Vikipediya
uzwiki
https://uz.wikipedia.org/wiki/Bosh_Sahifa
MediaWiki 1.47.0-wmf.9
first-letter
Media
Maxsus
Munozara
Foydalanuvchi
Foydalanuvchi munozarasi
Vikipediya
Vikipediya munozarasi
Fayl
Fayl munozarasi
MediaWiki
MediaWiki munozarasi
Andoza
Andoza munozarasi
Yordam
Yordam munozarasi
Turkum
Turkum munozarasi
Portal
Portal munozarasi
Loyiha
Loyiha munozarasi
TimedText
TimedText talk
Modul
Modul munozarasi
Event
Event talk
Vikipediya:Tahrirlar soniga koʻra vikipediyachilar roʻyxati
4
2552
6197505
6196314
2026-07-07T12:01:38Z
Jembot
17813
Bot: Maʼlumotlar yangilandi
6197505
wikitext
text/x-wiki
{{/begin|200}}
|-
| 1 || [[User:ShohjahonSobirov|ShohjahonSobirov]] || [[Special:Contributions/ShohjahonSobirov|{{formatnum:201170}}]] || {{Permissions|ShohjahonSobirov}}
|-
| 2 || [[User:Abdufattohov Ibrohimjon|Abdufattohov Ibrohimjon]] || [[Special:Contributions/Abdufattohov Ibrohimjon|{{formatnum:184071}}]] || {{Permissions|Abdufattohov Ibrohimjon}}
|-
| 3 || [[User:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]] || [[Special:Contributions/Mirzoulugʻbek|{{formatnum:166844}}]] || {{Permissions|Mirzoulugʻbek}}
|-
| 4 || [[User:AnvarxonM|AnvarxonM]] || [[Special:Contributions/AnvarxonM|{{formatnum:76386}}]] || {{Permissions|AnvarxonM}}
|-
| 5 || [[User:Malikxan|Malikxan]] || [[Special:Contributions/Malikxan|{{formatnum:69969}}]] || {{Permissions|Malikxan}}
|-
| 6 || [[User:PlanespotterA320|PlanespotterA320]] || [[Special:Contributions/PlanespotterA320|{{formatnum:66045}}]] || {{Permissions|PlanespotterA320}}
|-
| 7 || [[User:Kagansky|Kagansky]] || [[Special:Contributions/Kagansky|{{formatnum:53594}}]] || {{Permissions|Kagansky}}
|-
| 8 || [[User:Janob Mirzaolim|Janob Mirzaolim]] || [[Special:Contributions/Janob Mirzaolim|{{formatnum:48497}}]] || {{Permissions|Janob Mirzaolim}}
|-
| 9 || [[User:Umarxon III|Umarxon III]] || [[Special:Contributions/Umarxon III|{{formatnum:40338}}]] || {{Permissions|Umarxon III}}
|-
| 10 || [[User:Bekipediya|Bekipediya]] || [[Special:Contributions/Bekipediya|{{formatnum:37729}}]] || {{Permissions|Bekipediya}}
|-
| 11 || [[User:Nataev|Nataev]] || [[Special:Contributions/Nataev|{{formatnum:33643}}]] || {{Permissions|Nataev}}
|-
| 12 || [[User:Panpanchik|Panpanchik]] || [[Special:Contributions/Panpanchik|{{formatnum:31968}}]] || {{Permissions|Panpanchik}}
|-
| 13 || [[User:Ahror Akramovich|Ahror Akramovich]] || [[Special:Contributions/Ahror Akramovich|{{formatnum:28099}}]] || {{Permissions|Ahror Akramovich}}
|-
| 14 || [[User:Muzaffar Murodovich|Muzaffar Murodovich]] || [[Special:Contributions/Muzaffar Murodovich|{{formatnum:25515}}]] || {{Permissions|Muzaffar Murodovich}}
|-
| 15 || [[User:Albatros777|Albatros777]] || [[Special:Contributions/Albatros777|{{formatnum:22562}}]] || {{Permissions|Albatros777}}
|-
| 16 || [[User:Salazarov|Salazarov]] || [[Special:Contributions/Salazarov|{{formatnum:22201}}]] || {{Permissions|Salazarov}}
|-
| 17 || [[User:Diwikiped|Diwikiped]] || [[Special:Contributions/Diwikiped|{{formatnum:20041}}]] || {{Permissions|Diwikiped}}
|-
| 18 || [[User:Laziz Baxtiyorov|Laziz Baxtiyorov]] || [[Special:Contributions/Laziz Baxtiyorov|{{formatnum:19886}}]] || {{Permissions|Laziz Baxtiyorov}}
|-
| 19 || [[User:Mrshaxas|Mrshaxas]] || [[Special:Contributions/Mrshaxas|{{formatnum:19859}}]] || {{Permissions|Mrshaxas}}
|-
| 20 || [[User:Humoyun Qodirov|Humoyun Qodirov]] || [[Special:Contributions/Humoyun Qodirov|{{formatnum:19061}}]] || {{Permissions|Humoyun Qodirov}}
|-
| 21 || [[User:Abdulla|Abdulla]] || [[Special:Contributions/Abdulla|{{formatnum:19014}}]] || {{Permissions|Abdulla}}
|-
| 22 || [[User:Artemev Nikolay|Artemev Nikolay]] || [[Special:Contributions/Artemev Nikolay|{{formatnum:18851}}]] || {{Permissions|Artemev Nikolay}}
|-
| 23 || [[User:Alpasli|Alpasli]] || [[Special:Contributions/Alpasli|{{formatnum:18820}}]] || {{Permissions|Alpasli}}
|-
| 24 || [[User:Vikichizar|Vikichizar]] || [[Special:Contributions/Vikichizar|{{formatnum:18062}}]] || {{Permissions|Vikichizar}}
|-
| 25 || [[User:Shahriyorxon|Shahriyorxon]] || [[Special:Contributions/Shahriyorxon|{{formatnum:16636}}]] || {{Permissions|Shahriyorxon}}
|-
| 26 || [[User:Oblakulova|Oblakulova]] || [[Special:Contributions/Oblakulova|{{formatnum:16395}}]] || {{Permissions|Oblakulova}}
|-
| 27 || [[User:Husniddin Rasulov|Husniddin Rasulov]] || [[Special:Contributions/Husniddin Rasulov|{{formatnum:15775}}]] || {{Permissions|Husniddin Rasulov}}
|-
| 28 || [[User:Muxriddin Azimov|Muxriddin Azimov]] || [[Special:Contributions/Muxriddin Azimov|{{formatnum:14702}}]] || {{Permissions|Muxriddin Azimov}}
|-
| 29 || [[User:Ikromova Guli|Ikromova Guli]] || [[Special:Contributions/Ikromova Guli|{{formatnum:14521}}]] || {{Permissions|Ikromova Guli}}
|-
| 30 || [[User:Tewayev|Tewayev]] || [[Special:Contributions/Tewayev|{{formatnum:13926}}]] || {{Permissions|Tewayev}}
|-
| 31 || [[User:Jamshid Nurkulov|Jamshid Nurkulov]] || [[Special:Contributions/Jamshid Nurkulov|{{formatnum:12540}}]] || {{Permissions|Jamshid Nurkulov}}
|-
| 32 || [[User:Mirishkorlik|Mirishkorlik]] || [[Special:Contributions/Mirishkorlik|{{formatnum:12508}}]] || {{Permissions|Mirishkorlik}}
|-
| 33 || [[User:Xumoshox Ismoilova|Xumoshox Ismoilova]] || [[Special:Contributions/Xumoshox Ismoilova|{{formatnum:12091}}]] || {{Permissions|Xumoshox Ismoilova}}
|-
| 34 || [[User:Amir.Temur|Amir.Temur]] || [[Special:Contributions/Amir.Temur|{{formatnum:12062}}]] || {{Permissions|Amir.Temur}}
|-
| 35 || [[User:ShHamrayev|ShHamrayev]] || [[Special:Contributions/ShHamrayev|{{formatnum:11755}}]] || {{Permissions|ShHamrayev}}
|-
| 36 || [[User:SemWikipediya|SemWikipediya]] || [[Special:Contributions/SemWikipediya|{{formatnum:11008}}]] || {{Permissions|SemWikipediya}}
|-
| 37 || [[User:7Devona|7Devona]] || [[Special:Contributions/7Devona|{{formatnum:10601}}]] || {{Permissions|7Devona}}
|-
| 38 || [[User:Komilkhuja|Komilkhuja]] || [[Special:Contributions/Komilkhuja|{{formatnum:10477}}]] || {{Permissions|Komilkhuja}}
|-
| 39 || [[User:Usmonov Gayrat|Usmonov Gayrat]] || [[Special:Contributions/Usmonov Gayrat|{{formatnum:10331}}]] || {{Permissions|Usmonov Gayrat}}
|-
| 40 || [[User:Finikchik|Finikchik]] || [[Special:Contributions/Finikchik|{{formatnum:10292}}]] || {{Permissions|Finikchik}}
|-
| 41 || [[User:Uzgen|Uzgen]] || [[Special:Contributions/Uzgen|{{formatnum:9648}}]] || {{Permissions|Uzgen}}
|-
| 42 || [[User:Axadjon1|Axadjon1]] || [[Special:Contributions/Axadjon1|{{formatnum:9551}}]] || {{Permissions|Axadjon1}}
|-
| 43 || [[User:Murodovazizmurod|Murodovazizmurod]] || [[Special:Contributions/Murodovazizmurod|{{formatnum:9320}}]] || {{Permissions|Murodovazizmurod}}
|-
| 44 || [[User:Casual|Casual]] || [[Special:Contributions/Casual|{{formatnum:9048}}]] || {{Permissions|Casual}}
|-
| 45 || [[User:Sitora Oblakulova|Sitora Oblakulova]] || [[Special:Contributions/Sitora Oblakulova|{{formatnum:8997}}]] || {{Permissions|Sitora Oblakulova}}
|-
| 46 || [[User:Creobek|Creobek]] || [[Special:Contributions/Creobek|{{formatnum:8866}}]] || {{Permissions|Creobek}}
|-
| 47 || [[User:MirfayzbekAbdullayev|MirfayzbekAbdullayev]] || [[Special:Contributions/MirfayzbekAbdullayev|{{formatnum:8858}}]] || {{Permissions|MirfayzbekAbdullayev}}
|-
| 48 || [[User:Rtfroot|Rtfroot]] || [[Special:Contributions/Rtfroot|{{formatnum:8817}}]] || {{Permissions|Rtfroot}}
|-
| 49 || [[User:Visola Tangirova|Visola Tangirova]] || [[Special:Contributions/Visola Tangirova|{{formatnum:8774}}]] || {{Permissions|Visola Tangirova}}
|-
| 50 || [[User:Javoxir Yorqulov|Javoxir Yorqulov]] || [[Special:Contributions/Javoxir Yorqulov|{{formatnum:8582}}]] || {{Permissions|Javoxir Yorqulov}}
|-
| 51 || [[User:FreetimeeditorII|FreetimeeditorII]] || [[Special:Contributions/FreetimeeditorII|{{formatnum:8509}}]] || {{Permissions|FreetimeeditorII}}
|-
| 52 || [[User:Xusinboy Bekchanov|Xusinboy Bekchanov]] || [[Special:Contributions/Xusinboy Bekchanov|{{formatnum:8322}}]] || {{Permissions|Xusinboy Bekchanov}}
|-
| 53 || [[User:Hasan Xamidovich|Hasan Xamidovich]] || [[Special:Contributions/Hasan Xamidovich|{{formatnum:8080}}]] || {{Permissions|Hasan Xamidovich}}
|-
| 54 || [[User:KWiki78|KWiki78]] || [[Special:Contributions/KWiki78|{{formatnum:8059}}]] || {{Permissions|KWiki78}}
|-
| 55 || [[User:Azizxon Muzaffarov|Azizxon Muzaffarov]] || [[Special:Contributions/Azizxon Muzaffarov|{{formatnum:7956}}]] || {{Permissions|Azizxon Muzaffarov}}
|-
| 56 || [[User:OneAzimov|OneAzimov]] || [[Special:Contributions/OneAzimov|{{formatnum:7816}}]] || {{Permissions|OneAzimov}}
|-
| 57 || [[User:Anjaniy|Anjaniy]] || [[Special:Contributions/Anjaniy|{{formatnum:7763}}]] || {{Permissions|Anjaniy}}
|-
| 58 || [[User:Boboyev1996|Boboyev1996]] || [[Special:Contributions/Boboyev1996|{{formatnum:7737}}]] || {{Permissions|Boboyev1996}}
|-
| 59 || [[User:Nataeva|Nataeva]] || [[Special:Contributions/Nataeva|{{formatnum:7659}}]] || {{Permissions|Nataeva}}
|-
| 60 || [[User:Boburjon Xidirov|Boburjon Xidirov]] || [[Special:Contributions/Boburjon Xidirov|{{formatnum:7544}}]] || {{Permissions|Boburjon Xidirov}}
|-
| 61 || [[User:TheNomadEditor|TheNomadEditor]] || [[Special:Contributions/TheNomadEditor|{{formatnum:7417}}]] || {{Permissions|TheNomadEditor}}
|-
| 62 || [[User:Akobir abdimuminov|Akobir abdimuminov]] || [[Special:Contributions/Akobir abdimuminov|{{formatnum:7279}}]] || {{Permissions|Akobir abdimuminov}}
|-
| 63 || [[User:Olimidono|Olimidono]] || [[Special:Contributions/Olimidono|{{formatnum:7176}}]] || {{Permissions|Olimidono}}
|-
| 64 || [[User:Olaf Studt|Olaf Studt]] || [[Special:Contributions/Olaf Studt|{{formatnum:7027}}]] || {{Permissions|Olaf Studt}}
|-
| 65 || [[User:FarhodShaymanov|FarhodShaymanov]] || [[Special:Contributions/FarhodShaymanov|{{formatnum:6586}}]] || {{Permissions|FarhodShaymanov}}
|-
| 66 || [[User:FaridShavkatullayev|FaridShavkatullayev]] || [[Special:Contributions/FaridShavkatullayev|{{formatnum:6532}}]] || {{Permissions|FaridShavkatullayev}}
|-
| 67 || [[User:Wikivikipediya|Wikivikipediya]] || [[Special:Contributions/Wikivikipediya|{{formatnum:6519}}]] || {{Permissions|Wikivikipediya}}
|-
| 68 || [[User:AnnaDelvey|AnnaDelvey]] || [[Special:Contributions/AnnaDelvey|{{formatnum:6514}}]] || {{Permissions|AnnaDelvey}}
|-
| 69 || [[User:Odilbek Irisqulov|Odilbek Irisqulov]] || [[Special:Contributions/Odilbek Irisqulov|{{formatnum:6505}}]] || {{Permissions|Odilbek Irisqulov}}
|-
| 70 || [[User:Khronos13|Khronos13]] || [[Special:Contributions/Khronos13|{{formatnum:6451}}]] || {{Permissions|Khronos13}}
|-
| 71 || [[User:TimmyvikipediyWiki|TimmyvikipediyWiki]] || [[Special:Contributions/TimmyvikipediyWiki|{{formatnum:6360}}]] || {{Permissions|TimmyvikipediyWiki}}
|-
| 72 || [[User:MrshaxasBot|MrshaxasBot]] || [[Special:Contributions/MrshaxasBot|{{formatnum:6288}}]] || {{Permissions|MrshaxasBot}}
|-
| 73 || [[User:Omensweans|Omensweans]] || [[Special:Contributions/Omensweans|{{formatnum:6243}}]] || {{Permissions|Omensweans}}
|-
| 74 || [[User:Miss Kamola|Miss Kamola]] || [[Special:Contributions/Miss Kamola|{{formatnum:6227}}]] || {{Permissions|Miss Kamola}}
|-
| 75 || [[User:Khasan azim1|Khasan azim1]] || [[Special:Contributions/Khasan azim1|{{formatnum:6138}}]] || {{Permissions|Khasan azim1}}
|-
| 76 || [[User:Muhammadjon1510|Muhammadjon1510]] || [[Special:Contributions/Muhammadjon1510|{{formatnum:6119}}]] || {{Permissions|Muhammadjon1510}}
|-
| 77 || [[User:Farrukh Askaraliev|Farrukh Askaraliev]] || [[Special:Contributions/Farrukh Askaraliev|{{formatnum:6001}}]] || {{Permissions|Farrukh Askaraliev}}
|-
| 78 || [[User:Xoqoni Said|Xoqoni Said]] || [[Special:Contributions/Xoqoni Said|{{formatnum:5962}}]] || {{Permissions|Xoqoni Said}}
|-
| 79 || [[User:Wikisurgery94|Wikisurgery94]] || [[Special:Contributions/Wikisurgery94|{{formatnum:5813}}]] || {{Permissions|Wikisurgery94}}
|-
| 80 || [[User:Umid1108|Umid1108]] || [[Special:Contributions/Umid1108|{{formatnum:5700}}]] || {{Permissions|Umid1108}}
|-
| 81 || [[User:Tilkobles|Tilkobles]] || [[Special:Contributions/Tilkobles|{{formatnum:5669}}]] || {{Permissions|Tilkobles}}
|-
| 82 || [[User:Lazizbek95|Lazizbek95]] || [[Special:Contributions/Lazizbek95|{{formatnum:5627}}]] || {{Permissions|Lazizbek95}}
|-
| 83 || [[User:Xolnazarov Sarvar|Xolnazarov Sarvar]] || [[Special:Contributions/Xolnazarov Sarvar|{{formatnum:5416}}]] || {{Permissions|Xolnazarov Sarvar}}
|-
| 84 || [[User:MrKrasav4ik|MrKrasav4ik]] || [[Special:Contributions/MrKrasav4ik|{{formatnum:5382}}]] || {{Permissions|MrKrasav4ik}}
|-
| 85 || [[User:Dieri007|Dieri007]] || [[Special:Contributions/Dieri007|{{formatnum:5184}}]] || {{Permissions|Dieri007}}
|-
| 86 || [[User:Masofa321|Masofa321]] || [[Special:Contributions/Masofa321|{{formatnum:5113}}]] || {{Permissions|Masofa321}}
|-
| 87 || [[User:Lutfulloh7|Lutfulloh7]] || [[Special:Contributions/Lutfulloh7|{{formatnum:5102}}]] || {{Permissions|Lutfulloh7}}
|-
| 88 || [[User:Yangilik 3|Yangilik 3]] || [[Special:Contributions/Yangilik 3|{{formatnum:5053}}]] || {{Permissions|Yangilik 3}}
|-
| 89 || [[User:MinaUktamova|MinaUktamova]] || [[Special:Contributions/MinaUktamova|{{formatnum:5042}}]] || {{Permissions|MinaUktamova}}
|-
| 90 || [[User:Mahirema|Mahirema]] || [[Special:Contributions/Mahirema|{{formatnum:4959}}]] || {{Permissions|Mahirema}}
|-
| 91 || [[User:Nafosatxon Otabekovna|Nafosatxon Otabekovna]] || [[Special:Contributions/Nafosatxon Otabekovna|{{formatnum:4792}}]] || {{Permissions|Nafosatxon Otabekovna}}
|-
| 92 || [[User:Sakinabonu|Sakinabonu]] || [[Special:Contributions/Sakinabonu|{{formatnum:4747}}]] || {{Permissions|Sakinabonu}}
|-
| 93 || [[User:Gaffarov737|Gaffarov737]] || [[Special:Contributions/Gaffarov737|{{formatnum:4742}}]] || {{Permissions|Gaffarov737}}
|-
| 94 || [[User:Ravshanbek Tohirov|Ravshanbek Tohirov]] || [[Special:Contributions/Ravshanbek Tohirov|{{formatnum:4678}}]] || {{Permissions|Ravshanbek Tohirov}}
|-
| 95 || [[User:Optima D|Optima D]] || [[Special:Contributions/Optima D|{{formatnum:4659}}]] || {{Permissions|Optima D}}
|-
| 96 || [[User:Brainbox 8|Brainbox 8]] || [[Special:Contributions/Brainbox 8|{{formatnum:4590}}]] || {{Permissions|Brainbox 8}}
|-
| 97 || [[User:Bakhrieva 03|Bakhrieva 03]] || [[Special:Contributions/Bakhrieva 03|{{formatnum:4543}}]] || {{Permissions|Bakhrieva 03}}
|-
| 98 || [[User:Divergent08|Divergent08]] || [[Special:Contributions/Divergent08|{{formatnum:4494}}]] || {{Permissions|Divergent08}}
|-
| 99 || [[User:Diloromkhan|Diloromkhan]] || [[Special:Contributions/Diloromkhan|{{formatnum:4478}}]] || {{Permissions|Diloromkhan}}
|-
| 100 || [[User:Wiki7pedia89|Wiki7pedia89]] || [[Special:Contributions/Wiki7pedia89|{{formatnum:4478}}]] || {{Permissions|Wiki7pedia89}}
|-
| 101 || [[User:Asadbek Bekmirzayev1|Asadbek Bekmirzayev1]] || [[Special:Contributions/Asadbek Bekmirzayev1|{{formatnum:4156}}]] || {{Permissions|Asadbek Bekmirzayev1}}
|-
| 102 || [[User:Translate1|Translate1]] || [[Special:Contributions/Translate1|{{formatnum:4091}}]] || {{Permissions|Translate1}}
|-
| 103 || [[User:Ximik1991|Ximik1991]] || [[Special:Contributions/Ximik1991|{{formatnum:4088}}]] || {{Permissions|Ximik1991}}
|-
| 104 || [[User:Furqatlik|Furqatlik]] || [[Special:Contributions/Furqatlik|{{formatnum:4027}}]] || {{Permissions|Furqatlik}}
|-
| 105 || [[User:Melegim0820|Melegim0820]] || [[Special:Contributions/Melegim0820|{{formatnum:3974}}]] || {{Permissions|Melegim0820}}
|-
| 106 || [[User:DONABDU2003|DONABDU2003]] || [[Special:Contributions/DONABDU2003|{{formatnum:3845}}]] || {{Permissions|DONABDU2003}}
|-
| 107 || [[User:Delecta55|Delecta55]] || [[Special:Contributions/Delecta55|{{formatnum:3811}}]] || {{Permissions|Delecta55}}
|-
| 108 || [[User:XayrinisoJorayeva|XayrinisoJorayeva]] || [[Special:Contributions/XayrinisoJorayeva|{{formatnum:3785}}]] || {{Permissions|XayrinisoJorayeva}}
|-
| 109 || [[User:Sociologist|Sociologist]] || [[Special:Contributions/Sociologist|{{formatnum:3776}}]] || {{Permissions|Sociologist}}
|-
| 110 || [[User:Azizbek Karimov|Azizbek Karimov]] || [[Special:Contributions/Azizbek Karimov|{{formatnum:3764}}]] || {{Permissions|Azizbek Karimov}}
|-
| 111 || [[User:Abilqosimova|Abilqosimova]] || [[Special:Contributions/Abilqosimova|{{formatnum:3742}}]] || {{Permissions|Abilqosimova}}
|-
| 112 || [[User:Lillimor|Lillimor]] || [[Special:Contributions/Lillimor|{{formatnum:3719}}]] || {{Permissions|Lillimor}}
|-
| 113 || [[User:Wknewpages|Wknewpages]] || [[Special:Contributions/Wknewpages|{{formatnum:3652}}]] || {{Permissions|Wknewpages}}
|-
| 114 || [[User:Wentra30|Wentra30]] || [[Special:Contributions/Wentra30|{{formatnum:3609}}]] || {{Permissions|Wentra30}}
|-
| 115 || [[User:Uzbekistan PFL|Uzbekistan PFL]] || [[Special:Contributions/Uzbekistan PFL|{{formatnum:3558}}]] || {{Permissions|Uzbekistan PFL}}
|-
| 116 || [[User:Akhrarova Ezoza|Akhrarova Ezoza]] || [[Special:Contributions/Akhrarova Ezoza|{{formatnum:3513}}]] || {{Permissions|Akhrarova Ezoza}}
|-
| 117 || [[User:ABDULLOCH A|ABDULLOCH A]] || [[Special:Contributions/ABDULLOCH A|{{formatnum:3510}}]] || {{Permissions|ABDULLOCH A}}
|-
| 118 || [[User:Bakhtiyarovna|Bakhtiyarovna]] || [[Special:Contributions/Bakhtiyarovna|{{formatnum:3498}}]] || {{Permissions|Bakhtiyarovna}}
|-
| 119 || [[User:Oqsaqol|Oqsaqol]] || [[Special:Contributions/Oqsaqol|{{formatnum:3483}}]] || {{Permissions|Oqsaqol}}
|-
| 120 || [[User:Anvarkhoja|Anvarkhoja]] || [[Special:Contributions/Anvarkhoja|{{formatnum:3352}}]] || {{Permissions|Anvarkhoja}}
|-
| 121 || [[User:Panda D|Panda D]] || [[Special:Contributions/Panda D|{{formatnum:3294}}]] || {{Permissions|Panda D}}
|-
| 122 || [[User:AdAstraUz|AdAstraUz]] || [[Special:Contributions/AdAstraUz|{{formatnum:3245}}]] || {{Permissions|AdAstraUz}}
|-
| 123 || [[User:Hilola Jurakulova|Hilola Jurakulova]] || [[Special:Contributions/Hilola Jurakulova|{{formatnum:3222}}]] || {{Permissions|Hilola Jurakulova}}
|-
| 124 || [[User:Doniyor Yóldoshev|Doniyor Yóldoshev]] || [[Special:Contributions/Doniyor Yóldoshev|{{formatnum:3207}}]] || {{Permissions|Doniyor Yóldoshev}}
|-
| 125 || [[User:Muhammad Abul-Futooh|Muhammad Abul-Futooh]] || [[Special:Contributions/Muhammad Abul-Futooh|{{formatnum:3206}}]] || {{Permissions|Muhammad Abul-Futooh}}
|-
| 126 || [[User:Farhodovna 074|Farhodovna 074]] || [[Special:Contributions/Farhodovna 074|{{formatnum:3198}}]] || {{Permissions|Farhodovna 074}}
|-
| 127 || [[User:Konstanta0013|Konstanta0013]] || [[Special:Contributions/Konstanta0013|{{formatnum:3156}}]] || {{Permissions|Konstanta0013}}
|-
| 128 || [[User:Yangilik 2|Yangilik 2]] || [[Special:Contributions/Yangilik 2|{{formatnum:3125}}]] || {{Permissions|Yangilik 2}}
|-
| 129 || [[User:Komronbek Abdulboriyev|Komronbek Abdulboriyev]] || [[Special:Contributions/Komronbek Abdulboriyev|{{formatnum:3075}}]] || {{Permissions|Komronbek Abdulboriyev}}
|-
| 130 || [[User:Ergashev Akobir|Ergashev Akobir]] || [[Special:Contributions/Ergashev Akobir|{{formatnum:3071}}]] || {{Permissions|Ergashev Akobir}}
|-
| 131 || [[User:Maysi tod|Maysi tod]] || [[Special:Contributions/Maysi tod|{{formatnum:3022}}]] || {{Permissions|Maysi tod}}
|-
| 132 || [[User:Akhemen|Akhemen]] || [[Special:Contributions/Akhemen|{{formatnum:3022}}]] || {{Permissions|Akhemen}}
|-
| 133 || [[User:Minor16|Minor16]] || [[Special:Contributions/Minor16|{{formatnum:3006}}]] || {{Permissions|Minor16}}
|-
| 134 || [[User:Rajabova Jasmina|Rajabova Jasmina]] || [[Special:Contributions/Rajabova Jasmina|{{formatnum:2952}}]] || {{Permissions|Rajabova Jasmina}}
|-
| 135 || [[User:BaxtiyJahon|BaxtiyJahon]] || [[Special:Contributions/BaxtiyJahon|{{formatnum:2949}}]] || {{Permissions|BaxtiyJahon}}
|-
| 136 || [[User:SardorAblokulov|SardorAblokulov]] || [[Special:Contributions/SardorAblokulov|{{formatnum:2930}}]] || {{Permissions|SardorAblokulov}}
|-
| 137 || [[User:Alibek Attamonov|Alibek Attamonov]] || [[Special:Contributions/Alibek Attamonov|{{formatnum:2919}}]] || {{Permissions|Alibek Attamonov}}
|-
| 138 || [[User:Akobirolmasov diplomat|Akobirolmasov diplomat]] || [[Special:Contributions/Akobirolmasov diplomat|{{formatnum:2885}}]] || {{Permissions|Akobirolmasov diplomat}}
|-
| 139 || [[User:Bobonorova Hulkar|Bobonorova Hulkar]] || [[Special:Contributions/Bobonorova Hulkar|{{formatnum:2804}}]] || {{Permissions|Bobonorova Hulkar}}
|-
| 140 || [[User:Speedbowl|Speedbowl]] || [[Special:Contributions/Speedbowl|{{formatnum:2779}}]] || {{Permissions|Speedbowl}}
|-
| 141 || [[User:Lochinovamarjona|Lochinovamarjona]] || [[Special:Contributions/Lochinovamarjona|{{formatnum:2713}}]] || {{Permissions|Lochinovamarjona}}
|-
| 142 || [[User:RedaktorWiki|RedaktorWiki]] || [[Special:Contributions/RedaktorWiki|{{formatnum:2701}}]] || {{Permissions|RedaktorWiki}}
|-
| 143 || [[User:Scientific Research Journal1|Scientific Research Journal1]] || [[Special:Contributions/Scientific Research Journal1|{{formatnum:2657}}]] || {{Permissions|Scientific Research Journal1}}
|-
| 144 || [[User:Kunduziy|Kunduziy]] || [[Special:Contributions/Kunduziy|{{formatnum:2618}}]] || {{Permissions|Kunduziy}}
|-
| 145 || [[User:Anakin F|Anakin F]] || [[Special:Contributions/Anakin F|{{formatnum:2618}}]] || {{Permissions|Anakin F}}
|-
| 146 || [[User:Gulyora Jamolova|Gulyora Jamolova]] || [[Special:Contributions/Gulyora Jamolova|{{formatnum:2608}}]] || {{Permissions|Gulyora Jamolova}}
|-
| 147 || [[User:Khorazmiy|Khorazmiy]] || [[Special:Contributions/Khorazmiy|{{formatnum:2571}}]] || {{Permissions|Khorazmiy}}
|-
| 148 || [[User:Omonovas|Omonovas]] || [[Special:Contributions/Omonovas|{{formatnum:2567}}]] || {{Permissions|Omonovas}}
|-
| 149 || [[User:S(uz)ak|S(uz)ak]] || [[Special:Contributions/S(uz)ak|{{formatnum:2552}}]] || {{Permissions|S(uz)ak}}
|-
| 150 || [[User:Xasanboy off|Xasanboy off]] || [[Special:Contributions/Xasanboy off|{{formatnum:2530}}]] || {{Permissions|Xasanboy off}}
|-
| 151 || [[User:Wikitolog|Wikitolog]] || [[Special:Contributions/Wikitolog|{{formatnum:2510}}]] || {{Permissions|Wikitolog}}
|-
| 152 || [[User:BilimNuri|BilimNuri]] || [[Special:Contributions/BilimNuri|{{formatnum:2505}}]] || {{Permissions|BilimNuri}}
|-
| 153 || [[User:Divergent02|Divergent02]] || [[Special:Contributions/Divergent02|{{formatnum:2501}}]] || {{Permissions|Divergent02}}
|-
| 154 || [[User:Zuxra.bmr|Zuxra.bmr]] || [[Special:Contributions/Zuxra.bmr|{{formatnum:2478}}]] || {{Permissions|Zuxra.bmr}}
|-
| 155 || [[User:Gibranist|Gibranist]] || [[Special:Contributions/Gibranist|{{formatnum:2458}}]] || {{Permissions|Gibranist}}
|-
| 156 || [[User:Gulsanam Jahongirovna|Gulsanam Jahongirovna]] || [[Special:Contributions/Gulsanam Jahongirovna|{{formatnum:2448}}]] || {{Permissions|Gulsanam Jahongirovna}}
|-
| 157 || [[User:SIisj|SIisj]] || [[Special:Contributions/SIisj|{{formatnum:2430}}]] || {{Permissions|SIisj}}
|-
| 158 || [[User:Bekzod dentistArzt|Bekzod dentistArzt]] || [[Special:Contributions/Bekzod dentistArzt|{{formatnum:2419}}]] || {{Permissions|Bekzod dentistArzt}}
|-
| 159 || [[User:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]] || [[Special:Contributions/Divandagi ekspert|{{formatnum:2413}}]] || {{Permissions|Divandagi ekspert}}
|-
| 160 || [[User:Amefuri2019|Amefuri2019]] || [[Special:Contributions/Amefuri2019|{{formatnum:2411}}]] || {{Permissions|Amefuri2019}}
|-
| 161 || [[User:Behruznurullayevv|Behruznurullayevv]] || [[Special:Contributions/Behruznurullayevv|{{formatnum:2382}}]] || {{Permissions|Behruznurullayevv}}
|-
| 162 || [[User:Dilbar Elamanova (Ismatullayeva)|Dilbar Elamanova (Ismatullayeva)]] || [[Special:Contributions/Dilbar Elamanova (Ismatullayeva)|{{formatnum:2297}}]] || {{Permissions|Dilbar Elamanova (Ismatullayeva)}}
|-
| 163 || [[User:ДолбоЯщер|ДолбоЯщер]] || [[Special:Contributions/ДолбоЯщер|{{formatnum:2275}}]] || {{Permissions|ДолбоЯщер}}
|-
| 164 || [[User:Ranoxa|Ranoxa]] || [[Special:Contributions/Ranoxa|{{formatnum:2244}}]] || {{Permissions|Ranoxa}}
|-
| 165 || [[User:Dilmurod Rashidov|Dilmurod Rashidov]] || [[Special:Contributions/Dilmurod Rashidov|{{formatnum:2239}}]] || {{Permissions|Dilmurod Rashidov}}
|-
| 166 || [[User:Rabiga Shabatova|Rabiga Shabatova]] || [[Special:Contributions/Rabiga Shabatova|{{formatnum:2234}}]] || {{Permissions|Rabiga Shabatova}}
|-
| 167 || [[User:Mahmud Hamrayev|Mahmud Hamrayev]] || [[Special:Contributions/Mahmud Hamrayev|{{formatnum:2223}}]] || {{Permissions|Mahmud Hamrayev}}
|-
| 168 || [[User:Quwanishbaev Berdiyar|Quwanishbaev Berdiyar]] || [[Special:Contributions/Quwanishbaev Berdiyar|{{formatnum:2213}}]] || {{Permissions|Quwanishbaev Berdiyar}}
|-
| 169 || [[User:Cekli829|Cekli829]] || [[Special:Contributions/Cekli829|{{formatnum:2202}}]] || {{Permissions|Cekli829}}
|-
| 170 || [[User:Diljahonn|Diljahonn]] || [[Special:Contributions/Diljahonn|{{formatnum:2162}}]] || {{Permissions|Diljahonn}}
|-
| 171 || [[User:Asrorbek|Asrorbek]] || [[Special:Contributions/Asrorbek|{{formatnum:2138}}]] || {{Permissions|Asrorbek}}
|-
| 172 || [[User:Aslzar|Aslzar]] || [[Special:Contributions/Aslzar|{{formatnum:2133}}]] || {{Permissions|Aslzar}}
|-
| 173 || [[User:Husanowar|Husanowar]] || [[Special:Contributions/Husanowar|{{formatnum:2119}}]] || {{Permissions|Husanowar}}
|-
| 174 || [[User:M Xasanboy|M Xasanboy]] || [[Special:Contributions/M Xasanboy|{{formatnum:2113}}]] || {{Permissions|M Xasanboy}}
|-
| 175 || [[User:Ro'zimurodov Zuhriddin|Ro'zimurodov Zuhriddin]] || [[Special:Contributions/Ro'zimurodov Zuhriddin|{{formatnum:2076}}]] || {{Permissions|Ro'zimurodov Zuhriddin}}
|-
| 176 || [[User:Sarvarbekabdukarim|Sarvarbekabdukarim]] || [[Special:Contributions/Sarvarbekabdukarim|{{formatnum:2063}}]] || {{Permissions|Sarvarbekabdukarim}}
|-
| 177 || [[User:Gliwi|Gliwi]] || [[Special:Contributions/Gliwi|{{formatnum:2059}}]] || {{Permissions|Gliwi}}
|-
| 178 || [[User:Yorqulov Husan|Yorqulov Husan]] || [[Special:Contributions/Yorqulov Husan|{{formatnum:2057}}]] || {{Permissions|Yorqulov Husan}}
|-
| 179 || [[User:Vaska46|Vaska46]] || [[Special:Contributions/Vaska46|{{formatnum:2018}}]] || {{Permissions|Vaska46}}
|-
| 180 || [[User:WorldXTX|WorldXTX]] || [[Special:Contributions/WorldXTX|{{formatnum:2004}}]] || {{Permissions|WorldXTX}}
|-
| 181 || [[User:Xabibulla Muxamedov|Xabibulla Muxamedov]] || [[Special:Contributions/Xabibulla Muxamedov|{{formatnum:1969}}]] || {{Permissions|Xabibulla Muxamedov}}
|-
| 182 || [[User:Gulnozaxon 27|Gulnozaxon 27]] || [[Special:Contributions/Gulnozaxon 27|{{formatnum:1964}}]] || {{Permissions|Gulnozaxon 27}}
|-
| 183 || [[User:Abdug'opporov Xalilulloh|Abdug'opporov Xalilulloh]] || [[Special:Contributions/Abdug'opporov Xalilulloh|{{formatnum:1964}}]] || {{Permissions|Abdug'opporov Xalilulloh}}
|-
| 184 || [[User:MrErgashev|MrErgashev]] || [[Special:Contributions/MrErgashev|{{formatnum:1960}}]] || {{Permissions|MrErgashev}}
|-
| 185 || [[User:Agent026|Agent026]] || [[Special:Contributions/Agent026|{{formatnum:1951}}]] || {{Permissions|Agent026}}
|-
| 186 || [[User:Mupapap29|Mupapap29]] || [[Special:Contributions/Mupapap29|{{formatnum:1943}}]] || {{Permissions|Mupapap29}}
|-
| 187 || [[User:111muhammadkarim|111muhammadkarim]] || [[Special:Contributions/111muhammadkarim|{{formatnum:1935}}]] || {{Permissions|111muhammadkarim}}
|-
| 188 || [[User:Mehriddin 01|Mehriddin 01]] || [[Special:Contributions/Mehriddin 01|{{formatnum:1908}}]] || {{Permissions|Mehriddin 01}}
|-
| 189 || [[User:Komrontoy|Komrontoy]] || [[Special:Contributions/Komrontoy|{{formatnum:1902}}]] || {{Permissions|Komrontoy}}
|-
| 190 || [[User:Didosh Jurayeva|Didosh Jurayeva]] || [[Special:Contributions/Didosh Jurayeva|{{formatnum:1860}}]] || {{Permissions|Didosh Jurayeva}}
|-
| 191 || [[User:Akramova Komila|Akramova Komila]] || [[Special:Contributions/Akramova Komila|{{formatnum:1855}}]] || {{Permissions|Akramova Komila}}
|-
| 192 || [[User:Just Khumoyun|Just Khumoyun]] || [[Special:Contributions/Just Khumoyun|{{formatnum:1822}}]] || {{Permissions|Just Khumoyun}}
|-
| 193 || [[User:Rotlink|Rotlink]] || [[Special:Contributions/Rotlink|{{formatnum:1770}}]] || {{Permissions|Rotlink}}
|-
| 194 || [[User:Sakiy na0926|Sakiy na0926]] || [[Special:Contributions/Sakiy na0926|{{formatnum:1758}}]] || {{Permissions|Sakiy na0926}}
|-
| 195 || [[User:Xatchiman|Xatchiman]] || [[Special:Contributions/Xatchiman|{{formatnum:1734}}]] || {{Permissions|Xatchiman}}
|-
| 196 || [[User:Wikivikipedia|Wikivikipedia]] || [[Special:Contributions/Wikivikipedia|{{formatnum:1717}}]] || {{Permissions|Wikivikipedia}}
|-
| 197 || [[User:MiroJP|MiroJP]] || [[Special:Contributions/MiroJP|{{formatnum:1709}}]] || {{Permissions|MiroJP}}
|-
| 198 || [[User:Young Economist7|Young Economist7]] || [[Special:Contributions/Young Economist7|{{formatnum:1697}}]] || {{Permissions|Young Economist7}}
|-
| 199 || [[User:Inosham|Inosham]] || [[Special:Contributions/Inosham|{{formatnum:1692}}]] || {{Permissions|Inosham}}
|-
| 200 || [[User:Lyncos|Lyncos]] || [[Special:Contributions/Lyncos|{{formatnum:1683}}]] || {{Permissions|Lyncos}}
{{/end}}
1oixltqsevwzxuyjkozmiv3d1r9j5e6
Badr jangi
0
28562
6197793
6134523
2026-07-07T21:18:54Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197793
wikitext
text/x-wiki
{{Urush bilgiqutisi|conflict=Badr jangi|tomon3=[[Musulmonlar – Quraysh urushi]]|tasvir=|sana=Milodiy 624 yil 13 mart (17 Ramazon, 2 hijriy)|yer=[[Badr (shahar)|Badr]], [[Hijoz]] (hozirgi [[Saudiya Arabistoni]])|natija=[[Muhammad|Musulmonning harbiy faoliyati]] g'alabasi
*[[Musulmonlar]]ning omon qolishi
*[[Musulmon-Quraysh urushi]] boshlanishi|qomondon1='''[[Muhammad]]'''<br /> [[Ali ibn Abu Tolib]] <br />[[Zubayr ibn Avvom]]<br /> [[Miqdod ibn Asvad]]<br /> [[Hamza ibn Abdulmuttalib]]<br /> [[Umar]]<br />[[Ubayda ibn al-Horis]]|qomondon2='''[[Amr ibn Hishom]]'''<br />[[Utba ibn Robiya]]<br />[[Umayya ibn Xalaf]]<br />[[Shayba ibn Robiya]]<br />[[Volid ibn Utba]]<br />[[Uqba ibn Abu Muayt]]|kuch1='''jami''': 313-317
* [[Muhojirun]]: 82—85
* [[Ansor (Islom)|Ansor]]: 231
** [[Banu Avs|Avs]]: 61
** [[Banu Xazraj|Xazraj]]: 170
* 2 ot
* 70 tuya|kuch2='''Jami''': 1000-1200
* 100 ot
* 170 tuya|qurbon1='''Jami''': 14 kishi halok bo'ldi
* Muhojir: 6
* Ansor: 8
** Xazraj: 6
** Xabarlar: 2|qurbon2=70 kishi oʻldirilgan, 70 nafar mahbus<ref>Sahih al-Buxoriy: 4-jild, 52-kitob, 276-raqam</ref>{{cref|f}}}}
'''Badr jangi''' ({{Lang-ar|غَزْوَةُ بَدِرْ}} : [ɣaz’watʼu baʼdir ]), '''Furqon kuni''' deb ham ataladi ({{Lang-ar|يَوْمُ الْفُرْقَانْ}} yaẘmu , arabcha talaffuzi: [javm’ul fur’qaːn ]) [[Qurʼon|Qur’on]] va musulmonlar tomonidan 624 yil 13 mart seshanba kuni (17 [[Ramazon (taqvim oyi)|ramazon]], 2 [[Anno Hijra|hijriy]]) <ref>W. Montgomery Watt (1956), [[iarchive:muhammadatmedina029655mbp|''Muhammad at Medina'']] Oxford: Clarendon Press, p. 12. Watt notes that the date for the battle is also recorded as the 19th or the 21st of Ramadan (15 or 17 March 624).</ref> hozirgi [[Madina viloyati]]ning [[Badr, Saudiya Arabistoni|Badr]] shahri yaqinida jang boʻlgan. [[Saudiya Arabistoni]]da . [[Muhammad|Muhammad alayhissalom]] [[sahoba]]larining qoʻshiniga qoʻmondonlik qilib, Abu Jahl nomi bilan mashhur [[Abu Jahl|Amr ibn Hishom]] boshchiligidagi [[Quraysh]] qoʻshinini magʻlub etdi. Bu jang [[Muhammad|Muhammad (s.a.v)]] va uning qabilasi oʻrtasidagi olti yillik urushning boshlanishi edi. Jangdan oldin musulmonlar va makkaliklar 623-yil oxiri va 624-yil boshlarida bir necha kichikroq [[Otishmalar|toʻqnashuvlar]] olib borishgan.
Muhammad (s.a.v) Madinaga hijrat qilganidan keyin Makka karvonlarini oʻz qavmi, [[Muhojirun|muhojirlar]] uchun toʻlov deb bildi. Jangdan bir necha kun oldin, [[Abu Sufyon|Abu Sufyon ibn Harb]] boshchiligidagi Makka karvonining [[Shom|Levantdan]] qaytganini bilgach, Muhammad (s.a.v) uni qoʻlga olish uchun kichik [[Ekspeditsiya urushi|ekspeditsiya qoʻshinini]] toʻpladi. Musulmonlarning karvoniga [[Pistirma|pistirma uyushtirish]] rejasidan xabar topgan Abu Sufyon, yoʻnalishini oʻzgartirdi va Muhammad (s.a.v)ning [[Madina (shahar)|Madinadagi]] bazasidan uzoqroq yoʻl oldi va Makkaga xabarchi yuborib, yordam soʻradi. Abu Jahl mingga yaqin qoʻshinga qoʻmondonlik qildi va Badrga yaqinlashib, al-Udvatul Qusva qumtepasida qarorgoh qurdi.
Badr musulmonlar va Quraysh Makkaliklari oʻrtasidagi birinchi keng koʻlamli uchrashuv edi. Musulmonlar shimoldan oldinga qarab Makkaliklar bilan yuzma-yuz kelishdi. Jang har ikki tomonning jangchilari oʻrtasidagi janglar bilan boshlandi, shundan soʻng Makkaliklar [[Ok|oʻqlari]] ostida musulmonlarga hujum qilishdi. Musulmonlar ularning aybiga qarshi chiqdilar va Makka chegaralarini buzib, bir qancha muhim Quraysh rahbarlarini, jumladan [[Abu Jahl]] va [[Umayya ibn Xalaf]]ni oʻldirishdi.
Musulmonlarning gʻalabasi Muhammadning (S. A.V) mavqeini mustahkamladi; Madinaliklar uning boʻlajak ekspeditsiyalariga ishtiyoq bilan qoʻshilishdi va Madinadan tashqaridagi qabilalar Muhammad (s.a.v) bilan ochiq ittifoq tuzdilar<ref>{{Kitob manbasi|title=Muhammad at Medina|url=https://archive.org/details/muhammadatmedina029655mbp|publisher=Clarendon Press|year=1956|last=William Montgomery Watt|page=[https://archive.org/details/muhammadatmedina029655mbp/page/n38 17]|quote=The people of Medina were much readier to join Muhammad's expeditions...The friendly tribes between Medina and the sea were presumably more ready to help Muhammad openly...Pagan nomads in the neighbourhood of Medina were much readier to profess Islam.}}</ref>. Jang [[islom tarixi]]da [[Mo''jiza|ilohiy aralashuv]] va boshqa manbalarda Muhammad (s.a.v)ning strategik jasorati bilan bogʻliq boʻlgan hal qiluvchi gʻalaba sifatida qayd etilgan.
== Urush tarixi ==
Milodiy 622 yilda [[hijrat]] ([[Madina (shahar)|Madinaga]] hijrat qilish)dan keyin Madina aholisi Muhammad (s.a.v)ni jamoaga rahbar etib sayladilar. Muhammad alayhissalomning izdoshlari Makkaliklarning karvonlari Madinadan oʻtib ketayotganlarida ularga bostirib kirishga qaror qilishdi. Bu qaror hijratdan keyin Makkaliklarning musulmonlarni taʼqib qilishlari va musulmonlarning yer va mulklarini zoʻrlik bilan tortib olishlariga javoban qabul qilingan<ref name="Esposito4">John Esposito, ''Islam'', Expanded edition, Oxford University Press, p.4-5</ref>. 624 yil boshida [[Abu Sufyon|Abu Sufyon ibn Harb]] boshchiligidagi Quraysh karvoni [[Shom|Levantdan]] boylik va [[Tovarlar|mol]] olib Makkaga qaytayotgan edi. Muhammad (s.a.v)ning mintaqada taʼsiri kuchayishi xavfini bilgan Abu Sufyon muntazam ravishda Muhammad (s.a.v)ni tekshirish va uni mintaqada musulmonlar harakati haqida ogohlantirish uchun josuslarni yuboradi<ref name=":022">{{Kitob manbasi|last=Mubārakfūrī|first=Ṣafī al-Raḥmān|url=https://books.google.com/books?id=r_80rJHIaOMC&pg=PA267|title=The Sealed Nectar: Biography of the Noble Prophet|date=2002|publisher=Darussalam|isbn=978-9960-899-55-8|language=en}}</ref><ref name=":22">{{Kitob manbasi|last=Muir|first=Sir William|title=The Life of Mohammed|date=1877|location=London}}</ref>.
Muhammad (s.a.v) karvonni ushlab turish uchun 300 ga yaqin odamdan iborat kichik [[Ekspeditsiya urushi|ekspeditsiya kuchini]] toʻplagan edi. Abu Sufyonning josuslari unga musulmonlarning karvoniga [[Pistirma|pistirma uyushtirish]] rejasi haqida xabar berishdi. Abu Sufyon yaqinlashib kelayotgan boylikdan qoʻrqib, elchi Damdam ibn Amr al-Gʻiforiyni Qurayshga yubordi. Damdam [[Kaʼba]]ga yetib kelgach, tuyasining burun va quloqlarini kesib, egarini teskari oʻgirib, koʻylagini yirtib yigʻladi:<ref name=":022"/>
{{Quote|text=“Ey Quraysh! Sizning tovaringiz! Abu Sufyon bilan. Karvonni Muhammad va uning hamrohlari tutmoqda. Ularga nima boʻlganini ayta olmayman. Yordam bering! Yordam bering!"}}
Abu Sufyon oʻz karvonini [[Qizil dengiz]] tomon yoʻnaltirdi va Damdam Makkaga kelishi bilan musulmonlar tahdididan qutulib qoldi.
== Jang maydoni ==
[[Fayl:The_battle_of_Badr.png|link=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2b/The_battle_of_Badr.png/470px-The_battle_of_Badr.png|thumb|470x470px|Jang maydoni tasvirlangan xaritada al-'Udvatul Dunya va al-'Udvatul Qusva oʻng tomonda koʻrsatilgan.]]
Badr vodiysi sharqda ''al-Udvatud Dunya'' (vodiyning yaqin tomoni) va ''al-Udvatul Qusva'' (vodiyning narigi tomoni) deb ataladigan ikkita katta qumtepa bilan oʻralgan. Qur’oni karim 8-suraning 42-oyatida bu ikkisi haqida soʻz boradi. Vodiyning gʻarbini al-Asfal togʻi (''Jabal al-Asfal'') qoplagan, u bilan shimoli-gʻarbdagi boshqa tepalik oʻrtasida teshik ochilgan.
Al-Udvatud Dunya va al-Udvatul Qusva oʻrtasida [[Madina (shahar)|Madinaga]] asosiy yoʻl boʻlgan teshik bor edi. Muhammad (s.a.v) va uning qoʻshini jang maydoniga bu yerdan yaqinlashmagan, shimoldan kelgan, chunki ular dastlab shimolda [[Shom|Levantdan]] janubda [[Makka]]ga qarab harakatlanayotgan karvonni nishonga olishni rejalashtirgan edilar. Al-Udvatul Qusva bilan jang maydonining janubiy qismini qoplagan tepalik oʻrtasida Makkadan asosiy yoʻl boʻlgan yana bir teshik bor edi.
Qurayshlar vodiyning janubi-sharqiy qismida Makka yoʻliga yaqin joyda [[Harbiy lager|qarorgoh]] qurgan edilar, Muhammad (s.a.v) va uning qoʻshini shimoldagi baʼzi [[Xurmo palmasi|xurmo daraxtlarida]] qarorgoh qurishgan edi. Ular al-Udvatul-dunyoning gʻarbiy chekkasining markaziga yaqin joyda quduq olib, Makkaliklarga suv bermaslik uchun Madinaga yoʻl yaqinidagi boshqa quduqlarni vayron qilgan edilar. Makka yoʻlining oxirida joylashgan yana bir quduq keyinchalik oʻlik Makkaliklarning jasadlari bilan toʻldirilgan.
=== Yomgʻir ===
11 martga (15 — Ramazon) oʻtar kechasi jang maydoni va uning atrofida yomgʻir yogʻdi. Musulmonlarning fikricha, bu Allohning moʻminlar uchun marhamati va loyqa qiyaliklarga chiqishda qiynalgan kofirlar uchun laʼnat edi<ref name=":022"/>.
== Jang ==
[[Fayl:Badr_campaign_recolorized.svg|link=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/41/Badr_campaign_recolorized.svg/340px-Badr_campaign_recolorized.svg.png|thumb|493x493px|[[Abu Sufyon]]ning [[Shom|Levantdan]] [[Makka]]ga oʻz karvonini himoya qilish uchun bosib oʻtgan yoʻli, [[Abu Jahl|Amr ibn Hishom (Abu Jahl)ning Makkadan Badrgacha]] boʻlgan yoʻli va Muhammad alayhissalom va Madinadan musulmonlar bosib oʻtgan yoʻl koʻrsatilgan [[Badr, Saudiya Arabistoni|Badr]] yurishi xaritasi. Makkaga.]]
=== Musulmonlarning Badrga yurishi ===
Muhammad 313-317 kishilik qoʻshin toʻplay oldi. Manbalar aniq raqamga qarab farq qiladi, ammo umumiy qabul qilingan raqam 313 ni tashkil qiladi. Bu qoʻshin 82 [[Muhojirun|muhojir]], 61 [[Banu Avs|avs]] va 170 [[xazraj]]dan iborat edi<ref name=":022"/>. Ular katta toʻqnashuv uchun yaxshi jihozlanmagan va tayyorlanmagan. Ularning faqat ikkita otlari bor edi, ular [[Zubayr ibn Avvom|Zubayr ibn al-Avvom]] va [[Miqdod ibn Asvad|Miqdod ibn Amrniki]] edi. Butun qoʻshinning 70 ta tuyasi bor edi, yaʼni ularda muqobil minadigan ikki-uch kishiga bitta tuya bor edi<ref name=":022"/><ref name="Lings, pp. 138–139">Lings, pp. 138–39</ref> Muhammad bir tuyani [[Ali|Ali ibn Abu Tolib]] va Marthad ibn Abu Marthad al-Gʻanaviylar bilan boʻlishdi.<ref name=":022"/> [[Madina (shahar)|Madinaning]] vasiyligi va boshqaruvi [[Ibn Ummu Maktum]]ga, keyinroq [[Abu Luboba ibn Abdulmunzir]]ga topshirildi.<ref name=":022"/> Muhammad [[Mus'ab ibn Umayr|Mus’ab ibn Umayr al-Qurashiy al-Abdoriyga]] oq bayroqni topshirdi.<ref name=":022"/> Qoʻshin ikki batalonga boʻlingan: biri 82 muhojirdan, ikkinchisi 231 [[ansor]]dan .<ref name=":022"/> Muhojirlar bayrogʻini Ali ibn Abu Tolib, ansoriylarniki esa [[Sa'd ibn Muoz]] koʻtargan.<ref name=":022"/> az-Zubayr oʻng qanotga, al-Miqdod esa chap qanotga qoʻmondonlik qildi.<ref name=":022"/> Qoʻshinning orqa tomoniga esa Qays ibn Abu Saʼsa qoʻmondonlik qildi.
Muhammad boshchiligida qoʻshin shimoldan Makkaga boradigan katta yoʻl boʻylab yoʻlga chiqdi.<ref name=":022"/>. Safrada u Basbos al-Juhaniy va Adiy al-Juhaniyni Qurayshga razvedka qilish uchun yubordi. Boʻlajak xalifa [[Usmon ibn Affon|Usmon]] oʻzining kasal rafiqasi, Muhammadning qizi [[Ruqayya binti Muhammad|Ruqayyaga]] qarash uchun qoldi, keyinchalik u kasallikdan vafot etdi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Sahih al-Bukhari: Volume 4, Book 53, Number 359|url=http://www.usc.edu/schools/college/crcc/engagement/resources/texts/muslim/hadith/bukhari/053.sbt.html#004.053.359|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100720142403/http://www.usc.edu/schools/college/crcc/engagement/resources/texts/muslim/hadith/bukhari/053.sbt.html|arxivsana=20 July 2010|kirish sanasi=16 September 2010|nashriyot=Usc.edu}}</ref>. [[Salmon al-Forisiy|Salmon al-Forsiy]] ham jangga qoʻshila olmadi, chunki u hali ham ozod odam emas edi<ref>{{Veb manbasi|sana=16 September 2002|sarlavha=Witness-pioneer.org|url=http://www.witness-pioneer.org/vil/Books/SM_tsn/ch4s5.html|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100205021747/http://www.witness-pioneer.org/vil/Books/SM_tsn/ch4s5.html|arxivsana=5 February 2010|kirish sanasi=19 March 2010|nashriyot=Witness-pioneer.org}}</ref>.
=== Qurayshiylar Badr tomon yurdilar ===
[[Banu Adi|Banu]] Adiydan boshqa Quraysh qabilalarining hammasi tezda 1300 ga yaqin kishi, 100 ot va koʻp sonli tuyadan iborat hayajonlangan qoʻshinni toʻpladilar. Tezlik bilan [[Badr, Saudiya Arabistoni|Badr]] tomon harakatlanib, Usfon, Qadid va Juhfa vodiylaridan oʻtdilar. Al-Juhfada Abu Sufyondan kelgan boshqa bir elchi ularga mollari va boyliklarining xavfsizligi haqida xabar berdi. Bu xabarni olgan Makka qoʻshini xursand boʻlib, vataniga qaytish istagini bildirdi. [[Abu Jahl]] qaytishdan manfaatdor emas edi va Badrga borishni va musulmonlar va uning atrofidagi qabilalarga oʻzlarining ustun ekanligini koʻrsatish uchun u yerda [[Bayram|ziyofat]] uyushtirishni talab qildi. Abu Jahlning tahdidi va qatʼiyatiga qaramay, soni 300 ga yaqin boʻlgan [[Banu Zuhra|Banu Zahro]], [[Al-Axnos ibn Shurayq|Ahnos ibn Shurayqning]] maslahati bilan qoʻshindan ajralib, Makkaga qaytib keldi. Muhammadning qabilasi, [[Banu Hoshim]] ham ajralib chiqishga harakat qildi, ammo Abu Jahl qolish bilan tahdid qildi<ref name=":022"/>. [[Abu Jahl]], [[Valid ibn Utba]], [[Utba ibn Robiya|Utba ibn Rabia]] va [[Umayya ibn Xalaf]] kabi Quraysh zodagonlarining koʻplari Makka qoʻshiniga qoʻshilishdi. Ularning sabablari turlicha edi: baʼzilari karvonda oʻzlarining moliyaviy manfaatlarini himoya qilish uchun chiqishgan; boshqalar [[Nakhla (Saudiya Arabistoni)|Naxlada]] karvon pistirmalaridan birida oʻldirilgan soqchi Ibn al-Hadramiydan oʻch olmoqchi edilar; Nihoyat, musulmonlar ustidan oson gʻalaba kutilganida, bir necha kishi ishtirok etishni xohlasa kerak<ref>Martin Lings, pp. 139–40.</ref>. Amr ibn Hishom Umayya ibn Xalafni gʻazotga qoʻshilishi uchun sharmanda qilgani tasvirlangan<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Sahih al-Bukhari: Volume 5, Book 59, Number 286|url=http://www.usc.edu/schools/college/crcc/engagement/resources/texts/muslim/hadith/bukhari/059.sbt.html#005.059.286|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100816202325/http://www.usc.edu/schools/college/crcc/engagement/resources/texts/muslim/hadith/bukhari/059.sbt.html|arxivsana=16 August 2010|kirish sanasi=16 September 2010|nashriyot=Usc.edu}}</ref>.
[[Fayl:Badr_Council.jpg|link=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/Badr_Council.jpg/340px-Badr_Council.jpg|thumb|340x340px|[[Badr, Saudiya Arabistoni|Badrdagi]] musulmonlar [[urush kengashi]]]]
=== Harakat rejalari ===
==== Badr yaqinidagi musulmonlar kengashi ====
Muhammad vaziyatni koʻrib chiqish va harakat rejasi haqida qaror qabul qilish uchun [[urush kengashi]]ni oʻtkazdi. Baʼzi musulmon ulamolarining fikriga koʻra, [[Anfol surasi|Al Anfolning]] quyidagi oyatlari, [[Anfol surasi|8:5-6]], baʼzi musulmonlarning uchrashuvdan qoʻrqishlari oʻrniga nozil qilingan. Yigʻilishda birinchi boʻlib [[Abu Bakr Siddiq|Abu Bakr]] soʻzga chiqdi va u Muhammadni tinchlantirdi<ref name=":022"/>. Keyingisi [[Umar]] edi. Shunda [[Miqdod ibn Asvad|Miqdod ibn Amr]] oʻrnidan turib:<ref name=":022"/><ref name="The Message">{{Kitob manbasi|last=Subhani|first=Ayatullah Jafar|title=The Message|publisher=Islamic Seminary Publications|location=Karachi, Pakistan|chapter=30}}</ref> — dedi.
{{Quote|text=“Yo Rasululloh ! Alloh sizni yo'llagan joyga boring, chunki biz siz bilanmiz. Bani Isroil Muso alayhissalomga aytganidek: «Sen va Robbing bilan borib, jang qil, biz shu yerda qolamiz», demaymiz. Balki biz: «O'zing Robbing bilan birga boringlar va jang qilinglar, biz ham sizlar bilan urushamiz», deymiz. Allohga qasamki! Agar bizni Birk al-G‘imodga olib borsangiz, uni qo‘lga kiritguningizcha, biz siz bilan birga uning himoyachilariga qarshi qat’iy kurashamiz”}}
Muhammad sollallohu alayhi vasallam uni maqtab, duo qildilar, lekin bu soʻzlagan uch kishi [[Madina (shahar)|Madinadagi]] musulmonlarning uchdan bir qismini tashkil etgan [[Muhojirun|muhojirlardan]] edi. Muhammad [[Aqaba bay'ati|Aqaba bay’atida]] oʻz hududlaridan tashqarida jang qilishga bel bogʻlamagan [[ansor]]larning fikrini istadi. Shundan soʻng Muhammad bilvosita ansorlardan gapirishni soʻradi, [[Sa'd ibn Muoz|Saʼd ibn Muoz]] buni tushunib, gapirishga ruxsat soʻradi. Muhammad darhol unga gapirishga ruxsat berdi va Saʼd dedi:<ref name=":022"/>
{{Quote|text="Ey Allohning payg'ambari ! Biz senga iymon keltirdik va sen keltirgan narsa Haq ekanligiga guvohlik beramiz. Biz senga itoat va fidoyilik garovini beramiz. Bizga nima buyursang ham senga bajonidil itoat qilamiz. Seni haq ila yuborgan Allohga qasamki, agar bizdan o'zimizni dengizga tashlashimizni so'rasang, buni bizdan hech bir kishi qilolmaydi. orqada qoling. Biz dushman bilan uchrashish g'oyasini inkor etmaymiz. Biz urushda tajribaga egamiz va biz boshqarishda ishonchlimiz. Umid qilamizki, Alloh taolo bizning qo‘llarimiz orqali ko‘zingni quvontiradigan mardliklarni ko‘rsatadi. Bizni Alloh nomi bilan jang maydoniga olib borgin”}}
Uning sodiqligi va fidoyilik ruhidan qoyil qolgan Muhammad Badrga yurishni davom ettirishni buyurdi<ref name=":022"/>.
==== Musulmonlarning harakat rejasi ====
11-mart, yakshanba kuni (15-ramazon) ikkala qoʻshin ham Badrdan bir kunlik yurish yoʻlida edi. Muhammad va Abu Bakr razvedka ishlarini olib borib, Quraysh qarorgohini topishga muvaffaq boʻlishdi. Ular yaqin atrofda eski bir badaviyni uchratishdi, undan oʻz qoʻshinlarining aniq kuchi va joylashuvini bilib olishga muvaffaq boʻlishdi. Kechqurun Muhammad Ali, az-Zubayr va [[Saʼd ibn Abu Vaqqos]]ni Makkaliklarga razvedka qilish uchun joʻnatdi. Ular ikki Makkalik suvchini Badr quduqlarida asirga oldilar. Ularning karvon bilan birga ekanliklarini aytishlarini kutgan musulmonlar Qurayshning asosiy qoʻshini bilan ekanliklarini eshitib, dahshatga tushdilar<ref name="book19">{{Veb manbasi|url=http://www.usc.edu/schools/college/crcc/engagement/resources/texts/muslim/hadith/muslim/019.smt.html#019.4394|sarlavha=Sahih Muslim: Book 19, Number 4394|nashriyot=Usc.edu|kirish sanasi=16 September 2010|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100820122650/http://www.usc.edu/schools/college/crcc/engagement/resources/texts/muslim/hadith/muslim/019.smt.html#019.4394|arxivsana=20 August 2010}}</ref>. Ularning javobidan qoniqmagan, Muhammad namoz oʻqiyotganda, musulmonlarning bir qismi ikki bolani kaltaklab, yolgʻon gapirgan va Muhammad bu harakatni keyin qattiq qoralagan. Keyin Muhammad oʻgʻil bolalardan Makkaliklarning tafsilotlarini chiqarib oldi. Ertasi kuni Muhammad Badrga yurishni buyurdi va Makkaliklar oldiga yetib keldi<ref name=":022"/>.
Musulmon qoʻshini sharqdan kelganida, Muhammad dastlab duch kelgan birinchi quduqqa qarorgoh qurishni tanladi. al-Hubob ibn al-Munzir esa undan bu tanlov ilohiy koʻrsatmami yoki Muhammadning oʻz fikrimi, deb soʻradi. Muhammad soʻnggida javob berganida, Hubob musulmonlarga Quraysh qoʻshiniga eng yaqin quduqni egallashni va qolganlarini toʻsib qoʻyishni yoki yoʻq qilishni taklif qildi. Muhammad bu qarorni qabul qildi va reja yarim tunda amalga oshirildi<ref name=":022"/>. Muhammad, shuningdek, uning ruxsatisiz hujum boshlamaslik haqida qattiq buyruq bergan edi<ref name=":022"/>
Muhammad 12 mart (16 — Ramazon) tunini daraxt yonida namoz oʻqib oʻtkazdi. Musulmonlar qoʻshini Alloh taoloning neʼmati ekanligiga yana musulmonlar ishongan tetiklantiruvchi uyqudan bahramand boʻldi.<ref name=":022"/>.
==== Makka harakat rejasi ====
Quraysh armiyasi Makkani tark etganidan to Badr yaqiniga yetib kelguniga qadar boʻlgan yutuqlari haqida kam maʼlumotga ega boʻlsa-da, bir nechta narsani eʼtiborga olish kerak: garchi koʻplab arab qoʻshinlari erkaklarni ragʻbatlantirish va ularga gʻamxoʻrlik qilish uchun yurishlarga oʻz ayollari va bolalarini olib kelishgan., Makka qoʻshini buni qilmadi. Aftidan, Quraysh [[Hijoz]] boʻylab tarqalib ketgan koʻplab ittifoqchilar bilan bogʻlanish uchun juda kam harakat qildi yoki hech qanday harakat qilmadi<ref>Lings, p. 154.</ref>. Ikkala fakt ham Qurayshning karvonni himoya qilish uchun shoshilib, toʻgʻri yurishga tayyorgarlik koʻrish uchun vaqtlari yoʻqligini koʻrsatadi. Qolaversa, ular oson gʻalabani kutishgan.
Muhammad qoʻshini shahardagi barcha quduqlarni yo vayron qilgan yoki egallab olganligi sababli, bir necha Makkalik musulmonlar nazorati ostidagi quduqqa suv olish uchun yaqinlashdi. Keyinroq [[Islom]]ni qabul qilgan [[Hakim ibn Hizom]]dan boshqa hammasi otib tashlandi. 13 mart (17 ramazon) kuni yarim tunda Quraysh qarorgohini buzib, Badr vodiysiga yurish qildi. [[Umayr ibn Vahb|Umayr ibn Vahb al-Jumahiy]] musulmonlarning mavqeini oʻrganib chiqdi va 300 kishi oxirgi odamgacha jang qilishni xohlayotgani haqida xabar berdi<ref name=":022"/><ref name=":1">Lings, pp. 143–44.</ref><ref>Armstrong, pp. 174–75.</ref>. Yana bir razvedka missiyasidan soʻng u musulmonlar qoʻshilmasligini va ular hech qanday pistirma oʻtkazishni rejalashtirmaganligini aytdi<ref name=":022"/><ref name=":1" /> Bu Qurayshni yanada ruhiy tushkunlikka soldi, chunki arab janglari anʼanaviy ravishda kam talofat koʻrgan va Quraysh rahbariyati oʻrtasida navbatdagi janjalni boshlab yubordi. Biroq, arab urf-odatlariga koʻra, Amr ibn Hishom Qurayshliklarning or-nomusiga murojaat qilib, qon qasoslarini bajarishni talab qilib, qolgan ixtilofni yoʻq qildi.<ref>Lings, pp. 144–146.</ref>.
=== Duellar ===
Jang Abu Jahl urugʻidan boʻlgan [[Banu Maxzum]] qabilasidan boʻlgan al-Asvad ibn Abdul-Asad al-Maxzumiyning musulmonlar qudugʻidan ichishga yoki uni yoʻq qilishga yoki buning uchun oʻlishga qasam ichishi bilan boshlandi. Uning faryodiga javoban Muhammadning amakilaridan [[Hamza ibn Abdul Muttolib|Hamza ibn Abdulmuttalib]] chiqdi va ular jangga kirishdilar. Hamza Al-Asvadning oyogʻiga yana bir zarba berishdan oldin uni oʻldirdi. Buni koʻrib, qurol-yarogʻ va qalqon bilan himoyalangan uch kishi, [[Utba ibn Robiya|Utba ibn Rabi’a]], ukasi [[Shayba ibn Rabia|Shayba ibn Rabi’a]] va oʻgʻli Valid ibn Utba bilan birga Makka safidan chiqdi. Madaniy [[ansor]]lardan uchtasi musulmonlar safidan chiqdi, faqat Makkaliklar har qanday keraksiz janjallarni boshlashdan asabiylashgan va faqat muhojirlarga qarshi kurash olib borishni, ixtilofni qabila ichida saqlab qolishni istagan Makkaliklar tomonidan baqirishdi. Shunda Hamza yaqinlashib, [[Ubayda ibn al-Horis]] va [[Ali|Ali ibn Abu Tolibni]] oʻzlariga qoʻshilishga chaqirdi. Ali va Valid, Hamza va Shayba oʻrtasidagi dastlabki ikki jang tez oʻtdi va ikkalasi ham raqiblarini tezda oʻldirishga muvaffaq boʻlishdi. Ali va Valid oʻrtasidagi jangdan soʻng Hamza Ubaydani ogʻir yaralangan holda koʻrdi. Keyin Shaybaning ustiga tushib oʻldirdi. Keyin Ali va Hamza Ubaydani yana musulmonlar safiga olib chiqdilar. Keyinchalik kasallik tufayli vafot etdi<ref name=":022"/><ref name=":22"/><ref>{{Kitob manbasi|last=Razwy|first=Sayed Ali Asgher|title=A Restatement of the History of Islam & Muslims|pages=136–137}}</ref><ref>{{Kitob manbasi|last=Glubb|first=Sir John|title=The Great Arab Conquests|url=https://archive.org/details/greatarabconques0000john|date=1963}}</ref>. Bu duellar ortidan ikki tomondan oʻqlar yogʻdi va undan keyin yana bir qancha janglar boshlandi, ularning aksariyatida musulmonlar gʻalaba qozondi<ref name=":022"/> Makkaliklar endi hujumga oʻtib, musulmonlar safiga hujum qilishdi.<ref name=":022"/>
=== Makka hujumi va musulmonlarning qarshi hujumi ===
Makkaliklar musulmonlarga hujum qilisharkan, Muhammad qoʻllarini [[qibla]]ga choʻzgancha Allohdan soʻradi:
{{Quote|text=“Ey Alloh! Agar bu (musulmonlar) toifasi bugun mag‘lub bo‘lsa, endi sizlarga ibodat qilinmaydi”.}}
Muhammad alayhissalom duosini oʻqidilar, toki rido yelkasidan tushdi, shu payt Abu Bakr uni koʻtarib, yelkalariga qoʻydi va dedi:
{{Quote|text=«Ey Allohning payg‘ambari, Parvardigoringizga nola qilganingiz yetarli. U sizga va'da qilgan narsasini albatta bajarur".}}
[[Fayl:Balami_-_Tarikhnama_-_The_Battle_of_Badr_-_The_death_of_Abu_Jahl,_and_the_casting_of_the_Meccan_dead_into_dry_wells_(cropped).jpg|link=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8d/Balami_-_Tarikhnama_-_The_Battle_of_Badr_-_The_death_of_Abu_Jahl%2C_and_the_casting_of_the_Meccan_dead_into_dry_wells_%28cropped%29.jpg/220px-Balami_-_Tarikhnama_-_The_Battle_of_Badr_-_The_death_of_Abu_Jahl%2C_and_the_casting_of_the_Meccan_dead_into_dry_wells_%28cropped%29.jpg|thumb|Abu Jahlning oʻlimi va Makka oʻliklarning quruq quduqlarga tashlanishi]]
Muhammad endi dushmanga qarshi hujum uyushtirishni buyurib, Makkaliklar tomon bir hovuch tosh otishni buyurdi.<ref name="armstrong176">Armstrong, p. 176.</ref><ref name="lings148">Lings, p. 148.</ref>. yoki „Ularning yuzlarini chalkashlik ushlaydi“<ref name=":022"/>. Musulmonlar qoʻshini javoban: ''„Ya mansur amit!“'' maʼnosi: „Ey Alloh gʻolib qilgan zot, oʻldir!“ va Qurayshiy saflarini shoshiltirdilar. Makkaliklar kuchsiz va jangga ishtiyoqi yoʻq boʻlib, zudlik bilan qochib ketishdi. Musulmonlar jang qilishdan va jang maydonidan qochishdan qoʻrqishlarini ilohiy aralashuv bilan bogʻlaydilar, Qur’oni Karim 8-bob, 12-oyatda Alloh taolo musulmonlar safini mustahkamlash uchun minglab [[farishta]]larni (''[[Farishta|maloika]]'') yuborganini taʼkidlaydi. Jangning oʻzi bir necha soat davom etdi va tushdan keyin tugadi<ref name="armstrong176" /> Qur’on musulmonlar hujumining kuchini koʻp oyatlarda tasvirlab beradi, ular Qurayshni dahshatga solish uchun Badrda osmondan tushgan minglab farishtalarga ishora qiladi.<ref name="lings148" /><ref>Quran: [[Oli Imron surasi|Al-i-Imran]] {{Qurʼon|3|123}}</ref>. Shuningdek, [[Suraka ibn Molik|u Suraqa ibn Molik]] qiyofasini olgan [[jin]]larning rahnamosi [[Iblis]]ning farishtalarni koʻrib jang maydonidan qochib ketganini ham tasvirlaydi<ref name=":022"/> Musulmon manbalari bu hisobni tom maʼnoda qabul qiladi va Muhammad farishta [[Jabroil]] va uning jangda oʻynagan rolini muhokama qilgan bir qancha [[hadis]]lar mavjud.<ref name=":022"/> [[Richard A. Gabriel]] kabi zamonaviy nomusulmon tarixchilari Quraysh ustidan qozonilgan gʻalaba va undan keyingi gʻalabani Muhammadning strategik va [[Muhammadning harbiy faoliyati|harbiy qobiliyatlari]] bilan bogʻlaydilar.<ref>{{Kitob manbasi|last=Gabriel, Richard A.|url=https://www.worldcat.org/oclc/78788501|title=Muhammad : Islam's first great general|date=2007|publisher=University of Oklahoma Press|isbn=978-0-8061-3860-2|location=Norman, Okla.|oclc=78788501}}</ref><ref>{{Veb manbasi|muallif=Gabriel|ism=Richard A.|sana=2007-05-17|sarlavha=Muhammad: The Warrior Prophet|url=https://www.historynet.com/muhammad-the-warrior-prophet.htm|kirish sanasi=2020-09-05|ish=HistoryNet|til=en-US}}</ref>.
== Oqibat ==
=== Asirlarni qamoqqa olish va ularni toʻlash ===
Jangdan uch kun oʻtib <ref name=":022"/> [[Muhammad]] [[Badr, Saudiya Arabistoni|Badrdan]] [[Madina (shahar)|Madinaga]] joʻnab ketdi. Mahbuslar bilan muomala qilish masalasiga kelsak, [[Abu Bakr Siddiq|Abu Bakr roziyallohu anhu]] ular oʻz qarindoshlari boʻlgani uchun ularni toʻlash kerak, degan fikrda edilar. [[Umar]] bunga qarshi chiqib, islom dinida qon qarindoshligi tushunchasi yoʻqligini, barcha mahbuslar qatl etilishi va har kim oʻziga eng yaqin boʻlganini qon bilan qatl etishi kerakligini aytdi. [[Ali]] akasi [[Aqil ibn Abu Tolib|Oqil ibn Abu Tolibni]], [[Hamza ibn Abdul Muttolib|Hamza ibn Abdulmuttalib]] ukasi [[Abbos ibn Abdulmuttalib|Abbos ibn]] Abdulmuttalibning boshini kesib, oʻzi ham oʻziga yaqin kishini oʻldirishini aytdi. Muhammad asirlarni toʻlash haqidagi Abu Bakrning taklifini qabul qildi. {{Sfn|Rippin|2009}} <ref>{{Kitob manbasi|last=Nomani|first=Shibli|authorlink=Shibli Nomani|title=Al-Farooq: the life of Omar the Great|url=https://archive.org/details/AlFarooqEnglishByShaykhAllamahShibliNomanir.a_201601|page=[https://archive.org/details/AlFarooqEnglishByShaykhAllamahShibliNomanir.a_201601/page/n81/mode/2up 56]|year=1939|publisher=Sh. Muhammad Ashraf|location=Kashmiri Bazar, Lahore}}</ref> 70 ga yaqin mahbus asirga olingan va ularga insoniy munosabatda boʻlganliklari qayd etilgan, jumladan Quraysh yetakchilari ham<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.usc.edu/org/cmje/religious-texts/hadith/bukhari/052-sbt.php|arxivurl=https://web.archive.org/web/20121013003022/http://www.usc.edu/org/cmje/religious-texts/hadith/bukhari/052-sbt.php|arxivsana=13 October 2012|sarlavha=Sahih Bukhari, Volume 4, Book 52, Number 252|iqtibos=Narrated Jabir bin 'Abdullah: When it was the day (of the battle) of Badr, prisoners of war were brought including Al-Abbas who was undressed. The Prophet looked for a shirt for him. It was found that the shirt of 'Abdullah bin Ubai would do, so the Prophet let him wear it. That was the reason why the Prophet took off and gave his own shirt to 'Abdullah. (The narrator adds, "He had done the Prophet some favor for which the Prophet liked to reward him.")|kirish sanasi=20 September 2015}}</ref><ref name="The Life of Mahomet">{{Kitob manbasi|last=Muir|first=William|title=The Life of Mahomet|date=1861|publisher=Smith, Elder and Co.|location=London|page=122|edition=Volume 3|url=https://archive.org/stream/lifemahometandh02muirgoog#page/n138/mode/2up|accessdate=26 February 2015}}</ref>. Mahbuslarning koʻpchiligi toʻlov evaziga ozod qilindi, savodlilari esa oʻn kishiga oʻqish va yozishni oʻrgatish sharti bilan ozod qilindi va bu taʼlim ularning toʻlovi hisoblansin<ref>{{Kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=FLoUAAAAYAAJ&q=teach|title=The Life of Mahomet: With Introductory Chapters on the Original Sources for the Biography of Mahomet, and on the Pre-Islamite History of Arabia|last=William Muir|page=ix|year=1861|location=London|publisher=Smith, Elder and Co|isbn=9780524073797|accessdate=19 January 2016}}</ref><ref>[http://www.al-islam.org/lifeprophet/14.htm The Life of Muhammad The Prophet]</ref>.
[[Uilyam Muir]] bu davr haqida shunday yozgan:
{{Quote|text="Muhammadning amrlarini bajarish uchun Madina fuqarolari va uy-joyga ega boʻlgan qochqinlar asirlarni qabul qilib, ularga katta e'tibor bilan qarashdi. — Madinaliklarga barakalar bo‘lsin! — dedi keyingi kunlarda shu mahbuslardan biri; "Ular bizni o'zlari yo'l-yo'lakay mindirdilar: oz bo'lsa, xurmo bilan qanoatlanib yeyishimiz uchun bug'doy non berdilar. Biroz vaqt o'tgach, ularning do'stlari ularni to'lash uchun kelganlarida, bir necha kishi. Shu tariqa qabul qilingan mahbuslar o‘zlarini islom dindorlari deb e’lon qilishdi... Shu tariqa ularning mehribon muomalasi cho‘zildi va hatto bir zumda Islomga kirmaganlar ham ongida yoqimli taassurot qoldirdi”|sign=|source=[[William Muir]], ''The Life of Mahomet''}}
[[Fayl:14_martyrs_of_Badr_Al_Kabir_The_Battle_of_Badr.jpg|link=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/66/14_martyrs_of_Badr_Al_Kabir_The_Battle_of_Badr.jpg/220px-14_martyrs_of_Badr_Al_Kabir_The_Battle_of_Badr.jpg|left|thumb|Badrda shahid boʻlgan 14 musulmon shahidlarining ismlari jang maydoni yaqinidagi Badr shahidlari yodgorligiga bitilgan.]]
=== Butparastlarning jasadlarini uloqtirish ===
Jang susaygach, Muhammad Qurayshning 24 boshliqlarining jasadlarini Badrning iflos quruq quduqlaridan biriga tashlashni buyurdi. Bir necha kundan keyin Muhammad bu quduqlarga qaytib bordi va ulardagi jasadlar bilan gaplashib, ularning har biriga ism-sharifini aytib murojaat qildi.
„Allohga va Uning Rasuliga itoat qilganingdan xursand boʻlarmiding? Biz Robbimiz bizga vaʼda qilgan narsani haq topdik. Sen ham Robbing senga vaʼda qilgan narsani rost topdingmi?“ <ref>Sahih al Bukhari Volume 5 Book 59 Hadith 314 https://www.sahih-bukhari.com/Pages/results.php</ref>
[[Fayl:Ali_Beheading_Nadr_ibn_al-Harith_in_the_Presence_of_the_Prophet_Muhammad._Miniature_from_volume_4_of_a_copy_of_Mustafa_al-Darir’s_Siyar-i-Nabi._Istanbul;_c._1594_The_David_Col..jpg|link=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c6/Ali_Beheading_Nadr_ibn_al-Harith_in_the_Presence_of_the_Prophet_Muhammad._Miniature_from_volume_4_of_a_copy_of_Mustafa_al-Darir%E2%80%99s_Siyar-i-Nabi._Istanbul%3B_c._1594_The_David_Col..jpg/220px-thumbnail.jpg|thumb|Muhammad va uning [[Sahoba|hamrohlari]] huzurida [[Ali]] [[Nadr ibn al-Horis]]ning boshini [[Siyer-i Nebi|kesayotgan Siyer-i Nebi]] rasmi.]]
=== Qurbonlar ===
Olimlar Makkadagi qurbonlarni 70 ga yaqin deb hisoblashlariga qaramay, faqat eng mashhurlarining ismlari maʼlum. Ammo urush paytida yoki undan keyin (urush paytida olgan jarohatlari tufayli) halok boʻlgan 14 musulmonning ismlari maʼlum.
=== Makkalik qurbonlar ===
Jangda halok boʻlgan mashhur Makkaliklar orasida [[Abu Jahl|Amr ibn Hishom]], [[Umayya ibn Xalaf]], [[Utba ibn Robiya|Utba ibn Rabi’a]], [[Shayba ibn Rabia|Shayba ibn Rabi’a]], Valid ibn Utba, al-Asvad ibn va Abdul-Asad al. Maxzumi. [[Nadr ibn al-Horis]] va [[Uqba ibn Abu Muayt]] ham oʻldirilgan, ammo ularning oʻlim holatlari aniq emas. Baʼzi manbalarga koʻra, oxirgi ikki kishi Badrdagi jang maydonidagi janglarda halok boʻlgan va keyinchalik chuqurga koʻmilgan <ref name=":32">[[Sahih Bukhari]]: Volume 1, Book 4, Number 241</ref><ref>[[Sahih Bukhari]]: Volume 1, Book 9, Number 499</ref><ref>Al Tabaqat-al-Kubra, Muhammad Ibn Saʼd, Volume 2, p. 260, ghazwatul Badr, Darul Ihyaʼit-Turathil-'Arabi, Beirut, Lebanon, First Edition, (1996)</ref>, [[Safiur Rahmon al-Muborakpuriy]]ning yozishicha, bu ikkisi asirga olingan va keyinchalik [[Ali]] tomonidan qatl etilgan<ref name=":022"/><ref name=":32" />
=== Musulmon qurbonlari ===
{| class="wikitable"
|Horisa ibn Suraka al-Xazrajiy
|{{Lang|ar|حارثہ بن سراقة الخزرجي}}
|-
|Zish Shamalayn ibn Abdi Amr al-Muhojiriy
|{{Lang|ar|ذو الشمالين بن عبد عمر المهاجري}}
|-
|Rofi' bin al-Mualla al-Xazrajiy
|{{Lang|ar|رافع بن المعلاء الخزرجي}}
|-
|Saʼd ibn Xaysama al-Avsiy
|{{Lang|ar|سعد بن خيثمة الأوسي}}
|-
|Safvon ibn Vahb al-Muhojiriy
|{{Lang|ar|صفوان بن وهب المهاجري}}
|-
|Oqil ibn al-Bukayr al-Muhojiriy
|{{Lang|ar|عاقل بن البكير المهاجري}}
|-
|Ubayda ibn al-Horis al-Muhojiriy
|{{Lang|ar|عبيدة بن الحارث المهاجري}}
|-
|Umayr ibn al-Humom al-Xazrojiy
|{{Lang|ar|عمير بن الحمام الخزرجي}}
|-
|Umayr ibn Abu Vaqqos al-Muhojiriy
|{{Lang|ar|عمير بن أبو وقاس المهاجري}}
|-
|Avf ibn al-Horis al-Xazrojiy
|{{Lang|ar|عوف بن الحارث الخزرجي}}
|-
|Mubashir ibn Abdul Munzir al-Avsiy
|{{Lang|ar|مبشر بن عبدالمنذر الأوسي}}
|-
|Muovvid ibn al-Horis al-Xazrojiy
|{{Lang|ar|معوذ بن الحارث الخزرجي}}
|-
|Mihjaʼ ibn Solih al-Muhojiriy
|{{Lang|ar|مهجاء بن صالح المهاجري}}
|-
|Yazid bin al-Horis bin Fushum al-Xazrajiy
|{{Lang|ar|يزيد بن الحارث بن فصحم الخزرجي}}
|}
=== Natijalar ===
Badr jangi keyingi asrda arab tarixining yoʻnalishini belgilab bergan ikki kishining paydo boʻlishida nihoyatda taʼsirli boʻldi. Birinchisi [[Muhammad]] edi, u bir kechada quvgʻin qilingan Makkalikdan [[Madina (shahar)|Madinada]] yangi jamoa va [[shahar-davlat]] rahbariga aylandi. Marshall Xojsonning qoʻshimcha qilishicha, Badr boshqa arablarni „musulmonlarni [Qurayshning] obroʻ-eʼtibori va siyosiy roli uchun raqib va salohiyatli merosxoʻr sifatida koʻrishga majbur qilgan“. Oradan koʻp oʻtmay u Madinadagi yahudiy qabilalaridan biri boʻlgan [[Banu Qaynuqo]]ni musulmon ayolga tajovuz qilgani uchun quvib chiqardi. Bu qabila Muhammadning siyosiy mavqeiga tahdid solganligi bilan ham mashhur. Shu bilan birga Muhammadning Madinadagi asosiy raqibi [[Abdulloh ibn Ubay]] oʻzining mavqeini jiddiy ravishda zaiflashtirdi. U faqat Muhammadga cheklangan qiyinchiliklarni koʻtara oldi.<ref>Hodgson, pp. 176–78.</ref>.
Badr jangidan yana bir katta foyda koʻrgan [[Abu Sufyon|Abu Sufyon ibn Harb]] karvonni boshqargan jangdan xavfsiz tarzda uzoqda edi. [[Abu Jahl|Amr ibn Hishomning]] va boshqa koʻplab Quraysh zodagonlarining oʻlimi <ref>Including the elderly [[Abu Lahab]], who was not at Badr but died within days of the army’s return.</ref> Abu Sufyonga deyarli sukut boʻyicha [[Quraysh]] boshligʻi boʻlish imkoniyatini berdi. Natijada olti yil oʻtgach, Muhammad [[Makkaning fath qilinishi|Makkaga yurish]] qilganida, uni tinch yoʻl bilan taslim qilish boʻyicha muzokaralarga Abu Sufyon yordam berdi. Keyinchalik Abu Sufyon musulmonlar imperiyasida yuqori martabali amaldorga aylandi va uning oʻgʻli [[Muoviya I|Muoviya]] keyinchalik [[Damashq xalifaligi|Umaviylar xalifaligini]] asos soldi.
Keyingi kunlarda Badr jangi shu qadar ahamiyatli boʻldiki, [[Ibn Isʼhoq|Ibn Ishoq]] Muhammadning tarjimai holiga musulmon qoʻshinlarining ism-sharifini toʻliq kiritdi. Koʻpgina hadislarda Badrda jang qilgan faxriylar rasmiyatchilik sifatida qayd etilgan va ular hatto keyingi yillarda stipendiya ham olgan boʻlishi mumkin<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.usc.edu/schools/college/crcc/engagement/resources/texts/muslim/hadith/bukhari/059.sbt.html#005.059.357|sarlavha=Sahih al-Bukhari: Volume 5, Book 59, Number 357|nashriyot=Usc.edu|kirish sanasi=16 September 2010|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100816202325/http://www.usc.edu/schools/college/crcc/engagement/resources/texts/muslim/hadith/bukhari/059.sbt.html|arxivsana=16 August 2010}}</ref>. Badr faxriylarining oxirgisining vafoti [[birinchi fitna]] paytida sodir boʻldi<ref>[http://www.usc.edu/schools/college/crcc/engagement/resources/texts/muslim/hadith/bukhari/059.sbt.html#005.059.358 Sahih Al-Bukhari: Volume 5, Book 59, Number 358] {{Webarxiv}}.</ref>.
== Meros ==
[[Qurʼon|Qur’onda]] bu jang '''Yavm al-Furqon''' ({{Lang-ar|يَوْمُ الْفُرْقَانْ}}) deb ataladi.' <span>Mezon kuni</span> ' ; Arabic pronunciation: [javm’ul fur’qaːn ]). Badr jangi tarixi islom tarixida asrlar davomida oʻtib kelingan boʻlib, bugungi kunda mavjud [[Muhammad biografiyasi|boʻlgan Muhammadning koʻplab tarjimai hollarida]] birlashtiriladi. Bu Qur’onda eslatib oʻtilgan va jang haqidagi barcha bilimlar jangdan keyin bir muncha vaqt yozib olingan va toʻplangan anʼanaviy islom hisoblaridan kelib chiqadi. Bulardan tashqari juda kam dalillar mavjud va <nowiki>IX</nowiki> asrgacha boʻlgan jangning yozma tavsiflari yoʻq, shuning uchun jangning tarixiyligi va haqiqiyligi zamonaviy tarixchilar tomonidan muhokama qilinadi<ref>[https://books.google.com/books?id=8oYLyS_pIAgC&pg=PA23 The development of exegesis in early Islam: the authenticity of Muslim … By Herbert Berg.]</ref>.
„Badr“ musulmon qoʻshinlari va harbiylashtirilgan tashkilotlar orasida mashhur boʻldi. " [[Badr operatsiyasi (1973)|Badr operatsiyasi]] " [[Misr]]ning 1973 yilgi [[Yom Kippur urushi|Yom Kipur urushidagi]] hujumini hamda 1999 yilgi [[Kargil urushi]]dagi [[Pokiston]]ning harakatlarini tasvirlash uchun ishlatilgan. 1980-yillar oxirida [[Badr operatsiyasi (1985)|Eronning Iroqqa qarshi hujum operatsiyalari]] ham Badr nomi bilan atalgan<ref name="wright89">{{Kitob manbasi|last=Wright|first=Robin|title=In the name of God: The Khomeini decade|year=1989|publisher=Simon and Schuster|location=New York|isbn=9780671672355|page=[https://archive.org/details/innameofgodkhome00wrig/page/133 133]|url=https://archive.org/details/innameofgodkhome00wrig/page/133}}</ref>. [[2011 yil Liviyadagi fuqarolar urushi|2011-yilda Liviyadagi fuqarolar urushi]] paytida isyonchilar rahbariyati Tripoliga hujum qilish sanasini Badr jangining yilligi munosabati bilan Ramazon oyining 20-si qilib tanlaganliklarini aytdi<ref>Laub, Karin (21 August 2011). [https://www.ajc.com/news/nation-world/libyan-rebels-say-they-1125496.html „Libyan Rebels Say They Are Closing In on Tripoli“]. [[Associated Press]] (via ''[[The Atlanta Journal-Constitution]]''). Retrieved 21 August 2011.</ref>.
Badr jangi 1976-yilda suratga ''[[Muhammad, Allohning rasuli (film)|olingan "Xabar]]'' " filmida, 2004-yilgi „ ''[[Muhammad: Oxirgi Payg'ambar|Muhammad: Oxirgi paygʻambar“]]'' animatsion filmida, 2012-yilgi " ''[[Umar (serial)|Umar]]'' " teleserialida va 2015-yilda „ ''[[Bilol: Qahramonning yangi zoti|Bilol: Qahramonning yangi zoti“]] animatsion filmida aks etgan.''
== Qoʻshimcha oʻqish uchun ==
* [[Safiur Rahmon Muborakpuri|Al Muborakpuri, Safiur Rahmon]] (2002). ''Muhrlangan nektar: Paygʻambarimiz sollallohu alayhi vasallamning tarjimai hollari.'' Ar- [[Ar-Riyod|Riyod]] : [[Darussalom nashriyoti|Dorussalom nashriyoti]] .{{ISBN|978-603-50011-0-6}}
* Najeebobodi, Akbar Shoh (2000). ''Islom tarixi'' . Ar- [[Ar-Riyod|Riyod]] : [[Darussalom nashriyoti|Dorussalom nashriyoti]] .
* Abu Xalil, Shauqiy (2003). ''Qur’on atlasi: Joylar.'' ''Millatlar.'' ''Belgilar.'' Ar- [[Ar-Riyod|Riyod]] : [[Darussalom nashriyoti|Dorussalom nashriyoti]]{{ISBN|9960-897-54-0}}
== Qoʻshimcha maqolalar ==
* [[Islom harbiy yurisprudensiyasi]]
* [[Muhammadning harbiy faoliyati]]
* [[Islomdan oldingi Arabiston]]
* [[Muhammadning yurishlari roʻyxati]]
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* [https://web.archive.org/web/20131202194449/http://www.ramadantimetable.co.uk/ramadan-blog/225-battle-of-badr-17th-ramadan-624-ad Badr jangi, 17 ramazon 624 yil]
* [https://web.archive.org/web/20051122052443/http://www.islamanswers.net/moreAbout/Badr.htm Badr] at IslamAnswers. Net
* [http://www.ezsoftech.com/islamic/badr.asp Badrdagi Islomning birinchi jangi] : Islomiy vaziyatlar tarmogʻi
* [http://www.islamfrominside.com/Pages/Tafsir/Tafsir%288-11%20to%2018%29.html Tafsir (8-sura: 11-18-oyatlar) — Badr jangi] : Irshod Husayn tomonidan Qurʼon oyatlarining tahlili.
{{OʻzME}}
[[Turkum:Janglar]]
[[Turkum:624]]
[[Turkum:Urush]]
[[Turkum:Islom]]
[[Turkum:Din]]
[[Turkum:Badr jangi]]
[[Turkum:Muhammad Madinada]]
3dhcwnry9l0qb8zrxuoz4icjir7vgha
Binsfeld
0
83718
6198002
5655500
2026-07-08T06:06:26Z
-wuppertaler
181503
Commons
6198002
wikitext
text/x-wiki
{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi = Binsfeld
| mavqe = [[Kommuna]]
| mamlakat = Germaniya
| mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer
| mintaqa = Rheinland-Pfalz
| jadvalda mintaqa = Rheinland-Pfalz
| tuman turi = tuman
| tuman = Bernkastel-Wittlich (tuman)
| jadvalda tuman = Bernkastel-Wittlich (tuman)
| jamoat turi =
| jamoat =
| jadvalda jamoat =
| qaram =
| gerb = DEU Binsfeld (Eifel) COA.svg
| bayroq =
| lat_dir = N | lat_deg = 49 | lat_min = 57 | lat_sec = 56
| lon_dir = E | lon_deg = 6 | lon_min = 42 | lon_sec = 29
| CoordAddon =
| CoordScale =
| mamlakat xaritasi oʻlchami =
| mintaqa xaritasi oʻlchami =
| tuman xaritasi oʻlchami =
| mamlakat xaritasi =
| mintaqa xaritasi =
| tuman xaritasi =
| ichki boʻlinishi =
| rahbar turi = Burgomistr
| rahbar = Walter Faber
| asos solingan =
| ilk eslatilishi =
| avvalgi nomlari =
| qachondan beri =
| maydon = 9,98
| balandlik turi =
| AP markazi balandligi = 320
| iqlim =
| rasmiy til =
| aholi = 1079
| sanalgan yil = 2010
| zichlik =
| aglomeratsiya =
| milliy tarkib =
| konfessiyaviy tarkib =
| etnoxronim =
| vaqt mintaqasi = +1
| DST = bor
| telefon kodi = 06575
| pochta indeksi = 54518
| pochta indekslari =
| avtomobil kodi = WIL
| identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi
| raqamli identifikator = 07 2 31 010
| Commons turkumi = Binsfeld
| sayt = http://ortsgemeinde-binsfeld.de/
| sayt tili = de
}}
'''Binsfeld''' — [[Germaniya]]ning [[Rheinland-Pfalz]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan kommuna. Ushbu kommuna [[Bernkastel-Wittlich (tuman)|Bernkastel-Wittlich]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 9,98 km<sup>2</sup>. 1079 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
== Geografiyasi ==
=== Hududi ===
Binsfeldning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan.
== Demografiyasi ==
{{Wikidata/Population}}
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
{{Commons turkum|Binsfeld (Eifel)}}
* [http://ortsgemeinde-binsfeld.de/ Rasmiy sayti]
{{Germaniya:Bernkastel-Wittlich tumani shaharlari}}
{{Tashqi havolalar}}
{{DEFAULTSORT:Binsfeld}}
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Germaniya shaharlari]]
{{germany-geo-stub}}
2d30dcxnokjtmci4go4aaw9n8w5yqz3
Atsidofilin
0
426336
6197638
5411011
2026-07-07T13:02:46Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197638
wikitext
text/x-wiki
'''Atsidofilin''' — Atsidofilinli qatiq — [[Qatiq]]ning bir turi. Atsidofilin pasterizatsiya qilingan yoki qaynatilgan sutga atsidofil organizmlar ([[bakteriya]]lar) qoʻshib ivitiladi. Baʼzan sut kislotasi, [[streptokok]]lar va [[kefir]] zamburugʻi, [[vanilin]] kabi xushboʻy moddalar qoʻshiladi. Sof sut kislotasi, qand va xushboʻy moddalar qoʻshilganidan taʼmi shirinroq. Tarkibida 3,2 % yogʻ boʻladi. Oshqozon-ichakda ovqat hazm boʻlishiga yordam beradigan faol [[kislota]] hosil qilish xususiyatiga ega. Atsidofilin [[tibbiyot]]da parhez ovqat sifatida buyuriladi, veterinariyada (buzoqlar uchun) koʻp ishlatiladi. Shuningdek, sanoatda atsidofil achitqili sut, [[atsidofil pastasi]] ham ishlab chiqariladi<ref>OʻzME. Birinchi jild. Toshkent 2000-yil</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* [http://www.fips.ru/cdfi/fips.dll?ty=29&docid=2102898 Патент на способ производства ацидофилина]
* [http://fudz.ru/post/928/ Ацидофилин и ацидофильные продукты]
* [http://www.ekulinar.ru/topic29155.html Ацидофилин] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20121123050943/http://www.ekulinar.ru/topic29155.html |date=2012-11-23 }}
* [http://www.gastronom.ru/kb_prod.aspx?id_kb=29 Ацидофилин] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20130502184147/http://www.gastronom.ru/kb_prod.aspx?id_kb=29 |date=2013-05-02 }}
* [http://content.mail.ru/arch/8103/517217.html Ацидофильные лактобактерии] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120907155906/http://content.mail.ru/arch/8103/517217.html |date=2012-09-07 }}
[[Turkum:Uy sharoiti]]
{{chem-stub}}
bmvcvxcbzpublden02enai8lsaw55y4
Bavosir
0
440889
6197650
5370114
2026-07-07T13:21:01Z
Oksana222
220296
Добавили
6197650
wikitext
text/x-wiki
<!-- Bot tomonidan yaratildi -->
'''Bavosil -'''[https://chelyabinsk.smedclinik.ru/napravleniya/proktologiya/lechenie-gemorroya/ gemorroy].Toʻgʻri ichakning pastki qismi, xususan orqa chiqaruv yoʻli venalarining tugun-tugun boʻlib kengayishi. Intoksikatsiya, allergiya, mexanik taʼsirotlar: venalarning oʻsma, ayollarda homilali bachadon bilan ezilishi, uzoq muddat oyoqda yurib yoki oʻtirib ishlash, ovqatga ruju qilish, [[alkogolizm]], surunkali [[qabziyat]], shuningdek ichki aʼzolarning turli kasalliklari va boshqa sabab boʻladi. B. avj olishida irsiy moyillik ham maʼlum ahamiyatga ega. Kechishiga koʻra oʻtkir, surunkali, qaytalaydigan, tugunlar orqa chiqaruv teshigida joylashishiga qarab tashqi, ichki va aralash xillari tafovut qilinadi. Orqa chiqaruv yoʻli sohasida biror narsa tiqilgandek ogʻirlik, achishish, qichishish, baʼzan hojat chogʻida ogʻriq kuzatiladi; keyinchalik gemorroidal qon ketishi mumkin (najasda qon boʻladi). Agar B.da gemorroidal tugunlar tiqilib qolsa yoki yalligʻlansa, qattiq ogʻriq beradi, harorat koʻtariladi, qabziyat kuzatiladi. Vaqtida oldi olinmasa, uzoq vaqt qon ketib yurishi — kamqonlikka, ichki gemorroidal tugunlar tushishi yoki qisilishiga olib keladi. B.ni davolashda vanna qabul qilish, ogʻriq qoldiruvchi shamcha qoʻyish tavsiya etiladi, parhez buyuriladi. Ogʻirroq hollarda jarrohlik usuli qoʻllanadi. B.ning oldini olish uchun qabziyatga yoʻl qoʻymaslik; hojatdan keyin orqa chiqaruv teshigi sohasini iliq suv bilan yuvishga odatlanish, kam harakat kishilar badantarbiya bilan shugʻullanishlari lozim.
== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
{{OʻzME}}
{{chala}}
ir7c7t4381pglqs2tzrgfmefloet263
Yayra Abdullayeva
0
444341
6197764
5685600
2026-07-07T19:33:45Z
Mukhammadrasul Isakov
215746
/* */
6197764
wikitext
text/x-wiki
{{Shaxsiyat
| ismi = Yayra Umarovna Abdullayeva
| tasvir = Yayra Abdullayeva.jpg
| tavallud sanasi = {{tugʻilgan sanasi|1930|8|14}}
| tavallud joyi = {{TavalludJoyi|Andijon}}
| vafot sanasi = {{vafot sanasi va yoshi|2019|5|14|1930|8|14}}
| vafot joyi = {{VafotJoyi|Toshkent}}
| mukofotlari = {{Doʻstlik ordeni}} {{El-yurt hurmati ordeni}} <br> {{Hamza nomidagi Oʻzbekiston SSR Davlat mukofoti}} {{Oʻzbekiston SSR xalq artisti}}
}}
'''Yayra Umarovna Abdullayeva''' ({{Tugʻilgan sanasi|1930|8|14}} – {{Vafot sanasi|2019|5|14}}) – aktrisa, [[Oʻzbekiston xalq artisti]] (1964). Yayra Abdullayeva raqqosa [[Lizaxonim Petrosova|Lizaxonim Petrosovaning]] qizi. [[Tamaraxonim|Tamaraxonimning]] jiyani.
== Hayoti va ijodi ==
Yayra Abdullayeva 1930-yil 14-avgustda [[Andijon|Andijon viloyatida]] dunyoga kelgan. Yayra Abdullayeva Toshkent sanʼat institutida tahsil olgan va institutni 1950-yili tamomlagan. 1945-yilda [[Gavhar Rahimova]] rahbarligidagi front konsert brigadasida ilk ijodiy faoliyatini boshlagan. [[1950-yil]]dan Hamza teatrida faoliyat koʻrsatgan.
Yayra Abdullayeva „Boy ila xizmatchi“ filmidagi Gulbahor roli bilan 1953-yildan boshlab oʻzbek kino sanʼatida oʻz faoliyatini boshladi, birin-ketin „Opa singil Rahmonovalar“ (1954-yil), „Stadionda uchrashamiz“ (1956-yil), „Hamza“ (1960-yil), „Vijdon amri bilan“ (1967-yil) kabi filmlarda suratga tushgan. U kinoda yaratgan Gulbahor, Dildor, Raʼno, Saodat va boshqa obrazlari muxlislari tomonidan olqishlarga sazovor bo'lgan.
Hafiza (Abdulla Qahhor, „Shohi soʻzana“), Guli (Uygʻun, I. Sulton, „Alisher Navoiy“), Katerina (A. Ostrovskiy, „Momaqaldiroq“), Gulbahor (Hamza, „[[Boy ila xizmatchi]]“), Gulnor (Oybek, „[[Qutlugʻ qon]]“), Turgʻunoy (I. Sulton, „Nomaʼlum kishi“), Xemnolini (R. Tagor asari asosida, „[[Gang daryosining qizi]]“) kabi obrazlarida turli toifadagi xotin-qizlar hayoti, ularning qismati, jasorati va oliyjanobligini mujassamlantirdi. Key (M. Kaoru, „Oʻgʻirlangan umr“) obrazi Abdullayeva ijodining choʻqqisi boʻlib, u yapon ayolining mashaqqatli hayot yoʻlini, taqdirini psixologik teranlik va izchillik bilan ochib berdi. Regana (U. Shekspir, „Qirol Lir“), Mariya Styuart (F. Shiller, „Mariya Styuart“) obrazlari bilan psixologik va fojiaviy rollari bilan ham tanildi. Aktrisa tomonidan yaratilgan Persiya („Yuliy Sezar“), Antigona („Antigona“), Anita („Gʻariblar“), Nodirabegim (shu nomli asar), Mamayeva („Har toʻkisda bir ayb“), Gavharshodbegim („Mirzo Ulugʻbek“), Siyonxonim („Jonimni ol, jonginam“) va boshqa yetuk obrazlarni ijro qilgan. Yayra Abdullayeva Nodirabegim (T. Toʻla, „Nodirabegim“) obrazi Abdullayeva ijrosida ulugʻvor, olijanob malika va otashin ijodkor sifatida namoyon boʻldi. Ra'no Abdullayevaning kinodagi asosiy rollari: Gulbahor („Boy ila xizmatchi“), Dildor („Opa-singil Rahmonovalar“), Raʼno („Stadionda uchrashamiz“), Saodat („Hamza“), Xatira („Vijdon amri bilan“) va boshqalar.
=== Radiospektakllarda ===
Yayra Abdullayeva faoliyati davomida ovoz, imo-ishora, kinoya va boshqa ifoda vositalaridan yorqin foydalangan. Respublika radiosidagi „Teatr mikrofon oldida“, „Bir aktyor teatri“ kabi eshittirishlarda faol qatnashgan aktrisa qator radiospektakllarda ham rollar ijro etgan. Evripidning „Medeya“, Sh. R.Rashidovning „Kashmir qoʻshigʻi“, „Qudratli toʻlqin“, A. S. Pushkinning „Dubrovskiy“ asarlari asosida tayyorlangan radiospektakllarda Medeya, Bahor, Mariya obrazlarini ijro etdi. Ibsenning „Nora“ asari asosida tayyorlangan radiospektaklda ham postanovkachi rejissyor, ham aktyor sifatida qatnashgan.
== Filmografiyasi ==
{| class="wikitable"
|+
!Yil
!Nomi
!Rol
!Izoh
|-
|2005
|''[[Kelgindi kuyov]]''
|Rayhon, Zaynabning buvisi
|
|-
|
|
|
|
|-
|
|
|
|
|}
{{Section-stub}}
== Mukofotlari ==
Yayra Abdullayva Hamza nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti laureati (1967). „<nowiki/>[[Doʻstlik ordeni|Doʻstlik]]<nowiki/>“ hamda „[[„El-yurt hurmati“ ordeni|El-yurt hurmati]]“ ordeni bilan taqdirlangan (1998)<ref>"Abdullayeva Yayra Umarovna" ''[[OʻzME]]''. [http://n.ziyouz.com/books/uzbekiston_milliy_ensiklopediyasi/Oʻzbekiston%20Milliy%20Ensiklopediyasi%20-%20A%20harfi.pdf A-harfi]{{Oʻlikhavola|date=yanvar 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref>. [[William Shakespeare|William Shakespearening]] „Qirol Lir“ tragediyasida yaratgan Regina obrazi uchun 1967-yilda Respublika Davlat mukofotiga sazovor boʻldi<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.milliyteatr.uz/truppa/akterlar/91-jajra-abdullaeva.html |sarlavha=ЯЙРА АБДУЛЛАЕВА |sana=15-12-2020 |qaralgan sana=06.06.2023 |arxivsana=2023-06-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230606140620/http://www.milliyteatr.uz/truppa/akterlar/91-jajra-abdullaeva.html }}</ref>.
== Vafoti ==
Oʻzbekiston xalq artisti Yayra Abdullayeva 2019-yil 14-mayda 89 yoshida Toshkent shahrida vafot etgan. Aktrisa Tibbiyot bosh boshqarmasiga qarashli 1-markaziy klinik shifoxonasining jonlantirish boʻlimida hayotdan koʻz yumgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://kun.uz/uz/news/2019/05/14/ozbekiston-xalq-artisti-yayra-abdullayeva-olamdan-otdi |sarlavha=O‘zbekiston xalq artisti Yayra Abdullayeva olamdan o‘tdi |sana=14.05.2019 |qaralgan sana=06.06.2023}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{OʻzME}}
{{DEFAULTSORT:Abdullayeva, Yayra}}
[[Turkum:Oʻzbekistonlik aktrisalar]]
[[Turkum:Toshkent sanʼat instituti bitiruvchilari]]
qaooy0gflwr0n24o69p7juiv1dl9prg
Ayzek Azimov
0
445208
6197750
6156309
2026-07-07T19:20:40Z
Sleepycatinacap
271380
6197750
wikitext
text/x-wiki
{{Familiyadoshlar|Azimov}}
'''Isaac Asimov''' (talaffuzi: Ayzek Azimov; 1920-yil 2-yanvar, Petrovichi qishlogʻi, Belorussiya — 1992-yil 6-aprel, [[Nyu-York]], [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSh]]) — amerikalik yozuvchi-fantast, fan targʻibotchisi va bioximik olim. 1923-yilda oilasi bilan AQShga koʻchib kelgan va [[Nyu-York|Nyu-Yorkda]] joylashgan. Kolumbiya universitetini tamomlab, bioximiya boʻyicha falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasini olgan.
Adabiy faoliyatini 1939-yilda ilk hikoyasini nashr ettirish bilan boshlagan. Shundan soʻng [[ilmiy fantastika]] janrida bir qator taniqli asarlar yaratgan, jumladan: „Men robotman“ (1950), „Poydevor va imperiya“ (1952), „Koinot oqimlari“ (1952), „Mangulik intihosi“ (1955), „Neytrino“ (hikoya, 1955), „Darbadar“ (1966), „Poydevor qirralari“ (1982) va „Poydevor va Yer“ (1986). Asimov ilmiy fantastikaga intellektual nasr unsurlarini olib kirgan, asarlarida ijtimoiy muammolarni ham koʻtargan. U ilmiy fantastika janrining eng yirik namoyandalaridan biri hisoblanadi. Yozuvchining bir qancha hikoyalari va „Koinot oqimlari“ romani oʻzbek tiliga tarjima qilingan<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}{{OʻzME}}
{{DEFAULTSORT:Azimov, Ayzek}}
{{bio-stub}}
[[Turkum:6-aprelda vafot etganlar]]
[[Turkum:1992-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:1920-yilda tugʻilganlar]]
bua0j65ut8gio52hmg2190mmvbcuqar
Atlant
0
447541
6197592
6194280
2026-07-07T12:46:22Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197592
wikitext
text/x-wiki
'''Atlas''' yoki '''Atlant''' ({{Lang-grc|Ἄτλας}} {{Lang-grc|Ἄτλας}}, genitativ holatda Ἄtilános) - [[Yunon mifologiyasi|qadimgi yunon mifologiyasida]] yelkasida osmon gumbazini ushlab turgan qudratli [[Titanlar|titan]]. Qadimgi adabiyot asarlaridagi bu personaj haqidagi hikoyalar bir-biriga qarama-qarshi boʻlib, bir-biriga zid boʻlgan fikrlarni oʻz ichiga oladi. Eng keng tarqalgan versiyaga koʻra, u titanomaxiyada - titanlarning [[Olimpiya]] xudolari bilan jangida qatnashgan. Magʻlubiyatdan keyin Zevs titanlarni [[Tartar]]ga tashladi va Atlanta uning yelkasiga osmon gumbazini qoʻydi.
Oʻn birinchi jasoratni bajarish paytida [[Gerakl|Gerkules]] vaqtincha Atlantani almashtirdi. Afsonaning talqinlaridan biriga koʻra, Atlasning yuki Gerkules orqali odamlarga yetkazgan ilohiy donolik edi. Atlasning bilim tashuvchisi sifatidagi rolini tushunish kontekstida afsonaviy titan tasviridan kartograf G. Merkator. Flamand geografi oʻz asariga “Atlas” deb nom bergan. Keyinchalik, “atlaslar” u yoki bu mavzuni iloji boricha to'liq tavsiflovchi tasvirlar to'plami deb atala boshlandi (yulduzli osmon atlasi, [[anatomiya]] va boshqalar).
[[Aflotun|Platonning]] “Kritias” dialogida keltirilgan yana bir afsonaga koʻra, [[Poseydon]]ning oʻgʻli Atlant [[Atlantida|Atlantisning]] birinchi qiroli boʻlib, bu orol oʻz nomini olgan. Qadimgi ellinlar [[Atlas (togʻ)|Atlas togʻlarini]] Atlanta bilan bogʻlagan va bu hududda yashagan odamlar atlantisliklar deb atalgan. Ushbu mifologik belgining nomi [[Atlantika okeani]]ning eponimiga aylandi.
== Etimologiya ==
“Atlant” soʻzining kelib chiqishining bir nechta versiyalari mavjud. Anʼanaga koʻra, tilshunoslar Ἄtías (genitiv Ἄtlinos) soʻzini *telh₂- (qoʻllab-quvvatlash, koʻchirish) proto-hind-yevropa ildiziga ega deb hisoblashadi, keyinchalik unga a- va -nt qoʻshilgan. Robert Bekes, oʻz navbatida, soʻzning yunongacha boʻlgan substratdan paydo boʻlishini, yaʼni miloddan avvalgi 16-12 asrlardagi Miken sivilizatsiyasidan oldin ham Gretsiya hududida yashagan xalqlar tilida mavjudligini taklif qiladi{{Sfn|Beekes|2010}}.
Boshqa versiyaga koʻra, titanning nomi qadimgi yunoncha “tlῆnai” - “bardosh” soʻzidan kelib chiqqan. Versiya [[Vergiliy|Virgil]] ishining oʻziga xos xususiyatiga asoslangan boʻlib, u koʻpincha qadimgi yunon mifologik xarakter nomidan oldin kelgan soʻzning [[Lotin tili|lotincha]] analogini keltirgan. Atlanta uchun bu “durus”{{Sfn|Вергилий|1979}} - “qattiq”, “doimiy”, “ogʻir”, “bemor”{{Sfn|Cruttwell|1945}}. Bu taxmin Virgiliyning “Eneyid” asaridagi Atlanta epiteti haqidagi boshqa farazga ziddir. Bu [[qadimgi Rim]] yozuvchisi [[Strabon]]ning Geografiyasini oʻqiy olgan. Bu mahalliy [[Berberlar|Berber]] nomini Atlas togʻlarining eng baland nuqtasini beradi, yunonlar tomonidan Atlant deb ataladi, “Douris”, “ádrār” - “tog” dan olingan{{Sfn|Страбон|1994}}{{Sfn|Doig|1968}}.
== Afsonalar ==
Ovidning [[Ovidiy|Metamorfozalarida]] bayon qilingan afsonaga koʻra, Gorgon Medusa ustidan gʻalaba qozongandan soʻng, Perseus Atlanta qirolligida tugadi. U yerning eng gʻarbiy chekkasida joylashgan boʻlib, u yerda “Quyosh charchagan suv otlariga kosmosni ochib beradi va charchagan boltalarni qabul qiladi”. Bu hududda shoxlari, mevalari zarhal boʻlgan daraxtzor oʻsgan. [[Pifiya]] gʻarbiy mintaqa shohiga “Vaqt keladi, Atlas va oltin daraxtdan oʻgʻirlanadi va eng yaxshi qismi Zevsning oʻgʻliga tushadi” deb bashorat qilgan. Bashoratni eslab, Atlas oltin bogʻni [[devor]] bilan oʻrab oldi va ajdahoni qoʻriqchi qilib qoʻydi. Qolaversa, u birorta ham begonaning mulkiga tashrif buyurishiga ruxsat bermagan{{Sfn|Овидий Метаморфозы|1977}}{{Sfn|Грейвс|1992}}.
=== Kelib chiqishi. Jazo ===
[[Fayl:Atlas_Typhoeus_Prometheus.png|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/96/Atlas_Typhoeus_Prometheus.png/220px-Atlas_Typhoeus_Prometheus.png|left|thumb| Miloddan avvalgi 550-yillarning lakon taomi. e. unda Zevs tomonidan jazolangan Atlas va [[Prometey]] tasvirlangan]]
Atlas, Apollodorning soʻzlariga koʻra, [[Titanlar|titan]] Iapetusning oʻgʻli va Okean Osiyoning qizi{{Sfn|Аполлодор|1972}}, Hesiod - Iapetus va okeanidlar [[Klimena|Clymene]]{{Sfn|Гесиод|2001}} va Gigin - Yer maʼbudasi [[Geya|Gaia]] va [[Efir|Eter]]{{Sfn|Гигин Мифы|2000}}. Titanlar, shu jumladan oliy xudo Kronos, erning oʻgʻillari [[Geya|Gaya]] va osmon [[Uran (mifologiya)|Uran]] edi. Atlantis bolalari orasida qadimgi miflar Kalipso, Pleiades va Hesperides{{Sfn|Мифы народов мира|1990}} ni ajratib turadi.
Kronosga bolasining qoʻlida oʻlishi haqida bashorat qilingan. Taqdirni vasvasaga solmaslik uchun [[Kronos]] tugʻilgandan koʻp oʻtmay, barcha bolalarini yutib yubordi. Gaia erining yordami bilan Rea [[Zevs]]ni qutqarishga muvaffaq boʻldi. U kamolga yetgach, aka-uka va opa-singillarini otasining qornidan ozod qila oldi{{Sfn|Аполлодор|1972}}{{Sfn|Мифы народов мира|1990}}.
Titanlar va Zevs aka-uka va opa-singillar oʻrtasida titanomaxiya deb nomlangan jang boʻlib oʻtdi. Baʼzi manbalarga koʻra, u ozod qilingandan soʻng darhol boshlangan, boshqalarga koʻra - biroz vaqt oʻtgach. Titanomaxiya davrida Olimpiya xudolari gʻalaba qozonishdi va Titanlar [[Tartar]]da agʻdarildi. Jang ishtirokchilaridan er yuzida faqat Atlas qoldi, unga Zevs yelkasiga va boshiga osmon gumbazini qoʻydi{{Sfn|Гесиод|2001}}{{Sfn|Гигин Мифы|2000}}{{Sfn|Мифы народов мира|1990}}.
Oʻziga xos samoviy oʻqning roli Atlantaning osmonni ushlab turish funksiyasi bilan bogʻliq. Qadimgi dunyoda ular hatto yulduzli osmon xaritasining oʻzgarishini Atlas harakati bilan tushuntirishga harakat qilishgan. Ularning soʻzlariga koʻra, [[Gelios|Helios]] (Quyosh) otlari har kuni yulduzlar bilan osmon boʻylab yugurishgan. Kechasi, yorugʻliksiz, yulduzlar koʻrindi. Yulduzli osmon xaritasi Atlantisning oʻz oʻqi atrofida harakatlanishi tufayli beqaror edi{{Sfn|Hardie|1983}}.
=== Perseus bilan uchrashuv ===
[[Fayl:Atlas_and_Perseus.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e4/Atlas_and_Perseus.jpg/220px-Atlas_and_Perseus.jpg|thumb| Iogann Vilgelm Baur oʻymakorligi Perseus va Atlasni koʻrsatadi]]
Ovidning [[Ovidiy|Metamorfozalarida]] bayon qilingan afsonaga koʻra, Gorgon Medusa ustidan gʻalaba qozongandan soʻng, Perseus Atlanta qirolligida tugadi. U yerning eng gʻarbiy chekkasida joylashgan boʻlib, u yerda “Quyosh charchagan suv otlariga kosmosni ochib beradi va charchagan boltalarni qabul qiladi”. Bu hududda shoxlari, mevalari zarhal boʻlgan daraxtzor oʻsgan. [[Pifiya]] gʻarbiy mintaqa shohiga “Vaqt keladi, Atlas va oltin daraxtdan oʻgʻirlanadi va eng yaxshi qismi Zevsning oʻgʻliga tushadi” deb bashorat qilgan. Bashoratni eslab, Atlas oltin bogʻni devor bilan oʻrab oldi va ajdahoni qoʻriqchi qilib qoʻydi. Qolaversa, u birorta ham begonaning mulkiga tashrif buyurishiga ruxsat bermagan{{Sfn|Овидий Метаморфозы|1977}}{{Sfn|Грейвс|1992}}.
Perseus Atlantaga hech qanday talonchilik maqsadisiz kelgan. U undan faqat mehmondoʻstlik va dam olish imkoniyatini soʻradi. Atlas, Pifiyaning bashoratini eslab, tahdid bilan bosqinchining ketishini talab qildi. Perseus oʻzining gigantdan ancha past ekanligini koʻrib, oʻldirilgan Gorgon Medusaning boshini olib, Atlantani koʻrsatdi. Shundan kelib chiqib, u toshga aylandi, soqolli sochlar oʻrmonlarga, elkalari va qoʻllari [[Atlas (togʻ)|Atlas togʻlari]] qatoriga aylandi va boshi tog ʻchoʻqqisiga aylandi, uning tepasida osmon oʻz burjlari tubsizligi bilan suyandi{{Sfn|Овидий Метаморфозы|1977}}{{Sfn|Грейвс|1992}}{{Sfn|Грейвс|1992}}{{Sfn|Мифы народов мира|1990}}.
=== Gerkules bilan uchrashish ===
[[Fayl:Mètopa_del_temple_de_Zeus_d'Olímpia_amb_representació_d'Hèracles_i_les_pomes_de_les_Hespèrides_(Museu_Arqueològic_d'Olímpia).JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f7/M%C3%A8topa_del_temple_de_Zeus_d%27Ol%C3%ADmpia_amb_representaci%C3%B3_d%27H%C3%A8racles_i_les_pomes_de_les_Hesp%C3%A8rides_%28Museu_Arqueol%C3%B2gic_d%27Ol%C3%ADmpia%29.JPG/220px-M%C3%A8topa_del_temple_de_Zeus_d%27Ol%C3%ADmpia_amb_representaci%C3%B3_d%27H%C3%A8racles_i_les_pomes_de_les_Hesp%C3%A8rides_%28Museu_Arqueol%C3%B2gic_d%27Ol%C3%ADmpia%29.JPG|left|thumb| Olimpiyadagi Zevs ibodatxonasining metopasi, u osmonni ushlab turgan Gesperid va Gerkules olmalari bilan Atlas tasvirlangan. Marmar. Miloddan avvalgi 460-yillardan oldin.]]
Oʻn birinchi jasoratni bajarish paytida Gerkules [[Yevrisfey|Hesperid]] olmalarini Evrisfeyga olib kelishi kerak edi. Ular, bir versiyaga koʻra, [[Zevs]] bilan toʻyi paytida yer maʼbudasi [[Geya|Gaia]] tomonidan Geraga taqdim etilgan{{Sfn|Мифы народов мира|1990}}. Kelinga sovgʻa yoqdi va u uni Atlant turgan togʻ yonidagi bogʻga qoʻydi. Hera Atlanta Hesperides qizlari soʻramasdan olma terayotganini bilgach, u [[Ladon (ajdaho)|Ladon ajdahosining]] qoʻriqchisini tayinladi{{Sfn|Гигин Астрономия|1997}}. Boshqa versiyaga koʻra, Hesperidlar olmalarni ajdaho bilan birga qoʻriqlagan{{Sfn|Аполлодор|1972}}. Gerkules olma qaerdaligini bilmas edi. Uzoq safarda u togʻga zanjirlangan [[Prometey]]ni ozod qildi va uning jigarini choʻkayotgan qargʻani oʻldirdi. Rahmat sifatida birodar Atlanta Herkulesga Hesperidlar bogʻi haqida gapirib berdi va ularni qanday olish haqida maslahat berdi{{Sfn|Мифы народов мира|1990}} .
Prometeyning maslahatiga koʻra, Gerkules Atlas togʻlariga yetib borib, Atlantaga osmonni uning uchun ushlab turishni taklif qildi. Buning uchun u undan oltin olma olishni soʻradi. Atlas uchta olmani kesib tashladi. Biroq “osmon egasi” yukini yana o‘z zimmasiga olishni istamadi. Keyin Gerkules ham Prometeyning maslahati bilan oʻzini boshi ostiga yostiq qilish uchun uni bir muddat oʻzgartirishni soʻradi. Atlas olmalarni yerga qoʻydi va Gerkulesni almashtirdi. U, oʻz navbatida, ularni oldi va tark etdi, aldangan Atlasni qoldirib, osmonni{{Sfn|Аполлодор|1972}}{{Sfn|Мифы народов мира|1990}} ushlab turishni davom ettirdi.
Boshqasiga koʻra, keyinchalik afsonaning talqini, Atlantning osmonni Gerkulesga oʻtkazishi haqidagi hikoya allegoriyadir. Titan Zevsning oʻgʻliga jismoniy yuk emas, balki astronomiya va sirlar bilimini berdi. Va Atlantaning juda ogʻir yuki ilohiy donolikni ifodalaydi, bu uning yuki bilan yelkalarini toʻgʻrilashga imkon bermaydi. Keyin Gerkules samoviy sfera haqidagi taʼlimotni ellinlarga topshirdi, buning uchun u ulardan shon-sharaf va hurmatga sazovor boʻldi. [[Geraklit Efeslik|Geraklit]] Atlanta haqidagi mifni shu nuqtai nazardan qayta talqin qiladi: “''Ammo u dono odam edi va birinchi boʻlib yulduzlar haqidagi fanga tegishli boʻlgan narsalarni oʻrgandi, boʻronlarni bashorat qildi, yulduzlar va quyosh botishini <shamollar va koʻtarilish> oʻzgartirdi - bu shunday. ular u haqida yozganlar, u koinotni oʻzida olib yuradi”''{{Sfn|Гераклит|1992}}{{Sfn|Диодор Сицилийский|2000}}{{Sfn|Grafton|2010}}.
=== Atlantida ===
Atlanta haqidagi yana bir afsona [[Aflotun|Platonning]] Kritias dialogida mavjud. Ushbu insho Atlantis gʻoyasining tugʻilishiga asos boʻldi - [[Atlantida|Atlantisliklar]] yashaydigan va kuchli zilziladan keyin choʻkib ketgan orol. Xudolar yerni oʻzaro boʻlishganda, Gretsiya [[Afina (maʼbuda)|Afinaga]], Atlantis [[Poseydon]]ga yoʻl oldi. Poseidon va Kleytoning besh juft egizaklari bor edi, ular orolni ikkiga boʻlishdi. Orolning oʻzi ham, unda yashagan odamlar ham, u joylashgan dengiz ham eng qadimgi Atlantida<ref>{{Veb manbasi|url=http://psylib.org.ua/books/plato01/28kriti.htm|sarlavha=Платон. «Критий»|kirish sanasi=2019-05-19|arxivsana=2019-05-10|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190510154757/http://psylib.org.ua/books/plato01/28kriti.htm}}</ref> sharafiga nomlangan.
=== Boshqa afsonalar ===
Galikarnasslik Dionisiyning yozishicha, Atlas Arkadiyaning birinchi shohi{{Sfn|Дионисий Галикарнасский|2005}}{{Sfn|Мифы народов мира|1990}}, Pausanias esa Boeotian bandasi{{Sfn|Павсаний|1996}} rezidenti edi.
== Geografiya va fanda ==
[[Fayl:Atlas3.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fc/Atlas3.jpg/220px-Atlas3.jpg|thumb| Merkatorning 1637-yilgi atlasining birinchi sahifasi]]
Qadimgi yunonlar Atlas togʻlarini Atlanta bilan bogʻlashgan, mahalliy qabilalar esa atlantisliklar{{Sfn|Геродот|1972}}{{Sfn|Рабинович|1991}} deb atalgan. “Atlantika okeani” nomi birinchi marta miloddan avvalgi V asrda uchraydi. Qadimgi yunon tarixchisi [[Gerodot]]ning asarlarida, u Gerkules ustunlari boʻlgan dengiz ''Atlantis'' deb ataladi ( {{Lang-grc|Ἀτλαντίς}} {{Lang-grc|Ἀτλαντίς}} - Atlantis). <nowiki>I</nowiki> asrda Rim olimi Pliniy Elder zamonaviy ''Okean Atlantik'' nomini ishlatgan ( {{Lang-la|Oceanus Atlanticus}} ) - “Atlantika okeani”. Turli vaqtlarda okeanning alohida qismlari ''Gʻarbiy okean'', ''Shimoliy dengiz'', ''Tashqi dengiz'' deb nomlangan. Faqat <nowiki>XVII</nowiki> asrning oʻrtalaridan boshlab ''[[Atlantika okeani]]'' nomi oʻzining zamonaviy maʼnosida qoʻllanila boshlandi va dunyoning birinchi rus tilidagi oʻquv atlaslarida (1737, 1757) ikkinchi [[ism]]<ref name="leninka-ru.livejournal.com">{{Veb manbasi|url=https://leninka-ru.livejournal.com/172418.html|sarlavha=Земноводный глобус без Америки. До и после великих открытий|kirish sanasi=2019-12-22|arxivsana=2019-12-22|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191222222940/https://leninka-ru.livejournal.com/172418.html}}</ref> ishlatilgan<ref name="leninka-ru.livejournal.com"/> va faqat <nowiki>XIX</nowiki> asrda. Rus tilidagi nomenklatura asta-sekin zamonaviy shaklga kirdi.
Atlanta qiyofasi fanda oʻz aksini topdi. Gerkules bilan uchrashuv haqidagi afsonaning keyingi talqini titanni donolik qoʻriqchisi sifatida ifodalagan, allegorik ravishda ulkan toʻp sifatida tasvirlangan. Birinchi marta Atlanta tasviri xaritalar toʻplamiga 1572-yilda kartograf Antonio Lafreri<ref>{{Veb manbasi|muallif=|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/antonio-lafreri_(Enciclopedia-Italiana)/|sarlavha=LAFRERI, Antonio|til=it|ish=|nashriyot=Enciclopedia Italiana|sana=1933|kirish sanasi=2019-05-16|arxivsana=2019-05-25|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190525130224/http://www.treccani.it/enciclopedia/antonio-lafreri_(Enciclopedia-Italiana)}}</ref> tomonidan joylashtirilgan. 1578-yilda kartograf Gerardus Merkator oʻzining birinchi sahifasida Atlantani joylashtirgan holda oʻz ishini “Atlas” deb nomladi. Keyinchalik “atlas” atamasi fanning boshqa sohalariga tarqaldi. Ular u yoki bu mavzuni iloji boricha toʻliq tavsiflovchi tasvirlar toʻplami (anatomiya atlasi, yulduzli osmon atlasi va boshqalar) deb atala boshlandi{{Sfn|Grafton|2010}}.
Atlanta nomi boshni ushlab turadigan [[Atlant (umurtqa)|birinchi boʻyin umurtqasiga]] berilgan. Oy krateri, [[Saturn]]ning 15-sunʼiy yoʻldoshi, shuningdek, sunʼiy yoʻldoshlarni uchirish uchun moʻljallangan [[Atlas (raketa)|raketalar]] guruhi ushbu mifologik belgi nomi bilan atalgan{{Sfn|Grafton|2010}}.
== Madaniyatda ==
[[Fayl:Atlantes-Saint_Petersburg-4.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a5/Atlantes-Saint_Petersburg-4.jpg/220px-Atlantes-Saint_Petersburg-4.jpg|thumb| Sankt-Peterburgdagi Yangi Ermitajning Atlantes portiko binosi. 1849-yil. A. I. Terebenev tomonidan ishlab chiqilgan L. fon Klenze]]
[[Fayl:New_York_City,_May_2014_-_033.JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/New_York_City%2C_May_2014_-_033.JPG/220px-New_York_City%2C_May_2014_-_033.JPG|left|thumb| Rokfeller markazi yaqinidagi Atlas haykali]]
Atlanta tasviri arxitekturada eng katta tarqalishni topdi. “Atlantes” haykallari [[bino]]ning shiftini, balkonni, kornişni va hokazolarni qoʻllab-quvvatlashda dekorativ yoki funktsional rol oʻynaydigan erkaklar figuralarini ifodalaydi. [[Ustun]] yoki pilaster oʻrnida boʻlishi mumkin{{Sfn|Grafton|2010}}.
Atlantaning qadimiy haykallaridan Farnes Atlanti, hozir Neapol Milliy arxeologiya muzeyida namoyish etilgan, Sitsiliyadagi [[Agrigento]]dagi Zevs ibodatxonasidagi haykal, shuningdek, Olimpiyadagi Zevs ibodatxonasi metopasidagi tasvir. Gerkules bilan uchrashuv haqidagi afsonani koʻrsatadi, bugungi kungacha saqlanib qolgan{{Sfn|Grafton|2010}}.
Atlasning turli koʻrinishdagi tasvirlari [[Uygʻonish davri]] rassomlari va haykaltaroshlari tomonidan ishlatilgan. Shunday qilib, Franchesko di Giorgio tomonidan oʻyilgan gravyurada Atlas yulduzlarning joylashishiga taʼsir qiluvchi munajjim sifatida tasvirlangan. Qadimgi yunon mifologiyasining bu qahramoni rolining bunday talqini uning 1568-yilda “Mishel Nostradamusning bashoratlari” sarlavhasi sahifasiga joylashishida aks etgan{{Sfn|Grafton|2010}}.
Rotterdamlik Erazm oʻzining “Adages” asarida kuchning zoʻravonligini tasvirlash uchun Atlas tasviridan foydalangan. Imperator [[Karl V|Charlz V]] hokimiyatni oʻgʻli Filippga oʻtkazayotganda, charchagan “Atlas” Charlzning kuch yukini yosh “Gerkules” Filippning yelkasiga qanday yuklagani haqidagi hikoyadan foydalanib, bu jarayonni metaforik tarzda ifodalagan. Ushbu rasman targʻib qilingan gʻoya bir qator medallarda zarb qilingan{{Sfn|Grafton|2010}}.
[[Yangi tarix|Zamonaviy davrda]] Atlanta banknotlarga joylashtirila boshlandi. Qadimgi belgi [[Avstriya]]{{Sfn|World Paper Money|2008}} va [[Belgiya]] {{Sfn|World Paper Money|2008}} banknotlarida mavjud edi.
Zamonaviy davrda Atlanta qiyofasi katta yukni oʻz zimmasiga olgan shaxs sifatida qabul qilina boshladi. Shu nuqtai nazardan, 1937-yilda Rokfeller markazi yonida Atlant haykali{{Sfn|Grafton|2010}} oʻrnatildi. Ayn Randning “Atlas Shrugged” (1957) romaniga xuddi shu rasm oʻz nomini berdi: romanning ikki qahramoni, sanoatchilar Fransisko dʼAnkoniya va Hank Rearden oʻrtasidagi suhbatda birinchisi soʻraydi: “Ayting-chi, agar siz dunyoni yelkasida ushlab turgan dev Atlasni ko‘rdi, agar ular tarang ko‘kragidan qon oqayotganini, tizzalari bukilganini, qo‘llari titrayotganini, bu dunyoni jannatda saqlashga so‘nggi bor kuchini sarflayotganini ko‘rsalar, harakat, dunyo uning yelkasiga qanchalik qattiq bosgan bo'lsa, siz unga nima qilishni buyurdingizmi?” va u oʻzi javob beradi: “Yelkangizni yoying”; AynʼRandning soʻzlariga koʻra, zamonaviy dunyoda bunday odamlar Atlanta oʻrnini egallaydi<ref>{{Книга|автор=Hayashi, S.|часть=Atlas Shrugging Throughout History and Modern Life|заглавие=Ayn Rand's Atlas Shrugged: A Philosophical and Literary Companion|ответственный=Younkins, E.|издательство=Routledge|год=2016|pages=377|allpages=432|isbn=9781317176565}}</ref>.
== Manbalar ==
<references responsive="1"></references>
== Manbalar va adabiyotlar ==
=== Qadimiy manbalar ===
* {{Книга|автор=[[Аполлодор Афинский|Аполлодор]]|часть=|ссылка часть=|заглавие=Мифологическая библиотека|оригинал=|ссылка=http://ancientrome.ru/antlitr/apollodor/index.htm|Викитека=|ответственный=Перевод, заключительная статья, примечания, указатель В. Г. Боруховича|издание=|место=Л.|издательство=Наука|год=1972|том=|страницы=|страниц=|серия=|isbn=|тираж=|ref=Аполлодор}}
* {{Книга|автор=[[Вергилий]]|часть=Энеида|ссылка часть=http://ancientrome.ru/antlitr/vergilius/index.htm|заглавие=Буколики. Георгики. Энеида|оригинал=|ссылка=|Викитека=|ответственный=|издание=|место={{М.}}|издательство=[[Художественная литература (издательство)|Художественная литература]]|год=1979|том=|страницы=|страниц=|серия=|isbn=|тираж=|ref=Вергилий}}
* {{Книга|автор=[[Гесиод]]|часть=|ссылка часть=|заглавие=Полное собрание текстов|оригинал=|ссылка=|Викитека=|ответственный=Вступительная статья В.Н.Ярхо. Комментарии О.П.Цыбенко и В.Н.Ярхо|издание=|место=М.|издательство=Лабиринт|год=2001|том=|страницы=|страниц=256|серия=Античное наследие|isbn=5-87604-087-8|тираж=|ref=Гесиод}}
* {{Статья|автор=[[Гераклит]]|заглавие=Опровержение или исцеление от мифов, переданных вопреки природе|оригинал=|ссылка=http://ancientrome.ru/antlitr/heracleitos/transl-f.htm|ответственный=Перевод с древнегреческого, вступительная статья и комментарии В.Н. Ярхо.|издание=Вестник древней истории|место=|издательство=|год=1992|том=|страницы=|isbn=|doi=|ref=Гераклит}}
* {{Книга|автор=Геродот|часть=|ссылка часть=|заглавие=История в девяти книгах|оригинал=|ссылка=|Викитека=|ответственный=Перевод и примечания Г. А. Стратановского, под общей редакцией С. Л. Утченко. Редактор перевода Н. А. Мещерский.|издание=|место=Л.|издательство=Наука|год=1972|том=|страницы=|страниц=|серия=|isbn=|тираж=|ref=Геродот}}
* {{Книга|автор=Гигин|часть=|ссылка часть=|заглавие=Астрономия|оригинал=|ссылка=|Викитека=|ответственный=перевод с латинского и комментарии А. И. Рубана|издание=|место=СПб.|издательство=Алетейя|год=1997|том=|страницы=|страниц=|серия=Античная библиотека|isbn=5-89329-017-8|тираж=|ref=Гигин Астрономия}}
* {{Книга|автор=[[Гай Юлий Гигин|Гигин]]|часть=|ссылка часть=|заглавие=Мифы|оригинал=|ссылка=http://annales.info/ant_lit/gigin/index.htm|Викитека=|ответственный=Перевод с латинского, комментарий Д. О. Торшилова под общей редакцией [[Тахо-Годи, Аза Алибековна|А. А. Тахо-Годи]]|издание=|место=СПб.|издательство=[[Алетейя (издательство)|Алетейя]]|год=2000|том=|страницы=|страниц=360|серия=Античная библиотека|isbn=5-89329-198-0|тираж=|ref=Гигин Мифы}}{{Oʻlikhavola|date=iyun 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* {{Книга|автор=[[Диодор Сицилийский]]|часть=|ссылка часть=|заглавие=Историческая библиотека. Греческая мифология|оригинал=|ссылка=http://ancientrome.ru/antlitr/diodoros/index.htm|Викитека=|ответственный=|издание=|место=М.|издательство=Лабиринт|год=2000|том=|страницы=|страниц=224|серия=Античное наследие|isbn=5-87604-091-6|тираж=|ref=Диодор Сицилийский}}
* {{Книга|автор=Дионисий Галикарнасский|часть=|ссылка часть=|заглавие=Римские древности. В 3 томах|ссылка=http://ancientrome.ru/antlitr/dionysios/index.htm|ответственный=Пер. с [[Древнегреческий язык|древнегреческого]] Н. Г. Майоровой. Отв. ред. [[Маяк, Ия Леонидовна|И. Л. Маяк]]|место=М.|издательство=Издательский дом «Рубежи XXI»|год=2005|том=1|серия=Историческая библиотека|isbn=5-347-00002-3|ref=Дионисий Галикарнасский}}
* {{Книга|автор=[[Публий Овидий Назон|Овидий]]|часть=|ссылка часть=|заглавие=Метаморфозы|оригинал=|ссылка=http://ancientrome.ru/antlitr/ovidius/index.htm|Викитека=|ответственный=Перевод с латинского С. В. Шервинского. Примечания Ф. А. Петровского.|издание=|место=М.|издательство=Художественная литература|год=1977|том=|страницы=|страниц=|серия=|isbn=|тираж=|ref=Овидий Метаморфозы}}
* {{Книга|автор=[[Павсаний (географ)|Павсаний]]|часть=|ссылка часть=|заглавие=Описание Эллады|оригинал=|ссылка=http://ancientrome.ru/antlitr/pausanias/index.htm|Викитека=|ответственный=Перевод С. П. Кондратьева под редакцией Е. В. Никитюк. Ответственный редактор проф. Э. Д. Фролов.|издание=|место=СПб.|издательство=Алетейя|год=1996|том=|страницы=|страниц=|серия=|isbn=5-89329-006-2|тираж=|ref=Павсаний}}
* {{Книга|автор=[[Страбон]]|часть=|ссылка часть=|заглавие=ГЕОГРАФИЯ в 17 книгах|оригинал=|ссылка=http://ancientrome.ru/antlitr/strabo/index.htm|Викитека=|ответственный=Перевод, статья и комментарии Г. А. Стратановского под общей редакцией проф. С. Л. Утченко.|издание=|место=М.|издательство=Ладомир|год=1994|том=|страницы=|страниц=|серия=|isbn=|тираж=|ref=Страбон}}
=== Adabiyotlar ===
* {{Книга|автор=Грейвс Роберт|часть=|ссылка часть=|заглавие=Мифы Древней Греции|оригинал=|ссылка=http://www.sno.pro1.ru/lib/graves/index.htm|Викитека=|ответственный=|издание=|место=М.|издательство=Прогресс|год=1992|том=|страницы=|страниц=624|серия=Антропология, этнография, мифология, фольклор|isbn=5-01-001587-0|тираж=|ref=Грейвс}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220519032720/http://www.sno.pro1.ru/lib/graves/index.htm |date=2022-05-19 }}
* {{Книга|автор=[[Рабинович, Елена Георгиевна|Рабинович Е. Г.]]|часть=Мерное бремя|ссылка часть=http://ec-dejavu.ru/t-2/Talent.html|заглавие=Ноосфера и художественное творчество. Сборник статей|оригинал=|ссылка=https://search.rsl.ru/ru/record/01001598547|Викитека=|ответственный=АН СССР, Науч. совет по истории мировой культуры, Комис. по комплекс. изуч. худож. творчества; [Редкол.: Вяч. Вс. Иванов (отв. ред.) и др.]|издание=|место=М.|издательство=Наука|год=1991|том=|страницы=139—153|страниц=279|серия=|isbn=5-02-012747-7|тираж=|ref=Рабинович}}
* {{Книга|автор=[[Тахо-Годи, Аза Алибековна|Тахо-Годи А. А.]]|часть=Атлант|ссылка часть=https://archive.org/details/Myths_of_the_Peoples_of_the_World_Encyclopedia_Electronic_publication_Tokarev_and_others_2008/page/n99|заглавие=[[Мифы народов мира]]|оригинал=|ссылка=|Викитека=|ответственный=Главн. ред. [[Токарев, Сергей Александрович|С. А. Токарев]]|издание=|место={{М.}}|издательство=[[Большая российская энциклопедия (издательство)|Советская энциклопедия]]|год=1990|том=|страницы=101|страниц=|серия=|isbn=|тираж=|ref=Мифы народов мира}}
* {{Книга|автор=[[Бекес, Роберт|Beekes, R. S. P]]|часть=|ссылка часть=|заглавие=Etymological dictionary of Greek|оригинал=|ссылка=|Викитека=|ответственный=|издание=|место=Leiden • Boston|издательство=Brill|год=2010|volume=|pages=|allpages=|серия=|isbn=9789004174184|тираж=|ref=Beekes}}
* {{Статья|автор=Cruttwell Robert W.|заглавие="Virgil, Aeneid, iv. 247: 'Atlantis Duri'"|оригинал=|ссылка=https://www.cambridge.org/core/journals/classical-review/article/virgil-aeneid-iv-247-atlantis-duri/57A4EA9823ED57AA30DC567D136A2C40|ответственный=|издание=The Classical Review|место=|издательство=|год=1945|isbn=|doi=|ref=Cruttwell}}
* {{Статья|автор=Doig George|заглавие=Vergil's Art and the Greek Language|оригинал=|ссылка=https://www.jstor.org/stable/3296525?seq=1#page_scan_tab_contents|ответственный=|издание=|место=|издательство=The Classical Journal|год=1968|isbn=|doi=|ref=Doig}}
* {{Книга|автор=Grafton A., Most G. W., Settis S.|часть=Atlas|ссылка часть=https://books.google.co.uk/books?id=LbqF8z2bq3sC&printsec=frontcover#v=onepage&q=Atlas&f=false|заглавие=The Classical Tradition|оригинал=|ссылка=https://books.google.co.uk/books?id=LbqF8z2bq3sC&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false|Викитека=|ответственный=|издание=|место=Cambridge, Massachussets, and London, England|издательство=The Belknap Press of Harvard University Press|год=2010|volume=|pages=102—103|allpages=|серия=|isbn=978-0-674-03572-0|тираж=|ref=Grafton}}
* {{Статья|автор=Hardie P. R.|заглавие=Atlas and Axis|оригинал=|ссылка=https://www.cambridge.org/core/journals/classical-quarterly/article/atlas-and-axis/BADC511B1CF8213403179E95C40A96F9|ответственный=|издание=The Classical Quarterly|место=|издательство=|год=1983|isbn=|doi=10.1017/S000983880003439X|ref=Hardie}}
* {{Книга|автор=[[Рошер, Вильгельм Генрих|Roscher W. H.]]|часть=Atlas|ссылка часть=http://www.archive.org/stream/Roscher/Roscher1AH#page/n361/mode/2up|заглавие=Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie|оригинал=|ссылка=|Викитека=|ответственный=|издание=|место=Leipzig|издательство=Druck und Verlag von B. G. Teubner|год=1884|band=1.|pages=|allpages=|серия=|isbn=|тираж=|ref=Roscher}}
* {{Книга|заглавие=Standard Catalogue of World Paper Money, General Issues — 1368 — 1960|ответственный=edited by George Cuhaj|издание=12th edition|издательство=Krause Publications|год=2008|allpages=507|isbn=978-0-89689-730-4|ref=World Paper Money}}
[[Turkum:Arxitektura tarixi]]
4sz2nohjec7mna4cdwsnwhwal3v0xgc
Ombor zararkunandalari
0
544307
6197707
6175146
2026-07-07T16:21:26Z
Sherzod11W
273619
/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */
6197707
wikitext
text/x-wiki
[[Fayl:Tribolium.confusum.jpg|thumb|Tribolium confusum]]
[[Fayl:GL.8943 Attagenus woodroffei 1.jpg|thumb|Attagenus]]
'''Ombor zararkunandalari''' — don, chorvachilik mahsulotlari va boshqalarni zararlaydigan [[hasharotlar]], jonivorlar. Omborlar, elevatorlar, tegirmonlar, makaron va konditer mahsulotlari fabrikalari, odamlar yashaydigan binolar va boshqa joylarda tarqalgan; shuningdek, dala va gʻalla xirmonlarida ham uchraydi. Ombor zararkunandalarining koʻpchiligi hasharotlar sinfining qoʻngʻizlar (qattiq-qanotlilar), [[kapalak]]lar (tangaqanotlilar) turkumiga, shuningdek, oʻrgimchaksimonlar sinfining kanalar turkumiga mansub. Qushlar va [[sut emizuvchilar]] sinfi vakillari orasida ham Ombor zararkunandalari bor. Ombor zararkunandalari butun Yer yuzida keng tar-qalgan. Ombor zararkunandalari dan ombor uzuntumshuq qoʻngʻizi (mitasi), guruch mitasi, kichik un mitasi, toʻgʻnogʻichsimon moʻylovli mita, katta un mitasi, surinam un-xoʻri, gilam qoʻngʻizi, toʻq qoʻngʻir mita, mugʻombir trogoderma, qoʻngʻir terixoʻr, Mavritaniya qoʻngʻizi, kalta sargʻish unxoʻr, vetchina terixoʻri, don parvo-nasi, ombor kuyasi, don kuyasi, tegir-mon parvonasi, un parvonasi, janub ombor parvonasi, un kanasi, choʻziq kana, qoramtir kana, oddiy tukdor kana va boshqa koʻp tarqalgan boʻlib, katta zarar keltiradi. Bulardan kichik un mitasi (Tribolium confusum Duv.), toʻq qoʻngʻir mita (Alphitobius laevigatus F.), katta un mitasi (Tenebrio molitor L.), toʻgʻnogʻichsimon moʻylovli mita (Tribolium castaneum Herbst.), kalta moʻylovli sargʻish unxoʻr (Cryptolestes ferrugineus Steph.), qoʻngʻir terixoʻr (Attagenus simulens Solski.), don parvonasi (Sphestia elutella Hb.), janub ombor parvonasi (Plodie interpunctella Hb.), ombor kuyasi (Tinea granella L.), don kuyasi (Sitotroga cerealella Oliv.), choʻziq kana (Tyrophagug putres centia Ouds.), un kanasi (Acarus siro L.), oddiy tukdor kana (Glycyphagus destructor Schrk.) va boshqa paxta, chigit, kun-jara, shulxa va boshqa mahsulotlarning xavfli zararkunandalaridir.
Ombor zararkunandalari oziq-ovqat mahsulotlari zaxirasini nobud qiladi, donning murtagi va unli qismini yeydi natijada gʻalla va boshqa uzoq saqlanmaydi, ularning ozukalik sifatini buzadi, urugʻlarni shikastlab, unuvchanligini keskin kamaytiradi.
Shuningdek, kalamush va sichqonlar ham Ombor zararkunandalari hisoblanadi. Ular mahsulotlarni nobud qilibgina qolmay, balki inshootlarni, asbob-uskunalarni ishdan chiqaradi hamda turli yuqumli kasalliklarni tarqatadi. Zararkunandalar mustaqil ravishda hamda mahsulot tashiladigan idishlar, mahsulotlar hamda ombor anjomlari va boshqa orqali tarqaladi.
[[Fayl:Cryptolestes klapperichi.jpg|thumb|Cryptolestes]]
Kurash choralari: har yili yangi xrsilni qabul qilish oldidan va zaruratga koʻra, omborlar, bostirmalar, xirmonlar, mahsulot tashiladigan idishlar va anjomlarni taʼmirlash, yilda ikki marta — bahor (apr,—may) va yoz oxiri (iyul— avgust)da xlorofos, karbofos va boshqa preparatlar bilan ham dezinseksiyalash, ombor atroflarini toza tutish, axlatlarni yoqib tashlash yoki yerga koʻmish kerak.
Ombor zararkunandalarini yoʻq qilish uchun mahsulot saqlanadigan omborlarni brommetil yoki metilxlorid bilan gazli dezinseksiyalash — fumigatsiya zarur
== Manbalar ==
* Park, T. (1934). Observations on the general biology of the flour beetle, Tribolium confusum. ''The Quarterly Review of Biology'', ''9''(1), 36-54.
* Park, T., & Frank, M. B. (1948). The fecundity and development of the flour beetles, Tribolium confusum and Tribolium castaneum, at three constant temperatures. ''Ecology'', ''29''(3), 368-374.
* Miloudi, S., Soulaimani, B., Abbad, I., Abbad, A., & El Mouden, E. H. (2024). Potential of three selected plant essential oils and their synergistic combinations in management of Tribolium confusum on wheat grains. ''Journal of Stored Products Research'', ''109'', 102464.
* Mortazavi, H., Toprak, U., Tütüncü, Ş., Ormanoglu, N., & Ferizli, A. G. (2024). Surface application of diatomaceous earth, SilicoSec® is effective on Sitophilus granarius and Rhyzopertha dominica, but less against Tribolium confusum. ''Journal of Stored Products Research'', ''107'', 102334.
'''Oʻsimliklarni himoyasi va karantin kafedrasi mudiri''' '''A. T. Xolliyev'''
s71lkx0quxl6zud7nelzp4a1wq0qzap
6197708
6197707
2026-07-07T16:21:40Z
Sherzod11W
273619
6197708
wikitext
text/x-wiki
[[Fayl:Tribolium.confusum.jpg|thumb|Tribolium confusum]]
[[Fayl:GL.8943 Attagenus woodroffei 1.jpg|thumb|Attagenus]]
'''Ombor zararkunandalari''' — [[don]], [[chorvachilik]] mahsulotlari va boshqalarni zararlaydigan [[hasharotlar]], jonivorlar. Omborlar, elevatorlar, tegirmonlar, makaron va konditer mahsulotlari fabrikalari, odamlar yashaydigan binolar va boshqa joylarda tarqalgan; shuningdek, dala va gʻalla xirmonlarida ham uchraydi. Ombor zararkunandalarining koʻpchiligi hasharotlar sinfining qoʻngʻizlar (qattiq-qanotlilar), [[kapalak]]lar (tangaqanotlilar) turkumiga, shuningdek, oʻrgimchaksimonlar sinfining kanalar turkumiga mansub. Qushlar va [[sut emizuvchilar]] sinfi vakillari orasida ham Ombor zararkunandalari bor. Ombor zararkunandalari butun Yer yuzida keng tar-qalgan. Ombor zararkunandalari dan ombor uzuntumshuq qoʻngʻizi (mitasi), guruch mitasi, kichik un mitasi, toʻgʻnogʻichsimon moʻylovli mita, katta un mitasi, surinam un-xoʻri, gilam qoʻngʻizi, toʻq qoʻngʻir mita, mugʻombir trogoderma, qoʻngʻir terixoʻr, Mavritaniya qoʻngʻizi, kalta sargʻish unxoʻr, vetchina terixoʻri, don parvo-nasi, ombor kuyasi, don kuyasi, tegir-mon parvonasi, un parvonasi, janub ombor parvonasi, un kanasi, choʻziq kana, qoramtir kana, oddiy tukdor kana va boshqa koʻp tarqalgan boʻlib, katta zarar keltiradi. Bulardan kichik un mitasi (Tribolium confusum Duv.), toʻq qoʻngʻir mita (Alphitobius laevigatus F.), katta un mitasi (Tenebrio molitor L.), toʻgʻnogʻichsimon moʻylovli mita (Tribolium castaneum Herbst.), kalta moʻylovli sargʻish unxoʻr (Cryptolestes ferrugineus Steph.), qoʻngʻir terixoʻr (Attagenus simulens Solski.), don parvonasi (Sphestia elutella Hb.), janub ombor parvonasi (Plodie interpunctella Hb.), ombor kuyasi (Tinea granella L.), don kuyasi (Sitotroga cerealella Oliv.), choʻziq kana (Tyrophagug putres centia Ouds.), un kanasi (Acarus siro L.), oddiy tukdor kana (Glycyphagus destructor Schrk.) va boshqa paxta, chigit, kun-jara, shulxa va boshqa mahsulotlarning xavfli zararkunandalaridir.
Ombor zararkunandalari oziq-ovqat mahsulotlari zaxirasini nobud qiladi, donning murtagi va unli qismini yeydi natijada gʻalla va boshqa uzoq saqlanmaydi, ularning ozukalik sifatini buzadi, urugʻlarni shikastlab, unuvchanligini keskin kamaytiradi.
Shuningdek, kalamush va sichqonlar ham Ombor zararkunandalari hisoblanadi. Ular mahsulotlarni nobud qilibgina qolmay, balki inshootlarni, asbob-uskunalarni ishdan chiqaradi hamda turli yuqumli kasalliklarni tarqatadi. Zararkunandalar mustaqil ravishda hamda mahsulot tashiladigan idishlar, mahsulotlar hamda ombor anjomlari va boshqa orqali tarqaladi.
[[Fayl:Cryptolestes klapperichi.jpg|thumb|Cryptolestes]]
Kurash choralari: har yili yangi xrsilni qabul qilish oldidan va zaruratga koʻra, omborlar, bostirmalar, xirmonlar, mahsulot tashiladigan idishlar va anjomlarni taʼmirlash, yilda ikki marta — bahor (apr,—may) va yoz oxiri (iyul— avgust)da xlorofos, karbofos va boshqa preparatlar bilan ham dezinseksiyalash, ombor atroflarini toza tutish, axlatlarni yoqib tashlash yoki yerga koʻmish kerak.
Ombor zararkunandalarini yoʻq qilish uchun mahsulot saqlanadigan omborlarni brommetil yoki metilxlorid bilan gazli dezinseksiyalash — fumigatsiya zarur
== Manbalar ==
* Park, T. (1934). Observations on the general biology of the flour beetle, Tribolium confusum. ''The Quarterly Review of Biology'', ''9''(1), 36-54.
* Park, T., & Frank, M. B. (1948). The fecundity and development of the flour beetles, Tribolium confusum and Tribolium castaneum, at three constant temperatures. ''Ecology'', ''29''(3), 368-374.
* Miloudi, S., Soulaimani, B., Abbad, I., Abbad, A., & El Mouden, E. H. (2024). Potential of three selected plant essential oils and their synergistic combinations in management of Tribolium confusum on wheat grains. ''Journal of Stored Products Research'', ''109'', 102464.
* Mortazavi, H., Toprak, U., Tütüncü, Ş., Ormanoglu, N., & Ferizli, A. G. (2024). Surface application of diatomaceous earth, SilicoSec® is effective on Sitophilus granarius and Rhyzopertha dominica, but less against Tribolium confusum. ''Journal of Stored Products Research'', ''107'', 102334.
'''Oʻsimliklarni himoyasi va karantin kafedrasi mudiri''' '''A. T. Xolliyev'''
ap8uz25675mbdo107qo6zd2item78pt
6197709
6197708
2026-07-07T16:21:48Z
Sherzod11W
273619
/* */
6197709
wikitext
text/x-wiki
[[Fayl:Tribolium.confusum.jpg|thumb|Tribolium confusum]]
[[Fayl:GL.8943 Attagenus woodroffei 1.jpg|thumb|Attagenus]]
'''Ombor zararkunandalari''' — [[don]], [[chorvachilik]] mahsulotlari va boshqalarni zararlaydigan [[hasharotlar]], jonivorlar. Omborlar, elevatorlar, tegirmonlar, makaron va konditer mahsulotlari fabrikalari, odamlar yashaydigan binolar va boshqa joylarda tarqalgan; shuningdek, dala va gʻalla xirmonlarida ham uchraydi. Ombor zararkunandalarining koʻpchiligi hasharotlar sinfining qoʻngʻizlar (qattiq-qanotlilar), [[kapalak]]lar (tangaqanotlilar) turkumiga, shuningdek, oʻrgimchaksimonlar sinfining kanalar turkumiga mansub. Qushlar va [[sut emizuvchilar]] sinfi vakillari orasida ham Ombor zararkunandalari bor. Ombor zararkunandalari butun Yer yuzida keng tar-qalgan. Ombor zararkunandalari dan ombor uzuntumshuq qoʻngʻizi (mitasi), guruch mitasi, kichik un mitasi, toʻgʻnogʻichsimon moʻylovli mita, katta un mitasi, surinam un-xoʻri, gilam qoʻngʻizi, toʻq qoʻngʻir mita, mugʻombir trogoderma, qoʻngʻir terixoʻr, Mavritaniya qoʻngʻizi, kalta sargʻish unxoʻr, vetchina terixoʻri, don parvo-nasi, ombor kuyasi, don kuyasi, tegir-mon parvonasi, un parvonasi, janub ombor parvonasi, un kanasi, choʻziq kana, qoramtir kana, oddiy tukdor kana va boshqa koʻp tarqalgan boʻlib, katta zarar keltiradi. Bulardan kichik un mitasi (Tribolium confusum Duv.), toʻq qoʻngʻir mita (Alphitobius laevigatus F.), katta un mitasi (Tenebrio molitor L.), toʻgʻnogʻichsimon moʻylovli mita (Tribolium castaneum Herbst.), kalta moʻylovli sargʻish unxoʻr (Cryptolestes ferrugineus Steph.), qoʻngʻir terixoʻr (Attagenus simulens Solski.), don parvonasi (Sphestia elutella Hb.), janub ombor parvonasi (Plodie interpunctella Hb.), ombor kuyasi (Tinea granella L.), don kuyasi (Sitotroga cerealella Oliv.), choʻziq kana (Tyrophagug putres centia Ouds.), un kanasi (Acarus siro L.), oddiy tukdor kana (Glycyphagus destructor Schrk.) va boshqa paxta, chigit, kun-jara, shulxa va boshqa mahsulotlarning xavfli zararkunandalaridir.
Ombor zararkunandalari oziq-ovqat mahsulotlari zaxirasini nobud qiladi, donning murtagi va unli qismini yeydi natijada gʻalla va boshqa uzoq saqlanmaydi, ularning ozukalik sifatini buzadi, urugʻlarni shikastlab, unuvchanligini keskin kamaytiradi.
Shuningdek, kalamush va sichqonlar ham Ombor zararkunandalari hisoblanadi. Ular mahsulotlarni nobud qilibgina qolmay, balki inshootlarni, asbob-uskunalarni ishdan chiqaradi hamda turli yuqumli kasalliklarni tarqatadi. Zararkunandalar mustaqil ravishda hamda mahsulot tashiladigan idishlar, mahsulotlar hamda ombor anjomlari va boshqa orqali tarqaladi.
[[Fayl:Cryptolestes klapperichi.jpg|thumb|Cryptolestes]]
Kurash choralari: har yili yangi xrsilni qabul qilish oldidan va zaruratga koʻra, omborlar, bostirmalar, xirmonlar, mahsulot tashiladigan idishlar va anjomlarni taʼmirlash, yilda ikki marta — bahor (apr,—may) va yoz oxiri (iyul— avgust)da xlorofos, karbofos va boshqa preparatlar bilan ham dezinseksiyalash, ombor atroflarini toza tutish, axlatlarni yoqib tashlash yoki yerga koʻmish kerak.
Ombor zararkunandalarini yoʻq qilish uchun mahsulot saqlanadigan omborlarni brommetil yoki metilxlorid bilan gazli dezinseksiyalash — fumigatsiya zarur
== Manbalar ==
* Park, T. (1934). Observations on the general biology of the flour beetle, Tribolium confusum. ''The Quarterly Review of Biology'', ''9''(1), 36-54.
* Park, T., & Frank, M. B. (1948). The fecundity and development of the flour beetles, Tribolium confusum and Tribolium castaneum, at three constant temperatures. ''Ecology'', ''29''(3), 368-374.
* Miloudi, S., Soulaimani, B., Abbad, I., Abbad, A., & El Mouden, E. H. (2024). Potential of three selected plant essential oils and their synergistic combinations in management of Tribolium confusum on wheat grains. ''Journal of Stored Products Research'', ''109'', 102464.
* Mortazavi, H., Toprak, U., Tütüncü, Ş., Ormanoglu, N., & Ferizli, A. G. (2024). Surface application of diatomaceous earth, SilicoSec® is effective on Sitophilus granarius and Rhyzopertha dominica, but less against Tribolium confusum. ''Journal of Stored Products Research'', ''107'', 102334.
'''Oʻsimliklarni himoyasi va karantin kafedrasi mudiri''' '''A. T. Xolliyev'''
9mwcy5lbd4jq7fo8cw4qbdlxd5pv0q0
6197710
6197709
2026-07-07T16:22:04Z
Sherzod11W
273619
6197710
wikitext
text/x-wiki
[[Fayl:Tribolium.confusum.jpg|thumb|Tribolium confusum]]
[[Fayl:GL.8943 Attagenus woodroffei 1.jpg|thumb|Attagenus]]
'''Ombor zararkunandalari''' — [[don]], [[chorvachilik]] mahsulotlari va boshqalarni zararlaydigan [[hasharotlar]], jonivorlar. Omborlar, elevatorlar, tegirmonlar, makaron va konditer mahsulotlari fabrikalari, odamlar yashaydigan binolar va boshqa joylarda tarqalgan; shuningdek, dala va gʻalla xirmonlarida ham uchraydi. Ombor zararkunandalarining koʻpchiligi hasharotlar sinfining qoʻngʻizlar (qattiq-qanotlilar), [[kapalak]]lar (tangaqanotlilar) turkumiga, shuningdek, oʻrgimchaksimonlar sinfining kanalar turkumiga mansub. Qushlar va [[sut emizuvchilar]] sinfi vakillari orasida ham Ombor zararkunandalari bor. Ombor zararkunandalari butun Yer yuzida keng tar-qalgan. Ombor zararkunandalari dan ombor uzuntumshuq qoʻngʻizi (mitasi), guruch mitasi, kichik un mitasi, toʻgʻnogʻichsimon moʻylovli mita, katta un mitasi, surinam un-xoʻri, gilam qoʻngʻizi, toʻq qoʻngʻir mita, mugʻombir trogoderma, qoʻngʻir terixoʻr, Mavritaniya qoʻngʻizi, kalta sargʻish unxoʻr, vetchina terixoʻri, don parvo-nasi, ombor kuyasi, don kuyasi, tegir-mon parvonasi, un parvonasi, janub ombor parvonasi, un kanasi, choʻziq kana, qoramtir kana, oddiy tukdor kana va boshqa koʻp tarqalgan boʻlib, katta zarar keltiradi. Bulardan kichik un mitasi (Tribolium confusum Duv.), toʻq qoʻngʻir mita (Alphitobius laevigatus F.), katta un mitasi (Tenebrio molitor L.), toʻgʻnogʻichsimon moʻylovli mita (Tribolium castaneum Herbst.), kalta moʻylovli sargʻish unxoʻr (Cryptolestes ferrugineus Steph.), qoʻngʻir terixoʻr (Attagenus simulens Solski.), don parvonasi (Sphestia elutella Hb.), janub ombor parvonasi (Plodie interpunctella Hb.), ombor kuyasi (Tinea granella L.), don kuyasi (Sitotroga cerealella Oliv.), choʻziq kana (Tyrophagug putres centia Ouds.), un kanasi (Acarus siro L.), oddiy tukdor kana (Glycyphagus destructor Schrk.) va boshqa paxta, chigit, kun-jara, shulxa va boshqa mahsulotlarning xavfli zararkunandalaridir.
Ombor zararkunandalari oziq-ovqat mahsulotlari zaxirasini nobud qiladi, donning murtagi va unli qismini yeydi natijada gʻalla va boshqa uzoq saqlanmaydi, ularning ozukalik sifatini buzadi, urugʻlarni shikastlab, unuvchanligini keskin kamaytiradi.
Shuningdek, kalamush va sichqonlar ham Ombor zararkunandalari hisoblanadi. Ular mahsulotlarni nobud qilibgina qolmay, balki inshootlarni, asbob-uskunalarni ishdan chiqaradi hamda turli yuqumli kasalliklarni tarqatadi. Zararkunandalar mustaqil ravishda hamda mahsulot tashiladigan idishlar, mahsulotlar hamda ombor anjomlari va boshqa orqali tarqaladi.
[[Fayl:Cryptolestes klapperichi.jpg|thumb|Cryptolestes]]
Kurash choralari: har yili yangi xrsilni qabul qilish oldidan va zaruratga koʻra, omborlar, bostirmalar, xirmonlar, mahsulot tashiladigan idishlar va anjomlarni taʼmirlash, yilda ikki marta — bahor (apr,—may) va yoz oxiri (iyul— avgust)da xlorofos, karbofos va boshqa preparatlar bilan ham dezinseksiyalash, ombor atroflarini toza tutish, axlatlarni yoqib tashlash yoki yerga koʻmish kerak.
Ombor zararkunandalarini yoʻq qilish uchun mahsulot saqlanadigan omborlarni brommetil yoki metilxlorid bilan gazli dezinseksiyalash — fumigatsiya zarur
== Manbalar ==
{{manbalar}}
* Park, T. (1934). Observations on the general biology of the flour beetle, Tribolium confusum. ''The Quarterly Review of Biology'', ''9''(1), 36-54.
* Park, T., & Frank, M. B. (1948). The fecundity and development of the flour beetles, Tribolium confusum and Tribolium castaneum, at three constant temperatures. ''Ecology'', ''29''(3), 368-374.
* Miloudi, S., Soulaimani, B., Abbad, I., Abbad, A., & El Mouden, E. H. (2024). Potential of three selected plant essential oils and their synergistic combinations in management of Tribolium confusum on wheat grains. ''Journal of Stored Products Research'', ''109'', 102464.
* Mortazavi, H., Toprak, U., Tütüncü, Ş., Ormanoglu, N., & Ferizli, A. G. (2024). Surface application of diatomaceous earth, SilicoSec® is effective on Sitophilus granarius and Rhyzopertha dominica, but less against Tribolium confusum. ''Journal of Stored Products Research'', ''107'', 102334.
'''Oʻsimliklarni himoyasi va karantin kafedrasi mudiri''' '''A. T. Xolliyev'''
e227xu0exscxyf6bg2ajwj930ccwx58
Talas (daryo)
0
578444
6198253
4053977
2026-07-08T11:01:18Z
Sleepycatinacap
271380
6198253
wikitext
text/x-wiki
{{Maʼnolari|Talas (maʼnolari)}}{{Daryo bilgiqutisi|Tasvir=TALAS RIVER.JPG|Xarita=Syrdaryamap.png}}
'''Talas''' ({{lang-ky|Талас}}, {{lang-kk|Талас}}) — [[Qirgʻiziston]] va [[Qozogʻiston]] hududlaridan oqib oʻtuvchi [[daryo]]. U [[Qirgʻiz tizmasi]]ning janubiy yon bagʻrida Qoraqoʻl nomi bilan boshlanadi. Qorasoy qishlogʻi yaqinida Uchqoʻshoʻy irmogʻi qoʻshilgach, daryo Talas deb atala boshlaydi. Talas [[Chu]] daryosiga yetib bormay, [[Moʻyinqum]] choʻllari hududida mayda [[koʻl]]chalar hosil qilib tugaydi.
Daryoning umumiy uzunligi 661 km, suv yigʻish havzasining maydoni esa 52 700 km² ni tashkil etadi. Asosan muz va qor suvlari hisobiga toʻyinadi. Qorasoy qishlogʻi yaqinida oʻrtacha koʻp yillik suv sarfi 32 m³/sek.ni tashkil etadi.
Talas daryosining togʻli qismida, ayniqsa, tekislik qismida ([[Taraz|Taroz]] shahridan quyi oqimida) suv koʻplab ariq va kanallar orqali sugʻorish maqsadlarida olib ketiladi. Daryoning eng yirik irmoqlari: Uchqoʻshoʻy, Koʻlba, Beshtosh, Urmarol, Kumushtog, Qorabura, Kengkoʻl va Nelden.
Talas boʻyida Taroz va [[Talas (shahar)|Talas]] shaharlari joylashgan. Shuningdek, daryo ustida Kirov nomidagi suv ombori mavjud.
{{OʻzME}}
[[Turkum:Qozogʻistondagi daryolar]]
[[Turkum:Qirgʻizistondagi daryolar]]
ffsdja8u4asz16qqublbzqsehfmn037
Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti
0
583363
6197786
6197217
2026-07-07T21:02:30Z
Javoxir Yorqulov
130047
Xalqaro hamkorlik
6197786
wikitext
text/x-wiki
{{thr|[[User:Javoxir Yorqulov|<font face="Harlow Solid Italic"><span style="color:#000000">Javoxir Yorqulov</span></font>]]<sup>[[User talk:Javoxir Yorqulov|<span style="color:#00721D">(suhbat uchun!)</span>]]</sup> 13:40, 2026-yil 6-iyul (UTC)}}
{{Taʼlim muassasasi bilgiqutisi
| nomi = Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti
| asl_nomi =
| asl_nomi_til = uz
| tasvir = Main Administrative Building of TSUE.jpg
| tasvir_eni = 300px
| xalqaro_nomi = Tashkent State University of Economics
| ilgarigi_nomi = Toshkent xalq xoʻjaligi instituti
| turi = Davlat universiteti
| asos_solingan = [[1931-yil]]
| rektori = [[Toʻlqin Teshaboyev]]
| talabalari = ~48 653<ref>{{veb manbasi |title="Narxoz", Moliya va Fiskal oliygohlari birlashtirildi - talabalar qayerga ko'chadi? |url=https://www.youtube.com/watch?v=7SAHbrutOm4 |website=www.youtube.com |accessdate=26-mart 2024-yil}}</ref>
| fakultet = 14
| bakalavriat = 4 yil
| magistratura = 2 yil
| aspirantura = bor
| doktorantura = bor
| doktorlari = 225
| professorlari = 232
| oʻqituvchilari = 1 355
| manzili = Islom Karimov koʻchasi 49
| shahar = [[Toshkent]]
| davlat = Oʻzbekiston
| pochta_indeksi = 100066
| koordinatalari = {{koord|41.2992|N|69.2689|E|type:edu|display=inline}}
| pushpin_map = Uzbekistan
| pushpin_label_position = right
| map_size = 300
| pushpin_map_caption = Toshkent davlat iqtisodiyot universitetining joylashuvi
| kampusi =
| veb-sayti = {{URL|tsue.uz}}
| logotip =Tsue logo en.png
}}
'''Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti (TDIU)''' — [[Oʻzbekiston Respublikasi]]ning [[Toshkent shahar|Toshkent shahri]]da joylashgan davlat tadqiqot universiteti hamda iqtisodiyot, moliya, biznes, boshqaruv va soliq sohalarida mutaxassislar tayyorlashga ixtisoslashgan oliy taʼlim muassasasi. 1931-yil 13-avgustda [[Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti# tarixi|Oʻrta Osiyo moliya-iqtisod instituti]] sifatida tashkil etilgan universitet [[Oʻzbekiston]] va [[Markaziy Osiyo]]dagi eng yirik iqtisodiy [[Oliy taʼlim muassasasi|oliy taʼlim muassasalari]]dan biri hisoblanadi.
Universitetning tarixi Turkiston xalq universiteti huzurida 1918-yilda tashkil etilgan savdo sohasi mutaxassislarini tayyorlash kurslariga borib taqaladi. XX asr davomida muassasa bir necha bor qayta tashkil etilib, Toshkent moliya-iqtisodiyot instituti va Toshkent xalq xoʻjaligi instituti nomlari ostida faoliyat yuritgan. 1991-yilda unga Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti nomi berilgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://tsue.uz/oz/university |sarlavha=Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti haqida |qaralgan sana=6/26/2026}}</ref>.
TDIU bakalavriat, magistratura va doktorantura bosqichlarida taʼlim dasturlarini amalga oshiradi hamda iqtisodiyotning turli tarmoqlari uchun ilmiy va pedagogik kadrlar tayyorlaydi. Universitet tarkibiga [[Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti#fakultetlar|fakultetlar]], kafedralar, ilmiy-tadqiqot markazlari, akademik litsey va texnikumlar kiradi. 2024-yilda universitet qayta tashkil etilib, uning tarkibiga [[Toshkent moliya instituti|Toshkent moliya instituti]] va [[Fiskal insituti|Fiskal institut]] qoʻshilgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://gov.uz/oz/edu/news/view/5811 |sarlavha=Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti qayta tashkil etildi. Unga Toshkent moliya hamda Fiskal institutlari qo‘shildi |sana=2024-02-09 12:40:00 |qaralgan sana=6/24/2026}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=https://kun.uz/news/2024/02/08/moliya-va-fiskal-institutlari-narxoz- tarkibiga-otkazildi |sarlavha=Moliya va Fiskal institutlari «Narxoz» tarkibiga o‘tkazildi |sana=08.02.2024 |qaralgan sana=6/24/2026}}</ref>.
== Tarixi ==
=== Tashkil etilishi tarixi ===
Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti tarixi [[1918-yil]]da Turkiston xalq universitetida savdo sohasi mutaxassislari uchun qisqa muddatli kurslar tashkil etilishi bilan boshlangan<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://tsue.uz/ru/university|title=О ташкентском государственном экономическом университете|website=Tsue.uz}}</ref>.
[[1924-yil]]ga kelib ushbu kurslar negizida universitet qoshida ijtimoiy-iqtisodiyot fakulteti ochilgan. Mazkur tuzilma [[1925-yil]]da Ijtimoiy fanlar fakultetiga aylantirilib, uning tarkibida mahalliy iqtisodiyot va huquq fakulteti faoliyatini boshlagan.
Oʻzbekistonda iqtisodiy taʼlimni tizimlashtirish maqsadida [[1931-yil]]da Toshkentda rejalashtirish institutini tashkil etish toʻgʻrisida qaror qabul qilingan. Ushbu muassasa keyinchalik Oʻrta Osiyo davlat savdo va kooperatsiya instituti bilan birlashtirilib, Oʻzbekiston xalq xoʻjaligi instituti nomi bilan yuritila boshlangan. Shu yilning [[13-avgust]]ida Oʻrta Osiyo moliya-iqtisod instituti ham tashkil etilib, keyinchalik u Toshkent moliya-iqtisodiyot institutiga aylantirilgan.
[[Ikkinchi jahon urushi]] yillarida [[Olmaota]]ga evakuatsiya qilingan Leningrad hisob-iqtisod instituti [[1946-yil]]da Toshkent moliya-iqtisodiyot institutiga qoʻshilgach, muassasada kredit-iqtisod hamda buxgalteriya hisobi-iqtisod fakultetlari ochilgan. [[1947-yil]]da tashkil etilgan rejalashtirish-iqtisod fakulteti Oʻrta Osiyo va Qozogʻiston respublikalarida sanoat hamda qishloq xoʻjaligi uchun mutaxassislar tayyorlashni boshlagan.
Iqtisodchilarni bevosita ishlab chiqarishdan ajralmagan holda oʻqitish maqsadida [[1948-yil]]da kechki, [[1955-yil]]da esa sirtqi fakultetlar faoliyati yoʻlga qoʻyilgan. Sirtqi boʻlim keyinchalik umumiy iqtisodiyot hamda buxgalteriya hisobi va moliya mutaxassisliklariga ajratilgan.
=== Toshkent xalq xoʻjaligi instituti ===
Toshkent moliya-iqtisodiyot instituti [[1962-yil]]da Toshkent xalq xoʻjaligi instituti deb qayta nomlangan va [[1991-yil]]gacha shu nom ostida faoliyat koʻrsatgan.
Oʻquv jarayonlarini kengaytirish doirasida [[1967-yil]]da tayyorgarlik kurslari, [[1970-yil]]da esa tayyorgarlik boʻlimi ochilgan. [[1968-yil]]da tashkil etilgan iqtisodiy kibernetika fakultetida matematik fanlar ulushini oshirish hisobiga talabalarni tayyorlash boʻyicha oʻquv dasturlari mustahkamlangan.
[[1970-yil]]da savdo-iqtisod fakulteti tashkil etilib, keyinchalik amaliy fanlarni olish maqsadida biznes yoʻnalishlari boʻyicha oʻquv rejalari kengaytirilgan, bu esa institut tomonidan tayyorlanayotgan kadrlar assortimentini sezilarli darajada oshirgan.
Institutning hududiy tarmoqlari ham rivojlanib, [[1973-yil]]da Toshkent toʻqimachilik kombinatida kechki fakultet tarkibida filial, biroz vaqt oʻtgach esa [[Samarqand]] va [[Qarshi]] oʻquv-maslahat markazlari, [[Andijon]] va [[Qoʻqon]] filiallari hamda umumiy iqtisodiy sirtqi fakultetning yangi boʻlimlari ochilgan. [[1981-yil]]da esa savdo-iqtisod fakultetidan ajralib chiqqan mehnat va taʼminot iqtisodiyoti fakulteti tashkil etilgan.
=== Universitet maqomi va zamonaviy davr ===
Oliy taʼlim muassasasi [[1991-yil]] [[19-iyun]]dan boshlab Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti nomini olgan. Tarkibiy qismini kengaytirish maqsadida [[1993-yil]]da [[Samarqand shahri]]da universitet filiali ochilgan<ref>Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 28-maydagi „Toshkent davlat iqtisodiyot universitetining Samarqand filialini tashkil etish toʻgʻrisida“ 438-son [http://lex.uz/docs/4359583 qarori]</ref>. [[1999-yil]]dan boshlab esa magistratura tashkil etilgan<ref>Toshkent davlat iqtisodiyot universitetida magistratura tashkil qilinishi [https://sf-tsue-pgu.uz/tsue/]</ref>.
Hozirgi kunda universitet tarkibida iqtisodiyot, buxgalteriya hisobi va audit, turizm, menejment va raqamli iqtisodiyot kabi fakultetlar, magistratura va sirtqi boʻlim hamda 24 ta kafedra mavjud. Universitet qoshida pedagog kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish tarmoq markazi, Oʻzbekiston iqtisodiyotini rivojlantirishning ilmiy asoslari va muammolari ilmiy tadqiqot markazi, axborot-resurs markazi, axborot texnologiyalari markazi hamda universitet tarixi muzeyi faoliyat olib bormoqda.
[[Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti]] [[Shavkat Mirziyoyev]]ning [[2024-yil]] [[7-fevral]]dagi qaroriga binoan Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti tubdan qayta tashkil etildi<ref>{{Veb manbasi |url=https://lex.uz/pdfs/6794040 |sarlavha=Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 07.02.2024 yildagi PQ-62-son qarori}}</ref>. Ushbu islohot doirasida [[Toshkent moliya instituti]] hamda [[Fiskal insituti|Davlat soliq qoʻmitasi huzuridagi Fiskal institut]] universitet tarkibiga birlashtirilgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.gazeta.uz/oz/2024/02/08/university/ |sarlavha=Oʻzbekistondagi uchta OTM bitta universitetga birlashtiriladi}}</ref>.
== Taʼlim yoʻnalishlari ==
=== Kunduzgi taʼlim yoʻnalishlari ===
{| class="wikitable sortable"
|+ Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti 2025/2026 oʻquv yili — bakalavriat kunduzgi taʼlim shakli<ref>{{veb manbasi|title=Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti bakalavriat taʼlim yo'nalishlari hamda magistratura mutaxassisliklarida 2025/2026 o'quv yili uchun qayta taqsimotga ko'ra ajratiladigan taʼlim grantlari tasdiqlandi|url=https://tsue.uz/en/contests/toshkent-davlat-iqtisodiyot-universiteti-bakalavriat-talim-yonalishlari-hamda-magistratura-mutaxassisliklarida-20252026-oquv-yili-uchun-qayta-taqsimotga-kora-ajratiladigan-talim-grantlari-tasdiqlandi|date= April 4, 2025}}</ref>
|-
! rowspan="2" | Shifr
! rowspan="2" | Taʼlim yoʻnalishi
! colspan="2" | Oʻtish bali (davlat granti)
! colspan="2" | Oʻtish bali (toʻlov-kontrakt)
|-
! Oʻzbek !! Rus !! Oʻzbek !! Rus
|-
| 60410100 || Iqtisodiyot || 185.50 || 185.70 || 169.30 || 157.40
|-
| 60410200 || Buxgalteriya hisobi || 181.60 || 182.40 || 148.20 || 127.30
|-
| 60410300 || Soliqlar va soliqqa tortish || 178.00 || 178.90 || 126.40 || 114.70
|-
| 60410500 || Moliya va moliyaviy texnologiyalar || 184.10 || 184.60 || 157.20 || 140.60
|-
| 60410600 || Bank ishi || 182.40 || 182.40 || 157.50 || 131.40
|-
| 60410700 || Statistika || 170.50 || — || 120.90 || —
|-
| 60410800 || Menejment || 179.10 || 179.30 || 140.80 || 135.50
|-
| 60410900 || Biznesni boshqarish || 180.20 || 180.20 || 135.70 || 130.00
|-
| 60411000 || Inson resurslarini boshqarish || 169.90 || — || 114.40 || —
|-
| 60411100 || Jahon iqtisodiyoti va xalqaro iqtisodiy munosabatlar || 186.80 || 186.80 || 173.20 || 161.40
|-
| 60411200 || Marketing || 175.10 || 175.30 || 130.80 || 124.20
|-
| 60411300 || Savdo ishi || 174.30 || — || 120.00 || —
|-
| 60610100 || Axborot tizimlari va texnologiyalari || 151.00 || 163.50 || 106.90 || 66.60
|-
| 60610200 || Axborot xavfsizligi || 166.70 || 173.30 || 131.10 || 70.70
|-
| 60610500 || Sunʼiy intellekt || 149.90 || 152.20 || 91.50 || 59.80
|-
| 61010100 || Turizm va mehmondoʻstlik || 162.80 || 169.80 || 126.80 || 128.80
|-
| 61010400 || Logistika || 168.80 || — || 116.70 || —
|}
<div style="display:flex; flex-wrap:wrap; gap:1em;">
<div style="flex:1; min-width:280px;">
=== Masofaviy taʼlim yoʻnalishlari ===
{| class="wikitable sortable"
|+ Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti 2025/2026 oʻquv yili — bakalavriat masofaviy taʼlim shakli
|-
! rowspan="2" | Shifr
! rowspan="2" | Taʼlim yoʻnalishi
! colspan="2" | Oʻtish bali (toʻlov-kontrakt)
|-
! Oʻzbek !! Rus
|-
| 60410100 || Iqtisodiyot || 112.70 || 116.00
|-
| 60410200 || Buxgalteriya hisobi || 82.10 || 98.20
|-
| 60410300 || Soliqlar va soliqqa tortish || 59.80 || 74.00
|-
| 60410500 || Moliya va moliyaviy texnologiyalar || 79.10 || 102.10
|-
| 60410600 || Bank ishi || 93.50 || 102.10
|-
| 60410700 || Statistika || 56.70 || —
|-
| 60410800 || Menejment || 74.80 || 95.00
|-
| 60410900 || Biznesni boshqarish || 75.90 || 102.00
|-
| 60411000 || Inson resurslarini boshqarish || 56.80 || —
|-
| 60411200 || Marketing || 76.90 || 104.30
|-
| 60411300 || Savdo ishi || 56.80 || —
|-
| 61010100 || Turizm va mehmondoʻstlik || 78.90 || 99.00
|-
| 61010400 || Logistika || 65.50 || —
|}
</div>
<div style="flex:1; min-width:280px;">
=== Kechki taʼlim yoʻnalishlari ===
{| class="wikitable sortable"
|+ Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti 2025/2026 oʻquv yili — bakalavriat kechki taʼlim shakli
|-
! rowspan="2" | Shifr
! rowspan="2" | Taʼlim yoʻnalishi
! colspan="2" | Oʻtish bali (toʻlov-kontrakt)
|-
! Oʻzbek !! Rus
|-
| 60410100 || Iqtisodiyot || 154.70 || 130.20
|-
| 60410200 || Buxgalteriya hisobi || 138.80 || 118.70
|-
| 60410500 || Moliya va moliyaviy texnologiyalar || 142.60 || 122.20
|-
| 60410600 || Bank ishi || 143.50 || 121.30
|-
| 60410800 || Menejment || 135.40 || 120.40
|-
| 60410900 || Biznesni boshqarish || 131.30 || —
|-
| 60411000 || Inson resurslarini boshqarish || 119.20 || —
|}
</div>
</div>
== Rektorlari ==
<div style="display:flex; flex-wrap:wrap; gap:1em;">
<div style="flex:1; min-width:280px;">
{| class="wikitable sortable"
|+ 1931—1962-yillar: Oʻrta Osiyo moliya-iqtisod instituti/<br />Toshkent moliya-iqtisodiyot instituti
|-
! № !! Rektorning ismi familiyasi !! Faoliyat yillari
|-
| 1 || Holiqov I. U. || [[1931-yil|1931]]—[[1934-yil|1934-yillar]]
|-
| 2 || Seyduzov S. S. || [[1934-yil|1934]]—[[1938-yil|1938-yillar]]
|-
| 3 || Sirixov K. A. || [[1938-yil|1938]]—[[1940-yil|1940-yillar]]
|-
| 4 || Popov M. G. || [[1940-yil|1940]]—[[1943-yil|1943-yillar]]
|-
| 5 || Vlasenko || [[1943-yil|1943]]—[[1945-yil|1945-yillar]]
|-
| 6 || Karakozov E. A. || [[1945-yil|1945]]—[[1947-yil|1947-yillar]]
|-
| 7 || Tursunov M. T. || [[1947-yil|1947]]—[[1952-yil|1952-yillar]]
|-
| 8 || [[Qoriyev Maqsud|Qoriyev M. M.]] || [[1952-yil|1952]]—[[1974-yil|1974-yillar]]
|}
</div>
<div style="flex:1; min-width:280px;">
{| class="wikitable sortable"
|+ 1962—1991-yillar: Toshkent xalq xoʻjaligi instituti
|-
! № !! Rektorning ismi familiyasi !! Faoliyat yillari
|-
| 8 || [[Qoriyev Maqsud|Qoriyev M. M.]] || [[1952-yil|1952]]—[[1974-yil|1974-yillar]]
|-
| 9 || [[Iskandarov Ibrohimjon|Iskandarov I. I.]] || [[1974-yil|1974]]—[[1976-yil|1976-yillar]]
|-
| 10 || [[Murod Sharifxoʻjayev|Sharifxoʻjaev M.Sh.]] || [[1976-yil|1976]]—[[1986-yil|1986-yillar]]
|-
| 11 || Zoidov M. A. || [[1986-yil|1986]]—[[1988-yil|1988-yillar]]
|-
| 12 || [[Saidahror Gʻulomov|Gʻulomov S. S.]] || [[1988-yil|1988]]—[[1998-yil|1998-yillar]]
|}
</div>
<div style="flex:1; min-width:280px;">
{| class="wikitable sortable"
|+ 1991-yildan hozirgacha: Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti
|-
! № !! Rektorning ismi familiyasi !! Faoliyat yillari
|-
| 12 || [[Saidahror Gʻulomov|Gʻulomov S. S.]] || [[1988-yil|1988]]—[[1998-yil|1998-yillar]]
|-
| 13 || Alimov R. H. || [[1998-yil|1998]]—[[2004-yil|2004-yillar]]
|-
| 14 || [[Saidahror Gʻulomov|Gʻulomov S. S.]] || [[2004-yil|2004]]—[[2006-yil|2006-yillar]]
|-
| 15 || Xodiyev B.Yu. || [[2006-yil|2006]]—[[2010-yil|2010-yillar]]
|-
| 16 || Jumayev N. X. || [[2010-yil|2010]]—[[2012-yil|2012-yillar]]
|-
| 17 || Vahabov A. V. || [[2012-yil|2012]]—[[2014-yil|2014-yillar]]
|-
| 18 || Usmanov B. B. || [[2014-yil|2014]]—[[2015-yil|2015-yillar]]
|-
| 19 || Boltabayev M. R. || [[2015-yil|2015]]—[[2016-yil|2016-yillar]]
|-
| 20 || Xodiyev B.Yu. || [[2016-yil|2016]]—[[2019-yil|2019-yillar]]
|-
| 21 || [[Kongratbay Sharipov|Sharipov K. A.]] || [[2019-yil|2019]]—[[2024-yil|2024-yillar]]
|-
| 22 || [[Toʻlqin Teshaboyev|Teshabayev T. Z.]] || [[2024-yil|2024-yildan]] hozirgacha
|}
</div>
</div>
== Mashhur bitiruvchilari ==
<gallery class="center" widths="160" heights="160" caption="Toshkent davlat iqtisodiyot universitetining taniqli bitiruvchilari:">
Fayl:Islam Karimov (cropped).jpg|'''[[Islom Karimov]]'''<br /> [[Oʻzbekiston Respublikasi|Oʻzbekiston Respublikasi]]ning birinchi [[Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti|prezidenti]]
Fayl:Mirzaolim Ibragimovich Ibragimov.jpg|'''[[Mirzaolim Ibrohimov]]'''<br />sovet va oʻzbek davlat arbobi. 1989—1992-yillarda Oʻzbekiston SSR Oliy Kengashi Prezidiumi raisi
Otabek Umarov (cropped).jpg|'''[[Otabek Umarov]]'''<br /> [[Osiyo Olimpiya Kengashi]] — Vitse-prezidenti<br /> [[Oʻzbekiston Milliy olimpiya qoʻmitasi]] — birinchi vitse-prezidenti
Fayl:Artikkhodjayev.jpg|'''[[Jahongir Ortiqxoʻjayev]]'''<br />Davlat arbobi va tadbirkor
Fayl:Bakhtiyor Saidov (2024) (cropped).jpg|'''[[Baxtiyor Saidov]]<ref>{{veb manbasi|url=https://centrasia.org/person2.php?st=1047293719|sarlavha=САИДОВ Бахтиер Одилович {{!}} TsentrAziya|work=centrasia.org|kirish sanasi=2021-11-18}}</ref>'''<br />Davlat arbobi va tadbirkor
Fayl:Aʼzamxon Bahromov.jpg|'''[[Aʼzam Bahromov]]<ref name="centrasia.org">https://centrasia.org/person2.php?st=1013880384</ref>'''<br />[[oʻzbek]] davlat arbobi, iqtisod fanlari nomzodi, sobiq [[Samarqand viloyati]] hokimi
Fayl:Erkinjon Turdimov (cropped).jpg|'''[[Erkinjon Turdimov]]'''<br />[[Sirdaryo viloyati]] hokimi
Fayl:Adiz Boboyev.webp|'''[[Adiz Boboyev]]'''<br />[[Samarqand viloyati]] hokimi
Fayl:Vosiljon Nazarov.jpg|'''[[Vosiljon Nazarov]]<ref name=":2">{{Veb manbasi |url=https://fargona.uz/site/view/news/725 |sarlavha=Nazarov Vosiljon Shuhratovich |qaralgan sana=30-may 2024-yil |arxivsana=2024-05-29 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240529210320/https://fargona.uz/site/view/news/725 }}</ref>'''<br />[[Fargʻona shahri]] hokimi
Fayl:Bakhtiyor Fazilov new.jpg|[[Baxtiyor Fozilov]] <br /> oʻzbek tadbirkori va [[filantrop]]i
Fayl:Muxiddin kalonov.jpg|'''[[Muxiddin Kalonov]]'''<br />[[Navoiy davlat universiteti]] rektori
Fayl:Dmitriy Shokin 2018.jpg|'''[[Dmitriy Shokin]]<ref>{{Veb manbasi|url=https://web.archive.org/web/20180823105540/https://en.asiangames2018.id/athletes/athlete/SHOKIN-Dmitriy-3002245/|sarlavha=DMITRIY SHOKIN|access-date=2026-06-22}}</ref>'''<br />[[Taekvondo]] boʻyicha Oʻzbekiston tarixidagi ilk jahon chempioni, [[Yozgi Olimpiada oʻyinlari 2016|Rio-2016]] Olimpiadasi ishtirokchisi
Fayl:Asila Mirzayorova in 2024.jpg|'''[[Asila Mirzayorova]]<ref>{{Veb manbasi|url=https://tsue.uz/en/news/toshkent-davlat-iqtisodiyot-universitetida-talabalar-ligasi-sport-musobaqalarining-ochilish-marosimi-bolib-otdi|sarlavha=Toshkent davlat iqtisodiyot universitetida "Talabalar ligasi" sport musobaqalarining ochilish marosimi bo'lib o'tdi|date=2024-09-27|access-date=2026-06-22}}e</ref>'''<br />[[Yozgi Paralimpiada oʻyinlari| Paralimpiya]] chempioni va rekordchisi
Fayl:Gevorgjan irina 20081120 olympiade dresden 2.jpg|'''[[Irina Semenova]]<ref>{{Veb manbasi |url=http://magichess.uz/index.php?com=content&task=page&id=1198&lang=uz |sarlavha=ГЕВОРГЯН ИРИНА МУРАДОВНА |nashriyot=OOO "SEHRLI SHAHMAT" veb-sayti |qaralgan sana=2023-08-26 |arxivsana=2023-10-03 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231003005353/http://magichess.uz/index.php?com=content&task=page&id=1198&lang=uz }}</ref>'''<br />ayollar oʻrtasida [[grossmeyster]], besh karra Butunjahon shaxmat Olimpiadasi ishtirokchisi
Fayl:Baxtiyor Karimov.jpg|'''[[Baxtiyor Karimov]]<ref>{{veb manbasi|url=https://taniqliolimlar.uz/scientists/detail/147|sarlavha=KARIMOV BAXTIYOR RAHMANOVICH (Falsafa fanlari doktori, professor)|access-date=2026-06-22}}</ref>'''<br />[[oʻzbekiston]]lik olim, faylasuf, falsafa fanlari doktori, professor
Fayl:Gulnora Shadiyeva.jpg|'''[[Gulnora Shadiyeva]]'''<br />oʻzbekistonlik olima, iqtisod fanlari doktori, professor
Fayl:Toʻrayev Shavkat.jpg|'''[[Shavkat Toʻrayev]]<ref>{{Kitob manbasi |title=Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi |date=2023|url=|coauthors= |author= |language=[[oʻzbek tili|oʻzbekcha]] |isbn= |pages=383 |location=[[Toshkent]] |edition=2-tom |publisher=Science and Innovation |editor=}}</ref>'''<br />oʻzbekistonlik olim, iqtisodiyot fanlari doktori, professor
Fayl:Nodira Saidaxmedova.jpg|'''[[Nodira Saidaxmedova]]<ref>{{Veb manbasi |url=https://akademiklar.uz/saidahmedova-nodira |sarlavha=Saidahmedova Nodira}}</ref>'''<br />oʻzbekistonlik olima, iqtisodiyot fanlari doktori, dotsent
</gallery>
== Ilmiy faoliyat ==
=== Ilmiy salohiyat ===
Bugungi kunda universitet asosiy shtatida 1355 nafar professor-oʻqituvchilar faoliyat olib bormoqda va universitetning ilmiy salohiyati 63,4 foizni tashkil etmoqda. Universitetda jami 1940 nafar izlanuvchi faoliyat olib bormoqda: 26 nafar [[Doktorantura|doktorant]], 306 nafar tayanch doktorant, 4 nafar stajor-tadqiqotchi, 301 nafar mustaqil izlanuvchilar (DSc) va 1303 nafar mustaqil izlanuvchilar (PhD). Universitet huzurida 5 ta ilmiy darajalar beruvchi ilmiy kengash faoliyat yuritib, 12 ta ixtisoslik boʻyicha yuqori malakali ilmiy kadrlar tayyorlash yoʻlga qoʻyilgan. 2025-yil davomida 271 nafar tadqiqotchi tomonidan dissertatsiya ishlari muvaffaqiyatli himoya qilingan: 53 nafari fan doktori (DSc) va 218 nafari falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasini qoʻlga kiritgan.
=== Ilmiy nashrlar ===
Professor-oʻqituvchilar tomonidan 2025-yilda 224 ta [[monografiya]], 2809 ta ilmiy maqola va respublika miqyosidagi ilmiy anjumanlar toʻplamida 1600 dan ortiq [[tezis]] nashr qilindi.
[[Scopus]] bazasidagi publikatsiyalar soni 2021-yildagi 130 tadan 2025-yilga kelib 926 taga yetdi — besh yil ichida 7,1 barobar oʻsdi. Jurnallar toifasi boʻyicha tarkib ham oʻzgardi: 2021-yilda maqolalarning 44,6 foizi Q4, 25,4 foizi Q3 toifali jurnallarda chop etilgan boʻlsa, 2025-yilda Q1 ulushi 43,4 foizni, Q2 ulushi 16,9 foizni tashkil etgan; Q4 ulushi esa 6 foizga tushgan.
Web of Science bazasida indekslangan jurnallarda 2023-yilda 181 ta, 2024-yilda 320 ta va 2025-yilda 400 ta — jami 901 ta ilmiy maqola chop etilgan. Xalqaro kollaboratsiya asosidagi publikatsiyalar soni 1420 tani, iqtiboslar soni esa 13 523 tani tashkil etib, har bir xalqaro hamkorlikdagi publikatsiyaga oʻrtacha 9,5 ta iqtibos toʻgʻri kelmoqda. Scopus bazasidagi publikatsiyalarga jami iqtiboslar soni 17 191 ni, soʻnggi 5 yillikdagi oʻrtacha iqtibos chastotasi esa 7,3 ni tashkil qiladi.
Scopus bazasida maqolalari nashr etilgan professor-oʻqituvchilar soni 1335 nafarni tashkil qilib, shundan 91 nafari h-indeksi 5 va undan yuqori boʻlgan olimlardir (jami chop etgan oʻqituvchilar ichidagi ulushi — 6,8%).
=== Talabalar yutuqlari ===
2025–2026 oʻquv yilida universitetning 1 nafar magistranti biznes va boshqaruv yoʻnalishi boʻyicha Prezident stipendiyasi, 1 nafar talaba Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti stipendiyasi, 1 nafar talaba Islom Karimov nomidagi davlat stipendiyasi, 1 nafar talaba Abu Rayhon Beruniy nomidagi davlat stipendiyasi, 21 nafar talaba Alisher Navoiy nomidagi davlat stipendiyasi hamda 1 nafar talaba Prezident granti sohibi boʻlgan.
Shu oʻquv yilida 101 nafar talaba xalqaro olimpiadalarda, 47 nafari respublika fan olimpiadalari va tanlovlarida, 95 nafari esa universitet olimpiadalari hamda tanlovlarida gʻolib boʻlgan.
=== Innovatsiya va tadqiqot infratuzilmasi ===
Universitet huzuridagi „Digital Finance“ akseleratsiya markazida talabalar va yosh tadqiqotchilar ishtirokida 58 ta startap loyiha shakllantirilib, 750 dan ortiq ishtirokchi jalb etildi. Eng istiqbolli loyihalarni rivojlantirish uchun 1,2 mlrd soʻm miqdorida moliyaviy mablagʻlar ajratilgan.
Universitetda „Eksperimental Iqtisodiyot“ laboratoriyasi faoliyat yuritadi. Laboratoriyada Moodyʻs Analytics tashkiloti bilan hamkorlik doirasida ORBiS moliyaviy maʼlumotlar bazasiga toʻliq kirish taʼminlangan boʻlib, 600 milliondan ortiq tashkilotning moliyaviy, egalik va yuridik maʼlumotlarini olish imkoniyati mavjud. Bazadagi taxminan 400 million tashkilot faol statusga ega boʻlib, bu empirik tadqiqotlar uchun keng qamrovli va ishonchli maʼlumotlar manbai hisoblanadi.
== Xalqaro hamkorlik ==
=== Xalqaro shartnomalar va memorandumlar ===
[[Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti]] 200 dan ortiq xorij oliy taʼlim muassasalari bilan ikki va koʻp tomonlama xalqaro shartnomalar, oʻzaro anglashuv [[memorandum]]lari hamda kelishuv xatlari imzolagan. Shartnomalar asosan xalqaro reytinglarning TOP-1000 taligi roʻyxatiga kiruvchi universitetlar bilan tuzilgan.
Hamkorlik oʻrnatilgan universitetlar qatoriga [[AQSh]]ning [[Massachusets texnologiya instituti|MIT universiteti]] (QS-2), [[Italiya]]ning [[Sapienza universiteti]] (QS-128), [[Xitoy]]ning [[Uhan universiteti]] (QS-186) va [[Shanxay universiteti]] (QS-465), [[Yaponiya]]ning [[Tsukuba universiteti]] (QS-350), [[Malayziya]]ning [[Mara texnologiya universiteti]] (QS-542), [[Indoneziya]]ning [[Padjajaran universiteti]] (QS-515), [[Ruminiya]]ning [[Buxarest Iqtisodiy tadqiqotlar universiteti]] (QS-351–400), AQShning [[Kent davlat universiteti]] (THE-801–1000) kiradi.
Shartnoma va memorandumlar qoʻshma taʼlim dasturlarini tashkil etish, investitsiya mablagʻlarini jalb etish, ilmiy-amaliy markazlar tashkil etish, professor-oʻqituvchilarni malaka oshirish va stajirovakalarga yuborish hamda talabalar akademik almashinuvi yoʻnalishlarini qamrab oladi.
=== Xorijiy professor-oʻqituvchilar ===
2025-yilda universitetning oʻquv jarayoniga jami 152 nafar xorijiy professor-oʻqituvchi jalb qilindi: shundan 129 nafari yetakchi xorijiy oliy taʼlim muassasalari pedagog xodimlari va mutaxassislari, 23 nafari chet elda faoliyat yuritayotgan vatandoshlar (onlayn va oflayn tarzda).
Jalb etilgan xorijiy pedagoglar orasida [[Buyuk Britaniya]]ning [[London universitet kolleji|University College London]] (QS-9), [[Shvetsiya]]ning [[Lund universiteti]] (QS-72), Xitoyning [[Uhan universiteti]] (QS-186), Yaponiyaning [[Tsukuba universiteti]] (QS-350) va Malayziyaning [[Malaziya Utara universiteti|Universiti Utara Malaysia]] (QS-441) kabi universitetlarning vakillari bor.
=== Xorijiy talabalar ===
2025/2026-oʻquv yilida universitetda bakalavriatura, magistratura va doktorantura bosqichlarida 610 nafar xorijiy fuqaro tahsil oladi. Bu koʻrsatkich oldingi yilga nisbatan 56 foizga oshgan.
Xorijiy talabalar 15 ta davlatni qamrab oladi: [[Afgʻoniston]], [[Belarus]], [[Germaniya]], [[Hindiston]], [[Falastin]], [[Ozarbayjon]], [[Qirgʻiziston]], [[Qozogʻiston]], [[Rossiya]], [[Tojikiston]], [[Turkiya]], [[Turkmaniston]], [[Indoneziya]], [[Ukraina]] va [[Xitoy]].
2025-yilda TDIU va [[Tojikiston davlat huquq, biznes va siyosat universiteti|Tojikiston huquq, biznes va siyosat universiteti]] oʻrtasidagi qoʻshma taʼlim dasturi orqali 124 nafar tojikistonlik talaba qabul qilindi (oʻsish — 7,8 foiz). Xitoydan 51 nafar (oʻsish — 142 foiz), Ozarbayjondan esa [[Boku]] shahrida oʻtkazilgan xalqaro taʼlim koʻrgazmasida universitetning ishtiroki natijasida 51 nafar talaba qabul qilindi. Universitetning 100 nafardan ortiq xorijiy talabalariga yotoqxonadan joy ajratilgan.
=== Talabalar almashinuvi ===
2025-yilda 150 nafarga yaqin talaba xorijiy oliy taʼlim muassasalariga oʻqishga yuborildi: shundan 98 nafari akademik almashinuv dasturlari doirasida bir semestr davomida (oldingi yilga nisbatan 2,7 barobarga koʻp), 43 nafari qisqa muddatli almashinuv dasturlarida ishtirok etdi.
Talabalar yuborilgan universitetlar qatoriga Xitoyning [[Pekin universiteti]] (QS-14) va [[Uhan universiteti]] (QS-186), Malayziyaning [[Malaya universiteti]] (QS-58), Italiyaning [[Sapienza universiteti|Rim Sapienza universiteti]] (QS-128), [[Slovakiya]]ning [[Bratislavadagi Komenskiy universiteti|Bratislava Komeniy universiteti]] (QS-650–700), [[Janubiy Koreya|Korea]]ning [[Kemyung universiteti|Kemyung]] (QS-1001) va [[Kyungdong universiteti|Kyungdong]] universitetlari kiradi.
Talabalar [[Yevropa Ittifoqi]]ning [[Erasmus|Erasmus dasturi]], [[Slovakiya]]ning milliy stipendiya dasturi, [[Janubiy Koreya|Koreya Respublikasi]]ning Global Koreya stipendiyalari dasturi, [[Germaniya]]ning Saksoniya oliy taʼlim muassasalari ittifoqi taʼlim grantlari va [[Avstriya]]ning [[Krems amaliy fanlar universiteti|Krems universiteti]] bilan tuzilgan kelishuvlar asosida yuborildi.
Oʻz navbatida, 2025-yilda TDIU xorijiy universitetlardan 100 nafardan ortiq talabani almashinuv dasturlari va „yozgi va qishki maktablar“ loyihalari doirasida qabul qildi. Qabul qilingan talabalar [[Tojikiston]], [[Qirgʻiziston]], [[Belarus]], [[Xitoy]] va [[Indoneziya]] kabi davlatlardan keldi.
=== Professor-oʻqituvchilarni malaka oshirish ===
2025-yilda 210 nafar professor-oʻqituvchi [[AQSh]], [[Xitoy]], [[Shvetsiya]], [[Chexiya]], [[Janubiy Koreya|Koreya]], [[Turkiya]], [[Germaniya]] va [[Malayziya]] oliy taʼlim muassasalariga malaka oshirish va stajirovakalarga yuborildi. Bu koʻrsatkich universitetning asosiy shtatidagi professor-oʻqituvchilar soniga nisbatan 15,8 foizni tashkil etdi (Oʻzbekiston Respublikasi oliy taʼlimini 2030-yilgacha rivojlantirish kontseptsiyasida belgilangan maqsadli koʻrsatkich — 15 foiz). 2025-yilda ushbu koʻrsatkich oldingi yilga nisbatan 40 foizga oshdi.
Stajirovka va malaka oshirish dasturlarida ishtiroki uchun yuborilgan universitetlar qatoriga Shvetsiyaning [[Lund universiteti]] (QS-72), [[Estoniya]]ning [[Tartu universiteti]] (QS-362), [[Rossiya]]ning [[Sankt-Peterburg politexnika universiteti|Buyuk Pyotr nomidagi Sankt-Peterburg politexnika universiteti]] (QS-609), Koreaning [[Gachon universiteti]] (QS-701), [[Ispaniya]]ning [[Rovira va Virjili universiteti]] (QS-770), AQShning [[Vayoming universiteti]] (THE-801) va Chexiyadagi [[Yevropa amaliy fanlar va menejment instituti]] kiradi.
=== Hamkorlik markazlari ===
[[Malayziya]]ning [[Mara texnologiya universiteti]] bilan imzolangan kelishuv asosida [[Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti|TDIU]]da Inklyuziv taʼlim markazi tashkil etildi. Markazning uslubiy taʼminoti xorijiy oliy taʼlim muassasasi tomonidan amalga oshiriladi. 2025-yilda 10 nafar professor-oʻqituvchiga trenerlik sertifikati berildi. Malayziyadagi xalqaro inklyuziv taʼlim forumida TDIU professor-oʻqituvchisi tomonidan tayyorlangan „Uygʻun taʼlim“ ijtimoiy-iqtisodiy infratuzilmasi loyihasi 50 dan ziyod loyiha ichida ikki nominatsiyada oltin va kumush sovrinlarni qoʻlga kiritdi.
Germaniyaning [[Anhal amaliy fanlar universiteti]] bilan tuzilgan memorandum asosida TDIUda „Yashil iqtisodiyot markazi“ faoliyati yoʻlga qoʻyildi. Markazda yashil iqtisodiyot loyihalarini amalga oshirish uchun xorijiy universitetning professor-oʻqituvchisi ekspert sifatida jalb qilingan.
[[Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi]] orqali [[Polsha]]ning [[Gdansk universiteti]] bilan hamkorlikda polyak tili boʻyicha mutaxassis jalb etildi.
== Gallereya ==
<gallery mode="packed" class="center" widths="160" heights="160" caption="Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti hududidan kadrlar:">
File:Main Administrative Building of TSUE 2.jpg
File:Faculty of Economics Building, TSUE 2.jpg
File:Faculty of Economics Building, TSUE.jpg
File:Faculty of Tourism Building, TSUE.jpg
File:Faculty of Tourism Building, TSUE 2.jpg
File:Yurt in the Main Campus Square, TSUE.jpg
File:90th Anniversary Installation, TSUE.jpg
File:Open-Air Museum, TSUE 2.jpg
File:Main Administrative Building of TSUE.jpg
File:Open-Air Museum, TSUE.jpg
File:Yurt in the Main Campus Square, TSUE 2.jpg
</gallery>
== Manbalar ==
{{Manbalar}}
[[Turkum:Toshkentdagi oliy taʼlim muassasalari]]
[[Turkum:1931-yilda tashkil etilgan ta’lim muassasalari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston iqtisodiyot oliy oʻquv yurtlari]]
[[Turkum:Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti| ]]
{{Template:Oʻzbekistondagi oliy taʼlim muassasalari roʻyxati}}
se2wmt2mqwgd5ndthv6x7482zhg6iqd
6197787
6197786
2026-07-07T21:03:07Z
Javoxir Yorqulov
130047
/* Xalqaro hamkorlik */
6197787
wikitext
text/x-wiki
{{thr|[[User:Javoxir Yorqulov|<font face="Harlow Solid Italic"><span style="color:#000000">Javoxir Yorqulov</span></font>]]<sup>[[User talk:Javoxir Yorqulov|<span style="color:#00721D">(suhbat uchun!)</span>]]</sup> 13:40, 2026-yil 6-iyul (UTC)}}
{{Taʼlim muassasasi bilgiqutisi
| nomi = Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti
| asl_nomi =
| asl_nomi_til = uz
| tasvir = Main Administrative Building of TSUE.jpg
| tasvir_eni = 300px
| xalqaro_nomi = Tashkent State University of Economics
| ilgarigi_nomi = Toshkent xalq xoʻjaligi instituti
| turi = Davlat universiteti
| asos_solingan = [[1931-yil]]
| rektori = [[Toʻlqin Teshaboyev]]
| talabalari = ~48 653<ref>{{veb manbasi |title="Narxoz", Moliya va Fiskal oliygohlari birlashtirildi - talabalar qayerga ko'chadi? |url=https://www.youtube.com/watch?v=7SAHbrutOm4 |website=www.youtube.com |accessdate=26-mart 2024-yil}}</ref>
| fakultet = 14
| bakalavriat = 4 yil
| magistratura = 2 yil
| aspirantura = bor
| doktorantura = bor
| doktorlari = 225
| professorlari = 232
| oʻqituvchilari = 1 355
| manzili = Islom Karimov koʻchasi 49
| shahar = [[Toshkent]]
| davlat = Oʻzbekiston
| pochta_indeksi = 100066
| koordinatalari = {{koord|41.2992|N|69.2689|E|type:edu|display=inline}}
| pushpin_map = Uzbekistan
| pushpin_label_position = right
| map_size = 300
| pushpin_map_caption = Toshkent davlat iqtisodiyot universitetining joylashuvi
| kampusi =
| veb-sayti = {{URL|tsue.uz}}
| logotip =Tsue logo en.png
}}
'''Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti (TDIU)''' — [[Oʻzbekiston Respublikasi]]ning [[Toshkent shahar|Toshkent shahri]]da joylashgan davlat tadqiqot universiteti hamda iqtisodiyot, moliya, biznes, boshqaruv va soliq sohalarida mutaxassislar tayyorlashga ixtisoslashgan oliy taʼlim muassasasi. 1931-yil 13-avgustda [[Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti# tarixi|Oʻrta Osiyo moliya-iqtisod instituti]] sifatida tashkil etilgan universitet [[Oʻzbekiston]] va [[Markaziy Osiyo]]dagi eng yirik iqtisodiy [[Oliy taʼlim muassasasi|oliy taʼlim muassasalari]]dan biri hisoblanadi.
Universitetning tarixi Turkiston xalq universiteti huzurida 1918-yilda tashkil etilgan savdo sohasi mutaxassislarini tayyorlash kurslariga borib taqaladi. XX asr davomida muassasa bir necha bor qayta tashkil etilib, Toshkent moliya-iqtisodiyot instituti va Toshkent xalq xoʻjaligi instituti nomlari ostida faoliyat yuritgan. 1991-yilda unga Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti nomi berilgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://tsue.uz/oz/university |sarlavha=Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti haqida |qaralgan sana=6/26/2026}}</ref>.
TDIU bakalavriat, magistratura va doktorantura bosqichlarida taʼlim dasturlarini amalga oshiradi hamda iqtisodiyotning turli tarmoqlari uchun ilmiy va pedagogik kadrlar tayyorlaydi. Universitet tarkibiga [[Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti#fakultetlar|fakultetlar]], kafedralar, ilmiy-tadqiqot markazlari, akademik litsey va texnikumlar kiradi. 2024-yilda universitet qayta tashkil etilib, uning tarkibiga [[Toshkent moliya instituti|Toshkent moliya instituti]] va [[Fiskal insituti|Fiskal institut]] qoʻshilgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://gov.uz/oz/edu/news/view/5811 |sarlavha=Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti qayta tashkil etildi. Unga Toshkent moliya hamda Fiskal institutlari qo‘shildi |sana=2024-02-09 12:40:00 |qaralgan sana=6/24/2026}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=https://kun.uz/news/2024/02/08/moliya-va-fiskal-institutlari-narxoz- tarkibiga-otkazildi |sarlavha=Moliya va Fiskal institutlari «Narxoz» tarkibiga o‘tkazildi |sana=08.02.2024 |qaralgan sana=6/24/2026}}</ref>.
== Tarixi ==
=== Tashkil etilishi tarixi ===
Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti tarixi [[1918-yil]]da Turkiston xalq universitetida savdo sohasi mutaxassislari uchun qisqa muddatli kurslar tashkil etilishi bilan boshlangan<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://tsue.uz/ru/university|title=О ташкентском государственном экономическом университете|website=Tsue.uz}}</ref>.
[[1924-yil]]ga kelib ushbu kurslar negizida universitet qoshida ijtimoiy-iqtisodiyot fakulteti ochilgan. Mazkur tuzilma [[1925-yil]]da Ijtimoiy fanlar fakultetiga aylantirilib, uning tarkibida mahalliy iqtisodiyot va huquq fakulteti faoliyatini boshlagan.
Oʻzbekistonda iqtisodiy taʼlimni tizimlashtirish maqsadida [[1931-yil]]da Toshkentda rejalashtirish institutini tashkil etish toʻgʻrisida qaror qabul qilingan. Ushbu muassasa keyinchalik Oʻrta Osiyo davlat savdo va kooperatsiya instituti bilan birlashtirilib, Oʻzbekiston xalq xoʻjaligi instituti nomi bilan yuritila boshlangan. Shu yilning [[13-avgust]]ida Oʻrta Osiyo moliya-iqtisod instituti ham tashkil etilib, keyinchalik u Toshkent moliya-iqtisodiyot institutiga aylantirilgan.
[[Ikkinchi jahon urushi]] yillarida [[Olmaota]]ga evakuatsiya qilingan Leningrad hisob-iqtisod instituti [[1946-yil]]da Toshkent moliya-iqtisodiyot institutiga qoʻshilgach, muassasada kredit-iqtisod hamda buxgalteriya hisobi-iqtisod fakultetlari ochilgan. [[1947-yil]]da tashkil etilgan rejalashtirish-iqtisod fakulteti Oʻrta Osiyo va Qozogʻiston respublikalarida sanoat hamda qishloq xoʻjaligi uchun mutaxassislar tayyorlashni boshlagan.
Iqtisodchilarni bevosita ishlab chiqarishdan ajralmagan holda oʻqitish maqsadida [[1948-yil]]da kechki, [[1955-yil]]da esa sirtqi fakultetlar faoliyati yoʻlga qoʻyilgan. Sirtqi boʻlim keyinchalik umumiy iqtisodiyot hamda buxgalteriya hisobi va moliya mutaxassisliklariga ajratilgan.
=== Toshkent xalq xoʻjaligi instituti ===
Toshkent moliya-iqtisodiyot instituti [[1962-yil]]da Toshkent xalq xoʻjaligi instituti deb qayta nomlangan va [[1991-yil]]gacha shu nom ostida faoliyat koʻrsatgan.
Oʻquv jarayonlarini kengaytirish doirasida [[1967-yil]]da tayyorgarlik kurslari, [[1970-yil]]da esa tayyorgarlik boʻlimi ochilgan. [[1968-yil]]da tashkil etilgan iqtisodiy kibernetika fakultetida matematik fanlar ulushini oshirish hisobiga talabalarni tayyorlash boʻyicha oʻquv dasturlari mustahkamlangan.
[[1970-yil]]da savdo-iqtisod fakulteti tashkil etilib, keyinchalik amaliy fanlarni olish maqsadida biznes yoʻnalishlari boʻyicha oʻquv rejalari kengaytirilgan, bu esa institut tomonidan tayyorlanayotgan kadrlar assortimentini sezilarli darajada oshirgan.
Institutning hududiy tarmoqlari ham rivojlanib, [[1973-yil]]da Toshkent toʻqimachilik kombinatida kechki fakultet tarkibida filial, biroz vaqt oʻtgach esa [[Samarqand]] va [[Qarshi]] oʻquv-maslahat markazlari, [[Andijon]] va [[Qoʻqon]] filiallari hamda umumiy iqtisodiy sirtqi fakultetning yangi boʻlimlari ochilgan. [[1981-yil]]da esa savdo-iqtisod fakultetidan ajralib chiqqan mehnat va taʼminot iqtisodiyoti fakulteti tashkil etilgan.
=== Universitet maqomi va zamonaviy davr ===
Oliy taʼlim muassasasi [[1991-yil]] [[19-iyun]]dan boshlab Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti nomini olgan. Tarkibiy qismini kengaytirish maqsadida [[1993-yil]]da [[Samarqand shahri]]da universitet filiali ochilgan<ref>Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 28-maydagi „Toshkent davlat iqtisodiyot universitetining Samarqand filialini tashkil etish toʻgʻrisida“ 438-son [http://lex.uz/docs/4359583 qarori]</ref>. [[1999-yil]]dan boshlab esa magistratura tashkil etilgan<ref>Toshkent davlat iqtisodiyot universitetida magistratura tashkil qilinishi [https://sf-tsue-pgu.uz/tsue/]</ref>.
Hozirgi kunda universitet tarkibida iqtisodiyot, buxgalteriya hisobi va audit, turizm, menejment va raqamli iqtisodiyot kabi fakultetlar, magistratura va sirtqi boʻlim hamda 24 ta kafedra mavjud. Universitet qoshida pedagog kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish tarmoq markazi, Oʻzbekiston iqtisodiyotini rivojlantirishning ilmiy asoslari va muammolari ilmiy tadqiqot markazi, axborot-resurs markazi, axborot texnologiyalari markazi hamda universitet tarixi muzeyi faoliyat olib bormoqda.
[[Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti]] [[Shavkat Mirziyoyev]]ning [[2024-yil]] [[7-fevral]]dagi qaroriga binoan Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti tubdan qayta tashkil etildi<ref>{{Veb manbasi |url=https://lex.uz/pdfs/6794040 |sarlavha=Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 07.02.2024 yildagi PQ-62-son qarori}}</ref>. Ushbu islohot doirasida [[Toshkent moliya instituti]] hamda [[Fiskal insituti|Davlat soliq qoʻmitasi huzuridagi Fiskal institut]] universitet tarkibiga birlashtirilgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.gazeta.uz/oz/2024/02/08/university/ |sarlavha=Oʻzbekistondagi uchta OTM bitta universitetga birlashtiriladi}}</ref>.
== Taʼlim yoʻnalishlari ==
=== Kunduzgi taʼlim yoʻnalishlari ===
{| class="wikitable sortable"
|+ Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti 2025/2026 oʻquv yili — bakalavriat kunduzgi taʼlim shakli<ref>{{veb manbasi|title=Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti bakalavriat taʼlim yo'nalishlari hamda magistratura mutaxassisliklarida 2025/2026 o'quv yili uchun qayta taqsimotga ko'ra ajratiladigan taʼlim grantlari tasdiqlandi|url=https://tsue.uz/en/contests/toshkent-davlat-iqtisodiyot-universiteti-bakalavriat-talim-yonalishlari-hamda-magistratura-mutaxassisliklarida-20252026-oquv-yili-uchun-qayta-taqsimotga-kora-ajratiladigan-talim-grantlari-tasdiqlandi|date= April 4, 2025}}</ref>
|-
! rowspan="2" | Shifr
! rowspan="2" | Taʼlim yoʻnalishi
! colspan="2" | Oʻtish bali (davlat granti)
! colspan="2" | Oʻtish bali (toʻlov-kontrakt)
|-
! Oʻzbek !! Rus !! Oʻzbek !! Rus
|-
| 60410100 || Iqtisodiyot || 185.50 || 185.70 || 169.30 || 157.40
|-
| 60410200 || Buxgalteriya hisobi || 181.60 || 182.40 || 148.20 || 127.30
|-
| 60410300 || Soliqlar va soliqqa tortish || 178.00 || 178.90 || 126.40 || 114.70
|-
| 60410500 || Moliya va moliyaviy texnologiyalar || 184.10 || 184.60 || 157.20 || 140.60
|-
| 60410600 || Bank ishi || 182.40 || 182.40 || 157.50 || 131.40
|-
| 60410700 || Statistika || 170.50 || — || 120.90 || —
|-
| 60410800 || Menejment || 179.10 || 179.30 || 140.80 || 135.50
|-
| 60410900 || Biznesni boshqarish || 180.20 || 180.20 || 135.70 || 130.00
|-
| 60411000 || Inson resurslarini boshqarish || 169.90 || — || 114.40 || —
|-
| 60411100 || Jahon iqtisodiyoti va xalqaro iqtisodiy munosabatlar || 186.80 || 186.80 || 173.20 || 161.40
|-
| 60411200 || Marketing || 175.10 || 175.30 || 130.80 || 124.20
|-
| 60411300 || Savdo ishi || 174.30 || — || 120.00 || —
|-
| 60610100 || Axborot tizimlari va texnologiyalari || 151.00 || 163.50 || 106.90 || 66.60
|-
| 60610200 || Axborot xavfsizligi || 166.70 || 173.30 || 131.10 || 70.70
|-
| 60610500 || Sunʼiy intellekt || 149.90 || 152.20 || 91.50 || 59.80
|-
| 61010100 || Turizm va mehmondoʻstlik || 162.80 || 169.80 || 126.80 || 128.80
|-
| 61010400 || Logistika || 168.80 || — || 116.70 || —
|}
<div style="display:flex; flex-wrap:wrap; gap:1em;">
<div style="flex:1; min-width:280px;">
=== Masofaviy taʼlim yoʻnalishlari ===
{| class="wikitable sortable"
|+ Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti 2025/2026 oʻquv yili — bakalavriat masofaviy taʼlim shakli
|-
! rowspan="2" | Shifr
! rowspan="2" | Taʼlim yoʻnalishi
! colspan="2" | Oʻtish bali (toʻlov-kontrakt)
|-
! Oʻzbek !! Rus
|-
| 60410100 || Iqtisodiyot || 112.70 || 116.00
|-
| 60410200 || Buxgalteriya hisobi || 82.10 || 98.20
|-
| 60410300 || Soliqlar va soliqqa tortish || 59.80 || 74.00
|-
| 60410500 || Moliya va moliyaviy texnologiyalar || 79.10 || 102.10
|-
| 60410600 || Bank ishi || 93.50 || 102.10
|-
| 60410700 || Statistika || 56.70 || —
|-
| 60410800 || Menejment || 74.80 || 95.00
|-
| 60410900 || Biznesni boshqarish || 75.90 || 102.00
|-
| 60411000 || Inson resurslarini boshqarish || 56.80 || —
|-
| 60411200 || Marketing || 76.90 || 104.30
|-
| 60411300 || Savdo ishi || 56.80 || —
|-
| 61010100 || Turizm va mehmondoʻstlik || 78.90 || 99.00
|-
| 61010400 || Logistika || 65.50 || —
|}
</div>
<div style="flex:1; min-width:280px;">
=== Kechki taʼlim yoʻnalishlari ===
{| class="wikitable sortable"
|+ Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti 2025/2026 oʻquv yili — bakalavriat kechki taʼlim shakli
|-
! rowspan="2" | Shifr
! rowspan="2" | Taʼlim yoʻnalishi
! colspan="2" | Oʻtish bali (toʻlov-kontrakt)
|-
! Oʻzbek !! Rus
|-
| 60410100 || Iqtisodiyot || 154.70 || 130.20
|-
| 60410200 || Buxgalteriya hisobi || 138.80 || 118.70
|-
| 60410500 || Moliya va moliyaviy texnologiyalar || 142.60 || 122.20
|-
| 60410600 || Bank ishi || 143.50 || 121.30
|-
| 60410800 || Menejment || 135.40 || 120.40
|-
| 60410900 || Biznesni boshqarish || 131.30 || —
|-
| 60411000 || Inson resurslarini boshqarish || 119.20 || —
|}
</div>
</div>
== Rektorlari ==
<div style="display:flex; flex-wrap:wrap; gap:1em;">
<div style="flex:1; min-width:280px;">
{| class="wikitable sortable"
|+ 1931—1962-yillar: Oʻrta Osiyo moliya-iqtisod instituti/<br />Toshkent moliya-iqtisodiyot instituti
|-
! № !! Rektorning ismi familiyasi !! Faoliyat yillari
|-
| 1 || Holiqov I. U. || [[1931-yil|1931]]—[[1934-yil|1934-yillar]]
|-
| 2 || Seyduzov S. S. || [[1934-yil|1934]]—[[1938-yil|1938-yillar]]
|-
| 3 || Sirixov K. A. || [[1938-yil|1938]]—[[1940-yil|1940-yillar]]
|-
| 4 || Popov M. G. || [[1940-yil|1940]]—[[1943-yil|1943-yillar]]
|-
| 5 || Vlasenko || [[1943-yil|1943]]—[[1945-yil|1945-yillar]]
|-
| 6 || Karakozov E. A. || [[1945-yil|1945]]—[[1947-yil|1947-yillar]]
|-
| 7 || Tursunov M. T. || [[1947-yil|1947]]—[[1952-yil|1952-yillar]]
|-
| 8 || [[Qoriyev Maqsud|Qoriyev M. M.]] || [[1952-yil|1952]]—[[1974-yil|1974-yillar]]
|}
</div>
<div style="flex:1; min-width:280px;">
{| class="wikitable sortable"
|+ 1962—1991-yillar: Toshkent xalq xoʻjaligi instituti
|-
! № !! Rektorning ismi familiyasi !! Faoliyat yillari
|-
| 8 || [[Qoriyev Maqsud|Qoriyev M. M.]] || [[1952-yil|1952]]—[[1974-yil|1974-yillar]]
|-
| 9 || [[Iskandarov Ibrohimjon|Iskandarov I. I.]] || [[1974-yil|1974]]—[[1976-yil|1976-yillar]]
|-
| 10 || [[Murod Sharifxoʻjayev|Sharifxoʻjaev M.Sh.]] || [[1976-yil|1976]]—[[1986-yil|1986-yillar]]
|-
| 11 || Zoidov M. A. || [[1986-yil|1986]]—[[1988-yil|1988-yillar]]
|-
| 12 || [[Saidahror Gʻulomov|Gʻulomov S. S.]] || [[1988-yil|1988]]—[[1998-yil|1998-yillar]]
|}
</div>
<div style="flex:1; min-width:280px;">
{| class="wikitable sortable"
|+ 1991-yildan hozirgacha: Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti
|-
! № !! Rektorning ismi familiyasi !! Faoliyat yillari
|-
| 12 || [[Saidahror Gʻulomov|Gʻulomov S. S.]] || [[1988-yil|1988]]—[[1998-yil|1998-yillar]]
|-
| 13 || Alimov R. H. || [[1998-yil|1998]]—[[2004-yil|2004-yillar]]
|-
| 14 || [[Saidahror Gʻulomov|Gʻulomov S. S.]] || [[2004-yil|2004]]—[[2006-yil|2006-yillar]]
|-
| 15 || Xodiyev B.Yu. || [[2006-yil|2006]]—[[2010-yil|2010-yillar]]
|-
| 16 || Jumayev N. X. || [[2010-yil|2010]]—[[2012-yil|2012-yillar]]
|-
| 17 || Vahabov A. V. || [[2012-yil|2012]]—[[2014-yil|2014-yillar]]
|-
| 18 || Usmanov B. B. || [[2014-yil|2014]]—[[2015-yil|2015-yillar]]
|-
| 19 || Boltabayev M. R. || [[2015-yil|2015]]—[[2016-yil|2016-yillar]]
|-
| 20 || Xodiyev B.Yu. || [[2016-yil|2016]]—[[2019-yil|2019-yillar]]
|-
| 21 || [[Kongratbay Sharipov|Sharipov K. A.]] || [[2019-yil|2019]]—[[2024-yil|2024-yillar]]
|-
| 22 || [[Toʻlqin Teshaboyev|Teshabayev T. Z.]] || [[2024-yil|2024-yildan]] hozirgacha
|}
</div>
</div>
== Mashhur bitiruvchilari ==
<gallery class="center" widths="160" heights="160" caption="Toshkent davlat iqtisodiyot universitetining taniqli bitiruvchilari:">
Fayl:Islam Karimov (cropped).jpg|'''[[Islom Karimov]]'''<br /> [[Oʻzbekiston Respublikasi|Oʻzbekiston Respublikasi]]ning birinchi [[Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti|prezidenti]]
Fayl:Mirzaolim Ibragimovich Ibragimov.jpg|'''[[Mirzaolim Ibrohimov]]'''<br />sovet va oʻzbek davlat arbobi. 1989—1992-yillarda Oʻzbekiston SSR Oliy Kengashi Prezidiumi raisi
Otabek Umarov (cropped).jpg|'''[[Otabek Umarov]]'''<br /> [[Osiyo Olimpiya Kengashi]] — Vitse-prezidenti<br /> [[Oʻzbekiston Milliy olimpiya qoʻmitasi]] — birinchi vitse-prezidenti
Fayl:Artikkhodjayev.jpg|'''[[Jahongir Ortiqxoʻjayev]]'''<br />Davlat arbobi va tadbirkor
Fayl:Bakhtiyor Saidov (2024) (cropped).jpg|'''[[Baxtiyor Saidov]]<ref>{{veb manbasi|url=https://centrasia.org/person2.php?st=1047293719|sarlavha=САИДОВ Бахтиер Одилович {{!}} TsentrAziya|work=centrasia.org|kirish sanasi=2021-11-18}}</ref>'''<br />Davlat arbobi va tadbirkor
Fayl:Aʼzamxon Bahromov.jpg|'''[[Aʼzam Bahromov]]<ref name="centrasia.org">https://centrasia.org/person2.php?st=1013880384</ref>'''<br />[[oʻzbek]] davlat arbobi, iqtisod fanlari nomzodi, sobiq [[Samarqand viloyati]] hokimi
Fayl:Erkinjon Turdimov (cropped).jpg|'''[[Erkinjon Turdimov]]'''<br />[[Sirdaryo viloyati]] hokimi
Fayl:Adiz Boboyev.webp|'''[[Adiz Boboyev]]'''<br />[[Samarqand viloyati]] hokimi
Fayl:Vosiljon Nazarov.jpg|'''[[Vosiljon Nazarov]]<ref name=":2">{{Veb manbasi |url=https://fargona.uz/site/view/news/725 |sarlavha=Nazarov Vosiljon Shuhratovich |qaralgan sana=30-may 2024-yil |arxivsana=2024-05-29 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240529210320/https://fargona.uz/site/view/news/725 }}</ref>'''<br />[[Fargʻona shahri]] hokimi
Fayl:Bakhtiyor Fazilov new.jpg|[[Baxtiyor Fozilov]] <br /> oʻzbek tadbirkori va [[filantrop]]i
Fayl:Muxiddin kalonov.jpg|'''[[Muxiddin Kalonov]]'''<br />[[Navoiy davlat universiteti]] rektori
Fayl:Dmitriy Shokin 2018.jpg|'''[[Dmitriy Shokin]]<ref>{{Veb manbasi|url=https://web.archive.org/web/20180823105540/https://en.asiangames2018.id/athletes/athlete/SHOKIN-Dmitriy-3002245/|sarlavha=DMITRIY SHOKIN|access-date=2026-06-22}}</ref>'''<br />[[Taekvondo]] boʻyicha Oʻzbekiston tarixidagi ilk jahon chempioni, [[Yozgi Olimpiada oʻyinlari 2016|Rio-2016]] Olimpiadasi ishtirokchisi
Fayl:Asila Mirzayorova in 2024.jpg|'''[[Asila Mirzayorova]]<ref>{{Veb manbasi|url=https://tsue.uz/en/news/toshkent-davlat-iqtisodiyot-universitetida-talabalar-ligasi-sport-musobaqalarining-ochilish-marosimi-bolib-otdi|sarlavha=Toshkent davlat iqtisodiyot universitetida "Talabalar ligasi" sport musobaqalarining ochilish marosimi bo'lib o'tdi|date=2024-09-27|access-date=2026-06-22}}e</ref>'''<br />[[Yozgi Paralimpiada oʻyinlari| Paralimpiya]] chempioni va rekordchisi
Fayl:Gevorgjan irina 20081120 olympiade dresden 2.jpg|'''[[Irina Semenova]]<ref>{{Veb manbasi |url=http://magichess.uz/index.php?com=content&task=page&id=1198&lang=uz |sarlavha=ГЕВОРГЯН ИРИНА МУРАДОВНА |nashriyot=OOO "SEHRLI SHAHMAT" veb-sayti |qaralgan sana=2023-08-26 |arxivsana=2023-10-03 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231003005353/http://magichess.uz/index.php?com=content&task=page&id=1198&lang=uz }}</ref>'''<br />ayollar oʻrtasida [[grossmeyster]], besh karra Butunjahon shaxmat Olimpiadasi ishtirokchisi
Fayl:Baxtiyor Karimov.jpg|'''[[Baxtiyor Karimov]]<ref>{{veb manbasi|url=https://taniqliolimlar.uz/scientists/detail/147|sarlavha=KARIMOV BAXTIYOR RAHMANOVICH (Falsafa fanlari doktori, professor)|access-date=2026-06-22}}</ref>'''<br />[[oʻzbekiston]]lik olim, faylasuf, falsafa fanlari doktori, professor
Fayl:Gulnora Shadiyeva.jpg|'''[[Gulnora Shadiyeva]]'''<br />oʻzbekistonlik olima, iqtisod fanlari doktori, professor
Fayl:Toʻrayev Shavkat.jpg|'''[[Shavkat Toʻrayev]]<ref>{{Kitob manbasi |title=Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi |date=2023|url=|coauthors= |author= |language=[[oʻzbek tili|oʻzbekcha]] |isbn= |pages=383 |location=[[Toshkent]] |edition=2-tom |publisher=Science and Innovation |editor=}}</ref>'''<br />oʻzbekistonlik olim, iqtisodiyot fanlari doktori, professor
Fayl:Nodira Saidaxmedova.jpg|'''[[Nodira Saidaxmedova]]<ref>{{Veb manbasi |url=https://akademiklar.uz/saidahmedova-nodira |sarlavha=Saidahmedova Nodira}}</ref>'''<br />oʻzbekistonlik olima, iqtisodiyot fanlari doktori, dotsent
</gallery>
== Ilmiy faoliyat ==
=== Ilmiy salohiyat ===
Bugungi kunda universitet asosiy shtatida 1355 nafar professor-oʻqituvchilar faoliyat olib bormoqda va universitetning ilmiy salohiyati 63,4 foizni tashkil etmoqda. Universitetda jami 1940 nafar izlanuvchi faoliyat olib bormoqda: 26 nafar [[Doktorantura|doktorant]], 306 nafar tayanch doktorant, 4 nafar stajor-tadqiqotchi, 301 nafar mustaqil izlanuvchilar (DSc) va 1303 nafar mustaqil izlanuvchilar (PhD). Universitet huzurida 5 ta ilmiy darajalar beruvchi ilmiy kengash faoliyat yuritib, 12 ta ixtisoslik boʻyicha yuqori malakali ilmiy kadrlar tayyorlash yoʻlga qoʻyilgan. 2025-yil davomida 271 nafar tadqiqotchi tomonidan dissertatsiya ishlari muvaffaqiyatli himoya qilingan: 53 nafari fan doktori (DSc) va 218 nafari falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasini qoʻlga kiritgan.
=== Ilmiy nashrlar ===
Professor-oʻqituvchilar tomonidan 2025-yilda 224 ta [[monografiya]], 2809 ta ilmiy maqola va respublika miqyosidagi ilmiy anjumanlar toʻplamida 1600 dan ortiq [[tezis]] nashr qilindi.
[[Scopus]] bazasidagi publikatsiyalar soni 2021-yildagi 130 tadan 2025-yilga kelib 926 taga yetdi — besh yil ichida 7,1 barobar oʻsdi. Jurnallar toifasi boʻyicha tarkib ham oʻzgardi: 2021-yilda maqolalarning 44,6 foizi Q4, 25,4 foizi Q3 toifali jurnallarda chop etilgan boʻlsa, 2025-yilda Q1 ulushi 43,4 foizni, Q2 ulushi 16,9 foizni tashkil etgan; Q4 ulushi esa 6 foizga tushgan.
Web of Science bazasida indekslangan jurnallarda 2023-yilda 181 ta, 2024-yilda 320 ta va 2025-yilda 400 ta — jami 901 ta ilmiy maqola chop etilgan. Xalqaro kollaboratsiya asosidagi publikatsiyalar soni 1420 tani, iqtiboslar soni esa 13 523 tani tashkil etib, har bir xalqaro hamkorlikdagi publikatsiyaga oʻrtacha 9,5 ta iqtibos toʻgʻri kelmoqda. Scopus bazasidagi publikatsiyalarga jami iqtiboslar soni 17 191 ni, soʻnggi 5 yillikdagi oʻrtacha iqtibos chastotasi esa 7,3 ni tashkil qiladi.
Scopus bazasida maqolalari nashr etilgan professor-oʻqituvchilar soni 1335 nafarni tashkil qilib, shundan 91 nafari h-indeksi 5 va undan yuqori boʻlgan olimlardir (jami chop etgan oʻqituvchilar ichidagi ulushi — 6,8%).
=== Talabalar yutuqlari ===
2025–2026 oʻquv yilida universitetning 1 nafar magistranti biznes va boshqaruv yoʻnalishi boʻyicha Prezident stipendiyasi, 1 nafar talaba Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti stipendiyasi, 1 nafar talaba Islom Karimov nomidagi davlat stipendiyasi, 1 nafar talaba Abu Rayhon Beruniy nomidagi davlat stipendiyasi, 21 nafar talaba Alisher Navoiy nomidagi davlat stipendiyasi hamda 1 nafar talaba Prezident granti sohibi boʻlgan.
Shu oʻquv yilida 101 nafar talaba xalqaro olimpiadalarda, 47 nafari respublika fan olimpiadalari va tanlovlarida, 95 nafari esa universitet olimpiadalari hamda tanlovlarida gʻolib boʻlgan.
=== Innovatsiya va tadqiqot infratuzilmasi ===
Universitet huzuridagi „Digital Finance“ akseleratsiya markazida talabalar va yosh tadqiqotchilar ishtirokida 58 ta startap loyiha shakllantirilib, 750 dan ortiq ishtirokchi jalb etildi. Eng istiqbolli loyihalarni rivojlantirish uchun 1,2 mlrd soʻm miqdorida moliyaviy mablagʻlar ajratilgan.
Universitetda „Eksperimental Iqtisodiyot“ laboratoriyasi faoliyat yuritadi. Laboratoriyada Moodyʻs Analytics tashkiloti bilan hamkorlik doirasida ORBiS moliyaviy maʼlumotlar bazasiga toʻliq kirish taʼminlangan boʻlib, 600 milliondan ortiq tashkilotning moliyaviy, egalik va yuridik maʼlumotlarini olish imkoniyati mavjud. Bazadagi taxminan 400 million tashkilot faol statusga ega boʻlib, bu empirik tadqiqotlar uchun keng qamrovli va ishonchli maʼlumotlar manbai hisoblanadi.
== Xalqaro hamkorlik ==
=== Xalqaro shartnomalar va memorandumlar ===
Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti 200 dan ortiq xorij oliy taʼlim muassasalari bilan ikki va koʻp tomonlama xalqaro shartnomalar, oʻzaro anglashuv [[memorandum]]lari hamda kelishuv xatlari imzolagan. Shartnomalar asosan xalqaro reytinglarning TOP-1000 taligi roʻyxatiga kiruvchi universitetlar bilan tuzilgan.
Hamkorlik oʻrnatilgan universitetlar qatoriga [[AQSh]]ning [[Massachusets texnologiya instituti|MIT universiteti]] (QS-2), [[Italiya]]ning [[Sapienza universiteti]] (QS-128), [[Xitoy]]ning [[Uhan universiteti]] (QS-186) va [[Shanxay universiteti]] (QS-465), [[Yaponiya]]ning [[Tsukuba universiteti]] (QS-350), [[Malayziya]]ning [[Mara texnologiya universiteti]] (QS-542), [[Indoneziya]]ning [[Padjajaran universiteti]] (QS-515), [[Ruminiya]]ning [[Buxarest Iqtisodiy tadqiqotlar universiteti]] (QS-351–400), AQShning [[Kent davlat universiteti]] (THE-801–1000) kiradi.
Shartnoma va memorandumlar qoʻshma taʼlim dasturlarini tashkil etish, investitsiya mablagʻlarini jalb etish, ilmiy-amaliy markazlar tashkil etish, professor-oʻqituvchilarni malaka oshirish va stajirovakalarga yuborish hamda talabalar akademik almashinuvi yoʻnalishlarini qamrab oladi.
=== Xorijiy professor-oʻqituvchilar ===
2025-yilda universitetning oʻquv jarayoniga jami 152 nafar xorijiy professor-oʻqituvchi jalb qilindi: shundan 129 nafari yetakchi xorijiy oliy taʼlim muassasalari pedagog xodimlari va mutaxassislari, 23 nafari chet elda faoliyat yuritayotgan vatandoshlar (onlayn va oflayn tarzda).
Jalb etilgan xorijiy pedagoglar orasida [[Buyuk Britaniya]]ning [[London universitet kolleji|University College London]] (QS-9), [[Shvetsiya]]ning [[Lund universiteti]] (QS-72), Xitoyning [[Uhan universiteti]] (QS-186), Yaponiyaning [[Tsukuba universiteti]] (QS-350) va Malayziyaning [[Malaziya Utara universiteti|Universiti Utara Malaysia]] (QS-441) kabi universitetlarning vakillari bor.
=== Xorijiy talabalar ===
2025/2026-oʻquv yilida universitetda bakalavriatura, magistratura va doktorantura bosqichlarida 610 nafar xorijiy fuqaro tahsil oladi. Bu koʻrsatkich oldingi yilga nisbatan 56 foizga oshgan.
Xorijiy talabalar 15 ta davlatni qamrab oladi: [[Afgʻoniston]], [[Belarus]], [[Germaniya]], [[Hindiston]], [[Falastin]], [[Ozarbayjon]], [[Qirgʻiziston]], [[Qozogʻiston]], [[Rossiya]], [[Tojikiston]], [[Turkiya]], [[Turkmaniston]], [[Indoneziya]], [[Ukraina]] va [[Xitoy]].
2025-yilda TDIU va [[Tojikiston davlat huquq, biznes va siyosat universiteti|Tojikiston huquq, biznes va siyosat universiteti]] oʻrtasidagi qoʻshma taʼlim dasturi orqali 124 nafar tojikistonlik talaba qabul qilindi (oʻsish — 7,8 foiz). Xitoydan 51 nafar (oʻsish — 142 foiz), Ozarbayjondan esa [[Boku]] shahrida oʻtkazilgan xalqaro taʼlim koʻrgazmasida universitetning ishtiroki natijasida 51 nafar talaba qabul qilindi. Universitetning 100 nafardan ortiq xorijiy talabalariga yotoqxonadan joy ajratilgan.
=== Talabalar almashinuvi ===
2025-yilda 150 nafarga yaqin talaba xorijiy oliy taʼlim muassasalariga oʻqishga yuborildi: shundan 98 nafari akademik almashinuv dasturlari doirasida bir semestr davomida (oldingi yilga nisbatan 2,7 barobarga koʻp), 43 nafari qisqa muddatli almashinuv dasturlarida ishtirok etdi.
Talabalar yuborilgan universitetlar qatoriga Xitoyning [[Pekin universiteti]] (QS-14) va [[Uhan universiteti]] (QS-186), Malayziyaning [[Malaya universiteti]] (QS-58), Italiyaning [[Sapienza universiteti|Rim Sapienza universiteti]] (QS-128), [[Slovakiya]]ning [[Bratislavadagi Komenskiy universiteti|Bratislava Komeniy universiteti]] (QS-650–700), [[Janubiy Koreya|Korea]]ning [[Kemyung universiteti|Kemyung]] (QS-1001) va [[Kyungdong universiteti|Kyungdong]] universitetlari kiradi.
Talabalar [[Yevropa Ittifoqi]]ning [[Erasmus|Erasmus dasturi]], [[Slovakiya]]ning milliy stipendiya dasturi, [[Janubiy Koreya|Koreya Respublikasi]]ning Global Koreya stipendiyalari dasturi, [[Germaniya]]ning Saksoniya oliy taʼlim muassasalari ittifoqi taʼlim grantlari va [[Avstriya]]ning [[Krems amaliy fanlar universiteti|Krems universiteti]] bilan tuzilgan kelishuvlar asosida yuborildi.
Oʻz navbatida, 2025-yilda TDIU xorijiy universitetlardan 100 nafardan ortiq talabani almashinuv dasturlari va „yozgi va qishki maktablar“ loyihalari doirasida qabul qildi. Qabul qilingan talabalar [[Tojikiston]], [[Qirgʻiziston]], [[Belarus]], [[Xitoy]] va [[Indoneziya]] kabi davlatlardan keldi.
=== Professor-oʻqituvchilarni malaka oshirish ===
2025-yilda 210 nafar professor-oʻqituvchi [[AQSh]], [[Xitoy]], [[Shvetsiya]], [[Chexiya]], [[Janubiy Koreya|Koreya]], [[Turkiya]], [[Germaniya]] va [[Malayziya]] oliy taʼlim muassasalariga malaka oshirish va stajirovakalarga yuborildi. Bu koʻrsatkich universitetning asosiy shtatidagi professor-oʻqituvchilar soniga nisbatan 15,8 foizni tashkil etdi (Oʻzbekiston Respublikasi oliy taʼlimini 2030-yilgacha rivojlantirish kontseptsiyasida belgilangan maqsadli koʻrsatkich — 15 foiz). 2025-yilda ushbu koʻrsatkich oldingi yilga nisbatan 40 foizga oshdi.
Stajirovka va malaka oshirish dasturlarida ishtiroki uchun yuborilgan universitetlar qatoriga Shvetsiyaning [[Lund universiteti]] (QS-72), [[Estoniya]]ning [[Tartu universiteti]] (QS-362), [[Rossiya]]ning [[Sankt-Peterburg politexnika universiteti|Buyuk Pyotr nomidagi Sankt-Peterburg politexnika universiteti]] (QS-609), Koreaning [[Gachon universiteti]] (QS-701), [[Ispaniya]]ning [[Rovira va Virjili universiteti]] (QS-770), AQShning [[Vayoming universiteti]] (THE-801) va Chexiyadagi [[Yevropa amaliy fanlar va menejment instituti]] kiradi.
=== Hamkorlik markazlari ===
[[Malayziya]]ning [[Mara texnologiya universiteti]] bilan imzolangan kelishuv asosida [[Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti|TDIU]]da Inklyuziv taʼlim markazi tashkil etildi. Markazning uslubiy taʼminoti xorijiy oliy taʼlim muassasasi tomonidan amalga oshiriladi. 2025-yilda 10 nafar professor-oʻqituvchiga trenerlik sertifikati berildi. Malayziyadagi xalqaro inklyuziv taʼlim forumida TDIU professor-oʻqituvchisi tomonidan tayyorlangan „Uygʻun taʼlim“ ijtimoiy-iqtisodiy infratuzilmasi loyihasi 50 dan ziyod loyiha ichida ikki nominatsiyada oltin va kumush sovrinlarni qoʻlga kiritdi.
Germaniyaning [[Anhal amaliy fanlar universiteti]] bilan tuzilgan memorandum asosida TDIUda „Yashil iqtisodiyot markazi“ faoliyati yoʻlga qoʻyildi. Markazda yashil iqtisodiyot loyihalarini amalga oshirish uchun xorijiy universitetning professor-oʻqituvchisi ekspert sifatida jalb qilingan.
[[Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi]] orqali [[Polsha]]ning [[Gdansk universiteti]] bilan hamkorlikda polyak tili boʻyicha mutaxassis jalb etildi.
== Gallereya ==
<gallery mode="packed" class="center" widths="160" heights="160" caption="Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti hududidan kadrlar:">
File:Main Administrative Building of TSUE 2.jpg
File:Faculty of Economics Building, TSUE 2.jpg
File:Faculty of Economics Building, TSUE.jpg
File:Faculty of Tourism Building, TSUE.jpg
File:Faculty of Tourism Building, TSUE 2.jpg
File:Yurt in the Main Campus Square, TSUE.jpg
File:90th Anniversary Installation, TSUE.jpg
File:Open-Air Museum, TSUE 2.jpg
File:Main Administrative Building of TSUE.jpg
File:Open-Air Museum, TSUE.jpg
File:Yurt in the Main Campus Square, TSUE 2.jpg
</gallery>
== Manbalar ==
{{Manbalar}}
[[Turkum:Toshkentdagi oliy taʼlim muassasalari]]
[[Turkum:1931-yilda tashkil etilgan ta’lim muassasalari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston iqtisodiyot oliy oʻquv yurtlari]]
[[Turkum:Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti| ]]
{{Template:Oʻzbekistondagi oliy taʼlim muassasalari roʻyxati}}
fbj254xgnr1ewsrjbmd6439vla1t04z
6197789
6197787
2026-07-07T21:10:55Z
Javoxir Yorqulov
130047
6197789
wikitext
text/x-wiki
{{thr|[[User:Javoxir Yorqulov|<font face="Harlow Solid Italic"><span style="color:#000000">Javoxir Yorqulov</span></font>]]<sup>[[User talk:Javoxir Yorqulov|<span style="color:#00721D">(suhbat uchun!)</span>]]</sup> 13:40, 2026-yil 6-iyul (UTC)}}
{{Taʼlim muassasasi bilgiqutisi
| nomi = Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti
| asl_nomi =
| asl_nomi_til = uz
| tasvir = Main Administrative Building of TSUE.jpg
| tasvir_eni = 300px
| xalqaro_nomi = Tashkent State University of Economics
| ilgarigi_nomi = Toshkent xalq xoʻjaligi instituti
| turi = Davlat universiteti
| asos_solingan = [[1931-yil]]
| rektori = [[Toʻlqin Teshaboyev]]
| talabalari = ~48 653<ref>{{veb manbasi |title="Narxoz", Moliya va Fiskal oliygohlari birlashtirildi - talabalar qayerga ko'chadi? |url=https://www.youtube.com/watch?v=7SAHbrutOm4 |website=www.youtube.com |accessdate=26-mart 2024-yil}}</ref>
| fakultet = 14
| bakalavriat = 4 yil
| magistratura = 2 yil
| aspirantura = bor
| doktorantura = bor
| doktorlari = 225
| professorlari = 232
| oʻqituvchilari = 1 355
| manzili = Islom Karimov koʻchasi 49
| shahar = [[Toshkent]]
| davlat = Oʻzbekiston
| pochta_indeksi = 100066
| koordinatalari = {{koord|41.2992|N|69.2689|E|type:edu|display=inline}}
| pushpin_map = Uzbekistan
| pushpin_label_position = right
| map_size = 300
| pushpin_map_caption = Toshkent davlat iqtisodiyot universitetining joylashuvi
| kampusi =
| veb-sayti = {{URL|tsue.uz}}
| logotip =Tsue logo en.png
}}
'''Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti (TDIU)''' — [[Oʻzbekiston Respublikasi]]ning [[Toshkent shahar|Toshkent shahri]]da joylashgan davlat tadqiqot universiteti hamda iqtisodiyot, moliya, biznes, boshqaruv va soliq sohalarida mutaxassislar tayyorlashga ixtisoslashgan oliy taʼlim muassasasi. 1931-yil 13-avgustda [[Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti# tarixi|Oʻrta Osiyo moliya-iqtisod instituti]] sifatida tashkil etilgan universitet [[Oʻzbekiston]] va [[Markaziy Osiyo]]dagi eng yirik iqtisodiy [[Oliy taʼlim muassasasi|oliy taʼlim muassasalari]]dan biri hisoblanadi.
Universitetning tarixi Turkiston xalq universiteti huzurida 1918-yilda tashkil etilgan savdo sohasi mutaxassislarini tayyorlash kurslariga borib taqaladi. XX asr davomida muassasa bir necha bor qayta tashkil etilib, Toshkent moliya-iqtisodiyot instituti va Toshkent xalq xoʻjaligi instituti nomlari ostida faoliyat yuritgan. 1991-yilda unga Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti nomi berilgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://tsue.uz/oz/university |sarlavha=Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti haqida |qaralgan sana=6/26/2026}}</ref>.
TDIU bakalavriat, magistratura va doktorantura bosqichlarida taʼlim dasturlarini amalga oshiradi hamda iqtisodiyotning turli tarmoqlari uchun ilmiy va pedagogik kadrlar tayyorlaydi. Universitet tarkibiga [[Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti#fakultetlar|fakultetlar]], kafedralar, ilmiy-tadqiqot markazlari, akademik litsey va texnikumlar kiradi. 2024-yilda universitet qayta tashkil etilib, uning tarkibiga [[Toshkent moliya instituti|Toshkent moliya instituti]] va [[Fiskal insituti|Fiskal institut]] qoʻshilgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://gov.uz/oz/edu/news/view/5811 |sarlavha=Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti qayta tashkil etildi. Unga Toshkent moliya hamda Fiskal institutlari qo‘shildi |sana=2024-02-09 12:40:00 |qaralgan sana=6/24/2026}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=https://kun.uz/news/2024/02/08/moliya-va-fiskal-institutlari-narxoz- tarkibiga-otkazildi |sarlavha=Moliya va Fiskal institutlari «Narxoz» tarkibiga o‘tkazildi |sana=08.02.2024 |qaralgan sana=6/24/2026}}</ref>.
== Tarixi ==
=== Tashkil etilishi tarixi ===
Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti tarixi [[1918-yil]]da Turkiston xalq universitetida savdo sohasi mutaxassislari uchun qisqa muddatli kurslar tashkil etilishi bilan boshlangan<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://tsue.uz/ru/university|title=О ташкентском государственном экономическом университете|website=Tsue.uz}}</ref>.
[[1924-yil]]ga kelib ushbu kurslar negizida universitet qoshida ijtimoiy-iqtisodiyot fakulteti ochilgan. Mazkur tuzilma [[1925-yil]]da Ijtimoiy fanlar fakultetiga aylantirilib, uning tarkibida mahalliy iqtisodiyot va huquq fakulteti faoliyatini boshlagan.
Oʻzbekistonda iqtisodiy taʼlimni tizimlashtirish maqsadida [[1931-yil]]da Toshkentda rejalashtirish institutini tashkil etish toʻgʻrisida qaror qabul qilingan. Ushbu muassasa keyinchalik Oʻrta Osiyo davlat savdo va kooperatsiya instituti bilan birlashtirilib, Oʻzbekiston xalq xoʻjaligi instituti nomi bilan yuritila boshlangan. Shu yilning [[13-avgust]]ida Oʻrta Osiyo moliya-iqtisod instituti ham tashkil etilib, keyinchalik u Toshkent moliya-iqtisodiyot institutiga aylantirilgan.
[[Ikkinchi jahon urushi]] yillarida [[Olmaota]]ga evakuatsiya qilingan Leningrad hisob-iqtisod instituti [[1946-yil]]da Toshkent moliya-iqtisodiyot institutiga qoʻshilgach, muassasada kredit-iqtisod hamda buxgalteriya hisobi-iqtisod fakultetlari ochilgan. [[1947-yil]]da tashkil etilgan rejalashtirish-iqtisod fakulteti Oʻrta Osiyo va Qozogʻiston respublikalarida sanoat hamda qishloq xoʻjaligi uchun mutaxassislar tayyorlashni boshlagan.
Iqtisodchilarni bevosita ishlab chiqarishdan ajralmagan holda oʻqitish maqsadida [[1948-yil]]da kechki, [[1955-yil]]da esa sirtqi fakultetlar faoliyati yoʻlga qoʻyilgan. Sirtqi boʻlim keyinchalik umumiy iqtisodiyot hamda buxgalteriya hisobi va moliya mutaxassisliklariga ajratilgan.
=== Toshkent xalq xoʻjaligi instituti ===
Toshkent moliya-iqtisodiyot instituti [[1962-yil]]da Toshkent xalq xoʻjaligi instituti deb qayta nomlangan va [[1991-yil]]gacha shu nom ostida faoliyat koʻrsatgan.
Oʻquv jarayonlarini kengaytirish doirasida [[1967-yil]]da tayyorgarlik kurslari, [[1970-yil]]da esa tayyorgarlik boʻlimi ochilgan. [[1968-yil]]da tashkil etilgan iqtisodiy kibernetika fakultetida matematik fanlar ulushini oshirish hisobiga talabalarni tayyorlash boʻyicha oʻquv dasturlari mustahkamlangan.
[[1970-yil]]da savdo-iqtisod fakulteti tashkil etilib, keyinchalik amaliy fanlarni olish maqsadida biznes yoʻnalishlari boʻyicha oʻquv rejalari kengaytirilgan, bu esa institut tomonidan tayyorlanayotgan kadrlar assortimentini sezilarli darajada oshirgan.
Institutning hududiy tarmoqlari ham rivojlanib, [[1973-yil]]da Toshkent toʻqimachilik kombinatida kechki fakultet tarkibida filial, biroz vaqt oʻtgach esa [[Samarqand]] va [[Qarshi]] oʻquv-maslahat markazlari, [[Andijon]] va [[Qoʻqon]] filiallari hamda umumiy iqtisodiy sirtqi fakultetning yangi boʻlimlari ochilgan. [[1981-yil]]da esa savdo-iqtisod fakultetidan ajralib chiqqan mehnat va taʼminot iqtisodiyoti fakulteti tashkil etilgan.
=== Universitet maqomi va zamonaviy davr ===
Oliy taʼlim muassasasi [[1991-yil]] [[19-iyun]]dan boshlab Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti nomini olgan. Tarkibiy qismini kengaytirish maqsadida [[1993-yil]]da [[Samarqand shahri]]da universitet filiali ochilgan<ref>Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 28-maydagi „Toshkent davlat iqtisodiyot universitetining Samarqand filialini tashkil etish toʻgʻrisida“ 438-son [http://lex.uz/docs/4359583 qarori]</ref>. [[1999-yil]]dan boshlab esa magistratura tashkil etilgan<ref>Toshkent davlat iqtisodiyot universitetida magistratura tashkil qilinishi [https://sf-tsue-pgu.uz/tsue/]</ref>.
Hozirgi kunda universitet tarkibida iqtisodiyot, buxgalteriya hisobi va audit, turizm, menejment va raqamli iqtisodiyot kabi fakultetlar, magistratura va sirtqi boʻlim hamda 24 ta kafedra mavjud. Universitet qoshida pedagog kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish tarmoq markazi, Oʻzbekiston iqtisodiyotini rivojlantirishning ilmiy asoslari va muammolari ilmiy tadqiqot markazi, axborot-resurs markazi, axborot texnologiyalari markazi hamda universitet tarixi muzeyi faoliyat olib bormoqda.
[[Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti]] [[Shavkat Mirziyoyev]]ning [[2024-yil]] [[7-fevral]]dagi qaroriga binoan Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti tubdan qayta tashkil etildi<ref>{{Veb manbasi |url=https://lex.uz/pdfs/6794040 |sarlavha=Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 07.02.2024 yildagi PQ-62-son qarori}}</ref>. Ushbu islohot doirasida [[Toshkent moliya instituti]] hamda [[Fiskal insituti|Davlat soliq qoʻmitasi huzuridagi Fiskal institut]] universitet tarkibiga birlashtirilgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.gazeta.uz/oz/2024/02/08/university/ |sarlavha=Oʻzbekistondagi uchta OTM bitta universitetga birlashtiriladi}}</ref>.
== Taʼlim yoʻnalishlari ==
=== Kunduzgi taʼlim yoʻnalishlari ===
{| class="wikitable sortable"
|+ Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti 2025/2026 oʻquv yili — bakalavriat kunduzgi taʼlim shakli<ref>{{veb manbasi|title=Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti bakalavriat taʼlim yo'nalishlari hamda magistratura mutaxassisliklarida 2025/2026 o'quv yili uchun qayta taqsimotga ko'ra ajratiladigan taʼlim grantlari tasdiqlandi|url=https://tsue.uz/en/contests/toshkent-davlat-iqtisodiyot-universiteti-bakalavriat-talim-yonalishlari-hamda-magistratura-mutaxassisliklarida-20252026-oquv-yili-uchun-qayta-taqsimotga-kora-ajratiladigan-talim-grantlari-tasdiqlandi|date= April 4, 2025}}</ref>
|-
! rowspan="2" | Shifr
! rowspan="2" | Taʼlim yoʻnalishi
! colspan="2" | Oʻtish bali (davlat granti)
! colspan="2" | Oʻtish bali (toʻlov-kontrakt)
|-
! Oʻzbek !! Rus !! Oʻzbek !! Rus
|-
| 60410100 || Iqtisodiyot || 185.50 || 185.70 || 169.30 || 157.40
|-
| 60410200 || Buxgalteriya hisobi || 181.60 || 182.40 || 148.20 || 127.30
|-
| 60410300 || Soliqlar va soliqqa tortish || 178.00 || 178.90 || 126.40 || 114.70
|-
| 60410500 || Moliya va moliyaviy texnologiyalar || 184.10 || 184.60 || 157.20 || 140.60
|-
| 60410600 || Bank ishi || 182.40 || 182.40 || 157.50 || 131.40
|-
| 60410700 || Statistika || 170.50 || — || 120.90 || —
|-
| 60410800 || Menejment || 179.10 || 179.30 || 140.80 || 135.50
|-
| 60410900 || Biznesni boshqarish || 180.20 || 180.20 || 135.70 || 130.00
|-
| 60411000 || Inson resurslarini boshqarish || 169.90 || — || 114.40 || —
|-
| 60411100 || Jahon iqtisodiyoti va xalqaro iqtisodiy munosabatlar || 186.80 || 186.80 || 173.20 || 161.40
|-
| 60411200 || Marketing || 175.10 || 175.30 || 130.80 || 124.20
|-
| 60411300 || Savdo ishi || 174.30 || — || 120.00 || —
|-
| 60610100 || Axborot tizimlari va texnologiyalari || 151.00 || 163.50 || 106.90 || 66.60
|-
| 60610200 || Axborot xavfsizligi || 166.70 || 173.30 || 131.10 || 70.70
|-
| 60610500 || Sunʼiy intellekt || 149.90 || 152.20 || 91.50 || 59.80
|-
| 61010100 || Turizm va mehmondoʻstlik || 162.80 || 169.80 || 126.80 || 128.80
|-
| 61010400 || Logistika || 168.80 || — || 116.70 || —
|}
<div style="display:flex; flex-wrap:wrap; gap:1em;">
<div style="flex:1; min-width:280px;">
=== Masofaviy taʼlim yoʻnalishlari ===
{| class="wikitable sortable"
|+ Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti 2025/2026 oʻquv yili — bakalavriat masofaviy taʼlim shakli
|-
! rowspan="2" | Shifr
! rowspan="2" | Taʼlim yoʻnalishi
! colspan="2" | Oʻtish bali (toʻlov-kontrakt)
|-
! Oʻzbek !! Rus
|-
| 60410100 || Iqtisodiyot || 112.70 || 116.00
|-
| 60410200 || Buxgalteriya hisobi || 82.10 || 98.20
|-
| 60410300 || Soliqlar va soliqqa tortish || 59.80 || 74.00
|-
| 60410500 || Moliya va moliyaviy texnologiyalar || 79.10 || 102.10
|-
| 60410600 || Bank ishi || 93.50 || 102.10
|-
| 60410700 || Statistika || 56.70 || —
|-
| 60410800 || Menejment || 74.80 || 95.00
|-
| 60410900 || Biznesni boshqarish || 75.90 || 102.00
|-
| 60411000 || Inson resurslarini boshqarish || 56.80 || —
|-
| 60411200 || Marketing || 76.90 || 104.30
|-
| 60411300 || Savdo ishi || 56.80 || —
|-
| 61010100 || Turizm va mehmondoʻstlik || 78.90 || 99.00
|-
| 61010400 || Logistika || 65.50 || —
|}
</div>
<div style="flex:1; min-width:280px;">
=== Kechki taʼlim yoʻnalishlari ===
{| class="wikitable sortable"
|+ Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti 2025/2026 oʻquv yili — bakalavriat kechki taʼlim shakli
|-
! rowspan="2" | Shifr
! rowspan="2" | Taʼlim yoʻnalishi
! colspan="2" | Oʻtish bali (toʻlov-kontrakt)
|-
! Oʻzbek !! Rus
|-
| 60410100 || Iqtisodiyot || 154.70 || 130.20
|-
| 60410200 || Buxgalteriya hisobi || 138.80 || 118.70
|-
| 60410500 || Moliya va moliyaviy texnologiyalar || 142.60 || 122.20
|-
| 60410600 || Bank ishi || 143.50 || 121.30
|-
| 60410800 || Menejment || 135.40 || 120.40
|-
| 60410900 || Biznesni boshqarish || 131.30 || —
|-
| 60411000 || Inson resurslarini boshqarish || 119.20 || —
|}
</div>
</div>
== Rektorlari ==
<div style="display:flex; flex-wrap:wrap; gap:1em;">
<div style="flex:1; min-width:280px;">
{| class="wikitable sortable"
|+ 1931—1962-yillar: Oʻrta Osiyo moliya-iqtisod instituti/<br />Toshkent moliya-iqtisodiyot instituti
|-
! № !! Rektorning ismi familiyasi !! Faoliyat yillari
|-
| 1 || Holiqov I. U. || [[1931-yil|1931]]—[[1934-yil|1934-yillar]]
|-
| 2 || Seyduzov S. S. || [[1934-yil|1934]]—[[1938-yil|1938-yillar]]
|-
| 3 || Sirixov K. A. || [[1938-yil|1938]]—[[1940-yil|1940-yillar]]
|-
| 4 || Popov M. G. || [[1940-yil|1940]]—[[1943-yil|1943-yillar]]
|-
| 5 || Vlasenko || [[1943-yil|1943]]—[[1945-yil|1945-yillar]]
|-
| 6 || Karakozov E. A. || [[1945-yil|1945]]—[[1947-yil|1947-yillar]]
|-
| 7 || Tursunov M. T. || [[1947-yil|1947]]—[[1952-yil|1952-yillar]]
|-
| 8 || [[Qoriyev Maqsud|Qoriyev M. M.]] || [[1952-yil|1952]]—[[1974-yil|1974-yillar]]
|}
</div>
<div style="flex:1; min-width:280px;">
{| class="wikitable sortable"
|+ 1962—1991-yillar: Toshkent xalq xoʻjaligi instituti
|-
! № !! Rektorning ismi familiyasi !! Faoliyat yillari
|-
| 8 || [[Qoriyev Maqsud|Qoriyev M. M.]] || [[1952-yil|1952]]—[[1974-yil|1974-yillar]]
|-
| 9 || [[Iskandarov Ibrohimjon|Iskandarov I. I.]] || [[1974-yil|1974]]—[[1976-yil|1976-yillar]]
|-
| 10 || [[Murod Sharifxoʻjayev|Sharifxoʻjaev M.Sh.]] || [[1976-yil|1976]]—[[1986-yil|1986-yillar]]
|-
| 11 || Zoidov M. A. || [[1986-yil|1986]]—[[1988-yil|1988-yillar]]
|-
| 12 || [[Saidahror Gʻulomov|Gʻulomov S. S.]] || [[1988-yil|1988]]—[[1998-yil|1998-yillar]]
|}
</div>
<div style="flex:1; min-width:280px;">
{| class="wikitable sortable"
|+ 1991-yildan hozirgacha: Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti
|-
! № !! Rektorning ismi familiyasi !! Faoliyat yillari
|-
| 12 || [[Saidahror Gʻulomov|Gʻulomov S. S.]] || [[1988-yil|1988]]—[[1998-yil|1998-yillar]]
|-
| 13 || Alimov R. H. || [[1998-yil|1998]]—[[2004-yil|2004-yillar]]
|-
| 14 || [[Saidahror Gʻulomov|Gʻulomov S. S.]] || [[2004-yil|2004]]—[[2006-yil|2006-yillar]]
|-
| 15 || Xodiyev B.Yu. || [[2006-yil|2006]]—[[2010-yil|2010-yillar]]
|-
| 16 || Jumayev N. X. || [[2010-yil|2010]]—[[2012-yil|2012-yillar]]
|-
| 17 || Vahabov A. V. || [[2012-yil|2012]]—[[2014-yil|2014-yillar]]
|-
| 18 || Usmanov B. B. || [[2014-yil|2014]]—[[2015-yil|2015-yillar]]
|-
| 19 || Boltabayev M. R. || [[2015-yil|2015]]—[[2016-yil|2016-yillar]]
|-
| 20 || Xodiyev B.Yu. || [[2016-yil|2016]]—[[2019-yil|2019-yillar]]
|-
| 21 || [[Kongratbay Sharipov|Sharipov K. A.]] || [[2019-yil|2019]]—[[2024-yil|2024-yillar]]
|-
| 22 || [[Toʻlqin Teshaboyev|Teshabayev T. Z.]] || [[2024-yil|2024-yildan]] hozirgacha
|}
</div>
</div>
== Mashhur bitiruvchilari ==
<gallery class="center" widths="160" heights="160" caption="Toshkent davlat iqtisodiyot universitetining taniqli bitiruvchilari:">
Fayl:Islam Karimov (cropped).jpg|'''[[Islom Karimov]]'''<br /> [[Oʻzbekiston Respublikasi|Oʻzbekiston Respublikasi]]ning birinchi [[Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti|prezidenti]]
Fayl:Mirzaolim Ibragimovich Ibragimov.jpg|'''[[Mirzaolim Ibrohimov]]'''<br />sovet va oʻzbek davlat arbobi. 1989—1992-yillarda Oʻzbekiston SSR Oliy Kengashi Prezidiumi raisi
Otabek Umarov (cropped).jpg|'''[[Otabek Umarov]]'''<br /> [[Osiyo Olimpiya Kengashi]] — Vitse-prezidenti<br /> [[Oʻzbekiston Milliy olimpiya qoʻmitasi]] — birinchi vitse-prezidenti
Fayl:Artikkhodjayev.jpg|'''[[Jahongir Ortiqxoʻjayev]]'''<br />Davlat arbobi va tadbirkor
Fayl:Bakhtiyor Saidov (2024) (cropped).jpg|'''[[Baxtiyor Saidov]]<ref>{{veb manbasi|url=https://centrasia.org/person2.php?st=1047293719|sarlavha=САИДОВ Бахтиер Одилович {{!}} TsentrAziya|work=centrasia.org|kirish sanasi=2021-11-18}}</ref>'''<br />Davlat arbobi va tadbirkor
Fayl:Aʼzamxon Bahromov.jpg|'''[[Aʼzam Bahromov]]<ref name="centrasia.org">https://centrasia.org/person2.php?st=1013880384</ref>'''<br />[[oʻzbek]] davlat arbobi, iqtisod fanlari nomzodi, sobiq [[Samarqand viloyati]] hokimi
Fayl:Erkinjon Turdimov (cropped).jpg|'''[[Erkinjon Turdimov]]'''<br />[[Sirdaryo viloyati]] hokimi
Fayl:Adiz Boboyev.webp|'''[[Adiz Boboyev]]'''<br />[[Samarqand viloyati]] hokimi
Fayl:Vosiljon Nazarov.jpg|'''[[Vosiljon Nazarov]]<ref name=":2">{{Veb manbasi |url=https://fargona.uz/site/view/news/725 |sarlavha=Nazarov Vosiljon Shuhratovich |qaralgan sana=30-may 2024-yil |arxivsana=2024-05-29 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240529210320/https://fargona.uz/site/view/news/725 }}</ref>'''<br />[[Fargʻona shahri]] hokimi
Fayl:Bakhtiyor Fazilov new.jpg|[[Baxtiyor Fozilov]] <br /> oʻzbek tadbirkori va [[filantrop]]i
Fayl:Muxiddin kalonov.jpg|'''[[Muxiddin Kalonov]]'''<br />[[Navoiy davlat universiteti]] rektori
Fayl:Dmitriy Shokin 2018.jpg|'''[[Dmitriy Shokin]]<ref>{{Veb manbasi|url=https://web.archive.org/web/20180823105540/https://en.asiangames2018.id/athletes/athlete/SHOKIN-Dmitriy-3002245/|sarlavha=DMITRIY SHOKIN|access-date=2026-06-22}}</ref>'''<br />[[Taekvondo]] boʻyicha Oʻzbekiston tarixidagi ilk jahon chempioni, [[Yozgi Olimpiada oʻyinlari 2016|Rio-2016]] Olimpiadasi ishtirokchisi
Fayl:Asila Mirzayorova in 2024.jpg|'''[[Asila Mirzayorova]]<ref>{{Veb manbasi|url=https://tsue.uz/en/news/toshkent-davlat-iqtisodiyot-universitetida-talabalar-ligasi-sport-musobaqalarining-ochilish-marosimi-bolib-otdi|sarlavha=Toshkent davlat iqtisodiyot universitetida "Talabalar ligasi" sport musobaqalarining ochilish marosimi bo'lib o'tdi|date=2024-09-27|access-date=2026-06-22}}e</ref>'''<br />[[Yozgi Paralimpiada oʻyinlari| Paralimpiya]] chempioni va rekordchisi
Fayl:Gevorgjan irina 20081120 olympiade dresden 2.jpg|'''[[Irina Semenova]]<ref>{{Veb manbasi |url=http://magichess.uz/index.php?com=content&task=page&id=1198&lang=uz |sarlavha=ГЕВОРГЯН ИРИНА МУРАДОВНА |nashriyot=OOO "SEHRLI SHAHMAT" veb-sayti |qaralgan sana=2023-08-26 |arxivsana=2023-10-03 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231003005353/http://magichess.uz/index.php?com=content&task=page&id=1198&lang=uz }}</ref>'''<br />ayollar oʻrtasida [[grossmeyster]], besh karra Butunjahon shaxmat Olimpiadasi ishtirokchisi
Fayl:Baxtiyor Karimov.jpg|'''[[Baxtiyor Karimov]]<ref>{{veb manbasi|url=https://taniqliolimlar.uz/scientists/detail/147|sarlavha=KARIMOV BAXTIYOR RAHMANOVICH (Falsafa fanlari doktori, professor)|access-date=2026-06-22}}</ref>'''<br />[[oʻzbekiston]]lik olim, faylasuf, falsafa fanlari doktori, professor
Fayl:Gulnora Shadiyeva.jpg|'''[[Gulnora Shadiyeva]]'''<br />oʻzbekistonlik olima, iqtisod fanlari doktori, professor
Fayl:Toʻrayev Shavkat.jpg|'''[[Shavkat Toʻrayev]]<ref>{{Kitob manbasi |title=Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi |date=2023|url=|coauthors= |author= |language=[[oʻzbek tili|oʻzbekcha]] |isbn= |pages=383 |location=[[Toshkent]] |edition=2-tom |publisher=Science and Innovation |editor=}}</ref>'''<br />oʻzbekistonlik olim, iqtisodiyot fanlari doktori, professor
Fayl:Nodira Saidaxmedova.jpg|'''[[Nodira Saidaxmedova]]<ref>{{Veb manbasi |url=https://akademiklar.uz/saidahmedova-nodira |sarlavha=Saidahmedova Nodira}}</ref>'''<br />oʻzbekistonlik olima, iqtisodiyot fanlari doktori, dotsent
</gallery>
== Ilmiy faoliyat ==
=== Ilmiy salohiyat ===
Bugungi kunda universitet asosiy shtatida 1355 nafar professor-oʻqituvchilar faoliyat olib bormoqda va universitetning ilmiy salohiyati 63,4 foizni tashkil etmoqda. Universitetda jami 1940 nafar izlanuvchi faoliyat olib bormoqda: 26 nafar [[Doktorantura|doktorant]], 306 nafar tayanch doktorant, 4 nafar stajor-tadqiqotchi, 301 nafar mustaqil izlanuvchilar (DSc) va 1303 nafar mustaqil izlanuvchilar (PhD). Universitet huzurida 5 ta ilmiy darajalar beruvchi ilmiy kengash faoliyat yuritib, 12 ta ixtisoslik boʻyicha yuqori malakali ilmiy kadrlar tayyorlash yoʻlga qoʻyilgan. 2025-yil davomida 271 nafar tadqiqotchi tomonidan dissertatsiya ishlari muvaffaqiyatli himoya qilingan: 53 nafari fan doktori (DSc) va 218 nafari falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasini qoʻlga kiritgan.
=== Ilmiy nashrlar ===
Professor-oʻqituvchilar tomonidan 2025-yilda 224 ta [[monografiya]], 2809 ta ilmiy maqola va respublika miqyosidagi ilmiy anjumanlar toʻplamida 1600 dan ortiq [[tezis]] nashr qilindi.
[[Scopus]] bazasidagi publikatsiyalar soni 2021-yildagi 130 tadan 2025-yilga kelib 926 taga yetdi — besh yil ichida 7,1 barobar oʻsdi. Jurnallar toifasi boʻyicha tarkib ham oʻzgardi: 2021-yilda maqolalarning 44,6 foizi Q4, 25,4 foizi Q3 toifali jurnallarda chop etilgan boʻlsa, 2025-yilda Q1 ulushi 43,4 foizni, Q2 ulushi 16,9 foizni tashkil etgan; Q4 ulushi esa 6 foizga tushgan.
Web of Science bazasida indekslangan jurnallarda 2023-yilda 181 ta, 2024-yilda 320 ta va 2025-yilda 400 ta — jami 901 ta ilmiy maqola chop etilgan. Xalqaro kollaboratsiya asosidagi publikatsiyalar soni 1420 tani, iqtiboslar soni esa 13 523 tani tashkil etib, har bir xalqaro hamkorlikdagi publikatsiyaga oʻrtacha 9,5 ta iqtibos toʻgʻri kelmoqda. Scopus bazasidagi publikatsiyalarga jami iqtiboslar soni 17 191 ni, soʻnggi 5 yillikdagi oʻrtacha iqtibos chastotasi esa 7,3 ni tashkil qiladi.
Scopus bazasida maqolalari nashr etilgan professor-oʻqituvchilar soni 1335 nafarni tashkil qilib, shundan 91 nafari h-indeksi 5 va undan yuqori boʻlgan olimlardir (jami chop etgan oʻqituvchilar ichidagi ulushi — 6,8%).
=== Talabalar yutuqlari ===
2025–2026 oʻquv yilida universitetning 1 nafar magistranti biznes va boshqaruv yoʻnalishi boʻyicha Prezident stipendiyasi, 1 nafar talaba Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti stipendiyasi, 1 nafar talaba Islom Karimov nomidagi davlat stipendiyasi, 1 nafar talaba Abu Rayhon Beruniy nomidagi davlat stipendiyasi, 21 nafar talaba Alisher Navoiy nomidagi davlat stipendiyasi hamda 1 nafar talaba Prezident granti sohibi boʻlgan.
Shu oʻquv yilida 101 nafar talaba xalqaro olimpiadalarda, 47 nafari respublika fan olimpiadalari va tanlovlarida, 95 nafari esa universitet olimpiadalari hamda tanlovlarida gʻolib boʻlgan.
=== Innovatsiya va tadqiqot infratuzilmasi ===
Universitet huzuridagi „Digital Finance“ akseleratsiya markazida talabalar va yosh tadqiqotchilar ishtirokida 58 ta startap loyiha shakllantirilib, 750 dan ortiq ishtirokchi jalb etildi. Eng istiqbolli loyihalarni rivojlantirish uchun 1,2 mlrd soʻm miqdorida moliyaviy mablagʻlar ajratilgan.
Universitetda „Eksperimental Iqtisodiyot“ laboratoriyasi faoliyat yuritadi. Laboratoriyada Moodyʻs Analytics tashkiloti bilan hamkorlik doirasida ORBiS moliyaviy maʼlumotlar bazasiga toʻliq kirish taʼminlangan boʻlib, 600 milliondan ortiq tashkilotning moliyaviy, egalik va yuridik maʼlumotlarini olish imkoniyati mavjud. Bazadagi taxminan 400 million tashkilot faol statusga ega boʻlib, bu empirik tadqiqotlar uchun keng qamrovli va ishonchli maʼlumotlar manbai hisoblanadi.
== Xalqaro hamkorlik ==
=== Xalqaro shartnomalar va memorandumlar ===
Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti 200 dan ortiq xorij oliy taʼlim muassasalari bilan ikki va koʻp tomonlama xalqaro shartnomalar, oʻzaro anglashuv [[memorandum]]lari hamda kelishuv xatlari imzolagan. Shartnomalar asosan xalqaro reytinglarning TOP-1000 taligi roʻyxatiga kiruvchi universitetlar bilan tuzilgan.
Hamkorlik oʻrnatilgan universitetlar qatoriga [[AQSh]]ning [[Massachusets texnologiya instituti|MIT universiteti]] (QS-2), [[Italiya]]ning [[Sapienza universiteti]] (QS-128), [[Xitoy]]ning [[Uhan universiteti]] (QS-186) va [[Shanxay universiteti]] (QS-465), [[Yaponiya]]ning [[Tsukuba universiteti]] (QS-350), [[Malayziya]]ning [[Mara texnologiya universiteti]] (QS-542), [[Indoneziya]]ning [[Padjajaran universiteti]] (QS-515), [[Ruminiya]]ning [[Buxarest Iqtisodiy tadqiqotlar universiteti]] (QS-351–400), AQShning [[Kent davlat universiteti]] (THE-801–1000) kiradi.
Shartnoma va memorandumlar qoʻshma taʼlim dasturlarini tashkil etish, investitsiya mablagʻlarini jalb etish, ilmiy-amaliy markazlar tashkil etish, professor-oʻqituvchilarni malaka oshirish va stajirovakalarga yuborish hamda talabalar akademik almashinuvi yoʻnalishlarini qamrab oladi.
=== Xorijiy professor-oʻqituvchilar ===
2025-yilda universitetning oʻquv jarayoniga jami 152 nafar xorijiy professor-oʻqituvchi jalb qilindi: shundan 129 nafari yetakchi xorijiy oliy taʼlim muassasalari pedagog xodimlari va mutaxassislari, 23 nafari chet elda faoliyat yuritayotgan vatandoshlar (onlayn va oflayn tarzda).
Jalb etilgan xorijiy pedagoglar orasida [[Buyuk Britaniya]]ning [[London universitet kolleji|University College London]] (QS-9), [[Shvetsiya]]ning [[Lund universiteti]] (QS-72), Xitoyning [[Uhan universiteti]] (QS-186), Yaponiyaning [[Tsukuba universiteti]] (QS-350) va Malayziyaning [[Malaziya Utara universiteti|Universiti Utara Malaysia]] (QS-441) kabi universitetlarning vakillari bor.
=== Xorijiy talabalar ===
2025/2026-oʻquv yilida universitetda bakalavriatura, magistratura va doktorantura bosqichlarida 610 nafar xorijiy fuqaro tahsil oladi. Bu koʻrsatkich oldingi yilga nisbatan 56 foizga oshgan.
Xorijiy talabalar 15 ta davlatni qamrab oladi: [[Afgʻoniston]], [[Belarus]], [[Germaniya]], [[Hindiston]], [[Falastin]], [[Ozarbayjon]], [[Qirgʻiziston]], [[Qozogʻiston]], [[Rossiya]], [[Tojikiston]], [[Turkiya]], [[Turkmaniston]], [[Indoneziya]], [[Ukraina]] va [[Xitoy]].
2025-yilda TDIU va [[Tojikiston davlat huquq, biznes va siyosat universiteti|Tojikiston huquq, biznes va siyosat universiteti]] oʻrtasidagi qoʻshma taʼlim dasturi orqali 124 nafar tojikistonlik talaba qabul qilindi (oʻsish — 7,8 foiz). Xitoydan 51 nafar (oʻsish — 142 foiz), Ozarbayjondan esa [[Boku]] shahrida oʻtkazilgan xalqaro taʼlim koʻrgazmasida universitetning ishtiroki natijasida 51 nafar talaba qabul qilindi. Universitetning 100 nafardan ortiq xorijiy talabalariga yotoqxonadan joy ajratilgan.
=== Talabalar almashinuvi ===
2025-yilda 150 nafarga yaqin talaba xorijiy oliy taʼlim muassasalariga oʻqishga yuborildi: shundan 98 nafari akademik almashinuv dasturlari doirasida bir semestr davomida (oldingi yilga nisbatan 2,7 barobarga koʻp), 43 nafari qisqa muddatli almashinuv dasturlarida ishtirok etdi.
Talabalar yuborilgan universitetlar qatoriga Xitoyning [[Pekin universiteti]] (QS-14) va [[Uhan universiteti]] (QS-186), Malayziyaning [[Malaya universiteti]] (QS-58), Italiyaning [[Sapienza universiteti|Rim Sapienza universiteti]] (QS-128), [[Slovakiya]]ning [[Bratislavadagi Komenskiy universiteti|Bratislava Komeniy universiteti]] (QS-650–700), [[Janubiy Koreya|Korea]]ning [[Kemyung universiteti|Kemyung]] (QS-1001) va [[Kyungdong universiteti|Kyungdong]] universitetlari kiradi.
Talabalar [[Yevropa Ittifoqi]]ning [[Erasmus|Erasmus dasturi]], [[Slovakiya]]ning milliy stipendiya dasturi, [[Janubiy Koreya|Koreya Respublikasi]]ning Global Koreya stipendiyalari dasturi, [[Germaniya]]ning Saksoniya oliy taʼlim muassasalari ittifoqi taʼlim grantlari va [[Avstriya]]ning [[Krems amaliy fanlar universiteti|Krems universiteti]] bilan tuzilgan kelishuvlar asosida yuborildi.
Oʻz navbatida, 2025-yilda TDIU xorijiy universitetlardan 100 nafardan ortiq talabani almashinuv dasturlari va „yozgi va qishki maktablar“ loyihalari doirasida qabul qildi. Qabul qilingan talabalar [[Tojikiston]], [[Qirgʻiziston]], [[Belarus]], [[Xitoy]] va [[Indoneziya]] kabi davlatlardan keldi.
=== Professor-oʻqituvchilarni malaka oshirish ===
2025-yilda 210 nafar professor-oʻqituvchi [[AQSh]], [[Xitoy]], [[Shvetsiya]], [[Chexiya]], [[Janubiy Koreya|Koreya]], [[Turkiya]], [[Germaniya]] va [[Malayziya]] oliy taʼlim muassasalariga malaka oshirish va stajirovakalarga yuborildi. Bu koʻrsatkich universitetning asosiy shtatidagi professor-oʻqituvchilar soniga nisbatan 15,8 foizni tashkil etdi (Oʻzbekiston Respublikasi oliy taʼlimini 2030-yilgacha rivojlantirish kontseptsiyasida belgilangan maqsadli koʻrsatkich — 15 foiz). 2025-yilda ushbu koʻrsatkich oldingi yilga nisbatan 40 foizga oshdi.
Stajirovka va malaka oshirish dasturlarida ishtiroki uchun yuborilgan universitetlar qatoriga Shvetsiyaning [[Lund universiteti]] (QS-72), [[Estoniya]]ning [[Tartu universiteti]] (QS-362), [[Rossiya]]ning [[Sankt-Peterburg politexnika universiteti|Buyuk Pyotr nomidagi Sankt-Peterburg politexnika universiteti]] (QS-609), Koreaning [[Gachon universiteti]] (QS-701), [[Ispaniya]]ning [[Rovira va Virjili universiteti]] (QS-770), AQShning [[Vayoming universiteti]] (THE-801) va Chexiyadagi [[Yevropa amaliy fanlar va menejment instituti]] kiradi.
=== Hamkorlik markazlari ===
[[Malayziya]]ning [[Mara texnologiya universiteti]] bilan imzolangan kelishuv asosida [[Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti|TDIU]]da Inklyuziv taʼlim markazi tashkil etildi. Markazning uslubiy taʼminoti xorijiy oliy taʼlim muassasasi tomonidan amalga oshiriladi. 2025-yilda 10 nafar professor-oʻqituvchiga trenerlik sertifikati berildi. Malayziyadagi xalqaro inklyuziv taʼlim forumida TDIU professor-oʻqituvchisi tomonidan tayyorlangan „Uygʻun taʼlim“ ijtimoiy-iqtisodiy infratuzilmasi loyihasi 50 dan ziyod loyiha ichida ikki nominatsiyada oltin va kumush sovrinlarni qoʻlga kiritdi.
Germaniyaning [[Anhal amaliy fanlar universiteti]] bilan tuzilgan memorandum asosida TDIUda „Yashil iqtisodiyot markazi“ faoliyati yoʻlga qoʻyildi. Markazda yashil iqtisodiyot loyihalarini amalga oshirish uchun xorijiy universitetning professor-oʻqituvchisi ekspert sifatida jalb qilingan.
[[Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi]] orqali [[Polsha]]ning [[Gdansk universiteti]] bilan hamkorlikda polyak tili boʻyicha mutaxassis jalb etildi.
== Reyinglar ==
Universitet QS Stars 5 yulduziga ega boʻlgan Markaziy Osiyodagi ikkinchi va Oʻzbekistondagi birinchi oliy taʼlim muassasasidir<ref>{{Cite web |url=https://kun.uz/news/2023/08/27/toshkent-davlat-iqtisodiyot-universiteti-ozbekistondagi-ilk-5-yulduzli-oliy-talim-muassasasiga-aylandi |title=Toshkent Davlat Iqtisodiyot Universiteti - O'zbekistondagi ilk 5 yulduzli oliy ta'lim muassasasiga aylandi |publisher=Kun.uz |date=2023-08-27 |accessdate=2026-06-21}}</ref>.
{| class="wikitable sortable"
|+ Xalqaro reytinglardagi oʻrinlar
|-
! Reyting !! 2023 !! 2024 !! 2025 !! 2026 !! Izoh
|-
| '''QS World University Rankings''' || — || — || 1001–1200-oʻrin || 1201–1400-oʻrin || 2026-yil 18-iyun holatiga koʻra<ref>{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/tashkent-state-university-economics |title=Tashkent State University of Economics |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}</ref>
|-
| '''QS Asia University Rankings''' || — || 451-450-oʻrin || 357-oʻrin || 274-oʻrin || Oʻzbekistonda 3-oʻrin, Markaziy Osiyoda 15-oʻrin (2025-yil nashr)<ref>{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/tashkent-state-university-economics |title=Tashkent State University of Economics |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.prnewswire.co.uk/news-releases/qs-asia-university-rankings-2026-302603218.html |title=QS Asia University Rankings 2026 |publisher=PR Newswire |date=2025-11-04 |accessdate=2026-06-21}}</ref>
|-
| '''QS Sustainability Rankings''' || — || 1161-1180-oʻrin || 951-oʻrin || — || Barqaror rivojlanish boʼyicha jahondagi yetakchi universitetlar reytingi<ref>{{Cite web |url=https://www.gov.uz/oz/news/view/66845 |title=Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti xalqaro reytinglarda koʻrsatgan natijalari eʼtirof etildi |publisher=Gov.uz |date=2025-07-08 |accessdate=2026-06-21}}</ref>
|-
| '''QS by Subject''' <br /><small>(Iqtisodiyot va ekonometrika) || — || — || 401–450-oʻrin || 251-300-oʻrin || Iqtisodiyot va ekonometrika fanlarini oʻqitish borasida dunyo reytingi<ref>{{Cite web |url=https://www.universityguru.com/university/tashkent-state-university-of-economics-tashkent |title=8 rankings of Tashkent State University of Economics 2026 |publisher=University Guru |accessdate=2026-06-21}}</ref>
|-
| '''Times Higher Education (THE)''' <br /><small>(Universitetlarning barqaror rivojlanish reytingi) || 1001+oʻrin || 801–1000-oʻrin || 401–600-oʻrin || 101-200-oʻrin ||Universitetlarning barqaror rivojlanish reytingi<ref>{{Cite web |url=https://www.timeshighereducation.com/news/sustainability-impact-ratings-2026-results-announced |title=Sustainability Impact Ratings 2026: results announced |publisher=Times Higher Education |date=2026-06-24 |accessdate=2026-06-25}}</ref>
|-
| '''UI Greenmetric''' || 365-oʻrin || 300-oʻrin || 250-oʻrin || — || Ekologik barqarorlik sohasida Oʻzbekistonda 1-oʻrin<ref>{{Cite web |url=https://uigreenmetric.com/university/tsue.uz |title=Tashkent State University of Economics – UI GreenMetric |publisher=UI GreenMetric |accessdate=2026-06-25}}</ref>
|-
| '''Webometrics''' || — || — || — || Oʻzbekistonda 1-oʻrin || Raqamli makondagi faollik boʻyicha<ref>{{Cite web |url=https://www.webometrics.info/en/asia |title=Ranking Web of Universities – Asia |publisher=Webometrics |accessdate=2026-06-21}}</ref>
|-
| '''QS Stars''' || {{Rating|5|5}} || {{Rating|5|5}} || {{Rating|5|5}} || {{Rating|5|5}} || Oʻzbekistonda birinchi, Markaziy Osiyoda ikkinchi 5 yulduzli universitet<ref>{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/tashkent-state-university-economics |title=Tashkent State University of Economics – Rankings |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}</ref>
|}
== Gallereya ==
<gallery mode="packed" class="center" widths="160" heights="160" caption="Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti hududidan kadrlar:">
File:Main Administrative Building of TSUE 2.jpg
File:Faculty of Economics Building, TSUE 2.jpg
File:Faculty of Economics Building, TSUE.jpg
File:Faculty of Tourism Building, TSUE.jpg
File:Faculty of Tourism Building, TSUE 2.jpg
File:Yurt in the Main Campus Square, TSUE.jpg
File:90th Anniversary Installation, TSUE.jpg
File:Open-Air Museum, TSUE 2.jpg
File:Main Administrative Building of TSUE.jpg
File:Open-Air Museum, TSUE.jpg
File:Yurt in the Main Campus Square, TSUE 2.jpg
</gallery>
== Manbalar ==
{{Manbalar}}
[[Turkum:Toshkentdagi oliy taʼlim muassasalari]]
[[Turkum:1931-yilda tashkil etilgan ta’lim muassasalari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston iqtisodiyot oliy oʻquv yurtlari]]
[[Turkum:Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti| ]]
{{Template:Oʻzbekistondagi oliy taʼlim muassasalari roʻyxati}}
hhe1zbqqkzxxoyhb6pqilt4w1gepiyg
6197790
6197789
2026-07-07T21:12:00Z
Javoxir Yorqulov
130047
/* Reyinglar */
6197790
wikitext
text/x-wiki
{{thr|[[User:Javoxir Yorqulov|<font face="Harlow Solid Italic"><span style="color:#000000">Javoxir Yorqulov</span></font>]]<sup>[[User talk:Javoxir Yorqulov|<span style="color:#00721D">(suhbat uchun!)</span>]]</sup> 13:40, 2026-yil 6-iyul (UTC)}}
{{Taʼlim muassasasi bilgiqutisi
| nomi = Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti
| asl_nomi =
| asl_nomi_til = uz
| tasvir = Main Administrative Building of TSUE.jpg
| tasvir_eni = 300px
| xalqaro_nomi = Tashkent State University of Economics
| ilgarigi_nomi = Toshkent xalq xoʻjaligi instituti
| turi = Davlat universiteti
| asos_solingan = [[1931-yil]]
| rektori = [[Toʻlqin Teshaboyev]]
| talabalari = ~48 653<ref>{{veb manbasi |title="Narxoz", Moliya va Fiskal oliygohlari birlashtirildi - talabalar qayerga ko'chadi? |url=https://www.youtube.com/watch?v=7SAHbrutOm4 |website=www.youtube.com |accessdate=26-mart 2024-yil}}</ref>
| fakultet = 14
| bakalavriat = 4 yil
| magistratura = 2 yil
| aspirantura = bor
| doktorantura = bor
| doktorlari = 225
| professorlari = 232
| oʻqituvchilari = 1 355
| manzili = Islom Karimov koʻchasi 49
| shahar = [[Toshkent]]
| davlat = Oʻzbekiston
| pochta_indeksi = 100066
| koordinatalari = {{koord|41.2992|N|69.2689|E|type:edu|display=inline}}
| pushpin_map = Uzbekistan
| pushpin_label_position = right
| map_size = 300
| pushpin_map_caption = Toshkent davlat iqtisodiyot universitetining joylashuvi
| kampusi =
| veb-sayti = {{URL|tsue.uz}}
| logotip =Tsue logo en.png
}}
'''Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti (TDIU)''' — [[Oʻzbekiston Respublikasi]]ning [[Toshkent shahar|Toshkent shahri]]da joylashgan davlat tadqiqot universiteti hamda iqtisodiyot, moliya, biznes, boshqaruv va soliq sohalarida mutaxassislar tayyorlashga ixtisoslashgan oliy taʼlim muassasasi. 1931-yil 13-avgustda [[Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti# tarixi|Oʻrta Osiyo moliya-iqtisod instituti]] sifatida tashkil etilgan universitet [[Oʻzbekiston]] va [[Markaziy Osiyo]]dagi eng yirik iqtisodiy [[Oliy taʼlim muassasasi|oliy taʼlim muassasalari]]dan biri hisoblanadi.
Universitetning tarixi Turkiston xalq universiteti huzurida 1918-yilda tashkil etilgan savdo sohasi mutaxassislarini tayyorlash kurslariga borib taqaladi. XX asr davomida muassasa bir necha bor qayta tashkil etilib, Toshkent moliya-iqtisodiyot instituti va Toshkent xalq xoʻjaligi instituti nomlari ostida faoliyat yuritgan. 1991-yilda unga Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti nomi berilgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://tsue.uz/oz/university |sarlavha=Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti haqida |qaralgan sana=6/26/2026}}</ref>.
TDIU bakalavriat, magistratura va doktorantura bosqichlarida taʼlim dasturlarini amalga oshiradi hamda iqtisodiyotning turli tarmoqlari uchun ilmiy va pedagogik kadrlar tayyorlaydi. Universitet tarkibiga [[Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti#fakultetlar|fakultetlar]], kafedralar, ilmiy-tadqiqot markazlari, akademik litsey va texnikumlar kiradi. 2024-yilda universitet qayta tashkil etilib, uning tarkibiga [[Toshkent moliya instituti|Toshkent moliya instituti]] va [[Fiskal insituti|Fiskal institut]] qoʻshilgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://gov.uz/oz/edu/news/view/5811 |sarlavha=Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti qayta tashkil etildi. Unga Toshkent moliya hamda Fiskal institutlari qo‘shildi |sana=2024-02-09 12:40:00 |qaralgan sana=6/24/2026}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=https://kun.uz/news/2024/02/08/moliya-va-fiskal-institutlari-narxoz- tarkibiga-otkazildi |sarlavha=Moliya va Fiskal institutlari «Narxoz» tarkibiga o‘tkazildi |sana=08.02.2024 |qaralgan sana=6/24/2026}}</ref>.
== Tarixi ==
=== Tashkil etilishi tarixi ===
Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti tarixi [[1918-yil]]da Turkiston xalq universitetida savdo sohasi mutaxassislari uchun qisqa muddatli kurslar tashkil etilishi bilan boshlangan<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://tsue.uz/ru/university|title=О ташкентском государственном экономическом университете|website=Tsue.uz}}</ref>.
[[1924-yil]]ga kelib ushbu kurslar negizida universitet qoshida ijtimoiy-iqtisodiyot fakulteti ochilgan. Mazkur tuzilma [[1925-yil]]da Ijtimoiy fanlar fakultetiga aylantirilib, uning tarkibida mahalliy iqtisodiyot va huquq fakulteti faoliyatini boshlagan.
Oʻzbekistonda iqtisodiy taʼlimni tizimlashtirish maqsadida [[1931-yil]]da Toshkentda rejalashtirish institutini tashkil etish toʻgʻrisida qaror qabul qilingan. Ushbu muassasa keyinchalik Oʻrta Osiyo davlat savdo va kooperatsiya instituti bilan birlashtirilib, Oʻzbekiston xalq xoʻjaligi instituti nomi bilan yuritila boshlangan. Shu yilning [[13-avgust]]ida Oʻrta Osiyo moliya-iqtisod instituti ham tashkil etilib, keyinchalik u Toshkent moliya-iqtisodiyot institutiga aylantirilgan.
[[Ikkinchi jahon urushi]] yillarida [[Olmaota]]ga evakuatsiya qilingan Leningrad hisob-iqtisod instituti [[1946-yil]]da Toshkent moliya-iqtisodiyot institutiga qoʻshilgach, muassasada kredit-iqtisod hamda buxgalteriya hisobi-iqtisod fakultetlari ochilgan. [[1947-yil]]da tashkil etilgan rejalashtirish-iqtisod fakulteti Oʻrta Osiyo va Qozogʻiston respublikalarida sanoat hamda qishloq xoʻjaligi uchun mutaxassislar tayyorlashni boshlagan.
Iqtisodchilarni bevosita ishlab chiqarishdan ajralmagan holda oʻqitish maqsadida [[1948-yil]]da kechki, [[1955-yil]]da esa sirtqi fakultetlar faoliyati yoʻlga qoʻyilgan. Sirtqi boʻlim keyinchalik umumiy iqtisodiyot hamda buxgalteriya hisobi va moliya mutaxassisliklariga ajratilgan.
=== Toshkent xalq xoʻjaligi instituti ===
Toshkent moliya-iqtisodiyot instituti [[1962-yil]]da Toshkent xalq xoʻjaligi instituti deb qayta nomlangan va [[1991-yil]]gacha shu nom ostida faoliyat koʻrsatgan.
Oʻquv jarayonlarini kengaytirish doirasida [[1967-yil]]da tayyorgarlik kurslari, [[1970-yil]]da esa tayyorgarlik boʻlimi ochilgan. [[1968-yil]]da tashkil etilgan iqtisodiy kibernetika fakultetida matematik fanlar ulushini oshirish hisobiga talabalarni tayyorlash boʻyicha oʻquv dasturlari mustahkamlangan.
[[1970-yil]]da savdo-iqtisod fakulteti tashkil etilib, keyinchalik amaliy fanlarni olish maqsadida biznes yoʻnalishlari boʻyicha oʻquv rejalari kengaytirilgan, bu esa institut tomonidan tayyorlanayotgan kadrlar assortimentini sezilarli darajada oshirgan.
Institutning hududiy tarmoqlari ham rivojlanib, [[1973-yil]]da Toshkent toʻqimachilik kombinatida kechki fakultet tarkibida filial, biroz vaqt oʻtgach esa [[Samarqand]] va [[Qarshi]] oʻquv-maslahat markazlari, [[Andijon]] va [[Qoʻqon]] filiallari hamda umumiy iqtisodiy sirtqi fakultetning yangi boʻlimlari ochilgan. [[1981-yil]]da esa savdo-iqtisod fakultetidan ajralib chiqqan mehnat va taʼminot iqtisodiyoti fakulteti tashkil etilgan.
=== Universitet maqomi va zamonaviy davr ===
Oliy taʼlim muassasasi [[1991-yil]] [[19-iyun]]dan boshlab Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti nomini olgan. Tarkibiy qismini kengaytirish maqsadida [[1993-yil]]da [[Samarqand shahri]]da universitet filiali ochilgan<ref>Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 28-maydagi „Toshkent davlat iqtisodiyot universitetining Samarqand filialini tashkil etish toʻgʻrisida“ 438-son [http://lex.uz/docs/4359583 qarori]</ref>. [[1999-yil]]dan boshlab esa magistratura tashkil etilgan<ref>Toshkent davlat iqtisodiyot universitetida magistratura tashkil qilinishi [https://sf-tsue-pgu.uz/tsue/]</ref>.
Hozirgi kunda universitet tarkibida iqtisodiyot, buxgalteriya hisobi va audit, turizm, menejment va raqamli iqtisodiyot kabi fakultetlar, magistratura va sirtqi boʻlim hamda 24 ta kafedra mavjud. Universitet qoshida pedagog kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish tarmoq markazi, Oʻzbekiston iqtisodiyotini rivojlantirishning ilmiy asoslari va muammolari ilmiy tadqiqot markazi, axborot-resurs markazi, axborot texnologiyalari markazi hamda universitet tarixi muzeyi faoliyat olib bormoqda.
[[Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti]] [[Shavkat Mirziyoyev]]ning [[2024-yil]] [[7-fevral]]dagi qaroriga binoan Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti tubdan qayta tashkil etildi<ref>{{Veb manbasi |url=https://lex.uz/pdfs/6794040 |sarlavha=Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 07.02.2024 yildagi PQ-62-son qarori}}</ref>. Ushbu islohot doirasida [[Toshkent moliya instituti]] hamda [[Fiskal insituti|Davlat soliq qoʻmitasi huzuridagi Fiskal institut]] universitet tarkibiga birlashtirilgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.gazeta.uz/oz/2024/02/08/university/ |sarlavha=Oʻzbekistondagi uchta OTM bitta universitetga birlashtiriladi}}</ref>.
== Taʼlim yoʻnalishlari ==
=== Kunduzgi taʼlim yoʻnalishlari ===
{| class="wikitable sortable"
|+ Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti 2025/2026 oʻquv yili — bakalavriat kunduzgi taʼlim shakli<ref>{{veb manbasi|title=Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti bakalavriat taʼlim yo'nalishlari hamda magistratura mutaxassisliklarida 2025/2026 o'quv yili uchun qayta taqsimotga ko'ra ajratiladigan taʼlim grantlari tasdiqlandi|url=https://tsue.uz/en/contests/toshkent-davlat-iqtisodiyot-universiteti-bakalavriat-talim-yonalishlari-hamda-magistratura-mutaxassisliklarida-20252026-oquv-yili-uchun-qayta-taqsimotga-kora-ajratiladigan-talim-grantlari-tasdiqlandi|date= April 4, 2025}}</ref>
|-
! rowspan="2" | Shifr
! rowspan="2" | Taʼlim yoʻnalishi
! colspan="2" | Oʻtish bali (davlat granti)
! colspan="2" | Oʻtish bali (toʻlov-kontrakt)
|-
! Oʻzbek !! Rus !! Oʻzbek !! Rus
|-
| 60410100 || Iqtisodiyot || 185.50 || 185.70 || 169.30 || 157.40
|-
| 60410200 || Buxgalteriya hisobi || 181.60 || 182.40 || 148.20 || 127.30
|-
| 60410300 || Soliqlar va soliqqa tortish || 178.00 || 178.90 || 126.40 || 114.70
|-
| 60410500 || Moliya va moliyaviy texnologiyalar || 184.10 || 184.60 || 157.20 || 140.60
|-
| 60410600 || Bank ishi || 182.40 || 182.40 || 157.50 || 131.40
|-
| 60410700 || Statistika || 170.50 || — || 120.90 || —
|-
| 60410800 || Menejment || 179.10 || 179.30 || 140.80 || 135.50
|-
| 60410900 || Biznesni boshqarish || 180.20 || 180.20 || 135.70 || 130.00
|-
| 60411000 || Inson resurslarini boshqarish || 169.90 || — || 114.40 || —
|-
| 60411100 || Jahon iqtisodiyoti va xalqaro iqtisodiy munosabatlar || 186.80 || 186.80 || 173.20 || 161.40
|-
| 60411200 || Marketing || 175.10 || 175.30 || 130.80 || 124.20
|-
| 60411300 || Savdo ishi || 174.30 || — || 120.00 || —
|-
| 60610100 || Axborot tizimlari va texnologiyalari || 151.00 || 163.50 || 106.90 || 66.60
|-
| 60610200 || Axborot xavfsizligi || 166.70 || 173.30 || 131.10 || 70.70
|-
| 60610500 || Sunʼiy intellekt || 149.90 || 152.20 || 91.50 || 59.80
|-
| 61010100 || Turizm va mehmondoʻstlik || 162.80 || 169.80 || 126.80 || 128.80
|-
| 61010400 || Logistika || 168.80 || — || 116.70 || —
|}
<div style="display:flex; flex-wrap:wrap; gap:1em;">
<div style="flex:1; min-width:280px;">
=== Masofaviy taʼlim yoʻnalishlari ===
{| class="wikitable sortable"
|+ Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti 2025/2026 oʻquv yili — bakalavriat masofaviy taʼlim shakli
|-
! rowspan="2" | Shifr
! rowspan="2" | Taʼlim yoʻnalishi
! colspan="2" | Oʻtish bali (toʻlov-kontrakt)
|-
! Oʻzbek !! Rus
|-
| 60410100 || Iqtisodiyot || 112.70 || 116.00
|-
| 60410200 || Buxgalteriya hisobi || 82.10 || 98.20
|-
| 60410300 || Soliqlar va soliqqa tortish || 59.80 || 74.00
|-
| 60410500 || Moliya va moliyaviy texnologiyalar || 79.10 || 102.10
|-
| 60410600 || Bank ishi || 93.50 || 102.10
|-
| 60410700 || Statistika || 56.70 || —
|-
| 60410800 || Menejment || 74.80 || 95.00
|-
| 60410900 || Biznesni boshqarish || 75.90 || 102.00
|-
| 60411000 || Inson resurslarini boshqarish || 56.80 || —
|-
| 60411200 || Marketing || 76.90 || 104.30
|-
| 60411300 || Savdo ishi || 56.80 || —
|-
| 61010100 || Turizm va mehmondoʻstlik || 78.90 || 99.00
|-
| 61010400 || Logistika || 65.50 || —
|}
</div>
<div style="flex:1; min-width:280px;">
=== Kechki taʼlim yoʻnalishlari ===
{| class="wikitable sortable"
|+ Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti 2025/2026 oʻquv yili — bakalavriat kechki taʼlim shakli
|-
! rowspan="2" | Shifr
! rowspan="2" | Taʼlim yoʻnalishi
! colspan="2" | Oʻtish bali (toʻlov-kontrakt)
|-
! Oʻzbek !! Rus
|-
| 60410100 || Iqtisodiyot || 154.70 || 130.20
|-
| 60410200 || Buxgalteriya hisobi || 138.80 || 118.70
|-
| 60410500 || Moliya va moliyaviy texnologiyalar || 142.60 || 122.20
|-
| 60410600 || Bank ishi || 143.50 || 121.30
|-
| 60410800 || Menejment || 135.40 || 120.40
|-
| 60410900 || Biznesni boshqarish || 131.30 || —
|-
| 60411000 || Inson resurslarini boshqarish || 119.20 || —
|}
</div>
</div>
== Rektorlari ==
<div style="display:flex; flex-wrap:wrap; gap:1em;">
<div style="flex:1; min-width:280px;">
{| class="wikitable sortable"
|+ 1931—1962-yillar: Oʻrta Osiyo moliya-iqtisod instituti/<br />Toshkent moliya-iqtisodiyot instituti
|-
! № !! Rektorning ismi familiyasi !! Faoliyat yillari
|-
| 1 || Holiqov I. U. || [[1931-yil|1931]]—[[1934-yil|1934-yillar]]
|-
| 2 || Seyduzov S. S. || [[1934-yil|1934]]—[[1938-yil|1938-yillar]]
|-
| 3 || Sirixov K. A. || [[1938-yil|1938]]—[[1940-yil|1940-yillar]]
|-
| 4 || Popov M. G. || [[1940-yil|1940]]—[[1943-yil|1943-yillar]]
|-
| 5 || Vlasenko || [[1943-yil|1943]]—[[1945-yil|1945-yillar]]
|-
| 6 || Karakozov E. A. || [[1945-yil|1945]]—[[1947-yil|1947-yillar]]
|-
| 7 || Tursunov M. T. || [[1947-yil|1947]]—[[1952-yil|1952-yillar]]
|-
| 8 || [[Qoriyev Maqsud|Qoriyev M. M.]] || [[1952-yil|1952]]—[[1974-yil|1974-yillar]]
|}
</div>
<div style="flex:1; min-width:280px;">
{| class="wikitable sortable"
|+ 1962—1991-yillar: Toshkent xalq xoʻjaligi instituti
|-
! № !! Rektorning ismi familiyasi !! Faoliyat yillari
|-
| 8 || [[Qoriyev Maqsud|Qoriyev M. M.]] || [[1952-yil|1952]]—[[1974-yil|1974-yillar]]
|-
| 9 || [[Iskandarov Ibrohimjon|Iskandarov I. I.]] || [[1974-yil|1974]]—[[1976-yil|1976-yillar]]
|-
| 10 || [[Murod Sharifxoʻjayev|Sharifxoʻjaev M.Sh.]] || [[1976-yil|1976]]—[[1986-yil|1986-yillar]]
|-
| 11 || Zoidov M. A. || [[1986-yil|1986]]—[[1988-yil|1988-yillar]]
|-
| 12 || [[Saidahror Gʻulomov|Gʻulomov S. S.]] || [[1988-yil|1988]]—[[1998-yil|1998-yillar]]
|}
</div>
<div style="flex:1; min-width:280px;">
{| class="wikitable sortable"
|+ 1991-yildan hozirgacha: Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti
|-
! № !! Rektorning ismi familiyasi !! Faoliyat yillari
|-
| 12 || [[Saidahror Gʻulomov|Gʻulomov S. S.]] || [[1988-yil|1988]]—[[1998-yil|1998-yillar]]
|-
| 13 || Alimov R. H. || [[1998-yil|1998]]—[[2004-yil|2004-yillar]]
|-
| 14 || [[Saidahror Gʻulomov|Gʻulomov S. S.]] || [[2004-yil|2004]]—[[2006-yil|2006-yillar]]
|-
| 15 || Xodiyev B.Yu. || [[2006-yil|2006]]—[[2010-yil|2010-yillar]]
|-
| 16 || Jumayev N. X. || [[2010-yil|2010]]—[[2012-yil|2012-yillar]]
|-
| 17 || Vahabov A. V. || [[2012-yil|2012]]—[[2014-yil|2014-yillar]]
|-
| 18 || Usmanov B. B. || [[2014-yil|2014]]—[[2015-yil|2015-yillar]]
|-
| 19 || Boltabayev M. R. || [[2015-yil|2015]]—[[2016-yil|2016-yillar]]
|-
| 20 || Xodiyev B.Yu. || [[2016-yil|2016]]—[[2019-yil|2019-yillar]]
|-
| 21 || [[Kongratbay Sharipov|Sharipov K. A.]] || [[2019-yil|2019]]—[[2024-yil|2024-yillar]]
|-
| 22 || [[Toʻlqin Teshaboyev|Teshabayev T. Z.]] || [[2024-yil|2024-yildan]] hozirgacha
|}
</div>
</div>
== Mashhur bitiruvchilari ==
<gallery class="center" widths="160" heights="160" caption="Toshkent davlat iqtisodiyot universitetining taniqli bitiruvchilari:">
Fayl:Islam Karimov (cropped).jpg|'''[[Islom Karimov]]'''<br /> [[Oʻzbekiston Respublikasi|Oʻzbekiston Respublikasi]]ning birinchi [[Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti|prezidenti]]
Fayl:Mirzaolim Ibragimovich Ibragimov.jpg|'''[[Mirzaolim Ibrohimov]]'''<br />sovet va oʻzbek davlat arbobi. 1989—1992-yillarda Oʻzbekiston SSR Oliy Kengashi Prezidiumi raisi
Otabek Umarov (cropped).jpg|'''[[Otabek Umarov]]'''<br /> [[Osiyo Olimpiya Kengashi]] — Vitse-prezidenti<br /> [[Oʻzbekiston Milliy olimpiya qoʻmitasi]] — birinchi vitse-prezidenti
Fayl:Artikkhodjayev.jpg|'''[[Jahongir Ortiqxoʻjayev]]'''<br />Davlat arbobi va tadbirkor
Fayl:Bakhtiyor Saidov (2024) (cropped).jpg|'''[[Baxtiyor Saidov]]<ref>{{veb manbasi|url=https://centrasia.org/person2.php?st=1047293719|sarlavha=САИДОВ Бахтиер Одилович {{!}} TsentrAziya|work=centrasia.org|kirish sanasi=2021-11-18}}</ref>'''<br />Davlat arbobi va tadbirkor
Fayl:Aʼzamxon Bahromov.jpg|'''[[Aʼzam Bahromov]]<ref name="centrasia.org">https://centrasia.org/person2.php?st=1013880384</ref>'''<br />[[oʻzbek]] davlat arbobi, iqtisod fanlari nomzodi, sobiq [[Samarqand viloyati]] hokimi
Fayl:Erkinjon Turdimov (cropped).jpg|'''[[Erkinjon Turdimov]]'''<br />[[Sirdaryo viloyati]] hokimi
Fayl:Adiz Boboyev.webp|'''[[Adiz Boboyev]]'''<br />[[Samarqand viloyati]] hokimi
Fayl:Vosiljon Nazarov.jpg|'''[[Vosiljon Nazarov]]<ref name=":2">{{Veb manbasi |url=https://fargona.uz/site/view/news/725 |sarlavha=Nazarov Vosiljon Shuhratovich |qaralgan sana=30-may 2024-yil |arxivsana=2024-05-29 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240529210320/https://fargona.uz/site/view/news/725 }}</ref>'''<br />[[Fargʻona shahri]] hokimi
Fayl:Bakhtiyor Fazilov new.jpg|[[Baxtiyor Fozilov]] <br /> oʻzbek tadbirkori va [[filantrop]]i
Fayl:Muxiddin kalonov.jpg|'''[[Muxiddin Kalonov]]'''<br />[[Navoiy davlat universiteti]] rektori
Fayl:Dmitriy Shokin 2018.jpg|'''[[Dmitriy Shokin]]<ref>{{Veb manbasi|url=https://web.archive.org/web/20180823105540/https://en.asiangames2018.id/athletes/athlete/SHOKIN-Dmitriy-3002245/|sarlavha=DMITRIY SHOKIN|access-date=2026-06-22}}</ref>'''<br />[[Taekvondo]] boʻyicha Oʻzbekiston tarixidagi ilk jahon chempioni, [[Yozgi Olimpiada oʻyinlari 2016|Rio-2016]] Olimpiadasi ishtirokchisi
Fayl:Asila Mirzayorova in 2024.jpg|'''[[Asila Mirzayorova]]<ref>{{Veb manbasi|url=https://tsue.uz/en/news/toshkent-davlat-iqtisodiyot-universitetida-talabalar-ligasi-sport-musobaqalarining-ochilish-marosimi-bolib-otdi|sarlavha=Toshkent davlat iqtisodiyot universitetida "Talabalar ligasi" sport musobaqalarining ochilish marosimi bo'lib o'tdi|date=2024-09-27|access-date=2026-06-22}}e</ref>'''<br />[[Yozgi Paralimpiada oʻyinlari| Paralimpiya]] chempioni va rekordchisi
Fayl:Gevorgjan irina 20081120 olympiade dresden 2.jpg|'''[[Irina Semenova]]<ref>{{Veb manbasi |url=http://magichess.uz/index.php?com=content&task=page&id=1198&lang=uz |sarlavha=ГЕВОРГЯН ИРИНА МУРАДОВНА |nashriyot=OOO "SEHRLI SHAHMAT" veb-sayti |qaralgan sana=2023-08-26 |arxivsana=2023-10-03 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231003005353/http://magichess.uz/index.php?com=content&task=page&id=1198&lang=uz }}</ref>'''<br />ayollar oʻrtasida [[grossmeyster]], besh karra Butunjahon shaxmat Olimpiadasi ishtirokchisi
Fayl:Baxtiyor Karimov.jpg|'''[[Baxtiyor Karimov]]<ref>{{veb manbasi|url=https://taniqliolimlar.uz/scientists/detail/147|sarlavha=KARIMOV BAXTIYOR RAHMANOVICH (Falsafa fanlari doktori, professor)|access-date=2026-06-22}}</ref>'''<br />[[oʻzbekiston]]lik olim, faylasuf, falsafa fanlari doktori, professor
Fayl:Gulnora Shadiyeva.jpg|'''[[Gulnora Shadiyeva]]'''<br />oʻzbekistonlik olima, iqtisod fanlari doktori, professor
Fayl:Toʻrayev Shavkat.jpg|'''[[Shavkat Toʻrayev]]<ref>{{Kitob manbasi |title=Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi |date=2023|url=|coauthors= |author= |language=[[oʻzbek tili|oʻzbekcha]] |isbn= |pages=383 |location=[[Toshkent]] |edition=2-tom |publisher=Science and Innovation |editor=}}</ref>'''<br />oʻzbekistonlik olim, iqtisodiyot fanlari doktori, professor
Fayl:Nodira Saidaxmedova.jpg|'''[[Nodira Saidaxmedova]]<ref>{{Veb manbasi |url=https://akademiklar.uz/saidahmedova-nodira |sarlavha=Saidahmedova Nodira}}</ref>'''<br />oʻzbekistonlik olima, iqtisodiyot fanlari doktori, dotsent
</gallery>
== Ilmiy faoliyat ==
=== Ilmiy salohiyat ===
Bugungi kunda universitet asosiy shtatida 1355 nafar professor-oʻqituvchilar faoliyat olib bormoqda va universitetning ilmiy salohiyati 63,4 foizni tashkil etmoqda. Universitetda jami 1940 nafar izlanuvchi faoliyat olib bormoqda: 26 nafar [[Doktorantura|doktorant]], 306 nafar tayanch doktorant, 4 nafar stajor-tadqiqotchi, 301 nafar mustaqil izlanuvchilar (DSc) va 1303 nafar mustaqil izlanuvchilar (PhD). Universitet huzurida 5 ta ilmiy darajalar beruvchi ilmiy kengash faoliyat yuritib, 12 ta ixtisoslik boʻyicha yuqori malakali ilmiy kadrlar tayyorlash yoʻlga qoʻyilgan. 2025-yil davomida 271 nafar tadqiqotchi tomonidan dissertatsiya ishlari muvaffaqiyatli himoya qilingan: 53 nafari fan doktori (DSc) va 218 nafari falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasini qoʻlga kiritgan.
=== Ilmiy nashrlar ===
Professor-oʻqituvchilar tomonidan 2025-yilda 224 ta [[monografiya]], 2809 ta ilmiy maqola va respublika miqyosidagi ilmiy anjumanlar toʻplamida 1600 dan ortiq [[tezis]] nashr qilindi.
[[Scopus]] bazasidagi publikatsiyalar soni 2021-yildagi 130 tadan 2025-yilga kelib 926 taga yetdi — besh yil ichida 7,1 barobar oʻsdi. Jurnallar toifasi boʻyicha tarkib ham oʻzgardi: 2021-yilda maqolalarning 44,6 foizi Q4, 25,4 foizi Q3 toifali jurnallarda chop etilgan boʻlsa, 2025-yilda Q1 ulushi 43,4 foizni, Q2 ulushi 16,9 foizni tashkil etgan; Q4 ulushi esa 6 foizga tushgan.
Web of Science bazasida indekslangan jurnallarda 2023-yilda 181 ta, 2024-yilda 320 ta va 2025-yilda 400 ta — jami 901 ta ilmiy maqola chop etilgan. Xalqaro kollaboratsiya asosidagi publikatsiyalar soni 1420 tani, iqtiboslar soni esa 13 523 tani tashkil etib, har bir xalqaro hamkorlikdagi publikatsiyaga oʻrtacha 9,5 ta iqtibos toʻgʻri kelmoqda. Scopus bazasidagi publikatsiyalarga jami iqtiboslar soni 17 191 ni, soʻnggi 5 yillikdagi oʻrtacha iqtibos chastotasi esa 7,3 ni tashkil qiladi.
Scopus bazasida maqolalari nashr etilgan professor-oʻqituvchilar soni 1335 nafarni tashkil qilib, shundan 91 nafari h-indeksi 5 va undan yuqori boʻlgan olimlardir (jami chop etgan oʻqituvchilar ichidagi ulushi — 6,8%).
=== Talabalar yutuqlari ===
2025–2026 oʻquv yilida universitetning 1 nafar magistranti biznes va boshqaruv yoʻnalishi boʻyicha Prezident stipendiyasi, 1 nafar talaba Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti stipendiyasi, 1 nafar talaba Islom Karimov nomidagi davlat stipendiyasi, 1 nafar talaba Abu Rayhon Beruniy nomidagi davlat stipendiyasi, 21 nafar talaba Alisher Navoiy nomidagi davlat stipendiyasi hamda 1 nafar talaba Prezident granti sohibi boʻlgan.
Shu oʻquv yilida 101 nafar talaba xalqaro olimpiadalarda, 47 nafari respublika fan olimpiadalari va tanlovlarida, 95 nafari esa universitet olimpiadalari hamda tanlovlarida gʻolib boʻlgan.
=== Innovatsiya va tadqiqot infratuzilmasi ===
Universitet huzuridagi „Digital Finance“ akseleratsiya markazida talabalar va yosh tadqiqotchilar ishtirokida 58 ta startap loyiha shakllantirilib, 750 dan ortiq ishtirokchi jalb etildi. Eng istiqbolli loyihalarni rivojlantirish uchun 1,2 mlrd soʻm miqdorida moliyaviy mablagʻlar ajratilgan.
Universitetda „Eksperimental Iqtisodiyot“ laboratoriyasi faoliyat yuritadi. Laboratoriyada Moodyʻs Analytics tashkiloti bilan hamkorlik doirasida ORBiS moliyaviy maʼlumotlar bazasiga toʻliq kirish taʼminlangan boʻlib, 600 milliondan ortiq tashkilotning moliyaviy, egalik va yuridik maʼlumotlarini olish imkoniyati mavjud. Bazadagi taxminan 400 million tashkilot faol statusga ega boʻlib, bu empirik tadqiqotlar uchun keng qamrovli va ishonchli maʼlumotlar manbai hisoblanadi.
== Xalqaro hamkorlik ==
=== Xalqaro shartnomalar va memorandumlar ===
Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti 200 dan ortiq xorij oliy taʼlim muassasalari bilan ikki va koʻp tomonlama xalqaro shartnomalar, oʻzaro anglashuv [[memorandum]]lari hamda kelishuv xatlari imzolagan. Shartnomalar asosan xalqaro reytinglarning TOP-1000 taligi roʻyxatiga kiruvchi universitetlar bilan tuzilgan.
Hamkorlik oʻrnatilgan universitetlar qatoriga [[AQSh]]ning [[Massachusets texnologiya instituti|MIT universiteti]] (QS-2), [[Italiya]]ning [[Sapienza universiteti]] (QS-128), [[Xitoy]]ning [[Uhan universiteti]] (QS-186) va [[Shanxay universiteti]] (QS-465), [[Yaponiya]]ning [[Tsukuba universiteti]] (QS-350), [[Malayziya]]ning [[Mara texnologiya universiteti]] (QS-542), [[Indoneziya]]ning [[Padjajaran universiteti]] (QS-515), [[Ruminiya]]ning [[Buxarest Iqtisodiy tadqiqotlar universiteti]] (QS-351–400), AQShning [[Kent davlat universiteti]] (THE-801–1000) kiradi.
Shartnoma va memorandumlar qoʻshma taʼlim dasturlarini tashkil etish, investitsiya mablagʻlarini jalb etish, ilmiy-amaliy markazlar tashkil etish, professor-oʻqituvchilarni malaka oshirish va stajirovakalarga yuborish hamda talabalar akademik almashinuvi yoʻnalishlarini qamrab oladi.
=== Xorijiy professor-oʻqituvchilar ===
2025-yilda universitetning oʻquv jarayoniga jami 152 nafar xorijiy professor-oʻqituvchi jalb qilindi: shundan 129 nafari yetakchi xorijiy oliy taʼlim muassasalari pedagog xodimlari va mutaxassislari, 23 nafari chet elda faoliyat yuritayotgan vatandoshlar (onlayn va oflayn tarzda).
Jalb etilgan xorijiy pedagoglar orasida [[Buyuk Britaniya]]ning [[London universitet kolleji|University College London]] (QS-9), [[Shvetsiya]]ning [[Lund universiteti]] (QS-72), Xitoyning [[Uhan universiteti]] (QS-186), Yaponiyaning [[Tsukuba universiteti]] (QS-350) va Malayziyaning [[Malaziya Utara universiteti|Universiti Utara Malaysia]] (QS-441) kabi universitetlarning vakillari bor.
=== Xorijiy talabalar ===
2025/2026-oʻquv yilida universitetda bakalavriatura, magistratura va doktorantura bosqichlarida 610 nafar xorijiy fuqaro tahsil oladi. Bu koʻrsatkich oldingi yilga nisbatan 56 foizga oshgan.
Xorijiy talabalar 15 ta davlatni qamrab oladi: [[Afgʻoniston]], [[Belarus]], [[Germaniya]], [[Hindiston]], [[Falastin]], [[Ozarbayjon]], [[Qirgʻiziston]], [[Qozogʻiston]], [[Rossiya]], [[Tojikiston]], [[Turkiya]], [[Turkmaniston]], [[Indoneziya]], [[Ukraina]] va [[Xitoy]].
2025-yilda TDIU va [[Tojikiston davlat huquq, biznes va siyosat universiteti|Tojikiston huquq, biznes va siyosat universiteti]] oʻrtasidagi qoʻshma taʼlim dasturi orqali 124 nafar tojikistonlik talaba qabul qilindi (oʻsish — 7,8 foiz). Xitoydan 51 nafar (oʻsish — 142 foiz), Ozarbayjondan esa [[Boku]] shahrida oʻtkazilgan xalqaro taʼlim koʻrgazmasida universitetning ishtiroki natijasida 51 nafar talaba qabul qilindi. Universitetning 100 nafardan ortiq xorijiy talabalariga yotoqxonadan joy ajratilgan.
=== Talabalar almashinuvi ===
2025-yilda 150 nafarga yaqin talaba xorijiy oliy taʼlim muassasalariga oʻqishga yuborildi: shundan 98 nafari akademik almashinuv dasturlari doirasida bir semestr davomida (oldingi yilga nisbatan 2,7 barobarga koʻp), 43 nafari qisqa muddatli almashinuv dasturlarida ishtirok etdi.
Talabalar yuborilgan universitetlar qatoriga Xitoyning [[Pekin universiteti]] (QS-14) va [[Uhan universiteti]] (QS-186), Malayziyaning [[Malaya universiteti]] (QS-58), Italiyaning [[Sapienza universiteti|Rim Sapienza universiteti]] (QS-128), [[Slovakiya]]ning [[Bratislavadagi Komenskiy universiteti|Bratislava Komeniy universiteti]] (QS-650–700), [[Janubiy Koreya|Korea]]ning [[Kemyung universiteti|Kemyung]] (QS-1001) va [[Kyungdong universiteti|Kyungdong]] universitetlari kiradi.
Talabalar [[Yevropa Ittifoqi]]ning [[Erasmus|Erasmus dasturi]], [[Slovakiya]]ning milliy stipendiya dasturi, [[Janubiy Koreya|Koreya Respublikasi]]ning Global Koreya stipendiyalari dasturi, [[Germaniya]]ning Saksoniya oliy taʼlim muassasalari ittifoqi taʼlim grantlari va [[Avstriya]]ning [[Krems amaliy fanlar universiteti|Krems universiteti]] bilan tuzilgan kelishuvlar asosida yuborildi.
Oʻz navbatida, 2025-yilda TDIU xorijiy universitetlardan 100 nafardan ortiq talabani almashinuv dasturlari va „yozgi va qishki maktablar“ loyihalari doirasida qabul qildi. Qabul qilingan talabalar [[Tojikiston]], [[Qirgʻiziston]], [[Belarus]], [[Xitoy]] va [[Indoneziya]] kabi davlatlardan keldi.
=== Professor-oʻqituvchilarni malaka oshirish ===
2025-yilda 210 nafar professor-oʻqituvchi [[AQSh]], [[Xitoy]], [[Shvetsiya]], [[Chexiya]], [[Janubiy Koreya|Koreya]], [[Turkiya]], [[Germaniya]] va [[Malayziya]] oliy taʼlim muassasalariga malaka oshirish va stajirovakalarga yuborildi. Bu koʻrsatkich universitetning asosiy shtatidagi professor-oʻqituvchilar soniga nisbatan 15,8 foizni tashkil etdi (Oʻzbekiston Respublikasi oliy taʼlimini 2030-yilgacha rivojlantirish kontseptsiyasida belgilangan maqsadli koʻrsatkich — 15 foiz). 2025-yilda ushbu koʻrsatkich oldingi yilga nisbatan 40 foizga oshdi.
Stajirovka va malaka oshirish dasturlarida ishtiroki uchun yuborilgan universitetlar qatoriga Shvetsiyaning [[Lund universiteti]] (QS-72), [[Estoniya]]ning [[Tartu universiteti]] (QS-362), [[Rossiya]]ning [[Sankt-Peterburg politexnika universiteti|Buyuk Pyotr nomidagi Sankt-Peterburg politexnika universiteti]] (QS-609), Koreaning [[Gachon universiteti]] (QS-701), [[Ispaniya]]ning [[Rovira va Virjili universiteti]] (QS-770), AQShning [[Vayoming universiteti]] (THE-801) va Chexiyadagi [[Yevropa amaliy fanlar va menejment instituti]] kiradi.
=== Hamkorlik markazlari ===
[[Malayziya]]ning [[Mara texnologiya universiteti]] bilan imzolangan kelishuv asosida [[Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti|TDIU]]da Inklyuziv taʼlim markazi tashkil etildi. Markazning uslubiy taʼminoti xorijiy oliy taʼlim muassasasi tomonidan amalga oshiriladi. 2025-yilda 10 nafar professor-oʻqituvchiga trenerlik sertifikati berildi. Malayziyadagi xalqaro inklyuziv taʼlim forumida TDIU professor-oʻqituvchisi tomonidan tayyorlangan „Uygʻun taʼlim“ ijtimoiy-iqtisodiy infratuzilmasi loyihasi 50 dan ziyod loyiha ichida ikki nominatsiyada oltin va kumush sovrinlarni qoʻlga kiritdi.
Germaniyaning [[Anhal amaliy fanlar universiteti]] bilan tuzilgan memorandum asosida TDIUda „Yashil iqtisodiyot markazi“ faoliyati yoʻlga qoʻyildi. Markazda yashil iqtisodiyot loyihalarini amalga oshirish uchun xorijiy universitetning professor-oʻqituvchisi ekspert sifatida jalb qilingan.
[[Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi]] orqali [[Polsha]]ning [[Gdansk universiteti]] bilan hamkorlikda polyak tili boʻyicha mutaxassis jalb etildi.
== Gallereya ==
<gallery mode="packed" class="center" widths="160" heights="160" caption="Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti hududidan kadrlar:">
File:Main Administrative Building of TSUE 2.jpg
File:Faculty of Economics Building, TSUE 2.jpg
File:Faculty of Economics Building, TSUE.jpg
File:Faculty of Tourism Building, TSUE.jpg
File:Faculty of Tourism Building, TSUE 2.jpg
File:Yurt in the Main Campus Square, TSUE.jpg
File:90th Anniversary Installation, TSUE.jpg
File:Open-Air Museum, TSUE 2.jpg
File:Main Administrative Building of TSUE.jpg
File:Open-Air Museum, TSUE.jpg
File:Yurt in the Main Campus Square, TSUE 2.jpg
</gallery>
== Manbalar ==
{{Manbalar}}
[[Turkum:Toshkentdagi oliy taʼlim muassasalari]]
[[Turkum:1931-yilda tashkil etilgan ta’lim muassasalari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston iqtisodiyot oliy oʻquv yurtlari]]
[[Turkum:Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti| ]]
{{Template:Oʻzbekistondagi oliy taʼlim muassasalari roʻyxati}}
fbj254xgnr1ewsrjbmd6439vla1t04z
6197791
6197790
2026-07-07T21:13:05Z
Javoxir Yorqulov
130047
6197791
wikitext
text/x-wiki
{{thr|[[User:Javoxir Yorqulov|<font face="Harlow Solid Italic"><span style="color:#000000">Javoxir Yorqulov</span></font>]]<sup>[[User talk:Javoxir Yorqulov|<span style="color:#00721D">(suhbat uchun!)</span>]]</sup> 13:40, 2026-yil 6-iyul (UTC)}}
{{Taʼlim muassasasi bilgiqutisi
| nomi = Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti
| asl_nomi =
| asl_nomi_til = uz
| tasvir = Main Administrative Building of TSUE.jpg
| tasvir_eni = 300px
| xalqaro_nomi = Tashkent State University of Economics
| ilgarigi_nomi = Toshkent xalq xoʻjaligi instituti
| turi = Davlat universiteti
| asos_solingan = [[1931-yil]]
| rektori = [[Toʻlqin Teshaboyev]]
| talabalari = ~48 653<ref>{{veb manbasi |title="Narxoz", Moliya va Fiskal oliygohlari birlashtirildi - talabalar qayerga ko'chadi? |url=https://www.youtube.com/watch?v=7SAHbrutOm4 |website=www.youtube.com |accessdate=26-mart 2024-yil}}</ref>
| fakultet = 14
| bakalavriat = 4 yil
| magistratura = 2 yil
| aspirantura = bor
| doktorantura = bor
| doktorlari = 225
| professorlari = 232
| oʻqituvchilari = 1 355
| manzili = Islom Karimov koʻchasi 49
| shahar = [[Toshkent]]
| davlat = Oʻzbekiston
| pochta_indeksi = 100066
| koordinatalari = {{koord|41.2992|N|69.2689|E|type:edu|display=inline}}
| pushpin_map = Uzbekistan
| pushpin_label_position = right
| map_size = 300
| pushpin_map_caption = Toshkent davlat iqtisodiyot universitetining joylashuvi
| kampusi =
| veb-sayti = {{URL|tsue.uz}}
| logotip =Tsue logo en.png
}}
'''Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti (TDIU)''' — [[Oʻzbekiston Respublikasi]]ning [[Toshkent shahar|Toshkent shahri]]da joylashgan davlat tadqiqot universiteti hamda iqtisodiyot, moliya, biznes, boshqaruv va soliq sohalarida mutaxassislar tayyorlashga ixtisoslashgan oliy taʼlim muassasasi. 1931-yil 13-avgustda [[Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti# tarixi|Oʻrta Osiyo moliya-iqtisod instituti]] sifatida tashkil etilgan universitet [[Oʻzbekiston]] va [[Markaziy Osiyo]]dagi eng yirik iqtisodiy [[Oliy taʼlim muassasasi|oliy taʼlim muassasalari]]dan biri hisoblanadi.
Universitetning tarixi Turkiston xalq universiteti huzurida 1918-yilda tashkil etilgan savdo sohasi mutaxassislarini tayyorlash kurslariga borib taqaladi. XX asr davomida muassasa bir necha bor qayta tashkil etilib, Toshkent moliya-iqtisodiyot instituti va Toshkent xalq xoʻjaligi instituti nomlari ostida faoliyat yuritgan. 1991-yilda unga Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti nomi berilgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://tsue.uz/oz/university |sarlavha=Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti haqida |qaralgan sana=6/26/2026}}</ref>.
TDIU bakalavriat, magistratura va doktorantura bosqichlarida taʼlim dasturlarini amalga oshiradi hamda iqtisodiyotning turli tarmoqlari uchun ilmiy va pedagogik kadrlar tayyorlaydi. Universitet tarkibiga [[Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti#fakultetlar|fakultetlar]], kafedralar, ilmiy-tadqiqot markazlari, akademik litsey va texnikumlar kiradi. 2024-yilda universitet qayta tashkil etilib, uning tarkibiga [[Toshkent moliya instituti|Toshkent moliya instituti]] va [[Fiskal insituti|Fiskal institut]] qoʻshilgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://gov.uz/oz/edu/news/view/5811 |sarlavha=Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti qayta tashkil etildi. Unga Toshkent moliya hamda Fiskal institutlari qo‘shildi |sana=2024-02-09 12:40:00 |qaralgan sana=6/24/2026}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=https://kun.uz/news/2024/02/08/moliya-va-fiskal-institutlari-narxoz- tarkibiga-otkazildi |sarlavha=Moliya va Fiskal institutlari «Narxoz» tarkibiga o‘tkazildi |sana=08.02.2024 |qaralgan sana=6/24/2026}}</ref>.
== Tarixi ==
=== Tashkil etilishi tarixi ===
Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti tarixi [[1918-yil]]da Turkiston xalq universitetida savdo sohasi mutaxassislari uchun qisqa muddatli kurslar tashkil etilishi bilan boshlangan<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://tsue.uz/ru/university|title=О ташкентском государственном экономическом университете|website=Tsue.uz}}</ref>.
[[1924-yil]]ga kelib ushbu kurslar negizida universitet qoshida ijtimoiy-iqtisodiyot fakulteti ochilgan. Mazkur tuzilma [[1925-yil]]da Ijtimoiy fanlar fakultetiga aylantirilib, uning tarkibida mahalliy iqtisodiyot va huquq fakulteti faoliyatini boshlagan.
Oʻzbekistonda iqtisodiy taʼlimni tizimlashtirish maqsadida [[1931-yil]]da Toshkentda rejalashtirish institutini tashkil etish toʻgʻrisida qaror qabul qilingan. Ushbu muassasa keyinchalik Oʻrta Osiyo davlat savdo va kooperatsiya instituti bilan birlashtirilib, Oʻzbekiston xalq xoʻjaligi instituti nomi bilan yuritila boshlangan. Shu yilning [[13-avgust]]ida Oʻrta Osiyo moliya-iqtisod instituti ham tashkil etilib, keyinchalik u Toshkent moliya-iqtisodiyot institutiga aylantirilgan.
[[Ikkinchi jahon urushi]] yillarida [[Olmaota]]ga evakuatsiya qilingan Leningrad hisob-iqtisod instituti [[1946-yil]]da Toshkent moliya-iqtisodiyot institutiga qoʻshilgach, muassasada kredit-iqtisod hamda buxgalteriya hisobi-iqtisod fakultetlari ochilgan. [[1947-yil]]da tashkil etilgan rejalashtirish-iqtisod fakulteti Oʻrta Osiyo va Qozogʻiston respublikalarida sanoat hamda qishloq xoʻjaligi uchun mutaxassislar tayyorlashni boshlagan.
Iqtisodchilarni bevosita ishlab chiqarishdan ajralmagan holda oʻqitish maqsadida [[1948-yil]]da kechki, [[1955-yil]]da esa sirtqi fakultetlar faoliyati yoʻlga qoʻyilgan. Sirtqi boʻlim keyinchalik umumiy iqtisodiyot hamda buxgalteriya hisobi va moliya mutaxassisliklariga ajratilgan.
=== Toshkent xalq xoʻjaligi instituti ===
Toshkent moliya-iqtisodiyot instituti [[1962-yil]]da Toshkent xalq xoʻjaligi instituti deb qayta nomlangan va [[1991-yil]]gacha shu nom ostida faoliyat koʻrsatgan.
Oʻquv jarayonlarini kengaytirish doirasida [[1967-yil]]da tayyorgarlik kurslari, [[1970-yil]]da esa tayyorgarlik boʻlimi ochilgan. [[1968-yil]]da tashkil etilgan iqtisodiy kibernetika fakultetida matematik fanlar ulushini oshirish hisobiga talabalarni tayyorlash boʻyicha oʻquv dasturlari mustahkamlangan.
[[1970-yil]]da savdo-iqtisod fakulteti tashkil etilib, keyinchalik amaliy fanlarni olish maqsadida biznes yoʻnalishlari boʻyicha oʻquv rejalari kengaytirilgan, bu esa institut tomonidan tayyorlanayotgan kadrlar assortimentini sezilarli darajada oshirgan.
Institutning hududiy tarmoqlari ham rivojlanib, [[1973-yil]]da Toshkent toʻqimachilik kombinatida kechki fakultet tarkibida filial, biroz vaqt oʻtgach esa [[Samarqand]] va [[Qarshi]] oʻquv-maslahat markazlari, [[Andijon]] va [[Qoʻqon]] filiallari hamda umumiy iqtisodiy sirtqi fakultetning yangi boʻlimlari ochilgan. [[1981-yil]]da esa savdo-iqtisod fakultetidan ajralib chiqqan mehnat va taʼminot iqtisodiyoti fakulteti tashkil etilgan.
=== Universitet maqomi va zamonaviy davr ===
Oliy taʼlim muassasasi [[1991-yil]] [[19-iyun]]dan boshlab Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti nomini olgan. Tarkibiy qismini kengaytirish maqsadida [[1993-yil]]da [[Samarqand shahri]]da universitet filiali ochilgan<ref>Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 28-maydagi „Toshkent davlat iqtisodiyot universitetining Samarqand filialini tashkil etish toʻgʻrisida“ 438-son [http://lex.uz/docs/4359583 qarori]</ref>. [[1999-yil]]dan boshlab esa magistratura tashkil etilgan<ref>Toshkent davlat iqtisodiyot universitetida magistratura tashkil qilinishi [https://sf-tsue-pgu.uz/tsue/]</ref>.
Hozirgi kunda universitet tarkibida iqtisodiyot, buxgalteriya hisobi va audit, turizm, menejment va raqamli iqtisodiyot kabi fakultetlar, magistratura va sirtqi boʻlim hamda 24 ta kafedra mavjud. Universitet qoshida pedagog kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish tarmoq markazi, Oʻzbekiston iqtisodiyotini rivojlantirishning ilmiy asoslari va muammolari ilmiy tadqiqot markazi, axborot-resurs markazi, axborot texnologiyalari markazi hamda universitet tarixi muzeyi faoliyat olib bormoqda.
[[Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti]] [[Shavkat Mirziyoyev]]ning [[2024-yil]] [[7-fevral]]dagi qaroriga binoan Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti tubdan qayta tashkil etildi<ref>{{Veb manbasi |url=https://lex.uz/pdfs/6794040 |sarlavha=Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 07.02.2024 yildagi PQ-62-son qarori}}</ref>. Ushbu islohot doirasida [[Toshkent moliya instituti]] hamda [[Fiskal insituti|Davlat soliq qoʻmitasi huzuridagi Fiskal institut]] universitet tarkibiga birlashtirilgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.gazeta.uz/oz/2024/02/08/university/ |sarlavha=Oʻzbekistondagi uchta OTM bitta universitetga birlashtiriladi}}</ref>.
== Taʼlim yoʻnalishlari ==
=== Kunduzgi taʼlim yoʻnalishlari ===
{| class="wikitable sortable"
|+ Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti 2025/2026 oʻquv yili — bakalavriat kunduzgi taʼlim shakli<ref>{{veb manbasi|title=Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti bakalavriat taʼlim yo'nalishlari hamda magistratura mutaxassisliklarida 2025/2026 o'quv yili uchun qayta taqsimotga ko'ra ajratiladigan taʼlim grantlari tasdiqlandi|url=https://tsue.uz/en/contests/toshkent-davlat-iqtisodiyot-universiteti-bakalavriat-talim-yonalishlari-hamda-magistratura-mutaxassisliklarida-20252026-oquv-yili-uchun-qayta-taqsimotga-kora-ajratiladigan-talim-grantlari-tasdiqlandi|date= April 4, 2025}}</ref>
|-
! rowspan="2" | Shifr
! rowspan="2" | Taʼlim yoʻnalishi
! colspan="2" | Oʻtish bali (davlat granti)
! colspan="2" | Oʻtish bali (toʻlov-kontrakt)
|-
! Oʻzbek !! Rus !! Oʻzbek !! Rus
|-
| 60410100 || Iqtisodiyot || 185.50 || 185.70 || 169.30 || 157.40
|-
| 60410200 || Buxgalteriya hisobi || 181.60 || 182.40 || 148.20 || 127.30
|-
| 60410300 || Soliqlar va soliqqa tortish || 178.00 || 178.90 || 126.40 || 114.70
|-
| 60410500 || Moliya va moliyaviy texnologiyalar || 184.10 || 184.60 || 157.20 || 140.60
|-
| 60410600 || Bank ishi || 182.40 || 182.40 || 157.50 || 131.40
|-
| 60410700 || Statistika || 170.50 || — || 120.90 || —
|-
| 60410800 || Menejment || 179.10 || 179.30 || 140.80 || 135.50
|-
| 60410900 || Biznesni boshqarish || 180.20 || 180.20 || 135.70 || 130.00
|-
| 60411000 || Inson resurslarini boshqarish || 169.90 || — || 114.40 || —
|-
| 60411100 || Jahon iqtisodiyoti va xalqaro iqtisodiy munosabatlar || 186.80 || 186.80 || 173.20 || 161.40
|-
| 60411200 || Marketing || 175.10 || 175.30 || 130.80 || 124.20
|-
| 60411300 || Savdo ishi || 174.30 || — || 120.00 || —
|-
| 60610100 || Axborot tizimlari va texnologiyalari || 151.00 || 163.50 || 106.90 || 66.60
|-
| 60610200 || Axborot xavfsizligi || 166.70 || 173.30 || 131.10 || 70.70
|-
| 60610500 || Sunʼiy intellekt || 149.90 || 152.20 || 91.50 || 59.80
|-
| 61010100 || Turizm va mehmondoʻstlik || 162.80 || 169.80 || 126.80 || 128.80
|-
| 61010400 || Logistika || 168.80 || — || 116.70 || —
|}
<div style="display:flex; flex-wrap:wrap; gap:1em;">
<div style="flex:1; min-width:280px;">
=== Masofaviy taʼlim yoʻnalishlari ===
{| class="wikitable sortable"
|+ Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti 2025/2026 oʻquv yili — bakalavriat masofaviy taʼlim shakli
|-
! rowspan="2" | Shifr
! rowspan="2" | Taʼlim yoʻnalishi
! colspan="2" | Oʻtish bali (toʻlov-kontrakt)
|-
! Oʻzbek !! Rus
|-
| 60410100 || Iqtisodiyot || 112.70 || 116.00
|-
| 60410200 || Buxgalteriya hisobi || 82.10 || 98.20
|-
| 60410300 || Soliqlar va soliqqa tortish || 59.80 || 74.00
|-
| 60410500 || Moliya va moliyaviy texnologiyalar || 79.10 || 102.10
|-
| 60410600 || Bank ishi || 93.50 || 102.10
|-
| 60410700 || Statistika || 56.70 || —
|-
| 60410800 || Menejment || 74.80 || 95.00
|-
| 60410900 || Biznesni boshqarish || 75.90 || 102.00
|-
| 60411000 || Inson resurslarini boshqarish || 56.80 || —
|-
| 60411200 || Marketing || 76.90 || 104.30
|-
| 60411300 || Savdo ishi || 56.80 || —
|-
| 61010100 || Turizm va mehmondoʻstlik || 78.90 || 99.00
|-
| 61010400 || Logistika || 65.50 || —
|}
</div>
<div style="flex:1; min-width:280px;">
=== Kechki taʼlim yoʻnalishlari ===
{| class="wikitable sortable"
|+ Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti 2025/2026 oʻquv yili — bakalavriat kechki taʼlim shakli
|-
! rowspan="2" | Shifr
! rowspan="2" | Taʼlim yoʻnalishi
! colspan="2" | Oʻtish bali (toʻlov-kontrakt)
|-
! Oʻzbek !! Rus
|-
| 60410100 || Iqtisodiyot || 154.70 || 130.20
|-
| 60410200 || Buxgalteriya hisobi || 138.80 || 118.70
|-
| 60410500 || Moliya va moliyaviy texnologiyalar || 142.60 || 122.20
|-
| 60410600 || Bank ishi || 143.50 || 121.30
|-
| 60410800 || Menejment || 135.40 || 120.40
|-
| 60410900 || Biznesni boshqarish || 131.30 || —
|-
| 60411000 || Inson resurslarini boshqarish || 119.20 || —
|}
</div>
</div>
== Reyinglar ==
Universitet QS Stars 5 yulduziga ega boʻlgan Markaziy Osiyodagi ikkinchi va Oʻzbekistondagi birinchi oliy taʼlim muassasasidir<ref>{{Cite web |url=https://kun.uz/news/2023/08/27/toshkent-davlat-iqtisodiyot-universiteti-ozbekistondagi-ilk-5-yulduzli-oliy-talim-muassasasiga-aylandi |title=Toshkent Davlat Iqtisodiyot Universiteti - O'zbekistondagi ilk 5 yulduzli oliy ta'lim muassasasiga aylandi |publisher=Kun.uz |date=2023-08-27 |accessdate=2026-06-21}}</ref>.
{| class="wikitable sortable"
|+ Xalqaro reytinglardagi oʻrinlar
|-
! Reyting !! 2023 !! 2024 !! 2025 !! 2026 !! Izoh
|-
| '''QS World University Rankings''' || — || — || 1001–1200-oʻrin || 1201–1400-oʻrin || 2026-yil 18-iyun holatiga koʻra<ref>{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/tashkent-state-university-economics |title=Tashkent State University of Economics |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}</ref>
|-
| '''QS Asia University Rankings''' || — || 451-450-oʻrin || 357-oʻrin || 274-oʻrin || Oʻzbekistonda 3-oʻrin, Markaziy Osiyoda 15-oʻrin (2025-yil nashr)<ref>{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/tashkent-state-university-economics |title=Tashkent State University of Economics |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.prnewswire.co.uk/news-releases/qs-asia-university-rankings-2026-302603218.html |title=QS Asia University Rankings 2026 |publisher=PR Newswire |date=2025-11-04 |accessdate=2026-06-21}}</ref>
|-
| '''QS Sustainability Rankings''' || — || 1161-1180-oʻrin || 951-oʻrin || — || Barqaror rivojlanish boʼyicha jahondagi yetakchi universitetlar reytingi<ref>{{Cite web |url=https://www.gov.uz/oz/news/view/66845 |title=Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti xalqaro reytinglarda koʻrsatgan natijalari eʼtirof etildi |publisher=Gov.uz |date=2025-07-08 |accessdate=2026-06-21}}</ref>
|-
| '''QS by Subject''' <br /><small>(Iqtisodiyot va ekonometrika) || — || — || 401–450-oʻrin || 251-300-oʻrin || Iqtisodiyot va ekonometrika fanlarini oʻqitish borasida dunyo reytingi<ref>{{Cite web |url=https://www.universityguru.com/university/tashkent-state-university-of-economics-tashkent |title=8 rankings of Tashkent State University of Economics 2026 |publisher=University Guru |accessdate=2026-06-21}}</ref>
|-
| '''Times Higher Education (THE)''' <br /><small>(Universitetlarning barqaror rivojlanish reytingi) || 1001+oʻrin || 801–1000-oʻrin || 401–600-oʻrin || 101-200-oʻrin ||Universitetlarning barqaror rivojlanish reytingi<ref>{{Cite web |url=https://www.timeshighereducation.com/news/sustainability-impact-ratings-2026-results-announced |title=Sustainability Impact Ratings 2026: results announced |publisher=Times Higher Education |date=2026-06-24 |accessdate=2026-06-25}}</ref>
|-
| '''UI Greenmetric''' || 365-oʻrin || 300-oʻrin || 250-oʻrin || — || Ekologik barqarorlik sohasida Oʻzbekistonda 1-oʻrin<ref>{{Cite web |url=https://uigreenmetric.com/university/tsue.uz |title=Tashkent State University of Economics – UI GreenMetric |publisher=UI GreenMetric |accessdate=2026-06-25}}</ref>
|-
| '''Webometrics''' || — || — || — || Oʻzbekistonda 1-oʻrin || Raqamli makondagi faollik boʻyicha<ref>{{Cite web |url=https://www.webometrics.info/en/asia |title=Ranking Web of Universities – Asia |publisher=Webometrics |accessdate=2026-06-21}}</ref>
|-
| '''QS Stars''' || {{Rating|5|5}} || {{Rating|5|5}} || {{Rating|5|5}} || {{Rating|5|5}} || Oʻzbekistonda birinchi, Markaziy Osiyoda ikkinchi 5 yulduzli universitet<ref>{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/tashkent-state-university-economics |title=Tashkent State University of Economics – Rankings |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}</ref>
|}
== Ilmiy faoliyat ==
=== Ilmiy salohiyat ===
Bugungi kunda universitet asosiy shtatida 1355 nafar professor-oʻqituvchilar faoliyat olib bormoqda va universitetning ilmiy salohiyati 63,4 foizni tashkil etmoqda. Universitetda jami 1940 nafar izlanuvchi faoliyat olib bormoqda: 26 nafar [[Doktorantura|doktorant]], 306 nafar tayanch doktorant, 4 nafar stajor-tadqiqotchi, 301 nafar mustaqil izlanuvchilar (DSc) va 1303 nafar mustaqil izlanuvchilar (PhD). Universitet huzurida 5 ta ilmiy darajalar beruvchi ilmiy kengash faoliyat yuritib, 12 ta ixtisoslik boʻyicha yuqori malakali ilmiy kadrlar tayyorlash yoʻlga qoʻyilgan. 2025-yil davomida 271 nafar tadqiqotchi tomonidan dissertatsiya ishlari muvaffaqiyatli himoya qilingan: 53 nafari fan doktori (DSc) va 218 nafari falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasini qoʻlga kiritgan.
=== Ilmiy nashrlar ===
Professor-oʻqituvchilar tomonidan 2025-yilda 224 ta [[monografiya]], 2809 ta ilmiy maqola va respublika miqyosidagi ilmiy anjumanlar toʻplamida 1600 dan ortiq [[tezis]] nashr qilindi.
[[Scopus]] bazasidagi publikatsiyalar soni 2021-yildagi 130 tadan 2025-yilga kelib 926 taga yetdi — besh yil ichida 7,1 barobar oʻsdi. Jurnallar toifasi boʻyicha tarkib ham oʻzgardi: 2021-yilda maqolalarning 44,6 foizi Q4, 25,4 foizi Q3 toifali jurnallarda chop etilgan boʻlsa, 2025-yilda Q1 ulushi 43,4 foizni, Q2 ulushi 16,9 foizni tashkil etgan; Q4 ulushi esa 6 foizga tushgan.
Web of Science bazasida indekslangan jurnallarda 2023-yilda 181 ta, 2024-yilda 320 ta va 2025-yilda 400 ta — jami 901 ta ilmiy maqola chop etilgan. Xalqaro kollaboratsiya asosidagi publikatsiyalar soni 1420 tani, iqtiboslar soni esa 13 523 tani tashkil etib, har bir xalqaro hamkorlikdagi publikatsiyaga oʻrtacha 9,5 ta iqtibos toʻgʻri kelmoqda. Scopus bazasidagi publikatsiyalarga jami iqtiboslar soni 17 191 ni, soʻnggi 5 yillikdagi oʻrtacha iqtibos chastotasi esa 7,3 ni tashkil qiladi.
Scopus bazasida maqolalari nashr etilgan professor-oʻqituvchilar soni 1335 nafarni tashkil qilib, shundan 91 nafari h-indeksi 5 va undan yuqori boʻlgan olimlardir (jami chop etgan oʻqituvchilar ichidagi ulushi — 6,8%).
=== Talabalar yutuqlari ===
2025–2026 oʻquv yilida universitetning 1 nafar magistranti biznes va boshqaruv yoʻnalishi boʻyicha Prezident stipendiyasi, 1 nafar talaba Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti stipendiyasi, 1 nafar talaba Islom Karimov nomidagi davlat stipendiyasi, 1 nafar talaba Abu Rayhon Beruniy nomidagi davlat stipendiyasi, 21 nafar talaba Alisher Navoiy nomidagi davlat stipendiyasi hamda 1 nafar talaba Prezident granti sohibi boʻlgan.
Shu oʻquv yilida 101 nafar talaba xalqaro olimpiadalarda, 47 nafari respublika fan olimpiadalari va tanlovlarida, 95 nafari esa universitet olimpiadalari hamda tanlovlarida gʻolib boʻlgan.
=== Innovatsiya va tadqiqot infratuzilmasi ===
Universitet huzuridagi „Digital Finance“ akseleratsiya markazida talabalar va yosh tadqiqotchilar ishtirokida 58 ta startap loyiha shakllantirilib, 750 dan ortiq ishtirokchi jalb etildi. Eng istiqbolli loyihalarni rivojlantirish uchun 1,2 mlrd soʻm miqdorida moliyaviy mablagʻlar ajratilgan.
Universitetda „Eksperimental Iqtisodiyot“ laboratoriyasi faoliyat yuritadi. Laboratoriyada Moodyʻs Analytics tashkiloti bilan hamkorlik doirasida ORBiS moliyaviy maʼlumotlar bazasiga toʻliq kirish taʼminlangan boʻlib, 600 milliondan ortiq tashkilotning moliyaviy, egalik va yuridik maʼlumotlarini olish imkoniyati mavjud. Bazadagi taxminan 400 million tashkilot faol statusga ega boʻlib, bu empirik tadqiqotlar uchun keng qamrovli va ishonchli maʼlumotlar manbai hisoblanadi.
== Xalqaro hamkorlik ==
=== Xalqaro shartnomalar va memorandumlar ===
Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti 200 dan ortiq xorij oliy taʼlim muassasalari bilan ikki va koʻp tomonlama xalqaro shartnomalar, oʻzaro anglashuv [[memorandum]]lari hamda kelishuv xatlari imzolagan. Shartnomalar asosan xalqaro reytinglarning TOP-1000 taligi roʻyxatiga kiruvchi universitetlar bilan tuzilgan.
Hamkorlik oʻrnatilgan universitetlar qatoriga [[AQSh]]ning [[Massachusets texnologiya instituti|MIT universiteti]] (QS-2), [[Italiya]]ning [[Sapienza universiteti]] (QS-128), [[Xitoy]]ning [[Uhan universiteti]] (QS-186) va [[Shanxay universiteti]] (QS-465), [[Yaponiya]]ning [[Tsukuba universiteti]] (QS-350), [[Malayziya]]ning [[Mara texnologiya universiteti]] (QS-542), [[Indoneziya]]ning [[Padjajaran universiteti]] (QS-515), [[Ruminiya]]ning [[Buxarest Iqtisodiy tadqiqotlar universiteti]] (QS-351–400), AQShning [[Kent davlat universiteti]] (THE-801–1000) kiradi.
Shartnoma va memorandumlar qoʻshma taʼlim dasturlarini tashkil etish, investitsiya mablagʻlarini jalb etish, ilmiy-amaliy markazlar tashkil etish, professor-oʻqituvchilarni malaka oshirish va stajirovakalarga yuborish hamda talabalar akademik almashinuvi yoʻnalishlarini qamrab oladi.
=== Xorijiy professor-oʻqituvchilar ===
2025-yilda universitetning oʻquv jarayoniga jami 152 nafar xorijiy professor-oʻqituvchi jalb qilindi: shundan 129 nafari yetakchi xorijiy oliy taʼlim muassasalari pedagog xodimlari va mutaxassislari, 23 nafari chet elda faoliyat yuritayotgan vatandoshlar (onlayn va oflayn tarzda).
Jalb etilgan xorijiy pedagoglar orasida [[Buyuk Britaniya]]ning [[London universitet kolleji|University College London]] (QS-9), [[Shvetsiya]]ning [[Lund universiteti]] (QS-72), Xitoyning [[Uhan universiteti]] (QS-186), Yaponiyaning [[Tsukuba universiteti]] (QS-350) va Malayziyaning [[Malaziya Utara universiteti|Universiti Utara Malaysia]] (QS-441) kabi universitetlarning vakillari bor.
=== Xorijiy talabalar ===
2025/2026-oʻquv yilida universitetda bakalavriatura, magistratura va doktorantura bosqichlarida 610 nafar xorijiy fuqaro tahsil oladi. Bu koʻrsatkich oldingi yilga nisbatan 56 foizga oshgan.
Xorijiy talabalar 15 ta davlatni qamrab oladi: [[Afgʻoniston]], [[Belarus]], [[Germaniya]], [[Hindiston]], [[Falastin]], [[Ozarbayjon]], [[Qirgʻiziston]], [[Qozogʻiston]], [[Rossiya]], [[Tojikiston]], [[Turkiya]], [[Turkmaniston]], [[Indoneziya]], [[Ukraina]] va [[Xitoy]].
2025-yilda TDIU va [[Tojikiston davlat huquq, biznes va siyosat universiteti|Tojikiston huquq, biznes va siyosat universiteti]] oʻrtasidagi qoʻshma taʼlim dasturi orqali 124 nafar tojikistonlik talaba qabul qilindi (oʻsish — 7,8 foiz). Xitoydan 51 nafar (oʻsish — 142 foiz), Ozarbayjondan esa [[Boku]] shahrida oʻtkazilgan xalqaro taʼlim koʻrgazmasida universitetning ishtiroki natijasida 51 nafar talaba qabul qilindi. Universitetning 100 nafardan ortiq xorijiy talabalariga yotoqxonadan joy ajratilgan.
=== Talabalar almashinuvi ===
2025-yilda 150 nafarga yaqin talaba xorijiy oliy taʼlim muassasalariga oʻqishga yuborildi: shundan 98 nafari akademik almashinuv dasturlari doirasida bir semestr davomida (oldingi yilga nisbatan 2,7 barobarga koʻp), 43 nafari qisqa muddatli almashinuv dasturlarida ishtirok etdi.
Talabalar yuborilgan universitetlar qatoriga Xitoyning [[Pekin universiteti]] (QS-14) va [[Uhan universiteti]] (QS-186), Malayziyaning [[Malaya universiteti]] (QS-58), Italiyaning [[Sapienza universiteti|Rim Sapienza universiteti]] (QS-128), [[Slovakiya]]ning [[Bratislavadagi Komenskiy universiteti|Bratislava Komeniy universiteti]] (QS-650–700), [[Janubiy Koreya|Korea]]ning [[Kemyung universiteti|Kemyung]] (QS-1001) va [[Kyungdong universiteti|Kyungdong]] universitetlari kiradi.
Talabalar [[Yevropa Ittifoqi]]ning [[Erasmus|Erasmus dasturi]], [[Slovakiya]]ning milliy stipendiya dasturi, [[Janubiy Koreya|Koreya Respublikasi]]ning Global Koreya stipendiyalari dasturi, [[Germaniya]]ning Saksoniya oliy taʼlim muassasalari ittifoqi taʼlim grantlari va [[Avstriya]]ning [[Krems amaliy fanlar universiteti|Krems universiteti]] bilan tuzilgan kelishuvlar asosida yuborildi.
Oʻz navbatida, 2025-yilda TDIU xorijiy universitetlardan 100 nafardan ortiq talabani almashinuv dasturlari va „yozgi va qishki maktablar“ loyihalari doirasida qabul qildi. Qabul qilingan talabalar [[Tojikiston]], [[Qirgʻiziston]], [[Belarus]], [[Xitoy]] va [[Indoneziya]] kabi davlatlardan keldi.
=== Professor-oʻqituvchilarni malaka oshirish ===
2025-yilda 210 nafar professor-oʻqituvchi [[AQSh]], [[Xitoy]], [[Shvetsiya]], [[Chexiya]], [[Janubiy Koreya|Koreya]], [[Turkiya]], [[Germaniya]] va [[Malayziya]] oliy taʼlim muassasalariga malaka oshirish va stajirovakalarga yuborildi. Bu koʻrsatkich universitetning asosiy shtatidagi professor-oʻqituvchilar soniga nisbatan 15,8 foizni tashkil etdi (Oʻzbekiston Respublikasi oliy taʼlimini 2030-yilgacha rivojlantirish kontseptsiyasida belgilangan maqsadli koʻrsatkich — 15 foiz). 2025-yilda ushbu koʻrsatkich oldingi yilga nisbatan 40 foizga oshdi.
Stajirovka va malaka oshirish dasturlarida ishtiroki uchun yuborilgan universitetlar qatoriga Shvetsiyaning [[Lund universiteti]] (QS-72), [[Estoniya]]ning [[Tartu universiteti]] (QS-362), [[Rossiya]]ning [[Sankt-Peterburg politexnika universiteti|Buyuk Pyotr nomidagi Sankt-Peterburg politexnika universiteti]] (QS-609), Koreaning [[Gachon universiteti]] (QS-701), [[Ispaniya]]ning [[Rovira va Virjili universiteti]] (QS-770), AQShning [[Vayoming universiteti]] (THE-801) va Chexiyadagi [[Yevropa amaliy fanlar va menejment instituti]] kiradi.
=== Hamkorlik markazlari ===
[[Malayziya]]ning [[Mara texnologiya universiteti]] bilan imzolangan kelishuv asosida [[Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti|TDIU]]da Inklyuziv taʼlim markazi tashkil etildi. Markazning uslubiy taʼminoti xorijiy oliy taʼlim muassasasi tomonidan amalga oshiriladi. 2025-yilda 10 nafar professor-oʻqituvchiga trenerlik sertifikati berildi. Malayziyadagi xalqaro inklyuziv taʼlim forumida TDIU professor-oʻqituvchisi tomonidan tayyorlangan „Uygʻun taʼlim“ ijtimoiy-iqtisodiy infratuzilmasi loyihasi 50 dan ziyod loyiha ichida ikki nominatsiyada oltin va kumush sovrinlarni qoʻlga kiritdi.
Germaniyaning [[Anhal amaliy fanlar universiteti]] bilan tuzilgan memorandum asosida TDIUda „Yashil iqtisodiyot markazi“ faoliyati yoʻlga qoʻyildi. Markazda yashil iqtisodiyot loyihalarini amalga oshirish uchun xorijiy universitetning professor-oʻqituvchisi ekspert sifatida jalb qilingan.
[[Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi]] orqali [[Polsha]]ning [[Gdansk universiteti]] bilan hamkorlikda polyak tili boʻyicha mutaxassis jalb etildi.
== Rektorlari ==
<div style="display:flex; flex-wrap:wrap; gap:1em;">
<div style="flex:1; min-width:280px;">
{| class="wikitable sortable"
|+ 1931—1962-yillar: Oʻrta Osiyo moliya-iqtisod instituti/<br />Toshkent moliya-iqtisodiyot instituti
|-
! № !! Rektorning ismi familiyasi !! Faoliyat yillari
|-
| 1 || Holiqov I. U. || [[1931-yil|1931]]—[[1934-yil|1934-yillar]]
|-
| 2 || Seyduzov S. S. || [[1934-yil|1934]]—[[1938-yil|1938-yillar]]
|-
| 3 || Sirixov K. A. || [[1938-yil|1938]]—[[1940-yil|1940-yillar]]
|-
| 4 || Popov M. G. || [[1940-yil|1940]]—[[1943-yil|1943-yillar]]
|-
| 5 || Vlasenko || [[1943-yil|1943]]—[[1945-yil|1945-yillar]]
|-
| 6 || Karakozov E. A. || [[1945-yil|1945]]—[[1947-yil|1947-yillar]]
|-
| 7 || Tursunov M. T. || [[1947-yil|1947]]—[[1952-yil|1952-yillar]]
|-
| 8 || [[Qoriyev Maqsud|Qoriyev M. M.]] || [[1952-yil|1952]]—[[1974-yil|1974-yillar]]
|}
</div>
<div style="flex:1; min-width:280px;">
{| class="wikitable sortable"
|+ 1962—1991-yillar: Toshkent xalq xoʻjaligi instituti
|-
! № !! Rektorning ismi familiyasi !! Faoliyat yillari
|-
| 8 || [[Qoriyev Maqsud|Qoriyev M. M.]] || [[1952-yil|1952]]—[[1974-yil|1974-yillar]]
|-
| 9 || [[Iskandarov Ibrohimjon|Iskandarov I. I.]] || [[1974-yil|1974]]—[[1976-yil|1976-yillar]]
|-
| 10 || [[Murod Sharifxoʻjayev|Sharifxoʻjaev M.Sh.]] || [[1976-yil|1976]]—[[1986-yil|1986-yillar]]
|-
| 11 || Zoidov M. A. || [[1986-yil|1986]]—[[1988-yil|1988-yillar]]
|-
| 12 || [[Saidahror Gʻulomov|Gʻulomov S. S.]] || [[1988-yil|1988]]—[[1998-yil|1998-yillar]]
|}
</div>
<div style="flex:1; min-width:280px;">
{| class="wikitable sortable"
|+ 1991-yildan hozirgacha: Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti
|-
! № !! Rektorning ismi familiyasi !! Faoliyat yillari
|-
| 12 || [[Saidahror Gʻulomov|Gʻulomov S. S.]] || [[1988-yil|1988]]—[[1998-yil|1998-yillar]]
|-
| 13 || Alimov R. H. || [[1998-yil|1998]]—[[2004-yil|2004-yillar]]
|-
| 14 || [[Saidahror Gʻulomov|Gʻulomov S. S.]] || [[2004-yil|2004]]—[[2006-yil|2006-yillar]]
|-
| 15 || Xodiyev B.Yu. || [[2006-yil|2006]]—[[2010-yil|2010-yillar]]
|-
| 16 || Jumayev N. X. || [[2010-yil|2010]]—[[2012-yil|2012-yillar]]
|-
| 17 || Vahabov A. V. || [[2012-yil|2012]]—[[2014-yil|2014-yillar]]
|-
| 18 || Usmanov B. B. || [[2014-yil|2014]]—[[2015-yil|2015-yillar]]
|-
| 19 || Boltabayev M. R. || [[2015-yil|2015]]—[[2016-yil|2016-yillar]]
|-
| 20 || Xodiyev B.Yu. || [[2016-yil|2016]]—[[2019-yil|2019-yillar]]
|-
| 21 || [[Kongratbay Sharipov|Sharipov K. A.]] || [[2019-yil|2019]]—[[2024-yil|2024-yillar]]
|-
| 22 || [[Toʻlqin Teshaboyev|Teshabayev T. Z.]] || [[2024-yil|2024-yildan]] hozirgacha
|}
</div>
</div>
== Mashhur bitiruvchilari ==
<gallery class="center" widths="160" heights="160" caption="Toshkent davlat iqtisodiyot universitetining taniqli bitiruvchilari:">
Fayl:Islam Karimov (cropped).jpg|'''[[Islom Karimov]]'''<br /> [[Oʻzbekiston Respublikasi|Oʻzbekiston Respublikasi]]ning birinchi [[Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti|prezidenti]]
Fayl:Mirzaolim Ibragimovich Ibragimov.jpg|'''[[Mirzaolim Ibrohimov]]'''<br />sovet va oʻzbek davlat arbobi. 1989—1992-yillarda Oʻzbekiston SSR Oliy Kengashi Prezidiumi raisi
Otabek Umarov (cropped).jpg|'''[[Otabek Umarov]]'''<br /> [[Osiyo Olimpiya Kengashi]] — Vitse-prezidenti<br /> [[Oʻzbekiston Milliy olimpiya qoʻmitasi]] — birinchi vitse-prezidenti
Fayl:Artikkhodjayev.jpg|'''[[Jahongir Ortiqxoʻjayev]]'''<br />Davlat arbobi va tadbirkor
Fayl:Bakhtiyor Saidov (2024) (cropped).jpg|'''[[Baxtiyor Saidov]]<ref>{{veb manbasi|url=https://centrasia.org/person2.php?st=1047293719|sarlavha=САИДОВ Бахтиер Одилович {{!}} TsentrAziya|work=centrasia.org|kirish sanasi=2021-11-18}}</ref>'''<br />Davlat arbobi va tadbirkor
Fayl:Aʼzamxon Bahromov.jpg|'''[[Aʼzam Bahromov]]<ref name="centrasia.org">https://centrasia.org/person2.php?st=1013880384</ref>'''<br />[[oʻzbek]] davlat arbobi, iqtisod fanlari nomzodi, sobiq [[Samarqand viloyati]] hokimi
Fayl:Erkinjon Turdimov (cropped).jpg|'''[[Erkinjon Turdimov]]'''<br />[[Sirdaryo viloyati]] hokimi
Fayl:Adiz Boboyev.webp|'''[[Adiz Boboyev]]'''<br />[[Samarqand viloyati]] hokimi
Fayl:Vosiljon Nazarov.jpg|'''[[Vosiljon Nazarov]]<ref name=":2">{{Veb manbasi |url=https://fargona.uz/site/view/news/725 |sarlavha=Nazarov Vosiljon Shuhratovich |qaralgan sana=30-may 2024-yil |arxivsana=2024-05-29 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240529210320/https://fargona.uz/site/view/news/725 }}</ref>'''<br />[[Fargʻona shahri]] hokimi
Fayl:Bakhtiyor Fazilov new.jpg|[[Baxtiyor Fozilov]] <br /> oʻzbek tadbirkori va [[filantrop]]i
Fayl:Muxiddin kalonov.jpg|'''[[Muxiddin Kalonov]]'''<br />[[Navoiy davlat universiteti]] rektori
Fayl:Dmitriy Shokin 2018.jpg|'''[[Dmitriy Shokin]]<ref>{{Veb manbasi|url=https://web.archive.org/web/20180823105540/https://en.asiangames2018.id/athletes/athlete/SHOKIN-Dmitriy-3002245/|sarlavha=DMITRIY SHOKIN|access-date=2026-06-22}}</ref>'''<br />[[Taekvondo]] boʻyicha Oʻzbekiston tarixidagi ilk jahon chempioni, [[Yozgi Olimpiada oʻyinlari 2016|Rio-2016]] Olimpiadasi ishtirokchisi
Fayl:Asila Mirzayorova in 2024.jpg|'''[[Asila Mirzayorova]]<ref>{{Veb manbasi|url=https://tsue.uz/en/news/toshkent-davlat-iqtisodiyot-universitetida-talabalar-ligasi-sport-musobaqalarining-ochilish-marosimi-bolib-otdi|sarlavha=Toshkent davlat iqtisodiyot universitetida "Talabalar ligasi" sport musobaqalarining ochilish marosimi bo'lib o'tdi|date=2024-09-27|access-date=2026-06-22}}e</ref>'''<br />[[Yozgi Paralimpiada oʻyinlari| Paralimpiya]] chempioni va rekordchisi
Fayl:Gevorgjan irina 20081120 olympiade dresden 2.jpg|'''[[Irina Semenova]]<ref>{{Veb manbasi |url=http://magichess.uz/index.php?com=content&task=page&id=1198&lang=uz |sarlavha=ГЕВОРГЯН ИРИНА МУРАДОВНА |nashriyot=OOO "SEHRLI SHAHMAT" veb-sayti |qaralgan sana=2023-08-26 |arxivsana=2023-10-03 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231003005353/http://magichess.uz/index.php?com=content&task=page&id=1198&lang=uz }}</ref>'''<br />ayollar oʻrtasida [[grossmeyster]], besh karra Butunjahon shaxmat Olimpiadasi ishtirokchisi
Fayl:Baxtiyor Karimov.jpg|'''[[Baxtiyor Karimov]]<ref>{{veb manbasi|url=https://taniqliolimlar.uz/scientists/detail/147|sarlavha=KARIMOV BAXTIYOR RAHMANOVICH (Falsafa fanlari doktori, professor)|access-date=2026-06-22}}</ref>'''<br />[[oʻzbekiston]]lik olim, faylasuf, falsafa fanlari doktori, professor
Fayl:Gulnora Shadiyeva.jpg|'''[[Gulnora Shadiyeva]]'''<br />oʻzbekistonlik olima, iqtisod fanlari doktori, professor
Fayl:Toʻrayev Shavkat.jpg|'''[[Shavkat Toʻrayev]]<ref>{{Kitob manbasi |title=Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi |date=2023|url=|coauthors= |author= |language=[[oʻzbek tili|oʻzbekcha]] |isbn= |pages=383 |location=[[Toshkent]] |edition=2-tom |publisher=Science and Innovation |editor=}}</ref>'''<br />oʻzbekistonlik olim, iqtisodiyot fanlari doktori, professor
Fayl:Nodira Saidaxmedova.jpg|'''[[Nodira Saidaxmedova]]<ref>{{Veb manbasi |url=https://akademiklar.uz/saidahmedova-nodira |sarlavha=Saidahmedova Nodira}}</ref>'''<br />oʻzbekistonlik olima, iqtisodiyot fanlari doktori, dotsent
</gallery>
== Gallereya ==
<gallery mode="packed" class="center" widths="160" heights="160" caption="Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti hududidan kadrlar:">
File:Main Administrative Building of TSUE 2.jpg
File:Faculty of Economics Building, TSUE 2.jpg
File:Faculty of Economics Building, TSUE.jpg
File:Faculty of Tourism Building, TSUE.jpg
File:Faculty of Tourism Building, TSUE 2.jpg
File:Yurt in the Main Campus Square, TSUE.jpg
File:90th Anniversary Installation, TSUE.jpg
File:Open-Air Museum, TSUE 2.jpg
File:Main Administrative Building of TSUE.jpg
File:Open-Air Museum, TSUE.jpg
File:Yurt in the Main Campus Square, TSUE 2.jpg
</gallery>
== Manbalar ==
{{Manbalar}}
[[Turkum:Toshkentdagi oliy taʼlim muassasalari]]
[[Turkum:1931-yilda tashkil etilgan ta’lim muassasalari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston iqtisodiyot oliy oʻquv yurtlari]]
[[Turkum:Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti| ]]
{{Template:Oʻzbekistondagi oliy taʼlim muassasalari roʻyxati}}
nw0tw36ztm21jz5ta6pkhjauc7fr5sp
6197792
6197791
2026-07-07T21:18:24Z
Javoxir Yorqulov
130047
/* Xalqaro hamkorlik */
6197792
wikitext
text/x-wiki
{{thr|[[User:Javoxir Yorqulov|<font face="Harlow Solid Italic"><span style="color:#000000">Javoxir Yorqulov</span></font>]]<sup>[[User talk:Javoxir Yorqulov|<span style="color:#00721D">(suhbat uchun!)</span>]]</sup> 13:40, 2026-yil 6-iyul (UTC)}}
{{Taʼlim muassasasi bilgiqutisi
| nomi = Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti
| asl_nomi =
| asl_nomi_til = uz
| tasvir = Main Administrative Building of TSUE.jpg
| tasvir_eni = 300px
| xalqaro_nomi = Tashkent State University of Economics
| ilgarigi_nomi = Toshkent xalq xoʻjaligi instituti
| turi = Davlat universiteti
| asos_solingan = [[1931-yil]]
| rektori = [[Toʻlqin Teshaboyev]]
| talabalari = ~48 653<ref>{{veb manbasi |title="Narxoz", Moliya va Fiskal oliygohlari birlashtirildi - talabalar qayerga ko'chadi? |url=https://www.youtube.com/watch?v=7SAHbrutOm4 |website=www.youtube.com |accessdate=26-mart 2024-yil}}</ref>
| fakultet = 14
| bakalavriat = 4 yil
| magistratura = 2 yil
| aspirantura = bor
| doktorantura = bor
| doktorlari = 225
| professorlari = 232
| oʻqituvchilari = 1 355
| manzili = Islom Karimov koʻchasi 49
| shahar = [[Toshkent]]
| davlat = Oʻzbekiston
| pochta_indeksi = 100066
| koordinatalari = {{koord|41.2992|N|69.2689|E|type:edu|display=inline}}
| pushpin_map = Uzbekistan
| pushpin_label_position = right
| map_size = 300
| pushpin_map_caption = Toshkent davlat iqtisodiyot universitetining joylashuvi
| kampusi =
| veb-sayti = {{URL|tsue.uz}}
| logotip =Tsue logo en.png
}}
'''Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti (TDIU)''' — [[Oʻzbekiston Respublikasi]]ning [[Toshkent shahar|Toshkent shahri]]da joylashgan davlat tadqiqot universiteti hamda iqtisodiyot, moliya, biznes, boshqaruv va soliq sohalarida mutaxassislar tayyorlashga ixtisoslashgan oliy taʼlim muassasasi. 1931-yil 13-avgustda [[Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti# tarixi|Oʻrta Osiyo moliya-iqtisod instituti]] sifatida tashkil etilgan universitet [[Oʻzbekiston]] va [[Markaziy Osiyo]]dagi eng yirik iqtisodiy [[Oliy taʼlim muassasasi|oliy taʼlim muassasalari]]dan biri hisoblanadi.
Universitetning tarixi Turkiston xalq universiteti huzurida 1918-yilda tashkil etilgan savdo sohasi mutaxassislarini tayyorlash kurslariga borib taqaladi. XX asr davomida muassasa bir necha bor qayta tashkil etilib, Toshkent moliya-iqtisodiyot instituti va Toshkent xalq xoʻjaligi instituti nomlari ostida faoliyat yuritgan. 1991-yilda unga Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti nomi berilgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://tsue.uz/oz/university |sarlavha=Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti haqida |qaralgan sana=6/26/2026}}</ref>.
TDIU bakalavriat, magistratura va doktorantura bosqichlarida taʼlim dasturlarini amalga oshiradi hamda iqtisodiyotning turli tarmoqlari uchun ilmiy va pedagogik kadrlar tayyorlaydi. Universitet tarkibiga [[Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti#fakultetlar|fakultetlar]], kafedralar, ilmiy-tadqiqot markazlari, akademik litsey va texnikumlar kiradi. 2024-yilda universitet qayta tashkil etilib, uning tarkibiga [[Toshkent moliya instituti|Toshkent moliya instituti]] va [[Fiskal insituti|Fiskal institut]] qoʻshilgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://gov.uz/oz/edu/news/view/5811 |sarlavha=Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti qayta tashkil etildi. Unga Toshkent moliya hamda Fiskal institutlari qo‘shildi |sana=2024-02-09 12:40:00 |qaralgan sana=6/24/2026}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=https://kun.uz/news/2024/02/08/moliya-va-fiskal-institutlari-narxoz- tarkibiga-otkazildi |sarlavha=Moliya va Fiskal institutlari «Narxoz» tarkibiga o‘tkazildi |sana=08.02.2024 |qaralgan sana=6/24/2026}}</ref>.
== Tarixi ==
=== Tashkil etilishi tarixi ===
Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti tarixi [[1918-yil]]da Turkiston xalq universitetida savdo sohasi mutaxassislari uchun qisqa muddatli kurslar tashkil etilishi bilan boshlangan<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://tsue.uz/ru/university|title=О ташкентском государственном экономическом университете|website=Tsue.uz}}</ref>.
[[1924-yil]]ga kelib ushbu kurslar negizida universitet qoshida ijtimoiy-iqtisodiyot fakulteti ochilgan. Mazkur tuzilma [[1925-yil]]da Ijtimoiy fanlar fakultetiga aylantirilib, uning tarkibida mahalliy iqtisodiyot va huquq fakulteti faoliyatini boshlagan.
Oʻzbekistonda iqtisodiy taʼlimni tizimlashtirish maqsadida [[1931-yil]]da Toshkentda rejalashtirish institutini tashkil etish toʻgʻrisida qaror qabul qilingan. Ushbu muassasa keyinchalik Oʻrta Osiyo davlat savdo va kooperatsiya instituti bilan birlashtirilib, Oʻzbekiston xalq xoʻjaligi instituti nomi bilan yuritila boshlangan. Shu yilning [[13-avgust]]ida Oʻrta Osiyo moliya-iqtisod instituti ham tashkil etilib, keyinchalik u Toshkent moliya-iqtisodiyot institutiga aylantirilgan.
[[Ikkinchi jahon urushi]] yillarida [[Olmaota]]ga evakuatsiya qilingan Leningrad hisob-iqtisod instituti [[1946-yil]]da Toshkent moliya-iqtisodiyot institutiga qoʻshilgach, muassasada kredit-iqtisod hamda buxgalteriya hisobi-iqtisod fakultetlari ochilgan. [[1947-yil]]da tashkil etilgan rejalashtirish-iqtisod fakulteti Oʻrta Osiyo va Qozogʻiston respublikalarida sanoat hamda qishloq xoʻjaligi uchun mutaxassislar tayyorlashni boshlagan.
Iqtisodchilarni bevosita ishlab chiqarishdan ajralmagan holda oʻqitish maqsadida [[1948-yil]]da kechki, [[1955-yil]]da esa sirtqi fakultetlar faoliyati yoʻlga qoʻyilgan. Sirtqi boʻlim keyinchalik umumiy iqtisodiyot hamda buxgalteriya hisobi va moliya mutaxassisliklariga ajratilgan.
=== Toshkent xalq xoʻjaligi instituti ===
Toshkent moliya-iqtisodiyot instituti [[1962-yil]]da Toshkent xalq xoʻjaligi instituti deb qayta nomlangan va [[1991-yil]]gacha shu nom ostida faoliyat koʻrsatgan.
Oʻquv jarayonlarini kengaytirish doirasida [[1967-yil]]da tayyorgarlik kurslari, [[1970-yil]]da esa tayyorgarlik boʻlimi ochilgan. [[1968-yil]]da tashkil etilgan iqtisodiy kibernetika fakultetida matematik fanlar ulushini oshirish hisobiga talabalarni tayyorlash boʻyicha oʻquv dasturlari mustahkamlangan.
[[1970-yil]]da savdo-iqtisod fakulteti tashkil etilib, keyinchalik amaliy fanlarni olish maqsadida biznes yoʻnalishlari boʻyicha oʻquv rejalari kengaytirilgan, bu esa institut tomonidan tayyorlanayotgan kadrlar assortimentini sezilarli darajada oshirgan.
Institutning hududiy tarmoqlari ham rivojlanib, [[1973-yil]]da Toshkent toʻqimachilik kombinatida kechki fakultet tarkibida filial, biroz vaqt oʻtgach esa [[Samarqand]] va [[Qarshi]] oʻquv-maslahat markazlari, [[Andijon]] va [[Qoʻqon]] filiallari hamda umumiy iqtisodiy sirtqi fakultetning yangi boʻlimlari ochilgan. [[1981-yil]]da esa savdo-iqtisod fakultetidan ajralib chiqqan mehnat va taʼminot iqtisodiyoti fakulteti tashkil etilgan.
=== Universitet maqomi va zamonaviy davr ===
Oliy taʼlim muassasasi [[1991-yil]] [[19-iyun]]dan boshlab Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti nomini olgan. Tarkibiy qismini kengaytirish maqsadida [[1993-yil]]da [[Samarqand shahri]]da universitet filiali ochilgan<ref>Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 28-maydagi „Toshkent davlat iqtisodiyot universitetining Samarqand filialini tashkil etish toʻgʻrisida“ 438-son [http://lex.uz/docs/4359583 qarori]</ref>. [[1999-yil]]dan boshlab esa magistratura tashkil etilgan<ref>Toshkent davlat iqtisodiyot universitetida magistratura tashkil qilinishi [https://sf-tsue-pgu.uz/tsue/]</ref>.
Hozirgi kunda universitet tarkibida iqtisodiyot, buxgalteriya hisobi va audit, turizm, menejment va raqamli iqtisodiyot kabi fakultetlar, magistratura va sirtqi boʻlim hamda 24 ta kafedra mavjud. Universitet qoshida pedagog kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish tarmoq markazi, Oʻzbekiston iqtisodiyotini rivojlantirishning ilmiy asoslari va muammolari ilmiy tadqiqot markazi, axborot-resurs markazi, axborot texnologiyalari markazi hamda universitet tarixi muzeyi faoliyat olib bormoqda.
[[Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti]] [[Shavkat Mirziyoyev]]ning [[2024-yil]] [[7-fevral]]dagi qaroriga binoan Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti tubdan qayta tashkil etildi<ref>{{Veb manbasi |url=https://lex.uz/pdfs/6794040 |sarlavha=Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 07.02.2024 yildagi PQ-62-son qarori}}</ref>. Ushbu islohot doirasida [[Toshkent moliya instituti]] hamda [[Fiskal insituti|Davlat soliq qoʻmitasi huzuridagi Fiskal institut]] universitet tarkibiga birlashtirilgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.gazeta.uz/oz/2024/02/08/university/ |sarlavha=Oʻzbekistondagi uchta OTM bitta universitetga birlashtiriladi}}</ref>.
== Taʼlim yoʻnalishlari ==
=== Kunduzgi taʼlim yoʻnalishlari ===
{| class="wikitable sortable"
|+ Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti 2025/2026 oʻquv yili — bakalavriat kunduzgi taʼlim shakli<ref>{{veb manbasi|title=Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti bakalavriat taʼlim yo'nalishlari hamda magistratura mutaxassisliklarida 2025/2026 o'quv yili uchun qayta taqsimotga ko'ra ajratiladigan taʼlim grantlari tasdiqlandi|url=https://tsue.uz/en/contests/toshkent-davlat-iqtisodiyot-universiteti-bakalavriat-talim-yonalishlari-hamda-magistratura-mutaxassisliklarida-20252026-oquv-yili-uchun-qayta-taqsimotga-kora-ajratiladigan-talim-grantlari-tasdiqlandi|date= April 4, 2025}}</ref>
|-
! rowspan="2" | Shifr
! rowspan="2" | Taʼlim yoʻnalishi
! colspan="2" | Oʻtish bali (davlat granti)
! colspan="2" | Oʻtish bali (toʻlov-kontrakt)
|-
! Oʻzbek !! Rus !! Oʻzbek !! Rus
|-
| 60410100 || Iqtisodiyot || 185.50 || 185.70 || 169.30 || 157.40
|-
| 60410200 || Buxgalteriya hisobi || 181.60 || 182.40 || 148.20 || 127.30
|-
| 60410300 || Soliqlar va soliqqa tortish || 178.00 || 178.90 || 126.40 || 114.70
|-
| 60410500 || Moliya va moliyaviy texnologiyalar || 184.10 || 184.60 || 157.20 || 140.60
|-
| 60410600 || Bank ishi || 182.40 || 182.40 || 157.50 || 131.40
|-
| 60410700 || Statistika || 170.50 || — || 120.90 || —
|-
| 60410800 || Menejment || 179.10 || 179.30 || 140.80 || 135.50
|-
| 60410900 || Biznesni boshqarish || 180.20 || 180.20 || 135.70 || 130.00
|-
| 60411000 || Inson resurslarini boshqarish || 169.90 || — || 114.40 || —
|-
| 60411100 || Jahon iqtisodiyoti va xalqaro iqtisodiy munosabatlar || 186.80 || 186.80 || 173.20 || 161.40
|-
| 60411200 || Marketing || 175.10 || 175.30 || 130.80 || 124.20
|-
| 60411300 || Savdo ishi || 174.30 || — || 120.00 || —
|-
| 60610100 || Axborot tizimlari va texnologiyalari || 151.00 || 163.50 || 106.90 || 66.60
|-
| 60610200 || Axborot xavfsizligi || 166.70 || 173.30 || 131.10 || 70.70
|-
| 60610500 || Sunʼiy intellekt || 149.90 || 152.20 || 91.50 || 59.80
|-
| 61010100 || Turizm va mehmondoʻstlik || 162.80 || 169.80 || 126.80 || 128.80
|-
| 61010400 || Logistika || 168.80 || — || 116.70 || —
|}
<div style="display:flex; flex-wrap:wrap; gap:1em;">
<div style="flex:1; min-width:280px;">
=== Masofaviy taʼlim yoʻnalishlari ===
{| class="wikitable sortable"
|+ Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti 2025/2026 oʻquv yili — bakalavriat masofaviy taʼlim shakli
|-
! rowspan="2" | Shifr
! rowspan="2" | Taʼlim yoʻnalishi
! colspan="2" | Oʻtish bali (toʻlov-kontrakt)
|-
! Oʻzbek !! Rus
|-
| 60410100 || Iqtisodiyot || 112.70 || 116.00
|-
| 60410200 || Buxgalteriya hisobi || 82.10 || 98.20
|-
| 60410300 || Soliqlar va soliqqa tortish || 59.80 || 74.00
|-
| 60410500 || Moliya va moliyaviy texnologiyalar || 79.10 || 102.10
|-
| 60410600 || Bank ishi || 93.50 || 102.10
|-
| 60410700 || Statistika || 56.70 || —
|-
| 60410800 || Menejment || 74.80 || 95.00
|-
| 60410900 || Biznesni boshqarish || 75.90 || 102.00
|-
| 60411000 || Inson resurslarini boshqarish || 56.80 || —
|-
| 60411200 || Marketing || 76.90 || 104.30
|-
| 60411300 || Savdo ishi || 56.80 || —
|-
| 61010100 || Turizm va mehmondoʻstlik || 78.90 || 99.00
|-
| 61010400 || Logistika || 65.50 || —
|}
</div>
<div style="flex:1; min-width:280px;">
=== Kechki taʼlim yoʻnalishlari ===
{| class="wikitable sortable"
|+ Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti 2025/2026 oʻquv yili — bakalavriat kechki taʼlim shakli
|-
! rowspan="2" | Shifr
! rowspan="2" | Taʼlim yoʻnalishi
! colspan="2" | Oʻtish bali (toʻlov-kontrakt)
|-
! Oʻzbek !! Rus
|-
| 60410100 || Iqtisodiyot || 154.70 || 130.20
|-
| 60410200 || Buxgalteriya hisobi || 138.80 || 118.70
|-
| 60410500 || Moliya va moliyaviy texnologiyalar || 142.60 || 122.20
|-
| 60410600 || Bank ishi || 143.50 || 121.30
|-
| 60410800 || Menejment || 135.40 || 120.40
|-
| 60410900 || Biznesni boshqarish || 131.30 || —
|-
| 60411000 || Inson resurslarini boshqarish || 119.20 || —
|}
</div>
</div>
== Reyinglar ==
Universitet QS Stars 5 yulduziga ega boʻlgan Markaziy Osiyodagi ikkinchi va Oʻzbekistondagi birinchi oliy taʼlim muassasasidir<ref>{{Cite web |url=https://kun.uz/news/2023/08/27/toshkent-davlat-iqtisodiyot-universiteti-ozbekistondagi-ilk-5-yulduzli-oliy-talim-muassasasiga-aylandi |title=Toshkent Davlat Iqtisodiyot Universiteti - O'zbekistondagi ilk 5 yulduzli oliy ta'lim muassasasiga aylandi |publisher=Kun.uz |date=2023-08-27 |accessdate=2026-06-21}}</ref>.
{| class="wikitable sortable"
|+ Xalqaro reytinglardagi oʻrinlar
|-
! Reyting !! 2023 !! 2024 !! 2025 !! 2026 !! Izoh
|-
| '''QS World University Rankings''' || — || — || 1001–1200-oʻrin || 1201–1400-oʻrin || 2026-yil 18-iyun holatiga koʻra<ref>{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/tashkent-state-university-economics |title=Tashkent State University of Economics |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}</ref>
|-
| '''QS Asia University Rankings''' || — || 451-450-oʻrin || 357-oʻrin || 274-oʻrin || Oʻzbekistonda 3-oʻrin, Markaziy Osiyoda 15-oʻrin (2025-yil nashr)<ref>{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/tashkent-state-university-economics |title=Tashkent State University of Economics |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.prnewswire.co.uk/news-releases/qs-asia-university-rankings-2026-302603218.html |title=QS Asia University Rankings 2026 |publisher=PR Newswire |date=2025-11-04 |accessdate=2026-06-21}}</ref>
|-
| '''QS Sustainability Rankings''' || — || 1161-1180-oʻrin || 951-oʻrin || — || Barqaror rivojlanish boʼyicha jahondagi yetakchi universitetlar reytingi<ref>{{Cite web |url=https://www.gov.uz/oz/news/view/66845 |title=Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti xalqaro reytinglarda koʻrsatgan natijalari eʼtirof etildi |publisher=Gov.uz |date=2025-07-08 |accessdate=2026-06-21}}</ref>
|-
| '''QS by Subject''' <br /><small>(Iqtisodiyot va ekonometrika) || — || — || 401–450-oʻrin || 251-300-oʻrin || Iqtisodiyot va ekonometrika fanlarini oʻqitish borasida dunyo reytingi<ref>{{Cite web |url=https://www.universityguru.com/university/tashkent-state-university-of-economics-tashkent |title=8 rankings of Tashkent State University of Economics 2026 |publisher=University Guru |accessdate=2026-06-21}}</ref>
|-
| '''Times Higher Education (THE)''' <br /><small>(Universitetlarning barqaror rivojlanish reytingi) || 1001+oʻrin || 801–1000-oʻrin || 401–600-oʻrin || 101-200-oʻrin ||Universitetlarning barqaror rivojlanish reytingi<ref>{{Cite web |url=https://www.timeshighereducation.com/news/sustainability-impact-ratings-2026-results-announced |title=Sustainability Impact Ratings 2026: results announced |publisher=Times Higher Education |date=2026-06-24 |accessdate=2026-06-25}}</ref>
|-
| '''UI Greenmetric''' || 365-oʻrin || 300-oʻrin || 250-oʻrin || — || Ekologik barqarorlik sohasida Oʻzbekistonda 1-oʻrin<ref>{{Cite web |url=https://uigreenmetric.com/university/tsue.uz |title=Tashkent State University of Economics – UI GreenMetric |publisher=UI GreenMetric |accessdate=2026-06-25}}</ref>
|-
| '''Webometrics''' || — || — || — || Oʻzbekistonda 1-oʻrin || Raqamli makondagi faollik boʻyicha<ref>{{Cite web |url=https://www.webometrics.info/en/asia |title=Ranking Web of Universities – Asia |publisher=Webometrics |accessdate=2026-06-21}}</ref>
|-
| '''QS Stars''' || {{Rating|5|5}} || {{Rating|5|5}} || {{Rating|5|5}} || {{Rating|5|5}} || Oʻzbekistonda birinchi, Markaziy Osiyoda ikkinchi 5 yulduzli universitet<ref>{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/tashkent-state-university-economics |title=Tashkent State University of Economics – Rankings |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}</ref>
|}
== Ilmiy faoliyat ==
=== Ilmiy salohiyat ===
Bugungi kunda universitet asosiy shtatida 1355 nafar professor-oʻqituvchilar faoliyat olib bormoqda va universitetning ilmiy salohiyati 63,4 foizni tashkil etmoqda. Universitetda jami 1940 nafar izlanuvchi faoliyat olib bormoqda: 26 nafar [[Doktorantura|doktorant]], 306 nafar tayanch doktorant, 4 nafar stajor-tadqiqotchi, 301 nafar mustaqil izlanuvchilar (DSc) va 1303 nafar mustaqil izlanuvchilar (PhD). Universitet huzurida 5 ta ilmiy darajalar beruvchi ilmiy kengash faoliyat yuritib, 12 ta ixtisoslik boʻyicha yuqori malakali ilmiy kadrlar tayyorlash yoʻlga qoʻyilgan. 2025-yil davomida 271 nafar tadqiqotchi tomonidan dissertatsiya ishlari muvaffaqiyatli himoya qilingan: 53 nafari fan doktori (DSc) va 218 nafari falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasini qoʻlga kiritgan.
=== Ilmiy nashrlar ===
Professor-oʻqituvchilar tomonidan 2025-yilda 224 ta [[monografiya]], 2809 ta ilmiy maqola va respublika miqyosidagi ilmiy anjumanlar toʻplamida 1600 dan ortiq [[tezis]] nashr qilindi.
[[Scopus]] bazasidagi publikatsiyalar soni 2021-yildagi 130 tadan 2025-yilga kelib 926 taga yetdi — besh yil ichida 7,1 barobar oʻsdi. Jurnallar toifasi boʻyicha tarkib ham oʻzgardi: 2021-yilda maqolalarning 44,6 foizi Q4, 25,4 foizi Q3 toifali jurnallarda chop etilgan boʻlsa, 2025-yilda Q1 ulushi 43,4 foizni, Q2 ulushi 16,9 foizni tashkil etgan; Q4 ulushi esa 6 foizga tushgan.
Web of Science bazasida indekslangan jurnallarda 2023-yilda 181 ta, 2024-yilda 320 ta va 2025-yilda 400 ta — jami 901 ta ilmiy maqola chop etilgan. Xalqaro kollaboratsiya asosidagi publikatsiyalar soni 1420 tani, iqtiboslar soni esa 13 523 tani tashkil etib, har bir xalqaro hamkorlikdagi publikatsiyaga oʻrtacha 9,5 ta iqtibos toʻgʻri kelmoqda. Scopus bazasidagi publikatsiyalarga jami iqtiboslar soni 17 191 ni, soʻnggi 5 yillikdagi oʻrtacha iqtibos chastotasi esa 7,3 ni tashkil qiladi.
Scopus bazasida maqolalari nashr etilgan professor-oʻqituvchilar soni 1335 nafarni tashkil qilib, shundan 91 nafari h-indeksi 5 va undan yuqori boʻlgan olimlardir (jami chop etgan oʻqituvchilar ichidagi ulushi — 6,8%).
=== Talabalar yutuqlari ===
2025–2026 oʻquv yilida universitetning 1 nafar magistranti biznes va boshqaruv yoʻnalishi boʻyicha Prezident stipendiyasi, 1 nafar talaba Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti stipendiyasi, 1 nafar talaba Islom Karimov nomidagi davlat stipendiyasi, 1 nafar talaba Abu Rayhon Beruniy nomidagi davlat stipendiyasi, 21 nafar talaba Alisher Navoiy nomidagi davlat stipendiyasi hamda 1 nafar talaba Prezident granti sohibi boʻlgan.
Shu oʻquv yilida 101 nafar talaba xalqaro olimpiadalarda, 47 nafari respublika fan olimpiadalari va tanlovlarida, 95 nafari esa universitet olimpiadalari hamda tanlovlarida gʻolib boʻlgan.
=== Innovatsiya va tadqiqot infratuzilmasi ===
Universitet huzuridagi „Digital Finance“ akseleratsiya markazida talabalar va yosh tadqiqotchilar ishtirokida 58 ta startap loyiha shakllantirilib, 750 dan ortiq ishtirokchi jalb etildi. Eng istiqbolli loyihalarni rivojlantirish uchun 1,2 mlrd soʻm miqdorida moliyaviy mablagʻlar ajratilgan.
Universitetda „Eksperimental Iqtisodiyot“ laboratoriyasi faoliyat yuritadi. Laboratoriyada Moodyʻs Analytics tashkiloti bilan hamkorlik doirasida ORBiS moliyaviy maʼlumotlar bazasiga toʻliq kirish taʼminlangan boʻlib, 600 milliondan ortiq tashkilotning moliyaviy, egalik va yuridik maʼlumotlarini olish imkoniyati mavjud. Bazadagi taxminan 400 million tashkilot faol statusga ega boʻlib, bu empirik tadqiqotlar uchun keng qamrovli va ishonchli maʼlumotlar manbai hisoblanadi.
== Xalqaro hamkorlik ==
=== Xalqaro shartnomalar va memorandumlar ===
Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti 200 dan ortiq xorij oliy taʼlim muassasalari bilan ikki va koʻp tomonlama xalqaro shartnomalar, oʻzaro anglashuv [[memorandum]]lari hamda kelishuv xatlari imzolagan. Shartnomalar asosan xalqaro reytinglarning TOP-1000 taligi roʻyxatiga kiruvchi universitetlar bilan tuzilgan.
Hamkorlik oʻrnatilgan universitetlar qatoriga [[AQSh]]ning [[Massachusets texnologiya instituti|MIT universiteti]] (QS-2), [[Italiya]]ning [[Sapienza universiteti]] (QS-128), [[Xitoy]]ning [[Uhan universiteti]] (QS-186) va [[Shanxay universiteti]] (QS-465), [[Yaponiya]]ning [[Tsukuba universiteti]] (QS-350), [[Malayziya]]ning [[Mara texnologiya universiteti]] (QS-542), [[Indoneziya]]ning [[Padjajaran universiteti]] (QS-515), [[Ruminiya]]ning [[Buxarest Iqtisodiy tadqiqotlar universiteti]] (QS-351–400), AQShning [[Kent davlat universiteti]] (THE-801–1000) kiradi.
Shartnoma va memorandumlar qoʻshma taʼlim dasturlarini tashkil etish, investitsiya mablagʻlarini jalb etish, ilmiy-amaliy markazlar tashkil etish, professor-oʻqituvchilarni malaka oshirish va stajirovakalarga yuborish hamda talabalar akademik almashinuvi yoʻnalishlarini qamrab olgan.
=== Xorijiy professor-oʻqituvchilar ===
2025-yilda universitetning oʻquv jarayoniga jami 152 nafar xorijiy professor-oʻqituvchi jalb qilingan: shundan 129 nafari yetakchi xorijiy oliy taʼlim muassasalari pedagog xodimlari va mutaxassislari, 23 nafari chet elda faoliyat yuritayotgan vatandoshlar (onlayn va oflayn tarzda). Jalb etilgan xorijiy pedagoglar orasida [[Buyuk Britaniya]]ning [[University College London]] (QS-9), [[Shvetsiya]]ning [[Lund universiteti]] (QS-72), [[Xitoy]]ning [[Uhan universiteti]] (QS-186), Yaponiyaning [[Tsukuba universiteti]] (QS-350) va Malayziyaning [[Malaziya Utara universiteti|Universiti Utara Malaysia]] (QS-441) kabi universitetlarning vakillari bor.
=== Xorijiy talabalar ===
2025/2026-oʻquv yilida universitetda bakalavriatura, magistratura va doktorantura bosqichlarida 610 nafar xorijlik talaba tahsil oladi. Bu koʻrsatkich oldingi yilga nisbatan 56 foizga oshgan.
Xorijiy talabalar 15 ta davlatni qamrab olgan: [[Afgʻoniston]], [[Belarus]], [[Germaniya]], [[Hindiston]], [[Falastin]], [[Ozarbayjon]], [[Qirgʻiziston]], [[Qozogʻiston]], [[Rossiya]], [[Tojikiston]], [[Turkiya]], [[Turkmaniston]], [[Indoneziya]], [[Ukraina]] va [[Xitoy]].
2025-yilda TDIU va [[Tojikiston davlat huquq, biznes va siyosat universiteti|Tojikiston huquq, biznes va siyosat universiteti]] oʻrtasidagi qoʻshma taʼlim dasturi orqali 124 nafar tojikistonlik talaba qabul qilingan (oʻsish — 7,8 foiz). Xitoydan 51 nafar (oʻsish — 142 foiz), [[Ozarbayjon]]dan esa [[Boku]] shahrida oʻtkazilgan xalqaro taʼlim koʻrgazmasida universitetning ishtiroki natijasida 51 nafar talaba qabul qilingan. Universitetning 100 nafardan ortiq xorijiy talabalariga talabalat turar joylaridan joy ajratilgan.
=== Talabalar almashinuvi ===
2025-yilda 150 nafarga yaqin talaba xorijiy oliy taʼlim muassasalariga oʻqishga yuborilgan: shundan 98 nafari akademik almashinuv dasturlari doirasida bir semestr davomida (oldingi yilga nisbatan 2,7 barobarga koʻp), 43 nafari qisqa muddatli almashinuv dasturlarida ishtirok etgan.
Talabalar yuborilgan universitetlar qatoriga Xitoyning [[Pekin universiteti]] (QS-14) va [[Uhan universiteti]] (QS-186), Malayziyaning [[Malaya universiteti]] (QS-58), Italiyaning [[Sapienza universiteti|Rim Sapienza universiteti]] (QS-128), [[Slovakiya]]ning [[Bratislavadagi Komenskiy universiteti|Bratislava Komeniy universiteti]] (QS-650–700), [[Janubiy Koreya|Korea]]ning [[Kemyung universiteti|Kemyung]] (QS-1001) va [[Kyungdong universiteti|Kyungdong]] universitetlari kiradi.
Talabalar [[Yevropa Ittifoqi]]ning [[Erasmus|Erasmus dasturi]], [[Slovakiya]]ning milliy stipendiya dasturi, [[Janubiy Koreya|Koreya Respublikasi]]ning Global Koreya stipendiyalari dasturi, [[Germaniya]]ning Saksoniya oliy taʼlim muassasalari ittifoqi taʼlim grantlari va [[Avstriya]]ning [[Krems amaliy fanlar universiteti|Krems universiteti]] bilan tuzilgan kelishuvlar asosida yuborilgan.
Oʻz navbatida, 2025-yilda TDIU xorijiy universitetlardan 100 nafardan ortiq talabani almashinuv dasturlari va „yozgi va qishki maktablar“ loyihalari doirasida qabul qilgan. Qabul qilingan talabalar [[Tojikiston]], [[Qirgʻiziston]], [[Belarus]], [[Xitoy]] va [[Indoneziya]] kabi davlatlardan kelgan.
=== Professor-oʻqituvchilarni malaka oshirish ===
2025-yilda 210 nafar professor-oʻqituvchi [[AQSh]], [[Xitoy]], [[Shvetsiya]], [[Chexiya]], [[Janubiy Koreya|Koreya]], [[Turkiya]], [[Germaniya]] va [[Malayziya]] oliy taʼlim muassasalariga malaka oshirish va stajirovakalarga yuborilgan. Bu koʻrsatkich universitetning asosiy shtatidagi professor-oʻqituvchilar soniga nisbatan 15,8 foizni tashkil etgan (Oʻzbekiston Respublikasi oliy taʼlimini 2030-yilgacha rivojlantirish kontseptsiyasida belgilangan maqsadli koʻrsatkich — 15 foiz). 2025-yilda ushbu koʻrsatkich oldingi yilga nisbatan 40 foizga oshgan.
Stajirovka va malaka oshirish dasturlarida ishtiroki uchun yuborilgan universitetlar qatoriga Shvetsiyaning [[Lund universiteti]] (QS-72), [[Estoniya]]ning [[Tartu universiteti]] (QS-362), [[Rossiya]]ning [[Sankt-Peterburg politexnika universiteti|Buyuk Pyotr nomidagi Sankt-Peterburg politexnika universiteti]] (QS-609), Koreaning [[Gachon universiteti]] (QS-701), [[Ispaniya]]ning [[Rovira va Virjili universiteti]] (QS-770), AQShning [[Vayoming universiteti]] (THE-801) va Chexiyadagi [[Yevropa amaliy fanlar va menejment instituti]] kiradi.
=== Hamkorlik markazlari ===
[[Malayziya]]ning [[Mara texnologiya universiteti]] bilan imzolangan kelishuv asosida TDIUda Inklyuziv taʼlim markazi tashkil etildi. Markazning uslubiy taʼminoti xorijiy oliy taʼlim muassasasi tomonidan amalga oshirilgan. 2025-yilda 10 nafar professor-oʻqituvchiga trenerlik sertifikati berildi. Malayziyadagi xalqaro inklyuziv taʼlim forumida TDIU professor-oʻqituvchisi tomonidan tayyorlangan „Uygʻun taʼlim“ ijtimoiy-iqtisodiy infratuzilmasi loyihasi 50 dan ziyod loyiha ichida ikki nominatsiyada oltin va kumush sovrinlarni qoʻlga kiritgan.
Germaniyaning [[Anhal amaliy fanlar universiteti]] bilan tuzilgan memorandum asosida TDIUda „Yashil iqtisodiyot markazi“ faoliyati yoʻlga qoʻyilgan. Markazda yashil iqtisodiyot loyihalarini amalga oshirish uchun xorijiy universitetning professor-oʻqituvchisi ekspert sifatida jalb qilingan.
[[Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi]] orqali [[Polsha]]ning [[Gdansk universiteti]] bilan hamkorlikda polyak tili boʻyicha mutaxassis jalb etilgan.
== Rektorlari ==
<div style="display:flex; flex-wrap:wrap; gap:1em;">
<div style="flex:1; min-width:280px;">
{| class="wikitable sortable"
|+ 1931—1962-yillar: Oʻrta Osiyo moliya-iqtisod instituti/<br />Toshkent moliya-iqtisodiyot instituti
|-
! № !! Rektorning ismi familiyasi !! Faoliyat yillari
|-
| 1 || Holiqov I. U. || [[1931-yil|1931]]—[[1934-yil|1934-yillar]]
|-
| 2 || Seyduzov S. S. || [[1934-yil|1934]]—[[1938-yil|1938-yillar]]
|-
| 3 || Sirixov K. A. || [[1938-yil|1938]]—[[1940-yil|1940-yillar]]
|-
| 4 || Popov M. G. || [[1940-yil|1940]]—[[1943-yil|1943-yillar]]
|-
| 5 || Vlasenko || [[1943-yil|1943]]—[[1945-yil|1945-yillar]]
|-
| 6 || Karakozov E. A. || [[1945-yil|1945]]—[[1947-yil|1947-yillar]]
|-
| 7 || Tursunov M. T. || [[1947-yil|1947]]—[[1952-yil|1952-yillar]]
|-
| 8 || [[Qoriyev Maqsud|Qoriyev M. M.]] || [[1952-yil|1952]]—[[1974-yil|1974-yillar]]
|}
</div>
<div style="flex:1; min-width:280px;">
{| class="wikitable sortable"
|+ 1962—1991-yillar: Toshkent xalq xoʻjaligi instituti
|-
! № !! Rektorning ismi familiyasi !! Faoliyat yillari
|-
| 8 || [[Qoriyev Maqsud|Qoriyev M. M.]] || [[1952-yil|1952]]—[[1974-yil|1974-yillar]]
|-
| 9 || [[Iskandarov Ibrohimjon|Iskandarov I. I.]] || [[1974-yil|1974]]—[[1976-yil|1976-yillar]]
|-
| 10 || [[Murod Sharifxoʻjayev|Sharifxoʻjaev M.Sh.]] || [[1976-yil|1976]]—[[1986-yil|1986-yillar]]
|-
| 11 || Zoidov M. A. || [[1986-yil|1986]]—[[1988-yil|1988-yillar]]
|-
| 12 || [[Saidahror Gʻulomov|Gʻulomov S. S.]] || [[1988-yil|1988]]—[[1998-yil|1998-yillar]]
|}
</div>
<div style="flex:1; min-width:280px;">
{| class="wikitable sortable"
|+ 1991-yildan hozirgacha: Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti
|-
! № !! Rektorning ismi familiyasi !! Faoliyat yillari
|-
| 12 || [[Saidahror Gʻulomov|Gʻulomov S. S.]] || [[1988-yil|1988]]—[[1998-yil|1998-yillar]]
|-
| 13 || Alimov R. H. || [[1998-yil|1998]]—[[2004-yil|2004-yillar]]
|-
| 14 || [[Saidahror Gʻulomov|Gʻulomov S. S.]] || [[2004-yil|2004]]—[[2006-yil|2006-yillar]]
|-
| 15 || Xodiyev B.Yu. || [[2006-yil|2006]]—[[2010-yil|2010-yillar]]
|-
| 16 || Jumayev N. X. || [[2010-yil|2010]]—[[2012-yil|2012-yillar]]
|-
| 17 || Vahabov A. V. || [[2012-yil|2012]]—[[2014-yil|2014-yillar]]
|-
| 18 || Usmanov B. B. || [[2014-yil|2014]]—[[2015-yil|2015-yillar]]
|-
| 19 || Boltabayev M. R. || [[2015-yil|2015]]—[[2016-yil|2016-yillar]]
|-
| 20 || Xodiyev B.Yu. || [[2016-yil|2016]]—[[2019-yil|2019-yillar]]
|-
| 21 || [[Kongratbay Sharipov|Sharipov K. A.]] || [[2019-yil|2019]]—[[2024-yil|2024-yillar]]
|-
| 22 || [[Toʻlqin Teshaboyev|Teshabayev T. Z.]] || [[2024-yil|2024-yildan]] hozirgacha
|}
</div>
</div>
== Mashhur bitiruvchilari ==
<gallery class="center" widths="160" heights="160" caption="Toshkent davlat iqtisodiyot universitetining taniqli bitiruvchilari:">
Fayl:Islam Karimov (cropped).jpg|'''[[Islom Karimov]]'''<br /> [[Oʻzbekiston Respublikasi|Oʻzbekiston Respublikasi]]ning birinchi [[Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti|prezidenti]]
Fayl:Mirzaolim Ibragimovich Ibragimov.jpg|'''[[Mirzaolim Ibrohimov]]'''<br />sovet va oʻzbek davlat arbobi. 1989—1992-yillarda Oʻzbekiston SSR Oliy Kengashi Prezidiumi raisi
Otabek Umarov (cropped).jpg|'''[[Otabek Umarov]]'''<br /> [[Osiyo Olimpiya Kengashi]] — Vitse-prezidenti<br /> [[Oʻzbekiston Milliy olimpiya qoʻmitasi]] — birinchi vitse-prezidenti
Fayl:Artikkhodjayev.jpg|'''[[Jahongir Ortiqxoʻjayev]]'''<br />Davlat arbobi va tadbirkor
Fayl:Bakhtiyor Saidov (2024) (cropped).jpg|'''[[Baxtiyor Saidov]]<ref>{{veb manbasi|url=https://centrasia.org/person2.php?st=1047293719|sarlavha=САИДОВ Бахтиер Одилович {{!}} TsentrAziya|work=centrasia.org|kirish sanasi=2021-11-18}}</ref>'''<br />Davlat arbobi va tadbirkor
Fayl:Aʼzamxon Bahromov.jpg|'''[[Aʼzam Bahromov]]<ref name="centrasia.org">https://centrasia.org/person2.php?st=1013880384</ref>'''<br />[[oʻzbek]] davlat arbobi, iqtisod fanlari nomzodi, sobiq [[Samarqand viloyati]] hokimi
Fayl:Erkinjon Turdimov (cropped).jpg|'''[[Erkinjon Turdimov]]'''<br />[[Sirdaryo viloyati]] hokimi
Fayl:Adiz Boboyev.webp|'''[[Adiz Boboyev]]'''<br />[[Samarqand viloyati]] hokimi
Fayl:Vosiljon Nazarov.jpg|'''[[Vosiljon Nazarov]]<ref name=":2">{{Veb manbasi |url=https://fargona.uz/site/view/news/725 |sarlavha=Nazarov Vosiljon Shuhratovich |qaralgan sana=30-may 2024-yil |arxivsana=2024-05-29 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240529210320/https://fargona.uz/site/view/news/725 }}</ref>'''<br />[[Fargʻona shahri]] hokimi
Fayl:Bakhtiyor Fazilov new.jpg|[[Baxtiyor Fozilov]] <br /> oʻzbek tadbirkori va [[filantrop]]i
Fayl:Muxiddin kalonov.jpg|'''[[Muxiddin Kalonov]]'''<br />[[Navoiy davlat universiteti]] rektori
Fayl:Dmitriy Shokin 2018.jpg|'''[[Dmitriy Shokin]]<ref>{{Veb manbasi|url=https://web.archive.org/web/20180823105540/https://en.asiangames2018.id/athletes/athlete/SHOKIN-Dmitriy-3002245/|sarlavha=DMITRIY SHOKIN|access-date=2026-06-22}}</ref>'''<br />[[Taekvondo]] boʻyicha Oʻzbekiston tarixidagi ilk jahon chempioni, [[Yozgi Olimpiada oʻyinlari 2016|Rio-2016]] Olimpiadasi ishtirokchisi
Fayl:Asila Mirzayorova in 2024.jpg|'''[[Asila Mirzayorova]]<ref>{{Veb manbasi|url=https://tsue.uz/en/news/toshkent-davlat-iqtisodiyot-universitetida-talabalar-ligasi-sport-musobaqalarining-ochilish-marosimi-bolib-otdi|sarlavha=Toshkent davlat iqtisodiyot universitetida "Talabalar ligasi" sport musobaqalarining ochilish marosimi bo'lib o'tdi|date=2024-09-27|access-date=2026-06-22}}e</ref>'''<br />[[Yozgi Paralimpiada oʻyinlari| Paralimpiya]] chempioni va rekordchisi
Fayl:Gevorgjan irina 20081120 olympiade dresden 2.jpg|'''[[Irina Semenova]]<ref>{{Veb manbasi |url=http://magichess.uz/index.php?com=content&task=page&id=1198&lang=uz |sarlavha=ГЕВОРГЯН ИРИНА МУРАДОВНА |nashriyot=OOO "SEHRLI SHAHMAT" veb-sayti |qaralgan sana=2023-08-26 |arxivsana=2023-10-03 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231003005353/http://magichess.uz/index.php?com=content&task=page&id=1198&lang=uz }}</ref>'''<br />ayollar oʻrtasida [[grossmeyster]], besh karra Butunjahon shaxmat Olimpiadasi ishtirokchisi
Fayl:Baxtiyor Karimov.jpg|'''[[Baxtiyor Karimov]]<ref>{{veb manbasi|url=https://taniqliolimlar.uz/scientists/detail/147|sarlavha=KARIMOV BAXTIYOR RAHMANOVICH (Falsafa fanlari doktori, professor)|access-date=2026-06-22}}</ref>'''<br />[[oʻzbekiston]]lik olim, faylasuf, falsafa fanlari doktori, professor
Fayl:Gulnora Shadiyeva.jpg|'''[[Gulnora Shadiyeva]]'''<br />oʻzbekistonlik olima, iqtisod fanlari doktori, professor
Fayl:Toʻrayev Shavkat.jpg|'''[[Shavkat Toʻrayev]]<ref>{{Kitob manbasi |title=Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi |date=2023|url=|coauthors= |author= |language=[[oʻzbek tili|oʻzbekcha]] |isbn= |pages=383 |location=[[Toshkent]] |edition=2-tom |publisher=Science and Innovation |editor=}}</ref>'''<br />oʻzbekistonlik olim, iqtisodiyot fanlari doktori, professor
Fayl:Nodira Saidaxmedova.jpg|'''[[Nodira Saidaxmedova]]<ref>{{Veb manbasi |url=https://akademiklar.uz/saidahmedova-nodira |sarlavha=Saidahmedova Nodira}}</ref>'''<br />oʻzbekistonlik olima, iqtisodiyot fanlari doktori, dotsent
</gallery>
== Gallereya ==
<gallery mode="packed" class="center" widths="160" heights="160" caption="Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti hududidan kadrlar:">
File:Main Administrative Building of TSUE 2.jpg
File:Faculty of Economics Building, TSUE 2.jpg
File:Faculty of Economics Building, TSUE.jpg
File:Faculty of Tourism Building, TSUE.jpg
File:Faculty of Tourism Building, TSUE 2.jpg
File:Yurt in the Main Campus Square, TSUE.jpg
File:90th Anniversary Installation, TSUE.jpg
File:Open-Air Museum, TSUE 2.jpg
File:Main Administrative Building of TSUE.jpg
File:Open-Air Museum, TSUE.jpg
File:Yurt in the Main Campus Square, TSUE 2.jpg
</gallery>
== Manbalar ==
{{Manbalar}}
[[Turkum:Toshkentdagi oliy taʼlim muassasalari]]
[[Turkum:1931-yilda tashkil etilgan ta’lim muassasalari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston iqtisodiyot oliy oʻquv yurtlari]]
[[Turkum:Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti| ]]
{{Template:Oʻzbekistondagi oliy taʼlim muassasalari roʻyxati}}
tnpyjvou5zx5455z4u863sx06jt08mk
6197795
6197792
2026-07-07T21:29:22Z
Javoxir Yorqulov
130047
6197795
wikitext
text/x-wiki
{{thr|[[User:Javoxir Yorqulov|<font face="Harlow Solid Italic"><span style="color:#000000">Javoxir Yorqulov</span></font>]]<sup>[[User talk:Javoxir Yorqulov|<span style="color:#00721D">(suhbat uchun!)</span>]]</sup> 13:40, 2026-yil 6-iyul (UTC)}}
{{Taʼlim muassasasi bilgiqutisi
| nomi = Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti
| asl_nomi =
| asl_nomi_til = uz
| tasvir = Main Administrative Building of TSUE.jpg
| tasvir_eni = 300px
| xalqaro_nomi = Tashkent State University of Economics
| ilgarigi_nomi = Toshkent xalq xoʻjaligi instituti
| turi = Davlat universiteti
| asos_solingan = [[1931-yil]]
| rektori = [[Toʻlqin Teshaboyev]]
| talabalari = ~48 653<ref>{{veb manbasi |title="Narxoz", Moliya va Fiskal oliygohlari birlashtirildi - talabalar qayerga ko'chadi? |url=https://www.youtube.com/watch?v=7SAHbrutOm4 |website=www.youtube.com |accessdate=26-mart 2024-yil}}</ref>
| fakultet = 14
| bakalavriat = 4 yil
| magistratura = 2 yil
| aspirantura = bor
| doktorantura = bor
| doktorlari = 225
| professorlari = 232
| oʻqituvchilari = 1 355
| manzili = Islom Karimov koʻchasi 49
| shahar = [[Toshkent]]
| davlat = Oʻzbekiston
| pochta_indeksi = 100066
| koordinatalari = {{koord|41.2992|N|69.2689|E|type:edu|display=inline}}
| pushpin_map = Uzbekistan
| pushpin_label_position = right
| map_size = 300
| pushpin_map_caption = Toshkent davlat iqtisodiyot universitetining joylashuvi
| kampusi =
| veb-sayti = {{URL|tsue.uz}}
| logotip =Tsue logo en.png
}}
'''Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti (TDIU)''' — [[Oʻzbekiston Respublikasi]]ning [[Toshkent shahar|Toshkent shahri]]da joylashgan davlat tadqiqot universiteti hamda iqtisodiyot, moliya, biznes, boshqaruv va soliq sohalarida mutaxassislar tayyorlashga ixtisoslashgan oliy taʼlim muassasasi. 1931-yil 13-avgustda [[Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti# tarixi|Oʻrta Osiyo moliya-iqtisod instituti]] sifatida tashkil etilgan universitet [[Oʻzbekiston]] va [[Markaziy Osiyo]]dagi eng yirik iqtisodiy [[Oliy taʼlim muassasasi|oliy taʼlim muassasalari]]dan biri hisoblanadi.
Universitetning tarixi Turkiston xalq universiteti huzurida 1918-yilda tashkil etilgan savdo sohasi mutaxassislarini tayyorlash kurslariga borib taqaladi. XX asr davomida muassasa bir necha bor qayta tashkil etilib, Toshkent moliya-iqtisodiyot instituti va Toshkent xalq xoʻjaligi instituti nomlari ostida faoliyat yuritgan. 1991-yilda unga Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti nomi berilgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://tsue.uz/oz/university |sarlavha=Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti haqida |qaralgan sana=6/26/2026}}</ref>.
TDIU bakalavriat, magistratura va doktorantura bosqichlarida taʼlim dasturlarini amalga oshiradi hamda iqtisodiyotning turli tarmoqlari uchun ilmiy va pedagogik kadrlar tayyorlaydi. Universitet tarkibiga [[Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti#fakultetlar|fakultetlar]], kafedralar, ilmiy-tadqiqot markazlari, akademik litsey va texnikumlar kiradi. 2024-yilda universitet qayta tashkil etilib, uning tarkibiga [[Toshkent moliya instituti|Toshkent moliya instituti]] va [[Fiskal insituti|Fiskal institut]] qoʻshilgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://gov.uz/oz/edu/news/view/5811 |sarlavha=Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti qayta tashkil etildi. Unga Toshkent moliya hamda Fiskal institutlari qo‘shildi |sana=2024-02-09 12:40:00 |qaralgan sana=6/24/2026}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=https://kun.uz/news/2024/02/08/moliya-va-fiskal-institutlari-narxoz- tarkibiga-otkazildi |sarlavha=Moliya va Fiskal institutlari «Narxoz» tarkibiga o‘tkazildi |sana=08.02.2024 |qaralgan sana=6/24/2026}}</ref>.
== Tarixi ==
=== Tashkil etilishi tarixi ===
Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti tarixi [[1918-yil]]da Turkiston xalq universitetida savdo sohasi mutaxassislari uchun qisqa muddatli kurslar tashkil etilishi bilan boshlangan<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://tsue.uz/ru/university|title=О ташкентском государственном экономическом университете|website=Tsue.uz}}</ref>.
[[1924-yil]]ga kelib ushbu kurslar negizida universitet qoshida ijtimoiy-iqtisodiyot fakulteti ochilgan. Mazkur tuzilma [[1925-yil]]da Ijtimoiy fanlar fakultetiga aylantirilib, uning tarkibida mahalliy iqtisodiyot va huquq fakulteti faoliyatini boshlagan.
Oʻzbekistonda iqtisodiy taʼlimni tizimlashtirish maqsadida [[1931-yil]]da Toshkentda rejalashtirish institutini tashkil etish toʻgʻrisida qaror qabul qilingan. Ushbu muassasa keyinchalik Oʻrta Osiyo davlat savdo va kooperatsiya instituti bilan birlashtirilib, Oʻzbekiston xalq xoʻjaligi instituti nomi bilan yuritila boshlangan. Shu yilning [[13-avgust]]ida Oʻrta Osiyo moliya-iqtisod instituti ham tashkil etilib, keyinchalik u Toshkent moliya-iqtisodiyot institutiga aylantirilgan.
[[Ikkinchi jahon urushi]] yillarida [[Olmaota]]ga evakuatsiya qilingan Leningrad hisob-iqtisod instituti [[1946-yil]]da Toshkent moliya-iqtisodiyot institutiga qoʻshilgach, muassasada kredit-iqtisod hamda buxgalteriya hisobi-iqtisod fakultetlari ochilgan. [[1947-yil]]da tashkil etilgan rejalashtirish-iqtisod fakulteti Oʻrta Osiyo va Qozogʻiston respublikalarida sanoat hamda qishloq xoʻjaligi uchun mutaxassislar tayyorlashni boshlagan.
Iqtisodchilarni bevosita ishlab chiqarishdan ajralmagan holda oʻqitish maqsadida [[1948-yil]]da kechki, [[1955-yil]]da esa sirtqi fakultetlar faoliyati yoʻlga qoʻyilgan. Sirtqi boʻlim keyinchalik umumiy iqtisodiyot hamda buxgalteriya hisobi va moliya mutaxassisliklariga ajratilgan.
=== Toshkent xalq xoʻjaligi instituti ===
Toshkent moliya-iqtisodiyot instituti [[1962-yil]]da Toshkent xalq xoʻjaligi instituti deb qayta nomlangan va [[1991-yil]]gacha shu nom ostida faoliyat koʻrsatgan.
Oʻquv jarayonlarini kengaytirish doirasida [[1967-yil]]da tayyorgarlik kurslari, [[1970-yil]]da esa tayyorgarlik boʻlimi ochilgan. [[1968-yil]]da tashkil etilgan iqtisodiy kibernetika fakultetida matematik fanlar ulushini oshirish hisobiga talabalarni tayyorlash boʻyicha oʻquv dasturlari mustahkamlangan.
[[1970-yil]]da savdo-iqtisod fakulteti tashkil etilib, keyinchalik amaliy fanlarni olish maqsadida biznes yoʻnalishlari boʻyicha oʻquv rejalari kengaytirilgan, bu esa institut tomonidan tayyorlanayotgan kadrlar assortimentini sezilarli darajada oshirgan.
Institutning hududiy tarmoqlari ham rivojlanib, [[1973-yil]]da Toshkent toʻqimachilik kombinatida kechki fakultet tarkibida filial, biroz vaqt oʻtgach esa [[Samarqand]] va [[Qarshi]] oʻquv-maslahat markazlari, [[Andijon]] va [[Qoʻqon]] filiallari hamda umumiy iqtisodiy sirtqi fakultetning yangi boʻlimlari ochilgan. [[1981-yil]]da esa savdo-iqtisod fakultetidan ajralib chiqqan mehnat va taʼminot iqtisodiyoti fakulteti tashkil etilgan.
=== Universitet maqomi va zamonaviy davr ===
Oliy taʼlim muassasasi [[1991-yil]] [[19-iyun]]dan boshlab Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti nomini olgan. Tarkibiy qismini kengaytirish maqsadida [[1993-yil]]da [[Samarqand shahri]]da universitet filiali ochilgan<ref>Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 28-maydagi „Toshkent davlat iqtisodiyot universitetining Samarqand filialini tashkil etish toʻgʻrisida“ 438-son [http://lex.uz/docs/4359583 qarori]</ref>. [[1999-yil]]dan boshlab esa magistratura tashkil etilgan<ref>Toshkent davlat iqtisodiyot universitetida magistratura tashkil qilinishi [https://sf-tsue-pgu.uz/tsue/]</ref>.
Hozirgi kunda universitet tarkibida iqtisodiyot, buxgalteriya hisobi va audit, turizm, menejment va raqamli iqtisodiyot kabi fakultetlar, magistratura va sirtqi boʻlim hamda 24 ta kafedra mavjud. Universitet qoshida pedagog kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish tarmoq markazi, Oʻzbekiston iqtisodiyotini rivojlantirishning ilmiy asoslari va muammolari ilmiy tadqiqot markazi, axborot-resurs markazi, axborot texnologiyalari markazi hamda universitet tarixi muzeyi faoliyat olib bormoqda.
[[Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti]] [[Shavkat Mirziyoyev]]ning [[2024-yil]] [[7-fevral]]dagi qaroriga binoan Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti tubdan qayta tashkil etildi<ref>{{Veb manbasi |url=https://lex.uz/pdfs/6794040 |sarlavha=Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 07.02.2024 yildagi PQ-62-son qarori}}</ref>. Ushbu islohot doirasida [[Toshkent moliya instituti]] hamda [[Fiskal insituti|Davlat soliq qoʻmitasi huzuridagi Fiskal institut]] universitet tarkibiga birlashtirilgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.gazeta.uz/oz/2024/02/08/university/ |sarlavha=Oʻzbekistondagi uchta OTM bitta universitetga birlashtiriladi}}</ref>.
== Taʼlim yoʻnalishlari ==
=== Kunduzgi taʼlim yoʻnalishlari ===
{| class="wikitable sortable"
|+ Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti 2025/2026 oʻquv yili — bakalavriat kunduzgi taʼlim shakli<ref>{{veb manbasi|title=Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti bakalavriat taʼlim yo'nalishlari hamda magistratura mutaxassisliklarida 2025/2026 o'quv yili uchun qayta taqsimotga ko'ra ajratiladigan taʼlim grantlari tasdiqlandi|url=https://tsue.uz/en/contests/toshkent-davlat-iqtisodiyot-universiteti-bakalavriat-talim-yonalishlari-hamda-magistratura-mutaxassisliklarida-20252026-oquv-yili-uchun-qayta-taqsimotga-kora-ajratiladigan-talim-grantlari-tasdiqlandi|date= April 4, 2025}}</ref>
|-
! rowspan="2" | Shifr
! rowspan="2" | Taʼlim yoʻnalishi
! colspan="2" | Oʻtish bali (davlat granti)
! colspan="2" | Oʻtish bali (toʻlov-kontrakt)
|-
! Oʻzbek !! Rus !! Oʻzbek !! Rus
|-
| 60410100 || Iqtisodiyot || 185.50 || 185.70 || 169.30 || 157.40
|-
| 60410200 || Buxgalteriya hisobi || 181.60 || 182.40 || 148.20 || 127.30
|-
| 60410300 || Soliqlar va soliqqa tortish || 178.00 || 178.90 || 126.40 || 114.70
|-
| 60410500 || Moliya va moliyaviy texnologiyalar || 184.10 || 184.60 || 157.20 || 140.60
|-
| 60410600 || Bank ishi || 182.40 || 182.40 || 157.50 || 131.40
|-
| 60410700 || Statistika || 170.50 || — || 120.90 || —
|-
| 60410800 || Menejment || 179.10 || 179.30 || 140.80 || 135.50
|-
| 60410900 || Biznesni boshqarish || 180.20 || 180.20 || 135.70 || 130.00
|-
| 60411000 || Inson resurslarini boshqarish || 169.90 || — || 114.40 || —
|-
| 60411100 || Jahon iqtisodiyoti va xalqaro iqtisodiy munosabatlar || 186.80 || 186.80 || 173.20 || 161.40
|-
| 60411200 || Marketing || 175.10 || 175.30 || 130.80 || 124.20
|-
| 60411300 || Savdo ishi || 174.30 || — || 120.00 || —
|-
| 60610100 || Axborot tizimlari va texnologiyalari || 151.00 || 163.50 || 106.90 || 66.60
|-
| 60610200 || Axborot xavfsizligi || 166.70 || 173.30 || 131.10 || 70.70
|-
| 60610500 || Sunʼiy intellekt || 149.90 || 152.20 || 91.50 || 59.80
|-
| 61010100 || Turizm va mehmondoʻstlik || 162.80 || 169.80 || 126.80 || 128.80
|-
| 61010400 || Logistika || 168.80 || — || 116.70 || —
|}
<div style="display:flex; flex-wrap:wrap; gap:1em;">
<div style="flex:1; min-width:280px;">
=== Masofaviy taʼlim yoʻnalishlari ===
{| class="wikitable sortable"
|+ Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti 2025/2026 oʻquv yili — bakalavriat masofaviy taʼlim shakli
|-
! rowspan="2" | Shifr
! rowspan="2" | Taʼlim yoʻnalishi
! colspan="2" | Oʻtish bali (toʻlov-kontrakt)
|-
! Oʻzbek !! Rus
|-
| 60410100 || Iqtisodiyot || 112.70 || 116.00
|-
| 60410200 || Buxgalteriya hisobi || 82.10 || 98.20
|-
| 60410300 || Soliqlar va soliqqa tortish || 59.80 || 74.00
|-
| 60410500 || Moliya va moliyaviy texnologiyalar || 79.10 || 102.10
|-
| 60410600 || Bank ishi || 93.50 || 102.10
|-
| 60410700 || Statistika || 56.70 || —
|-
| 60410800 || Menejment || 74.80 || 95.00
|-
| 60410900 || Biznesni boshqarish || 75.90 || 102.00
|-
| 60411000 || Inson resurslarini boshqarish || 56.80 || —
|-
| 60411200 || Marketing || 76.90 || 104.30
|-
| 60411300 || Savdo ishi || 56.80 || —
|-
| 61010100 || Turizm va mehmondoʻstlik || 78.90 || 99.00
|-
| 61010400 || Logistika || 65.50 || —
|}
</div>
<div style="flex:1; min-width:280px;">
=== Kechki taʼlim yoʻnalishlari ===
{| class="wikitable sortable"
|+ Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti 2025/2026 oʻquv yili — bakalavriat kechki taʼlim shakli
|-
! rowspan="2" | Shifr
! rowspan="2" | Taʼlim yoʻnalishi
! colspan="2" | Oʻtish bali (toʻlov-kontrakt)
|-
! Oʻzbek !! Rus
|-
| 60410100 || Iqtisodiyot || 154.70 || 130.20
|-
| 60410200 || Buxgalteriya hisobi || 138.80 || 118.70
|-
| 60410500 || Moliya va moliyaviy texnologiyalar || 142.60 || 122.20
|-
| 60410600 || Bank ishi || 143.50 || 121.30
|-
| 60410800 || Menejment || 135.40 || 120.40
|-
| 60410900 || Biznesni boshqarish || 131.30 || —
|-
| 60411000 || Inson resurslarini boshqarish || 119.20 || —
|}
</div>
</div>
== Reyinglar ==
Universitet QS Stars 5 yulduziga ega boʻlgan Markaziy Osiyodagi ikkinchi va Oʻzbekistondagi birinchi oliy taʼlim muassasasidir<ref>{{Cite web |url=https://kun.uz/news/2023/08/27/toshkent-davlat-iqtisodiyot-universiteti-ozbekistondagi-ilk-5-yulduzli-oliy-talim-muassasasiga-aylandi |title=Toshkent Davlat Iqtisodiyot Universiteti - O'zbekistondagi ilk 5 yulduzli oliy ta'lim muassasasiga aylandi |publisher=Kun.uz |date=2023-08-27 |accessdate=2026-06-21}}</ref>.
{| class="wikitable sortable"
|+ Xalqaro reytinglardagi oʻrinlar
|-
! Reyting !! 2023 !! 2024 !! 2025 !! 2026 !! Izoh
|-
| '''QS World University Rankings''' || — || — || 1001–1200-oʻrin || 1201–1400-oʻrin || 2026-yil 18-iyun holatiga koʻra<ref>{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/tashkent-state-university-economics |title=Tashkent State University of Economics |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}</ref>
|-
| '''QS Asia University Rankings''' || — || 451-450-oʻrin || 357-oʻrin || 274-oʻrin || Oʻzbekistonda 3-oʻrin, Markaziy Osiyoda 15-oʻrin (2025-yil nashr)<ref>{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/tashkent-state-university-economics |title=Tashkent State University of Economics |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.prnewswire.co.uk/news-releases/qs-asia-university-rankings-2026-302603218.html |title=QS Asia University Rankings 2026 |publisher=PR Newswire |date=2025-11-04 |accessdate=2026-06-21}}</ref>
|-
| '''QS Sustainability Rankings''' || — || 1161-1180-oʻrin || 951-oʻrin || — || Barqaror rivojlanish boʼyicha jahondagi yetakchi universitetlar reytingi<ref>{{Cite web |url=https://www.gov.uz/oz/news/view/66845 |title=Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti xalqaro reytinglarda koʻrsatgan natijalari eʼtirof etildi |publisher=Gov.uz |date=2025-07-08 |accessdate=2026-06-21}}</ref>
|-
| '''QS by Subject''' <br /><small>(Iqtisodiyot va ekonometrika) || — || — || 401–450-oʻrin || 251-300-oʻrin || Iqtisodiyot va ekonometrika fanlarini oʻqitish borasida dunyo reytingi<ref>{{Cite web |url=https://www.universityguru.com/university/tashkent-state-university-of-economics-tashkent |title=8 rankings of Tashkent State University of Economics 2026 |publisher=University Guru |accessdate=2026-06-21}}</ref>
|-
| '''Times Higher Education (THE)''' <br /><small>(Universitetlarning barqaror rivojlanish reytingi) || 1001+oʻrin || 801–1000-oʻrin || 401–600-oʻrin || 101-200-oʻrin ||Universitetlarning barqaror rivojlanish reytingi<ref>{{Cite web |url=https://www.timeshighereducation.com/news/sustainability-impact-ratings-2026-results-announced |title=Sustainability Impact Ratings 2026: results announced |publisher=Times Higher Education |date=2026-06-24 |accessdate=2026-06-25}}</ref>
|-
| '''UI Greenmetric''' || 365-oʻrin || 300-oʻrin || 250-oʻrin || — || Ekologik barqarorlik sohasida Oʻzbekistonda 1-oʻrin<ref>{{Cite web |url=https://uigreenmetric.com/university/tsue.uz |title=Tashkent State University of Economics – UI GreenMetric |publisher=UI GreenMetric |accessdate=2026-06-25}}</ref>
|-
| '''Webometrics''' || — || — || — || Oʻzbekistonda 1-oʻrin || Raqamli makondagi faollik boʻyicha<ref>{{Cite web |url=https://www.webometrics.info/en/asia |title=Ranking Web of Universities – Asia |publisher=Webometrics |accessdate=2026-06-21}}</ref>
|-
| '''QS Stars''' || {{Rating|5|5}} || {{Rating|5|5}} || {{Rating|5|5}} || {{Rating|5|5}} || Oʻzbekistonda birinchi, Markaziy Osiyoda ikkinchi 5 yulduzli universitet<ref>{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/tashkent-state-university-economics |title=Tashkent State University of Economics – Rankings |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}</ref>
|}
== Ilmiy faoliyat ==
=== Ilmiy salohiyat ===
Bugungi kunda universitet asosiy shtatida 1355 nafar professor-oʻqituvchilar faoliyat olib bormoqda va universitetning ilmiy salohiyati 63,4 foizni tashkil etmoqda. Universitetda jami 1940 nafar izlanuvchi faoliyat olib bormoqda: 26 nafar [[Doktorantura|doktorant]], 306 nafar tayanch doktorant, 4 nafar stajor-tadqiqotchi, 301 nafar mustaqil izlanuvchilar (DSc) va 1303 nafar mustaqil izlanuvchilar (PhD). Universitet huzurida 5 ta ilmiy darajalar beruvchi ilmiy kengash faoliyat yuritib, 12 ta ixtisoslik boʻyicha yuqori malakali ilmiy kadrlar tayyorlash yoʻlga qoʻyilgan. 2025-yil davomida 271 nafar tadqiqotchi tomonidan dissertatsiya ishlari muvaffaqiyatli himoya qilingan: 53 nafari fan doktori (DSc) va 218 nafari falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasini qoʻlga kiritgan.
=== Ilmiy nashrlar ===
Professor-oʻqituvchilar tomonidan 2025-yilda 224 ta [[monografiya]], 2809 ta ilmiy maqola va respublika miqyosidagi ilmiy anjumanlar toʻplamida 1600 dan ortiq [[tezis]] nashr qilindi.
[[Scopus]] bazasidagi publikatsiyalar soni 2021-yildagi 130 tadan 2025-yilga kelib 926 taga yetdi — besh yil ichida 7,1 barobar oʻsdi. Jurnallar toifasi boʻyicha tarkib ham oʻzgardi: 2021-yilda maqolalarning 44,6 foizi Q4, 25,4 foizi Q3 toifali jurnallarda chop etilgan boʻlsa, 2025-yilda Q1 ulushi 43,4 foizni, Q2 ulushi 16,9 foizni tashkil etgan; Q4 ulushi esa 6 foizga tushgan.
Web of Science bazasida indekslangan jurnallarda 2023-yilda 181 ta, 2024-yilda 320 ta va 2025-yilda 400 ta — jami 901 ta ilmiy maqola chop etilgan. Xalqaro kollaboratsiya asosidagi publikatsiyalar soni 1420 tani, iqtiboslar soni esa 13 523 tani tashkil etib, har bir xalqaro hamkorlikdagi publikatsiyaga oʻrtacha 9,5 ta iqtibos toʻgʻri kelmoqda. Scopus bazasidagi publikatsiyalarga jami iqtiboslar soni 17 191 ni, soʻnggi 5 yillikdagi oʻrtacha iqtibos chastotasi esa 7,3 ni tashkil qiladi.
Scopus bazasida maqolalari nashr etilgan professor-oʻqituvchilar soni 1335 nafarni tashkil qilib, shundan 91 nafari h-indeksi 5 va undan yuqori boʻlgan olimlardir (jami chop etgan oʻqituvchilar ichidagi ulushi — 6,8%).
=== Talabalar yutuqlari ===
2025–2026 oʻquv yilida universitetning 1 nafar magistranti biznes va boshqaruv yoʻnalishi boʻyicha Prezident stipendiyasi, 1 nafar talaba Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti stipendiyasi, 1 nafar talaba Islom Karimov nomidagi davlat stipendiyasi, 1 nafar talaba Abu Rayhon Beruniy nomidagi davlat stipendiyasi, 21 nafar talaba Alisher Navoiy nomidagi davlat stipendiyasi hamda 1 nafar talaba Prezident granti sohibi boʻlgan.
Shu oʻquv yilida 101 nafar talaba xalqaro olimpiadalarda, 47 nafari respublika fan olimpiadalari va tanlovlarida, 95 nafari esa universitet olimpiadalari hamda tanlovlarida gʻolib boʻlgan.
=== Innovatsiya va tadqiqot infratuzilmasi ===
Universitet huzuridagi „Digital Finance“ akseleratsiya markazida talabalar va yosh tadqiqotchilar ishtirokida 58 ta startap loyiha shakllantirilib, 750 dan ortiq ishtirokchi jalb etildi. Eng istiqbolli loyihalarni rivojlantirish uchun 1,2 mlrd soʻm miqdorida moliyaviy mablagʻlar ajratilgan.
Universitetda „Eksperimental Iqtisodiyot“ laboratoriyasi faoliyat yuritadi. Laboratoriyada Moodyʻs Analytics tashkiloti bilan hamkorlik doirasida ORBiS moliyaviy maʼlumotlar bazasiga toʻliq kirish taʼminlangan boʻlib, 600 milliondan ortiq tashkilotning moliyaviy, egalik va yuridik maʼlumotlarini olish imkoniyati mavjud. Bazadagi taxminan 400 million tashkilot faol statusga ega boʻlib, bu empirik tadqiqotlar uchun keng qamrovli va ishonchli maʼlumotlar manbai hisoblanadi.
== Xalqaro hamkorlik ==
=== Xalqaro shartnomalar va memorandumlar ===
Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti 200 dan ortiq xorij oliy taʼlim muassasalari bilan ikki va koʻp tomonlama xalqaro shartnomalar, oʻzaro anglashuv [[memorandum]]lari hamda kelishuv xatlari imzolagan. Shartnomalar asosan xalqaro reytinglarning TOP-1000 taligi roʻyxatiga kiruvchi universitetlar bilan tuzilgan.
Hamkorlik oʻrnatilgan universitetlar qatoriga [[AQSh]]ning [[Massachusets texnologiya instituti|MIT universiteti]] (QS-2), [[Italiya]]ning [[Sapienza universiteti]] (QS-128), [[Xitoy]]ning [[Uhan universiteti]] (QS-186) va [[Shanxay universiteti]] (QS-465), [[Yaponiya]]ning [[Tsukuba universiteti]] (QS-350), [[Malayziya]]ning [[Mara texnologiya universiteti]] (QS-542), [[Indoneziya]]ning [[Padjajaran universiteti]] (QS-515), [[Ruminiya]]ning [[Buxarest Iqtisodiy tadqiqotlar universiteti]] (QS-351–400), AQShning [[Kent davlat universiteti]] (THE-801–1000) kiradi.
Shartnoma va memorandumlar qoʻshma taʼlim dasturlarini tashkil etish, investitsiya mablagʻlarini jalb etish, ilmiy-amaliy markazlar tashkil etish, professor-oʻqituvchilarni malaka oshirish va stajirovakalarga yuborish hamda talabalar akademik almashinuvi yoʻnalishlarini qamrab olgan.
=== Xorijiy professor-oʻqituvchilar ===
2025-yilda universitetning oʻquv jarayoniga jami 152 nafar xorijiy professor-oʻqituvchi jalb qilingan: shundan 129 nafari yetakchi xorijiy oliy taʼlim muassasalari pedagog xodimlari va mutaxassislari, 23 nafari chet elda faoliyat yuritayotgan vatandoshlar (onlayn va oflayn tarzda). Jalb etilgan xorijiy pedagoglar orasida [[Buyuk Britaniya]]ning [[University College London]] (QS-9), [[Shvetsiya]]ning [[Lund universiteti]] (QS-72), [[Xitoy]]ning [[Uhan universiteti]] (QS-186), Yaponiyaning [[Tsukuba universiteti]] (QS-350) va Malayziyaning [[Malaziya Utara universiteti|Universiti Utara Malaysia]] (QS-441) kabi universitetlarning vakillari bor.
=== Xorijiy talabalar ===
2025/2026-oʻquv yilida universitetda bakalavriatura, magistratura va doktorantura bosqichlarida 610 nafar xorijlik talaba tahsil oladi. Bu koʻrsatkich oldingi yilga nisbatan 56 foizga oshgan.
Xorijiy talabalar 15 ta davlatni qamrab olgan: [[Afgʻoniston]], [[Belarus]], [[Germaniya]], [[Hindiston]], [[Falastin]], [[Ozarbayjon]], [[Qirgʻiziston]], [[Qozogʻiston]], [[Rossiya]], [[Tojikiston]], [[Turkiya]], [[Turkmaniston]], [[Indoneziya]], [[Ukraina]] va [[Xitoy]].
2025-yilda TDIU va [[Tojikiston davlat huquq, biznes va siyosat universiteti|Tojikiston huquq, biznes va siyosat universiteti]] oʻrtasidagi qoʻshma taʼlim dasturi orqali 124 nafar tojikistonlik talaba qabul qilingan (oʻsish — 7,8 foiz). Xitoydan 51 nafar (oʻsish — 142 foiz), [[Ozarbayjon]]dan esa [[Boku]] shahrida oʻtkazilgan xalqaro taʼlim koʻrgazmasida universitetning ishtiroki natijasida 51 nafar talaba qabul qilingan. Universitetning 100 nafardan ortiq xorijiy talabalariga talabalat turar joylaridan joy ajratilgan.
=== Talabalar almashinuvi ===
2025-yilda 150 nafarga yaqin talaba xorijiy oliy taʼlim muassasalariga oʻqishga yuborilgan: shundan 98 nafari akademik almashinuv dasturlari doirasida bir semestr davomida (oldingi yilga nisbatan 2,7 barobarga koʻp), 43 nafari qisqa muddatli almashinuv dasturlarida ishtirok etgan.
Talabalar yuborilgan universitetlar qatoriga Xitoyning [[Pekin universiteti]] (QS-14) va [[Uhan universiteti]] (QS-186), Malayziyaning [[Malaya universiteti]] (QS-58), Italiyaning [[Sapienza universiteti|Rim Sapienza universiteti]] (QS-128), [[Slovakiya]]ning [[Bratislavadagi Komenskiy universiteti|Bratislava Komeniy universiteti]] (QS-650–700), [[Janubiy Koreya|Korea]]ning [[Kemyung universiteti|Kemyung]] (QS-1001) va [[Kyungdong universiteti|Kyungdong]] universitetlari kiradi.
Talabalar [[Yevropa Ittifoqi]]ning [[Erasmus|Erasmus dasturi]], [[Slovakiya]]ning milliy stipendiya dasturi, [[Janubiy Koreya|Koreya Respublikasi]]ning Global Koreya stipendiyalari dasturi, [[Germaniya]]ning Saksoniya oliy taʼlim muassasalari ittifoqi taʼlim grantlari va [[Avstriya]]ning [[Krems amaliy fanlar universiteti|Krems universiteti]] bilan tuzilgan kelishuvlar asosida yuborilgan.
Oʻz navbatida, 2025-yilda TDIU xorijiy universitetlardan 100 nafardan ortiq talabani almashinuv dasturlari va „yozgi va qishki maktablar“ loyihalari doirasida qabul qilgan. Qabul qilingan talabalar [[Tojikiston]], [[Qirgʻiziston]], [[Belarus]], [[Xitoy]] va [[Indoneziya]] kabi davlatlardan kelgan.
=== Professor-oʻqituvchilarni malaka oshirish ===
2025-yilda 210 nafar professor-oʻqituvchi [[AQSh]], [[Xitoy]], [[Shvetsiya]], [[Chexiya]], [[Janubiy Koreya|Koreya]], [[Turkiya]], [[Germaniya]] va [[Malayziya]] oliy taʼlim muassasalariga malaka oshirish va stajirovakalarga yuborilgan. Bu koʻrsatkich universitetning asosiy shtatidagi professor-oʻqituvchilar soniga nisbatan 15,8 foizni tashkil etgan (Oʻzbekiston Respublikasi oliy taʼlimini 2030-yilgacha rivojlantirish kontseptsiyasida belgilangan maqsadli koʻrsatkich — 15 foiz). 2025-yilda ushbu koʻrsatkich oldingi yilga nisbatan 40 foizga oshgan.
Stajirovka va malaka oshirish dasturlarida ishtiroki uchun yuborilgan universitetlar qatoriga Shvetsiyaning [[Lund universiteti]] (QS-72), [[Estoniya]]ning [[Tartu universiteti]] (QS-362), [[Rossiya]]ning [[Sankt-Peterburg politexnika universiteti|Buyuk Pyotr nomidagi Sankt-Peterburg politexnika universiteti]] (QS-609), Koreaning [[Gachon universiteti]] (QS-701), [[Ispaniya]]ning [[Rovira va Virjili universiteti]] (QS-770), AQShning [[Vayoming universiteti]] (THE-801) va Chexiyadagi [[Yevropa amaliy fanlar va menejment instituti]] kiradi.
=== Hamkorlik markazlari ===
[[Malayziya]]ning [[Mara texnologiya universiteti]] bilan imzolangan kelishuv asosida TDIUda Inklyuziv taʼlim markazi tashkil etildi. Markazning uslubiy taʼminoti xorijiy oliy taʼlim muassasasi tomonidan amalga oshirilgan. 2025-yilda 10 nafar professor-oʻqituvchiga trenerlik sertifikati berildi. Malayziyadagi xalqaro inklyuziv taʼlim forumida TDIU professor-oʻqituvchisi tomonidan tayyorlangan „Uygʻun taʼlim“ ijtimoiy-iqtisodiy infratuzilmasi loyihasi 50 dan ziyod loyiha ichida ikki nominatsiyada oltin va kumush sovrinlarni qoʻlga kiritgan.
Germaniyaning [[Anhal amaliy fanlar universiteti]] bilan tuzilgan memorandum asosida TDIUda „Yashil iqtisodiyot markazi“ faoliyati yoʻlga qoʻyilgan. Markazda yashil iqtisodiyot loyihalarini amalga oshirish uchun xorijiy universitetning professor-oʻqituvchisi ekspert sifatida jalb qilingan.
[[Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi]] orqali [[Polsha]]ning [[Gdansk universiteti]] bilan hamkorlikda polyak tili boʻyicha mutaxassis jalb etilgan.
== Rektorlari ==
<div style="display:flex; flex-wrap:wrap; gap:1em;">
<div style="flex:1; min-width:280px;">
{| class="wikitable sortable"
|+ 1931—1962-yillar: Oʻrta Osiyo moliya-iqtisod instituti/<br />Toshkent moliya-iqtisodiyot instituti
|-
! № !! Rektorning ismi familiyasi !! Faoliyat yillari
|-
| 1 || Holiqov I. U. || [[1931-yil|1931]]—[[1934-yil|1934-yillar]]
|-
| 2 || Seyduzov S. S. || [[1934-yil|1934]]—[[1938-yil|1938-yillar]]
|-
| 3 || Sirixov K. A. || [[1938-yil|1938]]—[[1940-yil|1940-yillar]]
|-
| 4 || Popov M. G. || [[1940-yil|1940]]—[[1943-yil|1943-yillar]]
|-
| 5 || Vlasenko || [[1943-yil|1943]]—[[1945-yil|1945-yillar]]
|-
| 6 || Karakozov E. A. || [[1945-yil|1945]]—[[1947-yil|1947-yillar]]
|-
| 7 || Tursunov M. T. || [[1947-yil|1947]]—[[1952-yil|1952-yillar]]
|-
| 8 || [[Qoriyev Maqsud|Qoriyev M. M.]] || [[1952-yil|1952]]—[[1974-yil|1974-yillar]]
|}
</div>
<div style="flex:1; min-width:280px;">
{| class="wikitable sortable"
|+ 1962—1991-yillar: Toshkent xalq xoʻjaligi instituti
|-
! № !! Rektorning ismi familiyasi !! Faoliyat yillari
|-
| 8 || [[Qoriyev Maqsud|Qoriyev M. M.]] || [[1952-yil|1952]]—[[1974-yil|1974-yillar]]
|-
| 9 || [[Iskandarov Ibrohimjon|Iskandarov I. I.]] || [[1974-yil|1974]]—[[1976-yil|1976-yillar]]
|-
| 10 || [[Murod Sharifxoʻjayev|Sharifxoʻjaev M.Sh.]] || [[1976-yil|1976]]—[[1986-yil|1986-yillar]]
|-
| 11 || Zoidov M. A. || [[1986-yil|1986]]—[[1988-yil|1988-yillar]]
|-
| 12 || [[Saidahror Gʻulomov|Gʻulomov S. S.]] || [[1988-yil|1988]]—[[1998-yil|1998-yillar]]
|}
</div>
<div style="flex:1; min-width:280px;">
{| class="wikitable sortable"
|+ 1991-yildan hozirgacha: Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti
|-
! № !! Rektorning ismi familiyasi !! Faoliyat yillari
|-
| 12 || [[Saidahror Gʻulomov|Gʻulomov S. S.]] || [[1988-yil|1988]]—[[1998-yil|1998-yillar]]
|-
| 13 || Alimov R. H. || [[1998-yil|1998]]—[[2004-yil|2004-yillar]]
|-
| 14 || [[Saidahror Gʻulomov|Gʻulomov S. S.]] || [[2004-yil|2004]]—[[2006-yil|2006-yillar]]
|-
| 15 || Xodiyev B.Yu. || [[2006-yil|2006]]—[[2010-yil|2010-yillar]]
|-
| 16 || Jumayev N. X. || [[2010-yil|2010]]—[[2012-yil|2012-yillar]]
|-
| 17 || Vahabov A. V. || [[2012-yil|2012]]—[[2014-yil|2014-yillar]]
|-
| 18 || Usmanov B. B. || [[2014-yil|2014]]—[[2015-yil|2015-yillar]]
|-
| 19 || Boltabayev M. R. || [[2015-yil|2015]]—[[2016-yil|2016-yillar]]
|-
| 20 || Xodiyev B.Yu. || [[2016-yil|2016]]—[[2019-yil|2019-yillar]]
|-
| 21 || [[Kongratbay Sharipov|Sharipov K. A.]] || [[2019-yil|2019]]—[[2024-yil|2024-yillar]]
|-
| 22 || [[Toʻlqin Teshaboyev|Teshabayev T. Z.]] || [[2024-yil|2024-yildan]] hozirgacha
|}
</div>
</div>
== Mashhur bitiruvchilari ==
<gallery class="center" widths="160" heights="160" caption="Toshkent davlat iqtisodiyot universitetining taniqli bitiruvchilari:">
Fayl:Islam Karimov (cropped).jpg|'''[[Islom Karimov]]'''<br /> [[Oʻzbekiston Respublikasi|Oʻzbekiston Respublikasi]]ning birinchi [[Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti|prezidenti]]
Fayl:Mirzaolim Ibragimovich Ibragimov.jpg|'''[[Mirzaolim Ibrohimov]]'''<br />sovet va oʻzbek davlat arbobi. 1989—1992-yillarda Oʻzbekiston SSR Oliy Kengashi Prezidiumi raisi
Otabek Umarov (cropped).jpg|'''[[Otabek Umarov]]'''<br /> [[Osiyo Olimpiya Kengashi]] — Vitse-prezidenti<br /> [[Oʻzbekiston Milliy olimpiya qoʻmitasi]] — birinchi vitse-prezidenti
Fayl:Artikkhodjayev.jpg|'''[[Jahongir Ortiqxoʻjayev]]'''<br />Davlat arbobi va tadbirkor
Fayl:Bakhtiyor Saidov (2024) (cropped).jpg|'''[[Baxtiyor Saidov]]<ref>{{veb manbasi|url=https://centrasia.org/person2.php?st=1047293719|sarlavha=САИДОВ Бахтиер Одилович {{!}} TsentrAziya|work=centrasia.org|kirish sanasi=2021-11-18}}</ref>'''<br />Davlat arbobi va tadbirkor
Fayl:Aʼzamxon Bahromov.jpg|'''[[Aʼzam Bahromov]]<ref name="centrasia.org">https://centrasia.org/person2.php?st=1013880384</ref>'''<br />[[oʻzbek]] davlat arbobi, iqtisod fanlari nomzodi, sobiq [[Samarqand viloyati]] hokimi
Fayl:Erkinjon Turdimov (cropped).jpg|'''[[Erkinjon Turdimov]]'''<br />[[Sirdaryo viloyati]] hokimi
Fayl:Adiz Boboyev.webp|'''[[Adiz Boboyev]]'''<br />[[Samarqand viloyati]] hokimi
Fayl:Vosiljon Nazarov.jpg|'''[[Vosiljon Nazarov]]<ref name=":2">{{Veb manbasi |url=https://fargona.uz/site/view/news/725 |sarlavha=Nazarov Vosiljon Shuhratovich |qaralgan sana=30-may 2024-yil |arxivsana=2024-05-29 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240529210320/https://fargona.uz/site/view/news/725 }}</ref>'''<br />[[Fargʻona shahri]] hokimi
Fayl:Bakhtiyor Fazilov new.jpg|[[Baxtiyor Fozilov]] <br /> oʻzbek tadbirkori va [[filantrop]]i
Fayl:Muxiddin kalonov.jpg|'''[[Muxiddin Kalonov]]'''<br />[[Navoiy davlat universiteti]] rektori
Fayl:Dmitriy Shokin 2018.jpg|'''[[Dmitriy Shokin]]<ref>{{Veb manbasi|url=https://web.archive.org/web/20180823105540/https://en.asiangames2018.id/athletes/athlete/SHOKIN-Dmitriy-3002245/|sarlavha=DMITRIY SHOKIN|access-date=2026-06-22}}</ref>'''<br />[[Taekvondo]] boʻyicha Oʻzbekiston tarixidagi ilk jahon chempioni, [[Yozgi Olimpiada oʻyinlari 2016|Rio-2016]] Olimpiadasi ishtirokchisi
Fayl:Asila Mirzayorova in 2024.jpg|'''[[Asila Mirzayorova]]<ref>{{Veb manbasi|url=https://tsue.uz/en/news/toshkent-davlat-iqtisodiyot-universitetida-talabalar-ligasi-sport-musobaqalarining-ochilish-marosimi-bolib-otdi|sarlavha=Toshkent davlat iqtisodiyot universitetida "Talabalar ligasi" sport musobaqalarining ochilish marosimi bo'lib o'tdi|date=2024-09-27|access-date=2026-06-22}}e</ref>'''<br />[[Yozgi Paralimpiada oʻyinlari| Paralimpiya]] chempioni va rekordchisi
Fayl:Gevorgjan irina 20081120 olympiade dresden 2.jpg|'''[[Irina Semenova]]<ref>{{Veb manbasi |url=http://magichess.uz/index.php?com=content&task=page&id=1198&lang=uz |sarlavha=ГЕВОРГЯН ИРИНА МУРАДОВНА |nashriyot=OOO "SEHRLI SHAHMAT" veb-sayti |qaralgan sana=2023-08-26 |arxivsana=2023-10-03 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231003005353/http://magichess.uz/index.php?com=content&task=page&id=1198&lang=uz }}</ref>'''<br />ayollar oʻrtasida [[grossmeyster]], besh karra Butunjahon shaxmat Olimpiadasi ishtirokchisi
Fayl:Baxtiyor Karimov.jpg|'''[[Baxtiyor Karimov]]<ref>{{veb manbasi|url=https://taniqliolimlar.uz/scientists/detail/147|sarlavha=KARIMOV BAXTIYOR RAHMANOVICH (Falsafa fanlari doktori, professor)|access-date=2026-06-22}}</ref>'''<br />[[oʻzbekiston]]lik olim, faylasuf, falsafa fanlari doktori, professor
Fayl:Gulnora Shadiyeva.jpg|'''[[Gulnora Shadiyeva]]'''<br />oʻzbekistonlik olima, iqtisod fanlari doktori, professor
Fayl:Toʻrayev Shavkat.jpg|'''[[Shavkat Toʻrayev]]<ref>{{Kitob manbasi |title=Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi |date=2023|url=|coauthors= |author= |language=[[oʻzbek tili|oʻzbekcha]] |isbn= |pages=383 |location=[[Toshkent]] |edition=2-tom |publisher=Science and Innovation |editor=}}</ref>'''<br />oʻzbekistonlik olim, iqtisodiyot fanlari doktori, professor
Fayl:Nodira Saidaxmedova.jpg|'''[[Nodira Saidaxmedova]]<ref>{{Veb manbasi |url=https://akademiklar.uz/saidahmedova-nodira |sarlavha=Saidahmedova Nodira}}</ref>'''<br />oʻzbekistonlik olima, iqtisodiyot fanlari doktori, dotsent
</gallery>
== Gallereya ==
<gallery mode="packed" class="center" widths="160" heights="160" caption="Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti hududidan kadrlar:">
File:Main Administrative Building of TSUE 2.jpg
File:Faculty of Economics Building, TSUE 2.jpg
File:Faculty of Economics Building, TSUE.jpg
File:Faculty of Tourism Building, TSUE.jpg
File:Faculty of Tourism Building, TSUE 2.jpg
File:Yurt in the Main Campus Square, TSUE.jpg
File:90th Anniversary Installation, TSUE.jpg
File:Open-Air Museum, TSUE 2.jpg
File:Main Administrative Building of TSUE.jpg
File:Open-Air Museum, TSUE.jpg
File:Yurt in the Main Campus Square, TSUE 2.jpg
</gallery>
== Manbalar ==
{{Manbalar}}
==Havolalar ==
* [https://tsue.uz/ Rasmiy sayti]
* [https://t.me/tsueuzofficial/ Telegram kanali]
* [https://www.instagram.com/tsueuzofficial/ Instagram sahifasi]
* [https://www.facebook.com/tsueuzofficial/ Facebook sahifasi]
[[Turkum:Zakovat]]
[[Turkum:Oʻzbekiston nodavlat notijorat tashkilotlari]]
[[Turkum:Toshkentdagi oliy taʼlim muassasalari]]
[[Turkum:1931-yilda tashkil etilgan ta’lim muassasalari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston iqtisodiyot oliy oʻquv yurtlari]]
[[Turkum:Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti| ]]
{{Template:Oʻzbekistondagi oliy taʼlim muassasalari roʻyxati}}
j5mrbi12rp7mvfmn9y6hlpn6w8xsiwz
6197796
6197795
2026-07-07T21:31:03Z
Javoxir Yorqulov
130047
6197796
wikitext
text/x-wiki
{{thr|[[User:Javoxir Yorqulov|<font face="Harlow Solid Italic"><span style="color:#000000">Javoxir Yorqulov</span></font>]]<sup>[[User talk:Javoxir Yorqulov|<span style="color:#00721D">(suhbat uchun!)</span>]]</sup> 13:40, 2026-yil 6-iyul (UTC)}}
{{Taʼlim muassasasi bilgiqutisi
| nomi = Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti
| asl_nomi =
| asl_nomi_til = uz
| tasvir = Main Administrative Building of TSUE.jpg
| tasvir_eni = 300px
| xalqaro_nomi = Tashkent State University of Economics
| ilgarigi_nomi = Toshkent xalq xoʻjaligi instituti
| turi = Davlat universiteti
| asos_solingan = [[1931-yil]]
| rektori = [[Toʻlqin Teshaboyev]]
| talabalari = ~48 653<ref>{{veb manbasi |title="Narxoz", Moliya va Fiskal oliygohlari birlashtirildi - talabalar qayerga ko'chadi? |url=https://www.youtube.com/watch?v=7SAHbrutOm4 |website=www.youtube.com |accessdate=26-mart 2024-yil}}</ref>
| fakultet = 14
| bakalavriat = 4 yil
| magistratura = 2 yil
| aspirantura = bor
| doktorantura = bor
| doktorlari = 225
| professorlari = 232
| oʻqituvchilari = 1 355
| manzili = Islom Karimov koʻchasi 49
| shahar = [[Toshkent]]
| davlat = Oʻzbekiston
| pochta_indeksi = 100066
| koordinatalari = {{koord|41.2992|N|69.2689|E|type:edu|display=inline}}
| pushpin_map = Uzbekistan
| pushpin_label_position = right
| map_size = 300
| pushpin_map_caption = Toshkent davlat iqtisodiyot universitetining joylashuvi
| kampusi =
| veb-sayti = {{URL|tsue.uz}}
| logotip =Tsue logo en.png
}}
'''Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti (TDIU)''' — [[Oʻzbekiston Respublikasi]]ning [[Toshkent shahar|Toshkent shahri]]da joylashgan davlat tadqiqot universiteti hamda iqtisodiyot, moliya, biznes, boshqaruv va soliq sohalarida mutaxassislar tayyorlashga ixtisoslashgan oliy taʼlim muassasasi. 1931-yil 13-avgustda [[Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti# tarixi|Oʻrta Osiyo moliya-iqtisod instituti]] sifatida tashkil etilgan universitet [[Oʻzbekiston]] va [[Markaziy Osiyo]]dagi eng yirik iqtisodiy [[Oliy taʼlim muassasasi|oliy taʼlim muassasalari]]dan biri hisoblanadi.
Universitetning tarixi Turkiston xalq universiteti huzurida 1918-yilda tashkil etilgan savdo sohasi mutaxassislarini tayyorlash kurslariga borib taqaladi. XX asr davomida muassasa bir necha bor qayta tashkil etilib, Toshkent moliya-iqtisodiyot instituti va Toshkent xalq xoʻjaligi instituti nomlari ostida faoliyat yuritgan. 1991-yilda unga Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti nomi berilgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://tsue.uz/oz/university |sarlavha=Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti haqida |qaralgan sana=6/26/2026}}</ref>.
TDIU bakalavriat, magistratura va doktorantura bosqichlarida taʼlim dasturlarini amalga oshiradi hamda iqtisodiyotning turli tarmoqlari uchun ilmiy va pedagogik kadrlar tayyorlaydi. Universitet tarkibiga [[Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti#fakultetlar|fakultetlar]], kafedralar, ilmiy-tadqiqot markazlari, akademik litsey va texnikumlar kiradi. 2024-yilda universitet qayta tashkil etilib, uning tarkibiga [[Toshkent moliya instituti|Toshkent moliya instituti]] va [[Fiskal insituti|Fiskal institut]] qoʻshilgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://gov.uz/oz/edu/news/view/5811 |sarlavha=Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti qayta tashkil etildi. Unga Toshkent moliya hamda Fiskal institutlari qo‘shildi |sana=2024-02-09 12:40:00 |qaralgan sana=6/24/2026}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=https://kun.uz/news/2024/02/08/moliya-va-fiskal-institutlari-narxoz- tarkibiga-otkazildi |sarlavha=Moliya va Fiskal institutlari «Narxoz» tarkibiga o‘tkazildi |sana=08.02.2024 |qaralgan sana=6/24/2026}}</ref>.
== Tarixi ==
=== Tashkil etilishi tarixi ===
Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti tarixi [[1918-yil]]da Turkiston xalq universitetida savdo sohasi mutaxassislari uchun qisqa muddatli kurslar tashkil etilishi bilan boshlangan<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://tsue.uz/ru/university|title=О ташкентском государственном экономическом университете|website=Tsue.uz}}</ref>.
[[1924-yil]]ga kelib ushbu kurslar negizida universitet qoshida ijtimoiy-iqtisodiyot fakulteti ochilgan. Mazkur tuzilma [[1925-yil]]da Ijtimoiy fanlar fakultetiga aylantirilib, uning tarkibida mahalliy iqtisodiyot va huquq fakulteti faoliyatini boshlagan.
Oʻzbekistonda iqtisodiy taʼlimni tizimlashtirish maqsadida [[1931-yil]]da Toshkentda rejalashtirish institutini tashkil etish toʻgʻrisida qaror qabul qilingan. Ushbu muassasa keyinchalik Oʻrta Osiyo davlat savdo va kooperatsiya instituti bilan birlashtirilib, Oʻzbekiston xalq xoʻjaligi instituti nomi bilan yuritila boshlangan. Shu yilning [[13-avgust]]ida Oʻrta Osiyo moliya-iqtisod instituti ham tashkil etilib, keyinchalik u Toshkent moliya-iqtisodiyot institutiga aylantirilgan.
[[Ikkinchi jahon urushi]] yillarida [[Olmaota]]ga evakuatsiya qilingan Leningrad hisob-iqtisod instituti [[1946-yil]]da Toshkent moliya-iqtisodiyot institutiga qoʻshilgach, muassasada kredit-iqtisod hamda buxgalteriya hisobi-iqtisod fakultetlari ochilgan. [[1947-yil]]da tashkil etilgan rejalashtirish-iqtisod fakulteti Oʻrta Osiyo va Qozogʻiston respublikalarida sanoat hamda qishloq xoʻjaligi uchun mutaxassislar tayyorlashni boshlagan.
Iqtisodchilarni bevosita ishlab chiqarishdan ajralmagan holda oʻqitish maqsadida [[1948-yil]]da kechki, [[1955-yil]]da esa sirtqi fakultetlar faoliyati yoʻlga qoʻyilgan. Sirtqi boʻlim keyinchalik umumiy iqtisodiyot hamda buxgalteriya hisobi va moliya mutaxassisliklariga ajratilgan.
=== Toshkent xalq xoʻjaligi instituti ===
Toshkent moliya-iqtisodiyot instituti [[1962-yil]]da Toshkent xalq xoʻjaligi instituti deb qayta nomlangan va [[1991-yil]]gacha shu nom ostida faoliyat koʻrsatgan.
Oʻquv jarayonlarini kengaytirish doirasida [[1967-yil]]da tayyorgarlik kurslari, [[1970-yil]]da esa tayyorgarlik boʻlimi ochilgan. [[1968-yil]]da tashkil etilgan iqtisodiy kibernetika fakultetida matematik fanlar ulushini oshirish hisobiga talabalarni tayyorlash boʻyicha oʻquv dasturlari mustahkamlangan.
[[1970-yil]]da savdo-iqtisod fakulteti tashkil etilib, keyinchalik amaliy fanlarni olish maqsadida biznes yoʻnalishlari boʻyicha oʻquv rejalari kengaytirilgan, bu esa institut tomonidan tayyorlanayotgan kadrlar assortimentini sezilarli darajada oshirgan.
Institutning hududiy tarmoqlari ham rivojlanib, [[1973-yil]]da Toshkent toʻqimachilik kombinatida kechki fakultet tarkibida filial, biroz vaqt oʻtgach esa [[Samarqand]] va [[Qarshi]] oʻquv-maslahat markazlari, [[Andijon]] va [[Qoʻqon]] filiallari hamda umumiy iqtisodiy sirtqi fakultetning yangi boʻlimlari ochilgan. [[1981-yil]]da esa savdo-iqtisod fakultetidan ajralib chiqqan mehnat va taʼminot iqtisodiyoti fakulteti tashkil etilgan.
=== Universitet maqomi va zamonaviy davr ===
Oliy taʼlim muassasasi [[1991-yil]] [[19-iyun]]dan boshlab Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti nomini olgan. Tarkibiy qismini kengaytirish maqsadida [[1993-yil]]da [[Samarqand shahri]]da universitet filiali ochilgan<ref>Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 28-maydagi „Toshkent davlat iqtisodiyot universitetining Samarqand filialini tashkil etish toʻgʻrisida“ 438-son [http://lex.uz/docs/4359583 qarori]</ref>. [[1999-yil]]dan boshlab esa magistratura tashkil etilgan<ref>Toshkent davlat iqtisodiyot universitetida magistratura tashkil qilinishi [https://sf-tsue-pgu.uz/tsue/]</ref>.
Hozirgi kunda universitet tarkibida iqtisodiyot, buxgalteriya hisobi va audit, turizm, menejment va raqamli iqtisodiyot kabi fakultetlar, magistratura va sirtqi boʻlim hamda 24 ta kafedra mavjud. Universitet qoshida pedagog kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish tarmoq markazi, Oʻzbekiston iqtisodiyotini rivojlantirishning ilmiy asoslari va muammolari ilmiy tadqiqot markazi, axborot-resurs markazi, axborot texnologiyalari markazi hamda universitet tarixi muzeyi faoliyat olib bormoqda.
[[Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti]] [[Shavkat Mirziyoyev]]ning [[2024-yil]] [[7-fevral]]dagi qaroriga binoan Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti tubdan qayta tashkil etildi<ref>{{Veb manbasi |url=https://lex.uz/pdfs/6794040 |sarlavha=Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 07.02.2024 yildagi PQ-62-son qarori}}</ref>. Ushbu islohot doirasida [[Toshkent moliya instituti]] hamda [[Fiskal insituti|Davlat soliq qoʻmitasi huzuridagi Fiskal institut]] universitet tarkibiga birlashtirilgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.gazeta.uz/oz/2024/02/08/university/ |sarlavha=Oʻzbekistondagi uchta OTM bitta universitetga birlashtiriladi}}</ref>.
== Taʼlim yoʻnalishlari ==
=== Kunduzgi taʼlim yoʻnalishlari ===
{| class="wikitable sortable"
|+ Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti 2025/2026 oʻquv yili — bakalavriat kunduzgi taʼlim shakli<ref>{{veb manbasi|title=Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti bakalavriat taʼlim yo'nalishlari hamda magistratura mutaxassisliklarida 2025/2026 o'quv yili uchun qayta taqsimotga ko'ra ajratiladigan taʼlim grantlari tasdiqlandi|url=https://tsue.uz/en/contests/toshkent-davlat-iqtisodiyot-universiteti-bakalavriat-talim-yonalishlari-hamda-magistratura-mutaxassisliklarida-20252026-oquv-yili-uchun-qayta-taqsimotga-kora-ajratiladigan-talim-grantlari-tasdiqlandi|date= April 4, 2025}}</ref>
|-
! rowspan="2" | Shifr
! rowspan="2" | Taʼlim yoʻnalishi
! colspan="2" | Oʻtish bali (davlat granti)
! colspan="2" | Oʻtish bali (toʻlov-kontrakt)
|-
! Oʻzbek !! Rus !! Oʻzbek !! Rus
|-
| 60410100 || Iqtisodiyot || 185.50 || 185.70 || 169.30 || 157.40
|-
| 60410200 || Buxgalteriya hisobi || 181.60 || 182.40 || 148.20 || 127.30
|-
| 60410300 || Soliqlar va soliqqa tortish || 178.00 || 178.90 || 126.40 || 114.70
|-
| 60410500 || Moliya va moliyaviy texnologiyalar || 184.10 || 184.60 || 157.20 || 140.60
|-
| 60410600 || Bank ishi || 182.40 || 182.40 || 157.50 || 131.40
|-
| 60410700 || Statistika || 170.50 || — || 120.90 || —
|-
| 60410800 || Menejment || 179.10 || 179.30 || 140.80 || 135.50
|-
| 60410900 || Biznesni boshqarish || 180.20 || 180.20 || 135.70 || 130.00
|-
| 60411000 || Inson resurslarini boshqarish || 169.90 || — || 114.40 || —
|-
| 60411100 || Jahon iqtisodiyoti va xalqaro iqtisodiy munosabatlar || 186.80 || 186.80 || 173.20 || 161.40
|-
| 60411200 || Marketing || 175.10 || 175.30 || 130.80 || 124.20
|-
| 60411300 || Savdo ishi || 174.30 || — || 120.00 || —
|-
| 60610100 || Axborot tizimlari va texnologiyalari || 151.00 || 163.50 || 106.90 || 66.60
|-
| 60610200 || Axborot xavfsizligi || 166.70 || 173.30 || 131.10 || 70.70
|-
| 60610500 || Sunʼiy intellekt || 149.90 || 152.20 || 91.50 || 59.80
|-
| 61010100 || Turizm va mehmondoʻstlik || 162.80 || 169.80 || 126.80 || 128.80
|-
| 61010400 || Logistika || 168.80 || — || 116.70 || —
|}
<div style="display:flex; flex-wrap:wrap; gap:1em;">
<div style="flex:1; min-width:280px;">
=== Masofaviy taʼlim yoʻnalishlari ===
{| class="wikitable sortable"
|+ Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti 2025/2026 oʻquv yili — bakalavriat masofaviy taʼlim shakli
|-
! rowspan="2" | Shifr
! rowspan="2" | Taʼlim yoʻnalishi
! colspan="2" | Oʻtish bali (toʻlov-kontrakt)
|-
! Oʻzbek !! Rus
|-
| 60410100 || Iqtisodiyot || 112.70 || 116.00
|-
| 60410200 || Buxgalteriya hisobi || 82.10 || 98.20
|-
| 60410300 || Soliqlar va soliqqa tortish || 59.80 || 74.00
|-
| 60410500 || Moliya va moliyaviy texnologiyalar || 79.10 || 102.10
|-
| 60410600 || Bank ishi || 93.50 || 102.10
|-
| 60410700 || Statistika || 56.70 || —
|-
| 60410800 || Menejment || 74.80 || 95.00
|-
| 60410900 || Biznesni boshqarish || 75.90 || 102.00
|-
| 60411000 || Inson resurslarini boshqarish || 56.80 || —
|-
| 60411200 || Marketing || 76.90 || 104.30
|-
| 60411300 || Savdo ishi || 56.80 || —
|-
| 61010100 || Turizm va mehmondoʻstlik || 78.90 || 99.00
|-
| 61010400 || Logistika || 65.50 || —
|}
</div>
<div style="flex:1; min-width:280px;">
=== Kechki taʼlim yoʻnalishlari ===
{| class="wikitable sortable"
|+ Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti 2025/2026 oʻquv yili — bakalavriat kechki taʼlim shakli
|-
! rowspan="2" | Shifr
! rowspan="2" | Taʼlim yoʻnalishi
! colspan="2" | Oʻtish bali (toʻlov-kontrakt)
|-
! Oʻzbek !! Rus
|-
| 60410100 || Iqtisodiyot || 154.70 || 130.20
|-
| 60410200 || Buxgalteriya hisobi || 138.80 || 118.70
|-
| 60410500 || Moliya va moliyaviy texnologiyalar || 142.60 || 122.20
|-
| 60410600 || Bank ishi || 143.50 || 121.30
|-
| 60410800 || Menejment || 135.40 || 120.40
|-
| 60410900 || Biznesni boshqarish || 131.30 || —
|-
| 60411000 || Inson resurslarini boshqarish || 119.20 || —
|}
</div>
</div>
== Reyinglar ==
Universitet QS Stars 5 yulduziga ega boʻlgan Markaziy Osiyodagi ikkinchi va Oʻzbekistondagi birinchi oliy taʼlim muassasasidir<ref>{{Cite web |url=https://kun.uz/news/2023/08/27/toshkent-davlat-iqtisodiyot-universiteti-ozbekistondagi-ilk-5-yulduzli-oliy-talim-muassasasiga-aylandi |title=Toshkent Davlat Iqtisodiyot Universiteti - O'zbekistondagi ilk 5 yulduzli oliy ta'lim muassasasiga aylandi |publisher=Kun.uz |date=2023-08-27 |accessdate=2026-06-21}}</ref>.
{| class="wikitable sortable"
|+ Xalqaro reytinglardagi oʻrinlar
|-
! Reyting !! 2023 !! 2024 !! 2025 !! 2026 !! Izoh
|-
| '''QS World University Rankings''' || — || — || 1001–1200-oʻrin || 1201–1400-oʻrin || 2026-yil 18-iyun holatiga koʻra<ref>{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/tashkent-state-university-economics |title=Tashkent State University of Economics |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}</ref>
|-
| '''QS Asia University Rankings''' || — || 451-450-oʻrin || 357-oʻrin || 274-oʻrin || Oʻzbekistonda 3-oʻrin, Markaziy Osiyoda 15-oʻrin (2025-yil nashr)<ref>{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/tashkent-state-university-economics |title=Tashkent State University of Economics |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.prnewswire.co.uk/news-releases/qs-asia-university-rankings-2026-302603218.html |title=QS Asia University Rankings 2026 |publisher=PR Newswire |date=2025-11-04 |accessdate=2026-06-21}}</ref>
|-
| '''QS Sustainability Rankings''' || — || 1161-1180-oʻrin || 951-oʻrin || — || Barqaror rivojlanish boʼyicha jahondagi yetakchi universitetlar reytingi<ref>{{Cite web |url=https://www.gov.uz/oz/news/view/66845 |title=Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti xalqaro reytinglarda koʻrsatgan natijalari eʼtirof etildi |publisher=Gov.uz |date=2025-07-08 |accessdate=2026-06-21}}</ref>
|-
| '''QS by Subject''' <br /><small>(Iqtisodiyot va ekonometrika) || — || — || 401–450-oʻrin || 251-300-oʻrin || Iqtisodiyot va ekonometrika fanlarini oʻqitish borasida dunyo reytingi<ref>{{Cite web |url=https://www.universityguru.com/university/tashkent-state-university-of-economics-tashkent |title=8 rankings of Tashkent State University of Economics 2026 |publisher=University Guru |accessdate=2026-06-21}}</ref>
|-
| '''Times Higher Education (THE)''' <br /><small>(Universitetlarning barqaror rivojlanish reytingi) || 1001+oʻrin || 801–1000-oʻrin || 401–600-oʻrin || 101-200-oʻrin ||Universitetlarning barqaror rivojlanish reytingi<ref>{{Cite web |url=https://www.timeshighereducation.com/news/sustainability-impact-ratings-2026-results-announced |title=Sustainability Impact Ratings 2026: results announced |publisher=Times Higher Education |date=2026-06-24 |accessdate=2026-06-25}}</ref>
|-
| '''UI Greenmetric''' || 365-oʻrin || 300-oʻrin || 250-oʻrin || — || Ekologik barqarorlik sohasida Oʻzbekistonda 1-oʻrin<ref>{{Cite web |url=https://uigreenmetric.com/university/tsue.uz |title=Tashkent State University of Economics – UI GreenMetric |publisher=UI GreenMetric |accessdate=2026-06-25}}</ref>
|-
| '''Webometrics''' || — || — || — || Oʻzbekistonda 1-oʻrin || Raqamli makondagi faollik boʻyicha<ref>{{Cite web |url=https://www.webometrics.info/en/asia |title=Ranking Web of Universities – Asia |publisher=Webometrics |accessdate=2026-06-21}}</ref>
|-
| '''QS Stars''' || {{Rating|5|5}} || {{Rating|5|5}} || {{Rating|5|5}} || {{Rating|5|5}} || Oʻzbekistonda birinchi, Markaziy Osiyoda ikkinchi 5 yulduzli universitet<ref>{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/tashkent-state-university-economics |title=Tashkent State University of Economics – Rankings |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}</ref>
|}
== Ilmiy faoliyat ==
=== Ilmiy salohiyat ===
Bugungi kunda universitet asosiy shtatida 1355 nafar professor-oʻqituvchilar faoliyat olib bormoqda va universitetning ilmiy salohiyati 63,4 foizni tashkil etmoqda. Universitetda jami 1940 nafar izlanuvchi faoliyat olib bormoqda: 26 nafar [[Doktorantura|doktorant]], 306 nafar tayanch doktorant, 4 nafar stajor-tadqiqotchi, 301 nafar mustaqil izlanuvchilar (DSc) va 1303 nafar mustaqil izlanuvchilar (PhD). Universitet huzurida 5 ta ilmiy darajalar beruvchi ilmiy kengash faoliyat yuritib, 12 ta ixtisoslik boʻyicha yuqori malakali ilmiy kadrlar tayyorlash yoʻlga qoʻyilgan. 2025-yil davomida 271 nafar tadqiqotchi tomonidan dissertatsiya ishlari muvaffaqiyatli himoya qilingan: 53 nafari fan doktori (DSc) va 218 nafari falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasini qoʻlga kiritgan.
=== Ilmiy nashrlar ===
Professor-oʻqituvchilar tomonidan 2025-yilda 224 ta [[monografiya]], 2809 ta ilmiy maqola va respublika miqyosidagi ilmiy anjumanlar toʻplamida 1600 dan ortiq [[tezis]] nashr qilindi.
[[Scopus]] bazasidagi publikatsiyalar soni 2021-yildagi 130 tadan 2025-yilga kelib 926 taga yetdi — besh yil ichida 7,1 barobar oʻsdi. Jurnallar toifasi boʻyicha tarkib ham oʻzgardi: 2021-yilda maqolalarning 44,6 foizi Q4, 25,4 foizi Q3 toifali jurnallarda chop etilgan boʻlsa, 2025-yilda Q1 ulushi 43,4 foizni, Q2 ulushi 16,9 foizni tashkil etgan; Q4 ulushi esa 6 foizga tushgan.
Web of Science bazasida indekslangan jurnallarda 2023-yilda 181 ta, 2024-yilda 320 ta va 2025-yilda 400 ta — jami 901 ta ilmiy maqola chop etilgan. Xalqaro kollaboratsiya asosidagi publikatsiyalar soni 1420 tani, iqtiboslar soni esa 13 523 tani tashkil etib, har bir xalqaro hamkorlikdagi publikatsiyaga oʻrtacha 9,5 ta iqtibos toʻgʻri kelmoqda. Scopus bazasidagi publikatsiyalarga jami iqtiboslar soni 17 191 ni, soʻnggi 5 yillikdagi oʻrtacha iqtibos chastotasi esa 7,3 ni tashkil qiladi.
Scopus bazasida maqolalari nashr etilgan professor-oʻqituvchilar soni 1335 nafarni tashkil qilib, shundan 91 nafari h-indeksi 5 va undan yuqori boʻlgan olimlardir (jami chop etgan oʻqituvchilar ichidagi ulushi — 6,8%).
=== Talabalar yutuqlari ===
2025–2026 oʻquv yilida universitetning 1 nafar magistranti biznes va boshqaruv yoʻnalishi boʻyicha Prezident stipendiyasi, 1 nafar talaba Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti stipendiyasi, 1 nafar talaba Islom Karimov nomidagi davlat stipendiyasi, 1 nafar talaba Abu Rayhon Beruniy nomidagi davlat stipendiyasi, 21 nafar talaba Alisher Navoiy nomidagi davlat stipendiyasi hamda 1 nafar talaba Prezident granti sohibi boʻlgan.
Shu oʻquv yilida 101 nafar talaba xalqaro olimpiadalarda, 47 nafari respublika fan olimpiadalari va tanlovlarida, 95 nafari esa universitet olimpiadalari hamda tanlovlarida gʻolib boʻlgan.
=== Innovatsiya va tadqiqot infratuzilmasi ===
Universitet huzuridagi „Digital Finance“ akseleratsiya markazida talabalar va yosh tadqiqotchilar ishtirokida 58 ta startap loyiha shakllantirilib, 750 dan ortiq ishtirokchi jalb etildi. Eng istiqbolli loyihalarni rivojlantirish uchun 1,2 mlrd soʻm miqdorida moliyaviy mablagʻlar ajratilgan.
Universitetda „Eksperimental Iqtisodiyot“ laboratoriyasi faoliyat yuritadi. Laboratoriyada Moodyʻs Analytics tashkiloti bilan hamkorlik doirasida ORBiS moliyaviy maʼlumotlar bazasiga toʻliq kirish taʼminlangan boʻlib, 600 milliondan ortiq tashkilotning moliyaviy, egalik va yuridik maʼlumotlarini olish imkoniyati mavjud. Bazadagi taxminan 400 million tashkilot faol statusga ega boʻlib, bu empirik tadqiqotlar uchun keng qamrovli va ishonchli maʼlumotlar manbai hisoblanadi.
== Xalqaro hamkorlik ==
=== Xalqaro shartnomalar va memorandumlar ===
Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti 200 dan ortiq xorij oliy taʼlim muassasalari bilan ikki va koʻp tomonlama xalqaro shartnomalar, oʻzaro anglashuv [[memorandum]]lari hamda kelishuv xatlari imzolagan. Shartnomalar asosan xalqaro reytinglarning TOP-1000 taligi roʻyxatiga kiruvchi universitetlar bilan tuzilgan.
Hamkorlik oʻrnatilgan universitetlar qatoriga [[AQSh]]ning [[Massachusets texnologiya instituti|MIT universiteti]] (QS-2), [[Italiya]]ning [[Sapienza universiteti]] (QS-128), [[Xitoy]]ning [[Uhan universiteti]] (QS-186) va [[Shanxay universiteti]] (QS-465), [[Yaponiya]]ning [[Tsukuba universiteti]] (QS-350), [[Malayziya]]ning [[Mara texnologiya universiteti]] (QS-542), [[Indoneziya]]ning [[Padjajaran universiteti]] (QS-515), [[Ruminiya]]ning [[Buxarest Iqtisodiy tadqiqotlar universiteti]] (QS-351–400), AQShning [[Kent davlat universiteti]] (THE-801–1000) kiradi.
Shartnoma va memorandumlar qoʻshma taʼlim dasturlarini tashkil etish, investitsiya mablagʻlarini jalb etish, ilmiy-amaliy markazlar tashkil etish, professor-oʻqituvchilarni malaka oshirish va stajirovakalarga yuborish hamda talabalar akademik almashinuvi yoʻnalishlarini qamrab olgan.
=== Xorijiy professor-oʻqituvchilar ===
2025-yilda universitetning oʻquv jarayoniga jami 152 nafar xorijiy professor-oʻqituvchi jalb qilingan: shundan 129 nafari yetakchi xorijiy oliy taʼlim muassasalari pedagog xodimlari va mutaxassislari, 23 nafari chet elda faoliyat yuritayotgan vatandoshlar (onlayn va oflayn tarzda). Jalb etilgan xorijiy pedagoglar orasida [[Buyuk Britaniya]]ning [[University College London]] (QS-9), [[Shvetsiya]]ning [[Lund universiteti]] (QS-72), [[Xitoy]]ning [[Uhan universiteti]] (QS-186), Yaponiyaning [[Tsukuba universiteti]] (QS-350) va Malayziyaning [[Malaziya Utara universiteti|Universiti Utara Malaysia]] (QS-441) kabi universitetlarning vakillari bor.
=== Xorijiy talabalar ===
2025/2026-oʻquv yilida universitetda bakalavriatura, magistratura va doktorantura bosqichlarida 610 nafar xorijlik talaba tahsil oladi. Bu koʻrsatkich oldingi yilga nisbatan 56 foizga oshgan.
Xorijiy talabalar 15 ta davlatni qamrab olgan: [[Afgʻoniston]], [[Belarus]], [[Germaniya]], [[Hindiston]], [[Falastin]], [[Ozarbayjon]], [[Qirgʻiziston]], [[Qozogʻiston]], [[Rossiya]], [[Tojikiston]], [[Turkiya]], [[Turkmaniston]], [[Indoneziya]], [[Ukraina]] va [[Xitoy]].
2025-yilda TDIU va [[Tojikiston davlat huquq, biznes va siyosat universiteti|Tojikiston huquq, biznes va siyosat universiteti]] oʻrtasidagi qoʻshma taʼlim dasturi orqali 124 nafar tojikistonlik talaba qabul qilingan (oʻsish — 7,8 foiz). Xitoydan 51 nafar (oʻsish — 142 foiz), [[Ozarbayjon]]dan esa [[Boku]] shahrida oʻtkazilgan xalqaro taʼlim koʻrgazmasida universitetning ishtiroki natijasida 51 nafar talaba qabul qilingan. Universitetning 100 nafardan ortiq xorijiy talabalariga talabalat turar joylaridan joy ajratilgan.
=== Talabalar almashinuvi ===
2025-yilda 150 nafarga yaqin talaba xorijiy oliy taʼlim muassasalariga oʻqishga yuborilgan: shundan 98 nafari akademik almashinuv dasturlari doirasida bir semestr davomida (oldingi yilga nisbatan 2,7 barobarga koʻp), 43 nafari qisqa muddatli almashinuv dasturlarida ishtirok etgan.
Talabalar yuborilgan universitetlar qatoriga Xitoyning [[Pekin universiteti]] (QS-14) va [[Uhan universiteti]] (QS-186), Malayziyaning [[Malaya universiteti]] (QS-58), Italiyaning [[Sapienza universiteti|Rim Sapienza universiteti]] (QS-128), [[Slovakiya]]ning [[Bratislavadagi Komenskiy universiteti|Bratislava Komeniy universiteti]] (QS-650–700), [[Janubiy Koreya|Korea]]ning [[Kemyung universiteti|Kemyung]] (QS-1001) va [[Kyungdong universiteti|Kyungdong]] universitetlari kiradi.
Talabalar [[Yevropa Ittifoqi]]ning [[Erasmus|Erasmus dasturi]], [[Slovakiya]]ning milliy stipendiya dasturi, [[Janubiy Koreya|Koreya Respublikasi]]ning Global Koreya stipendiyalari dasturi, [[Germaniya]]ning Saksoniya oliy taʼlim muassasalari ittifoqi taʼlim grantlari va [[Avstriya]]ning [[Krems amaliy fanlar universiteti|Krems universiteti]] bilan tuzilgan kelishuvlar asosida yuborilgan.
Oʻz navbatida, 2025-yilda TDIU xorijiy universitetlardan 100 nafardan ortiq talabani almashinuv dasturlari va „yozgi va qishki maktablar“ loyihalari doirasida qabul qilgan. Qabul qilingan talabalar [[Tojikiston]], [[Qirgʻiziston]], [[Belarus]], [[Xitoy]] va [[Indoneziya]] kabi davlatlardan kelgan.
=== Professor-oʻqituvchilarni malaka oshirish ===
2025-yilda 210 nafar professor-oʻqituvchi [[AQSh]], [[Xitoy]], [[Shvetsiya]], [[Chexiya]], [[Janubiy Koreya|Koreya]], [[Turkiya]], [[Germaniya]] va [[Malayziya]] oliy taʼlim muassasalariga malaka oshirish va stajirovakalarga yuborilgan. Bu koʻrsatkich universitetning asosiy shtatidagi professor-oʻqituvchilar soniga nisbatan 15,8 foizni tashkil etgan (Oʻzbekiston Respublikasi oliy taʼlimini 2030-yilgacha rivojlantirish kontseptsiyasida belgilangan maqsadli koʻrsatkich — 15 foiz). 2025-yilda ushbu koʻrsatkich oldingi yilga nisbatan 40 foizga oshgan.
Stajirovka va malaka oshirish dasturlarida ishtiroki uchun yuborilgan universitetlar qatoriga Shvetsiyaning [[Lund universiteti]] (QS-72), [[Estoniya]]ning [[Tartu universiteti]] (QS-362), [[Rossiya]]ning [[Sankt-Peterburg politexnika universiteti|Buyuk Pyotr nomidagi Sankt-Peterburg politexnika universiteti]] (QS-609), Koreaning [[Gachon universiteti]] (QS-701), [[Ispaniya]]ning [[Rovira va Virjili universiteti]] (QS-770), AQShning [[Vayoming universiteti]] (THE-801) va Chexiyadagi [[Yevropa amaliy fanlar va menejment instituti]] kiradi.
=== Hamkorlik markazlari ===
[[Malayziya]]ning [[Mara texnologiya universiteti]] bilan imzolangan kelishuv asosida TDIUda Inklyuziv taʼlim markazi tashkil etildi. Markazning uslubiy taʼminoti xorijiy oliy taʼlim muassasasi tomonidan amalga oshirilgan. 2025-yilda 10 nafar professor-oʻqituvchiga trenerlik sertifikati berildi. Malayziyadagi xalqaro inklyuziv taʼlim forumida TDIU professor-oʻqituvchisi tomonidan tayyorlangan „Uygʻun taʼlim“ ijtimoiy-iqtisodiy infratuzilmasi loyihasi 50 dan ziyod loyiha ichida ikki nominatsiyada oltin va kumush sovrinlarni qoʻlga kiritgan.
Germaniyaning [[Anhal amaliy fanlar universiteti]] bilan tuzilgan memorandum asosida TDIUda „Yashil iqtisodiyot markazi“ faoliyati yoʻlga qoʻyilgan. Markazda yashil iqtisodiyot loyihalarini amalga oshirish uchun xorijiy universitetning professor-oʻqituvchisi ekspert sifatida jalb qilingan.
[[Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi]] orqali [[Polsha]]ning [[Gdansk universiteti]] bilan hamkorlikda polyak tili boʻyicha mutaxassis jalb etilgan.
== Rektorlari ==
<div style="display:flex; flex-wrap:wrap; gap:1em;">
<div style="flex:1; min-width:280px;">
{| class="wikitable sortable"
|+ 1931—1962-yillar: Oʻrta Osiyo moliya-iqtisod instituti/<br />Toshkent moliya-iqtisodiyot instituti
|-
! № !! Rektorning ismi familiyasi !! Faoliyat yillari
|-
| 1 || Holiqov I. U. || [[1931-yil|1931]]—[[1934-yil|1934-yillar]]
|-
| 2 || Seyduzov S. S. || [[1934-yil|1934]]—[[1938-yil|1938-yillar]]
|-
| 3 || Sirixov K. A. || [[1938-yil|1938]]—[[1940-yil|1940-yillar]]
|-
| 4 || Popov M. G. || [[1940-yil|1940]]—[[1943-yil|1943-yillar]]
|-
| 5 || Vlasenko || [[1943-yil|1943]]—[[1945-yil|1945-yillar]]
|-
| 6 || Karakozov E. A. || [[1945-yil|1945]]—[[1947-yil|1947-yillar]]
|-
| 7 || Tursunov M. T. || [[1947-yil|1947]]—[[1952-yil|1952-yillar]]
|-
| 8 || [[Qoriyev Maqsud|Qoriyev M. M.]] || [[1952-yil|1952]]—[[1974-yil|1974-yillar]]
|}
</div>
<div style="flex:1; min-width:280px;">
{| class="wikitable sortable"
|+ 1962—1991-yillar: Toshkent xalq xoʻjaligi instituti
|-
! № !! Rektorning ismi familiyasi !! Faoliyat yillari
|-
| 8 || [[Qoriyev Maqsud|Qoriyev M. M.]] || [[1952-yil|1952]]—[[1974-yil|1974-yillar]]
|-
| 9 || [[Iskandarov Ibrohimjon|Iskandarov I. I.]] || [[1974-yil|1974]]—[[1976-yil|1976-yillar]]
|-
| 10 || [[Murod Sharifxoʻjayev|Sharifxoʻjaev M.Sh.]] || [[1976-yil|1976]]—[[1986-yil|1986-yillar]]
|-
| 11 || Zoidov M. A. || [[1986-yil|1986]]—[[1988-yil|1988-yillar]]
|-
| 12 || [[Saidahror Gʻulomov|Gʻulomov S. S.]] || [[1988-yil|1988]]—[[1998-yil|1998-yillar]]
|}
</div>
<div style="flex:1; min-width:280px;">
{| class="wikitable sortable"
|+ 1991-yildan hozirgacha: Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti
|-
! № !! Rektorning ismi familiyasi !! Faoliyat yillari
|-
| 12 || [[Saidahror Gʻulomov|Gʻulomov S. S.]] || [[1988-yil|1988]]—[[1998-yil|1998-yillar]]
|-
| 13 || Alimov R. H. || [[1998-yil|1998]]—[[2004-yil|2004-yillar]]
|-
| 14 || [[Saidahror Gʻulomov|Gʻulomov S. S.]] || [[2004-yil|2004]]—[[2006-yil|2006-yillar]]
|-
| 15 || Xodiyev B.Yu. || [[2006-yil|2006]]—[[2010-yil|2010-yillar]]
|-
| 16 || Jumayev N. X. || [[2010-yil|2010]]—[[2012-yil|2012-yillar]]
|-
| 17 || Vahabov A. V. || [[2012-yil|2012]]—[[2014-yil|2014-yillar]]
|-
| 18 || Usmanov B. B. || [[2014-yil|2014]]—[[2015-yil|2015-yillar]]
|-
| 19 || Boltabayev M. R. || [[2015-yil|2015]]—[[2016-yil|2016-yillar]]
|-
| 20 || Xodiyev B.Yu. || [[2016-yil|2016]]—[[2019-yil|2019-yillar]]
|-
| 21 || [[Kongratbay Sharipov|Sharipov K. A.]] || [[2019-yil|2019]]—[[2024-yil|2024-yillar]]
|-
| 22 || [[Toʻlqin Teshaboyev|Teshabayev T. Z.]] || [[2024-yil|2024-yildan]] hozirgacha
|}
</div>
</div>
== Mashhur bitiruvchilari ==
<gallery class="center" widths="160" heights="160" caption="Toshkent davlat iqtisodiyot universitetining taniqli bitiruvchilari:">
Fayl:Islam Karimov (cropped).jpg|'''[[Islom Karimov]]'''<br /> [[Oʻzbekiston Respublikasi|Oʻzbekiston Respublikasi]]ning birinchi [[Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti|prezidenti]]
Fayl:Mirzaolim Ibragimovich Ibragimov.jpg|'''[[Mirzaolim Ibrohimov]]'''<br />sovet va oʻzbek davlat arbobi. 1989—1992-yillarda Oʻzbekiston SSR Oliy Kengashi Prezidiumi raisi
Otabek Umarov (cropped).jpg|'''[[Otabek Umarov]]'''<br /> [[Osiyo Olimpiya Kengashi]] — Vitse-prezidenti<br /> [[Oʻzbekiston Milliy olimpiya qoʻmitasi]] — birinchi vitse-prezidenti
Fayl:Artikkhodjayev.jpg|'''[[Jahongir Ortiqxoʻjayev]]'''<br />Davlat arbobi va tadbirkor
Fayl:Bakhtiyor Saidov (2024) (cropped).jpg|'''[[Baxtiyor Saidov]]<ref>{{veb manbasi|url=https://centrasia.org/person2.php?st=1047293719|sarlavha=САИДОВ Бахтиер Одилович {{!}} TsentrAziya|work=centrasia.org|kirish sanasi=2021-11-18}}</ref>'''<br />Davlat arbobi va tadbirkor
Fayl:Aʼzamxon Bahromov.jpg|'''[[Aʼzam Bahromov]]<ref name="centrasia.org">https://centrasia.org/person2.php?st=1013880384</ref>'''<br />[[oʻzbek]] davlat arbobi, iqtisod fanlari nomzodi, sobiq [[Samarqand viloyati]] hokimi
Fayl:Erkinjon Turdimov (cropped).jpg|'''[[Erkinjon Turdimov]]'''<br />[[Sirdaryo viloyati]] hokimi
Fayl:Adiz Boboyev.webp|'''[[Adiz Boboyev]]'''<br />[[Samarqand viloyati]] hokimi
Fayl:Vosiljon Nazarov.jpg|'''[[Vosiljon Nazarov]]<ref name=":2">{{Veb manbasi |url=https://fargona.uz/site/view/news/725 |sarlavha=Nazarov Vosiljon Shuhratovich |qaralgan sana=30-may 2024-yil |arxivsana=2024-05-29 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240529210320/https://fargona.uz/site/view/news/725 }}</ref>'''<br />[[Fargʻona shahri]] hokimi
Fayl:Bakhtiyor Fazilov new.jpg|[[Baxtiyor Fozilov]] <br /> oʻzbek tadbirkori va [[filantrop]]i
Fayl:Muxiddin kalonov.jpg|'''[[Muxiddin Kalonov]]'''<br />[[Navoiy davlat universiteti]] rektori
Fayl:Dmitriy Shokin 2018.jpg|'''[[Dmitriy Shokin]]<ref>{{Veb manbasi|url=https://web.archive.org/web/20180823105540/https://en.asiangames2018.id/athletes/athlete/SHOKIN-Dmitriy-3002245/|sarlavha=DMITRIY SHOKIN|access-date=2026-06-22}}</ref>'''<br />[[Taekvondo]] boʻyicha Oʻzbekiston tarixidagi ilk jahon chempioni, [[Yozgi Olimpiada oʻyinlari 2016|Rio-2016]] Olimpiadasi ishtirokchisi
Fayl:Asila Mirzayorova in 2024.jpg|'''[[Asila Mirzayorova]]<ref>{{Veb manbasi|url=https://tsue.uz/en/news/toshkent-davlat-iqtisodiyot-universitetida-talabalar-ligasi-sport-musobaqalarining-ochilish-marosimi-bolib-otdi|sarlavha=Toshkent davlat iqtisodiyot universitetida "Talabalar ligasi" sport musobaqalarining ochilish marosimi bo'lib o'tdi|date=2024-09-27|access-date=2026-06-22}}e</ref>'''<br />[[Yozgi Paralimpiada oʻyinlari| Paralimpiya]] chempioni va rekordchisi
Fayl:Gevorgjan irina 20081120 olympiade dresden 2.jpg|'''[[Irina Semenova]]<ref>{{Veb manbasi |url=http://magichess.uz/index.php?com=content&task=page&id=1198&lang=uz |sarlavha=ГЕВОРГЯН ИРИНА МУРАДОВНА |nashriyot=OOO "SEHRLI SHAHMAT" veb-sayti |qaralgan sana=2023-08-26 |arxivsana=2023-10-03 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231003005353/http://magichess.uz/index.php?com=content&task=page&id=1198&lang=uz }}</ref>'''<br />ayollar oʻrtasida [[grossmeyster]], besh karra Butunjahon shaxmat Olimpiadasi ishtirokchisi
Fayl:Baxtiyor Karimov.jpg|'''[[Baxtiyor Karimov]]<ref>{{veb manbasi|url=https://taniqliolimlar.uz/scientists/detail/147|sarlavha=KARIMOV BAXTIYOR RAHMANOVICH (Falsafa fanlari doktori, professor)|access-date=2026-06-22}}</ref>'''<br />[[oʻzbekiston]]lik olim, faylasuf, falsafa fanlari doktori, professor
Fayl:Gulnora Shadiyeva.jpg|'''[[Gulnora Shadiyeva]]'''<br />oʻzbekistonlik olima, iqtisod fanlari doktori, professor
Fayl:Toʻrayev Shavkat.jpg|'''[[Shavkat Toʻrayev]]<ref>{{Kitob manbasi |title=Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi |date=2023|url=|coauthors= |author= |language=[[oʻzbek tili|oʻzbekcha]] |isbn= |pages=383 |location=[[Toshkent]] |edition=2-tom |publisher=Science and Innovation |editor=}}</ref>'''<br />oʻzbekistonlik olim, iqtisodiyot fanlari doktori, professor
Fayl:Nodira Saidaxmedova.jpg|'''[[Nodira Saidaxmedova]]<ref>{{Veb manbasi |url=https://akademiklar.uz/saidahmedova-nodira |sarlavha=Saidahmedova Nodira}}</ref>'''<br />oʻzbekistonlik olima, iqtisodiyot fanlari doktori, dotsent
</gallery>
== Gallereya ==
<gallery mode="packed" class="center" widths="160" heights="160" caption="Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti hududidan kadrlar:">
File:Main Administrative Building of TSUE 2.jpg
File:Faculty of Economics Building, TSUE 2.jpg
File:Faculty of Economics Building, TSUE.jpg
File:Faculty of Tourism Building, TSUE.jpg
File:Faculty of Tourism Building, TSUE 2.jpg
File:Yurt in the Main Campus Square, TSUE.jpg
File:90th Anniversary Installation, TSUE.jpg
File:Open-Air Museum, TSUE 2.jpg
File:Main Administrative Building of TSUE.jpg
File:Open-Air Museum, TSUE.jpg
File:Yurt in the Main Campus Square, TSUE 2.jpg
</gallery>
== Manbalar ==
{{Manbalar}}
==Havolalar ==
* [https://tsue.uz/ Rasmiy sayti]
* [https://t.me/tsueuzofficial/ Telegram kanali]
* [https://www.instagram.com/tsueuzofficial/ Instagram sahifasi]
* [https://www.facebook.com/tsueuzofficial/ Facebook sahifasi]
[[Turkum:Toshkentdagi oliy taʼlim muassasalari]]
[[Turkum:1931-yilda tashkil etilgan ta’lim muassasalari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston iqtisodiyot oliy oʻquv yurtlari]]
[[Turkum:Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti| ]]
{{Template:Oʻzbekistondagi oliy taʼlim muassasalari roʻyxati}}
ddeep0gr31xpcpt5qnuxdn92rg2jbe1
Qoraqalpoqlar
0
628772
6197740
6146407
2026-07-07T18:56:32Z
~2026-38632-60
287799
/* */
6197740
wikitext
text/x-wiki
{{Xalq bilgiqutisi|nomi=Qoraqalpoqlar|tasvir=Small race in Takhtakupir.jpg|oʻz nomi={{lang-kaa|Qaraqalpaqlar, қарақалпақлар}}|soni=900ming~|til=[[Qoraqalpoqcha]]|din=[[Islom]] [[sunniy]]|oʻxshash=[[Qozoqlar]], [[Noʻgʻaylar]], [[Qirgʻizlar]],[[Tatar]]<nowiki>,[Boshqurt]],[Qorachay-Bolgar]],</nowiki> |tegishli=Turkiy xalq|kelib chiqishi=[[Oʻgʻuzlar]], [[qipchoqlar]], [[mangʻitlar]], [[qoʻngʻirot (qabila)]]|irq=[[Mongoloid irqi]]|joylashuvi={{UZB}}:<br />750 ming (2023-yil hisobi)
{{KAZ}} 200ming
TURKMANISTON 90 000
{{RUS}} 44660 (2022 yil)}}<ref>{{Veb manbasi |url=https://t.me/Tariyxqa_nazer |sarlavha=https://t.me/Tariyxqa_nazer |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240923200051/https://t.me/Tariyxqa_nazer |arxivsana=2024-09-23 |qaralgan sana=2024-09-23 }}</ref>
'''Qoraqalpoqlar''' — Markaziy Osiyodagi koʻk turkiy xalq; qipchoq hududlaridan oʻrislar tomonidan siqib chiqarilgach Janubiy Rossiyadan Janubiy Orol boʻyigacha boʻlgan hududlarda yashagan. Janubiy Orol boʻyida IX-XI asrlarda xalq sifatida shakllangan.
Shuningdek, Oʻzbekistonning Fargʻona, Xorazm, Navoiy, Buxoro viloyatlarida, qoʻshni Turkmaniston, Qozogʻistonda, Rossiyada, Afgʻonistonda, Eronda bir necha minglab yashaydi. Qoraqalpoq tilida soʻzlashadi. Dindorlari — sunniy musulmonlar.
Milodiy II asr oxiri — IV asrlarda Orol boʻyi choʻllariga Sharqdan hunlar, VI-VIII asrlarda esa turkiylar kelib mahalliy oʻtroq [[xorazmiylar]] va koʻchmanchi [[Saklar|sak]]-[[Massagetlar|massaget]] qabilalari bilan qisman aralashib ketgan. Mana shu etnik asosda Orol boʻyi ilk oʻrta asr xalqlari — bijanaqlar va oʻgʻuzlarning shakllanish jarayoni kechgan, ularning muhitida VIII-X asrlarda qoraqalpoqlarning ham shakllanishi boshlangan. Qoraqalpoq xaqlining shakllanishida IX-XI asrlarda shakllangan pecheneglar bilan bogʻliq boʻlgan. Qoraqalpoqlarning xalq sifatida aniq va toʻliq shakllanishi XI-XVI asrlarga toʻgʻri keladi<ref>Kamal Mambetov. Qaraqalpaqlar tariyxi. Nөkis. „Qaraqalpaqstan“ 1993.</ref>.
== Etimologiya ==
X asr boshida yoki oxirida bijanaqlarning bir qismi Gʻarbga, Janubiy rus choʻllariga ketgan, bir qismi Orol boʻyi hududlarida yashab qolgan; Kiyev Rusi hududiga kelib joylashgan qabilalar XII-XIV asrlardagi rus yilnomalarida „chyornne klobuki“ („qora qalpoqlar“) deb nom olgan. Volga-Ural oraligʻida qolgan bijanaklarning sharqiy qismi Irtish havzasidan kelgan qipchoqlar bilan asta-sekin aralashib ketgan, ularning tilini qabul qilgan. Manbalarda qipchoq urugʻ-qabila ittifoqida „qoraqalpoqlar“ atamasiga mos keluvchi „qora boʻrikli“ etnonimi uchraydi. Moʻgʻullar istilosi davrida [[Rashiduddin|Rashididdin]] asarida „qavmi kulahi siyah“ yaʼni „siyohrang qalpoqli qavm“ nomi bilan qayd etilgan. XVI asrlarga kelib qoraqalpoqlar xalq sifatida shakllanib, ular urugʻ va qavmlar birlashmasidan turgan. Rus knyazliklari rivojlanishi, Oltin Oʻrda taxti uchun boʻlgan urushlar natijasida Janubiy Rus choʻllarida yashagan bijanaqlar Sirdaryoning oʻrta oqimi va Orolning shimoli-sharqiy qismlariga koʻchib kelib yashagan. Bu yerda Qozoqlarning Kishi Juzi, Buxora Amirligi va Qoqon xonligi bilan qoʻshni boʻlgan. Asosiy savdo yoʻlida joylashgan hududlarga bijanaqlar egalik qilishi ularni tinimsiz urushlar ostida yashashiga sabab boʻlgan. XVIII asrda Jungʻorlarning sharqdan hujumi urushlardan charchagan bijanaqlarni ikki qismga ajratib qoʻygan. Katta qismi Sirdaryoning Yuqori oqimiga harakatlangan va ularning oʻzi ikki qismga boʻlingan. Kichik qismi Sirdaryoning quyi oqimiga harakat qilgan va Janubiy Orol boʻyi, Amudaryoning quyi qismidagi azaliy qondoshlari bilan birlashgan. Bijanaqlarning Sirdaryo boʻyidan Janubiy Orol boʻyiga koʻchib oʻtishi qoraqalpoq shoiri Ajiniyozning „Bozataw“ asarida ham yozilgan.
== Madaniyati ==
Qoraqalpoqlar Oʻzbekiston Respublikasi tarkibiga kiruvchi [[Qoraqalpogʻiston|Qoraqalpogʻiston Respublikasining]] asosiy va tub aholisidir. Qoraqalpoq xalqi turli etnik guruhlarni oʻz ichiga oladi, shuning uchun bu xalqning madaniyati koʻp qirrali boʻlib, Markaziy Osiyoning boshqa xalqlari madaniyati bilan hamohangdir.
Uzoq vaqt davomida Oʻrta Osiyo hududlarini kezib yurgan turkiy qabilalar qoraqalpoqlar madaniyatiga katta taʼsir koʻrsatgan. Qoraqalpoqlarning qabilaviy boʻlinishida [[bijanaklar]], [[oʻgʻuzlar]], [[qipchoqlar]], shuningdek, qirgʻiz, Oltin Oʻrda, qozoq, turkman va oʻzbek qabila birlashmalari bilan aloqalarni kuzatish mumkin.
Koʻchmanchilar uyushmalari bilan koʻp asrlik aloqalarga ega boʻlishiga qaramay, qoraqalpoqlar sugʻorish, chorvachilik va baliqchilikka asoslangan qishloq xoʻjaligini birlashtirgan xoʻjalikning oʻziga xos turini saqlab qolgan.
Qoraqalpoqlar bugʻdoy, sholi, tariq, jugara (joʻxori urugʻidan yem va boshoqli don), kunjut, paxta yetishtirgan, shuningdek, beda ekkan. Ular buqalar va otlarni boqishgan.
Qoraqalpoqlar orasida baliqchilik bilan, asosan, Orol dengizi sohillari va Amudaryo deltasida yashagan qabilalar shugʻullangan. Baliq qamish, shuningdek, nayza va toʻr yordamida tutilgan.
Ularning qabilaviy boʻlinishi qoraqalpoqlar madaniyatida katta ahamiyatga ega edi. Qoraqalpoqlarning butun hududi ikki qabilalar konfederatsiyasi: aris va qoʻngʻirotlar oʻrtasida boʻlingan. Aris konfederatsiyasiga 12 dan ortiq qabilalar kirgan, ular 100 urugʻdan iborat edi. Ular asosan Amudaryoning oʻng qirgʻogʻi hududida yashagan. Qoʻngʻirot qabilalari, shunga koʻra, Amudaryoning chap qirgʻogʻini egallagan.
Qoraqalpoqlarning anʼanaviy hunarmandchiligi orasida toʻquvchilik, gilamdoʻzlik, kigizdoʻzlik, boʻyradoʻzlik, kiyim tikish alohida ajralib turadi.
Qoraqalpoq erkaklarining kiyimlari oʻzbeklarnikidan unchalik farq qilmaydi. Ular oq toʻnga oʻxshash koʻylak, etik ichiga tiqilgan keng shim, mayda yoʻl-yoʻl quyuq matodan tikilgan keng xalat, qishda esa qoʻy terisidan, ichida jun qoʻyilgan toʻn kiyishgan.
Ayollar kostyumi ham koʻylak, shim va xalatdan iborat edi, lekin kamzul oʻrniga ular koʻpincha yengsiz kamzul kiyishgan. Qoraqalpoqlar qizil va koʻk ranglar ustunlik qiladigan, koʻplab kashta va metall bezakli yorqin rangli kiyimlarni kiyishni yaxshi koʻradilar.
== Tarixi ==
[[Fayl:Karakalpak_of_Uzbekistan,_before_1928.jpg|right|thumb|Qoraqalpoq odami, 1928-yilgacha]]
Qoraqalpoqlar, oʻzbeklar va qozoqlar XV asrda Chingizxon imperiyasi parchalanib, Oltin Oʻrda qulagandan keyin vujudga kelgan<ref>{{Kitob manbasi|title=Heyer, Evelyne; Balaresque, Patricia; Jobling, Mark A; Quintana-Murci, Lluis; Chaix, Raphaelle; Segurel, Laure; Aldashev, Almaz; Hegay, Tanya (1 September 2009). "Genetic diversity and the emergence of ethnic groups in Central Asia". BMC Genetics. 10: 49. doi:10.1186/1471-2156-10-49. ISSN 1471-2156. PMC 2745423. PMID 19723301}}</ref>.
Soʻnggi arxeologik maʼlumotlarga koʻra, qoraqalpoqlar XVI asr oxiri yoki XVII asrning qaysidir davrida Sirdaryo boʻyida yoki uning janubiy Janadaryo boʻyida, Kichik Oʻrda qozoqlariga yaqin joyda turli qabilalar guruhi sifatida shakllangan va ularning tili, urf-odatlari va moddiy madaniyati qozoqlarnikiga juda oʻxshash.
Qoraqalpoqlar yarim oʻtroq hayot kechirib, sugʻorma dehqonchilikni chorvachilik (ayniqsa, qoramol) va baliq ovlash bilan qoʻshib olib borganlar. Qoraqalpoqlarning aksariyat qismi XVI-XVIII asrlar oʻrtalarida Sirdaryoning oʻrta va quyi oqimi boʻylari (Turkiston, Jankent, Chirikrabot) hamda bir qismi Orol mintaqasida (Qoʻngʻirot, Shohtemir shahri) yashashgan. Biroq Yoyiq va Emba daryolari boʻylarida ham qoraqalpoqlar istiqomat qilganliklari haqida maʼlumotlar bor. 1743-yil qozoq xoni Abulxayrxon qoraqalpoqlarga hujum qilgan, natijada sirdaryolik qoraqalpoqlarning asosiy qismi XVII asrning 2-yarmida Sirdaryodan uning gʻarbiy irmogʻi — Janadaryoga koʻchgan. XVIII asr oxirida Xiva xonlari qoraqalpoqlarni tobe etishga faol harakat qilishgan va oqibatda 1811-yilI ular boʻysundirilgan. [[Xiva]] xonlariga qarshi qoraqalpoqlar bir necha marta (1827, 1855-56, 1858-59 yillar) bosh koʻtargan. 1873-yil Chor Rossiyasi istilosi natijasida oʻng sohil Amudaryodagi qoraqalpoqlar Rossiyaga qoʻshib olingan. Bu yerda Amudaryo boʻlimi tuzilgan, Turkiston general-gubernatorligining Sirdaryo viloyati tarkibiga kiritilgan. Chap sohilda yashovchi qoraqalpoqlar Xiva xonligi tasarrufida qolgan. Oʻrta Osiyoda shoʻrolar hokimiyati oʻrnatilgach, chap sohil va oʻng sohil qoraqalpoqlari Qoraqalpogʻiston avtonom viloyatini tuzgan. XIX asr — XX asr boshida qoraqalpoqlarda xoʻjalik, ijtimoiy va oilaviy hayotda urugʻ-qabila tizimi va patriarxal-urugʻchilik munosabatlari qoldiqlari saqlanib qolgan.
== Dini ==
Qoraqalpoqlar, asosan, sunniy Hanafiy mazhabiga eʼtiqod qiluvchilardir. Ular X-XIII asrlarda islomni qabul qilganlar, bu davrda ular alohida etnik guruh sifatida paydo boʻlgan.
Naqshbandiy, Kubroviy, Yassaviy va Qalandariy kabi darveshlik tariqatlari mintaqada keng tarqalgan. Mintaqa aholisi bilan eng mustahkam aloqa oʻrnatgan diniy tariqat shia tarafdorlari boʻlgan Kubroviyyadir.
1914-yilda qayd etilgan 553 ta masjiddan bir nechtasi [[Nukus]], [[Toʻrtkoʻl tumani|Toʻrtkoʻl]], [[Xoʻjayli tumani|Xoʻjayli]] va [[Chimboy tumani|Chimboy]]da saqlanib qolgan. Koʻpchilik qoraqalpoq mullalari juma namozi uchun uylaridan foydalanadi.
== Antropologiya ==
Irqiga koʻra qoraqalpoqlar [[Yevropeoid irqi|yevropeoid]] va [[Mongoloid irqi|mongoloid]] irqlarining chatishuvi natijasida paydo boʻlgan [[Metislar|metis]]lar hisoblanadi. Mongoloidlik darajasi oʻzbeklarga qaraganda koʻproq va qozoqlarga qaraganda kamroq. Fargʻona qoraqalpoqlari orasida mongoloidlik Orol qoraqalpoqlariga qaraganda kam<ref>{{Kitob manbasi|title=Расовый тип каракалпаков. Дата обращения: 25 декабря 2012. Архивировано 10 января 2018 года.}}</ref>.
Genetik tadqiqotlar shuni koʻrsatadiki, qoraqalpoqlardagi Y-xromosoma [[gaploguruh]]lari quyidagicha: C3 (26 %), O3a2c1 (14 %), J2 (12 %), N1c1 (8 %), R1b1a2 (8 %), Q1a (6 %), R1a1a (R1a1a1b1a1-M458*) (4 %), R2 (4 %), G2a (1 %) I2a (1 %)<ref>{{Kitob manbasi|title=Гаплогруппы и гаплотипы 50-ти каракалпаков Архивная копия от 7 июня 2013 на Wayback Machine}}</ref>.
== Qoraqalpoq urugʻlari ==
{{Asosiy|Qoraqalpoq urugʻlari}}Qoraqalpoqlar urugʻlarga — urugʻlar, shuningdek, qabila birlashmalari — arislarga boʻlingan. Qabila birlashmalari orasida eng kattasi On-Tort-Urug (oʻn toʻrt urugʻ), ikkinchisi Aris-Qoʻngʻirot boʻlib, ikki qabilani — Shulluk va Jungurni birlashtirgan<ref>{{Veb manbasi |url=http://testhistory.ru/history.php?id=his_1_52 |sarlavha=Административное устройство Каракалпакии во второй половине XIX — начале XX вв |qaralgan sana=2020-03-14 |arxivsana=2022-03-31 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220331114448/http://testhistory.ru/history.php?id=his_1_52}}</ref>.
== Manbalar ==
{{Manbalar}}{{OʻzME}}
{{Turkiy xalqlar}}
[[Turkum:Markaziy Osiyo xalqlari]]
{{chala}}
iwwenorv7xsk221sy9czmlrelrxwn2a
Neymar
0
651224
6197669
6185721
2026-07-07T15:20:05Z
AnvarxonM
75105
6197669
wikitext
text/x-wiki
{{Futbolchi bilgiqutisi
| name = Neymar
| image = Neymar Junior Brazil V Morocco 13 June 2026-40.jpg
| caption = Neymar [[Braziliya milliy futbol terma jamoasi|Braziliya]] bilan 2026-yilgi jahon chempionatida
| fullname = Neymar da Silva Santos Júnior<ref name="NameBirthHeight">{{veb manbasi |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf |title=FIFA World Cup Qatar 2022™: List of Players: Brazil |publisher=FIFA |page=4 |date=29 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221130184801/https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf |archive-date=30 November 2022}}</ref>
| birth_date = {{Tugʻilgan sanasi va yoshi|1992|2|5|df=y}}<ref name="NameBirthHeight"/>
| birth_place = [[:en:Mogi das Cruzes|Mogi das Cruzes]], Braziliya<ref>{{Veb manbasi|title=Player Profile – Neymar Jr.|url=http://www.sportycious.com/player-profile-neymar-jr-91287/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140621220136/http://www.sportycious.com/player-profile-neymar-jr-91287/|archive-date=21 June 2014|access-date=23 January 2021|website=Sportycious}}</ref>
| height = 1.75 m<ref name="NameBirthHeight"/>
| position = [[Hujumchi (futbol)|Hujumchi]]
| currentclub =
| clubnumber =
| youthyears1 = 1999—2003
| youthclubs1 = [[:en:Associação Atlética Portuguesa (Santos)|Portuguesa Santista]]
| youthyears2 = 2003—2009
| youthclubs2 = [[:en:Santos FC|Santos]]
| yillar1 = 2009—2013
| klublar1 = [[:en:Santos FC|Santos]]
| isht1 = 177<!--LEAGUE AND STATE LEAGUE APPS, PER [[WP:FOOTY/Players]]-->
| gollar1 = 107<!--LEAGUE AND STATE LEAGUE GOALS, PER [[WP:FOOTY/Players]]-->
| yillar2 = 2013—2017
| klublar2 = [[FC Barcelona|Barcelona]]
| isht2 = 123<!--ONLY LEAGUE APPS & GOALS-->
| gollar2 = 68<!--ONLY LEAGUE APPS & GOALS-->
| yillar3 = 2017—2023
| klublar3 = [[Paris Saint-Germain F.C.|Paris Saint-Germain]]
| isht3 = 112<!--ONLY LEAGUE APPS & GOALS-->
| gollar3 = 82<!--ONLY LEAGUE APPS & GOALS-->
| yillar4 = 2023—2025
| klublar4 = [[Al-Hilol SFC|Al Hilol]]
| isht4 = 7
| gollar4 = 1
| yillar5 = 2025—
| klublar5 = [[:en:Santos FC|Santos]]
| isht5 = 0
| gollar5 = 0
| milliyyillar1 = 2009
| milliyjamoa1 = [[Braziliya milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)|Braziliya U17]]
| milliyisht1 = 3
| milliygollar1 = 1
| milliyyillar2 = 2011
| milliyjamoa2 = [[Braziliya milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)|Braziliya U20]]
| milliyisht2 = 7
| milliygollar2 = 9
| milliyyillar3 = 2012—2016
| milliyjamoa3 = [[Braziliya milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|Braziliya U23]]
| milliyisht3 = 14
| milliygollar3 = 8
| milliyyillar4 = 2010—
| milliyjamoa4 = [[Braziliya milliy futbol terma jamoasi|Braziliya]]
| milliyisht4 = 128
| milliygollar4 = [[Neymar tomonidan kiritilgan xalqaro gollar roʻyxati|79]]
| club-update = 2025-yil 28-yanvar
| nationalteam-update = 18 October 2023
| module = {{Shaxsiyat bilgiqutisi|embed=yes
| imzosi = Neymar da Silva Santos Júnior signature.svg
| signature_size = 105px
}}
}}
'''Neymar Da Silva Santos Junior''' ({{lang-pt|Neymar da Silva Santos Júnior}}; 1992-yil 5-fevralda tugʻilgan) — [[braziliya]]lik futbolchi. Neymar uchta turli klubda 100 tadan ortiq gol urgan va bu natijaga erishgan toʻrt oʻyinchidan biriga aylandi<ref>{{yangiliklar manbasi |title=Neymar emulates Ronaldo & Romario after bringing up 100 goals for PSG |website=Goal.com |url=https://www.goal.com/en-in/news/neymar-emulates-ronaldo-and-romario-after-bringing-up-100/blt80a379c4f483a5d0 |access-date=27 May 2022}}</ref>. „[[FC Barcelona|Barcelona]]“, „[[Paris Saint-Germain FC|PSG]]“ va „[[Al-Hilol SFK|Al Hilol]]“ kabi mashhur klublarda toʻp surgan. Neymar futbol tarixidagi transfer qilingan eng qimmat futbolchi sanaladi. U 2017-yilda Barselonadan PSG ga 222 million [[yevro]] evaziga koʻchib oʻtgan<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Rutzler |first=Peter |date=2023-08-18 |title=Neymar and PSG: Was it all worth it? |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/athletic/4777471/2023/08/15/neymar-psg-saudi-exit/ |access-date=2026-05-21 |issn=0362-4331}}</ref>, biroq bu transfer [[Parij]] klubi uchun oʻzini oqlamagan. Tinimsiz jarohatlar va oʻyinchining noprofessional yondashuvi sabab, u bir nechta yuzlab oʻyinlarni oʻtkazib yuborishga majbur boʻlgan. Shunday voqealar fonida 2024-yil [[Saudiya Arabistoni]]<nowiki/>ning „Al Hilol“ klubiga koʻchib oʻtadi. Ammo braziliyalik sehrgarning arab diyoridagi sarguzashtlari erta yakuniga yetadi va ushbu transfer ham muvaffaqiyatsiz boʻlib chiqadi. Neymar hozir oʻzi porlab chiqqan „[[Santos fc|Santos]]“ klubida ijara asosida faoliyatini davom ettirib kelmoqda.
[[Braziliya milliy terma jamoasi]]<nowiki/>ning amaldagi bosh murbbiyi [[Carlo Ancelotti|Karlo Anchelotti]] Neymarni 2026-yil [[AQSH]], [[Meksika]] va [[Kanada]]<nowiki/>da boʻlib oʻtadigan navbatdagi jahon chempionati uchun yakuniy tarkibga kiritdi. Bu jahon chempionati „[[Tojsiz qirol]]“ uchun soʻnggi mundial boʻlishi kutilmoqda.
== Yutuqlari ==
; Rekordlari
* [[UEFA Chempionlar Ligasi]] tarixida [[chorak final]]<nowiki/>da ham, yarim finalda ham, turnir finalida ham gol urgan birinchi futbolchi (2014/15);
* UEFA Chempionlar Ligasi tarixida bir musobaqada toʻrtta oʻyinda bir raqib darvozasiga gol urgan birinchi futbolchi (2014/15);
* Futbol tarixida [[Libertadores kubogi]] va UEFA Chempionlar ligasida [[xet-trik]] qayd etgan birinchi futbolchi (2013/14);
* UEFA Chempionlar Ligasi tarixidagi eng tez „Barselona“ xet-trikiga erishdi;
* [[Olimpiya oʻyinlari]] tarixidagi eng tez gol muallifi;
;Shaxsiy
* [[Liga Paulista]]<nowiki/>ning eng yaxshi yosh futbolchisi: 2009-yil;
* Paulista ligasining eng yaxshi futbolchisi (4): 2010, 2011, 2012, 2013;
* Paulista ligasining eng yaxshi hujumchisi (4): 2010, 2011, 2012, 2013;
* [[Braziliya chempionati]]<nowiki/>ning eng yaxshi hujumchisi (3): 2010, 2011, 2012;
* [[Braziliya kubogi]]<nowiki/>ning eng yaxshi toʻpurari: 2010-yil;
* [[Janubiy Amerika]] yoshlar chempionatining eng yaxshi toʻpurari: 2011-yil;
* Janubiy Amerika yoshlar chempionatining eng yaxshi futbolchisi: 2011-yil;
* [[Times Higher Education World University Rankings|Time]] [[Time 100|100]]: 2017: Time 100 — Amerikaning Time jurnali boʻyicha yilning eng nufuzli 100 kishisi roʻyxati.[[Time 100]]
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
{{Qardosh loyihaga ishorat|c=Category:Neymar|d=yes|q=yes|n=yes|s=no|b=no|v=no|voy=no|m=no|mw=no|wikt=no|species=no}}
* {{Rasmiy sayt}} {{in lang|pt}}
* {{URL|1=https://en.psg.fr/teams/first-team/squad/neymar-jr|2=Neymar}} at [[Paris Saint-Germain F.C.]]
* {{Soccerbase}}
* {{Soccerway}}
* {{NFT player}}
* {{FIFA player}}
* {{UEFA player}}
* {{ESPN FC}}
{{Santos FC tarkibi}}
{{Navboxes top
| title = Braziliya tarkibi
| bg = #FFDF00
| fg = #008000
| bordercolor = blue
}}
{{Braziliya tarkibi 2014-yilgi FIFA jahon chempionati}}
{{Braziliya tarkibi 2018-yilgi FIFA jahon chempionati}}
{{Braziliya tarkibi 2022-yilgi FIFA jahon chempionati}}
{{Braziliya tarkibi 2026-yilgi FIFA jahon chempionati}}
{{Navboxes bottom}}
{{Navboxes top
| title = Mukofotlar
| bg = gold
| fg = navy
}}
{{Copa del Rey toʻpurarlari}}
{{UEFA Chempionlar Ligasining eng yaxshi toʻpurarlari}}
{{Navboxes bottom}}
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Neymar}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]
[[Turkum:Braziliyalik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Santos F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:FC Barcelona futbolchilari]]
[[Turkum:Paris Saint-Germain F.K. futbolchilari]]
[[Turkum:Al Hilol SFC klubi futbolchilari]]
[[Turkum:La Liga oʻyinchilari]]
[[Turkum:UEFA Chempionlar ligasida gʻolib boʻlgan futbolchilar]]
[[Turkum:UEFA Chempionlar ligasining eng yaxshi toʻpurarlari]]
[[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2014 oʻyinchilari]]
[[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2018 oʻyinchilari]]
[[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2022 oʻyinchilari]]
[[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2026 oʻyinchilari]]
{{bio-stub}}
{{football-stub}}
55dffshj33ty0umfzs0c4f2cdbfrqxn
6197670
6197669
2026-07-07T15:21:07Z
AnvarxonM
75105
6197670
wikitext
text/x-wiki
{{Futbolchi bilgiqutisi
| name = Neymar
| image = Neymar Junior Brazil V Morocco 13 June 2026-40.jpg
| caption = Neymar [[Braziliya milliy futbol terma jamoasi|Braziliya]] bilan 2026-yilgi jahon chempionatida
| fullname = Neymar da Silva Santos Júnior<ref name="NameBirthHeight">{{veb manbasi |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf |title=FIFA World Cup Qatar 2022™: List of Players: Brazil |publisher=FIFA |page=4 |date=29 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221130184801/https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf |archive-date=30 November 2022}}</ref>
| birth_date = {{Tugʻilgan sanasi va yoshi|1992|2|5|df=y}}<ref name="NameBirthHeight"/>
| birth_place = [[:en:Mogi das Cruzes|Mogi das Cruzes]], Braziliya<ref>{{Veb manbasi|title=Player Profile – Neymar Jr.|url=http://www.sportycious.com/player-profile-neymar-jr-91287/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140621220136/http://www.sportycious.com/player-profile-neymar-jr-91287/|archive-date=21 June 2014|access-date=23 January 2021|website=Sportycious}}</ref>
| height = 1.75 m<ref name="NameBirthHeight"/>
| position = [[Hujumchi (futbol)|Hujumchi]]
| currentclub =
| clubnumber =
| youthyears1 = 1999—2003
| youthclubs1 = [[:en:Associação Atlética Portuguesa (Santos)|Portuguesa Santista]]
| youthyears2 = 2003—2009
| youthclubs2 = [[:en:Santos FC|Santos]]
| yillar1 = 2009—2013
| klublar1 = [[:en:Santos FC|Santos]]
| isht1 = 177<!--LEAGUE AND STATE LEAGUE APPS, PER [[WP:FOOTY/Players]]-->
| gollar1 = 107<!--LEAGUE AND STATE LEAGUE GOALS, PER [[WP:FOOTY/Players]]-->
| yillar2 = 2013—2017
| klublar2 = [[FC Barcelona|Barcelona]]
| isht2 = 123<!--ONLY LEAGUE APPS & GOALS-->
| gollar2 = 68<!--ONLY LEAGUE APPS & GOALS-->
| yillar3 = 2017—2023
| klublar3 = [[Paris Saint-Germain F.C.|Paris Saint-Germain]]
| isht3 = 112<!--ONLY LEAGUE APPS & GOALS-->
| gollar3 = 82<!--ONLY LEAGUE APPS & GOALS-->
| yillar4 = 2023—2025
| klublar4 = [[Al-Hilol SFC|Al Hilol]]
| isht4 = 3
| gollar4 = 0
| yillar5 = 2025—
| klublar5 = [[:en:Santos FC|Santos]]
| isht5 = 37
| gollar5 = 15
| milliyyillar1 = 2009
| milliyjamoa1 = [[Braziliya milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)|Braziliya U17]]
| milliyisht1 = 3
| milliygollar1 = 1
| milliyyillar2 = 2011
| milliyjamoa2 = [[Braziliya milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)|Braziliya U20]]
| milliyisht2 = 7
| milliygollar2 = 9
| milliyyillar3 = 2012—2016
| milliyjamoa3 = [[Braziliya milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|Braziliya U23]]
| milliyisht3 = 14
| milliygollar3 = 8
| milliyyillar4 = 2010—
| milliyjamoa4 = [[Braziliya milliy futbol terma jamoasi|Braziliya]]
| milliyisht4 = 130
| milliygollar4 = [[Neymar tomonidan kiritilgan xalqaro gollar roʻyxati|80]]
| club-update = 2025-yil 28-yanvar
| nationalteam-update = 18 October 2023
| module = {{Shaxsiyat bilgiqutisi|embed=yes
| imzosi = Neymar da Silva Santos Júnior signature.svg
| signature_size = 105px
}}
}}
'''Neymar Da Silva Santos Junior''' ({{lang-pt|Neymar da Silva Santos Júnior}}; 1992-yil 5-fevralda tugʻilgan) — [[braziliya]]lik futbolchi. Neymar uchta turli klubda 100 tadan ortiq gol urgan va bu natijaga erishgan toʻrt oʻyinchidan biriga aylandi<ref>{{yangiliklar manbasi |title=Neymar emulates Ronaldo & Romario after bringing up 100 goals for PSG |website=Goal.com |url=https://www.goal.com/en-in/news/neymar-emulates-ronaldo-and-romario-after-bringing-up-100/blt80a379c4f483a5d0 |access-date=27 May 2022}}</ref>. „[[FC Barcelona|Barcelona]]“, „[[Paris Saint-Germain FC|PSG]]“ va „[[Al-Hilol SFK|Al Hilol]]“ kabi mashhur klublarda toʻp surgan. Neymar futbol tarixidagi transfer qilingan eng qimmat futbolchi sanaladi. U 2017-yilda Barselonadan PSG ga 222 million [[yevro]] evaziga koʻchib oʻtgan<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Rutzler |first=Peter |date=2023-08-18 |title=Neymar and PSG: Was it all worth it? |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/athletic/4777471/2023/08/15/neymar-psg-saudi-exit/ |access-date=2026-05-21 |issn=0362-4331}}</ref>, biroq bu transfer [[Parij]] klubi uchun oʻzini oqlamagan. Tinimsiz jarohatlar va oʻyinchining noprofessional yondashuvi sabab, u bir nechta yuzlab oʻyinlarni oʻtkazib yuborishga majbur boʻlgan. Shunday voqealar fonida 2024-yil [[Saudiya Arabistoni]]<nowiki/>ning „Al Hilol“ klubiga koʻchib oʻtadi. Ammo braziliyalik sehrgarning arab diyoridagi sarguzashtlari erta yakuniga yetadi va ushbu transfer ham muvaffaqiyatsiz boʻlib chiqadi. Neymar hozir oʻzi porlab chiqqan „[[Santos fc|Santos]]“ klubida ijara asosida faoliyatini davom ettirib kelmoqda.
[[Braziliya milliy terma jamoasi]]<nowiki/>ning amaldagi bosh murbbiyi [[Carlo Ancelotti|Karlo Anchelotti]] Neymarni 2026-yil [[AQSH]], [[Meksika]] va [[Kanada]]<nowiki/>da boʻlib oʻtadigan navbatdagi jahon chempionati uchun yakuniy tarkibga kiritdi. Bu jahon chempionati „[[Tojsiz qirol]]“ uchun soʻnggi mundial boʻlishi kutilmoqda.
== Yutuqlari ==
; Rekordlari
* [[UEFA Chempionlar Ligasi]] tarixida [[chorak final]]<nowiki/>da ham, yarim finalda ham, turnir finalida ham gol urgan birinchi futbolchi (2014/15);
* UEFA Chempionlar Ligasi tarixida bir musobaqada toʻrtta oʻyinda bir raqib darvozasiga gol urgan birinchi futbolchi (2014/15);
* Futbol tarixida [[Libertadores kubogi]] va UEFA Chempionlar ligasida [[xet-trik]] qayd etgan birinchi futbolchi (2013/14);
* UEFA Chempionlar Ligasi tarixidagi eng tez „Barselona“ xet-trikiga erishdi;
* [[Olimpiya oʻyinlari]] tarixidagi eng tez gol muallifi;
;Shaxsiy
* [[Liga Paulista]]<nowiki/>ning eng yaxshi yosh futbolchisi: 2009-yil;
* Paulista ligasining eng yaxshi futbolchisi (4): 2010, 2011, 2012, 2013;
* Paulista ligasining eng yaxshi hujumchisi (4): 2010, 2011, 2012, 2013;
* [[Braziliya chempionati]]<nowiki/>ning eng yaxshi hujumchisi (3): 2010, 2011, 2012;
* [[Braziliya kubogi]]<nowiki/>ning eng yaxshi toʻpurari: 2010-yil;
* [[Janubiy Amerika]] yoshlar chempionatining eng yaxshi toʻpurari: 2011-yil;
* Janubiy Amerika yoshlar chempionatining eng yaxshi futbolchisi: 2011-yil;
* [[Times Higher Education World University Rankings|Time]] [[Time 100|100]]: 2017: Time 100 — Amerikaning Time jurnali boʻyicha yilning eng nufuzli 100 kishisi roʻyxati.[[Time 100]]
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
{{Qardosh loyihaga ishorat|c=Category:Neymar|d=yes|q=yes|n=yes|s=no|b=no|v=no|voy=no|m=no|mw=no|wikt=no|species=no}}
* {{Rasmiy sayt}} {{in lang|pt}}
* {{URL|1=https://en.psg.fr/teams/first-team/squad/neymar-jr|2=Neymar}} at [[Paris Saint-Germain F.C.]]
* {{Soccerbase}}
* {{Soccerway}}
* {{NFT player}}
* {{FIFA player}}
* {{UEFA player}}
* {{ESPN FC}}
{{Santos FC tarkibi}}
{{Navboxes top
| title = Braziliya tarkibi
| bg = #FFDF00
| fg = #008000
| bordercolor = blue
}}
{{Braziliya tarkibi 2014-yilgi FIFA jahon chempionati}}
{{Braziliya tarkibi 2018-yilgi FIFA jahon chempionati}}
{{Braziliya tarkibi 2022-yilgi FIFA jahon chempionati}}
{{Braziliya tarkibi 2026-yilgi FIFA jahon chempionati}}
{{Navboxes bottom}}
{{Navboxes top
| title = Mukofotlar
| bg = gold
| fg = navy
}}
{{Copa del Rey toʻpurarlari}}
{{UEFA Chempionlar Ligasining eng yaxshi toʻpurarlari}}
{{Navboxes bottom}}
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Neymar}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]
[[Turkum:Braziliyalik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Santos F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:FC Barcelona futbolchilari]]
[[Turkum:Paris Saint-Germain F.K. futbolchilari]]
[[Turkum:Al Hilol SFC klubi futbolchilari]]
[[Turkum:La Liga oʻyinchilari]]
[[Turkum:UEFA Chempionlar ligasida gʻolib boʻlgan futbolchilar]]
[[Turkum:UEFA Chempionlar ligasining eng yaxshi toʻpurarlari]]
[[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2014 oʻyinchilari]]
[[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2018 oʻyinchilari]]
[[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2022 oʻyinchilari]]
[[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2026 oʻyinchilari]]
{{bio-stub}}
{{football-stub}}
lccbkz3rzo3vedvstt982wqwkja1erx
Azizullo Izzatullayev
0
654753
6197743
6112693
2026-07-07T19:06:07Z
InternetArchiveBot
58913
3 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197743
wikitext
text/x-wiki
{{Shaxsiyat
| ismi = Азизулло Султонович Иззатуллаев
| asl ismi = рус. Азизулла Султанович Иззатуллаев
| portret =
| faoliyati turi = [[Oʻzbekiston]]ning [[davlat]] va jamoat [[аrbob]]i, [[Yangiyoʻl tumani]] ijroiya qoʻmitasi [[rais]]i oʻrinbosari ([[1962]]-[[1983]] yillar), [[Vatan urushi ordeni|"Vatan urushi"]] va „Hurmat belgisi“ [[orden]]lari sohibi.
| tavallud sanasi = 4-fevral [[1925]]
| tavallud joyi = [[Oʻsh shahri]]da
| vafot sanasi = 25-yanvar [[1991]]
| vafot joyi = [[Yangiyoʻl]] shahrida
| fuqaroligi = {{SSSR bayrogʻi}} [[SSRI]]→{{bayroq|Oʻzbek SSR}}→{{bayroq|Oʻzbekiston}}
| turmush ortogi = Norposhshoxon Yoʻldosheva
| otasi = Izzatullo Sultonov ([[1900]]-[[1977]]) [[Toshkent viloyati]] Shuralisoy [[qishloq]] kengashi [[rais]]i.
| onasi = Nazokatxon Rahmonova (1.03.[[1902]]-03.[[1934]]) [[Oʻsh shahri]]da tugʻilgan.
| bolalari = Alisher Yoʻldoshev (1967) [[Yangiyoʻl tumani]] [[Oʻzbekiston Kamolot Yoshlar Jamgʻarmasi|Kamolot jamgʻarmasi]] rahbari.
| kasb = [[Yangiyoʻl tumani]] ijroiya qoʻmitasi raisi oʻrinbosari, „Vatan urushi“ va „Hurmat belgisi“ [[orden]]lari sohibi.
|mukofotlari = [[Fayl:Hgj.png|30px]] 2 darajali [[Vatan urushi ordeni]], {{Hurmat Belgisi ordeni}}, koʻplab [[medal]]lar, [[Oʻzbekiston]] Kompartiya MQ va Oliy [[Kengash]]i rayosatining faxriy [[yorliq]]lari bilan taqdirlangan.
| faoliyat = [[davlat]] va jamoat [[аrбоб]]i.
}}
'''Azizullo Izzatullayev''' (4-fevral [[1925]] — 25-yanvar [[1991]]) — [[Oʻzbekiston]]ning [[davlat]] va jamoat [[аrbob]]i, [[Yangiyoʻl tumani]] ijroiya qoʻmitasi [[rais]]i oʻrinbosari ([[1962]]-[[1983]] yillar), [[Vatan urushi ordeni|"Vatan urushi"]] va „Hurmat belgisi“ [[orden]]lari sohibi.
== [[Hayot]] yoʻli ==
'''Azizullo Sultonovich Izzatullayev''' [[Oʻsh]] shahrida 4-fevral [[1925]] yili tugʻilgan. [[Ota]]si avlodi tomonidan u inqilobdan oldin [[Oʻsh shahri]]ni sharqiy qismini boshqargan katta oqsoqoli Sulton Toirboyev [[mingboshi]]ga [[nevara]], [[Oʻzbekiston SSR]] [[vazir]]lar kengashi [[rais]]i oʻrinbosari ([[1945]]-[[1948]] yillar), [[akademik]] va [[dramaturg]] [[Izzat Sulton]], [[Oʻzbekiston SSR]] [[Oʻzbekiston Respublikasi Ichki Ishlar Vazirligi|ichki ishlar]] [[vazir]]i oʻrinbosari [[militsiya]] [[general]]-mayyori [[Muxtor Sultonov|Muxtor Nasrullayevich Sultonov]], [[Oʻzbekiston SSR]] [[xalq]] [[taʼlim]]i [[vazir]]i Sultonovlar bilan aka-ukani [[farzand]]lari. [[Oʻsh]] shahar [[militsiya]]sining va xavfsizlik xizmatining asoschisi va birinchi boshligʻi [[Boltihoji Sultonov]] va [[Oʻzbekiston SSR]] [[vazir]]lar kengashi [[rais]]i oʻrinbosari, tashqi ishlar [[vazir]]i (1954-1959-yillar) Gʻani Sultonovich Sultonovlar amakilari. [[Tojikiston]] SSR [[vazir]]lar kengashi [[rais]]i, [[Oʻsh viloyati]] va [[Oʻsh]] shahar ijroiya qoʻmitalari [[rais]]i Mamadali Qurbonovich Qurbonov (ammasi Rahimaxonni umr yoʻldoshi) pochchasi boʻladi. Mamadali Qurbonovning oʻgʻli Sergo-Shahzoda ([[Oʻsh]] shahrida 1964-yili tugʻilgan) [[Ural]] togʻ-metallurgiya [[kompaniya]]si direktor oʻrinbosari, „Transmashxolding“ YoHJ vitse-prezidenti boʻlib ishlaydi.
[[1943]] yili 18 yoshga toʻlganda Azizullo oʻz xohishi bilan [[urush]]ga borish uchun harbiy komissariatga boradi. Harbiy komissariatda komandir [[rus]]chalab: „[[Familiya]]ng nima?“-deb soʻraydi, Azizullo ruschani tushunmagani uchun javob berishga qiynaladi. Shunda komandir [[rus]]cha-[[oʻzbek]]cha aralashtirib: „[[Ota]]ngni [[ism]]i nima?“-deb soʻraydi. Azizullo: „Izzatulla“-deb javob beradi. Shundan keyin Azizullo Sultonovni [[familiya]]si harbiy xujjatlariga Izzatullayev deb yozilib qoladi. [[Ikkinchi Jahon Urushi]]dan keyin Azizullo [[gospital]]da Tatyana ismli qiz bilan tanishib qoladi va uni [[Yangiyoʻl]]ga olib keladi. Tatyana [[Sovet Ittifoqi]] qahramoni Zoya Kosmodemyanskayani yaqin qarindoshi boʻladi. Azizullo Izzatullayev 2 darajali [[Vatan urushi ordeni]] bilan taqdirlangan. [[Urush]]dan qaytgach [[pedagogika]] sohasi boʻyicha oʻqib, [[maktab]] [[oʻqituvchi]]si boʻlib ishladi. Soʻng [[Yangiyoʻl]] shahar V. Mayakovskiy nomli [[maktab]] direktori, [[Yangiyoʻl tumani]] maorif boʻlimi mudiri, [[temir yoʻl]] [[depo]]sida [[partiya]] boshlangʻich tashkiloti kotibi, [[tuman]] [[partiya]] qoʻmitasining masʼul xodimi, tuman ijroiya qoʻmitasi masʼul [[kotib]]i, [[rais]] oʻrinbosari lavozimlarida ishlagan. Bir necha marta [[Toshkent viloyati]] va [[Yangiyoʻl tumani]] kengashlariga [[deputat]] boʻlib saylangan<ref>{{Citation |year= |title=Tsentraziya personi |url=http://www.centrasia.ru/person2.php?&st=1386111217 |access-date=2015-03-21 |archivedate=2015-02-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150205112731/http://www.centrasia.ru/person2.php?&st=1386111217 }}</ref>. Ushbu davrda [[Yangiyoʻl tumani]] safida keyinchalik ajralib chiqqan [[Chinoz tumani|Chinoz]] va [[Zangiota tumani|Zangiota]] tumanlari boʻlgan katta tuman boʻlgan.
Azizullo Izzatullayev oʻzining tashkilotchiligi, iqtidori, tirishqoqligi va bilimdonligi bilan [[Toshkent viloyati]], [[Yangiyoʻl tumani]]da 30 yildan oshiq [[davr]] mobaynida rahbarlik lavozimlarida ishladi va koʻplab [[xalq xoʻjaligi]] inshootlarini, obʼyektlarini qurdi. Bular koʻp qavatli uylar, [[korxona]]lar, tashkilotlar, [[maktab]]lar, ZAGS (fuqarolik holatini qayd etish) [[bino]]si, maishiy va xizmat [[doʻkon]]lari va boshqalar. [[Yangiyoʻl tumani]]da koʻplab yangi [[bino]]lar qurilishini, yangi [[shaharcha]]lar barpo etilishini, obodonlashtirish va koʻkalamzorlashtirish ishlarini uyushtirdi va boshqardi, koʻp [[oʻzbek]] milliy kadrlarni tayyorladi<ref>{{Citation |year= |title=Vspomnim Izzatullayeva |url=http://www.echoosha.narod.ru/Febrary07/mersi.htm |access-date=2015-02-05 |archivedate=2015-02-05 |archiveurl=https://archive.today/20150205093750/http://www.echoosha.narod.ru/Febrary07/mersi.htm }}</ref>.
[[Kpss|KPSS]] MQ siyosiy byurosi aʼzoligiga nomzod, [[Oʻzbekiston]] MQ birinchi kotibi [[Sharof Rashidov]] [[Yangiyoʻl]]dagi [[hukumat]] dala-[[hovli]]sida dam olayotganida, Azizullo [[Bobur nomli Oʻsh oʻzbek akademik musiqali drama teatri|Oʻsh shahridagi Kirov (Bobur) nomli teatrning]] yangi [[bino]]si ([[1979]] yili qurilgan) [[qurilish]]iga [[pul]] mablagʻlari ajratishga yordam berishini soʻragan. Chunki uning togʻalari [[Oʻrinboy Rahmonov]] va [[Joʻraxon Rahmonov]]lar va [[ona]]si tomonidan bobosi [[Rahmonberdi Madazimov]] ushbu [[Bobur nomli Oʻsh oʻzbek akademik musiqali drama teatri|teatrning]] asoschilari boʻlishgan.
Kommunistik [[partiya]] va [[Sovet]] [[hukumat]]i Azizullo Izzatullayevni [[Ikkinchi Jahon Urushi]]da koʻrsatgan qahramonliklarini, [[davlat]] va [[jamiyat]] oldidagi xizmatlarini yuksak [[baho]]ladi. U 2 darajali [[Vatan urushi ordeni|"Vatan urushi"]], „Hurmat belgisi“ ordenlari, koʻplab [[medal]]lari, [[Oʻzbekiston]] [[Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasi|Kompartiya]] MQ va Oliy Kengashi rayosatining faxriy [[yorliq]]lari bilan taqdirlangan.
Azizullo Izzatullayevning [[ota]]si Izzatullo Sultonov ([[1900]]-[[1977]] yillar, qabri [[Toshkent viloyati]] Shuralisoy qishlogʻida) yangi yerlarni oʻzlashtishda faol qatnashgan, Shuralisoy [[qishloq]] kengashi [[kotib]]i, [[rais]]i boʻlib ishlagan. Turmush oʻrtogʻi Nazokatxon Rahmonova (1 mart [[1902]] yil-[[1934]] yil, qabri [[Oʻsh]] shahar „Jiydalik“ [[qabriston]]ida) bilan 5 ta [[farzand]] koʻrishgan, 4 tasi ocharchilik paytida vafot etishgan.
Azizullo Izzatullayevning turmush oʻrtogʻi Norposhshoxon Yoʻldosheva 1953-1958-yillarda [[Chinoz]] va [[Yangiyoʻl]] [[tuman]]laridan ajrab chiqqan Oktabr tumani partiya qoʻmitasida tashviqot va targʻibot boʻlimi mudiri,
1958-yildan 1976-yilgacha [[Yangiyoʻl tumani]] 44 sonli [[Hamza]] nomli [[maktab]]ida ilmiy boʻlim mudiri va bir vaqtning oʻzida ona tili va adabiyot fani oʻqituvchisi, 1976-yildan 1993-yilgacha [[maktab]] direktori, [[Oʻzbekiston]]da xizmat koʻrsatgan [[oʻqituvchi]] faxriy unvoni bilan taqdirlangan<ref>{{Citation |year= |title=Mehribon ustoz |url=http://old.yangiyul.uz/manaviyat-va-marifat/3113-mehribon-ustoz.html |access-date=2016-09-11 |archivedate=2016-09-11 |archiveurl=https://archive.today/20160911190131/http://old.yangiyul.uz/manaviyat-va-marifat/3113-mehribon-ustoz.html }}</ref>.
25-yanvar [[1991]] yil Azizullo Izzatullayev vafot etganda, „Yangiyoʻl“ [[roʻznoma]]sining 29-yanvar [[1991]] yil sonida taʼziyanomasi (nekrologi) chiqqan. [[Qabriston]]dagi xayrlashuv [[marosim]]ida [[Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti]] [[davlat]] maslahatchisi Mavlon Umurzoqov, [[Respublika]] xotin-qizlar [[qoʻmita]]si [[rais]]i, [[Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi|Bosh vazir oʻrinbosari]] [[shoira]] [[Halima Xudoyberdiyeva]], [[Toshkent viloyati]] va [[Yangiyoʻl tumani]] [[hokim]]lari va boshqa masʼul rahbarlar qatnashgan va [[nutq]] soʻzlashgan.
== Olgan [[mukofot]]lari ==
* [[Fayl:Hgj.png|30px]] 2 darajali [[Vatan urushi ordeni]],
* [[Hurmat belgisi]] [[orden]]i.
* Koʻplab [[medal]]lar.
* Oʻzbekiston Kompartiya MQ va Oliy Kengashi rayosatining faxriy [[yorliq]]lari bilan taqdirlangan.
== [[Sulola]]si ==
* Buvasi — Sulton Toirboyev — [[inqilob]]dan oldin [[Oʻsh shahri]]ning [[sharq]]iy qismini boshqargan [[mingboshi]], [[Oʻsh]] shahar katta [[oqsoqol]]i.
* Buvasining ukasi — Qudrat Toirboyev — [[inqilob]]dan oldin [[Oʻsh shahri]]ning [[sharq]]iy qismini boshqargan [[mingboshi]], [[Oʻsh]] shahar katta [[oqsoqol]]i.
* Buvasi — [[Rahmonberdi Madazimov]] ([[1875]]—[[1933]]) — [[Qirgʻiziston]] [[janub]]idagi [[teatr]] [[harakat]]ining asoschisi, [[Bobur nomli Oʻsh oʻzbek akademik musiqali drama teatri]]ning birinchi asoschisi, tashkilotchisi va badiiy rahbari, [[yozuvchi]].
* Amakisi — [[Boltihoji Sultonov|Sultonov, Boltihoji Sultonovich]] ([[1884]]-[[1919]]) — [[Qirgʻiziston]]ning atoqli [[davlat]], [[siyosat]] va jamoat [[arbob]]i, [[Oʻsh]] uyezdi rahbari oʻrinbosari ([[1918]]-[[1919]]), [[Janub]]iy [[Qirgʻiziston]]da [[sovet]] [[hokimiyat]]ini oʻrnatish uchun [[kurash]] rahbarlaridan biri, [[Oʻsh]] [[shahar]] [[militsiya]]sining va xavfsizlik xizmatining asoschisi va birinchi boshligʻi ([[5-fevral]] [[1918]] yil).
* Togʻasi — [[Oʻrinboy Rahmonov]] ([[1910]]—[[1980]]) — [[Bobur nomli Oʻsh oʻzbek akademik musiqali drama teatri]]ning asoschisi, [[artist]] va [[shoir]].
* Jiyani — [[Izzat Sulton]] (toʻliq ismi Sultonov Izzat Otaxonovich) ([[Oʻsh shahri]]da [[1910]] yili tugʻilgan — [[Toshkent shahri]]da [[2001]] yili vafot etgan) — [[Toshkent]] [[kinostudiya]]si direktori ([[1943]]-[[1945]] yillar), [[Oʻzbekiston SSR]] [[vazir]]lar [[kengash]]i [[rais]]i [[madaniyat]] boʻyicha oʻrinbosari ([[1945]]-[[1948]] yillar), [[Oʻzbekiston]] [[Yozuvchi]]lar uyushmasi [[kotib]]i ([[1956]]-[[1963]] yillar), [[akademik]] ([[1995]] yil), [[yozuvchi]], [[dramaturg]] va adabiy tanqidchi.
* Jiyani — [[Sultonov Muxtor Nasrullayevich]] ([[Oʻsh shahri]]da [[1926]] yili tugʻilgan — [[Toshkent shahri]]da [[1998]] yili vafot etgan) [[Oʻzbekiston Respublikasi Ichki Ishlar Vazirligi|Oʻzbekiston ichki ishlar vaziri]] 1 oʻrinbosari, [[militsiya]] [[general]]-mayori ([[1979]]—[[1985]] va [[1989]]-[[1991]] yillar).
* Jiyani — Sultonov Gʻani Sultonovich — [[Oʻzbekiston SSR]] [[vazir]]lar [[kengash]]i [[rais]]i oʻrinbosari ([[1956]]—[[1957]] yillar), [[Oʻzbekiston SSR]] tashqi ishlar [[vazir]]i ([[1954]]—[[1959]] yillar).
* Jiyani — Sultonov — [[Oʻzbekiston SSR]] [[xalq]] [[maorif]]i [[vazir]]i.
* Pochchasi — [[Mamadali Qurbonov|Qurbonov, Mamadali Qurbonovich]] ([[1905]]—[[1976]] yillar) — [[Tojikiston]] SSR [[Xalq]] komissarlari [[kengash]]i [[rais]]i oʻrinbosari, yer [[xalq]] komissari ([[1937]] yil), [[Tojikiston]] SSR [[vazir]]lar [[kengash]]i [[rais]]i ([[1937]]—[[1946]] yillar), [[Oʻsh viloyati]] va [[Oʻsh]] [[shahar]] ijroiya qoʻmitalari [[rais]]i, [[Oʻsh shahri]]dagi [[Pomir]] ishlab-chiqarish avtotransport birlashmasi bosh direktori, [[SSSR]] Oliy [[Kengash]]ining 1 va 2 chaqirilishdagi [[deputat]]i.
* Jiyani — Qurbonov Sergo-Shaxzoda Mamadaliyevich ([[Oʻsh shahri]]da [[1964]] yili tugʻilgan) — [[Ural]] togʻ-[[metallurg]]iya [[kompaniya]]si bosh direktor oʻrinbosari, „Trans Atlantik Grupp“ [[MChJ]] egasi.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* [http://database.library.by/images/files/3011422801352.jpg <small>Davlat va jamoat arbobi Azizullo Izzatullayev surʼati</small>] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20150205132548/http://database.library.by/images/files/3011422801352.jpg |date=2015-02-05 }}
* [https://web.archive.org/web/20150205110525/http://www.echoosha.narod.ru/Febrary07/mersi.htm <small>Vspomnim Izzatullayeva</small>]
* [https://centrasia.org/person2.php?st=1386111217 <small>Tsentraziya personi</small>]
* [http://tyup.net/page/izzatullaev-azizullo-sultonovich Azizullo Izzatullayev] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20170813010831/http://tyup.net/page/izzatullaev-azizullo-sultonovich |date=2017-08-13 }}
* [http://www.dunyouzbeklari.com/?p=129943 Sulton mingboshining nabirasi]{{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20190826091909/http://www.dunyouzbeklari.com/?p=129943 |date=2019-08-26 }}
* [http://portalus.ru/modules/biographies/rus_readme.php?subaction=showfull&id=1422801670&archive=&start_from=&ucat=5& <small>Biografiya znamenitostey</small>]
* [https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_yubileinaya_kartoteka1524711517/ <small>Pamyat naroda</small>]
* [https://archive.today/20160911190131/http://old.yangiyul.uz/manaviyat-va-marifat/3113-mehribon-ustoz.html <small>Mehribon ustoz</small>]
* [https://web.archive.org/web/20160313203053/http://dunyouzbeklari.com/archives/129943 <small>Azizullo Izzatullayev</small>]
* [https://www.moypolk.ru/soldier/izzatullaev-azizullo-sultonovich Bessmertniy polk]
* [https://zen.yandex.ru/media/id/5e8af4a47dce0e10edfc9675/azizullo-izzatullaev-zbekistonning-davlat-va-jamoat-arbobi-iangiil-tumani-ijroiia-mitasi-raisi-rinbosari-5ea6cb42f8f6467e3250f384 <small>Azizullo Izzatullayev — Oʻzbekistonning davlat va jamoat arbobi, Yangiyoʻl tumani ijroiya qoʻmitasi raisi oʻrinbosari</small>]
{{DEFAULTSORT:Izzatullayev, Azizullo}}
[[Turkum:Ikkinchi jahon urushi qatnashchilari]]
[[Turkum:Hurmat Belgisi ordeni sohiblari]]
[[Turkum:4-fevralda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1925-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1991-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:25-yanvarda vafot etganlar]]
[[Turkum:Qirgʻizistonlik oʻzbeklar]]
[[Turkum:Oʻzbeklar]]
[[Turkum:Oʻzbekiston yetakchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston siyosati]]
[[Turkum:Oʻzbekiston siyosatchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston tarixi]]
[[Turkum:Oʻzbekiston kishilari]]
[[Turkum:Shaxsiyatlar]]
[[Turkum:Oʻsh shahrida tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yangiyoʻl shahrida vafot etganlar]]
[[Turkum:Oʻshda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha siyosatchilar]]
gmpraulxtcpk4khemvvyezaa2mwe36h
Vikipediya:Tahrirlar soniga koʻra botlar roʻyxati
4
712592
6197504
6196313
2026-07-07T12:01:36Z
Jembot
17813
Bot: Maʼlumotlar yangilandi
6197504
wikitext
text/x-wiki
{{/begin|200}}
|-
| 1 || [[User:MalikxanBot|MalikxanBot]] || [[Special:Contributions/MalikxanBot|{{formatnum:799495}}]]
|-
| 2 || [[User:ProgrammerBot|ProgrammerBot]] || [[Special:Contributions/ProgrammerBot|{{formatnum:680582}}]]
|-
| 3 || [[User:DastyorBot|DastyorBot]] || [[Special:Contributions/DastyorBot|{{formatnum:516159}}]]
|-
| 4 || [[User:Ximik1991Bot|Ximik1991Bot]] || [[Special:Contributions/Ximik1991Bot|{{formatnum:197605}}]]
|-
| 5 || [[User:CoderSIBot|CoderSIBot]] || [[Special:Contributions/CoderSIBot|{{formatnum:187765}}]]
|-
| 6 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:154125}}]]
|-
| 7 || [[User:EmausBot|EmausBot]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:110051}}]]
|-
| 8 || [[User:MerlIwBot|MerlIwBot]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:91745}}]]
|-
| 9 || [[User:TXiKiBoT|TXiKiBoT]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:80410}}]]
|-
| 10 || [[User:Escarbot|Escarbot]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:69842}}]]
|-
| 11 || [[User:Legobot|Legobot]] || [[Special:Contributions/Legobot|{{formatnum:67152}}]]
|-
| 12 || [[User:Xqbot|Xqbot]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:44444}}]]
|-
| 13 || [[User:Addbot|Addbot]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:28914}}]]
|-
| 14 || [[User:SieBot|SieBot]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:28363}}]]
|-
| 15 || [[User:YFdyh-bot|YFdyh-bot]] || [[Special:Contributions/YFdyh-bot|{{formatnum:27350}}]]
|-
| 16 || [[User:OchilovBot|OchilovBot]] || [[Special:Contributions/OchilovBot|{{formatnum:23928}}]]
|-
| 17 || [[User:VolkovBot|VolkovBot]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:19249}}]]
|-
| 18 || [[User:ArthurBot|ArthurBot]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:18710}}]]
|-
| 19 || [[User:Luckas-bot|Luckas-bot]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:16696}}]]
|-
| 20 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:11400}}]]
|-
| 21 || [[User:Uzgen bot|Uzgen bot]] || [[Special:Contributions/Uzgen bot|{{formatnum:10709}}]]
|-
| 22 || [[User:ZéroBot|ZéroBot]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:10554}}]]
|-
| 23 || [[User:WikitanvirBot|WikitanvirBot]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:10294}}]]
|-
| 24 || [[User:JAnDbot|JAnDbot]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:10206}}]]
|-
| 25 || [[User:Thijs!bot|Thijs!bot]] || [[Special:Contributions/Thijs!bot|{{formatnum:9691}}]]
|-
| 26 || [[User:MelancholieBot|MelancholieBot]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:8873}}]]
|-
| 27 || [[User:RedBot|RedBot]] || [[Special:Contributions/RedBot|{{formatnum:8357}}]]
|-
| 28 || [[User:タチコマ robot|タチコマ robot]] || [[Special:Contributions/タチコマ robot|{{formatnum:8161}}]]
|-
| 29 || [[User:Acebot|Acebot]] || [[Special:Contributions/Acebot|{{formatnum:6989}}]]
|-
| 30 || [[User:EdgarsBot|EdgarsBot]] || [[Special:Contributions/EdgarsBot|{{formatnum:6807}}]]
|-
| 31 || [[User:KLBot2|KLBot2]] || [[Special:Contributions/KLBot2|{{formatnum:6601}}]]
|-
| 32 || [[User:Makecat-bot|Makecat-bot]] || [[Special:Contributions/Makecat-bot|{{formatnum:6542}}]]
|-
| 33 || [[User:AlleborgoBot|AlleborgoBot]] || [[Special:Contributions/AlleborgoBot|{{formatnum:5802}}]]
|-
| 34 || [[User:MBHbot|MBHbot]] || [[Special:Contributions/MBHbot|{{formatnum:5359}}]]
|-
| 35 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:5259}}]]
|-
| 36 || [[User:LaaknorBot|LaaknorBot]] || [[Special:Contributions/LaaknorBot|{{formatnum:4667}}]]
|-
| 37 || [[User:Vagobot|Vagobot]] || [[Special:Contributions/Vagobot|{{formatnum:4451}}]]
|-
| 38 || [[User:IluvatarBot|IluvatarBot]] || [[Special:Contributions/IluvatarBot|{{formatnum:4449}}]]
|-
| 39 || [[User:Loveless|Loveless]] || [[Special:Contributions/Loveless|{{formatnum:4445}}]]
|-
| 40 || [[User:Zorrobot|Zorrobot]] || [[Special:Contributions/Zorrobot|{{formatnum:4173}}]]
|-
| 41 || [[User:JackieBot|JackieBot]] || [[Special:Contributions/JackieBot|{{formatnum:4132}}]]
|-
| 42 || [[User:KamikazeBot|KamikazeBot]] || [[Special:Contributions/KamikazeBot|{{formatnum:3687}}]]
|-
| 43 || [[User:FoxBot|FoxBot]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:3658}}]]
|-
| 44 || [[User:CarsracBot|CarsracBot]] || [[Special:Contributions/CarsracBot|{{formatnum:3570}}]]
|-
| 45 || [[User:Ptbotgourou|Ptbotgourou]] || [[Special:Contributions/Ptbotgourou|{{formatnum:3390}}]]
|-
| 46 || [[User:BotMultichill|BotMultichill]] || [[Special:Contributions/BotMultichill|{{formatnum:3244}}]]
|-
| 47 || [[User:Alexbot|Alexbot]] || [[Special:Contributions/Alexbot|{{formatnum:3100}}]]
|-
| 48 || [[User:HRoestBot|HRoestBot]] || [[Special:Contributions/HRoestBot|{{formatnum:2983}}]]
|-
| 49 || [[User:TjBot|TjBot]] || [[Special:Contributions/TjBot|{{formatnum:2650}}]]
|-
| 50 || [[User:Purbo T|Purbo T]] || [[Special:Contributions/Purbo T|{{formatnum:2576}}]]
|-
| 51 || [[User:PipepBot|PipepBot]] || [[Special:Contributions/PipepBot|{{formatnum:2201}}]]
|-
| 52 || [[User:JYBot|JYBot]] || [[Special:Contributions/JYBot|{{formatnum:2189}}]]
|-
| 53 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:2134}}]]
|-
| 54 || [[User:DragonBot|DragonBot]] || [[Special:Contributions/DragonBot|{{formatnum:2081}}]]
|-
| 55 || [[User:Darkicebot|Darkicebot]] || [[Special:Contributions/Darkicebot|{{formatnum:1852}}]]
|-
| 56 || [[User:Idioma-bot|Idioma-bot]] || [[Special:Contributions/Idioma-bot|{{formatnum:1848}}]]
|-
| 57 || [[User:MastiBot|MastiBot]] || [[Special:Contributions/MastiBot|{{formatnum:1725}}]]
|-
| 58 || [[User:Dinamik-bot|Dinamik-bot]] || [[Special:Contributions/Dinamik-bot|{{formatnum:1716}}]]
|-
| 59 || [[User:Rubinbot|Rubinbot]] || [[Special:Contributions/Rubinbot|{{formatnum:1590}}]]
|-
| 60 || [[User:Ripchip Bot|Ripchip Bot]] || [[Special:Contributions/Ripchip Bot|{{formatnum:1537}}]]
|-
| 61 || [[User:Mjbmrbot|Mjbmrbot]] || [[Special:Contributions/Mjbmrbot|{{formatnum:1451}}]]
|-
| 62 || [[User:Amirobot|Amirobot]] || [[Special:Contributions/Amirobot|{{formatnum:1434}}]]
|-
| 63 || [[User:IanraBot|IanraBot]] || [[Special:Contributions/IanraBot|{{formatnum:1365}}]]
|-
| 64 || [[User:Rezabot|Rezabot]] || [[Special:Contributions/Rezabot|{{formatnum:1358}}]]
|-
| 65 || [[User:Synthebot|Synthebot]] || [[Special:Contributions/Synthebot|{{formatnum:1316}}]]
|-
| 66 || [[User:AvicBot|AvicBot]] || [[Special:Contributions/AvicBot|{{formatnum:1257}}]]
|-
| 67 || [[User:GhalyBot|GhalyBot]] || [[Special:Contributions/GhalyBot|{{formatnum:1239}}]]
|-
| 68 || [[User:Movses-bot|Movses-bot]] || [[Special:Contributions/Movses-bot|{{formatnum:1187}}]]
|-
| 69 || [[User:HerculeBot|HerculeBot]] || [[Special:Contributions/HerculeBot|{{formatnum:1068}}]]
|-
| 70 || [[User:Robbot|Robbot]] || [[Special:Contributions/Robbot|{{formatnum:1022}}]]
|-
| 71 || [[User:D'ohBot|D'ohBot]] || [[Special:Contributions/D'ohBot|{{formatnum:1005}}]]
|-
| 72 || [[User:YiFeiBot|YiFeiBot]] || [[Special:Contributions/YiFeiBot|{{formatnum:998}}]]
|-
| 73 || [[User:SilvonenBot|SilvonenBot]] || [[Special:Contributions/SilvonenBot|{{formatnum:977}}]]
|-
| 74 || [[User:MystBot|MystBot]] || [[Special:Contributions/MystBot|{{formatnum:972}}]]
|-
| 75 || [[User:TinucherianBot II|TinucherianBot II]] || [[Special:Contributions/TinucherianBot II|{{formatnum:953}}]]
|-
| 76 || [[User:Jotterbot|Jotterbot]] || [[Special:Contributions/Jotterbot|{{formatnum:892}}]]
|-
| 77 || [[User:AvocatoBot|AvocatoBot]] || [[Special:Contributions/AvocatoBot|{{formatnum:881}}]]
|-
| 78 || [[User:StigBot|StigBot]] || [[Special:Contributions/StigBot|{{formatnum:804}}]]
|-
| 79 || [[User:Almabot|Almabot]] || [[Special:Contributions/Almabot|{{formatnum:801}}]]
|-
| 80 || [[User:SassoBot|SassoBot]] || [[Special:Contributions/SassoBot|{{formatnum:790}}]]
|-
| 81 || [[User:Justincheng12345-bot|Justincheng12345-bot]] || [[Special:Contributions/Justincheng12345-bot|{{formatnum:761}}]]
|-
| 82 || [[User:HiW-Bot|HiW-Bot]] || [[Special:Contributions/HiW-Bot|{{formatnum:722}}]]
|-
| 83 || [[User:Gerakibot|Gerakibot]] || [[Special:Contributions/Gerakibot|{{formatnum:587}}]]
|-
| 84 || [[User:YaxshiBot|YaxshiBot]] || [[Special:Contributions/YaxshiBot|{{formatnum:577}}]]
|-
| 85 || [[User:SpBot|SpBot]] || [[Special:Contributions/SpBot|{{formatnum:542}}]]
|-
| 86 || [[User:TechBot|TechBot]] || [[Special:Contributions/TechBot|{{formatnum:541}}]]
|-
| 87 || [[User:DarafshBot|DarafshBot]] || [[Special:Contributions/DarafshBot|{{formatnum:541}}]]
|-
| 88 || [[User:Byrialbot|Byrialbot]] || [[Special:Contributions/Byrialbot|{{formatnum:488}}]]
|-
| 89 || [[User:PixelBot|PixelBot]] || [[Special:Contributions/PixelBot|{{formatnum:433}}]]
|-
| 90 || [[User:DSisyphBot|DSisyphBot]] || [[Special:Contributions/DSisyphBot|{{formatnum:406}}]]
|-
| 91 || [[User:CasualBot|CasualBot]] || [[Special:Contributions/CasualBot|{{formatnum:403}}]]
|-
| 92 || [[User:Chobot|Chobot]] || [[Special:Contributions/Chobot|{{formatnum:366}}]]
|-
| 93 || [[User:CocuBot|CocuBot]] || [[Special:Contributions/CocuBot|{{formatnum:364}}]]
|-
| 94 || [[User:JhsBot|JhsBot]] || [[Special:Contributions/JhsBot|{{formatnum:335}}]]
|-
| 95 || [[User:Memty Bot|Memty Bot]] || [[Special:Contributions/Memty Bot|{{formatnum:327}}]]
|-
| 96 || [[User:AlnoktaBOT|AlnoktaBOT]] || [[Special:Contributions/AlnoktaBOT|{{formatnum:316}}]]
|-
| 97 || [[User:Louperibot|Louperibot]] || [[Special:Contributions/Louperibot|{{formatnum:297}}]]
|-
| 98 || [[User:Nallimbot|Nallimbot]] || [[Special:Contributions/Nallimbot|{{formatnum:291}}]]
|-
| 99 || [[User:AZatBot~uzwiki|AZatBot~uzwiki]] || [[Special:Contributions/AZatBot~uzwiki|{{formatnum:285}}]]
|-
| 100 || [[User:DixonDBot|DixonDBot]] || [[Special:Contributions/DixonDBot|{{formatnum:201}}]]
|-
| 101 || [[User:MahdiBot|MahdiBot]] || [[Special:Contributions/MahdiBot|{{formatnum:199}}]]
|-
| 102 || [[User:Sz-iwbot|Sz-iwbot]] || [[Special:Contributions/Sz-iwbot|{{formatnum:169}}]]
|-
| 103 || [[User:DirlBot|DirlBot]] || [[Special:Contributions/DirlBot|{{formatnum:116}}]]
|-
| 104 || [[User:Obersachsebot|Obersachsebot]] || [[Special:Contributions/Obersachsebot|{{formatnum:114}}]]
|-
| 105 || [[User:NobelBot|NobelBot]] || [[Special:Contributions/NobelBot|{{formatnum:96}}]]
|-
| 106 || [[User:SantoshBot|SantoshBot]] || [[Special:Contributions/SantoshBot|{{formatnum:92}}]]
|-
| 107 || [[User:AmphBot|AmphBot]] || [[Special:Contributions/AmphBot|{{formatnum:79}}]]
|-
| 108 || [[User:Muro Bot|Muro Bot]] || [[Special:Contributions/Muro Bot|{{formatnum:75}}]]
|-
| 109 || [[User:DennyBot|DennyBot]] || [[Special:Contributions/DennyBot|{{formatnum:74}}]]
|-
| 110 || [[User:Dexbot|Dexbot]] || [[Special:Contributions/Dexbot|{{formatnum:74}}]]
|-
| 111 || [[User:WikimediaNotifier|WikimediaNotifier]] || [[Special:Contributions/WikimediaNotifier|{{formatnum:73}}]]
|-
| 112 || [[User:Zwobot|Zwobot]] || [[Special:Contributions/Zwobot|{{formatnum:61}}]]
|-
| 113 || [[User:TohaomgBot|TohaomgBot]] || [[Special:Contributions/TohaomgBot|{{formatnum:58}}]]
{{/end}}
8w90r3ledgw8d9lpvdu44yknsn7lqze
Vikipediya:Faol foydalanuvchilar reytingi
4
712595
6197503
6196312
2026-07-07T12:01:35Z
Jembot
17813
Bot: Maʼlumotlar yangilandi
6197503
wikitext
text/x-wiki
{{/begin|200}}
|-
| 1 || [[User:Bekipediya|Bekipediya]] || [[Special:Contributions/Bekipediya|{{formatnum:911}}]] || {{Permissions|Bekipediya}}
|-
| 2 || [[User:Ahror Akramovich|Ahror Akramovich]] || [[Special:Contributions/Ahror Akramovich|{{formatnum:523}}]] || {{Permissions|Ahror Akramovich}}
|-
| 3 || [[User:Sherzod11W|Sherzod11W]] || [[Special:Contributions/Sherzod11W|{{formatnum:486}}]] || {{Permissions|Sherzod11W}}
|-
| 4 || [[User:Abdufattohov Ibrohimjon|Abdufattohov Ibrohimjon]] || [[Special:Contributions/Abdufattohov Ibrohimjon|{{formatnum:429}}]] || {{Permissions|Abdufattohov Ibrohimjon}}
|-
| 5 || [[User:Farmoniy|Farmoniy]] || [[Special:Contributions/Farmoniy|{{formatnum:280}}]] || {{Permissions|Farmoniy}}
|-
| 6 || [[User:Janob Mirzaolim|Janob Mirzaolim]] || [[Special:Contributions/Janob Mirzaolim|{{formatnum:159}}]] || {{Permissions|Janob Mirzaolim}}
|-
| 7 || [[User:AnvarxonM|AnvarxonM]] || [[Special:Contributions/AnvarxonM|{{formatnum:155}}]] || {{Permissions|AnvarxonM}}
|-
| 8 || [[User:Gulzoda Abduhalilova|Gulzoda Abduhalilova]] || [[Special:Contributions/Gulzoda Abduhalilova|{{formatnum:133}}]] || {{Permissions|Gulzoda Abduhalilova}}
|-
| 9 || [[User:Bobonorova Hulkar|Bobonorova Hulkar]] || [[Special:Contributions/Bobonorova Hulkar|{{formatnum:62}}]] || {{Permissions|Bobonorova Hulkar}}
|-
| 10 || [[User:MrKrasav4ik|MrKrasav4ik]] || [[Special:Contributions/MrKrasav4ik|{{formatnum:36}}]] || {{Permissions|MrKrasav4ik}}
|-
| 11 || [[User:Umarxon III|Umarxon III]] || [[Special:Contributions/Umarxon III|{{formatnum:31}}]] || {{Permissions|Umarxon III}}
|-
| 12 || [[User:Azizxon Muzaffarov|Azizxon Muzaffarov]] || [[Special:Contributions/Azizxon Muzaffarov|{{formatnum:16}}]] || {{Permissions|Azizxon Muzaffarov}}
|-
| 13 || [[User:Javoxir Yorqulov|Javoxir Yorqulov]] || [[Special:Contributions/Javoxir Yorqulov|{{formatnum:13}}]] || {{Permissions|Javoxir Yorqulov}}
|-
| 14 || [[User:Axadjon1|Axadjon1]] || [[Special:Contributions/Axadjon1|{{formatnum:11}}]] || {{Permissions|Axadjon1}}
|-
| 15 || [[User:Kamol Azzam|Kamol Azzam]] || [[Special:Contributions/Kamol Azzam|{{formatnum:9}}]] || {{Permissions|Kamol Azzam}}
|-
| 16 || [[User:~2026-37633-76|~2026-37633-76]] || [[Special:Contributions/~2026-37633-76|{{formatnum:8}}]] || {{Permissions|~2026-37633-76}}
|-
| 17 || [[User:Vol71193|Vol71193]] || [[Special:Contributions/Vol71193|{{formatnum:8}}]] || {{Permissions|Vol71193}}
|-
| 18 || [[User:BilimNuri|BilimNuri]] || [[Special:Contributions/BilimNuri|{{formatnum:8}}]] || {{Permissions|BilimNuri}}
|-
| 19 || [[User:HyBoxwood|HyBoxwood]] || [[Special:Contributions/HyBoxwood|{{formatnum:8}}]] || {{Permissions|HyBoxwood}}
|-
| 20 || [[User:Husanowar|Husanowar]] || [[Special:Contributions/Husanowar|{{formatnum:7}}]] || {{Permissions|Husanowar}}
|-
| 21 || [[User:Khorazmiy|Khorazmiy]] || [[Special:Contributions/Khorazmiy|{{formatnum:6}}]] || {{Permissions|Khorazmiy}}
|-
| 22 || [[User:Makenzis|Makenzis]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:6}}]] || {{Permissions|Makenzis}}
|-
| 23 || [[User:Panpanchik|Panpanchik]] || [[Special:Contributions/Panpanchik|{{formatnum:5}}]] || {{Permissions|Panpanchik}}
|-
| 24 || [[User:Humoyun Qodirov|Humoyun Qodirov]] || [[Special:Contributions/Humoyun Qodirov|{{formatnum:4}}]] || {{Permissions|Humoyun Qodirov}}
|-
| 25 || [[User:Iskandar Khan|Iskandar Khan]] || [[Special:Contributions/Iskandar Khan|{{formatnum:4}}]] || {{Permissions|Iskandar Khan}}
|-
| 26 || [[User:~2026-38672-39|~2026-38672-39]] || [[Special:Contributions/~2026-38672-39|{{formatnum:4}}]] || {{Permissions|~2026-38672-39}}
|-
| 27 || [[User:ClausG|ClausG]] || [[Special:Contributions/ClausG|{{formatnum:4}}]] || {{Permissions|ClausG}}
|-
| 28 || [[User:~2026-38100-02|~2026-38100-02]] || [[Special:Contributions/~2026-38100-02|{{formatnum:4}}]] || {{Permissions|~2026-38100-02}}
|-
| 29 || [[User:Xumoshox Ismoilova|Xumoshox Ismoilova]] || [[Special:Contributions/Xumoshox Ismoilova|{{formatnum:4}}]] || {{Permissions|Xumoshox Ismoilova}}
|-
| 30 || [[User:~2026-37816-00|~2026-37816-00]] || [[Special:Contributions/~2026-37816-00|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|~2026-37816-00}}
|-
| 31 || [[User:Mirishkorlik|Mirishkorlik]] || [[Special:Contributions/Mirishkorlik|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|Mirishkorlik}}
|-
| 32 || [[User:Mohinurxon Solayeva|Mohinurxon Solayeva]] || [[Special:Contributions/Mohinurxon Solayeva|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|Mohinurxon Solayeva}}
|-
| 33 || [[User:Uzsport|Uzsport]] || [[Special:Contributions/Uzsport|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|Uzsport}}
|-
| 34 || [[User:Stephan1000000|Stephan1000000]] || [[Special:Contributions/Stephan1000000|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|Stephan1000000}}
|-
| 35 || [[User:Isomiddin qurbonovv|Isomiddin qurbonovv]] || [[Special:Contributions/Isomiddin qurbonovv|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|Isomiddin qurbonovv}}
|-
| 36 || [[User:Abdulloh ibn Mirzohid|Abdulloh ibn Mirzohid]] || [[Special:Contributions/Abdulloh ibn Mirzohid|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|Abdulloh ibn Mirzohid}}
|-
| 37 || [[User:Erkinnur|Erkinnur]] || [[Special:Contributions/Erkinnur|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|Erkinnur}}
|-
| 38 || [[User:Azizbekparaxatov|Azizbekparaxatov]] || [[Special:Contributions/Azizbekparaxatov|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|Azizbekparaxatov}}
|-
| 39 || [[User:Tim124865|Tim124865]] || [[Special:Contributions/Tim124865|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|Tim124865}}
|-
| 40 || [[User:~2026-38616-97|~2026-38616-97]] || [[Special:Contributions/~2026-38616-97|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|~2026-38616-97}}
|-
| 41 || [[User:Incall|Incall]] || [[Special:Contributions/Incall|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Incall}}
|-
| 42 || [[User:Gliwi|Gliwi]] || [[Special:Contributions/Gliwi|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Gliwi}}
|-
| 43 || [[User:Jamesboend|Jamesboend]] || [[Special:Contributions/Jamesboend|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Jamesboend}}
|-
| 44 || [[User:Behzodbek88|Behzodbek88]] || [[Special:Contributions/Behzodbek88|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Behzodbek88}}
|-
| 45 || [[User:~2026-37979-31|~2026-37979-31]] || [[Special:Contributions/~2026-37979-31|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|~2026-37979-31}}
|-
| 46 || [[User:Sitora Oblakulova|Sitora Oblakulova]] || [[Special:Contributions/Sitora Oblakulova|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Sitora Oblakulova}}
|-
| 47 || [[User:~2026-37934-20|~2026-37934-20]] || [[Special:Contributions/~2026-37934-20|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|~2026-37934-20}}
|-
| 48 || [[User:FAREO67|FAREO67]] || [[Special:Contributions/FAREO67|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|FAREO67}}
|-
| 49 || [[User:Prostousmonjon|Prostousmonjon]] || [[Special:Contributions/Prostousmonjon|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Prostousmonjon}}
|-
| 50 || [[User:~2026-38424-01|~2026-38424-01]] || [[Special:Contributions/~2026-38424-01|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|~2026-38424-01}}
|-
| 51 || [[User:Ooligan|Ooligan]] || [[Special:Contributions/Ooligan|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Ooligan}}
|-
| 52 || [[User:Miss Kamola|Miss Kamola]] || [[Special:Contributions/Miss Kamola|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Miss Kamola}}
|-
| 53 || [[User:~2026-37753-93|~2026-37753-93]] || [[Special:Contributions/~2026-37753-93|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|~2026-37753-93}}
|-
| 54 || [[User:~2026-35953-76|~2026-35953-76]] || [[Special:Contributions/~2026-35953-76|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|~2026-35953-76}}
|-
| 55 || [[User:Niegodzisie|Niegodzisie]] || [[Special:Contributions/Niegodzisie|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Niegodzisie}}
|-
| 56 || [[User:DimiDimi|DimiDimi]] || [[Special:Contributions/DimiDimi|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|DimiDimi}}
|-
| 57 || [[User:~2026-38336-36|~2026-38336-36]] || [[Special:Contributions/~2026-38336-36|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-38336-36}}
|-
| 58 || [[User:Srajatdin Usnatdinov|Srajatdin Usnatdinov]] || [[Special:Contributions/Srajatdin Usnatdinov|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Srajatdin Usnatdinov}}
|-
| 59 || [[User:Shohrux-Mirzo Abduqunduzov|Shohrux-Mirzo Abduqunduzov]] || [[Special:Contributions/Shohrux-Mirzo Abduqunduzov|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Shohrux-Mirzo Abduqunduzov}}
|-
| 60 || [[User:~2026-38409-94|~2026-38409-94]] || [[Special:Contributions/~2026-38409-94|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-38409-94}}
|-
| 61 || [[User:~2026-38423-77|~2026-38423-77]] || [[Special:Contributions/~2026-38423-77|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-38423-77}}
|-
| 62 || [[User:~2026-38475-43|~2026-38475-43]] || [[Special:Contributions/~2026-38475-43|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-38475-43}}
|-
| 63 || [[User:~2026-37747-79|~2026-37747-79]] || [[Special:Contributions/~2026-37747-79|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-37747-79}}
|-
| 64 || [[User:Habib hu 123|Habib hu 123]] || [[Special:Contributions/Habib hu 123|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Habib hu 123}}
|-
| 65 || [[User:Sardor Samarqandiy (Rahimov)|Sardor Samarqandiy (Rahimov)]] || [[Special:Contributions/Sardor Samarqandiy (Rahimov)|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Sardor Samarqandiy (Rahimov)}}
|-
| 66 || [[User:~2026-38457-32|~2026-38457-32]] || [[Special:Contributions/~2026-38457-32|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-38457-32}}
|-
| 67 || [[User:Amherst99|Amherst99]] || [[Special:Contributions/Amherst99|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Amherst99}}
|-
| 68 || [[User:~2026-38484-51|~2026-38484-51]] || [[Special:Contributions/~2026-38484-51|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-38484-51}}
|-
| 69 || [[User:Muzaffar Murodovich|Muzaffar Murodovich]] || [[Special:Contributions/Muzaffar Murodovich|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Muzaffar Murodovich}}
|-
| 70 || [[User:Harrington Academy Uzbekistan|Harrington Academy Uzbekistan]] || [[Special:Contributions/Harrington Academy Uzbekistan|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Harrington Academy Uzbekistan}}
|-
| 71 || [[User:~2026-37484-60|~2026-37484-60]] || [[Special:Contributions/~2026-37484-60|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-37484-60}}
|-
| 72 || [[User:~2026-38646-22|~2026-38646-22]] || [[Special:Contributions/~2026-38646-22|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-38646-22}}
|-
| 73 || [[User:Imx0806|Imx0806]] || [[Special:Contributions/Imx0806|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Imx0806}}
|-
| 74 || [[User:Auteuil-Passy|Auteuil-Passy]] || [[Special:Contributions/Auteuil-Passy|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Auteuil-Passy}}
|-
| 75 || [[User:Nurmamatova Hulkar|Nurmamatova Hulkar]] || [[Special:Contributions/Nurmamatova Hulkar|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Nurmamatova Hulkar}}
|-
| 76 || [[User:Tewayev|Tewayev]] || [[Special:Contributions/Tewayev|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Tewayev}}
|-
| 77 || [[User:~2026-38717-73|~2026-38717-73]] || [[Special:Contributions/~2026-38717-73|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-38717-73}}
|-
| 78 || [[User:Mudofaa vazirligi Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar departamenti|Mudofaa vazirligi Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar departamenti]] || [[Special:Contributions/Mudofaa vazirligi Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar departamenti|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Mudofaa vazirligi Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar departamenti}}
|-
| 79 || [[User:Miraziz Safo Abdulmalik|Miraziz Safo Abdulmalik]] || [[Special:Contributions/Miraziz Safo Abdulmalik|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Miraziz Safo Abdulmalik}}
|-
| 80 || [[User:Buxoriymarkaz|Buxoriymarkaz]] || [[Special:Contributions/Buxoriymarkaz|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Buxoriymarkaz}}
|-
| 81 || [[User:~2026-37379-86|~2026-37379-86]] || [[Special:Contributions/~2026-37379-86|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-37379-86}}
|-
| 82 || [[User:Huntferd|Huntferd]] || [[Special:Contributions/Huntferd|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Huntferd}}
|-
| 83 || [[User:~2026-37808-11|~2026-37808-11]] || [[Special:Contributions/~2026-37808-11|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-37808-11}}
|-
| 84 || [[User:Aldenroodht|Aldenroodht]] || [[Special:Contributions/Aldenroodht|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Aldenroodht}}
|-
| 85 || [[User:~2026-37668-24|~2026-37668-24]] || [[Special:Contributions/~2026-37668-24|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-37668-24}}
|-
| 86 || [[User:~2026-38050-83|~2026-38050-83]] || [[Special:Contributions/~2026-38050-83|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-38050-83}}
|-
| 87 || [[User:Throwawayacc222|Throwawayacc222]] || [[Special:Contributions/Throwawayacc222|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Throwawayacc222}}
|-
| 88 || [[User:~2026-37817-27|~2026-37817-27]] || [[Special:Contributions/~2026-37817-27|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-37817-27}}
|-
| 89 || [[User:~2026-37804-90|~2026-37804-90]] || [[Special:Contributions/~2026-37804-90|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-37804-90}}
|-
| 90 || [[User:Baxtiyorovbaxtiyor|Baxtiyorovbaxtiyor]] || [[Special:Contributions/Baxtiyorovbaxtiyor|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Baxtiyorovbaxtiyor}}
|-
| 91 || [[User:~2026-37782-84|~2026-37782-84]] || [[Special:Contributions/~2026-37782-84|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-37782-84}}
|-
| 92 || [[User:Sebastian4610|Sebastian4610]] || [[Special:Contributions/Sebastian4610|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Sebastian4610}}
|-
| 93 || [[User:Tilovmuradov|Tilovmuradov]] || [[Special:Contributions/Tilovmuradov|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Tilovmuradov}}
|-
| 94 || [[User:Archaeodontosaurus|Archaeodontosaurus]] || [[Special:Contributions/Archaeodontosaurus|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Archaeodontosaurus}}
|-
| 95 || [[User:WorldArchivist|WorldArchivist]] || [[Special:Contributions/WorldArchivist|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|WorldArchivist}}
|-
| 96 || [[User:Guise|Guise]] || [[Special:Contributions/Guise|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Guise}}
|-
| 97 || [[User:Sarvarxoja|Sarvarxoja]] || [[Special:Contributions/Sarvarxoja|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Sarvarxoja}}
|-
| 98 || [[User:~2026-37916-53|~2026-37916-53]] || [[Special:Contributions/~2026-37916-53|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-37916-53}}
|-
| 99 || [[User:Borhan|Borhan]] || [[Special:Contributions/Borhan|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Borhan}}
|-
| 100 || [[User:~2026-37708-43|~2026-37708-43]] || [[Special:Contributions/~2026-37708-43|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-37708-43}}
|-
| 101 || [[User:~2026-38110-14|~2026-38110-14]] || [[Special:Contributions/~2026-38110-14|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-38110-14}}
|-
| 102 || [[User:~2026-37752-17|~2026-37752-17]] || [[Special:Contributions/~2026-37752-17|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-37752-17}}
|-
| 103 || [[User:Grueslayer|Grueslayer]] || [[Special:Contributions/Grueslayer|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Grueslayer}}
|-
| 104 || [[User:KiranBOT|KiranBOT]] || [[Special:Contributions/KiranBOT|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|KiranBOT}}
|-
| 105 || [[User:~2026-38016-31|~2026-38016-31]] || [[Special:Contributions/~2026-38016-31|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-38016-31}}
|-
| 106 || [[User:Muxriddin Azimov|Muxriddin Azimov]] || [[Special:Contributions/Muxriddin Azimov|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Muxriddin Azimov}}
|-
| 107 || [[User:~2026-38298-41|~2026-38298-41]] || [[Special:Contributions/~2026-38298-41|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-38298-41}}
|-
| 108 || [[User:~2026-38248-16|~2026-38248-16]] || [[Special:Contributions/~2026-38248-16|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-38248-16}}
|-
| 109 || [[User:Ziv|Ziv]] || [[Special:Contributions/Ziv|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Ziv}}
|-
| 110 || [[User:Cicihwahyuni6|Cicihwahyuni6]] || [[Special:Contributions/Cicihwahyuni6|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Cicihwahyuni6}}
|-
| 111 || [[User:~2026-38410-77|~2026-38410-77]] || [[Special:Contributions/~2026-38410-77|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-38410-77}}
|-
| 112 || [[User:~2026-38368-92|~2026-38368-92]] || [[Special:Contributions/~2026-38368-92|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-38368-92}}
|-
| 113 || [[User:Ruslan Seitov|Ruslan Seitov]] || [[Special:Contributions/Ruslan Seitov|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Ruslan Seitov}}
|-
| 114 || [[User:~2026-38289-21|~2026-38289-21]] || [[Special:Contributions/~2026-38289-21|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-38289-21}}
{{/end}}
5rt4ifq1d6rzc2l5kjh4emi0lud42yy
Avazjon Marahimov
0
723204
6197657
6109358
2026-07-07T13:59:04Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197657
wikitext
text/x-wiki
{{Davlat arbobi
| ismi = Avazjon Marahimov
| tavallud sanasi = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1960|10|9}}
| tavallud joyi = {{TavalludJoyi|Uchkoʻprik tumani}}, [[Fargʻona viloyati]], [[Oʻzbekiston SSR]]
| lavozimi = [[Oʻzbekiston Respublikasi Xalq taʼlimi vazirligi|Oʻzbekiston xalq taʼlimi vaziri]]
| boshlanish davri = [[2010-yil]]dan
| tugash davri = [[2011-yil]]gacha
| oʻtmishdoshi = [[Gʻayrat Shoumarov]]
| vorisi = [[Temur Shirinov]]
| prezident = [[Islom Karimov]]
| premyer = [[Shavkat Mirziyoyev]]
| tasvir = Avazjon Marahimov.jpg
| fuqaroligi = {{UZB}}
| partiyasi = {{UzLiDeP}}
| ilmiy unvoni = [[professor]]
| ilmiy darajasi =
| kasbi = muhandis-matematik
| taʼlim = Toshkent politexnika instituti
}}
'''Avazjon Rahimovich Marahimov''' (1960-yil, 9-oktyabr, [[Uchkoʻprik tumani]], [[Fargʻona viloyati]], [[Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi|Oʻzbekiston SSR]]) — oʻzbekistonlik olim, texnika fanlari doktori, professor.
== Biografiyasi ==
Avazjon Marahimov 1960-yil 9-oktyabr Uchkoʻprik tumanida tugʻilgan<ref name=":0">{{Kitob manbasi |title=Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi |date=2022 |url=https://taniqliolimlar.uz/files/O'zbekistonning%20taniqli%20olimlari%20ensiklopediyasi%201-tomi.pdf |coauthors= |author= |language=[[oʻzbek tili|oʻzbekcha]] |isbn= |pages=342 |location=[[Toshkent]] |edition=1-tom |publisher=Science and Innovation |editor=}}</ref>. 1983-yilda Toshkent politexnika instituti amaliy matematika fakultetini tamomlagan. Mutaxassisligi muhandis-matematik. 1984—1988-yillarda Toshkent politexnika instituti ilmiy xodimi, muhandis, katta muhandis, 1988—2001-yillarda institutning avtomatika va telemexanika kafedrasi assistenti, katta o‘qituvchisi, dotsenti, 2001—2002-yillarda O‘zbekiston Milliy universiteti tarmoq texnologiyalari kafedrasi mudiri, 2002—2004-yillarda Informatsion texnologiyalar bo‘yicha prorektor, 2004—2006-yillarda O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi informatsion texnologiyalar va masofaviy o‘qitishni rivojlantirish boshqarmasi boshlig‘i, 2006—2010-yillarda vazir o‘rinbosari, 2010-—2011-yillarda O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’lim vaziri<ref name=":1">{{Veb manbasi |url=https://www.gazeta.uz/oz/2016/10/19/uzmu/ |sarlavha=Milliy universitet rektori o‘zgardi |sana=19.10.2016}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=https://www.gazeta.uz/ru/2010/03/02/minister/ |sarlavha=МНО возглавил Авазжон Марахимов |sana=02.03.2010}}</ref>, 2012—2016-yillarda Toshkent davlat texnika universiteti Boshqarishda axborot texnologiyalari kafedrasi professori<ref>{{Veb manbasi |url=https://kun.uz/uz/news/2016/10/18/uzbekiston-millij-universitetida-kejingi-2-jil-davomida-ucinci-marta-rektor-uzgardi |sarlavha=O‘zbekiston Milliy universitetida keyingi 2 yil davomida uchinchi marta rektor o‘zgardi |sana=18.10.2016}}</ref>, 2016—2021-yillarda O‘zbekiston Milliy universiteti rektori<ref name=":1" /> lavozimida faoliyat yuritgan<ref name=":0" />. 2021-yildan Termiz davlat universiteti rektori<ref>{{Veb manbasi |url=https://uznews.uz/posts/7293 |sarlavha=Назначены глава Минвуза и ректоры трех вузов |sana=14.01.2021}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=https://www.xabar.uz/uz/talim/abduqodir-toshqulov |sarlavha=Prezident farmoni: Abduqodir Toshqulov — vazir, uchta OTMda rektor almashdi |sana=14.01.2021}}</ref>. Oʻzbekiston Liberal demokratik partiyasi aʼzosi.
=== Oilasi ===
Oilali. 5 nafar farzandi bor<ref name=":0" />.
=== Ilmiy faoliyati ===
Avazjon Marahimovning ilmiy ishlari axborot texnologiyalari va boshqarishning intellektual tizimlari sohasiga oid boʻlib, 120 dan ortiq ilmiy ishlar, jumladan, 5 ta monografiya va 3 ta o‘quv qo‘llanma muallifi. Xalon texnologiya universiteti ([[Isroil]])<ref>{{Veb manbasi |url=https://embassies.gov.il/tashkent/NewsAndEvents/Pages/NUU-and-HIT.aspx |sarlavha=ПРАЗДНИК УЗБЕКСКОЙ НАУКИ В ИЗРАИЛЕ |sana=05.07.2019 |qaralgan sana=2023-08-02 |arxivsana=2023-08-02 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230802132836/https://embassies.gov.il/tashkent/NewsAndEvents/Pages/NUU-and-HIT.aspx }}</ref> va Soka universiteti ([[Yaponiya]]) faxriy professori, Yevroosiyo universitetlari rektorlari assotsiatsiyasi vitse-prezidenti.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{DEFAULTSORT:Marahimov, Avazjon}}
{{Oʻzbekiston Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirlari}}
[[Turkum:Toshkent davlat texnika universiteti bitiruvchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston olimlari]]
[[Turkum:Texnika fanlari doktorlari]]
[[Turkum:Professorlar]]
[[Turkum:Oʻzbekistondagi oliy oʻquv yurtlari rektorlari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Liberal-demokratik partiyasi a’zolari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston vazirlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha siyosatchilar]]
t87vcal6mf7lq6z9m0jiwbjfjt4o983
Avvakumovka
0
723539
6197677
6068772
2026-07-07T16:05:26Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197677
wikitext
text/x-wiki
{{xatolar}}
{{wikify}}
'''Avvakumovka''' — [[Rossiya]]ning [[Primorsk oʻlkasi|Primorye oʻlkasidagi]] [[daryo]]. U Furmanovka (1972-yilgacha ''Tadagou'')<ref name="act1972">{{veb manbasi |author = |url = http://www.libussr.ru/doc_ussr/usr_7958.htm |title = Постановление Совета Министров РСФСР от 29 декабря 1972 г. N 753 |lang = ru |website = www.libussr.ru |date = |accessdate = 2019-04-24 |deadlink = no |arxivsana = 2013-12-03 |arxivurl = https://web.archive.org/web/20131203035121/http://www.libussr.ru/doc_ussr/usr_7958.htm }}</ref> va Kazakovskaya (Sin-Kvandagou)<ref>{{Kitobi|mavzusi=В дебрях Уссурийского края.|орны=М.: Московский рабочий, 1956. — 487 с. — 100 000 экз.}}</ref> daryolari qoʻshilishidan hosil boʻlib, janubi-sharqiy yoʻnalishda oqadi, faqat bir joyda janubga burilib, keyin esa toʻgʻrilanib, avvalgi yoʻnalishiga qaytadi, va shu yoʻnalishda oqib [[Yapon dengizi]]ning „''Olga“ koʻrfaziga'' quyiladi.
1857-yilda ''rus koʻchmanchilari'' tomonidan Sankt-Olga koʻrfazini kashf etgan arximandrit Avvakum (Chestny) sharafiga nomlangan<ref name="avk"/>. [[Daryo]]ning xitoycha nomi „Vay-Fudzin“ boʻlib, rus koʻchmanchilari bu nomdan foydalanmagan<ref name="avk" /> , bu [[Rossiya]] va [[Xitoy]] chegarasida joylashgan.
== Tavsif ==
Daryoning uzunligi — 67 km, drenaj havzasining maydoni — 3170 km², daryoning quyilish kengligi 770 m, Uning ''Vasilkovka daryosigacha'' qadar kengligi 20–25 m, chuqurligi 0,4–0,8 metrni tashkil etadi. 1937-1985-yillar oraligʻidagi kuzatuvlarga koʻra, Vetka qishlogʻi hududida oʻrtacha suv sarfi 16 m³/s ni tashkil qiladi<ref>{{veb manbasi|url=http://webworld.unesco.org/water/ihp/db/shiklomanov/part%274/FORMER%20USSR/RUSSIA/Avvakumovka%20at%20Vetka.html|title=Avvakumovka at Vetka|website =UNESCO: Water resources|accessdate=2013-04-19|archiveurl=https://www.webcitation.org/6G0mjMu2Z?url=http://webworld.unesco.org/water/ihp/db/shiklomanov/part%274/FORMER%20USSR/RUSSIA/Avvakumovka%20at%20Vetka.html|archivedate=2013-04-20|deadlink=yes}}</ref>.
[[Yoz]] mavsumida uzoq muddatli surunkali yomgʻirlar tufayli suv toshqinlari tez-tez sodir boʻladi.
[[Fayl:Olga_Bay_135.25441E_43.70555N.png|left|thumb|200x200px| Avvakumovka daryosining quyilishi va Olga koʻrfazi sunʼiy yoʻldosh fotosuratida.]]
Vay-Fudzin vodiysining quyi [[oqim]]i tabiati juda chiroyli. Oʻng tomondagi qoyalar ajoyib shakllarga ega va odam, [[qasr]], [[minora]]lar va boshqaga oʻxshaydi. Chap tomonda toshli tuproqlardan hosil boʻlgan baland ikkiqatli terrasalar choʻzilib, shimolda toqqa qoʻshilib ketadi. .
''Avvakumovka daryosi'' tabiatni muhofaza qilish maqomiga ega, yozda sim, kuzda — keta baliqlari uvildiriq qoʻyish uchun suzib keladi. Kichik hajmdagi [[Ichki yonuv dvigateli|ichki yonuv dvigatellari]] bilan jihozlangan kichik [[qayiq]]lar harakatlanishi taqiqlanadi (faqat baliqchilik inspeksiyasining brakonyerlarni taqib qilishi istisno).
== Asosiy irmoqlari ==
''(masofada)''
* 7,8 km — [[Arzamazovka daryosi]] (chap)
* 9,2 km — [[Vasilkovka daryosi]] (oʻng)
* 32 km — [[Benevka daryosi]] (oʻng)
* 38 km — [[Forelnaya daryosi]] (oʻng)
* 49 km — [[Vigonka daryosi]] (chap)
* 56 km — [[Xarchenkovaya daryosi]] (chap)
== Galereya ==
<gallery>Река Аввакумовка, Чёртов утёс.jpg|Avvakumovka daryosi, Permskoye qishlogʻi va Olga qishlogʻi orasidagi Iblis qoyasi
Я привёл свой корабль в Аввакумовку.jpg|Avvakumovka ogʻzi va Olga koʻrfazi
Устье Аввакумовки вид с залива Ольги.jpg|Avvakumovkaning ogʻzi, Olga koʻrfazidan koʻrinish</gallery>
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyot ==
* {{Книга|автор=Арсеньев В. К.|заглавие=В дебрях Уссурийского края|место=М.|издательство=Московский рабочий|год=1956|страниц=487|тираж=100000}}
[[Turkum:Rossiyadagi daryolar]]
nztly2pmja0vmyj4452xzd2o8kv4sfn
Hasan Sabboh
0
728989
6197711
5463008
2026-07-07T16:22:20Z
Sherzod11W
273619
/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */
6197711
wikitext
text/x-wiki
{|align="right" border="2" cellpadding="2" cellspacing="0" style="margin: 0 0 1em 0.5em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" width="300"
|colspan="3" align="center" |[[Tasvir:Asabah2.jpg|300px|]]
|-
!colspan=2 align="center" style="color: white; height: 30px; background-color: green"|'''Asasinlar va Nizoriylar davlati asoschisi'''
|-
|Mamlakat:
|[[Eron]]
|-
|Tug'ilgan joyi:
|Qum, Eron
|-
|Tug'ilgan sanasi:
|1050
|-
|Vafoti:
|1124
|-
|Qarorgohi:
|Alamut
|-
|Ustozi:
|Hamdan Qarmat
|-
|Farzandlari:
|2 o'g'il, 2 qiz
|}
'''Hasan Sabboh''' ([[Fors tili|forscha]]- حسن صبا, arabcha الحسن بن الصباح الحميري) 1050-1124-yillarda yashagan. Nizoriy Ismoiliylar davlati asoschisi, asasinlar ([[hashshoshiylar]]) sardori. U haqida gʻarb mamlakatlari [[Marko Polo]] yozgan estaliklari orqali maʼlumotga ega boʻlishgan. Vafotiga qadar [[Alamut]] qasrida yashaganligi uchun uni gʻarbda „Togʻ oqsoqoli“ degan nom bilan tanishadi.
== Yoshligi ==
Aytishlaricha u oʻz hayotini yozib qoldirgan, biroq bu maʼlumotlar bizgacha yetib kelmagan. Hasan Sabbohning fors tilida taʼlim-tarbiyaga oid „Al-fusul al-arba“ deb nomlangan risolasi ham mavjud. Bu risola ham bizgacha saqlanmagan boʻlib, undan baʼzi parchalar ash-Shahristoniy asari orqali maʼlum.
„Sarguzashti Sayyidina“ asarida yozilishicha u 1050-yil [[Eron]]ning [[Qum]] shahrida shialar oilasida dunyoga kelgan. Otasi asli kelib chiqishi [[yaman]]lik boʻlgan arab, [[Kufa]] shahrini tashlab, [[Eron]]dagi arablarning dastlabki markazlaridan biri boʻlgan Qum shahriga koʻchib kelgan. Keyin oilasi [[Ray]] shahariga koʻchib oʻtadi. Hasanning yoshligi Rayda oʻtgan. Shu yerda ustozi Hamdan Qarmat bilan tanishgan. Uning qoʻlida metafizika, tillar, falsafa, astronomiya va matematika (ayniqsa geometriya) fanlarini oʻrgandi. Ray shahri Ismoiliy missionerlarining uyi ham edi. Oʻsha paytda ismoillik [[Eron va Misr]]ning sharqidagi boshqa mamlakatlarda kuchayib borayotgan harakat edi. Eron [[ismoiliylar]]i [[Qohira]]dagi [[Fotimiylar xalifaligi]] tomonidan yuborilgan missiyani yaxshi kutib olganlar va Imom-xalifa al-Mustansir (vaf. 1094) hokimiyatini tan olishdi. Ray shahrida Hasanning oʻrtogʻi Amira Darrab uni Ismoiliy taʼlimoti bilan tanishtiradi. Hasan dastlab unchalik qiziqmagan boʻlsa-da, Ismoilning Musoga boʻlgan munosabatlari muhokama qilingan koʻplab qizgʻin bahslarda qatnashgach, uning qiziqishi asta-sekin oʻsib bordi.<ref>https://www.iis.ac.uk/encyclopaedia-articles/hasan-sabbah/</ref>Darrabning munosabati Hasanni Ismoiliy taʼlimotlari va eʼtiqodlarini chuqurroq oʻrganishga olib keldi. U 17 yoshida Ismoiliylik oqimini qabul qildi. Hasanning qattiqqoʻlligi va sadoqatliligi uni mintaqaning bosh missioneri Abdul Malik ibn Attosh bilan yaqinlashtirdi. Oʻn yetti yoshli Hasan ibn Attoshda juda yaxshi taassurot qoldirib, Attosh uni missioner oʻrinbosari qilib tayinladi va oʻqishni davom ettirish uchun [[Qohira]]ga borishni maslahat berdi.<ref>https://books.google.co.uz/books?id=FdLeEkAUoGIC&pg=PA15&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref>U 1076-yilda Qohiraga yoʻl oladi. Misrga borguncha u turli shaharlar bilan tanishdi. Dastlab [[Isfaxon]], Arran([[Ozarbayjon]]), [[Armaniston]], [[Iroq]], [[Damashq]], [[Falastin]] orqali [[Misr]]ga joʻnab ketdi. Uning 1078-yil 30-avgustda Misrga kelgani haqida qaydlar mavjud. Hasan u yerda 3 yil oʻqidi va Ismoiliylar oqimining haqiqiy aʼzosi boʻldi.<ref>https://www.britannica.com/biography/Hasan-e-Sabbah</ref>[[Tasvir: Shiite_Calligraphy_symbolising_Ali_as_Tiger_of_God.svg|thumb|Ismoiliylar ramzi]]
[[Qohira]]da oʻqish davomida Nizor ibn al-Mustansirni qoʻllab-quvvatlagani uchun Badr al-Jamoliyning norizoligiga uchrab, qisqa muddat qamaldi va keyin [[Eron]]ga qaytdi. Eronga qaytgan Hasan butun hayotini Ismoiliylik oqimiga qaratdi. Hasan Sabboh oʻzining dindoshlari boʻlgan ismoiliylar Eron boʻylab tarqalib ketganligini, shimoliy va sharqiy hududlarda, xususan Daylamanda ularning taʼsiri kuchliligini aniqladi. Ismoiliylar Eronning bosib olingan xalqlari ayniqsa, [[Xuroson]] va Koʻhistonda fuqarolar dehqonchilik yerlarini iqtoga boʻlib, u yerda yashovchi aholidan ogʻir soliqlar undirgan hukmron saljuqiylardan norozi ekanliklarini aniqladilar. [[Saljuqiylar]]ga qarshi norozilik harakatlaridan unumli foydalanib qoldilar. Milodiy 1090-yilga kelib, saljuqiy vaziri Nizomulmulk Hasanni hibsga olish haqida buyruq bergan edi va shuning uchun Hasan shimoliy Qazvin shahrida, [[Alamut]] qal’asidan taxminan 60 km uzoqlikda yashirinib yashab, u yerda u rejalar tuzdi. Aholisi asosan [[Shialik|shia]] musulmonlari boʻlgan unumdor vodiy bilan oʻralgan [[Alamut]] qalʼani egallash uchun Hasan [[saljuqiylar]]ga qarshi qoʻzgʻolondan unumli foydalandi. Qal’a ilgari hech qachon harbiy yoʻl bilan qoʻlga kiritilmagan Shuning uchun Hasan puxta reja tuzgan. Ayni paytda u qal’a atrofida aholi punktlarini egallash uchun oʻzining ishonchli tarafdorlarini [[Alamut]] vodiysiga joʻnatdi. Tarafdorlari qal’ani egallab olgan Hasan Sabboh uchun qal’a egasi Mahdiydan tortib olish qiyinchilik tugʻdirmagan.<ref>https://books.google.co.uz/books?id=sRVmL_h_PcsC&pg=PA38&redir_esc=y</ref>
Bu qal’a 865-yilda hukmdor Sudan ibn Marzuban tomonidan qurilgan. Podsho ov qilib yurib shu togʻ tepasidan uchib oʻtgan burgutga koʻzi tushadi va bu togʻning choʻqqisida bir qal’a qurdirish kerak degan fikrga keladi va Alamut qasrini qurdiradi. Alamut soʻzining maʼnosi: „burgut makoni“.
== Shaxsiy hayoti ==
Hasan zohid va qattiq diniy hayot tarzi bilan mashhur. Xabarlarga koʻra, u Alamut qal’asidagi turar joyidan faqat ikki marta tomga koʻtarilgan.Hasan Sabbohning bir xotini, ikki qizi va ikki oʻgʻli boʻlsa kerak. Shirgirning Alamutga yurishi paytida Hasanning xotini va qizlari xavfsiz joy sifatida Gerdkuhga yuborilgan hamda ular hech qachon Hasanning yoniga qaytmaganlar. [[Tasvir:Assassins2-alamut.jpg|thumb|Alamut qasri]]
== Faoliyati ==
Butun sharqni kezib ismoiliya gʻoyalarini yoygan Hasan Sabboh terror yoʻli bilan raqiblarini sirli tarzda yoʻq qilishni oʻylab topgan. U giyohvand modda istemol qilib sarxush boʻlgan odamni „sen jannatdasan agar mangu yashashni xohlasang shu odamni oʻldirasan“ deya qotillikka oʻrgatgan.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Nizam_al-Mulk</ref> Bu qotillar asasinlar deyiladi (asosin „hashshosh“ -giyohvand soʻzidan). Bu tashkilot oʻrta asrlarning eng xavfli yollanma qotillarini tayyorlab berganligi bilan tarixda qolgan. Ular juda kuchli maxsus jismoniy va ruhiy tayyorgarlikka ega boʻlib, oʻlimdan aslo choʻchimas va doimo kashish moddasini isteʼmol qilib turishgan. Ularning asosiy ishlari yollanma qotillik, jinoyatchilarni izlab toppish, josuslik kabilar boʻlgan. Eʼtiborli tomoni ular sharpalar singari aslo oʻzlaridan iz qoldirmagan. Shuning uchun ham ularning mijozlari koʻp boʻlgan. Sabboh izdoshlari hatto Jaloliddin va uning bobosi Takashga ham suiqasd qilishga uringandilar. Ularning zaharli xanjaridan yirik davlat rahbarlari, sarkarda va vazirlar, xususan eng buyuk saljuqiylar vaziri Nizomulmulk ham halok boʻlgan. Asasinlar dovrugʻi hatto Yevropagacha ham yetib, qirollar tugul hatto Rim papalari ham dushmanlari asasinlarni ishga solishdan choʻchib turishgan. Asasinlar tashkiloti 200 yilga yaqin faoliyat koʻrsatgan. 1256-yilda [[mo’g’ul]]lar hukmdori Xlokuxon[[ Eron]]ni egallagach, tashkilotning asosiy qarorgohi Alamut ham vayron etiladi va asasinlar ham tarix maydonidan oʻchib ketadi.<ref>https://web.archive.org/web/20111017030312/http://www.chnpress.com/news/?section=2</ref> Bugungi terroristlar ham aynan Sabbohdan kuch olishadi. Asasinlar haqida hatto amerikalik kinoijodkorlar tomonidan filmlar ham suratga olingan boʻlib, 2010-yilda ishlangan „Fors shahzodasi“ va 2016-yilda ekranlarga chiqqan „Asasinlar siri“ filmlari mavjud.<ref>https://www.diariodenavarra.es/noticias/blogs/fuera-campo/2016/12/29/assassin-creed-642510-3358.html</ref>
[[Tasvir:Hasan-e_Sabah,_rycina,_XIX_w.jpg|thumb|Hasan Sabboh-Togʻ oqsoqoli]]
== Havolalar ==
*[http://www.ismaili.net/histoire/history06/history601.html HASAN BIN SABBAH AND NIZARI ISMAILI STATE IN ALAMUT]
*[http://www.iis.ac.uk/view_article.asp?ContentID=110462 The life of Hassan-i-Sabah from an Ismaili point of view.] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20150313124202/http://www.iis.ac.uk/view_article.asp?ContentID=110462 |date=2015-03-13 }} Focuses on assassination as a tactic of [[asymmetrical warfare]] and has a small section on Hasan-i-Sabah's work as a scholar.
*[http://www.iis.ac.uk/view_article.asp?ContentID=101164 Introduction to The Assassin Legends] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140318002039/http://www.iis.ac.uk/view_article.asp?ContentID=101164 |date=2014-03-18 }} (From The Assassin Legends: Myths of the Ismaʻilis, London: I. B. Tauris, 1994; reprinted 2001.)
*[https://web.archive.org/web/20050316145448/http://www.accampbell.uklinux.net/assassins/assassins-html/hasan.html The life of Hassan-i-Sabbah as part of an online book on the Assassins of Alamut.]
*[http://www.phinnweb.org/neuro/assassins.html Arkon Daraul on Hassan-i-Sabbah.]
*[http://www.skewsme.com/assassin.html An illustrated article on the Order of Assassins.]
*[https://web.archive.org/web/20050830112208/http://www.linesofadvance.com/nova.html William S. Burrough's invocation of Hassan-i-Sabbah in ''Nova Express''.]
*https://m.facebook.com/groups/338165787126413/posts/572690037007319/
*https://www.youtube.com/watch?v=aEjAnVtvltc
== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[Turkum:tarixiy shaxslar]]
[[Turkum:tarix]]
[[Turkum:din]]
1bnobkqh2z7ksqtmx8xktauogorhodd
6197712
6197711
2026-07-07T16:22:35Z
Sherzod11W
273619
/* */
6197712
wikitext
text/x-wiki
{|align="right" border="2" cellpadding="2" cellspacing="0" style="margin: 0 0 1em 0.5em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" width="300"
|colspan="3" align="center" |[[Tasvir:Asabah2.jpg|300px|]]
|-
!colspan=2 align="center" style="color: white; height: 30px; background-color: green"|'''Asasinlar va Nizoriylar davlati asoschisi'''
|-
|Mamlakat:
|[[Eron]]
|-
|Tug'ilgan joyi:
|Qum, Eron
|-
|Tug'ilgan sanasi:
|1050
|-
|Vafoti:
|1124
|-
|Qarorgohi:
|Alamut
|-
|Ustozi:
|Hamdan Qarmat
|-
|Farzandlari:
|2 o'g'il, 2 qiz
|}
'''Hasan Sabboh''' ([[Fors tili|forscha]]- حسن صبا, arabcha الحسن بن الصباح الحميري) 1050-1124-yillarda yashagan. Nizoriy Ismoiliylar davlati asoschisi, asasinlar ([[hashshoshiylar]]) sardori. U haqida gʻarb mamlakatlari [[Marko Polo]] yozgan estaliklari orqali maʼlumotga ega boʻlishgan. Vafotiga qadar [[Alamut]] qasrida yashaganligi uchun uni gʻarbda „Togʻ oqsoqoli“ degan nom bilan tanishadi.
== Yoshligi ==
Aytishlaricha u oʻz hayotini yozib qoldirgan, biroq bu maʼlumotlar bizgacha yetib kelmagan. Hasan Sabbohning fors tilida taʼlim-tarbiyaga oid „Al-fusul al-arba“ deb nomlangan risolasi ham mavjud. Bu risola ham bizgacha saqlanmagan boʻlib, undan baʼzi parchalar ash-Shahristoniy asari orqali maʼlum.
„Sarguzashti Sayyidina“ asarida yozilishicha u 1050-yil [[Eron]]ning [[Qum]] shahrida shialar oilasida dunyoga kelgan. Otasi asli kelib chiqishi [[yaman]]lik boʻlgan arab, [[Kufa]] shahrini tashlab, [[Eron]]dagi arablarning dastlabki markazlaridan biri boʻlgan Qum shahriga koʻchib kelgan. Keyin oilasi [[Ray]] shahariga koʻchib oʻtadi. Hasanning yoshligi Rayda oʻtgan. Shu yerda ustozi Hamdan Qarmat bilan tanishgan. Uning qoʻlida metafizika, tillar, falsafa, astronomiya va matematika (ayniqsa geometriya) fanlarini oʻrgandi. Ray shahri Ismoiliy missionerlarining uyi ham edi. Oʻsha paytda ismoillik [[Eron va Misr]]ning sharqidagi boshqa mamlakatlarda kuchayib borayotgan harakat edi. Eron [[ismoiliylar]]i [[Qohira]]dagi [[Fotimiylar xalifaligi]] tomonidan yuborilgan missiyani yaxshi kutib olganlar va Imom-xalifa al-Mustansir (vaf. 1094) hokimiyatini tan olishdi. Ray shahrida Hasanning oʻrtogʻi Amira Darrab uni Ismoiliy taʼlimoti bilan tanishtiradi. Hasan dastlab unchalik qiziqmagan boʻlsa-da, Ismoilning Musoga boʻlgan munosabatlari muhokama qilingan koʻplab qizgʻin bahslarda qatnashgach, uning qiziqishi asta-sekin oʻsib bordi.<ref>https://www.iis.ac.uk/encyclopaedia-articles/hasan-sabbah/</ref>Darrabning munosabati Hasanni Ismoiliy taʼlimotlari va eʼtiqodlarini chuqurroq oʻrganishga olib keldi. U 17 yoshida Ismoiliylik oqimini qabul qildi. Hasanning qattiqqoʻlligi va sadoqatliligi uni mintaqaning bosh missioneri Abdul Malik ibn Attosh bilan yaqinlashtirdi. Oʻn yetti yoshli Hasan ibn Attoshda juda yaxshi taassurot qoldirib, Attosh uni missioner oʻrinbosari qilib tayinladi va oʻqishni davom ettirish uchun [[Qohira]]ga borishni maslahat berdi.<ref>https://books.google.co.uz/books?id=FdLeEkAUoGIC&pg=PA15&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref>U 1076-yilda Qohiraga yoʻl oladi. Misrga borguncha u turli shaharlar bilan tanishdi. Dastlab [[Isfaxon]], Arran([[Ozarbayjon]]), [[Armaniston]], [[Iroq]], [[Damashq]], [[Falastin]] orqali [[Misr]]ga joʻnab ketdi. Uning 1078-yil 30-avgustda Misrga kelgani haqida qaydlar mavjud. Hasan u yerda 3 yil oʻqidi va Ismoiliylar oqimining haqiqiy aʼzosi boʻldi.<ref>https://www.britannica.com/biography/Hasan-e-Sabbah</ref>[[Tasvir: Shiite_Calligraphy_symbolising_Ali_as_Tiger_of_God.svg|thumb|Ismoiliylar ramzi]]
[[Qohira]]da oʻqish davomida Nizor ibn al-Mustansirni qoʻllab-quvvatlagani uchun Badr al-Jamoliyning norizoligiga uchrab, qisqa muddat qamaldi va keyin [[Eron]]ga qaytdi. Eronga qaytgan Hasan butun hayotini Ismoiliylik oqimiga qaratdi. Hasan Sabboh oʻzining dindoshlari boʻlgan ismoiliylar Eron boʻylab tarqalib ketganligini, shimoliy va sharqiy hududlarda, xususan Daylamanda ularning taʼsiri kuchliligini aniqladi. Ismoiliylar Eronning bosib olingan xalqlari ayniqsa, [[Xuroson]] va Koʻhistonda fuqarolar dehqonchilik yerlarini iqtoga boʻlib, u yerda yashovchi aholidan ogʻir soliqlar undirgan hukmron saljuqiylardan norozi ekanliklarini aniqladilar. [[Saljuqiylar]]ga qarshi norozilik harakatlaridan unumli foydalanib qoldilar. Milodiy 1090-yilga kelib, saljuqiy vaziri Nizomulmulk Hasanni hibsga olish haqida buyruq bergan edi va shuning uchun Hasan shimoliy Qazvin shahrida, [[Alamut]] qal’asidan taxminan 60 km uzoqlikda yashirinib yashab, u yerda u rejalar tuzdi. Aholisi asosan [[Shialik|shia]] musulmonlari boʻlgan unumdor vodiy bilan oʻralgan [[Alamut]] qalʼani egallash uchun Hasan [[saljuqiylar]]ga qarshi qoʻzgʻolondan unumli foydalandi. Qal’a ilgari hech qachon harbiy yoʻl bilan qoʻlga kiritilmagan Shuning uchun Hasan puxta reja tuzgan. Ayni paytda u qal’a atrofida aholi punktlarini egallash uchun oʻzining ishonchli tarafdorlarini [[Alamut]] vodiysiga joʻnatdi. Tarafdorlari qal’ani egallab olgan Hasan Sabboh uchun qal’a egasi Mahdiydan tortib olish qiyinchilik tugʻdirmagan.<ref>https://books.google.co.uz/books?id=sRVmL_h_PcsC&pg=PA38&redir_esc=y</ref>
Bu qal’a 865-yilda hukmdor Sudan ibn Marzuban tomonidan qurilgan. Podsho ov qilib yurib shu togʻ tepasidan uchib oʻtgan burgutga koʻzi tushadi va bu togʻning choʻqqisida bir qal’a qurdirish kerak degan fikrga keladi va Alamut qasrini qurdiradi. Alamut soʻzining maʼnosi: „burgut makoni“.
== Shaxsiy hayoti ==
Hasan zohid va qattiq diniy hayot tarzi bilan mashhur. Xabarlarga koʻra, u Alamut qal’asidagi turar joyidan faqat ikki marta tomga koʻtarilgan.Hasan Sabbohning bir xotini, ikki qizi va ikki oʻgʻli boʻlsa kerak. Shirgirning Alamutga yurishi paytida Hasanning xotini va qizlari xavfsiz joy sifatida Gerdkuhga yuborilgan hamda ular hech qachon Hasanning yoniga qaytmaganlar. [[Tasvir:Assassins2-alamut.jpg|thumb|Alamut qasri]]
== Faoliyati ==
Butun sharqni kezib ismoiliya gʻoyalarini yoygan Hasan Sabboh terror yoʻli bilan raqiblarini sirli tarzda yoʻq qilishni oʻylab topgan. U giyohvand modda istemol qilib sarxush boʻlgan odamni „sen jannatdasan agar mangu yashashni xohlasang shu odamni oʻldirasan“ deya qotillikka oʻrgatgan.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Nizam_al-Mulk</ref> Bu qotillar asasinlar deyiladi (asosin „hashshosh“ -giyohvand soʻzidan). Bu tashkilot oʻrta asrlarning eng xavfli yollanma qotillarini tayyorlab berganligi bilan tarixda qolgan. Ular juda kuchli maxsus jismoniy va ruhiy tayyorgarlikka ega boʻlib, oʻlimdan aslo choʻchimas va doimo kashish moddasini isteʼmol qilib turishgan. Ularning asosiy ishlari yollanma qotillik, jinoyatchilarni izlab toppish, josuslik kabilar boʻlgan. Eʼtiborli tomoni ular sharpalar singari aslo oʻzlaridan iz qoldirmagan. Shuning uchun ham ularning mijozlari koʻp boʻlgan. Sabboh izdoshlari hatto Jaloliddin va uning bobosi Takashga ham suiqasd qilishga uringandilar. Ularning zaharli xanjaridan yirik davlat rahbarlari, sarkarda va vazirlar, xususan eng buyuk saljuqiylar vaziri Nizomulmulk ham halok boʻlgan. Asasinlar dovrugʻi hatto Yevropagacha ham yetib, qirollar tugul hatto Rim papalari ham dushmanlari asasinlarni ishga solishdan choʻchib turishgan. Asasinlar tashkiloti 200 yilga yaqin faoliyat koʻrsatgan. 1256-yilda [[mo’g’ul]]lar hukmdori Xlokuxon[[ Eron]]ni egallagach, tashkilotning asosiy qarorgohi Alamut ham vayron etiladi va asasinlar ham tarix maydonidan oʻchib ketadi.<ref>https://web.archive.org/web/20111017030312/http://www.chnpress.com/news/?section=2</ref> Bugungi terroristlar ham aynan Sabbohdan kuch olishadi. Asasinlar haqida hatto amerikalik kinoijodkorlar tomonidan filmlar ham suratga olingan boʻlib, 2010-yilda ishlangan „Fors shahzodasi“ va 2016-yilda ekranlarga chiqqan „Asasinlar siri“ filmlari mavjud.<ref>https://www.diariodenavarra.es/noticias/blogs/fuera-campo/2016/12/29/assassin-creed-642510-3358.html</ref>
[[Tasvir:Hasan-e_Sabah,_rycina,_XIX_w.jpg|thumb|Hasan Sabboh-Togʻ oqsoqoli]]
== Havolalar ==
*[http://www.ismaili.net/histoire/history06/history601.html HASAN BIN SABBAH AND NIZARI ISMAILI STATE IN ALAMUT]
*[http://www.iis.ac.uk/view_article.asp?ContentID=110462 The life of Hassan-i-Sabah from an Ismaili point of view.] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20150313124202/http://www.iis.ac.uk/view_article.asp?ContentID=110462 |date=2015-03-13 }} Focuses on assassination as a tactic of [[asymmetrical warfare]] and has a small section on Hasan-i-Sabah's work as a scholar.
*[http://www.iis.ac.uk/view_article.asp?ContentID=101164 Introduction to The Assassin Legends] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140318002039/http://www.iis.ac.uk/view_article.asp?ContentID=101164 |date=2014-03-18 }} (From The Assassin Legends: Myths of the Ismaʻilis, London: I. B. Tauris, 1994; reprinted 2001.)
*[https://web.archive.org/web/20050316145448/http://www.accampbell.uklinux.net/assassins/assassins-html/hasan.html The life of Hassan-i-Sabbah as part of an online book on the Assassins of Alamut.]
*[http://www.phinnweb.org/neuro/assassins.html Arkon Daraul on Hassan-i-Sabbah.]
*[http://www.skewsme.com/assassin.html An illustrated article on the Order of Assassins.]
*[https://web.archive.org/web/20050830112208/http://www.linesofadvance.com/nova.html William S. Burrough's invocation of Hassan-i-Sabbah in ''Nova Express''.]
*https://m.facebook.com/groups/338165787126413/posts/572690037007319/
*https://www.youtube.com/watch?v=aEjAnVtvltc
== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[Turkum:tarixiy shaxslar]]
[[Turkum:tarix]]
[[Turkum:din]]
lxmohai4jlmz7w11ehu7aieosc0287u
6197713
6197712
2026-07-07T16:22:44Z
Sherzod11W
273619
6197713
wikitext
text/x-wiki
{|align="right" border="2" cellpadding="2" cellspacing="0" style="margin: 0 0 1em 0.5em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" width="300"
|colspan="3" align="center" |[[Tasvir:Asabah2.jpg|300px|]]
|-
!colspan=2 align="center" style="color: white; height: 30px; background-color: green"|'''Asasinlar va Nizoriylar davlati asoschisi'''
|-
|Mamlakat:
|[[Eron]]
|-
|Tug'ilgan joyi:
|Qum, Eron
|-
|Tug'ilgan sanasi:
|1050
|-
|Vafoti:
|1124
|-
|Qarorgohi:
|Alamut
|-
|Ustozi:
|Hamdan Qarmat
|-
|Farzandlari:
|2 o'g'il, 2 qiz
|}
'''Hasan Sabboh''' ([[Fors tili|forscha]]- حسن صبا, arabcha الحسن بن الصباح الحميري) 1050-1124-yillarda yashagan. Nizoriy Ismoiliylar davlati asoschisi, asasinlar ([[hashshoshiylar]]) sardori. U haqida gʻarb mamlakatlari [[Marko Polo]] yozgan estaliklari orqali maʼlumotga ega boʻlishgan. Vafotiga qadar [[Alamut]] qasrida yashaganligi uchun uni gʻarbda „Togʻ oqsoqoli“ degan nom bilan tanishadi.
== Yoshligi ==
Aytishlaricha u oʻz hayotini yozib qoldirgan, biroq bu maʼlumotlar bizgacha yetib kelmagan. Hasan Sabbohning fors tilida taʼlim-tarbiyaga oid „Al-fusul al-arba“ deb nomlangan risolasi ham mavjud. Bu risola ham bizgacha saqlanmagan boʻlib, undan baʼzi parchalar ash-Shahristoniy asari orqali maʼlum.
„Sarguzashti Sayyidina“ asarida yozilishicha u 1050-yil [[Eron]]ning [[Qum]] shahrida shialar oilasida dunyoga kelgan. Otasi asli kelib chiqishi [[yaman]]lik boʻlgan arab, [[Kufa]] shahrini tashlab, [[Eron]]dagi arablarning dastlabki markazlaridan biri boʻlgan Qum shahriga koʻchib kelgan. Keyin oilasi [[Ray]] shahariga koʻchib oʻtadi. Hasanning yoshligi Rayda oʻtgan. Shu yerda ustozi Hamdan Qarmat bilan tanishgan. Uning qoʻlida metafizika, tillar, falsafa, astronomiya va matematika (ayniqsa geometriya) fanlarini oʻrgandi. Ray shahri Ismoiliy missionerlarining uyi ham edi. Oʻsha paytda ismoillik [[Eron va Misr]]ning sharqidagi boshqa mamlakatlarda kuchayib borayotgan harakat edi. Eron [[ismoiliylar]]i [[Qohira]]dagi [[Fotimiylar xalifaligi]] tomonidan yuborilgan missiyani yaxshi kutib olganlar va Imom-xalifa al-Mustansir (vaf. 1094) hokimiyatini tan olishdi. Ray shahrida Hasanning oʻrtogʻi Amira Darrab uni Ismoiliy taʼlimoti bilan tanishtiradi. Hasan dastlab unchalik qiziqmagan boʻlsa-da, Ismoilning Musoga boʻlgan munosabatlari muhokama qilingan koʻplab qizgʻin bahslarda qatnashgach, uning qiziqishi asta-sekin oʻsib bordi.<ref>https://www.iis.ac.uk/encyclopaedia-articles/hasan-sabbah/</ref>Darrabning munosabati Hasanni Ismoiliy taʼlimotlari va eʼtiqodlarini chuqurroq oʻrganishga olib keldi. U 17 yoshida Ismoiliylik oqimini qabul qildi. Hasanning qattiqqoʻlligi va sadoqatliligi uni mintaqaning bosh missioneri Abdul Malik ibn Attosh bilan yaqinlashtirdi. Oʻn yetti yoshli Hasan ibn Attoshda juda yaxshi taassurot qoldirib, Attosh uni missioner oʻrinbosari qilib tayinladi va oʻqishni davom ettirish uchun [[Qohira]]ga borishni maslahat berdi.<ref>https://books.google.co.uz/books?id=FdLeEkAUoGIC&pg=PA15&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref>U 1076-yilda Qohiraga yoʻl oladi. Misrga borguncha u turli shaharlar bilan tanishdi. Dastlab [[Isfaxon]], Arran([[Ozarbayjon]]), [[Armaniston]], [[Iroq]], [[Damashq]], [[Falastin]] orqali [[Misr]]ga joʻnab ketdi. Uning 1078-yil 30-avgustda Misrga kelgani haqida qaydlar mavjud. Hasan u yerda 3 yil oʻqidi va Ismoiliylar oqimining haqiqiy aʼzosi boʻldi.<ref>https://www.britannica.com/biography/Hasan-e-Sabbah</ref>[[Tasvir: Shiite_Calligraphy_symbolising_Ali_as_Tiger_of_God.svg|thumb|Ismoiliylar ramzi]]
[[Qohira]]da oʻqish davomida Nizor ibn al-Mustansirni qoʻllab-quvvatlagani uchun Badr al-Jamoliyning norizoligiga uchrab, qisqa muddat qamaldi va keyin [[Eron]]ga qaytdi. Eronga qaytgan Hasan butun hayotini Ismoiliylik oqimiga qaratdi. Hasan Sabboh oʻzining dindoshlari boʻlgan ismoiliylar Eron boʻylab tarqalib ketganligini, shimoliy va sharqiy hududlarda, xususan Daylamanda ularning taʼsiri kuchliligini aniqladi. Ismoiliylar Eronning bosib olingan xalqlari ayniqsa, [[Xuroson]] va Koʻhistonda fuqarolar dehqonchilik yerlarini iqtoga boʻlib, u yerda yashovchi aholidan ogʻir soliqlar undirgan hukmron saljuqiylardan norozi ekanliklarini aniqladilar. [[Saljuqiylar]]ga qarshi norozilik harakatlaridan unumli foydalanib qoldilar. Milodiy 1090-yilga kelib, saljuqiy vaziri Nizomulmulk Hasanni hibsga olish haqida buyruq bergan edi va shuning uchun Hasan shimoliy Qazvin shahrida, [[Alamut]] qal’asidan taxminan 60 km uzoqlikda yashirinib yashab, u yerda u rejalar tuzdi. Aholisi asosan [[Shialik|shia]] musulmonlari boʻlgan unumdor vodiy bilan oʻralgan [[Alamut]] qalʼani egallash uchun Hasan [[saljuqiylar]]ga qarshi qoʻzgʻolondan unumli foydalandi. Qal’a ilgari hech qachon harbiy yoʻl bilan qoʻlga kiritilmagan Shuning uchun Hasan puxta reja tuzgan. Ayni paytda u qal’a atrofida aholi punktlarini egallash uchun oʻzining ishonchli tarafdorlarini [[Alamut]] vodiysiga joʻnatdi. Tarafdorlari qal’ani egallab olgan Hasan Sabboh uchun qal’a egasi Mahdiydan tortib olish qiyinchilik tugʻdirmagan.<ref>https://books.google.co.uz/books?id=sRVmL_h_PcsC&pg=PA38&redir_esc=y</ref>
Bu qal’a 865-yilda hukmdor Sudan ibn Marzuban tomonidan qurilgan. Podsho ov qilib yurib shu togʻ tepasidan uchib oʻtgan burgutga koʻzi tushadi va bu togʻning choʻqqisida bir qal’a qurdirish kerak degan fikrga keladi va Alamut qasrini qurdiradi. Alamut soʻzining maʼnosi: „burgut makoni“.
== Shaxsiy hayoti ==
Hasan zohid va qattiq diniy hayot tarzi bilan mashhur. Xabarlarga koʻra, u Alamut qal’asidagi turar joyidan faqat ikki marta tomga koʻtarilgan.Hasan Sabbohning bir xotini, ikki qizi va ikki oʻgʻli boʻlsa kerak. Shirgirning Alamutga yurishi paytida Hasanning xotini va qizlari xavfsiz joy sifatida Gerdkuhga yuborilgan hamda ular hech qachon Hasanning yoniga qaytmaganlar. [[Tasvir:Assassins2-alamut.jpg|thumb|Alamut qasri]]
== Faoliyati ==
Butun sharqni kezib ismoiliya gʻoyalarini yoygan Hasan Sabboh terror yoʻli bilan raqiblarini sirli tarzda yoʻq qilishni oʻylab topgan. U giyohvand modda istemol qilib sarxush boʻlgan odamni „sen jannatdasan agar mangu yashashni xohlasang shu odamni oʻldirasan“ deya qotillikka oʻrgatgan.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Nizam_al-Mulk</ref> Bu qotillar asasinlar deyiladi (asosin „hashshosh“ -giyohvand soʻzidan). Bu tashkilot oʻrta asrlarning eng xavfli yollanma qotillarini tayyorlab berganligi bilan tarixda qolgan. Ular juda kuchli maxsus jismoniy va ruhiy tayyorgarlikka ega boʻlib, oʻlimdan aslo choʻchimas va doimo kashish moddasini isteʼmol qilib turishgan. Ularning asosiy ishlari yollanma qotillik, jinoyatchilarni izlab toppish, josuslik kabilar boʻlgan. Eʼtiborli tomoni ular sharpalar singari aslo oʻzlaridan iz qoldirmagan. Shuning uchun ham ularning mijozlari koʻp boʻlgan. Sabboh izdoshlari hatto Jaloliddin va uning bobosi Takashga ham suiqasd qilishga uringandilar. Ularning zaharli xanjaridan yirik davlat rahbarlari, sarkarda va vazirlar, xususan eng buyuk saljuqiylar vaziri Nizomulmulk ham halok boʻlgan. Asasinlar dovrugʻi hatto Yevropagacha ham yetib, qirollar tugul hatto Rim papalari ham dushmanlari asasinlarni ishga solishdan choʻchib turishgan. Asasinlar tashkiloti 200 yilga yaqin faoliyat koʻrsatgan. 1256-yilda [[mo’g’ul]]lar hukmdori Xlokuxon[[ Eron]]ni egallagach, tashkilotning asosiy qarorgohi Alamut ham vayron etiladi va asasinlar ham tarix maydonidan oʻchib ketadi.<ref>https://web.archive.org/web/20111017030312/http://www.chnpress.com/news/?section=2</ref> Bugungi terroristlar ham aynan Sabbohdan kuch olishadi. Asasinlar haqida hatto amerikalik kinoijodkorlar tomonidan filmlar ham suratga olingan boʻlib, 2010-yilda ishlangan „Fors shahzodasi“ va 2016-yilda ekranlarga chiqqan „Asasinlar siri“ filmlari mavjud.<ref>https://www.diariodenavarra.es/noticias/blogs/fuera-campo/2016/12/29/assassin-creed-642510-3358.html</ref>
[[Tasvir:Hasan-e_Sabah,_rycina,_XIX_w.jpg|thumb|Hasan Sabboh-Togʻ oqsoqoli]]
== Havolalar ==
*[http://www.ismaili.net/histoire/history06/history601.html HASAN BIN SABBAH AND NIZARI ISMAILI STATE IN ALAMUT]
*[http://www.iis.ac.uk/view_article.asp?ContentID=110462 The life of Hassan-i-Sabah from an Ismaili point of view.] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20150313124202/http://www.iis.ac.uk/view_article.asp?ContentID=110462 |date=2015-03-13 }} Focuses on assassination as a tactic of [[asymmetrical warfare]] and has a small section on Hasan-i-Sabah's work as a scholar.
*[http://www.iis.ac.uk/view_article.asp?ContentID=101164 Introduction to The Assassin Legends] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140318002039/http://www.iis.ac.uk/view_article.asp?ContentID=101164 |date=2014-03-18 }} (From The Assassin Legends: Myths of the Ismaʻilis, London: I. B. Tauris, 1994; reprinted 2001.)
*[https://web.archive.org/web/20050316145448/http://www.accampbell.uklinux.net/assassins/assassins-html/hasan.html The life of Hassan-i-Sabbah as part of an online book on the Assassins of Alamut.]
*[http://www.phinnweb.org/neuro/assassins.html Arkon Daraul on Hassan-i-Sabbah.]
*[http://www.skewsme.com/assassin.html An illustrated article on the Order of Assassins.]
*[https://web.archive.org/web/20050830112208/http://www.linesofadvance.com/nova.html William S. Burrough's invocation of Hassan-i-Sabbah in ''Nova Express''.]
*https://m.facebook.com/groups/338165787126413/posts/572690037007319/
*https://www.youtube.com/watch?v=aEjAnVtvltc
== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[Turkum:tarixiy shaxslar]]
[[Turkum:tarix]]
[[Turkum:din]]
b1j50aetcgc9shygr8dsz2raxniawup
Al-Zohir Baybars masjidi
0
729688
6197682
6162685
2026-07-07T16:14:24Z
Sherzod11W
273619
/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */
6197682
wikitext
text/x-wiki
{{Bino bilgiqutisi
| nomi = Al-Zohir Baybars masjidi
| asl_nomi = مسجد الظاهر بيبرس
| tasvir = Mosque of sultan al zahir baybars.jpg
| izoh =
| coordinates =
| maqom = Masjid
| boshlangan = 1267-yil
| tugagan = 1268-yil
| joylashuvi = Misrning Qohira shahrida
| manzil =
| mamlakat = Misr
| liftlar_soni =
| meʼmor =
| architecture_firm =
| main_contractor =
|uslubi=Fotimiylarning qurilish an'analari va islom me'morchiligi qorishmasi}}
'''Az-Zohir Baybars masjidi''' ({{lang-ar|مسجد الظاهر بيبرس}}) — [[Misr]]ning [[Qohira]] shahrida [[Mamluklar davlati|Mamluk]] sultoni az-Zahir Baybars al-Bunduqdoriy (1260-1277-yillar hukmronligi) tomonidan qurilgan masjid.
== Tarix ==
Sulton az-Zohir Baybars al-Bunduqdoriy nufuzli yetakchi hukumdorlardan boʻlib, Misrda [[Mamluklar davlati|mamluklar]] hukmronligi uchun mustahkam poydevor yaratgan. U muvaffaqiyatli davlat arbobi va jangchi boʻlgan, Suriya va [[Hijoz]]ni Misr bilan birlashtirgan, [[Salib yurishlari|salibchilardan]] muhim yerlarni bosib olgan, Kichik Armanistonga bostirib kirgan va Mamluklar hukmronligini [[Nubiya]] hududigacha kengaytirgan.<ref name="Behrens">Doris Behrens-Abbouseif, "Cairo of the Mamluks: A History of the Architecture and its Culture, " London: I.B. Tauris and Co. Ltd., 2007.</ref> {{Rp|3}}1260-1277-yillarda hukmronlik qilgan Baybars koʻplab islohotlar, infratuzilma loyihalari oʻtkazib, Mamluklar davlatiga zamin yaratdi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|3}}Baybarsning madrasasidan tashqari oʻz nomiga ikkita masjid, Husayniya masjidi va 1273-yilda janubiy Qohirada qishloqda qurilgan yana bir katta masjid boʻlgan, ulardan hech biri qolmagan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|55}}1267-yilda, eski [[Fotimiylar xalifaligi|Fotimiylar]] shahrining oʻrtasida Baybars madrasasi qurilganidan toʻrt yil oʻtib, Qohiraning shimoliy chekkasida shahar hayotidan uzoqda joylashgan Husayniya masjidida qurilish ishlarini boshlab yubordi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|121}}Bitirilishi bir yarim yil davom etgan va bir million dirhamga tushgan masjid Mamluklar davrining birinchi masjidi va yuz yil ichida Qohirada qurilgan birinchi [[Jome masjid|juma masjidi]] edi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|121}}
Bu masjid olisda joylashganligi bu:Baybarsning taqvodor tabiatidan dalolat beradi, chunki u oʻzining Polo yerlarini [[vaqf]] qilgan va [[Xizr|Baybarsning]] munozarali homiysi Shayx Xizrning zaviyasiga yoki diniy maktabiga yaqin joyni tanlagan.<ref name="Behrens"/> {{Rp|121}}Davlat xayriya xizmatlari va binolarni tashkil etish hukmdorlar va boylar tomonidan fuqarolarni taʼminlovchi, hukmron tuzumga sodiqlikni targʻib qiluvchi muhim mexanizm edi. Qolaversa, bu yangi sulolalar uchun oʻz hukmronligini oʻrnatish, yirik binolarga ega yangi shahar markazlarini yaratish, yetakchilar uchun oʻz siyosiy va diniy qudratini namoyish etish yoʻli edi. Bu masjidning, joylashuvi va arxitekturasi Baybarsning muvaffaqiyatli harbiy rahbar va taqvodor hukmdor sifatidagi obroʻsi uchun juda muhim edi.
Keyingi asrlarda masjid tashlab ketilgan va turli maqsadlarda qayta ishlatilgan. Napoleon Misrni bosib olganida (1798-1801) u Sulkowski qal’asi deb nomlangan harbiy qal’a va shtab-kvartira sifatida ishlatilgan.<ref name=":03">{{Kitob manbasi|last=Williams|first=Caroline|title=Islamic Monuments in Cairo: The Practical Guide|url=https://archive.org/details/islamicmonuments0000will_m1f9|publisher=The American University in Cairo Press|year=2018|isbn=|edition=7th|location=Cairo|pages=295–297}}</ref> Keyinchalik [[Muhammad Ali (Misr)|Muhammad Ali]] davrida (<nowiki>XIX</nowiki> asrning birinchi yarmi) Senegal jamoasi uchun kazarma sifatida foydalanilgan. Keyinchalik sovun zavodi va novvoyxona sifatida foydalanilgan. Britaniya istilosi davrida u armiya ombori, keyin esa qassobxona sifatida ishlatilgan.<ref name=":2">{{veb manbasi|title=Qantara - The Mosque of Baybars|url=https://www.qantara-med.org/public/show_document.php?do_id=1064&lang=en|access-date=2021-06-19|website=www.qantara-med.org}}</ref> Masjid soʻnggi yillarda tashlandiq va foydalanilmay qolgan, biroq hukumat tomonidan masjidni qayta tiklash boʻyicha yirik loyiha 2007-yilda boshlangan.
== Arxitektura ==
[[Fayl:Interior_zahir_baybars.jpg|left|thumb| Masjidning gipostil ichki qismi 2006-yil]]
Bu kvadrat shaklli, gipostyle masjid, yaʼni ustunlar bilan mustahkamlangan tekis tomli inshootdir. Bugungi kunda masjid oʻzining asosiy xususiyatlaridan mahrum boʻlgan.<ref name="Behrens"/> {{Rp|123}}Masjidning uchta chiqib turuvchi kirish joyi bor, ularning eng kattasi gʻarbiy devorda; gʻarbiy va sharqiy yoʻlaklarning ikkalasida uchta ustun bor; janubda oltita, shimolda esa ikkita.<ref>{{veb manbasi |title=Mosque of Sultan Al-Zahir Baybars |publisher=Eternal Egypt |url=http://www.eternalegypt.org/EternalEgyptWebsiteWeb/HomeServlet?ee_website_action_key=action.display.element&story_id=&module_id=&language_id=1&element_id=30566&text=text}}</ref> Masjid shaharning shimoli-gʻarbiy qismida joylashganligi sababli, uning orqa tomoni Qohiraga va shahardan kelgan barcha mehmonlarga qaratilgan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|123}}Biroq, masjidni hatto orqadan ham [[mehrob]] ([[qibla]] devori oʻrtasida [[Makka]] yoʻnalishini belgilab beruvchi tokcha) oldidagi katta yogʻoch gumbazi bilan tanib turardi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|124}}
[[Fayl:Qibla_wall.jpg|thumb| Qibla devoridagi [[mehrob]]]]
Masjidning maqsurasi monarx uchun ajratilgan mehrob oldidagi yopiq maydon boʻlib, gumbaz ostida ayniqsa katta boʻlib, „masjid ichidagi avtonom ziyoratgohga oʻxshaydi“.<ref name="Behrens"/> {{Rp|124}}Gumbaz boʻyalgan, qibla devori ham daraxtlar va boshqa koʻkatlarni ifodalovchi marmar va shisha mozaikalar bilan bezatilgan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|124}}Bu masjid Qohiradagi [[ablaq]]dan foydalanishning birinchi namunasidir, bu yerda toshda koʻrilgan chiziqli naqsh, keyinchalik butun shahar boʻylab Mamluk meʼmorchiligining mashhur bezakiga aylandi.
Mamluklarda binolarni muayyan diniy yoki tarixiy hodisalar bilan bogʻlash odatiy hol boʻlmasa-da, asl gumbaz Islomning gʻalabasini nishonlash va yangi Mamluklar hukmronligiga diniy qonuniylikni oʻrnatishga yordam berish uchun „salibchilar qalʼasidan olingan oʻljalarni“ oʻz ichiga olgan.<ref name="Behrens"/> {{Rp|17}}Bu qonuniylik, shuningdek, boshqa tarixiy taqvodor binolar va rejimlarning mavzularidan foydalangan holda yaratilgan; masalan, keel kamarlari, shuningdek, portal jabhalari, Fotimiylarning qurilish anʼanalari.<ref name="Behrens" /> {{Rp|65}}Minoralar, ilk mamluklar davridagi anʼanaga koʻra, engil gʻishtdan qurilgan va ehtimol, Zaviyat al-Humud minoralariga oʻxshash boʻlgan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|77}}Tosh oʻymakorligi [[al-Hakim masjidi]], [[Al-ahmar masjidi|al-Ahmar masjidi]] va boshqa maʼlum [[madrasa]] va maqbaralarni eslatadi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|126}}Umuman olganda, masjid „Kayr anʼanalari“ uslibida qurilgan boʻlib, al-Hakim masjidiga juda koʻp oʻxshashliklar mavjud.<ref name="Behrens" /> {{Rp|126}}Bu tan olingan tuzilmalardan foydalanib, Baybars diniy mafkuraga sodiqlik va yuksak axloqiy obroʻ -eʼtiborni namoyon etdi, oʻzining qudrati va taqvodorligini koʻrsatdi. Fath qilingan binolarning elementlarini oʻzida mujassamlashtirgan holda, Baybars ham oʻzining gʻalabalarini nishonladi va haqiqatan ham uning buyukligini bugungi kunda ham Qohira chekkasidagi masjidi qoldiqlarida koʻrish mumkin
{{Multiple image|image1=Ablaq design.jpg|caption1=Ablaq toshli shimoli-sharqiy kirish yo'li, (2006-yil fotosurati)|image2=Al-Zahir Baybars Mosque in Cairo DSCF4253.jpg|caption2=Shimoli-g'arbiy kirish yo'li, Fotimiy arx naqshlari bilan (2019-yil fotosurati)|image3=Al-Zahir Baybars Mosque in Cairo DSCF4257.jpg|caption3=Janubi-g'arbiy kirish yo'li (2019-yil fotosurati)|align=center|total_width=660}}
== Qayta tiklash ishlari ==
Yillar davomida tashlab ketilgan va qisman vayronaga aylangan masjid 2007-yilda katta restavratsiya boshlangan. Tomi yoʻq boʻlib ketgan, ichi havo taʼsirida qolgan masjid oʻsimlik va oʻsimliklardan tozalandi. 2008-yilda yakunlangan birinchi bosqich masjid poydevorini mustahkamladi va er osti suvlarining inshootga oqib chiqishini toʻxtatdi. 2011-yilda restavratsiya ishlari davom etayotgan Misr inqilobi va rekonstruksiya uchun ishlatiladigan materiallarda topilgan muammolar tufayli toʻxtatildi.<ref name=":1">{{yangiliklar manbasi|author=Reuters Staff|date=2018-10-17|title=Egypt resumes restoration of historic al-Zahir Baybars mosque|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-egypt-antiquities-religion-idINKCN1MR2BE|access-date=2021-06-19}}</ref> Ish 2018-yilda qayta tiklandi.Ikkinchi bosqich masjid pollarini asfaltlash, tom, gumbaz va minorasini rekonstruksiya qilishdan iborat boʻldi. Oxirgi bosqichda uning bezaklari va [[minbar]] qayta tiklanadi, Qayta tiklash ishlarining byudjeti Misr hukumati va [[Qozogʻiston]] hukumati tomonidan toʻlangan (hozirgi Qozogʻistonda tugʻilgan Baybars sharafiga) 100 million Misr funt sterlingini tashkil etadi.
== Yana qarang ==
* Masjidlar roʻyxati
* Afrikadagi masjidlar roʻyxati
* Misrdagi masjidlar roʻyxati
== Manbalar ==
{{Manbalar|32em}}
== Qoʻshimcha oʻqish ==
* [https://web.archive.org/web/20110207204231/http://maqrizi.com/ Maqrizi.com]
* [https://archnet.org/lobby/ Archnet.org] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140326025424/http://www.archnet.org/lobby/ |date=2014-03-26 }}
a031dfnlf6shc4f3z7h19w5v5wr7pyq
6197683
6197682
2026-07-07T16:14:41Z
Sherzod11W
273619
/* */
6197683
wikitext
text/x-wiki
{{Bino bilgiqutisi
| nomi = Al-Zohir Baybars masjidi
| asl_nomi = مسجد الظاهر بيبرس
| tasvir = Mosque of sultan al zahir baybars.jpg
| izoh =
| coordinates =
| maqom = Masjid
| boshlangan = 1267-yil
| tugagan = 1268-yil
| joylashuvi = Misrning Qohira shahrida
| manzil =
| mamlakat = Misr
| liftlar_soni =
| meʼmor =
| architecture_firm =
| main_contractor =
|uslubi=Fotimiylarning qurilish an'analari va islom me'morchiligi qorishmasi}}
'''Az-Zohir Baybars masjidi''' ({{lang-ar|مسجد الظاهر بيبرس}}) — [[Misr]]ning [[Qohira]] shahrida [[Mamluklar davlati|Mamluk]] sultoni az-Zahir Baybars al-Bunduqdoriy (1260-1277-yillar hukmronligi) tomonidan qurilgan masjid.
== Tarix ==
Sulton az-Zohir Baybars al-Bunduqdoriy nufuzli yetakchi hukumdorlardan boʻlib, Misrda [[Mamluklar davlati|mamluklar]] hukmronligi uchun mustahkam poydevor yaratgan. U muvaffaqiyatli davlat arbobi va jangchi boʻlgan, Suriya va [[Hijoz]]ni Misr bilan birlashtirgan, [[Salib yurishlari|salibchilardan]] muhim yerlarni bosib olgan, Kichik Armanistonga bostirib kirgan va Mamluklar hukmronligini [[Nubiya]] hududigacha kengaytirgan.<ref name="Behrens">Doris Behrens-Abbouseif, "Cairo of the Mamluks: A History of the Architecture and its Culture, " London: I.B. Tauris and Co. Ltd., 2007.</ref> {{Rp|3}}1260-1277-yillarda hukmronlik qilgan Baybars koʻplab islohotlar, infratuzilma loyihalari oʻtkazib, Mamluklar davlatiga zamin yaratdi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|3}}Baybarsning madrasasidan tashqari oʻz nomiga ikkita masjid, Husayniya masjidi va 1273-yilda janubiy Qohirada qishloqda qurilgan yana bir katta masjid boʻlgan, ulardan hech biri qolmagan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|55}}1267-yilda, eski [[Fotimiylar xalifaligi|Fotimiylar]] shahrining oʻrtasida Baybars madrasasi qurilganidan toʻrt yil oʻtib, Qohiraning shimoliy chekkasida shahar hayotidan uzoqda joylashgan Husayniya masjidida qurilish ishlarini boshlab yubordi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|121}}Bitirilishi bir yarim yil davom etgan va bir million dirhamga tushgan masjid Mamluklar davrining birinchi masjidi va yuz yil ichida Qohirada qurilgan birinchi [[Jome masjid|juma masjidi]] edi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|121}}
Bu masjid olisda joylashganligi bu:Baybarsning taqvodor tabiatidan dalolat beradi, chunki u oʻzining Polo yerlarini [[vaqf]] qilgan va [[Xizr|Baybarsning]] munozarali homiysi Shayx Xizrning zaviyasiga yoki diniy maktabiga yaqin joyni tanlagan.<ref name="Behrens"/> {{Rp|121}}Davlat xayriya xizmatlari va binolarni tashkil etish hukmdorlar va boylar tomonidan fuqarolarni taʼminlovchi, hukmron tuzumga sodiqlikni targʻib qiluvchi muhim mexanizm edi. Qolaversa, bu yangi sulolalar uchun oʻz hukmronligini oʻrnatish, yirik binolarga ega yangi shahar markazlarini yaratish, yetakchilar uchun oʻz siyosiy va diniy qudratini namoyish etish yoʻli edi. Bu masjidning, joylashuvi va arxitekturasi Baybarsning muvaffaqiyatli harbiy rahbar va taqvodor hukmdor sifatidagi obroʻsi uchun juda muhim edi.
Keyingi asrlarda masjid tashlab ketilgan va turli maqsadlarda qayta ishlatilgan. Napoleon Misrni bosib olganida (1798-1801) u Sulkowski qal’asi deb nomlangan harbiy qal’a va shtab-kvartira sifatida ishlatilgan.<ref name=":03">{{Kitob manbasi|last=Williams|first=Caroline|title=Islamic Monuments in Cairo: The Practical Guide|url=https://archive.org/details/islamicmonuments0000will_m1f9|publisher=The American University in Cairo Press|year=2018|isbn=|edition=7th|location=Cairo|pages=295–297}}</ref> Keyinchalik [[Muhammad Ali (Misr)|Muhammad Ali]] davrida (<nowiki>XIX</nowiki> asrning birinchi yarmi) Senegal jamoasi uchun kazarma sifatida foydalanilgan. Keyinchalik sovun zavodi va novvoyxona sifatida foydalanilgan. Britaniya istilosi davrida u armiya ombori, keyin esa qassobxona sifatida ishlatilgan.<ref name=":2">{{veb manbasi|title=Qantara - The Mosque of Baybars|url=https://www.qantara-med.org/public/show_document.php?do_id=1064&lang=en|access-date=2021-06-19|website=www.qantara-med.org}}</ref> Masjid soʻnggi yillarda tashlandiq va foydalanilmay qolgan, biroq hukumat tomonidan masjidni qayta tiklash boʻyicha yirik loyiha 2007-yilda boshlangan.
== Arxitektura ==
[[Fayl:Interior_zahir_baybars.jpg|left|thumb| Masjidning gipostil ichki qismi 2006-yil]]
Bu kvadrat shaklli, gipostyle masjid, yaʼni ustunlar bilan mustahkamlangan tekis tomli inshootdir. Bugungi kunda masjid oʻzining asosiy xususiyatlaridan mahrum boʻlgan.<ref name="Behrens"/> {{Rp|123}}Masjidning uchta chiqib turuvchi kirish joyi bor, ularning eng kattasi gʻarbiy devorda; gʻarbiy va sharqiy yoʻlaklarning ikkalasida uchta ustun bor; janubda oltita, shimolda esa ikkita.<ref>{{veb manbasi |title=Mosque of Sultan Al-Zahir Baybars |publisher=Eternal Egypt |url=http://www.eternalegypt.org/EternalEgyptWebsiteWeb/HomeServlet?ee_website_action_key=action.display.element&story_id=&module_id=&language_id=1&element_id=30566&text=text}}</ref> Masjid shaharning shimoli-gʻarbiy qismida joylashganligi sababli, uning orqa tomoni Qohiraga va shahardan kelgan barcha mehmonlarga qaratilgan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|123}}Biroq, masjidni hatto orqadan ham [[mehrob]] ([[qibla]] devori oʻrtasida [[Makka]] yoʻnalishini belgilab beruvchi tokcha) oldidagi katta yogʻoch gumbazi bilan tanib turardi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|124}}
[[Fayl:Qibla_wall.jpg|thumb| Qibla devoridagi [[mehrob]]]]
Masjidning maqsurasi monarx uchun ajratilgan mehrob oldidagi yopiq maydon boʻlib, gumbaz ostida ayniqsa katta boʻlib, „masjid ichidagi avtonom ziyoratgohga oʻxshaydi“.<ref name="Behrens"/> {{Rp|124}}Gumbaz boʻyalgan, qibla devori ham daraxtlar va boshqa koʻkatlarni ifodalovchi marmar va shisha mozaikalar bilan bezatilgan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|124}}Bu masjid Qohiradagi [[ablaq]]dan foydalanishning birinchi namunasidir, bu yerda toshda koʻrilgan chiziqli naqsh, keyinchalik butun shahar boʻylab Mamluk meʼmorchiligining mashhur bezakiga aylandi.
Mamluklarda binolarni muayyan diniy yoki tarixiy hodisalar bilan bogʻlash odatiy hol boʻlmasa-da, asl gumbaz Islomning gʻalabasini nishonlash va yangi Mamluklar hukmronligiga diniy qonuniylikni oʻrnatishga yordam berish uchun „salibchilar qalʼasidan olingan oʻljalarni“ oʻz ichiga olgan.<ref name="Behrens"/> {{Rp|17}}Bu qonuniylik, shuningdek, boshqa tarixiy taqvodor binolar va rejimlarning mavzularidan foydalangan holda yaratilgan; masalan, keel kamarlari, shuningdek, portal jabhalari, Fotimiylarning qurilish anʼanalari.<ref name="Behrens" /> {{Rp|65}}Minoralar, ilk mamluklar davridagi anʼanaga koʻra, engil gʻishtdan qurilgan va ehtimol, Zaviyat al-Humud minoralariga oʻxshash boʻlgan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|77}}Tosh oʻymakorligi [[al-Hakim masjidi]], [[Al-ahmar masjidi|al-Ahmar masjidi]] va boshqa maʼlum [[madrasa]] va maqbaralarni eslatadi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|126}}Umuman olganda, masjid „Kayr anʼanalari“ uslibida qurilgan boʻlib, al-Hakim masjidiga juda koʻp oʻxshashliklar mavjud.<ref name="Behrens" /> {{Rp|126}}Bu tan olingan tuzilmalardan foydalanib, Baybars diniy mafkuraga sodiqlik va yuksak axloqiy obroʻ -eʼtiborni namoyon etdi, oʻzining qudrati va taqvodorligini koʻrsatdi. Fath qilingan binolarning elementlarini oʻzida mujassamlashtirgan holda, Baybars ham oʻzining gʻalabalarini nishonladi va haqiqatan ham uning buyukligini bugungi kunda ham Qohira chekkasidagi masjidi qoldiqlarida koʻrish mumkin
{{Multiple image|image1=Ablaq design.jpg|caption1=Ablaq toshli shimoli-sharqiy kirish yo'li, (2006-yil fotosurati)|image2=Al-Zahir Baybars Mosque in Cairo DSCF4253.jpg|caption2=Shimoli-g'arbiy kirish yo'li, Fotimiy arx naqshlari bilan (2019-yil fotosurati)|image3=Al-Zahir Baybars Mosque in Cairo DSCF4257.jpg|caption3=Janubi-g'arbiy kirish yo'li (2019-yil fotosurati)|align=center|total_width=660}}
== Qayta tiklash ishlari ==
Yillar davomida tashlab ketilgan va qisman vayronaga aylangan masjid 2007-yilda katta restavratsiya boshlangan. Tomi yoʻq boʻlib ketgan, ichi havo taʼsirida qolgan masjid oʻsimlik va oʻsimliklardan tozalandi. 2008-yilda yakunlangan birinchi bosqich masjid poydevorini mustahkamladi va er osti suvlarining inshootga oqib chiqishini toʻxtatdi. 2011-yilda restavratsiya ishlari davom etayotgan Misr inqilobi va rekonstruksiya uchun ishlatiladigan materiallarda topilgan muammolar tufayli toʻxtatildi.<ref name=":1">{{yangiliklar manbasi|author=Reuters Staff|date=2018-10-17|title=Egypt resumes restoration of historic al-Zahir Baybars mosque|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-egypt-antiquities-religion-idINKCN1MR2BE|access-date=2021-06-19}}</ref> Ish 2018-yilda qayta tiklandi.Ikkinchi bosqich masjid pollarini asfaltlash, tom, gumbaz va minorasini rekonstruksiya qilishdan iborat boʻldi. Oxirgi bosqichda uning bezaklari va [[minbar]] qayta tiklanadi, Qayta tiklash ishlarining byudjeti Misr hukumati va [[Qozogʻiston]] hukumati tomonidan toʻlangan (hozirgi Qozogʻistonda tugʻilgan Baybars sharafiga) 100 million Misr funt sterlingini tashkil etadi.
== Yana qarang ==
* Masjidlar roʻyxati
* Afrikadagi masjidlar roʻyxati
* Misrdagi masjidlar roʻyxati
== Manbalar ==
{{Manbalar|32em}}
== Qoʻshimcha oʻqish ==
* [https://web.archive.org/web/20110207204231/http://maqrizi.com/ Maqrizi.com]
* [https://archnet.org/lobby/ Archnet.org] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140326025424/http://www.archnet.org/lobby/ |date=2014-03-26 }}
d9sxwr98mzweibadib0z7gnx4gm3fsd
6197684
6197683
2026-07-07T16:14:53Z
Sherzod11W
273619
6197684
wikitext
text/x-wiki
{{Bino bilgiqutisi
| nomi = Al-Zohir Baybars masjidi
| asl_nomi = مسجد الظاهر بيبرس
| tasvir = Mosque of sultan al zahir baybars.jpg
| izoh =
| coordinates =
| maqom = Masjid
| boshlangan = 1267-yil
| tugagan = 1268-yil
| joylashuvi = Misrning Qohira shahrida
| manzil =
| mamlakat = Misr
| liftlar_soni =
| meʼmor =
| architecture_firm =
| main_contractor =
|uslubi=Fotimiylarning qurilish an'analari va islom me'morchiligi qorishmasi}}
'''Az-Zohir Baybars masjidi''' ({{lang-ar|مسجد الظاهر بيبرس}}) — [[Misr]]ning [[Qohira]] shahrida [[Mamluklar davlati|Mamluk]] sultoni az-Zahir Baybars al-Bunduqdoriy (1260-1277-yillar hukmronligi) tomonidan qurilgan masjid.
== Tarix ==
Sulton az-Zohir Baybars al-Bunduqdoriy nufuzli yetakchi hukumdorlardan boʻlib, Misrda [[Mamluklar davlati|mamluklar]] hukmronligi uchun mustahkam poydevor yaratgan. U muvaffaqiyatli davlat arbobi va jangchi boʻlgan, Suriya va [[Hijoz]]ni Misr bilan birlashtirgan, [[Salib yurishlari|salibchilardan]] muhim yerlarni bosib olgan, Kichik Armanistonga bostirib kirgan va Mamluklar hukmronligini [[Nubiya]] hududigacha kengaytirgan.<ref name="Behrens">Doris Behrens-Abbouseif, "Cairo of the Mamluks: A History of the Architecture and its Culture, " London: I.B. Tauris and Co. Ltd., 2007.</ref> {{Rp|3}}1260-1277-yillarda hukmronlik qilgan Baybars koʻplab islohotlar, infratuzilma loyihalari oʻtkazib, Mamluklar davlatiga zamin yaratdi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|3}}Baybarsning madrasasidan tashqari oʻz nomiga ikkita masjid, Husayniya masjidi va 1273-yilda janubiy Qohirada qishloqda qurilgan yana bir katta masjid boʻlgan, ulardan hech biri qolmagan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|55}}1267-yilda, eski [[Fotimiylar xalifaligi|Fotimiylar]] shahrining oʻrtasida Baybars madrasasi qurilganidan toʻrt yil oʻtib, Qohiraning shimoliy chekkasida shahar hayotidan uzoqda joylashgan Husayniya masjidida qurilish ishlarini boshlab yubordi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|121}}Bitirilishi bir yarim yil davom etgan va bir million dirhamga tushgan masjid Mamluklar davrining birinchi masjidi va yuz yil ichida Qohirada qurilgan birinchi [[Jome masjid|juma masjidi]] edi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|121}}
Bu masjid olisda joylashganligi bu:Baybarsning taqvodor tabiatidan dalolat beradi, chunki u oʻzining Polo yerlarini [[vaqf]] qilgan va [[Xizr|Baybarsning]] munozarali homiysi Shayx Xizrning zaviyasiga yoki diniy maktabiga yaqin joyni tanlagan.<ref name="Behrens"/> {{Rp|121}}Davlat xayriya xizmatlari va binolarni tashkil etish hukmdorlar va boylar tomonidan fuqarolarni taʼminlovchi, hukmron tuzumga sodiqlikni targʻib qiluvchi muhim mexanizm edi. Qolaversa, bu yangi sulolalar uchun oʻz hukmronligini oʻrnatish, yirik binolarga ega yangi shahar markazlarini yaratish, yetakchilar uchun oʻz siyosiy va diniy qudratini namoyish etish yoʻli edi. Bu masjidning, joylashuvi va arxitekturasi Baybarsning muvaffaqiyatli harbiy rahbar va taqvodor hukmdor sifatidagi obroʻsi uchun juda muhim edi.
Keyingi asrlarda masjid tashlab ketilgan va turli maqsadlarda qayta ishlatilgan. Napoleon Misrni bosib olganida (1798-1801) u Sulkowski qal’asi deb nomlangan harbiy qal’a va shtab-kvartira sifatida ishlatilgan.<ref name=":03">{{Kitob manbasi|last=Williams|first=Caroline|title=Islamic Monuments in Cairo: The Practical Guide|url=https://archive.org/details/islamicmonuments0000will_m1f9|publisher=The American University in Cairo Press|year=2018|isbn=|edition=7th|location=Cairo|pages=295–297}}</ref> Keyinchalik [[Muhammad Ali (Misr)|Muhammad Ali]] davrida (<nowiki>XIX</nowiki> asrning birinchi yarmi) Senegal jamoasi uchun kazarma sifatida foydalanilgan. Keyinchalik sovun zavodi va novvoyxona sifatida foydalanilgan. Britaniya istilosi davrida u armiya ombori, keyin esa qassobxona sifatida ishlatilgan<ref name=":2">{{veb manbasi|title=Qantara - The Mosque of Baybars|url=https://www.qantara-med.org/public/show_document.php?do_id=1064&lang=en|access-date=2021-06-19|website=www.qantara-med.org}}</ref>. Masjid soʻnggi yillarda tashlandiq va foydalanilmay qolgan, biroq hukumat tomonidan masjidni qayta tiklash boʻyicha yirik loyiha 2007-yilda boshlangan.
== Arxitektura ==
[[Fayl:Interior_zahir_baybars.jpg|left|thumb| Masjidning gipostil ichki qismi 2006-yil]]
Bu kvadrat shaklli, gipostyle masjid, yaʼni ustunlar bilan mustahkamlangan tekis tomli inshootdir. Bugungi kunda masjid oʻzining asosiy xususiyatlaridan mahrum boʻlgan.<ref name="Behrens"/> {{Rp|123}}Masjidning uchta chiqib turuvchi kirish joyi bor, ularning eng kattasi gʻarbiy devorda; gʻarbiy va sharqiy yoʻlaklarning ikkalasida uchta ustun bor; janubda oltita, shimolda esa ikkita.<ref>{{veb manbasi |title=Mosque of Sultan Al-Zahir Baybars |publisher=Eternal Egypt |url=http://www.eternalegypt.org/EternalEgyptWebsiteWeb/HomeServlet?ee_website_action_key=action.display.element&story_id=&module_id=&language_id=1&element_id=30566&text=text}}</ref> Masjid shaharning shimoli-gʻarbiy qismida joylashganligi sababli, uning orqa tomoni Qohiraga va shahardan kelgan barcha mehmonlarga qaratilgan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|123}}Biroq, masjidni hatto orqadan ham [[mehrob]] ([[qibla]] devori oʻrtasida [[Makka]] yoʻnalishini belgilab beruvchi tokcha) oldidagi katta yogʻoch gumbazi bilan tanib turardi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|124}}
[[Fayl:Qibla_wall.jpg|thumb| Qibla devoridagi [[mehrob]]]]
Masjidning maqsurasi monarx uchun ajratilgan mehrob oldidagi yopiq maydon boʻlib, gumbaz ostida ayniqsa katta boʻlib, „masjid ichidagi avtonom ziyoratgohga oʻxshaydi“.<ref name="Behrens"/> {{Rp|124}}Gumbaz boʻyalgan, qibla devori ham daraxtlar va boshqa koʻkatlarni ifodalovchi marmar va shisha mozaikalar bilan bezatilgan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|124}}Bu masjid Qohiradagi [[ablaq]]dan foydalanishning birinchi namunasidir, bu yerda toshda koʻrilgan chiziqli naqsh, keyinchalik butun shahar boʻylab Mamluk meʼmorchiligining mashhur bezakiga aylandi.
Mamluklarda binolarni muayyan diniy yoki tarixiy hodisalar bilan bogʻlash odatiy hol boʻlmasa-da, asl gumbaz Islomning gʻalabasini nishonlash va yangi Mamluklar hukmronligiga diniy qonuniylikni oʻrnatishga yordam berish uchun „salibchilar qalʼasidan olingan oʻljalarni“ oʻz ichiga olgan.<ref name="Behrens"/> {{Rp|17}}Bu qonuniylik, shuningdek, boshqa tarixiy taqvodor binolar va rejimlarning mavzularidan foydalangan holda yaratilgan; masalan, keel kamarlari, shuningdek, portal jabhalari, Fotimiylarning qurilish anʼanalari.<ref name="Behrens" /> {{Rp|65}}Minoralar, ilk mamluklar davridagi anʼanaga koʻra, engil gʻishtdan qurilgan va ehtimol, Zaviyat al-Humud minoralariga oʻxshash boʻlgan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|77}}Tosh oʻymakorligi [[al-Hakim masjidi]], [[Al-ahmar masjidi|al-Ahmar masjidi]] va boshqa maʼlum [[madrasa]] va maqbaralarni eslatadi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|126}}Umuman olganda, masjid „Kayr anʼanalari“ uslibida qurilgan boʻlib, al-Hakim masjidiga juda koʻp oʻxshashliklar mavjud.<ref name="Behrens" /> {{Rp|126}}Bu tan olingan tuzilmalardan foydalanib, Baybars diniy mafkuraga sodiqlik va yuksak axloqiy obroʻ -eʼtiborni namoyon etdi, oʻzining qudrati va taqvodorligini koʻrsatdi. Fath qilingan binolarning elementlarini oʻzida mujassamlashtirgan holda, Baybars ham oʻzining gʻalabalarini nishonladi va haqiqatan ham uning buyukligini bugungi kunda ham Qohira chekkasidagi masjidi qoldiqlarida koʻrish mumkin
{{Multiple image|image1=Ablaq design.jpg|caption1=Ablaq toshli shimoli-sharqiy kirish yo'li, (2006-yil fotosurati)|image2=Al-Zahir Baybars Mosque in Cairo DSCF4253.jpg|caption2=Shimoli-g'arbiy kirish yo'li, Fotimiy arx naqshlari bilan (2019-yil fotosurati)|image3=Al-Zahir Baybars Mosque in Cairo DSCF4257.jpg|caption3=Janubi-g'arbiy kirish yo'li (2019-yil fotosurati)|align=center|total_width=660}}
== Qayta tiklash ishlari ==
Yillar davomida tashlab ketilgan va qisman vayronaga aylangan masjid 2007-yilda katta restavratsiya boshlangan. Tomi yoʻq boʻlib ketgan, ichi havo taʼsirida qolgan masjid oʻsimlik va oʻsimliklardan tozalandi. 2008-yilda yakunlangan birinchi bosqich masjid poydevorini mustahkamladi va er osti suvlarining inshootga oqib chiqishini toʻxtatdi. 2011-yilda restavratsiya ishlari davom etayotgan Misr inqilobi va rekonstruksiya uchun ishlatiladigan materiallarda topilgan muammolar tufayli toʻxtatildi.<ref name=":1">{{yangiliklar manbasi|author=Reuters Staff|date=2018-10-17|title=Egypt resumes restoration of historic al-Zahir Baybars mosque|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-egypt-antiquities-religion-idINKCN1MR2BE|access-date=2021-06-19}}</ref> Ish 2018-yilda qayta tiklandi.Ikkinchi bosqich masjid pollarini asfaltlash, tom, gumbaz va minorasini rekonstruksiya qilishdan iborat boʻldi. Oxirgi bosqichda uning bezaklari va [[minbar]] qayta tiklanadi, Qayta tiklash ishlarining byudjeti Misr hukumati va [[Qozogʻiston]] hukumati tomonidan toʻlangan (hozirgi Qozogʻistonda tugʻilgan Baybars sharafiga) 100 million Misr funt sterlingini tashkil etadi.
== Yana qarang ==
* Masjidlar roʻyxati
* Afrikadagi masjidlar roʻyxati
* Misrdagi masjidlar roʻyxati
== Manbalar ==
{{Manbalar|32em}}
== Qoʻshimcha oʻqish ==
* [https://web.archive.org/web/20110207204231/http://maqrizi.com/ Maqrizi.com]
* [https://archnet.org/lobby/ Archnet.org] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140326025424/http://www.archnet.org/lobby/ |date=2014-03-26 }}
kmn4s787ycjqva8gfwecxk4fdav1sn5
6197685
6197684
2026-07-07T16:15:22Z
Sherzod11W
273619
6197685
wikitext
text/x-wiki
{{Bino bilgiqutisi
| nomi = Al-Zohir Baybars masjidi
| asl_nomi = مسجد الظاهر بيبرس
| tasvir = Mosque of sultan al zahir baybars.jpg
| izoh =
| coordinates =
| maqom = Masjid
| boshlangan = 1267-yil
| tugagan = 1268-yil
| joylashuvi = Misrning Qohira shahrida
| manzil =
| mamlakat = Misr
| liftlar_soni =
| meʼmor =
| architecture_firm =
| main_contractor =
|uslubi=Fotimiylarning qurilish an'analari va islom me'morchiligi qorishmasi}}
'''Az-Zohir Baybars masjidi''' ({{lang-ar|مسجد الظاهر بيبرس}}) — [[Misr]]ning [[Qohira]] shahrida [[Mamluklar davlati|Mamluk]] sultoni az-Zahir Baybars al-Bunduqdoriy (1260-1277-yillar hukmronligi) tomonidan qurilgan masjid.
== Tarix ==
Sulton az-Zohir Baybars al-Bunduqdoriy nufuzli yetakchi hukumdorlardan boʻlib, Misrda [[Mamluklar davlati|mamluklar]] hukmronligi uchun mustahkam poydevor yaratgan. U muvaffaqiyatli davlat arbobi va jangchi boʻlgan, Suriya va [[Hijoz]]ni Misr bilan birlashtirgan, [[Salib yurishlari|salibchilardan]] muhim yerlarni bosib olgan, Kichik Armanistonga bostirib kirgan va Mamluklar hukmronligini [[Nubiya]] hududigacha kengaytirgan.<ref name="Behrens">Doris Behrens-Abbouseif, "Cairo of the Mamluks: A History of the Architecture and its Culture, " London: I.B. Tauris and Co. Ltd., 2007.</ref> {{Rp|3}}1260-1277-yillarda hukmronlik qilgan Baybars koʻplab islohotlar, infratuzilma loyihalari oʻtkazib, Mamluklar davlatiga zamin yaratdi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|3}}Baybarsning madrasasidan tashqari oʻz nomiga ikkita masjid, Husayniya masjidi va 1273-yilda janubiy Qohirada qishloqda qurilgan yana bir katta masjid boʻlgan, ulardan hech biri qolmagan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|55}}1267-yilda, eski [[Fotimiylar xalifaligi|Fotimiylar]] shahrining oʻrtasida Baybars madrasasi qurilganidan toʻrt yil oʻtib, Qohiraning shimoliy chekkasida shahar hayotidan uzoqda joylashgan Husayniya masjidida qurilish ishlarini boshlab yubordi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|121}}Bitirilishi bir yarim yil davom etgan va bir million dirhamga tushgan masjid Mamluklar davrining birinchi masjidi va yuz yil ichida Qohirada qurilgan birinchi [[Jome masjid|juma masjidi]] edi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|121}}
Bu masjid olisda joylashganligi bu:Baybarsning taqvodor tabiatidan dalolat beradi, chunki u oʻzining Polo yerlarini [[vaqf]] qilgan va [[Xizr|Baybarsning]] munozarali homiysi Shayx Xizrning zaviyasiga yoki diniy maktabiga yaqin joyni tanlagan.<ref name="Behrens"/> {{Rp|121}}Davlat xayriya xizmatlari va binolarni tashkil etish hukmdorlar va boylar tomonidan fuqarolarni taʼminlovchi, hukmron tuzumga sodiqlikni targʻib qiluvchi muhim mexanizm edi. Qolaversa, bu yangi sulolalar uchun oʻz hukmronligini oʻrnatish, yirik binolarga ega yangi shahar markazlarini yaratish, yetakchilar uchun oʻz siyosiy va diniy qudratini namoyish etish yoʻli edi. Bu masjidning, joylashuvi va arxitekturasi Baybarsning muvaffaqiyatli harbiy rahbar va taqvodor hukmdor sifatidagi obroʻsi uchun juda muhim edi.
Keyingi asrlarda masjid tashlab ketilgan va turli maqsadlarda qayta ishlatilgan. Napoleon Misrni bosib olganida (1798-1801) u Sulkowski qal’asi deb nomlangan harbiy qal’a va shtab-kvartira sifatida ishlatilgan<ref name=":03">{{Kitob manbasi|last=Williams|first=Caroline|title=Islamic Monuments in Cairo: The Practical Guide|url=https://archive.org/details/islamicmonuments0000will_m1f9|publisher=The American University in Cairo Press|year=2018|isbn=|edition=7th|location=Cairo|pages=295–297}}</ref>. Keyinchalik, [[Muhammad Ali (Misr)|Muhammad Ali]] davrida (XIX asrning birinchi yarmi) Senegal jamoasi uchun kazarma sifatida foydalanilgan. Keyinchalik sovun zavodi va novvoyxona sifatida foydalanilgan. Britaniya istilosi davrida u armiya ombori, keyin esa qassobxona sifatida ishlatilgan<ref name=":2">{{veb manbasi|title=Qantara - The Mosque of Baybars|url=https://www.qantara-med.org/public/show_document.php?do_id=1064&lang=en|access-date=2021-06-19|website=www.qantara-med.org}}</ref>. Masjid soʻnggi yillarda tashlandiq va foydalanilmay qolgan, biroq hukumat tomonidan masjidni qayta tiklash boʻyicha yirik loyiha 2007-yilda boshlangan.
== Arxitektura ==
[[Fayl:Interior_zahir_baybars.jpg|left|thumb| Masjidning gipostil ichki qismi 2006-yil]]
Bu kvadrat shaklli, gipostyle masjid, yaʼni ustunlar bilan mustahkamlangan tekis tomli inshootdir. Bugungi kunda masjid oʻzining asosiy xususiyatlaridan mahrum boʻlgan.<ref name="Behrens"/> {{Rp|123}}Masjidning uchta chiqib turuvchi kirish joyi bor, ularning eng kattasi gʻarbiy devorda; gʻarbiy va sharqiy yoʻlaklarning ikkalasida uchta ustun bor; janubda oltita, shimolda esa ikkita.<ref>{{veb manbasi |title=Mosque of Sultan Al-Zahir Baybars |publisher=Eternal Egypt |url=http://www.eternalegypt.org/EternalEgyptWebsiteWeb/HomeServlet?ee_website_action_key=action.display.element&story_id=&module_id=&language_id=1&element_id=30566&text=text}}</ref> Masjid shaharning shimoli-gʻarbiy qismida joylashganligi sababli, uning orqa tomoni Qohiraga va shahardan kelgan barcha mehmonlarga qaratilgan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|123}}Biroq, masjidni hatto orqadan ham [[mehrob]] ([[qibla]] devori oʻrtasida [[Makka]] yoʻnalishini belgilab beruvchi tokcha) oldidagi katta yogʻoch gumbazi bilan tanib turardi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|124}}
[[Fayl:Qibla_wall.jpg|thumb| Qibla devoridagi [[mehrob]]]]
Masjidning maqsurasi monarx uchun ajratilgan mehrob oldidagi yopiq maydon boʻlib, gumbaz ostida ayniqsa katta boʻlib, „masjid ichidagi avtonom ziyoratgohga oʻxshaydi“.<ref name="Behrens"/> {{Rp|124}}Gumbaz boʻyalgan, qibla devori ham daraxtlar va boshqa koʻkatlarni ifodalovchi marmar va shisha mozaikalar bilan bezatilgan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|124}}Bu masjid Qohiradagi [[ablaq]]dan foydalanishning birinchi namunasidir, bu yerda toshda koʻrilgan chiziqli naqsh, keyinchalik butun shahar boʻylab Mamluk meʼmorchiligining mashhur bezakiga aylandi.
Mamluklarda binolarni muayyan diniy yoki tarixiy hodisalar bilan bogʻlash odatiy hol boʻlmasa-da, asl gumbaz Islomning gʻalabasini nishonlash va yangi Mamluklar hukmronligiga diniy qonuniylikni oʻrnatishga yordam berish uchun „salibchilar qalʼasidan olingan oʻljalarni“ oʻz ichiga olgan.<ref name="Behrens"/> {{Rp|17}}Bu qonuniylik, shuningdek, boshqa tarixiy taqvodor binolar va rejimlarning mavzularidan foydalangan holda yaratilgan; masalan, keel kamarlari, shuningdek, portal jabhalari, Fotimiylarning qurilish anʼanalari.<ref name="Behrens" /> {{Rp|65}}Minoralar, ilk mamluklar davridagi anʼanaga koʻra, engil gʻishtdan qurilgan va ehtimol, Zaviyat al-Humud minoralariga oʻxshash boʻlgan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|77}}Tosh oʻymakorligi [[al-Hakim masjidi]], [[Al-ahmar masjidi|al-Ahmar masjidi]] va boshqa maʼlum [[madrasa]] va maqbaralarni eslatadi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|126}}Umuman olganda, masjid „Kayr anʼanalari“ uslibida qurilgan boʻlib, al-Hakim masjidiga juda koʻp oʻxshashliklar mavjud.<ref name="Behrens" /> {{Rp|126}}Bu tan olingan tuzilmalardan foydalanib, Baybars diniy mafkuraga sodiqlik va yuksak axloqiy obroʻ -eʼtiborni namoyon etdi, oʻzining qudrati va taqvodorligini koʻrsatdi. Fath qilingan binolarning elementlarini oʻzida mujassamlashtirgan holda, Baybars ham oʻzining gʻalabalarini nishonladi va haqiqatan ham uning buyukligini bugungi kunda ham Qohira chekkasidagi masjidi qoldiqlarida koʻrish mumkin
{{Multiple image|image1=Ablaq design.jpg|caption1=Ablaq toshli shimoli-sharqiy kirish yo'li, (2006-yil fotosurati)|image2=Al-Zahir Baybars Mosque in Cairo DSCF4253.jpg|caption2=Shimoli-g'arbiy kirish yo'li, Fotimiy arx naqshlari bilan (2019-yil fotosurati)|image3=Al-Zahir Baybars Mosque in Cairo DSCF4257.jpg|caption3=Janubi-g'arbiy kirish yo'li (2019-yil fotosurati)|align=center|total_width=660}}
== Qayta tiklash ishlari ==
Yillar davomida tashlab ketilgan va qisman vayronaga aylangan masjid 2007-yilda katta restavratsiya boshlangan. Tomi yoʻq boʻlib ketgan, ichi havo taʼsirida qolgan masjid oʻsimlik va oʻsimliklardan tozalandi. 2008-yilda yakunlangan birinchi bosqich masjid poydevorini mustahkamladi va er osti suvlarining inshootga oqib chiqishini toʻxtatdi. 2011-yilda restavratsiya ishlari davom etayotgan Misr inqilobi va rekonstruksiya uchun ishlatiladigan materiallarda topilgan muammolar tufayli toʻxtatildi.<ref name=":1">{{yangiliklar manbasi|author=Reuters Staff|date=2018-10-17|title=Egypt resumes restoration of historic al-Zahir Baybars mosque|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-egypt-antiquities-religion-idINKCN1MR2BE|access-date=2021-06-19}}</ref> Ish 2018-yilda qayta tiklandi.Ikkinchi bosqich masjid pollarini asfaltlash, tom, gumbaz va minorasini rekonstruksiya qilishdan iborat boʻldi. Oxirgi bosqichda uning bezaklari va [[minbar]] qayta tiklanadi, Qayta tiklash ishlarining byudjeti Misr hukumati va [[Qozogʻiston]] hukumati tomonidan toʻlangan (hozirgi Qozogʻistonda tugʻilgan Baybars sharafiga) 100 million Misr funt sterlingini tashkil etadi.
== Yana qarang ==
* Masjidlar roʻyxati
* Afrikadagi masjidlar roʻyxati
* Misrdagi masjidlar roʻyxati
== Manbalar ==
{{Manbalar|32em}}
== Qoʻshimcha oʻqish ==
* [https://web.archive.org/web/20110207204231/http://maqrizi.com/ Maqrizi.com]
* [https://archnet.org/lobby/ Archnet.org] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140326025424/http://www.archnet.org/lobby/ |date=2014-03-26 }}
sqmtv7a0ufqx8f63ksjiw1kovcn5lj5
6197686
6197685
2026-07-07T16:15:51Z
Sherzod11W
273619
6197686
wikitext
text/x-wiki
{{Bino bilgiqutisi
| nomi = Al-Zohir Baybars masjidi
| asl_nomi = مسجد الظاهر بيبرس
| tasvir = Mosque of sultan al zahir baybars.jpg
| izoh =
| coordinates =
| maqom = Masjid
| boshlangan = 1267-yil
| tugagan = 1268-yil
| joylashuvi = Misrning Qohira shahrida
| manzil =
| mamlakat = Misr
| liftlar_soni =
| meʼmor =
| architecture_firm =
| main_contractor =
|uslubi=Fotimiylarning qurilish an'analari va islom me'morchiligi qorishmasi}}
'''Az-Zohir Baybars masjidi''' ({{lang-ar|مسجد الظاهر بيبرس}}) — [[Misr]]ning [[Qohira]] shahrida [[Mamluklar davlati|Mamluk]] sultoni az-Zahir Baybars al-Bunduqdoriy (1260-1277-yillar hukmronligi) tomonidan qurilgan masjid.
== Tarix ==
Sulton az-Zohir Baybars al-Bunduqdoriy nufuzli yetakchi hukumdorlardan boʻlib, Misrda [[Mamluklar davlati|mamluklar]] hukmronligi uchun mustahkam poydevor yaratgan. U muvaffaqiyatli davlat arbobi va jangchi boʻlgan, Suriya va [[Hijoz]]ni Misr bilan birlashtirgan, [[Salib yurishlari|salibchilardan]] muhim yerlarni bosib olgan, Kichik Armanistonga bostirib kirgan va Mamluklar hukmronligini [[Nubiya]] hududigacha kengaytirgan.<ref name="Behrens">Doris Behrens-Abbouseif, "Cairo of the Mamluks: A History of the Architecture and its Culture, " London: I.B. Tauris and Co. Ltd., 2007.</ref> {{Rp|3}}1260-1277-yillarda hukmronlik qilgan Baybars koʻplab islohotlar, infratuzilma loyihalari oʻtkazib, Mamluklar davlatiga zamin yaratdi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|3}}Baybarsning madrasasidan tashqari oʻz nomiga ikkita masjid, Husayniya masjidi va 1273-yilda janubiy Qohirada qishloqda qurilgan yana bir katta masjid boʻlgan, ulardan hech biri qolmagan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|55}}1267-yilda, eski [[Fotimiylar xalifaligi|Fotimiylar]] shahrining oʻrtasida Baybars madrasasi qurilganidan toʻrt yil oʻtib, Qohiraning shimoliy chekkasida shahar hayotidan uzoqda joylashgan Husayniya masjidida qurilish ishlarini boshlab yubordi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|121}}Bitirilishi bir yarim yil davom etgan va bir million dirhamga tushgan masjid Mamluklar davrining birinchi masjidi va yuz yil ichida Qohirada qurilgan birinchi [[Jome masjid|juma masjidi]] edi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|121}}
Bu masjid olisda joylashganligi bu:Baybarsning taqvodor tabiatidan dalolat beradi, chunki u oʻzining Polo yerlarini [[vaqf]] qilgan va [[Xizr|Baybarsning]] munozarali homiysi Shayx Xizrning zaviyasiga yoki diniy maktabiga yaqin joyni tanlagan<ref name="Behrens"/> {{Rp|121}}. Davlat xayriya xizmatlari va binolarni tashkil etish hukmdorlar va boylar tomonidan fuqarolarni taʼminlovchi, hukmron tuzumga sodiqlikni targʻib qiluvchi muhim mexanizm edi. Qolaversa, bu yangi sulolalar uchun oʻz hukmronligini oʻrnatish, yirik binolarga ega yangi shahar markazlarini yaratish, yetakchilar uchun oʻz siyosiy va diniy qudratini namoyish etish yoʻli edi. Bu masjidning, joylashuvi va arxitekturasi Baybarsning muvaffaqiyatli harbiy rahbar va taqvodor hukmdor sifatidagi obroʻsi uchun juda muhim edi.
Keyingi asrlarda masjid tashlab ketilgan va turli maqsadlarda qayta ishlatilgan. Napoleon Misrni bosib olganida (1798-1801) u Sulkowski qal’asi deb nomlangan harbiy qal’a va shtab-kvartira sifatida ishlatilgan<ref name=":03">{{Kitob manbasi|last=Williams|first=Caroline|title=Islamic Monuments in Cairo: The Practical Guide|url=https://archive.org/details/islamicmonuments0000will_m1f9|publisher=The American University in Cairo Press|year=2018|isbn=|edition=7th|location=Cairo|pages=295–297}}</ref>. Keyinchalik, [[Muhammad Ali (Misr)|Muhammad Ali]] davrida (XIX asrning birinchi yarmi) Senegal jamoasi uchun kazarma sifatida foydalanilgan. Keyinchalik sovun zavodi va novvoyxona sifatida foydalanilgan. Britaniya istilosi davrida u armiya ombori, keyin esa qassobxona sifatida ishlatilgan<ref name=":2">{{veb manbasi|title=Qantara - The Mosque of Baybars|url=https://www.qantara-med.org/public/show_document.php?do_id=1064&lang=en|access-date=2021-06-19|website=www.qantara-med.org}}</ref>. Masjid soʻnggi yillarda tashlandiq va foydalanilmay qolgan, biroq hukumat tomonidan masjidni qayta tiklash boʻyicha yirik loyiha 2007-yilda boshlangan.
== Arxitektura ==
[[Fayl:Interior_zahir_baybars.jpg|left|thumb| Masjidning gipostil ichki qismi 2006-yil]]
Bu kvadrat shaklli, gipostyle masjid, yaʼni ustunlar bilan mustahkamlangan tekis tomli inshootdir. Bugungi kunda masjid oʻzining asosiy xususiyatlaridan mahrum boʻlgan.<ref name="Behrens"/> {{Rp|123}}Masjidning uchta chiqib turuvchi kirish joyi bor, ularning eng kattasi gʻarbiy devorda; gʻarbiy va sharqiy yoʻlaklarning ikkalasida uchta ustun bor; janubda oltita, shimolda esa ikkita.<ref>{{veb manbasi |title=Mosque of Sultan Al-Zahir Baybars |publisher=Eternal Egypt |url=http://www.eternalegypt.org/EternalEgyptWebsiteWeb/HomeServlet?ee_website_action_key=action.display.element&story_id=&module_id=&language_id=1&element_id=30566&text=text}}</ref> Masjid shaharning shimoli-gʻarbiy qismida joylashganligi sababli, uning orqa tomoni Qohiraga va shahardan kelgan barcha mehmonlarga qaratilgan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|123}}Biroq, masjidni hatto orqadan ham [[mehrob]] ([[qibla]] devori oʻrtasida [[Makka]] yoʻnalishini belgilab beruvchi tokcha) oldidagi katta yogʻoch gumbazi bilan tanib turardi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|124}}
[[Fayl:Qibla_wall.jpg|thumb| Qibla devoridagi [[mehrob]]]]
Masjidning maqsurasi monarx uchun ajratilgan mehrob oldidagi yopiq maydon boʻlib, gumbaz ostida ayniqsa katta boʻlib, „masjid ichidagi avtonom ziyoratgohga oʻxshaydi“.<ref name="Behrens"/> {{Rp|124}}Gumbaz boʻyalgan, qibla devori ham daraxtlar va boshqa koʻkatlarni ifodalovchi marmar va shisha mozaikalar bilan bezatilgan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|124}}Bu masjid Qohiradagi [[ablaq]]dan foydalanishning birinchi namunasidir, bu yerda toshda koʻrilgan chiziqli naqsh, keyinchalik butun shahar boʻylab Mamluk meʼmorchiligining mashhur bezakiga aylandi.
Mamluklarda binolarni muayyan diniy yoki tarixiy hodisalar bilan bogʻlash odatiy hol boʻlmasa-da, asl gumbaz Islomning gʻalabasini nishonlash va yangi Mamluklar hukmronligiga diniy qonuniylikni oʻrnatishga yordam berish uchun „salibchilar qalʼasidan olingan oʻljalarni“ oʻz ichiga olgan.<ref name="Behrens"/> {{Rp|17}}Bu qonuniylik, shuningdek, boshqa tarixiy taqvodor binolar va rejimlarning mavzularidan foydalangan holda yaratilgan; masalan, keel kamarlari, shuningdek, portal jabhalari, Fotimiylarning qurilish anʼanalari.<ref name="Behrens" /> {{Rp|65}}Minoralar, ilk mamluklar davridagi anʼanaga koʻra, engil gʻishtdan qurilgan va ehtimol, Zaviyat al-Humud minoralariga oʻxshash boʻlgan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|77}}Tosh oʻymakorligi [[al-Hakim masjidi]], [[Al-ahmar masjidi|al-Ahmar masjidi]] va boshqa maʼlum [[madrasa]] va maqbaralarni eslatadi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|126}}Umuman olganda, masjid „Kayr anʼanalari“ uslibida qurilgan boʻlib, al-Hakim masjidiga juda koʻp oʻxshashliklar mavjud.<ref name="Behrens" /> {{Rp|126}}Bu tan olingan tuzilmalardan foydalanib, Baybars diniy mafkuraga sodiqlik va yuksak axloqiy obroʻ -eʼtiborni namoyon etdi, oʻzining qudrati va taqvodorligini koʻrsatdi. Fath qilingan binolarning elementlarini oʻzida mujassamlashtirgan holda, Baybars ham oʻzining gʻalabalarini nishonladi va haqiqatan ham uning buyukligini bugungi kunda ham Qohira chekkasidagi masjidi qoldiqlarida koʻrish mumkin
{{Multiple image|image1=Ablaq design.jpg|caption1=Ablaq toshli shimoli-sharqiy kirish yo'li, (2006-yil fotosurati)|image2=Al-Zahir Baybars Mosque in Cairo DSCF4253.jpg|caption2=Shimoli-g'arbiy kirish yo'li, Fotimiy arx naqshlari bilan (2019-yil fotosurati)|image3=Al-Zahir Baybars Mosque in Cairo DSCF4257.jpg|caption3=Janubi-g'arbiy kirish yo'li (2019-yil fotosurati)|align=center|total_width=660}}
== Qayta tiklash ishlari ==
Yillar davomida tashlab ketilgan va qisman vayronaga aylangan masjid 2007-yilda katta restavratsiya boshlangan. Tomi yoʻq boʻlib ketgan, ichi havo taʼsirida qolgan masjid oʻsimlik va oʻsimliklardan tozalandi. 2008-yilda yakunlangan birinchi bosqich masjid poydevorini mustahkamladi va er osti suvlarining inshootga oqib chiqishini toʻxtatdi. 2011-yilda restavratsiya ishlari davom etayotgan Misr inqilobi va rekonstruksiya uchun ishlatiladigan materiallarda topilgan muammolar tufayli toʻxtatildi.<ref name=":1">{{yangiliklar manbasi|author=Reuters Staff|date=2018-10-17|title=Egypt resumes restoration of historic al-Zahir Baybars mosque|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-egypt-antiquities-religion-idINKCN1MR2BE|access-date=2021-06-19}}</ref> Ish 2018-yilda qayta tiklandi.Ikkinchi bosqich masjid pollarini asfaltlash, tom, gumbaz va minorasini rekonstruksiya qilishdan iborat boʻldi. Oxirgi bosqichda uning bezaklari va [[minbar]] qayta tiklanadi, Qayta tiklash ishlarining byudjeti Misr hukumati va [[Qozogʻiston]] hukumati tomonidan toʻlangan (hozirgi Qozogʻistonda tugʻilgan Baybars sharafiga) 100 million Misr funt sterlingini tashkil etadi.
== Yana qarang ==
* Masjidlar roʻyxati
* Afrikadagi masjidlar roʻyxati
* Misrdagi masjidlar roʻyxati
== Manbalar ==
{{Manbalar|32em}}
== Qoʻshimcha oʻqish ==
* [https://web.archive.org/web/20110207204231/http://maqrizi.com/ Maqrizi.com]
* [https://archnet.org/lobby/ Archnet.org] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140326025424/http://www.archnet.org/lobby/ |date=2014-03-26 }}
pwtwx854tmzskbjour3oxwq18zehjey
6197687
6197686
2026-07-07T16:16:10Z
Sherzod11W
273619
6197687
wikitext
text/x-wiki
{{Bino bilgiqutisi
| nomi = Al-Zohir Baybars masjidi
| asl_nomi = مسجد الظاهر بيبرس
| tasvir = Mosque of sultan al zahir baybars.jpg
| izoh =
| coordinates =
| maqom = Masjid
| boshlangan = 1267-yil
| tugagan = 1268-yil
| joylashuvi = Misrning Qohira shahrida
| manzil =
| mamlakat = Misr
| liftlar_soni =
| meʼmor =
| architecture_firm =
| main_contractor =
|uslubi=Fotimiylarning qurilish an'analari va islom me'morchiligi qorishmasi}}
'''Az-Zohir Baybars masjidi''' ({{lang-ar|مسجد الظاهر بيبرس}}) — [[Misr]]ning [[Qohira]] shahrida [[Mamluklar davlati|Mamluk]] sultoni az-Zahir Baybars al-Bunduqdoriy (1260-1277-yillar hukmronligi) tomonidan qurilgan masjid.
== Tarix ==
Sulton az-Zohir Baybars al-Bunduqdoriy nufuzli yetakchi hukumdorlardan boʻlib, Misrda [[Mamluklar davlati|mamluklar]] hukmronligi uchun mustahkam poydevor yaratgan. U muvaffaqiyatli davlat arbobi va jangchi boʻlgan, Suriya va [[Hijoz]]ni Misr bilan birlashtirgan, [[Salib yurishlari|salibchilardan]] muhim yerlarni bosib olgan, Kichik Armanistonga bostirib kirgan va Mamluklar hukmronligini [[Nubiya]] hududigacha kengaytirgan.gʻ<ref name="Behrens">Doris Behrens-Abbouseif, "Cairo of the Mamluks: A History of the Architecture and its Culture, " London: I.B. Tauris and Co. Ltd., 2007.</ref> {{Rp|3}}. 1260-1277-yillarda hukmronlik qilgan Baybars koʻplab islohotlar, infratuzilma loyihalari oʻtkazib, Mamluklar davlatiga zamin yaratdi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|3}}Baybarsning madrasasidan tashqari oʻz nomiga ikkita masjid, Husayniya masjidi va 1273-yilda janubiy Qohirada qishloqda qurilgan yana bir katta masjid boʻlgan, ulardan hech biri qolmagan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|55}}1267-yilda, eski [[Fotimiylar xalifaligi|Fotimiylar]] shahrining oʻrtasida Baybars madrasasi qurilganidan toʻrt yil oʻtib, Qohiraning shimoliy chekkasida shahar hayotidan uzoqda joylashgan Husayniya masjidida qurilish ishlarini boshlab yubordi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|121}}Bitirilishi bir yarim yil davom etgan va bir million dirhamga tushgan masjid Mamluklar davrining birinchi masjidi va yuz yil ichida Qohirada qurilgan birinchi [[Jome masjid|juma masjidi]] edi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|121}}
Bu masjid olisda joylashganligi bu:Baybarsning taqvodor tabiatidan dalolat beradi, chunki u oʻzining Polo yerlarini [[vaqf]] qilgan va [[Xizr|Baybarsning]] munozarali homiysi Shayx Xizrning zaviyasiga yoki diniy maktabiga yaqin joyni tanlagan<ref name="Behrens"/> {{Rp|121}}. Davlat xayriya xizmatlari va binolarni tashkil etish hukmdorlar va boylar tomonidan fuqarolarni taʼminlovchi, hukmron tuzumga sodiqlikni targʻib qiluvchi muhim mexanizm edi. Qolaversa, bu yangi sulolalar uchun oʻz hukmronligini oʻrnatish, yirik binolarga ega yangi shahar markazlarini yaratish, yetakchilar uchun oʻz siyosiy va diniy qudratini namoyish etish yoʻli edi. Bu masjidning, joylashuvi va arxitekturasi Baybarsning muvaffaqiyatli harbiy rahbar va taqvodor hukmdor sifatidagi obroʻsi uchun juda muhim edi.
Keyingi asrlarda masjid tashlab ketilgan va turli maqsadlarda qayta ishlatilgan. Napoleon Misrni bosib olganida (1798-1801) u Sulkowski qal’asi deb nomlangan harbiy qal’a va shtab-kvartira sifatida ishlatilgan<ref name=":03">{{Kitob manbasi|last=Williams|first=Caroline|title=Islamic Monuments in Cairo: The Practical Guide|url=https://archive.org/details/islamicmonuments0000will_m1f9|publisher=The American University in Cairo Press|year=2018|isbn=|edition=7th|location=Cairo|pages=295–297}}</ref>. Keyinchalik, [[Muhammad Ali (Misr)|Muhammad Ali]] davrida (XIX asrning birinchi yarmi) Senegal jamoasi uchun kazarma sifatida foydalanilgan. Keyinchalik sovun zavodi va novvoyxona sifatida foydalanilgan. Britaniya istilosi davrida u armiya ombori, keyin esa qassobxona sifatida ishlatilgan<ref name=":2">{{veb manbasi|title=Qantara - The Mosque of Baybars|url=https://www.qantara-med.org/public/show_document.php?do_id=1064&lang=en|access-date=2021-06-19|website=www.qantara-med.org}}</ref>. Masjid soʻnggi yillarda tashlandiq va foydalanilmay qolgan, biroq hukumat tomonidan masjidni qayta tiklash boʻyicha yirik loyiha 2007-yilda boshlangan.
== Arxitektura ==
[[Fayl:Interior_zahir_baybars.jpg|left|thumb| Masjidning gipostil ichki qismi 2006-yil]]
Bu kvadrat shaklli, gipostyle masjid, yaʼni ustunlar bilan mustahkamlangan tekis tomli inshootdir. Bugungi kunda masjid oʻzining asosiy xususiyatlaridan mahrum boʻlgan.<ref name="Behrens"/> {{Rp|123}}Masjidning uchta chiqib turuvchi kirish joyi bor, ularning eng kattasi gʻarbiy devorda; gʻarbiy va sharqiy yoʻlaklarning ikkalasida uchta ustun bor; janubda oltita, shimolda esa ikkita.<ref>{{veb manbasi |title=Mosque of Sultan Al-Zahir Baybars |publisher=Eternal Egypt |url=http://www.eternalegypt.org/EternalEgyptWebsiteWeb/HomeServlet?ee_website_action_key=action.display.element&story_id=&module_id=&language_id=1&element_id=30566&text=text}}</ref> Masjid shaharning shimoli-gʻarbiy qismida joylashganligi sababli, uning orqa tomoni Qohiraga va shahardan kelgan barcha mehmonlarga qaratilgan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|123}}Biroq, masjidni hatto orqadan ham [[mehrob]] ([[qibla]] devori oʻrtasida [[Makka]] yoʻnalishini belgilab beruvchi tokcha) oldidagi katta yogʻoch gumbazi bilan tanib turardi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|124}}
[[Fayl:Qibla_wall.jpg|thumb| Qibla devoridagi [[mehrob]]]]
Masjidning maqsurasi monarx uchun ajratilgan mehrob oldidagi yopiq maydon boʻlib, gumbaz ostida ayniqsa katta boʻlib, „masjid ichidagi avtonom ziyoratgohga oʻxshaydi“.<ref name="Behrens"/> {{Rp|124}}Gumbaz boʻyalgan, qibla devori ham daraxtlar va boshqa koʻkatlarni ifodalovchi marmar va shisha mozaikalar bilan bezatilgan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|124}}Bu masjid Qohiradagi [[ablaq]]dan foydalanishning birinchi namunasidir, bu yerda toshda koʻrilgan chiziqli naqsh, keyinchalik butun shahar boʻylab Mamluk meʼmorchiligining mashhur bezakiga aylandi.
Mamluklarda binolarni muayyan diniy yoki tarixiy hodisalar bilan bogʻlash odatiy hol boʻlmasa-da, asl gumbaz Islomning gʻalabasini nishonlash va yangi Mamluklar hukmronligiga diniy qonuniylikni oʻrnatishga yordam berish uchun „salibchilar qalʼasidan olingan oʻljalarni“ oʻz ichiga olgan.<ref name="Behrens"/> {{Rp|17}}Bu qonuniylik, shuningdek, boshqa tarixiy taqvodor binolar va rejimlarning mavzularidan foydalangan holda yaratilgan; masalan, keel kamarlari, shuningdek, portal jabhalari, Fotimiylarning qurilish anʼanalari.<ref name="Behrens" /> {{Rp|65}}Minoralar, ilk mamluklar davridagi anʼanaga koʻra, engil gʻishtdan qurilgan va ehtimol, Zaviyat al-Humud minoralariga oʻxshash boʻlgan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|77}}Tosh oʻymakorligi [[al-Hakim masjidi]], [[Al-ahmar masjidi|al-Ahmar masjidi]] va boshqa maʼlum [[madrasa]] va maqbaralarni eslatadi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|126}}Umuman olganda, masjid „Kayr anʼanalari“ uslibida qurilgan boʻlib, al-Hakim masjidiga juda koʻp oʻxshashliklar mavjud.<ref name="Behrens" /> {{Rp|126}}Bu tan olingan tuzilmalardan foydalanib, Baybars diniy mafkuraga sodiqlik va yuksak axloqiy obroʻ -eʼtiborni namoyon etdi, oʻzining qudrati va taqvodorligini koʻrsatdi. Fath qilingan binolarning elementlarini oʻzida mujassamlashtirgan holda, Baybars ham oʻzining gʻalabalarini nishonladi va haqiqatan ham uning buyukligini bugungi kunda ham Qohira chekkasidagi masjidi qoldiqlarida koʻrish mumkin
{{Multiple image|image1=Ablaq design.jpg|caption1=Ablaq toshli shimoli-sharqiy kirish yo'li, (2006-yil fotosurati)|image2=Al-Zahir Baybars Mosque in Cairo DSCF4253.jpg|caption2=Shimoli-g'arbiy kirish yo'li, Fotimiy arx naqshlari bilan (2019-yil fotosurati)|image3=Al-Zahir Baybars Mosque in Cairo DSCF4257.jpg|caption3=Janubi-g'arbiy kirish yo'li (2019-yil fotosurati)|align=center|total_width=660}}
== Qayta tiklash ishlari ==
Yillar davomida tashlab ketilgan va qisman vayronaga aylangan masjid 2007-yilda katta restavratsiya boshlangan. Tomi yoʻq boʻlib ketgan, ichi havo taʼsirida qolgan masjid oʻsimlik va oʻsimliklardan tozalandi. 2008-yilda yakunlangan birinchi bosqich masjid poydevorini mustahkamladi va er osti suvlarining inshootga oqib chiqishini toʻxtatdi. 2011-yilda restavratsiya ishlari davom etayotgan Misr inqilobi va rekonstruksiya uchun ishlatiladigan materiallarda topilgan muammolar tufayli toʻxtatildi.<ref name=":1">{{yangiliklar manbasi|author=Reuters Staff|date=2018-10-17|title=Egypt resumes restoration of historic al-Zahir Baybars mosque|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-egypt-antiquities-religion-idINKCN1MR2BE|access-date=2021-06-19}}</ref> Ish 2018-yilda qayta tiklandi.Ikkinchi bosqich masjid pollarini asfaltlash, tom, gumbaz va minorasini rekonstruksiya qilishdan iborat boʻldi. Oxirgi bosqichda uning bezaklari va [[minbar]] qayta tiklanadi, Qayta tiklash ishlarining byudjeti Misr hukumati va [[Qozogʻiston]] hukumati tomonidan toʻlangan (hozirgi Qozogʻistonda tugʻilgan Baybars sharafiga) 100 million Misr funt sterlingini tashkil etadi.
== Yana qarang ==
* Masjidlar roʻyxati
* Afrikadagi masjidlar roʻyxati
* Misrdagi masjidlar roʻyxati
== Manbalar ==
{{Manbalar|32em}}
== Qoʻshimcha oʻqish ==
* [https://web.archive.org/web/20110207204231/http://maqrizi.com/ Maqrizi.com]
* [https://archnet.org/lobby/ Archnet.org] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140326025424/http://www.archnet.org/lobby/ |date=2014-03-26 }}
p2ppd1yzjxqtwx1crgc6816nsghgbmg
6197688
6197687
2026-07-07T16:16:23Z
Sherzod11W
273619
6197688
wikitext
text/x-wiki
{{Bino bilgiqutisi
| nomi = Al-Zohir Baybars masjidi
| asl_nomi = مسجد الظاهر بيبرس
| tasvir = Mosque of sultan al zahir baybars.jpg
| izoh =
| coordinates =
| maqom = Masjid
| boshlangan = 1267-yil
| tugagan = 1268-yil
| joylashuvi = Misrning Qohira shahrida
| manzil =
| mamlakat = Misr
| liftlar_soni =
| meʼmor =
| architecture_firm =
| main_contractor =
|uslubi=Fotimiylarning qurilish an'analari va islom me'morchiligi qorishmasi}}
'''Az-Zohir Baybars masjidi''' ({{lang-ar|مسجد الظاهر بيبرس}}) — [[Misr]]ning [[Qohira]] shahrida [[Mamluklar davlati|Mamluk]] sultoni az-Zahir Baybars al-Bunduqdoriy (1260-1277-yillar hukmronligi) tomonidan qurilgan masjid.
== Tarix ==
Sulton az-Zohir Baybars al-Bunduqdoriy nufuzli yetakchi hukumdorlardan boʻlib, Misrda [[Mamluklar davlati|mamluklar]] hukmronligi uchun mustahkam poydevor yaratgan. U muvaffaqiyatli davlat arbobi va jangchi boʻlgan, Suriya va [[Hijoz]]ni Misr bilan birlashtirgan, [[Salib yurishlari|salibchilardan]] muhim yerlarni bosib olgan, Kichik Armanistonga bostirib kirgan va Mamluklar hukmronligini [[Nubiya]] hududigacha kengaytirgan<ref name="Behrens">Doris Behrens-Abbouseif, "Cairo of the Mamluks: A History of the Architecture and its Culture, " London: I.B. Tauris and Co. Ltd., 2007.</ref> {{Rp|3}}. 1260-1277-yillarda hukmronlik qilgan Baybars koʻplab islohotlar, infratuzilma loyihalari oʻtkazib, Mamluklar davlatiga zamin yaratdi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|3}}Baybarsning madrasasidan tashqari oʻz nomiga ikkita masjid, Husayniya masjidi va 1273-yilda janubiy Qohirada qishloqda qurilgan yana bir katta masjid boʻlgan, ulardan hech biri qolmagan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|55}}1267-yilda, eski [[Fotimiylar xalifaligi|Fotimiylar]] shahrining oʻrtasida Baybars madrasasi qurilganidan toʻrt yil oʻtib, Qohiraning shimoliy chekkasida shahar hayotidan uzoqda joylashgan Husayniya masjidida qurilish ishlarini boshlab yubordi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|121}}Bitirilishi bir yarim yil davom etgan va bir million dirhamga tushgan masjid Mamluklar davrining birinchi masjidi va yuz yil ichida Qohirada qurilgan birinchi [[Jome masjid|juma masjidi]] edi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|121}}
Bu masjid olisda joylashganligi bu:Baybarsning taqvodor tabiatidan dalolat beradi, chunki u oʻzining Polo yerlarini [[vaqf]] qilgan va [[Xizr|Baybarsning]] munozarali homiysi Shayx Xizrning zaviyasiga yoki diniy maktabiga yaqin joyni tanlagan<ref name="Behrens"/> {{Rp|121}}. Davlat xayriya xizmatlari va binolarni tashkil etish hukmdorlar va boylar tomonidan fuqarolarni taʼminlovchi, hukmron tuzumga sodiqlikni targʻib qiluvchi muhim mexanizm edi. Qolaversa, bu yangi sulolalar uchun oʻz hukmronligini oʻrnatish, yirik binolarga ega yangi shahar markazlarini yaratish, yetakchilar uchun oʻz siyosiy va diniy qudratini namoyish etish yoʻli edi. Bu masjidning, joylashuvi va arxitekturasi Baybarsning muvaffaqiyatli harbiy rahbar va taqvodor hukmdor sifatidagi obroʻsi uchun juda muhim edi.
Keyingi asrlarda masjid tashlab ketilgan va turli maqsadlarda qayta ishlatilgan. Napoleon Misrni bosib olganida (1798-1801) u Sulkowski qal’asi deb nomlangan harbiy qal’a va shtab-kvartira sifatida ishlatilgan<ref name=":03">{{Kitob manbasi|last=Williams|first=Caroline|title=Islamic Monuments in Cairo: The Practical Guide|url=https://archive.org/details/islamicmonuments0000will_m1f9|publisher=The American University in Cairo Press|year=2018|isbn=|edition=7th|location=Cairo|pages=295–297}}</ref>. Keyinchalik, [[Muhammad Ali (Misr)|Muhammad Ali]] davrida (XIX asrning birinchi yarmi) Senegal jamoasi uchun kazarma sifatida foydalanilgan. Keyinchalik sovun zavodi va novvoyxona sifatida foydalanilgan. Britaniya istilosi davrida u armiya ombori, keyin esa qassobxona sifatida ishlatilgan<ref name=":2">{{veb manbasi|title=Qantara - The Mosque of Baybars|url=https://www.qantara-med.org/public/show_document.php?do_id=1064&lang=en|access-date=2021-06-19|website=www.qantara-med.org}}</ref>. Masjid soʻnggi yillarda tashlandiq va foydalanilmay qolgan, biroq hukumat tomonidan masjidni qayta tiklash boʻyicha yirik loyiha 2007-yilda boshlangan.
== Arxitektura ==
[[Fayl:Interior_zahir_baybars.jpg|left|thumb| Masjidning gipostil ichki qismi 2006-yil]]
Bu kvadrat shaklli, gipostyle masjid, yaʼni ustunlar bilan mustahkamlangan tekis tomli inshootdir. Bugungi kunda masjid oʻzining asosiy xususiyatlaridan mahrum boʻlgan.<ref name="Behrens"/> {{Rp|123}}Masjidning uchta chiqib turuvchi kirish joyi bor, ularning eng kattasi gʻarbiy devorda; gʻarbiy va sharqiy yoʻlaklarning ikkalasida uchta ustun bor; janubda oltita, shimolda esa ikkita.<ref>{{veb manbasi |title=Mosque of Sultan Al-Zahir Baybars |publisher=Eternal Egypt |url=http://www.eternalegypt.org/EternalEgyptWebsiteWeb/HomeServlet?ee_website_action_key=action.display.element&story_id=&module_id=&language_id=1&element_id=30566&text=text}}</ref> Masjid shaharning shimoli-gʻarbiy qismida joylashganligi sababli, uning orqa tomoni Qohiraga va shahardan kelgan barcha mehmonlarga qaratilgan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|123}}Biroq, masjidni hatto orqadan ham [[mehrob]] ([[qibla]] devori oʻrtasida [[Makka]] yoʻnalishini belgilab beruvchi tokcha) oldidagi katta yogʻoch gumbazi bilan tanib turardi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|124}}
[[Fayl:Qibla_wall.jpg|thumb| Qibla devoridagi [[mehrob]]]]
Masjidning maqsurasi monarx uchun ajratilgan mehrob oldidagi yopiq maydon boʻlib, gumbaz ostida ayniqsa katta boʻlib, „masjid ichidagi avtonom ziyoratgohga oʻxshaydi“.<ref name="Behrens"/> {{Rp|124}}Gumbaz boʻyalgan, qibla devori ham daraxtlar va boshqa koʻkatlarni ifodalovchi marmar va shisha mozaikalar bilan bezatilgan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|124}}Bu masjid Qohiradagi [[ablaq]]dan foydalanishning birinchi namunasidir, bu yerda toshda koʻrilgan chiziqli naqsh, keyinchalik butun shahar boʻylab Mamluk meʼmorchiligining mashhur bezakiga aylandi.
Mamluklarda binolarni muayyan diniy yoki tarixiy hodisalar bilan bogʻlash odatiy hol boʻlmasa-da, asl gumbaz Islomning gʻalabasini nishonlash va yangi Mamluklar hukmronligiga diniy qonuniylikni oʻrnatishga yordam berish uchun „salibchilar qalʼasidan olingan oʻljalarni“ oʻz ichiga olgan.<ref name="Behrens"/> {{Rp|17}}Bu qonuniylik, shuningdek, boshqa tarixiy taqvodor binolar va rejimlarning mavzularidan foydalangan holda yaratilgan; masalan, keel kamarlari, shuningdek, portal jabhalari, Fotimiylarning qurilish anʼanalari.<ref name="Behrens" /> {{Rp|65}}Minoralar, ilk mamluklar davridagi anʼanaga koʻra, engil gʻishtdan qurilgan va ehtimol, Zaviyat al-Humud minoralariga oʻxshash boʻlgan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|77}}Tosh oʻymakorligi [[al-Hakim masjidi]], [[Al-ahmar masjidi|al-Ahmar masjidi]] va boshqa maʼlum [[madrasa]] va maqbaralarni eslatadi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|126}}Umuman olganda, masjid „Kayr anʼanalari“ uslibida qurilgan boʻlib, al-Hakim masjidiga juda koʻp oʻxshashliklar mavjud.<ref name="Behrens" /> {{Rp|126}}Bu tan olingan tuzilmalardan foydalanib, Baybars diniy mafkuraga sodiqlik va yuksak axloqiy obroʻ -eʼtiborni namoyon etdi, oʻzining qudrati va taqvodorligini koʻrsatdi. Fath qilingan binolarning elementlarini oʻzida mujassamlashtirgan holda, Baybars ham oʻzining gʻalabalarini nishonladi va haqiqatan ham uning buyukligini bugungi kunda ham Qohira chekkasidagi masjidi qoldiqlarida koʻrish mumkin
{{Multiple image|image1=Ablaq design.jpg|caption1=Ablaq toshli shimoli-sharqiy kirish yo'li, (2006-yil fotosurati)|image2=Al-Zahir Baybars Mosque in Cairo DSCF4253.jpg|caption2=Shimoli-g'arbiy kirish yo'li, Fotimiy arx naqshlari bilan (2019-yil fotosurati)|image3=Al-Zahir Baybars Mosque in Cairo DSCF4257.jpg|caption3=Janubi-g'arbiy kirish yo'li (2019-yil fotosurati)|align=center|total_width=660}}
== Qayta tiklash ishlari ==
Yillar davomida tashlab ketilgan va qisman vayronaga aylangan masjid 2007-yilda katta restavratsiya boshlangan. Tomi yoʻq boʻlib ketgan, ichi havo taʼsirida qolgan masjid oʻsimlik va oʻsimliklardan tozalandi. 2008-yilda yakunlangan birinchi bosqich masjid poydevorini mustahkamladi va er osti suvlarining inshootga oqib chiqishini toʻxtatdi. 2011-yilda restavratsiya ishlari davom etayotgan Misr inqilobi va rekonstruksiya uchun ishlatiladigan materiallarda topilgan muammolar tufayli toʻxtatildi.<ref name=":1">{{yangiliklar manbasi|author=Reuters Staff|date=2018-10-17|title=Egypt resumes restoration of historic al-Zahir Baybars mosque|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-egypt-antiquities-religion-idINKCN1MR2BE|access-date=2021-06-19}}</ref> Ish 2018-yilda qayta tiklandi.Ikkinchi bosqich masjid pollarini asfaltlash, tom, gumbaz va minorasini rekonstruksiya qilishdan iborat boʻldi. Oxirgi bosqichda uning bezaklari va [[minbar]] qayta tiklanadi, Qayta tiklash ishlarining byudjeti Misr hukumati va [[Qozogʻiston]] hukumati tomonidan toʻlangan (hozirgi Qozogʻistonda tugʻilgan Baybars sharafiga) 100 million Misr funt sterlingini tashkil etadi.
== Yana qarang ==
* Masjidlar roʻyxati
* Afrikadagi masjidlar roʻyxati
* Misrdagi masjidlar roʻyxati
== Manbalar ==
{{Manbalar|32em}}
== Qoʻshimcha oʻqish ==
* [https://web.archive.org/web/20110207204231/http://maqrizi.com/ Maqrizi.com]
* [https://archnet.org/lobby/ Archnet.org] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140326025424/http://www.archnet.org/lobby/ |date=2014-03-26 }}
q5bhhcj729q1xmqg036p5z1aa8wx6sx
6197689
6197688
2026-07-07T16:16:39Z
Sherzod11W
273619
6197689
wikitext
text/x-wiki
{{Bino bilgiqutisi
| nomi = Al-Zohir Baybars masjidi
| asl_nomi = مسجد الظاهر بيبرس
| tasvir = Mosque of sultan al zahir baybars.jpg
| izoh =
| coordinates =
| maqom = Masjid
| boshlangan = 1267-yil
| tugagan = 1268-yil
| joylashuvi = Misrning Qohira shahrida
| manzil =
| mamlakat = Misr
| liftlar_soni =
| meʼmor =
| architecture_firm =
| main_contractor =
|uslubi=Fotimiylarning qurilish an'analari va islom me'morchiligi qorishmasi}}
'''Az-Zohir Baybars masjidi''' ({{lang-ar|مسجد الظاهر بيبرس}}) — [[Misr]]ning [[Qohira]] shahrida [[Mamluklar davlati|Mamluk]] sultoni az-Zahir Baybars al-Bunduqdoriy (1260-1277-yillar hukmronligi) tomonidan qurilgan masjid.
== Tarix ==
Sulton az-Zohir Baybars al-Bunduqdoriy nufuzli yetakchi hukumdorlardan boʻlib, Misrda [[Mamluklar davlati|mamluklar]] hukmronligi uchun mustahkam poydevor yaratgan. U muvaffaqiyatli davlat arbobi va jangchi boʻlgan, Suriya va [[Hijoz]]ni Misr bilan birlashtirgan, [[Salib yurishlari|salibchilardan]] muhim yerlarni bosib olgan, Kichik Armanistonga bostirib kirgan va Mamluklar hukmronligini [[Nubiya]] hududigacha kengaytirgan<ref name="Behrens">Doris Behrens-Abbouseif, "Cairo of the Mamluks: A History of the Architecture and its Culture, " London: I.B. Tauris and Co. Ltd., 2007.</ref> {{Rp|3}}. 1260-1277-yillarda hukmronlik qilgan Baybars koʻplab islohotlar, infratuzilma loyihalari oʻtkazib, Mamluklar davlatiga zamin yaratdi<ref name="Behrens" /> {{Rp|3}}. Baybarsning madrasasidan tashqari oʻz nomiga ikkita masjid, Husayniya masjidi va 1273-yilda janubiy Qohirada qishloqda qurilgan yana bir katta masjid boʻlgan, ulardan hech biri qolmagan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|55}}1267-yilda, eski [[Fotimiylar xalifaligi|Fotimiylar]] shahrining oʻrtasida Baybars madrasasi qurilganidan toʻrt yil oʻtib, Qohiraning shimoliy chekkasida shahar hayotidan uzoqda joylashgan Husayniya masjidida qurilish ishlarini boshlab yubordi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|121}}Bitirilishi bir yarim yil davom etgan va bir million dirhamga tushgan masjid Mamluklar davrining birinchi masjidi va yuz yil ichida Qohirada qurilgan birinchi [[Jome masjid|juma masjidi]] edi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|121}}
Bu masjid olisda joylashganligi bu:Baybarsning taqvodor tabiatidan dalolat beradi, chunki u oʻzining Polo yerlarini [[vaqf]] qilgan va [[Xizr|Baybarsning]] munozarali homiysi Shayx Xizrning zaviyasiga yoki diniy maktabiga yaqin joyni tanlagan<ref name="Behrens"/> {{Rp|121}}. Davlat xayriya xizmatlari va binolarni tashkil etish hukmdorlar va boylar tomonidan fuqarolarni taʼminlovchi, hukmron tuzumga sodiqlikni targʻib qiluvchi muhim mexanizm edi. Qolaversa, bu yangi sulolalar uchun oʻz hukmronligini oʻrnatish, yirik binolarga ega yangi shahar markazlarini yaratish, yetakchilar uchun oʻz siyosiy va diniy qudratini namoyish etish yoʻli edi. Bu masjidning, joylashuvi va arxitekturasi Baybarsning muvaffaqiyatli harbiy rahbar va taqvodor hukmdor sifatidagi obroʻsi uchun juda muhim edi.
Keyingi asrlarda masjid tashlab ketilgan va turli maqsadlarda qayta ishlatilgan. Napoleon Misrni bosib olganida (1798-1801) u Sulkowski qal’asi deb nomlangan harbiy qal’a va shtab-kvartira sifatida ishlatilgan<ref name=":03">{{Kitob manbasi|last=Williams|first=Caroline|title=Islamic Monuments in Cairo: The Practical Guide|url=https://archive.org/details/islamicmonuments0000will_m1f9|publisher=The American University in Cairo Press|year=2018|isbn=|edition=7th|location=Cairo|pages=295–297}}</ref>. Keyinchalik, [[Muhammad Ali (Misr)|Muhammad Ali]] davrida (XIX asrning birinchi yarmi) Senegal jamoasi uchun kazarma sifatida foydalanilgan. Keyinchalik sovun zavodi va novvoyxona sifatida foydalanilgan. Britaniya istilosi davrida u armiya ombori, keyin esa qassobxona sifatida ishlatilgan<ref name=":2">{{veb manbasi|title=Qantara - The Mosque of Baybars|url=https://www.qantara-med.org/public/show_document.php?do_id=1064&lang=en|access-date=2021-06-19|website=www.qantara-med.org}}</ref>. Masjid soʻnggi yillarda tashlandiq va foydalanilmay qolgan, biroq hukumat tomonidan masjidni qayta tiklash boʻyicha yirik loyiha 2007-yilda boshlangan.
== Arxitektura ==
[[Fayl:Interior_zahir_baybars.jpg|left|thumb| Masjidning gipostil ichki qismi 2006-yil]]
Bu kvadrat shaklli, gipostyle masjid, yaʼni ustunlar bilan mustahkamlangan tekis tomli inshootdir. Bugungi kunda masjid oʻzining asosiy xususiyatlaridan mahrum boʻlgan.<ref name="Behrens"/> {{Rp|123}}Masjidning uchta chiqib turuvchi kirish joyi bor, ularning eng kattasi gʻarbiy devorda; gʻarbiy va sharqiy yoʻlaklarning ikkalasida uchta ustun bor; janubda oltita, shimolda esa ikkita.<ref>{{veb manbasi |title=Mosque of Sultan Al-Zahir Baybars |publisher=Eternal Egypt |url=http://www.eternalegypt.org/EternalEgyptWebsiteWeb/HomeServlet?ee_website_action_key=action.display.element&story_id=&module_id=&language_id=1&element_id=30566&text=text}}</ref> Masjid shaharning shimoli-gʻarbiy qismida joylashganligi sababli, uning orqa tomoni Qohiraga va shahardan kelgan barcha mehmonlarga qaratilgan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|123}}Biroq, masjidni hatto orqadan ham [[mehrob]] ([[qibla]] devori oʻrtasida [[Makka]] yoʻnalishini belgilab beruvchi tokcha) oldidagi katta yogʻoch gumbazi bilan tanib turardi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|124}}
[[Fayl:Qibla_wall.jpg|thumb| Qibla devoridagi [[mehrob]]]]
Masjidning maqsurasi monarx uchun ajratilgan mehrob oldidagi yopiq maydon boʻlib, gumbaz ostida ayniqsa katta boʻlib, „masjid ichidagi avtonom ziyoratgohga oʻxshaydi“.<ref name="Behrens"/> {{Rp|124}}Gumbaz boʻyalgan, qibla devori ham daraxtlar va boshqa koʻkatlarni ifodalovchi marmar va shisha mozaikalar bilan bezatilgan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|124}}Bu masjid Qohiradagi [[ablaq]]dan foydalanishning birinchi namunasidir, bu yerda toshda koʻrilgan chiziqli naqsh, keyinchalik butun shahar boʻylab Mamluk meʼmorchiligining mashhur bezakiga aylandi.
Mamluklarda binolarni muayyan diniy yoki tarixiy hodisalar bilan bogʻlash odatiy hol boʻlmasa-da, asl gumbaz Islomning gʻalabasini nishonlash va yangi Mamluklar hukmronligiga diniy qonuniylikni oʻrnatishga yordam berish uchun „salibchilar qalʼasidan olingan oʻljalarni“ oʻz ichiga olgan.<ref name="Behrens"/> {{Rp|17}}Bu qonuniylik, shuningdek, boshqa tarixiy taqvodor binolar va rejimlarning mavzularidan foydalangan holda yaratilgan; masalan, keel kamarlari, shuningdek, portal jabhalari, Fotimiylarning qurilish anʼanalari.<ref name="Behrens" /> {{Rp|65}}Minoralar, ilk mamluklar davridagi anʼanaga koʻra, engil gʻishtdan qurilgan va ehtimol, Zaviyat al-Humud minoralariga oʻxshash boʻlgan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|77}}Tosh oʻymakorligi [[al-Hakim masjidi]], [[Al-ahmar masjidi|al-Ahmar masjidi]] va boshqa maʼlum [[madrasa]] va maqbaralarni eslatadi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|126}}Umuman olganda, masjid „Kayr anʼanalari“ uslibida qurilgan boʻlib, al-Hakim masjidiga juda koʻp oʻxshashliklar mavjud.<ref name="Behrens" /> {{Rp|126}}Bu tan olingan tuzilmalardan foydalanib, Baybars diniy mafkuraga sodiqlik va yuksak axloqiy obroʻ -eʼtiborni namoyon etdi, oʻzining qudrati va taqvodorligini koʻrsatdi. Fath qilingan binolarning elementlarini oʻzida mujassamlashtirgan holda, Baybars ham oʻzining gʻalabalarini nishonladi va haqiqatan ham uning buyukligini bugungi kunda ham Qohira chekkasidagi masjidi qoldiqlarida koʻrish mumkin
{{Multiple image|image1=Ablaq design.jpg|caption1=Ablaq toshli shimoli-sharqiy kirish yo'li, (2006-yil fotosurati)|image2=Al-Zahir Baybars Mosque in Cairo DSCF4253.jpg|caption2=Shimoli-g'arbiy kirish yo'li, Fotimiy arx naqshlari bilan (2019-yil fotosurati)|image3=Al-Zahir Baybars Mosque in Cairo DSCF4257.jpg|caption3=Janubi-g'arbiy kirish yo'li (2019-yil fotosurati)|align=center|total_width=660}}
== Qayta tiklash ishlari ==
Yillar davomida tashlab ketilgan va qisman vayronaga aylangan masjid 2007-yilda katta restavratsiya boshlangan. Tomi yoʻq boʻlib ketgan, ichi havo taʼsirida qolgan masjid oʻsimlik va oʻsimliklardan tozalandi. 2008-yilda yakunlangan birinchi bosqich masjid poydevorini mustahkamladi va er osti suvlarining inshootga oqib chiqishini toʻxtatdi. 2011-yilda restavratsiya ishlari davom etayotgan Misr inqilobi va rekonstruksiya uchun ishlatiladigan materiallarda topilgan muammolar tufayli toʻxtatildi.<ref name=":1">{{yangiliklar manbasi|author=Reuters Staff|date=2018-10-17|title=Egypt resumes restoration of historic al-Zahir Baybars mosque|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-egypt-antiquities-religion-idINKCN1MR2BE|access-date=2021-06-19}}</ref> Ish 2018-yilda qayta tiklandi.Ikkinchi bosqich masjid pollarini asfaltlash, tom, gumbaz va minorasini rekonstruksiya qilishdan iborat boʻldi. Oxirgi bosqichda uning bezaklari va [[minbar]] qayta tiklanadi, Qayta tiklash ishlarining byudjeti Misr hukumati va [[Qozogʻiston]] hukumati tomonidan toʻlangan (hozirgi Qozogʻistonda tugʻilgan Baybars sharafiga) 100 million Misr funt sterlingini tashkil etadi.
== Yana qarang ==
* Masjidlar roʻyxati
* Afrikadagi masjidlar roʻyxati
* Misrdagi masjidlar roʻyxati
== Manbalar ==
{{Manbalar|32em}}
== Qoʻshimcha oʻqish ==
* [https://web.archive.org/web/20110207204231/http://maqrizi.com/ Maqrizi.com]
* [https://archnet.org/lobby/ Archnet.org] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140326025424/http://www.archnet.org/lobby/ |date=2014-03-26 }}
32upg78envlxf11cm2yneiv74c1w64y
6197691
6197689
2026-07-07T16:16:54Z
Sherzod11W
273619
6197691
wikitext
text/x-wiki
{{Bino bilgiqutisi
| nomi = Al-Zohir Baybars masjidi
| asl_nomi = مسجد الظاهر بيبرس
| tasvir = Mosque of sultan al zahir baybars.jpg
| izoh =
| coordinates =
| maqom = Masjid
| boshlangan = 1267-yil
| tugagan = 1268-yil
| joylashuvi = Misrning Qohira shahrida
| manzil =
| mamlakat = Misr
| liftlar_soni =
| meʼmor =
| architecture_firm =
| main_contractor =
|uslubi=Fotimiylarning qurilish an'analari va islom me'morchiligi qorishmasi}}
'''Az-Zohir Baybars masjidi''' ({{lang-ar|مسجد الظاهر بيبرس}}) — [[Misr]]ning [[Qohira]] shahrida [[Mamluklar davlati|Mamluk]] sultoni az-Zahir Baybars al-Bunduqdoriy (1260-1277-yillar hukmronligi) tomonidan qurilgan masjid.
== Tarix ==
Sulton az-Zohir Baybars al-Bunduqdoriy nufuzli yetakchi hukumdorlardan boʻlib, Misrda [[Mamluklar davlati|mamluklar]] hukmronligi uchun mustahkam poydevor yaratgan. U muvaffaqiyatli davlat arbobi va jangchi boʻlgan, Suriya va [[Hijoz]]ni Misr bilan birlashtirgan, [[Salib yurishlari|salibchilardan]] muhim yerlarni bosib olgan, Kichik Armanistonga bostirib kirgan va Mamluklar hukmronligini [[Nubiya]] hududigacha kengaytirgan<ref name="Behrens">Doris Behrens-Abbouseif, "Cairo of the Mamluks: A History of the Architecture and its Culture, " London: I.B. Tauris and Co. Ltd., 2007.</ref> {{Rp|3}}. 1260-1277-yillarda hukmronlik qilgan Baybars koʻplab islohotlar, infratuzilma loyihalari oʻtkazib, Mamluklar davlatiga zamin yaratdi<ref name="Behrens" /> {{Rp|3}}. Baybarsning madrasasidan tashqari oʻz nomiga ikkita masjid, Husayniya masjidi va 1273-yilda janubiy Qohirada qishloqda qurilgan yana bir katta masjid boʻlgan, ulardan hech biri qolmagan<ref name="Behrens" /> {{Rp|55}}. 1267-yilda, eski [[Fotimiylar xalifaligi|Fotimiylar]] shahrining oʻrtasida Baybars madrasasi qurilganidan toʻrt yil oʻtib, Qohiraning shimoliy chekkasida shahar hayotidan uzoqda joylashgan Husayniya masjidida qurilish ishlarini boshlab yubordi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|121}}Bitirilishi bir yarim yil davom etgan va bir million dirhamga tushgan masjid Mamluklar davrining birinchi masjidi va yuz yil ichida Qohirada qurilgan birinchi [[Jome masjid|juma masjidi]] edi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|121}}
Bu masjid olisda joylashganligi bu:Baybarsning taqvodor tabiatidan dalolat beradi, chunki u oʻzining Polo yerlarini [[vaqf]] qilgan va [[Xizr|Baybarsning]] munozarali homiysi Shayx Xizrning zaviyasiga yoki diniy maktabiga yaqin joyni tanlagan<ref name="Behrens"/> {{Rp|121}}. Davlat xayriya xizmatlari va binolarni tashkil etish hukmdorlar va boylar tomonidan fuqarolarni taʼminlovchi, hukmron tuzumga sodiqlikni targʻib qiluvchi muhim mexanizm edi. Qolaversa, bu yangi sulolalar uchun oʻz hukmronligini oʻrnatish, yirik binolarga ega yangi shahar markazlarini yaratish, yetakchilar uchun oʻz siyosiy va diniy qudratini namoyish etish yoʻli edi. Bu masjidning, joylashuvi va arxitekturasi Baybarsning muvaffaqiyatli harbiy rahbar va taqvodor hukmdor sifatidagi obroʻsi uchun juda muhim edi.
Keyingi asrlarda masjid tashlab ketilgan va turli maqsadlarda qayta ishlatilgan. Napoleon Misrni bosib olganida (1798-1801) u Sulkowski qal’asi deb nomlangan harbiy qal’a va shtab-kvartira sifatida ishlatilgan<ref name=":03">{{Kitob manbasi|last=Williams|first=Caroline|title=Islamic Monuments in Cairo: The Practical Guide|url=https://archive.org/details/islamicmonuments0000will_m1f9|publisher=The American University in Cairo Press|year=2018|isbn=|edition=7th|location=Cairo|pages=295–297}}</ref>. Keyinchalik, [[Muhammad Ali (Misr)|Muhammad Ali]] davrida (XIX asrning birinchi yarmi) Senegal jamoasi uchun kazarma sifatida foydalanilgan. Keyinchalik sovun zavodi va novvoyxona sifatida foydalanilgan. Britaniya istilosi davrida u armiya ombori, keyin esa qassobxona sifatida ishlatilgan<ref name=":2">{{veb manbasi|title=Qantara - The Mosque of Baybars|url=https://www.qantara-med.org/public/show_document.php?do_id=1064&lang=en|access-date=2021-06-19|website=www.qantara-med.org}}</ref>. Masjid soʻnggi yillarda tashlandiq va foydalanilmay qolgan, biroq hukumat tomonidan masjidni qayta tiklash boʻyicha yirik loyiha 2007-yilda boshlangan.
== Arxitektura ==
[[Fayl:Interior_zahir_baybars.jpg|left|thumb| Masjidning gipostil ichki qismi 2006-yil]]
Bu kvadrat shaklli, gipostyle masjid, yaʼni ustunlar bilan mustahkamlangan tekis tomli inshootdir. Bugungi kunda masjid oʻzining asosiy xususiyatlaridan mahrum boʻlgan.<ref name="Behrens"/> {{Rp|123}}Masjidning uchta chiqib turuvchi kirish joyi bor, ularning eng kattasi gʻarbiy devorda; gʻarbiy va sharqiy yoʻlaklarning ikkalasida uchta ustun bor; janubda oltita, shimolda esa ikkita.<ref>{{veb manbasi |title=Mosque of Sultan Al-Zahir Baybars |publisher=Eternal Egypt |url=http://www.eternalegypt.org/EternalEgyptWebsiteWeb/HomeServlet?ee_website_action_key=action.display.element&story_id=&module_id=&language_id=1&element_id=30566&text=text}}</ref> Masjid shaharning shimoli-gʻarbiy qismida joylashganligi sababli, uning orqa tomoni Qohiraga va shahardan kelgan barcha mehmonlarga qaratilgan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|123}}Biroq, masjidni hatto orqadan ham [[mehrob]] ([[qibla]] devori oʻrtasida [[Makka]] yoʻnalishini belgilab beruvchi tokcha) oldidagi katta yogʻoch gumbazi bilan tanib turardi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|124}}
[[Fayl:Qibla_wall.jpg|thumb| Qibla devoridagi [[mehrob]]]]
Masjidning maqsurasi monarx uchun ajratilgan mehrob oldidagi yopiq maydon boʻlib, gumbaz ostida ayniqsa katta boʻlib, „masjid ichidagi avtonom ziyoratgohga oʻxshaydi“.<ref name="Behrens"/> {{Rp|124}}Gumbaz boʻyalgan, qibla devori ham daraxtlar va boshqa koʻkatlarni ifodalovchi marmar va shisha mozaikalar bilan bezatilgan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|124}}Bu masjid Qohiradagi [[ablaq]]dan foydalanishning birinchi namunasidir, bu yerda toshda koʻrilgan chiziqli naqsh, keyinchalik butun shahar boʻylab Mamluk meʼmorchiligining mashhur bezakiga aylandi.
Mamluklarda binolarni muayyan diniy yoki tarixiy hodisalar bilan bogʻlash odatiy hol boʻlmasa-da, asl gumbaz Islomning gʻalabasini nishonlash va yangi Mamluklar hukmronligiga diniy qonuniylikni oʻrnatishga yordam berish uchun „salibchilar qalʼasidan olingan oʻljalarni“ oʻz ichiga olgan.<ref name="Behrens"/> {{Rp|17}}Bu qonuniylik, shuningdek, boshqa tarixiy taqvodor binolar va rejimlarning mavzularidan foydalangan holda yaratilgan; masalan, keel kamarlari, shuningdek, portal jabhalari, Fotimiylarning qurilish anʼanalari.<ref name="Behrens" /> {{Rp|65}}Minoralar, ilk mamluklar davridagi anʼanaga koʻra, engil gʻishtdan qurilgan va ehtimol, Zaviyat al-Humud minoralariga oʻxshash boʻlgan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|77}}Tosh oʻymakorligi [[al-Hakim masjidi]], [[Al-ahmar masjidi|al-Ahmar masjidi]] va boshqa maʼlum [[madrasa]] va maqbaralarni eslatadi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|126}}Umuman olganda, masjid „Kayr anʼanalari“ uslibida qurilgan boʻlib, al-Hakim masjidiga juda koʻp oʻxshashliklar mavjud.<ref name="Behrens" /> {{Rp|126}}Bu tan olingan tuzilmalardan foydalanib, Baybars diniy mafkuraga sodiqlik va yuksak axloqiy obroʻ -eʼtiborni namoyon etdi, oʻzining qudrati va taqvodorligini koʻrsatdi. Fath qilingan binolarning elementlarini oʻzida mujassamlashtirgan holda, Baybars ham oʻzining gʻalabalarini nishonladi va haqiqatan ham uning buyukligini bugungi kunda ham Qohira chekkasidagi masjidi qoldiqlarida koʻrish mumkin
{{Multiple image|image1=Ablaq design.jpg|caption1=Ablaq toshli shimoli-sharqiy kirish yo'li, (2006-yil fotosurati)|image2=Al-Zahir Baybars Mosque in Cairo DSCF4253.jpg|caption2=Shimoli-g'arbiy kirish yo'li, Fotimiy arx naqshlari bilan (2019-yil fotosurati)|image3=Al-Zahir Baybars Mosque in Cairo DSCF4257.jpg|caption3=Janubi-g'arbiy kirish yo'li (2019-yil fotosurati)|align=center|total_width=660}}
== Qayta tiklash ishlari ==
Yillar davomida tashlab ketilgan va qisman vayronaga aylangan masjid 2007-yilda katta restavratsiya boshlangan. Tomi yoʻq boʻlib ketgan, ichi havo taʼsirida qolgan masjid oʻsimlik va oʻsimliklardan tozalandi. 2008-yilda yakunlangan birinchi bosqich masjid poydevorini mustahkamladi va er osti suvlarining inshootga oqib chiqishini toʻxtatdi. 2011-yilda restavratsiya ishlari davom etayotgan Misr inqilobi va rekonstruksiya uchun ishlatiladigan materiallarda topilgan muammolar tufayli toʻxtatildi.<ref name=":1">{{yangiliklar manbasi|author=Reuters Staff|date=2018-10-17|title=Egypt resumes restoration of historic al-Zahir Baybars mosque|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-egypt-antiquities-religion-idINKCN1MR2BE|access-date=2021-06-19}}</ref> Ish 2018-yilda qayta tiklandi.Ikkinchi bosqich masjid pollarini asfaltlash, tom, gumbaz va minorasini rekonstruksiya qilishdan iborat boʻldi. Oxirgi bosqichda uning bezaklari va [[minbar]] qayta tiklanadi, Qayta tiklash ishlarining byudjeti Misr hukumati va [[Qozogʻiston]] hukumati tomonidan toʻlangan (hozirgi Qozogʻistonda tugʻilgan Baybars sharafiga) 100 million Misr funt sterlingini tashkil etadi.
== Yana qarang ==
* Masjidlar roʻyxati
* Afrikadagi masjidlar roʻyxati
* Misrdagi masjidlar roʻyxati
== Manbalar ==
{{Manbalar|32em}}
== Qoʻshimcha oʻqish ==
* [https://web.archive.org/web/20110207204231/http://maqrizi.com/ Maqrizi.com]
* [https://archnet.org/lobby/ Archnet.org] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140326025424/http://www.archnet.org/lobby/ |date=2014-03-26 }}
as4kso8ssdyvhh5ucmmsuvt8wf2jgse
6197692
6197691
2026-07-07T16:17:08Z
Sherzod11W
273619
6197692
wikitext
text/x-wiki
{{Bino bilgiqutisi
| nomi = Al-Zohir Baybars masjidi
| asl_nomi = مسجد الظاهر بيبرس
| tasvir = Mosque of sultan al zahir baybars.jpg
| izoh =
| coordinates =
| maqom = Masjid
| boshlangan = 1267-yil
| tugagan = 1268-yil
| joylashuvi = Misrning Qohira shahrida
| manzil =
| mamlakat = Misr
| liftlar_soni =
| meʼmor =
| architecture_firm =
| main_contractor =
|uslubi=Fotimiylarning qurilish an'analari va islom me'morchiligi qorishmasi}}
'''Az-Zohir Baybars masjidi''' ({{lang-ar|مسجد الظاهر بيبرس}}) — [[Misr]]ning [[Qohira]] shahrida [[Mamluklar davlati|Mamluk]] sultoni az-Zahir Baybars al-Bunduqdoriy (1260-1277-yillar hukmronligi) tomonidan qurilgan masjid.
== Tarix ==
Sulton az-Zohir Baybars al-Bunduqdoriy nufuzli yetakchi hukumdorlardan boʻlib, Misrda [[Mamluklar davlati|mamluklar]] hukmronligi uchun mustahkam poydevor yaratgan. U muvaffaqiyatli davlat arbobi va jangchi boʻlgan, Suriya va [[Hijoz]]ni Misr bilan birlashtirgan, [[Salib yurishlari|salibchilardan]] muhim yerlarni bosib olgan, Kichik Armanistonga bostirib kirgan va Mamluklar hukmronligini [[Nubiya]] hududigacha kengaytirgan<ref name="Behrens">Doris Behrens-Abbouseif, "Cairo of the Mamluks: A History of the Architecture and its Culture, " London: I.B. Tauris and Co. Ltd., 2007.</ref> {{Rp|3}}. 1260-1277-yillarda hukmronlik qilgan Baybars koʻplab islohotlar, infratuzilma loyihalari oʻtkazib, Mamluklar davlatiga zamin yaratdi<ref name="Behrens" /> {{Rp|3}}. Baybarsning madrasasidan tashqari oʻz nomiga ikkita masjid, Husayniya masjidi va 1273-yilda janubiy Qohirada qishloqda qurilgan yana bir katta masjid boʻlgan, ulardan hech biri qolmagan<ref name="Behrens" /> {{Rp|55}}. 1267-yilda, eski [[Fotimiylar xalifaligi|Fotimiylar]] shahrining oʻrtasida Baybars madrasasi qurilganidan toʻrt yil oʻtib, Qohiraning shimoliy chekkasida shahar hayotidan uzoqda joylashgan Husayniya masjidida qurilish ishlarini boshlab yubordi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|121}}Bitirilishi bir yarim yil davom etgan va bir million dirhamga tushgan masjid Mamluklar davrining birinchi masjidi va yuz yil ichida Qohirada qurilgan birinchi [[Jome masjid|juma masjidi]] edi<ref name="Behrens" /> {{Rp|121}}.
Bu masjid olisda joylashganligi bu:Baybarsning taqvodor tabiatidan dalolat beradi, chunki u oʻzining Polo yerlarini [[vaqf]] qilgan va [[Xizr|Baybarsning]] munozarali homiysi Shayx Xizrning zaviyasiga yoki diniy maktabiga yaqin joyni tanlagan<ref name="Behrens"/> {{Rp|121}}. Davlat xayriya xizmatlari va binolarni tashkil etish hukmdorlar va boylar tomonidan fuqarolarni taʼminlovchi, hukmron tuzumga sodiqlikni targʻib qiluvchi muhim mexanizm edi. Qolaversa, bu yangi sulolalar uchun oʻz hukmronligini oʻrnatish, yirik binolarga ega yangi shahar markazlarini yaratish, yetakchilar uchun oʻz siyosiy va diniy qudratini namoyish etish yoʻli edi. Bu masjidning, joylashuvi va arxitekturasi Baybarsning muvaffaqiyatli harbiy rahbar va taqvodor hukmdor sifatidagi obroʻsi uchun juda muhim edi.
Keyingi asrlarda masjid tashlab ketilgan va turli maqsadlarda qayta ishlatilgan. Napoleon Misrni bosib olganida (1798-1801) u Sulkowski qal’asi deb nomlangan harbiy qal’a va shtab-kvartira sifatida ishlatilgan<ref name=":03">{{Kitob manbasi|last=Williams|first=Caroline|title=Islamic Monuments in Cairo: The Practical Guide|url=https://archive.org/details/islamicmonuments0000will_m1f9|publisher=The American University in Cairo Press|year=2018|isbn=|edition=7th|location=Cairo|pages=295–297}}</ref>. Keyinchalik, [[Muhammad Ali (Misr)|Muhammad Ali]] davrida (XIX asrning birinchi yarmi) Senegal jamoasi uchun kazarma sifatida foydalanilgan. Keyinchalik sovun zavodi va novvoyxona sifatida foydalanilgan. Britaniya istilosi davrida u armiya ombori, keyin esa qassobxona sifatida ishlatilgan<ref name=":2">{{veb manbasi|title=Qantara - The Mosque of Baybars|url=https://www.qantara-med.org/public/show_document.php?do_id=1064&lang=en|access-date=2021-06-19|website=www.qantara-med.org}}</ref>. Masjid soʻnggi yillarda tashlandiq va foydalanilmay qolgan, biroq hukumat tomonidan masjidni qayta tiklash boʻyicha yirik loyiha 2007-yilda boshlangan.
== Arxitektura ==
[[Fayl:Interior_zahir_baybars.jpg|left|thumb| Masjidning gipostil ichki qismi 2006-yil]]
Bu kvadrat shaklli, gipostyle masjid, yaʼni ustunlar bilan mustahkamlangan tekis tomli inshootdir. Bugungi kunda masjid oʻzining asosiy xususiyatlaridan mahrum boʻlgan.<ref name="Behrens"/> {{Rp|123}}Masjidning uchta chiqib turuvchi kirish joyi bor, ularning eng kattasi gʻarbiy devorda; gʻarbiy va sharqiy yoʻlaklarning ikkalasida uchta ustun bor; janubda oltita, shimolda esa ikkita.<ref>{{veb manbasi |title=Mosque of Sultan Al-Zahir Baybars |publisher=Eternal Egypt |url=http://www.eternalegypt.org/EternalEgyptWebsiteWeb/HomeServlet?ee_website_action_key=action.display.element&story_id=&module_id=&language_id=1&element_id=30566&text=text}}</ref> Masjid shaharning shimoli-gʻarbiy qismida joylashganligi sababli, uning orqa tomoni Qohiraga va shahardan kelgan barcha mehmonlarga qaratilgan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|123}}Biroq, masjidni hatto orqadan ham [[mehrob]] ([[qibla]] devori oʻrtasida [[Makka]] yoʻnalishini belgilab beruvchi tokcha) oldidagi katta yogʻoch gumbazi bilan tanib turardi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|124}}
[[Fayl:Qibla_wall.jpg|thumb| Qibla devoridagi [[mehrob]]]]
Masjidning maqsurasi monarx uchun ajratilgan mehrob oldidagi yopiq maydon boʻlib, gumbaz ostida ayniqsa katta boʻlib, „masjid ichidagi avtonom ziyoratgohga oʻxshaydi“.<ref name="Behrens"/> {{Rp|124}}Gumbaz boʻyalgan, qibla devori ham daraxtlar va boshqa koʻkatlarni ifodalovchi marmar va shisha mozaikalar bilan bezatilgan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|124}}Bu masjid Qohiradagi [[ablaq]]dan foydalanishning birinchi namunasidir, bu yerda toshda koʻrilgan chiziqli naqsh, keyinchalik butun shahar boʻylab Mamluk meʼmorchiligining mashhur bezakiga aylandi.
Mamluklarda binolarni muayyan diniy yoki tarixiy hodisalar bilan bogʻlash odatiy hol boʻlmasa-da, asl gumbaz Islomning gʻalabasini nishonlash va yangi Mamluklar hukmronligiga diniy qonuniylikni oʻrnatishga yordam berish uchun „salibchilar qalʼasidan olingan oʻljalarni“ oʻz ichiga olgan.<ref name="Behrens"/> {{Rp|17}}Bu qonuniylik, shuningdek, boshqa tarixiy taqvodor binolar va rejimlarning mavzularidan foydalangan holda yaratilgan; masalan, keel kamarlari, shuningdek, portal jabhalari, Fotimiylarning qurilish anʼanalari.<ref name="Behrens" /> {{Rp|65}}Minoralar, ilk mamluklar davridagi anʼanaga koʻra, engil gʻishtdan qurilgan va ehtimol, Zaviyat al-Humud minoralariga oʻxshash boʻlgan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|77}}Tosh oʻymakorligi [[al-Hakim masjidi]], [[Al-ahmar masjidi|al-Ahmar masjidi]] va boshqa maʼlum [[madrasa]] va maqbaralarni eslatadi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|126}}Umuman olganda, masjid „Kayr anʼanalari“ uslibida qurilgan boʻlib, al-Hakim masjidiga juda koʻp oʻxshashliklar mavjud.<ref name="Behrens" /> {{Rp|126}}Bu tan olingan tuzilmalardan foydalanib, Baybars diniy mafkuraga sodiqlik va yuksak axloqiy obroʻ -eʼtiborni namoyon etdi, oʻzining qudrati va taqvodorligini koʻrsatdi. Fath qilingan binolarning elementlarini oʻzida mujassamlashtirgan holda, Baybars ham oʻzining gʻalabalarini nishonladi va haqiqatan ham uning buyukligini bugungi kunda ham Qohira chekkasidagi masjidi qoldiqlarida koʻrish mumkin
{{Multiple image|image1=Ablaq design.jpg|caption1=Ablaq toshli shimoli-sharqiy kirish yo'li, (2006-yil fotosurati)|image2=Al-Zahir Baybars Mosque in Cairo DSCF4253.jpg|caption2=Shimoli-g'arbiy kirish yo'li, Fotimiy arx naqshlari bilan (2019-yil fotosurati)|image3=Al-Zahir Baybars Mosque in Cairo DSCF4257.jpg|caption3=Janubi-g'arbiy kirish yo'li (2019-yil fotosurati)|align=center|total_width=660}}
== Qayta tiklash ishlari ==
Yillar davomida tashlab ketilgan va qisman vayronaga aylangan masjid 2007-yilda katta restavratsiya boshlangan. Tomi yoʻq boʻlib ketgan, ichi havo taʼsirida qolgan masjid oʻsimlik va oʻsimliklardan tozalandi. 2008-yilda yakunlangan birinchi bosqich masjid poydevorini mustahkamladi va er osti suvlarining inshootga oqib chiqishini toʻxtatdi. 2011-yilda restavratsiya ishlari davom etayotgan Misr inqilobi va rekonstruksiya uchun ishlatiladigan materiallarda topilgan muammolar tufayli toʻxtatildi.<ref name=":1">{{yangiliklar manbasi|author=Reuters Staff|date=2018-10-17|title=Egypt resumes restoration of historic al-Zahir Baybars mosque|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-egypt-antiquities-religion-idINKCN1MR2BE|access-date=2021-06-19}}</ref> Ish 2018-yilda qayta tiklandi.Ikkinchi bosqich masjid pollarini asfaltlash, tom, gumbaz va minorasini rekonstruksiya qilishdan iborat boʻldi. Oxirgi bosqichda uning bezaklari va [[minbar]] qayta tiklanadi, Qayta tiklash ishlarining byudjeti Misr hukumati va [[Qozogʻiston]] hukumati tomonidan toʻlangan (hozirgi Qozogʻistonda tugʻilgan Baybars sharafiga) 100 million Misr funt sterlingini tashkil etadi.
== Yana qarang ==
* Masjidlar roʻyxati
* Afrikadagi masjidlar roʻyxati
* Misrdagi masjidlar roʻyxati
== Manbalar ==
{{Manbalar|32em}}
== Qoʻshimcha oʻqish ==
* [https://web.archive.org/web/20110207204231/http://maqrizi.com/ Maqrizi.com]
* [https://archnet.org/lobby/ Archnet.org] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140326025424/http://www.archnet.org/lobby/ |date=2014-03-26 }}
09rxw27qyq7uhrxmto6wjz15rfbf5pb
6197693
6197692
2026-07-07T16:17:27Z
Sherzod11W
273619
6197693
wikitext
text/x-wiki
{{Bino bilgiqutisi
| nomi = Al-Zohir Baybars masjidi
| asl_nomi = مسجد الظاهر بيبرس
| tasvir = Mosque of sultan al zahir baybars.jpg
| izoh =
| coordinates =
| maqom = Masjid
| boshlangan = 1267-yil
| tugagan = 1268-yil
| joylashuvi = Misrning Qohira shahrida
| manzil =
| mamlakat = Misr
| liftlar_soni =
| meʼmor =
| architecture_firm =
| main_contractor =
|uslubi=Fotimiylarning qurilish an'analari va islom me'morchiligi qorishmasi}}
'''Az-Zohir Baybars masjidi''' ({{lang-ar|مسجد الظاهر بيبرس}}) — [[Misr]]ning [[Qohira]] shahrida [[Mamluklar davlati|Mamluk]] sultoni az-Zahir Baybars al-Bunduqdoriy (1260-1277-yillar hukmronligi) tomonidan qurilgan masjid.
== Tarix ==
Sulton az-Zohir Baybars al-Bunduqdoriy nufuzli yetakchi hukumdorlardan boʻlib, Misrda [[Mamluklar davlati|mamluklar]] hukmronligi uchun mustahkam poydevor yaratgan. U muvaffaqiyatli davlat arbobi va jangchi boʻlgan, Suriya va [[Hijoz]]ni Misr bilan birlashtirgan, [[Salib yurishlari|salibchilardan]] muhim yerlarni bosib olgan, Kichik Armanistonga bostirib kirgan va Mamluklar hukmronligini [[Nubiya]] hududigacha kengaytirgan<ref name="Behrens">Doris Behrens-Abbouseif, "Cairo of the Mamluks: A History of the Architecture and its Culture, " London: I.B. Tauris and Co. Ltd., 2007.</ref> {{Rp|3}}. 1260-1277-yillarda hukmronlik qilgan Baybars koʻplab islohotlar, infratuzilma loyihalari oʻtkazib, Mamluklar davlatiga zamin yaratdi<ref name="Behrens" /> {{Rp|3}}. Baybarsning madrasasidan tashqari oʻz nomiga ikkita masjid, Husayniya masjidi va 1273-yilda janubiy Qohirada qishloqda qurilgan yana bir katta masjid boʻlgan, ulardan hech biri qolmagan<ref name="Behrens" /> {{Rp|55}}. 1267-yilda, eski [[Fotimiylar xalifaligi|Fotimiylar]] shahrining oʻrtasida Baybars madrasasi qurilganidan toʻrt yil oʻtib, Qohiraning shimoliy chekkasida shahar hayotidan uzoqda joylashgan Husayniya masjidida qurilish ishlarini boshlab yubordi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|121}}Bitirilishi bir yarim yil davom etgan va bir million dirhamga tushgan masjid Mamluklar davrining birinchi masjidi va yuz yil ichida Qohirada qurilgan birinchi [[Jome masjid|juma masjidi]] edi<ref name="Behrens" /> {{Rp|121}}.
Bu masjid olisda joylashganligi bu:Baybarsning taqvodor tabiatidan dalolat beradi, chunki u oʻzining Polo yerlarini [[vaqf]] qilgan va [[Xizr|Baybarsning]] munozarali homiysi Shayx Xizrning zaviyasiga yoki diniy maktabiga yaqin joyni tanlagan<ref name="Behrens"/> {{Rp|121}}. Davlat xayriya xizmatlari va binolarni tashkil etish hukmdorlar va boylar tomonidan fuqarolarni taʼminlovchi, hukmron tuzumga sodiqlikni targʻib qiluvchi muhim mexanizm edi. Qolaversa, bu yangi sulolalar uchun oʻz hukmronligini oʻrnatish, yirik binolarga ega yangi shahar markazlarini yaratish, yetakchilar uchun oʻz siyosiy va diniy qudratini namoyish etish yoʻli edi. Bu masjidning, joylashuvi va arxitekturasi Baybarsning muvaffaqiyatli harbiy rahbar va taqvodor hukmdor sifatidagi obroʻsi uchun juda muhim edi.
Keyingi asrlarda masjid tashlab ketilgan va turli maqsadlarda qayta ishlatilgan. Napoleon Misrni bosib olganida (1798-1801) u Sulkowski qal’asi deb nomlangan harbiy qal’a va shtab-kvartira sifatida ishlatilgan<ref name=":03">{{Kitob manbasi|last=Williams|first=Caroline|title=Islamic Monuments in Cairo: The Practical Guide|url=https://archive.org/details/islamicmonuments0000will_m1f9|publisher=The American University in Cairo Press|year=2018|isbn=|edition=7th|location=Cairo|pages=295–297}}</ref>. Keyinchalik, [[Muhammad Ali (Misr)|Muhammad Ali]] davrida (XIX asrning birinchi yarmi) Senegal jamoasi uchun kazarma sifatida foydalanilgan. Keyinchalik sovun zavodi va novvoyxona sifatida foydalanilgan. Britaniya istilosi davrida u armiya ombori, keyin esa qassobxona sifatida ishlatilgan<ref name=":2">{{veb manbasi|title=Qantara - The Mosque of Baybars|url=https://www.qantara-med.org/public/show_document.php?do_id=1064&lang=en|access-date=2021-06-19|website=www.qantara-med.org}}</ref>. Masjid soʻnggi yillarda tashlandiq va foydalanilmay qolgan, biroq hukumat tomonidan masjidni qayta tiklash boʻyicha yirik loyiha 2007-yilda boshlangan.
== Arxitektura ==
[[Fayl:Interior_zahir_baybars.jpg|left|thumb| Masjidning gipostil ichki qismi 2006-yil]]
Bu kvadrat shaklli, gipostyle masjid, yaʼni ustunlar bilan mustahkamlangan tekis tomli inshootdir. Bugungi kunda masjid oʻzining asosiy xususiyatlaridan mahrum boʻlgan.<ref name="Behrens"/> {{Rp|123}}Masjidning uchta chiqib turuvchi kirish joyi bor, ularning eng kattasi gʻarbiy devorda; gʻarbiy va sharqiy yoʻlaklarning ikkalasida uchta ustun bor; janubda oltita, shimolda esa ikkita.<ref>{{veb manbasi |title=Mosque of Sultan Al-Zahir Baybars |publisher=Eternal Egypt |url=http://www.eternalegypt.org/EternalEgyptWebsiteWeb/HomeServlet?ee_website_action_key=action.display.element&story_id=&module_id=&language_id=1&element_id=30566&text=text}}</ref> Masjid shaharning shimoli-gʻarbiy qismida joylashganligi sababli, uning orqa tomoni Qohiraga va shahardan kelgan barcha mehmonlarga qaratilgan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|123}}Biroq, masjidni hatto orqadan ham [[mehrob]] ([[qibla]] devori oʻrtasida [[Makka]] yoʻnalishini belgilab beruvchi tokcha) oldidagi katta yogʻoch gumbazi bilan tanib turardi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|124}}
[[Fayl:Qibla_wall.jpg|thumb| Qibla devoridagi [[mehrob]]]]
Masjidning maqsurasi monarx uchun ajratilgan mehrob oldidagi yopiq maydon boʻlib, gumbaz ostida ayniqsa katta boʻlib, „masjid ichidagi avtonom ziyoratgohga oʻxshaydi“.<ref name="Behrens"/> {{Rp|124}}Gumbaz boʻyalgan, qibla devori ham daraxtlar va boshqa koʻkatlarni ifodalovchi marmar va shisha mozaikalar bilan bezatilgan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|124}}Bu masjid Qohiradagi [[ablaq]]dan foydalanishning birinchi namunasidir, bu yerda toshda koʻrilgan chiziqli naqsh, keyinchalik butun shahar boʻylab Mamluk meʼmorchiligining mashhur bezakiga aylandi.
Mamluklarda binolarni muayyan diniy yoki tarixiy hodisalar bilan bogʻlash odatiy hol boʻlmasa-da, asl gumbaz Islomning gʻalabasini nishonlash va yangi Mamluklar hukmronligiga diniy qonuniylikni oʻrnatishga yordam berish uchun „salibchilar qalʼasidan olingan oʻljalarni“ oʻz ichiga olgan.<ref name="Behrens"/> {{Rp|17}}Bu qonuniylik, shuningdek, boshqa tarixiy taqvodor binolar va rejimlarning mavzularidan foydalangan holda yaratilgan; masalan, keel kamarlari, shuningdek, portal jabhalari, Fotimiylarning qurilish anʼanalari.<ref name="Behrens" /> {{Rp|65}}Minoralar, ilk mamluklar davridagi anʼanaga koʻra, engil gʻishtdan qurilgan va ehtimol, Zaviyat al-Humud minoralariga oʻxshash boʻlgan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|77}}Tosh oʻymakorligi [[al-Hakim masjidi]], [[Al-ahmar masjidi|al-Ahmar masjidi]] va boshqa maʼlum [[madrasa]] va maqbaralarni eslatadi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|126}}Umuman olganda, masjid „Kayr anʼanalari“ uslibida qurilgan boʻlib, al-Hakim masjidiga juda koʻp oʻxshashliklar mavjud.<ref name="Behrens" /> {{Rp|126}}Bu tan olingan tuzilmalardan foydalanib, Baybars diniy mafkuraga sodiqlik va yuksak axloqiy obroʻ -eʼtiborni namoyon etdi, oʻzining qudrati va taqvodorligini koʻrsatdi. Fath qilingan binolarning elementlarini oʻzida mujassamlashtirgan holda, Baybars ham oʻzining gʻalabalarini nishonladi va haqiqatan ham uning buyukligini bugungi kunda ham Qohira chekkasidagi masjidi qoldiqlarida koʻrish mumkin
{{Multiple image|image1=Ablaq design.jpg|caption1=Ablaq toshli shimoli-sharqiy kirish yo'li, (2006-yil fotosurati)|image2=Al-Zahir Baybars Mosque in Cairo DSCF4253.jpg|caption2=Shimoli-g'arbiy kirish yo'li, Fotimiy arx naqshlari bilan (2019-yil fotosurati)|image3=Al-Zahir Baybars Mosque in Cairo DSCF4257.jpg|caption3=Janubi-g'arbiy kirish yo'li (2019-yil fotosurati)|align=center|total_width=660}}
== Qayta tiklash ishlari ==
Yillar davomida tashlab ketilgan va qisman vayronaga aylangan masjid 2007-yilda katta restavratsiya boshlangan. Tomi yoʻq boʻlib ketgan, ichi havo taʼsirida qolgan masjid oʻsimlik va oʻsimliklardan tozalandi. 2008-yilda yakunlangan birinchi bosqich masjid poydevorini mustahkamladi va er osti suvlarining inshootga oqib chiqishini toʻxtatdi. 2011-yilda restavratsiya ishlari davom etayotgan Misr inqilobi va rekonstruksiya uchun ishlatiladigan materiallarda topilgan muammolar tufayli toʻxtatildi.<ref name=":1">{{yangiliklar manbasi|author=Reuters Staff|date=2018-10-17|title=Egypt resumes restoration of historic al-Zahir Baybars mosque|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-egypt-antiquities-religion-idINKCN1MR2BE|access-date=2021-06-19}}</ref> Ish 2018-yilda qayta tiklandi.Ikkinchi bosqich masjid pollarini asfaltlash, tom, gumbaz va minorasini rekonstruksiya qilishdan iborat boʻldi. Oxirgi bosqichda uning bezaklari va [[minbar]] qayta tiklanadi, Qayta tiklash ishlarining byudjeti Misr hukumati va [[Qozogʻiston]] hukumati tomonidan toʻlangan (hozirgi Qozogʻistonda tugʻilgan Baybars sharafiga) 100 million Misr funt sterlingini tashkil etadi.
== Yana qarang ==
* Masjidlar roʻyxati
* Afrikadagi masjidlar roʻyxati
* Misrdagi masjidlar roʻyxati
== Manbalar ==
{{Manbalar|32em}}
== Qoʻshimcha oʻqish ==
* [https://web.archive.org/web/20110207204231/http://maqrizi.com/ Maqrizi.com]
* [https://archnet.org/lobby/ Archnet.org] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140326025424/http://www.archnet.org/lobby/ |date=2014-03-26 }}
clrxm5go7e3ggl61trtzgu2mowzz2a5
6197694
6197693
2026-07-07T16:17:39Z
Sherzod11W
273619
6197694
wikitext
text/x-wiki
{{Bino bilgiqutisi
| nomi = Al-Zohir Baybars masjidi
| asl_nomi = مسجد الظاهر بيبرس
| tasvir = Mosque of sultan al zahir baybars.jpg
| izoh =
| coordinates =
| maqom = Masjid
| boshlangan = 1267-yil
| tugagan = 1268-yil
| joylashuvi = Misrning Qohira shahrida
| manzil =
| mamlakat = Misr
| liftlar_soni =
| meʼmor =
| architecture_firm =
| main_contractor =
|uslubi=Fotimiylarning qurilish an'analari va islom me'morchiligi qorishmasi}}
'''Az-Zohir Baybars masjidi''' ({{lang-ar|مسجد الظاهر بيبرس}}) — [[Misr]]ning [[Qohira]] shahrida [[Mamluklar davlati|Mamluk]] sultoni az-Zahir Baybars al-Bunduqdoriy (1260-1277-yillar hukmronligi) tomonidan qurilgan masjid.
== Tarix ==
Sulton az-Zohir Baybars al-Bunduqdoriy nufuzli yetakchi hukumdorlardan boʻlib, Misrda [[Mamluklar davlati|mamluklar]] hukmronligi uchun mustahkam poydevor yaratgan. U muvaffaqiyatli davlat arbobi va jangchi boʻlgan, Suriya va [[Hijoz]]ni Misr bilan birlashtirgan, [[Salib yurishlari|salibchilardan]] muhim yerlarni bosib olgan, Kichik Armanistonga bostirib kirgan va Mamluklar hukmronligini [[Nubiya]] hududigacha kengaytirgan<ref name="Behrens">Doris Behrens-Abbouseif, "Cairo of the Mamluks: A History of the Architecture and its Culture, " London: I.B. Tauris and Co. Ltd., 2007.</ref> {{Rp|3}}. 1260-1277-yillarda hukmronlik qilgan Baybars koʻplab islohotlar, infratuzilma loyihalari oʻtkazib, Mamluklar davlatiga zamin yaratdi<ref name="Behrens" /> {{Rp|3}}. Baybarsning madrasasidan tashqari oʻz nomiga ikkita masjid, Husayniya masjidi va 1273-yilda janubiy Qohirada qishloqda qurilgan yana bir katta masjid boʻlgan, ulardan hech biri qolmagan<ref name="Behrens" /> {{Rp|55}}. 1267-yilda, eski [[Fotimiylar xalifaligi|Fotimiylar]] shahrining oʻrtasida Baybars madrasasi qurilganidan toʻrt yil oʻtib, Qohiraning shimoliy chekkasida shahar hayotidan uzoqda joylashgan Husayniya masjidida qurilish ishlarini boshlab yubordi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|121}}Bitirilishi bir yarim yil davom etgan va bir million dirhamga tushgan masjid Mamluklar davrining birinchi masjidi va yuz yil ichida Qohirada qurilgan birinchi [[Jome masjid|juma masjidi]] edi<ref name="Behrens" /> {{Rp|121}}.
Bu masjid olisda joylashganligi bu:Baybarsning taqvodor tabiatidan dalolat beradi, chunki u oʻzining Polo yerlarini [[vaqf]] qilgan va [[Xizr|Baybarsning]] munozarali homiysi Shayx Xizrning zaviyasiga yoki diniy maktabiga yaqin joyni tanlagan<ref name="Behrens"/> {{Rp|121}}. Davlat xayriya xizmatlari va binolarni tashkil etish hukmdorlar va boylar tomonidan fuqarolarni taʼminlovchi, hukmron tuzumga sodiqlikni targʻib qiluvchi muhim mexanizm edi. Qolaversa, bu yangi sulolalar uchun oʻz hukmronligini oʻrnatish, yirik binolarga ega yangi shahar markazlarini yaratish, yetakchilar uchun oʻz siyosiy va diniy qudratini namoyish etish yoʻli edi. Bu masjidning, joylashuvi va arxitekturasi Baybarsning muvaffaqiyatli harbiy rahbar va taqvodor hukmdor sifatidagi obroʻsi uchun juda muhim edi.
Keyingi asrlarda masjid tashlab ketilgan va turli maqsadlarda qayta ishlatilgan. Napoleon Misrni bosib olganida (1798-1801) u Sulkowski qal’asi deb nomlangan harbiy qal’a va shtab-kvartira sifatida ishlatilgan<ref name=":03">{{Kitob manbasi|last=Williams|first=Caroline|title=Islamic Monuments in Cairo: The Practical Guide|url=https://archive.org/details/islamicmonuments0000will_m1f9|publisher=The American University in Cairo Press|year=2018|isbn=|edition=7th|location=Cairo|pages=295–297}}</ref>. Keyinchalik, [[Muhammad Ali (Misr)|Muhammad Ali]] davrida (XIX asrning birinchi yarmi) Senegal jamoasi uchun kazarma sifatida foydalanilgan. Keyinchalik sovun zavodi va novvoyxona sifatida foydalanilgan. Britaniya istilosi davrida u armiya ombori, keyin esa qassobxona sifatida ishlatilgan<ref name=":2">{{veb manbasi|title=Qantara - The Mosque of Baybars|url=https://www.qantara-med.org/public/show_document.php?do_id=1064&lang=en|access-date=2021-06-19|website=www.qantara-med.org}}</ref>. Masjid soʻnggi yillarda tashlandiq va foydalanilmay qolgan, biroq hukumat tomonidan masjidni qayta tiklash boʻyicha yirik loyiha 2007-yilda boshlangan.
== Arxitektura ==
[[Fayl:Interior_zahir_baybars.jpg|left|thumb| Masjidning gipostil ichki qismi 2006-yil]]
Bu kvadrat shaklli, gipostyle masjid, yaʼni ustunlar bilan mustahkamlangan tekis tomli inshootdir. Bugungi kunda masjid oʻzining asosiy xususiyatlaridan mahrum boʻlgan.<ref name="Behrens"/> {{Rp|123}}Masjidning uchta chiqib turuvchi kirish joyi bor, ularning eng kattasi gʻarbiy devorda; gʻarbiy va sharqiy yoʻlaklarning ikkalasida uchta ustun bor; janubda oltita, shimolda esa ikkita.<ref>{{veb manbasi |title=Mosque of Sultan Al-Zahir Baybars |publisher=Eternal Egypt |url=http://www.eternalegypt.org/EternalEgyptWebsiteWeb/HomeServlet?ee_website_action_key=action.display.element&story_id=&module_id=&language_id=1&element_id=30566&text=text}}</ref> Masjid shaharning shimoli-gʻarbiy qismida joylashganligi sababli, uning orqa tomoni Qohiraga va shahardan kelgan barcha mehmonlarga qaratilgan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|123}}Biroq, masjidni hatto orqadan ham [[mehrob]] ([[qibla]] devori oʻrtasida [[Makka]] yoʻnalishini belgilab beruvchi tokcha) oldidagi katta yogʻoch gumbazi bilan tanib turardi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|124}}
[[Fayl:Qibla_wall.jpg|thumb| Qibla devoridagi [[mehrob]]]]
Masjidning maqsurasi monarx uchun ajratilgan mehrob oldidagi yopiq maydon boʻlib, gumbaz ostida ayniqsa katta boʻlib, „masjid ichidagi avtonom ziyoratgohga oʻxshaydi“.<ref name="Behrens"/> {{Rp|124}}Gumbaz boʻyalgan, qibla devori ham daraxtlar va boshqa koʻkatlarni ifodalovchi marmar va shisha mozaikalar bilan bezatilgan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|124}}Bu masjid Qohiradagi [[ablaq]]dan foydalanishning birinchi namunasidir, bu yerda toshda koʻrilgan chiziqli naqsh, keyinchalik butun shahar boʻylab Mamluk meʼmorchiligining mashhur bezakiga aylandi.
Mamluklarda binolarni muayyan diniy yoki tarixiy hodisalar bilan bogʻlash odatiy hol boʻlmasa-da, asl gumbaz Islomning gʻalabasini nishonlash va yangi Mamluklar hukmronligiga diniy qonuniylikni oʻrnatishga yordam berish uchun „salibchilar qalʼasidan olingan oʻljalarni“ oʻz ichiga olgan.<ref name="Behrens"/> {{Rp|17}}Bu qonuniylik, shuningdek, boshqa tarixiy taqvodor binolar va rejimlarning mavzularidan foydalangan holda yaratilgan; masalan, keel kamarlari, shuningdek, portal jabhalari, Fotimiylarning qurilish anʼanalari.<ref name="Behrens" /> {{Rp|65}}Minoralar, ilk mamluklar davridagi anʼanaga koʻra, engil gʻishtdan qurilgan va ehtimol, Zaviyat al-Humud minoralariga oʻxshash boʻlgan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|77}}Tosh oʻymakorligi [[al-Hakim masjidi]], [[Al-ahmar masjidi|al-Ahmar masjidi]] va boshqa maʼlum [[madrasa]] va maqbaralarni eslatadi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|126}}Umuman olganda, masjid „Kayr anʼanalari“ uslibida qurilgan boʻlib, al-Hakim masjidiga juda koʻp oʻxshashliklar mavjud.<ref name="Behrens" /> {{Rp|126}}Bu tan olingan tuzilmalardan foydalanib, Baybars diniy mafkuraga sodiqlik va yuksak axloqiy obroʻ -eʼtiborni namoyon etdi, oʻzining qudrati va taqvodorligini koʻrsatdi. Fath qilingan binolarning elementlarini oʻzida mujassamlashtirgan holda, Baybars ham oʻzining gʻalabalarini nishonladi va haqiqatan ham uning buyukligini bugungi kunda ham Qohira chekkasidagi masjidi qoldiqlarida koʻrish mumkin.
{{Multiple image|image1=Ablaq design.jpg|caption1=Ablaq toshli shimoli-sharqiy kirish yo'li, (2006-yil fotosurati)|image2=Al-Zahir Baybars Mosque in Cairo DSCF4253.jpg|caption2=Shimoli-g'arbiy kirish yo'li, Fotimiy arx naqshlari bilan (2019-yil fotosurati)|image3=Al-Zahir Baybars Mosque in Cairo DSCF4257.jpg|caption3=Janubi-g'arbiy kirish yo'li (2019-yil fotosurati)|align=center|total_width=660}}
== Qayta tiklash ishlari ==
Yillar davomida tashlab ketilgan va qisman vayronaga aylangan masjid 2007-yilda katta restavratsiya boshlangan. Tomi yoʻq boʻlib ketgan, ichi havo taʼsirida qolgan masjid oʻsimlik va oʻsimliklardan tozalandi. 2008-yilda yakunlangan birinchi bosqich masjid poydevorini mustahkamladi va er osti suvlarining inshootga oqib chiqishini toʻxtatdi. 2011-yilda restavratsiya ishlari davom etayotgan Misr inqilobi va rekonstruksiya uchun ishlatiladigan materiallarda topilgan muammolar tufayli toʻxtatildi.<ref name=":1">{{yangiliklar manbasi|author=Reuters Staff|date=2018-10-17|title=Egypt resumes restoration of historic al-Zahir Baybars mosque|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-egypt-antiquities-religion-idINKCN1MR2BE|access-date=2021-06-19}}</ref> Ish 2018-yilda qayta tiklandi.Ikkinchi bosqich masjid pollarini asfaltlash, tom, gumbaz va minorasini rekonstruksiya qilishdan iborat boʻldi. Oxirgi bosqichda uning bezaklari va [[minbar]] qayta tiklanadi, Qayta tiklash ishlarining byudjeti Misr hukumati va [[Qozogʻiston]] hukumati tomonidan toʻlangan (hozirgi Qozogʻistonda tugʻilgan Baybars sharafiga) 100 million Misr funt sterlingini tashkil etadi.
== Yana qarang ==
* Masjidlar roʻyxati
* Afrikadagi masjidlar roʻyxati
* Misrdagi masjidlar roʻyxati
== Manbalar ==
{{Manbalar|32em}}
== Qoʻshimcha oʻqish ==
* [https://web.archive.org/web/20110207204231/http://maqrizi.com/ Maqrizi.com]
* [https://archnet.org/lobby/ Archnet.org] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140326025424/http://www.archnet.org/lobby/ |date=2014-03-26 }}
mzovv4kkzsqsfyfwpjbi4of0g50fyks
6197695
6197694
2026-07-07T16:17:51Z
Sherzod11W
273619
6197695
wikitext
text/x-wiki
{{Bino bilgiqutisi
| nomi = Al-Zohir Baybars masjidi
| asl_nomi = مسجد الظاهر بيبرس
| tasvir = Mosque of sultan al zahir baybars.jpg
| izoh =
| coordinates =
| maqom = Masjid
| boshlangan = 1267-yil
| tugagan = 1268-yil
| joylashuvi = Misrning Qohira shahrida
| manzil =
| mamlakat = Misr
| liftlar_soni =
| meʼmor =
| architecture_firm =
| main_contractor =
|uslubi=Fotimiylarning qurilish an'analari va islom me'morchiligi qorishmasi}}
'''Az-Zohir Baybars masjidi''' ({{lang-ar|مسجد الظاهر بيبرس}}) — [[Misr]]ning [[Qohira]] shahrida [[Mamluklar davlati|Mamluk]] sultoni az-Zahir Baybars al-Bunduqdoriy (1260-1277-yillar hukmronligi) tomonidan qurilgan masjid.
== Tarix ==
Sulton az-Zohir Baybars al-Bunduqdoriy nufuzli yetakchi hukumdorlardan boʻlib, Misrda [[Mamluklar davlati|mamluklar]] hukmronligi uchun mustahkam poydevor yaratgan. U muvaffaqiyatli davlat arbobi va jangchi boʻlgan, Suriya va [[Hijoz]]ni Misr bilan birlashtirgan, [[Salib yurishlari|salibchilardan]] muhim yerlarni bosib olgan, Kichik Armanistonga bostirib kirgan va Mamluklar hukmronligini [[Nubiya]] hududigacha kengaytirgan<ref name="Behrens">Doris Behrens-Abbouseif, "Cairo of the Mamluks: A History of the Architecture and its Culture, " London: I.B. Tauris and Co. Ltd., 2007.</ref> {{Rp|3}}. 1260-1277-yillarda hukmronlik qilgan Baybars koʻplab islohotlar, infratuzilma loyihalari oʻtkazib, Mamluklar davlatiga zamin yaratdi<ref name="Behrens" /> {{Rp|3}}. Baybarsning madrasasidan tashqari oʻz nomiga ikkita masjid, Husayniya masjidi va 1273-yilda janubiy Qohirada qishloqda qurilgan yana bir katta masjid boʻlgan, ulardan hech biri qolmagan<ref name="Behrens" /> {{Rp|55}}. 1267-yilda, eski [[Fotimiylar xalifaligi|Fotimiylar]] shahrining oʻrtasida Baybars madrasasi qurilganidan toʻrt yil oʻtib, Qohiraning shimoliy chekkasida shahar hayotidan uzoqda joylashgan Husayniya masjidida qurilish ishlarini boshlab yubordi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|121}}Bitirilishi bir yarim yil davom etgan va bir million dirhamga tushgan masjid Mamluklar davrining birinchi masjidi va yuz yil ichida Qohirada qurilgan birinchi [[Jome masjid|juma masjidi]] edi<ref name="Behrens" /> {{Rp|121}}.
Bu masjid olisda joylashganligi bu:Baybarsning taqvodor tabiatidan dalolat beradi, chunki u oʻzining Polo yerlarini [[vaqf]] qilgan va [[Xizr|Baybarsning]] munozarali homiysi Shayx Xizrning zaviyasiga yoki diniy maktabiga yaqin joyni tanlagan<ref name="Behrens"/> {{Rp|121}}. Davlat xayriya xizmatlari va binolarni tashkil etish hukmdorlar va boylar tomonidan fuqarolarni taʼminlovchi, hukmron tuzumga sodiqlikni targʻib qiluvchi muhim mexanizm edi. Qolaversa, bu yangi sulolalar uchun oʻz hukmronligini oʻrnatish, yirik binolarga ega yangi shahar markazlarini yaratish, yetakchilar uchun oʻz siyosiy va diniy qudratini namoyish etish yoʻli edi. Bu masjidning, joylashuvi va arxitekturasi Baybarsning muvaffaqiyatli harbiy rahbar va taqvodor hukmdor sifatidagi obroʻsi uchun juda muhim edi.
Keyingi asrlarda masjid tashlab ketilgan va turli maqsadlarda qayta ishlatilgan. Napoleon Misrni bosib olganida (1798-1801) u Sulkowski qal’asi deb nomlangan harbiy qal’a va shtab-kvartira sifatida ishlatilgan<ref name=":03">{{Kitob manbasi|last=Williams|first=Caroline|title=Islamic Monuments in Cairo: The Practical Guide|url=https://archive.org/details/islamicmonuments0000will_m1f9|publisher=The American University in Cairo Press|year=2018|isbn=|edition=7th|location=Cairo|pages=295–297}}</ref>. Keyinchalik, [[Muhammad Ali (Misr)|Muhammad Ali]] davrida (XIX asrning birinchi yarmi) Senegal jamoasi uchun kazarma sifatida foydalanilgan. Keyinchalik sovun zavodi va novvoyxona sifatida foydalanilgan. Britaniya istilosi davrida u armiya ombori, keyin esa qassobxona sifatida ishlatilgan<ref name=":2">{{veb manbasi|title=Qantara - The Mosque of Baybars|url=https://www.qantara-med.org/public/show_document.php?do_id=1064&lang=en|access-date=2021-06-19|website=www.qantara-med.org}}</ref>. Masjid soʻnggi yillarda tashlandiq va foydalanilmay qolgan, biroq hukumat tomonidan masjidni qayta tiklash boʻyicha yirik loyiha 2007-yilda boshlangan.
== Arxitektura ==
[[Fayl:Interior_zahir_baybars.jpg|left|thumb| Masjidning gipostil ichki qismi 2006-yil]]
Bu kvadrat shaklli, gipostyle masjid, yaʼni ustunlar bilan mustahkamlangan tekis tomli inshootdir. Bugungi kunda masjid oʻzining asosiy xususiyatlaridan mahrum boʻlgan.<ref name="Behrens"/> {{Rp|123}}Masjidning uchta chiqib turuvchi kirish joyi bor, ularning eng kattasi gʻarbiy devorda; gʻarbiy va sharqiy yoʻlaklarning ikkalasida uchta ustun bor; janubda oltita, shimolda esa ikkita<ref>{{veb manbasi |title=Mosque of Sultan Al-Zahir Baybars |publisher=Eternal Egypt |url=http://www.eternalegypt.org/EternalEgyptWebsiteWeb/HomeServlet?ee_website_action_key=action.display.element&story_id=&module_id=&language_id=1&element_id=30566&text=text}}</ref>. Masjid shaharning shimoli-gʻarbiy qismida joylashganligi sababli, uning orqa tomoni Qohiraga va shahardan kelgan barcha mehmonlarga qaratilgan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|123}}Biroq, masjidni hatto orqadan ham [[mehrob]] ([[qibla]] devori oʻrtasida [[Makka]] yoʻnalishini belgilab beruvchi tokcha) oldidagi katta yogʻoch gumbazi bilan tanib turardi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|124}}
[[Fayl:Qibla_wall.jpg|thumb| Qibla devoridagi [[mehrob]]]]
Masjidning maqsurasi monarx uchun ajratilgan mehrob oldidagi yopiq maydon boʻlib, gumbaz ostida ayniqsa katta boʻlib, „masjid ichidagi avtonom ziyoratgohga oʻxshaydi“.<ref name="Behrens"/> {{Rp|124}}Gumbaz boʻyalgan, qibla devori ham daraxtlar va boshqa koʻkatlarni ifodalovchi marmar va shisha mozaikalar bilan bezatilgan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|124}}Bu masjid Qohiradagi [[ablaq]]dan foydalanishning birinchi namunasidir, bu yerda toshda koʻrilgan chiziqli naqsh, keyinchalik butun shahar boʻylab Mamluk meʼmorchiligining mashhur bezakiga aylandi.
Mamluklarda binolarni muayyan diniy yoki tarixiy hodisalar bilan bogʻlash odatiy hol boʻlmasa-da, asl gumbaz Islomning gʻalabasini nishonlash va yangi Mamluklar hukmronligiga diniy qonuniylikni oʻrnatishga yordam berish uchun „salibchilar qalʼasidan olingan oʻljalarni“ oʻz ichiga olgan.<ref name="Behrens"/> {{Rp|17}}Bu qonuniylik, shuningdek, boshqa tarixiy taqvodor binolar va rejimlarning mavzularidan foydalangan holda yaratilgan; masalan, keel kamarlari, shuningdek, portal jabhalari, Fotimiylarning qurilish anʼanalari.<ref name="Behrens" /> {{Rp|65}}Minoralar, ilk mamluklar davridagi anʼanaga koʻra, engil gʻishtdan qurilgan va ehtimol, Zaviyat al-Humud minoralariga oʻxshash boʻlgan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|77}}Tosh oʻymakorligi [[al-Hakim masjidi]], [[Al-ahmar masjidi|al-Ahmar masjidi]] va boshqa maʼlum [[madrasa]] va maqbaralarni eslatadi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|126}}Umuman olganda, masjid „Kayr anʼanalari“ uslibida qurilgan boʻlib, al-Hakim masjidiga juda koʻp oʻxshashliklar mavjud.<ref name="Behrens" /> {{Rp|126}}Bu tan olingan tuzilmalardan foydalanib, Baybars diniy mafkuraga sodiqlik va yuksak axloqiy obroʻ -eʼtiborni namoyon etdi, oʻzining qudrati va taqvodorligini koʻrsatdi. Fath qilingan binolarning elementlarini oʻzida mujassamlashtirgan holda, Baybars ham oʻzining gʻalabalarini nishonladi va haqiqatan ham uning buyukligini bugungi kunda ham Qohira chekkasidagi masjidi qoldiqlarida koʻrish mumkin.
{{Multiple image|image1=Ablaq design.jpg|caption1=Ablaq toshli shimoli-sharqiy kirish yo'li, (2006-yil fotosurati)|image2=Al-Zahir Baybars Mosque in Cairo DSCF4253.jpg|caption2=Shimoli-g'arbiy kirish yo'li, Fotimiy arx naqshlari bilan (2019-yil fotosurati)|image3=Al-Zahir Baybars Mosque in Cairo DSCF4257.jpg|caption3=Janubi-g'arbiy kirish yo'li (2019-yil fotosurati)|align=center|total_width=660}}
== Qayta tiklash ishlari ==
Yillar davomida tashlab ketilgan va qisman vayronaga aylangan masjid 2007-yilda katta restavratsiya boshlangan. Tomi yoʻq boʻlib ketgan, ichi havo taʼsirida qolgan masjid oʻsimlik va oʻsimliklardan tozalandi. 2008-yilda yakunlangan birinchi bosqich masjid poydevorini mustahkamladi va er osti suvlarining inshootga oqib chiqishini toʻxtatdi. 2011-yilda restavratsiya ishlari davom etayotgan Misr inqilobi va rekonstruksiya uchun ishlatiladigan materiallarda topilgan muammolar tufayli toʻxtatildi.<ref name=":1">{{yangiliklar manbasi|author=Reuters Staff|date=2018-10-17|title=Egypt resumes restoration of historic al-Zahir Baybars mosque|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-egypt-antiquities-religion-idINKCN1MR2BE|access-date=2021-06-19}}</ref> Ish 2018-yilda qayta tiklandi.Ikkinchi bosqich masjid pollarini asfaltlash, tom, gumbaz va minorasini rekonstruksiya qilishdan iborat boʻldi. Oxirgi bosqichda uning bezaklari va [[minbar]] qayta tiklanadi, Qayta tiklash ishlarining byudjeti Misr hukumati va [[Qozogʻiston]] hukumati tomonidan toʻlangan (hozirgi Qozogʻistonda tugʻilgan Baybars sharafiga) 100 million Misr funt sterlingini tashkil etadi.
== Yana qarang ==
* Masjidlar roʻyxati
* Afrikadagi masjidlar roʻyxati
* Misrdagi masjidlar roʻyxati
== Manbalar ==
{{Manbalar|32em}}
== Qoʻshimcha oʻqish ==
* [https://web.archive.org/web/20110207204231/http://maqrizi.com/ Maqrizi.com]
* [https://archnet.org/lobby/ Archnet.org] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140326025424/http://www.archnet.org/lobby/ |date=2014-03-26 }}
nw2housqsotktez2j4l0z41vgji7sod
6197696
6197695
2026-07-07T16:18:05Z
Sherzod11W
273619
6197696
wikitext
text/x-wiki
{{Bino bilgiqutisi
| nomi = Al-Zohir Baybars masjidi
| asl_nomi = مسجد الظاهر بيبرس
| tasvir = Mosque of sultan al zahir baybars.jpg
| izoh =
| coordinates =
| maqom = Masjid
| boshlangan = 1267-yil
| tugagan = 1268-yil
| joylashuvi = Misrning Qohira shahrida
| manzil =
| mamlakat = Misr
| liftlar_soni =
| meʼmor =
| architecture_firm =
| main_contractor =
|uslubi=Fotimiylarning qurilish an'analari va islom me'morchiligi qorishmasi}}
'''Az-Zohir Baybars masjidi''' ({{lang-ar|مسجد الظاهر بيبرس}}) — [[Misr]]ning [[Qohira]] shahrida [[Mamluklar davlati|Mamluk]] sultoni az-Zahir Baybars al-Bunduqdoriy (1260-1277-yillar hukmronligi) tomonidan qurilgan masjid.
== Tarix ==
Sulton az-Zohir Baybars al-Bunduqdoriy nufuzli yetakchi hukumdorlardan boʻlib, Misrda [[Mamluklar davlati|mamluklar]] hukmronligi uchun mustahkam poydevor yaratgan. U muvaffaqiyatli davlat arbobi va jangchi boʻlgan, Suriya va [[Hijoz]]ni Misr bilan birlashtirgan, [[Salib yurishlari|salibchilardan]] muhim yerlarni bosib olgan, Kichik Armanistonga bostirib kirgan va Mamluklar hukmronligini [[Nubiya]] hududigacha kengaytirgan<ref name="Behrens">Doris Behrens-Abbouseif, "Cairo of the Mamluks: A History of the Architecture and its Culture, " London: I.B. Tauris and Co. Ltd., 2007.</ref> {{Rp|3}}. 1260-1277-yillarda hukmronlik qilgan Baybars koʻplab islohotlar, infratuzilma loyihalari oʻtkazib, Mamluklar davlatiga zamin yaratdi<ref name="Behrens" /> {{Rp|3}}. Baybarsning madrasasidan tashqari oʻz nomiga ikkita masjid, Husayniya masjidi va 1273-yilda janubiy Qohirada qishloqda qurilgan yana bir katta masjid boʻlgan, ulardan hech biri qolmagan<ref name="Behrens" /> {{Rp|55}}. 1267-yilda, eski [[Fotimiylar xalifaligi|Fotimiylar]] shahrining oʻrtasida Baybars madrasasi qurilganidan toʻrt yil oʻtib, Qohiraning shimoliy chekkasida shahar hayotidan uzoqda joylashgan Husayniya masjidida qurilish ishlarini boshlab yubordi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|121}}Bitirilishi bir yarim yil davom etgan va bir million dirhamga tushgan masjid Mamluklar davrining birinchi masjidi va yuz yil ichida Qohirada qurilgan birinchi [[Jome masjid|juma masjidi]] edi<ref name="Behrens" /> {{Rp|121}}.
Bu masjid olisda joylashganligi bu:Baybarsning taqvodor tabiatidan dalolat beradi, chunki u oʻzining Polo yerlarini [[vaqf]] qilgan va [[Xizr|Baybarsning]] munozarali homiysi Shayx Xizrning zaviyasiga yoki diniy maktabiga yaqin joyni tanlagan<ref name="Behrens"/> {{Rp|121}}. Davlat xayriya xizmatlari va binolarni tashkil etish hukmdorlar va boylar tomonidan fuqarolarni taʼminlovchi, hukmron tuzumga sodiqlikni targʻib qiluvchi muhim mexanizm edi. Qolaversa, bu yangi sulolalar uchun oʻz hukmronligini oʻrnatish, yirik binolarga ega yangi shahar markazlarini yaratish, yetakchilar uchun oʻz siyosiy va diniy qudratini namoyish etish yoʻli edi. Bu masjidning, joylashuvi va arxitekturasi Baybarsning muvaffaqiyatli harbiy rahbar va taqvodor hukmdor sifatidagi obroʻsi uchun juda muhim edi.
Keyingi asrlarda masjid tashlab ketilgan va turli maqsadlarda qayta ishlatilgan. Napoleon Misrni bosib olganida (1798-1801) u Sulkowski qal’asi deb nomlangan harbiy qal’a va shtab-kvartira sifatida ishlatilgan<ref name=":03">{{Kitob manbasi|last=Williams|first=Caroline|title=Islamic Monuments in Cairo: The Practical Guide|url=https://archive.org/details/islamicmonuments0000will_m1f9|publisher=The American University in Cairo Press|year=2018|isbn=|edition=7th|location=Cairo|pages=295–297}}</ref>. Keyinchalik, [[Muhammad Ali (Misr)|Muhammad Ali]] davrida (XIX asrning birinchi yarmi) Senegal jamoasi uchun kazarma sifatida foydalanilgan. Keyinchalik sovun zavodi va novvoyxona sifatida foydalanilgan. Britaniya istilosi davrida u armiya ombori, keyin esa qassobxona sifatida ishlatilgan<ref name=":2">{{veb manbasi|title=Qantara - The Mosque of Baybars|url=https://www.qantara-med.org/public/show_document.php?do_id=1064&lang=en|access-date=2021-06-19|website=www.qantara-med.org}}</ref>. Masjid soʻnggi yillarda tashlandiq va foydalanilmay qolgan, biroq hukumat tomonidan masjidni qayta tiklash boʻyicha yirik loyiha 2007-yilda boshlangan.
== Arxitektura ==
[[Fayl:Interior_zahir_baybars.jpg|left|thumb| Masjidning gipostil ichki qismi 2006-yil]]
Bu kvadrat shaklli, gipostyle masjid, yaʼni ustunlar bilan mustahkamlangan tekis tomli inshootdir. Bugungi kunda masjid oʻzining asosiy xususiyatlaridan mahrum boʻlgan<ref name="Behrens"/> {{Rp|123}}.vMasjidning uchta chiqib turuvchi kirish joyi bor, ularning eng kattasi gʻarbiy devorda; gʻarbiy va sharqiy yoʻlaklarning ikkalasida uchta ustun bor; janubda oltita, shimolda esa ikkita<ref>{{veb manbasi |title=Mosque of Sultan Al-Zahir Baybars |publisher=Eternal Egypt |url=http://www.eternalegypt.org/EternalEgyptWebsiteWeb/HomeServlet?ee_website_action_key=action.display.element&story_id=&module_id=&language_id=1&element_id=30566&text=text}}</ref>. Masjid shaharning shimoli-gʻarbiy qismida joylashganligi sababli, uning orqa tomoni Qohiraga va shahardan kelgan barcha mehmonlarga qaratilgan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|123}}Biroq, masjidni hatto orqadan ham [[mehrob]] ([[qibla]] devori oʻrtasida [[Makka]] yoʻnalishini belgilab beruvchi tokcha) oldidagi katta yogʻoch gumbazi bilan tanib turardi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|124}}
[[Fayl:Qibla_wall.jpg|thumb| Qibla devoridagi [[mehrob]]]]
Masjidning maqsurasi monarx uchun ajratilgan mehrob oldidagi yopiq maydon boʻlib, gumbaz ostida ayniqsa katta boʻlib, „masjid ichidagi avtonom ziyoratgohga oʻxshaydi“.<ref name="Behrens"/> {{Rp|124}}Gumbaz boʻyalgan, qibla devori ham daraxtlar va boshqa koʻkatlarni ifodalovchi marmar va shisha mozaikalar bilan bezatilgan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|124}}Bu masjid Qohiradagi [[ablaq]]dan foydalanishning birinchi namunasidir, bu yerda toshda koʻrilgan chiziqli naqsh, keyinchalik butun shahar boʻylab Mamluk meʼmorchiligining mashhur bezakiga aylandi.
Mamluklarda binolarni muayyan diniy yoki tarixiy hodisalar bilan bogʻlash odatiy hol boʻlmasa-da, asl gumbaz Islomning gʻalabasini nishonlash va yangi Mamluklar hukmronligiga diniy qonuniylikni oʻrnatishga yordam berish uchun „salibchilar qalʼasidan olingan oʻljalarni“ oʻz ichiga olgan.<ref name="Behrens"/> {{Rp|17}}Bu qonuniylik, shuningdek, boshqa tarixiy taqvodor binolar va rejimlarning mavzularidan foydalangan holda yaratilgan; masalan, keel kamarlari, shuningdek, portal jabhalari, Fotimiylarning qurilish anʼanalari.<ref name="Behrens" /> {{Rp|65}}Minoralar, ilk mamluklar davridagi anʼanaga koʻra, engil gʻishtdan qurilgan va ehtimol, Zaviyat al-Humud minoralariga oʻxshash boʻlgan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|77}}Tosh oʻymakorligi [[al-Hakim masjidi]], [[Al-ahmar masjidi|al-Ahmar masjidi]] va boshqa maʼlum [[madrasa]] va maqbaralarni eslatadi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|126}}Umuman olganda, masjid „Kayr anʼanalari“ uslibida qurilgan boʻlib, al-Hakim masjidiga juda koʻp oʻxshashliklar mavjud.<ref name="Behrens" /> {{Rp|126}}Bu tan olingan tuzilmalardan foydalanib, Baybars diniy mafkuraga sodiqlik va yuksak axloqiy obroʻ -eʼtiborni namoyon etdi, oʻzining qudrati va taqvodorligini koʻrsatdi. Fath qilingan binolarning elementlarini oʻzida mujassamlashtirgan holda, Baybars ham oʻzining gʻalabalarini nishonladi va haqiqatan ham uning buyukligini bugungi kunda ham Qohira chekkasidagi masjidi qoldiqlarida koʻrish mumkin.
{{Multiple image|image1=Ablaq design.jpg|caption1=Ablaq toshli shimoli-sharqiy kirish yo'li, (2006-yil fotosurati)|image2=Al-Zahir Baybars Mosque in Cairo DSCF4253.jpg|caption2=Shimoli-g'arbiy kirish yo'li, Fotimiy arx naqshlari bilan (2019-yil fotosurati)|image3=Al-Zahir Baybars Mosque in Cairo DSCF4257.jpg|caption3=Janubi-g'arbiy kirish yo'li (2019-yil fotosurati)|align=center|total_width=660}}
== Qayta tiklash ishlari ==
Yillar davomida tashlab ketilgan va qisman vayronaga aylangan masjid 2007-yilda katta restavratsiya boshlangan. Tomi yoʻq boʻlib ketgan, ichi havo taʼsirida qolgan masjid oʻsimlik va oʻsimliklardan tozalandi. 2008-yilda yakunlangan birinchi bosqich masjid poydevorini mustahkamladi va er osti suvlarining inshootga oqib chiqishini toʻxtatdi. 2011-yilda restavratsiya ishlari davom etayotgan Misr inqilobi va rekonstruksiya uchun ishlatiladigan materiallarda topilgan muammolar tufayli toʻxtatildi.<ref name=":1">{{yangiliklar manbasi|author=Reuters Staff|date=2018-10-17|title=Egypt resumes restoration of historic al-Zahir Baybars mosque|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-egypt-antiquities-religion-idINKCN1MR2BE|access-date=2021-06-19}}</ref> Ish 2018-yilda qayta tiklandi.Ikkinchi bosqich masjid pollarini asfaltlash, tom, gumbaz va minorasini rekonstruksiya qilishdan iborat boʻldi. Oxirgi bosqichda uning bezaklari va [[minbar]] qayta tiklanadi, Qayta tiklash ishlarining byudjeti Misr hukumati va [[Qozogʻiston]] hukumati tomonidan toʻlangan (hozirgi Qozogʻistonda tugʻilgan Baybars sharafiga) 100 million Misr funt sterlingini tashkil etadi.
== Yana qarang ==
* Masjidlar roʻyxati
* Afrikadagi masjidlar roʻyxati
* Misrdagi masjidlar roʻyxati
== Manbalar ==
{{Manbalar|32em}}
== Qoʻshimcha oʻqish ==
* [https://web.archive.org/web/20110207204231/http://maqrizi.com/ Maqrizi.com]
* [https://archnet.org/lobby/ Archnet.org] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140326025424/http://www.archnet.org/lobby/ |date=2014-03-26 }}
fpzlfsuezy3y91ktdeadamxz6uqjaiy
6197697
6197696
2026-07-07T16:18:29Z
Sherzod11W
273619
6197697
wikitext
text/x-wiki
{{Bino bilgiqutisi
| nomi = Al-Zohir Baybars masjidi
| asl_nomi = مسجد الظاهر بيبرس
| tasvir = Mosque of sultan al zahir baybars.jpg
| izoh =
| coordinates =
| maqom = Masjid
| boshlangan = 1267-yil
| tugagan = 1268-yil
| joylashuvi = Misrning Qohira shahrida
| manzil =
| mamlakat = Misr
| liftlar_soni =
| meʼmor =
| architecture_firm =
| main_contractor =
|uslubi=Fotimiylarning qurilish an'analari va islom me'morchiligi qorishmasi}}
'''Az-Zohir Baybars masjidi''' ({{lang-ar|مسجد الظاهر بيبرس}}) — [[Misr]]ning [[Qohira]] shahrida [[Mamluklar davlati|Mamluk]] sultoni az-Zahir Baybars al-Bunduqdoriy (1260-1277-yillar hukmronligi) tomonidan qurilgan masjid.
== Tarix ==
Sulton az-Zohir Baybars al-Bunduqdoriy nufuzli yetakchi hukumdorlardan boʻlib, Misrda [[Mamluklar davlati|mamluklar]] hukmronligi uchun mustahkam poydevor yaratgan. U muvaffaqiyatli davlat arbobi va jangchi boʻlgan, Suriya va [[Hijoz]]ni Misr bilan birlashtirgan, [[Salib yurishlari|salibchilardan]] muhim yerlarni bosib olgan, Kichik Armanistonga bostirib kirgan va Mamluklar hukmronligini [[Nubiya]] hududigacha kengaytirgan<ref name="Behrens">Doris Behrens-Abbouseif, "Cairo of the Mamluks: A History of the Architecture and its Culture, " London: I.B. Tauris and Co. Ltd., 2007.</ref> {{Rp|3}}. 1260-1277-yillarda hukmronlik qilgan Baybars koʻplab islohotlar, infratuzilma loyihalari oʻtkazib, Mamluklar davlatiga zamin yaratdi<ref name="Behrens" /> {{Rp|3}}. Baybarsning madrasasidan tashqari oʻz nomiga ikkita masjid, Husayniya masjidi va 1273-yilda janubiy Qohirada qishloqda qurilgan yana bir katta masjid boʻlgan, ulardan hech biri qolmagan<ref name="Behrens" /> {{Rp|55}}. 1267-yilda, eski [[Fotimiylar xalifaligi|Fotimiylar]] shahrining oʻrtasida Baybars madrasasi qurilganidan toʻrt yil oʻtib, Qohiraning shimoliy chekkasida shahar hayotidan uzoqda joylashgan Husayniya masjidida qurilish ishlarini boshlab yubordi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|121}}Bitirilishi bir yarim yil davom etgan va bir million dirhamga tushgan masjid Mamluklar davrining birinchi masjidi va yuz yil ichida Qohirada qurilgan birinchi [[Jome masjid|juma masjidi]] edi<ref name="Behrens" /> {{Rp|121}}.
Bu masjid olisda joylashganligi bu:Baybarsning taqvodor tabiatidan dalolat beradi, chunki u oʻzining Polo yerlarini [[vaqf]] qilgan va [[Xizr|Baybarsning]] munozarali homiysi Shayx Xizrning zaviyasiga yoki diniy maktabiga yaqin joyni tanlagan<ref name="Behrens"/> {{Rp|121}}. Davlat xayriya xizmatlari va binolarni tashkil etish hukmdorlar va boylar tomonidan fuqarolarni taʼminlovchi, hukmron tuzumga sodiqlikni targʻib qiluvchi muhim mexanizm edi. Qolaversa, bu yangi sulolalar uchun oʻz hukmronligini oʻrnatish, yirik binolarga ega yangi shahar markazlarini yaratish, yetakchilar uchun oʻz siyosiy va diniy qudratini namoyish etish yoʻli edi. Bu masjidning, joylashuvi va arxitekturasi Baybarsning muvaffaqiyatli harbiy rahbar va taqvodor hukmdor sifatidagi obroʻsi uchun juda muhim edi.
Keyingi asrlarda masjid tashlab ketilgan va turli maqsadlarda qayta ishlatilgan. Napoleon Misrni bosib olganida (1798-1801) u Sulkowski qal’asi deb nomlangan harbiy qal’a va shtab-kvartira sifatida ishlatilgan<ref name=":03">{{Kitob manbasi|last=Williams|first=Caroline|title=Islamic Monuments in Cairo: The Practical Guide|url=https://archive.org/details/islamicmonuments0000will_m1f9|publisher=The American University in Cairo Press|year=2018|isbn=|edition=7th|location=Cairo|pages=295–297}}</ref>. Keyinchalik, [[Muhammad Ali (Misr)|Muhammad Ali]] davrida (XIX asrning birinchi yarmi) Senegal jamoasi uchun kazarma sifatida foydalanilgan. Keyinchalik sovun zavodi va novvoyxona sifatida foydalanilgan. Britaniya istilosi davrida u armiya ombori, keyin esa qassobxona sifatida ishlatilgan<ref name=":2">{{veb manbasi|title=Qantara - The Mosque of Baybars|url=https://www.qantara-med.org/public/show_document.php?do_id=1064&lang=en|access-date=2021-06-19|website=www.qantara-med.org}}</ref>. Masjid soʻnggi yillarda tashlandiq va foydalanilmay qolgan, biroq hukumat tomonidan masjidni qayta tiklash boʻyicha yirik loyiha 2007-yilda boshlangan.
== Arxitektura ==
[[Fayl:Interior_zahir_baybars.jpg|left|thumb| Masjidning gipostil ichki qismi 2006-yil]]
Bu kvadrat shaklli, gipostyle masjid, yaʼni ustunlar bilan mustahkamlangan tekis tomli inshootdir. Bugungi kunda masjid oʻzining asosiy xususiyatlaridan mahrum boʻlgan<ref name="Behrens"/> {{Rp|123}}. Masjidning uchta chiqib turuvchi kirish joyi bor, ularning eng kattasi gʻarbiy devorda; gʻarbiy va sharqiy yoʻlaklarning ikkalasida uchta ustun bor; janubda oltita, shimolda esa ikkita<ref>{{veb manbasi |title=Mosque of Sultan Al-Zahir Baybars |publisher=Eternal Egypt |url=http://www.eternalegypt.org/EternalEgyptWebsiteWeb/HomeServlet?ee_website_action_key=action.display.element&story_id=&module_id=&language_id=1&element_id=30566&text=text}}</ref>. Masjid shaharning shimoli-gʻarbiy qismida joylashganligi sababli, uning orqa tomoni Qohiraga va shahardan kelgan barcha mehmonlarga qaratilgan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|123}}Biroq, masjidni hatto orqadan ham [[mehrob]] ([[qibla]] devori oʻrtasida [[Makka]] yoʻnalishini belgilab beruvchi tokcha) oldidagi katta yogʻoch gumbazi bilan tanib turardi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|124}}
[[Fayl:Qibla_wall.jpg|thumb| Qibla devoridagi [[mehrob]]]]
Masjidning maqsurasi monarx uchun ajratilgan mehrob oldidagi yopiq maydon boʻlib, gumbaz ostida ayniqsa katta boʻlib, „masjid ichidagi avtonom ziyoratgohga oʻxshaydi“.<ref name="Behrens"/> {{Rp|124}}Gumbaz boʻyalgan, qibla devori ham daraxtlar va boshqa koʻkatlarni ifodalovchi marmar va shisha mozaikalar bilan bezatilgan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|124}}Bu masjid Qohiradagi [[ablaq]]dan foydalanishning birinchi namunasidir, bu yerda toshda koʻrilgan chiziqli naqsh, keyinchalik butun shahar boʻylab Mamluk meʼmorchiligining mashhur bezakiga aylandi.
Mamluklarda binolarni muayyan diniy yoki tarixiy hodisalar bilan bogʻlash odatiy hol boʻlmasa-da, asl gumbaz Islomning gʻalabasini nishonlash va yangi Mamluklar hukmronligiga diniy qonuniylikni oʻrnatishga yordam berish uchun „salibchilar qalʼasidan olingan oʻljalarni“ oʻz ichiga olgan.<ref name="Behrens"/> {{Rp|17}}Bu qonuniylik, shuningdek, boshqa tarixiy taqvodor binolar va rejimlarning mavzularidan foydalangan holda yaratilgan; masalan, keel kamarlari, shuningdek, portal jabhalari, Fotimiylarning qurilish anʼanalari.<ref name="Behrens" /> {{Rp|65}}Minoralar, ilk mamluklar davridagi anʼanaga koʻra, engil gʻishtdan qurilgan va ehtimol, Zaviyat al-Humud minoralariga oʻxshash boʻlgan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|77}}Tosh oʻymakorligi [[al-Hakim masjidi]], [[Al-ahmar masjidi|al-Ahmar masjidi]] va boshqa maʼlum [[madrasa]] va maqbaralarni eslatadi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|126}}Umuman olganda, masjid „Kayr anʼanalari“ uslibida qurilgan boʻlib, al-Hakim masjidiga juda koʻp oʻxshashliklar mavjud.<ref name="Behrens" /> {{Rp|126}}Bu tan olingan tuzilmalardan foydalanib, Baybars diniy mafkuraga sodiqlik va yuksak axloqiy obroʻ -eʼtiborni namoyon etdi, oʻzining qudrati va taqvodorligini koʻrsatdi. Fath qilingan binolarning elementlarini oʻzida mujassamlashtirgan holda, Baybars ham oʻzining gʻalabalarini nishonladi va haqiqatan ham uning buyukligini bugungi kunda ham Qohira chekkasidagi masjidi qoldiqlarida koʻrish mumkin.
{{Multiple image|image1=Ablaq design.jpg|caption1=Ablaq toshli shimoli-sharqiy kirish yo'li, (2006-yil fotosurati)|image2=Al-Zahir Baybars Mosque in Cairo DSCF4253.jpg|caption2=Shimoli-g'arbiy kirish yo'li, Fotimiy arx naqshlari bilan (2019-yil fotosurati)|image3=Al-Zahir Baybars Mosque in Cairo DSCF4257.jpg|caption3=Janubi-g'arbiy kirish yo'li (2019-yil fotosurati)|align=center|total_width=660}}
== Qayta tiklash ishlari ==
Yillar davomida tashlab ketilgan va qisman vayronaga aylangan masjid 2007-yilda katta restavratsiya boshlangan. Tomi yoʻq boʻlib ketgan, ichi havo taʼsirida qolgan masjid oʻsimlik va oʻsimliklardan tozalandi. 2008-yilda yakunlangan birinchi bosqich masjid poydevorini mustahkamladi va er osti suvlarining inshootga oqib chiqishini toʻxtatdi. 2011-yilda restavratsiya ishlari davom etayotgan Misr inqilobi va rekonstruksiya uchun ishlatiladigan materiallarda topilgan muammolar tufayli toʻxtatildi.<ref name=":1">{{yangiliklar manbasi|author=Reuters Staff|date=2018-10-17|title=Egypt resumes restoration of historic al-Zahir Baybars mosque|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-egypt-antiquities-religion-idINKCN1MR2BE|access-date=2021-06-19}}</ref> Ish 2018-yilda qayta tiklandi.Ikkinchi bosqich masjid pollarini asfaltlash, tom, gumbaz va minorasini rekonstruksiya qilishdan iborat boʻldi. Oxirgi bosqichda uning bezaklari va [[minbar]] qayta tiklanadi, Qayta tiklash ishlarining byudjeti Misr hukumati va [[Qozogʻiston]] hukumati tomonidan toʻlangan (hozirgi Qozogʻistonda tugʻilgan Baybars sharafiga) 100 million Misr funt sterlingini tashkil etadi.
== Yana qarang ==
* Masjidlar roʻyxati
* Afrikadagi masjidlar roʻyxati
* Misrdagi masjidlar roʻyxati
== Manbalar ==
{{Manbalar|32em}}
== Qoʻshimcha oʻqish ==
* [https://web.archive.org/web/20110207204231/http://maqrizi.com/ Maqrizi.com]
* [https://archnet.org/lobby/ Archnet.org] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140326025424/http://www.archnet.org/lobby/ |date=2014-03-26 }}
7yp8xjc2is1xkizcazv1a5w2emkkm4g
6197698
6197697
2026-07-07T16:18:48Z
Sherzod11W
273619
6197698
wikitext
text/x-wiki
{{Bino bilgiqutisi
| nomi = Al-Zohir Baybars masjidi
| asl_nomi = مسجد الظاهر بيبرس
| tasvir = Mosque of sultan al zahir baybars.jpg
| izoh =
| coordinates =
| maqom = Masjid
| boshlangan = 1267-yil
| tugagan = 1268-yil
| joylashuvi = Misrning Qohira shahrida
| manzil =
| mamlakat = Misr
| liftlar_soni =
| meʼmor =
| architecture_firm =
| main_contractor =
|uslubi=Fotimiylarning qurilish an'analari va islom me'morchiligi qorishmasi}}
'''Az-Zohir Baybars masjidi''' ({{lang-ar|مسجد الظاهر بيبرس}}) — [[Misr]]ning [[Qohira]] shahrida [[Mamluklar davlati|Mamluk]] sultoni az-Zahir Baybars al-Bunduqdoriy (1260-1277-yillar hukmronligi) tomonidan qurilgan masjid.
== Tarix ==
Sulton az-Zohir Baybars al-Bunduqdoriy nufuzli yetakchi hukumdorlardan boʻlib, Misrda [[Mamluklar davlati|mamluklar]] hukmronligi uchun mustahkam poydevor yaratgan. U muvaffaqiyatli davlat arbobi va jangchi boʻlgan, Suriya va [[Hijoz]]ni Misr bilan birlashtirgan, [[Salib yurishlari|salibchilardan]] muhim yerlarni bosib olgan, Kichik Armanistonga bostirib kirgan va Mamluklar hukmronligini [[Nubiya]] hududigacha kengaytirgan<ref name="Behrens">Doris Behrens-Abbouseif, "Cairo of the Mamluks: A History of the Architecture and its Culture, " London: I.B. Tauris and Co. Ltd., 2007.</ref> {{Rp|3}}. 1260-1277-yillarda hukmronlik qilgan Baybars koʻplab islohotlar, infratuzilma loyihalari oʻtkazib, Mamluklar davlatiga zamin yaratdi<ref name="Behrens" /> {{Rp|3}}. Baybarsning madrasasidan tashqari oʻz nomiga ikkita masjid, Husayniya masjidi va 1273-yilda janubiy Qohirada qishloqda qurilgan yana bir katta masjid boʻlgan, ulardan hech biri qolmagan<ref name="Behrens" /> {{Rp|55}}. 1267-yilda, eski [[Fotimiylar xalifaligi|Fotimiylar]] shahrining oʻrtasida Baybars madrasasi qurilganidan toʻrt yil oʻtib, Qohiraning shimoliy chekkasida shahar hayotidan uzoqda joylashgan Husayniya masjidida qurilish ishlarini boshlab yubordi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|121}}Bitirilishi bir yarim yil davom etgan va bir million dirhamga tushgan masjid Mamluklar davrining birinchi masjidi va yuz yil ichida Qohirada qurilgan birinchi [[Jome masjid|juma masjidi]] edi<ref name="Behrens" /> {{Rp|121}}.
Bu masjid olisda joylashganligi bu:Baybarsning taqvodor tabiatidan dalolat beradi, chunki u oʻzining Polo yerlarini [[vaqf]] qilgan va [[Xizr|Baybarsning]] munozarali homiysi Shayx Xizrning zaviyasiga yoki diniy maktabiga yaqin joyni tanlagan<ref name="Behrens"/> {{Rp|121}}. Davlat xayriya xizmatlari va binolarni tashkil etish hukmdorlar va boylar tomonidan fuqarolarni taʼminlovchi, hukmron tuzumga sodiqlikni targʻib qiluvchi muhim mexanizm edi. Qolaversa, bu yangi sulolalar uchun oʻz hukmronligini oʻrnatish, yirik binolarga ega yangi shahar markazlarini yaratish, yetakchilar uchun oʻz siyosiy va diniy qudratini namoyish etish yoʻli edi. Bu masjidning, joylashuvi va arxitekturasi Baybarsning muvaffaqiyatli harbiy rahbar va taqvodor hukmdor sifatidagi obroʻsi uchun juda muhim edi.
Keyingi asrlarda masjid tashlab ketilgan va turli maqsadlarda qayta ishlatilgan. Napoleon Misrni bosib olganida (1798-1801) u Sulkowski qal’asi deb nomlangan harbiy qal’a va shtab-kvartira sifatida ishlatilgan<ref name=":03">{{Kitob manbasi|last=Williams|first=Caroline|title=Islamic Monuments in Cairo: The Practical Guide|url=https://archive.org/details/islamicmonuments0000will_m1f9|publisher=The American University in Cairo Press|year=2018|isbn=|edition=7th|location=Cairo|pages=295–297}}</ref>. Keyinchalik, [[Muhammad Ali (Misr)|Muhammad Ali]] davrida (XIX asrning birinchi yarmi) Senegal jamoasi uchun kazarma sifatida foydalanilgan. Keyinchalik sovun zavodi va novvoyxona sifatida foydalanilgan. Britaniya istilosi davrida u armiya ombori, keyin esa qassobxona sifatida ishlatilgan<ref name=":2">{{veb manbasi|title=Qantara - The Mosque of Baybars|url=https://www.qantara-med.org/public/show_document.php?do_id=1064&lang=en|access-date=2021-06-19|website=www.qantara-med.org}}</ref>. Masjid soʻnggi yillarda tashlandiq va foydalanilmay qolgan, biroq hukumat tomonidan masjidni qayta tiklash boʻyicha yirik loyiha 2007-yilda boshlangan.
== Arxitektura ==
[[Fayl:Interior_zahir_baybars.jpg|left|thumb| Masjidning gipostil ichki qismi 2006-yil]]
Bu kvadrat shaklli, gipostyle masjid, yaʼni ustunlar bilan mustahkamlangan tekis tomli inshootdir. Bugungi kunda masjid oʻzining asosiy xususiyatlaridan mahrum boʻlgan<ref name="Behrens"/> {{Rp|123}}. Masjidning uchta chiqib turuvchi kirish joyi bor, ularning eng kattasi gʻarbiy devorda; gʻarbiy va sharqiy yoʻlaklarning ikkalasida uchta ustun bor; janubda oltita, shimolda esa ikkita<ref>{{veb manbasi |title=Mosque of Sultan Al-Zahir Baybars |publisher=Eternal Egypt |url=http://www.eternalegypt.org/EternalEgyptWebsiteWeb/HomeServlet?ee_website_action_key=action.display.element&story_id=&module_id=&language_id=1&element_id=30566&text=text}}</ref>. Masjid shaharning shimoli-gʻarbiy qismida joylashganligi sababli, uning orqa tomoni Qohiraga va shahardan kelgan barcha mehmonlarga qaratilgan<ref name="Behrens" /> {{Rp|123}}. Biroq, masjidni hatto orqadan ham [[mehrob]] ([[qibla]] devori oʻrtasida [[Makka]] yoʻnalishini belgilab beruvchi tokcha) oldidagi katta yogʻoch gumbazi bilan tanib turardi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|124}}
[[Fayl:Qibla_wall.jpg|thumb| Qibla devoridagi [[mehrob]]]]
Masjidning maqsurasi monarx uchun ajratilgan mehrob oldidagi yopiq maydon boʻlib, gumbaz ostida ayniqsa katta boʻlib, „masjid ichidagi avtonom ziyoratgohga oʻxshaydi“.<ref name="Behrens"/> {{Rp|124}}Gumbaz boʻyalgan, qibla devori ham daraxtlar va boshqa koʻkatlarni ifodalovchi marmar va shisha mozaikalar bilan bezatilgan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|124}}Bu masjid Qohiradagi [[ablaq]]dan foydalanishning birinchi namunasidir, bu yerda toshda koʻrilgan chiziqli naqsh, keyinchalik butun shahar boʻylab Mamluk meʼmorchiligining mashhur bezakiga aylandi.
Mamluklarda binolarni muayyan diniy yoki tarixiy hodisalar bilan bogʻlash odatiy hol boʻlmasa-da, asl gumbaz Islomning gʻalabasini nishonlash va yangi Mamluklar hukmronligiga diniy qonuniylikni oʻrnatishga yordam berish uchun „salibchilar qalʼasidan olingan oʻljalarni“ oʻz ichiga olgan.<ref name="Behrens"/> {{Rp|17}}Bu qonuniylik, shuningdek, boshqa tarixiy taqvodor binolar va rejimlarning mavzularidan foydalangan holda yaratilgan; masalan, keel kamarlari, shuningdek, portal jabhalari, Fotimiylarning qurilish anʼanalari.<ref name="Behrens" /> {{Rp|65}}Minoralar, ilk mamluklar davridagi anʼanaga koʻra, engil gʻishtdan qurilgan va ehtimol, Zaviyat al-Humud minoralariga oʻxshash boʻlgan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|77}}Tosh oʻymakorligi [[al-Hakim masjidi]], [[Al-ahmar masjidi|al-Ahmar masjidi]] va boshqa maʼlum [[madrasa]] va maqbaralarni eslatadi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|126}}Umuman olganda, masjid „Kayr anʼanalari“ uslibida qurilgan boʻlib, al-Hakim masjidiga juda koʻp oʻxshashliklar mavjud.<ref name="Behrens" /> {{Rp|126}}Bu tan olingan tuzilmalardan foydalanib, Baybars diniy mafkuraga sodiqlik va yuksak axloqiy obroʻ -eʼtiborni namoyon etdi, oʻzining qudrati va taqvodorligini koʻrsatdi. Fath qilingan binolarning elementlarini oʻzida mujassamlashtirgan holda, Baybars ham oʻzining gʻalabalarini nishonladi va haqiqatan ham uning buyukligini bugungi kunda ham Qohira chekkasidagi masjidi qoldiqlarida koʻrish mumkin.
{{Multiple image|image1=Ablaq design.jpg|caption1=Ablaq toshli shimoli-sharqiy kirish yo'li, (2006-yil fotosurati)|image2=Al-Zahir Baybars Mosque in Cairo DSCF4253.jpg|caption2=Shimoli-g'arbiy kirish yo'li, Fotimiy arx naqshlari bilan (2019-yil fotosurati)|image3=Al-Zahir Baybars Mosque in Cairo DSCF4257.jpg|caption3=Janubi-g'arbiy kirish yo'li (2019-yil fotosurati)|align=center|total_width=660}}
== Qayta tiklash ishlari ==
Yillar davomida tashlab ketilgan va qisman vayronaga aylangan masjid 2007-yilda katta restavratsiya boshlangan. Tomi yoʻq boʻlib ketgan, ichi havo taʼsirida qolgan masjid oʻsimlik va oʻsimliklardan tozalandi. 2008-yilda yakunlangan birinchi bosqich masjid poydevorini mustahkamladi va er osti suvlarining inshootga oqib chiqishini toʻxtatdi. 2011-yilda restavratsiya ishlari davom etayotgan Misr inqilobi va rekonstruksiya uchun ishlatiladigan materiallarda topilgan muammolar tufayli toʻxtatildi.<ref name=":1">{{yangiliklar manbasi|author=Reuters Staff|date=2018-10-17|title=Egypt resumes restoration of historic al-Zahir Baybars mosque|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-egypt-antiquities-religion-idINKCN1MR2BE|access-date=2021-06-19}}</ref> Ish 2018-yilda qayta tiklandi.Ikkinchi bosqich masjid pollarini asfaltlash, tom, gumbaz va minorasini rekonstruksiya qilishdan iborat boʻldi. Oxirgi bosqichda uning bezaklari va [[minbar]] qayta tiklanadi, Qayta tiklash ishlarining byudjeti Misr hukumati va [[Qozogʻiston]] hukumati tomonidan toʻlangan (hozirgi Qozogʻistonda tugʻilgan Baybars sharafiga) 100 million Misr funt sterlingini tashkil etadi.
== Yana qarang ==
* Masjidlar roʻyxati
* Afrikadagi masjidlar roʻyxati
* Misrdagi masjidlar roʻyxati
== Manbalar ==
{{Manbalar|32em}}
== Qoʻshimcha oʻqish ==
* [https://web.archive.org/web/20110207204231/http://maqrizi.com/ Maqrizi.com]
* [https://archnet.org/lobby/ Archnet.org] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140326025424/http://www.archnet.org/lobby/ |date=2014-03-26 }}
bldp2wo0myhgmxvqjn1b0aw9h8c03b3
6197699
6197698
2026-07-07T16:18:59Z
Sherzod11W
273619
6197699
wikitext
text/x-wiki
{{Bino bilgiqutisi
| nomi = Al-Zohir Baybars masjidi
| asl_nomi = مسجد الظاهر بيبرس
| tasvir = Mosque of sultan al zahir baybars.jpg
| izoh =
| coordinates =
| maqom = Masjid
| boshlangan = 1267-yil
| tugagan = 1268-yil
| joylashuvi = Misrning Qohira shahrida
| manzil =
| mamlakat = Misr
| liftlar_soni =
| meʼmor =
| architecture_firm =
| main_contractor =
|uslubi=Fotimiylarning qurilish an'analari va islom me'morchiligi qorishmasi}}
'''Az-Zohir Baybars masjidi''' ({{lang-ar|مسجد الظاهر بيبرس}}) — [[Misr]]ning [[Qohira]] shahrida [[Mamluklar davlati|Mamluk]] sultoni az-Zahir Baybars al-Bunduqdoriy (1260-1277-yillar hukmronligi) tomonidan qurilgan masjid.
== Tarix ==
Sulton az-Zohir Baybars al-Bunduqdoriy nufuzli yetakchi hukumdorlardan boʻlib, Misrda [[Mamluklar davlati|mamluklar]] hukmronligi uchun mustahkam poydevor yaratgan. U muvaffaqiyatli davlat arbobi va jangchi boʻlgan, Suriya va [[Hijoz]]ni Misr bilan birlashtirgan, [[Salib yurishlari|salibchilardan]] muhim yerlarni bosib olgan, Kichik Armanistonga bostirib kirgan va Mamluklar hukmronligini [[Nubiya]] hududigacha kengaytirgan<ref name="Behrens">Doris Behrens-Abbouseif, "Cairo of the Mamluks: A History of the Architecture and its Culture, " London: I.B. Tauris and Co. Ltd., 2007.</ref> {{Rp|3}}. 1260-1277-yillarda hukmronlik qilgan Baybars koʻplab islohotlar, infratuzilma loyihalari oʻtkazib, Mamluklar davlatiga zamin yaratdi<ref name="Behrens" /> {{Rp|3}}. Baybarsning madrasasidan tashqari oʻz nomiga ikkita masjid, Husayniya masjidi va 1273-yilda janubiy Qohirada qishloqda qurilgan yana bir katta masjid boʻlgan, ulardan hech biri qolmagan<ref name="Behrens" /> {{Rp|55}}. 1267-yilda, eski [[Fotimiylar xalifaligi|Fotimiylar]] shahrining oʻrtasida Baybars madrasasi qurilganidan toʻrt yil oʻtib, Qohiraning shimoliy chekkasida shahar hayotidan uzoqda joylashgan Husayniya masjidida qurilish ishlarini boshlab yubordi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|121}}Bitirilishi bir yarim yil davom etgan va bir million dirhamga tushgan masjid Mamluklar davrining birinchi masjidi va yuz yil ichida Qohirada qurilgan birinchi [[Jome masjid|juma masjidi]] edi<ref name="Behrens" /> {{Rp|121}}.
Bu masjid olisda joylashganligi bu:Baybarsning taqvodor tabiatidan dalolat beradi, chunki u oʻzining Polo yerlarini [[vaqf]] qilgan va [[Xizr|Baybarsning]] munozarali homiysi Shayx Xizrning zaviyasiga yoki diniy maktabiga yaqin joyni tanlagan<ref name="Behrens"/> {{Rp|121}}. Davlat xayriya xizmatlari va binolarni tashkil etish hukmdorlar va boylar tomonidan fuqarolarni taʼminlovchi, hukmron tuzumga sodiqlikni targʻib qiluvchi muhim mexanizm edi. Qolaversa, bu yangi sulolalar uchun oʻz hukmronligini oʻrnatish, yirik binolarga ega yangi shahar markazlarini yaratish, yetakchilar uchun oʻz siyosiy va diniy qudratini namoyish etish yoʻli edi. Bu masjidning, joylashuvi va arxitekturasi Baybarsning muvaffaqiyatli harbiy rahbar va taqvodor hukmdor sifatidagi obroʻsi uchun juda muhim edi.
Keyingi asrlarda masjid tashlab ketilgan va turli maqsadlarda qayta ishlatilgan. Napoleon Misrni bosib olganida (1798-1801) u Sulkowski qal’asi deb nomlangan harbiy qal’a va shtab-kvartira sifatida ishlatilgan<ref name=":03">{{Kitob manbasi|last=Williams|first=Caroline|title=Islamic Monuments in Cairo: The Practical Guide|url=https://archive.org/details/islamicmonuments0000will_m1f9|publisher=The American University in Cairo Press|year=2018|isbn=|edition=7th|location=Cairo|pages=295–297}}</ref>. Keyinchalik, [[Muhammad Ali (Misr)|Muhammad Ali]] davrida (XIX asrning birinchi yarmi) Senegal jamoasi uchun kazarma sifatida foydalanilgan. Keyinchalik sovun zavodi va novvoyxona sifatida foydalanilgan. Britaniya istilosi davrida u armiya ombori, keyin esa qassobxona sifatida ishlatilgan<ref name=":2">{{veb manbasi|title=Qantara - The Mosque of Baybars|url=https://www.qantara-med.org/public/show_document.php?do_id=1064&lang=en|access-date=2021-06-19|website=www.qantara-med.org}}</ref>. Masjid soʻnggi yillarda tashlandiq va foydalanilmay qolgan, biroq hukumat tomonidan masjidni qayta tiklash boʻyicha yirik loyiha 2007-yilda boshlangan.
== Arxitektura ==
[[Fayl:Interior_zahir_baybars.jpg|left|thumb| Masjidning gipostil ichki qismi 2006-yil]]
Bu kvadrat shaklli, gipostyle masjid, yaʼni ustunlar bilan mustahkamlangan tekis tomli inshootdir. Bugungi kunda masjid oʻzining asosiy xususiyatlaridan mahrum boʻlgan<ref name="Behrens"/> {{Rp|123}}. Masjidning uchta chiqib turuvchi kirish joyi bor, ularning eng kattasi gʻarbiy devorda; gʻarbiy va sharqiy yoʻlaklarning ikkalasida uchta ustun bor; janubda oltita, shimolda esa ikkita<ref>{{veb manbasi |title=Mosque of Sultan Al-Zahir Baybars |publisher=Eternal Egypt |url=http://www.eternalegypt.org/EternalEgyptWebsiteWeb/HomeServlet?ee_website_action_key=action.display.element&story_id=&module_id=&language_id=1&element_id=30566&text=text}}</ref>. Masjid shaharning shimoli-gʻarbiy qismida joylashganligi sababli, uning orqa tomoni Qohiraga va shahardan kelgan barcha mehmonlarga qaratilgan<ref name="Behrens" /> {{Rp|123}}. Biroq, masjidni hatto orqadan ham [[mehrob]] ([[qibla]] devori oʻrtasida [[Makka]] yoʻnalishini belgilab beruvchi tokcha) oldidagi katta yogʻoch gumbazi bilan tanib turardi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|124}}
[[Fayl:Qibla_wall.jpg|thumb| Qibla devoridagi [[mehrob]]]]
Masjidning maqsurasi monarx uchun ajratilgan mehrob oldidagi yopiq maydon boʻlib, gumbaz ostida ayniqsa katta boʻlib, „masjid ichidagi avtonom ziyoratgohga oʻxshaydi“<ref name="Behrens"/> {{Rp|124}}.bGumbaz boʻyalgan, qibla devori ham daraxtlar va boshqa koʻkatlarni ifodalovchi marmar va shisha mozaikalar bilan bezatilgan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|124}}Bu masjid Qohiradagi [[ablaq]]dan foydalanishning birinchi namunasidir, bu yerda toshda koʻrilgan chiziqli naqsh, keyinchalik butun shahar boʻylab Mamluk meʼmorchiligining mashhur bezakiga aylandi.
Mamluklarda binolarni muayyan diniy yoki tarixiy hodisalar bilan bogʻlash odatiy hol boʻlmasa-da, asl gumbaz Islomning gʻalabasini nishonlash va yangi Mamluklar hukmronligiga diniy qonuniylikni oʻrnatishga yordam berish uchun „salibchilar qalʼasidan olingan oʻljalarni“ oʻz ichiga olgan.<ref name="Behrens"/> {{Rp|17}}Bu qonuniylik, shuningdek, boshqa tarixiy taqvodor binolar va rejimlarning mavzularidan foydalangan holda yaratilgan; masalan, keel kamarlari, shuningdek, portal jabhalari, Fotimiylarning qurilish anʼanalari.<ref name="Behrens" /> {{Rp|65}}Minoralar, ilk mamluklar davridagi anʼanaga koʻra, engil gʻishtdan qurilgan va ehtimol, Zaviyat al-Humud minoralariga oʻxshash boʻlgan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|77}}Tosh oʻymakorligi [[al-Hakim masjidi]], [[Al-ahmar masjidi|al-Ahmar masjidi]] va boshqa maʼlum [[madrasa]] va maqbaralarni eslatadi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|126}}Umuman olganda, masjid „Kayr anʼanalari“ uslibida qurilgan boʻlib, al-Hakim masjidiga juda koʻp oʻxshashliklar mavjud.<ref name="Behrens" /> {{Rp|126}}Bu tan olingan tuzilmalardan foydalanib, Baybars diniy mafkuraga sodiqlik va yuksak axloqiy obroʻ -eʼtiborni namoyon etdi, oʻzining qudrati va taqvodorligini koʻrsatdi. Fath qilingan binolarning elementlarini oʻzida mujassamlashtirgan holda, Baybars ham oʻzining gʻalabalarini nishonladi va haqiqatan ham uning buyukligini bugungi kunda ham Qohira chekkasidagi masjidi qoldiqlarida koʻrish mumkin.
{{Multiple image|image1=Ablaq design.jpg|caption1=Ablaq toshli shimoli-sharqiy kirish yo'li, (2006-yil fotosurati)|image2=Al-Zahir Baybars Mosque in Cairo DSCF4253.jpg|caption2=Shimoli-g'arbiy kirish yo'li, Fotimiy arx naqshlari bilan (2019-yil fotosurati)|image3=Al-Zahir Baybars Mosque in Cairo DSCF4257.jpg|caption3=Janubi-g'arbiy kirish yo'li (2019-yil fotosurati)|align=center|total_width=660}}
== Qayta tiklash ishlari ==
Yillar davomida tashlab ketilgan va qisman vayronaga aylangan masjid 2007-yilda katta restavratsiya boshlangan. Tomi yoʻq boʻlib ketgan, ichi havo taʼsirida qolgan masjid oʻsimlik va oʻsimliklardan tozalandi. 2008-yilda yakunlangan birinchi bosqich masjid poydevorini mustahkamladi va er osti suvlarining inshootga oqib chiqishini toʻxtatdi. 2011-yilda restavratsiya ishlari davom etayotgan Misr inqilobi va rekonstruksiya uchun ishlatiladigan materiallarda topilgan muammolar tufayli toʻxtatildi.<ref name=":1">{{yangiliklar manbasi|author=Reuters Staff|date=2018-10-17|title=Egypt resumes restoration of historic al-Zahir Baybars mosque|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-egypt-antiquities-religion-idINKCN1MR2BE|access-date=2021-06-19}}</ref> Ish 2018-yilda qayta tiklandi.Ikkinchi bosqich masjid pollarini asfaltlash, tom, gumbaz va minorasini rekonstruksiya qilishdan iborat boʻldi. Oxirgi bosqichda uning bezaklari va [[minbar]] qayta tiklanadi, Qayta tiklash ishlarining byudjeti Misr hukumati va [[Qozogʻiston]] hukumati tomonidan toʻlangan (hozirgi Qozogʻistonda tugʻilgan Baybars sharafiga) 100 million Misr funt sterlingini tashkil etadi.
== Yana qarang ==
* Masjidlar roʻyxati
* Afrikadagi masjidlar roʻyxati
* Misrdagi masjidlar roʻyxati
== Manbalar ==
{{Manbalar|32em}}
== Qoʻshimcha oʻqish ==
* [https://web.archive.org/web/20110207204231/http://maqrizi.com/ Maqrizi.com]
* [https://archnet.org/lobby/ Archnet.org] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140326025424/http://www.archnet.org/lobby/ |date=2014-03-26 }}
80trf7atpv6jzz0betnqwrbqhd3p6dj
6197700
6197699
2026-07-07T16:19:13Z
Sherzod11W
273619
6197700
wikitext
text/x-wiki
{{Bino bilgiqutisi
| nomi = Al-Zohir Baybars masjidi
| asl_nomi = مسجد الظاهر بيبرس
| tasvir = Mosque of sultan al zahir baybars.jpg
| izoh =
| coordinates =
| maqom = Masjid
| boshlangan = 1267-yil
| tugagan = 1268-yil
| joylashuvi = Misrning Qohira shahrida
| manzil =
| mamlakat = Misr
| liftlar_soni =
| meʼmor =
| architecture_firm =
| main_contractor =
|uslubi=Fotimiylarning qurilish an'analari va islom me'morchiligi qorishmasi}}
'''Az-Zohir Baybars masjidi''' ({{lang-ar|مسجد الظاهر بيبرس}}) — [[Misr]]ning [[Qohira]] shahrida [[Mamluklar davlati|Mamluk]] sultoni az-Zahir Baybars al-Bunduqdoriy (1260-1277-yillar hukmronligi) tomonidan qurilgan masjid.
== Tarix ==
Sulton az-Zohir Baybars al-Bunduqdoriy nufuzli yetakchi hukumdorlardan boʻlib, Misrda [[Mamluklar davlati|mamluklar]] hukmronligi uchun mustahkam poydevor yaratgan. U muvaffaqiyatli davlat arbobi va jangchi boʻlgan, Suriya va [[Hijoz]]ni Misr bilan birlashtirgan, [[Salib yurishlari|salibchilardan]] muhim yerlarni bosib olgan, Kichik Armanistonga bostirib kirgan va Mamluklar hukmronligini [[Nubiya]] hududigacha kengaytirgan<ref name="Behrens">Doris Behrens-Abbouseif, "Cairo of the Mamluks: A History of the Architecture and its Culture, " London: I.B. Tauris and Co. Ltd., 2007.</ref> {{Rp|3}}. 1260-1277-yillarda hukmronlik qilgan Baybars koʻplab islohotlar, infratuzilma loyihalari oʻtkazib, Mamluklar davlatiga zamin yaratdi<ref name="Behrens" /> {{Rp|3}}. Baybarsning madrasasidan tashqari oʻz nomiga ikkita masjid, Husayniya masjidi va 1273-yilda janubiy Qohirada qishloqda qurilgan yana bir katta masjid boʻlgan, ulardan hech biri qolmagan<ref name="Behrens" /> {{Rp|55}}. 1267-yilda, eski [[Fotimiylar xalifaligi|Fotimiylar]] shahrining oʻrtasida Baybars madrasasi qurilganidan toʻrt yil oʻtib, Qohiraning shimoliy chekkasida shahar hayotidan uzoqda joylashgan Husayniya masjidida qurilish ishlarini boshlab yubordi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|121}}Bitirilishi bir yarim yil davom etgan va bir million dirhamga tushgan masjid Mamluklar davrining birinchi masjidi va yuz yil ichida Qohirada qurilgan birinchi [[Jome masjid|juma masjidi]] edi<ref name="Behrens" /> {{Rp|121}}.
Bu masjid olisda joylashganligi bu:Baybarsning taqvodor tabiatidan dalolat beradi, chunki u oʻzining Polo yerlarini [[vaqf]] qilgan va [[Xizr|Baybarsning]] munozarali homiysi Shayx Xizrning zaviyasiga yoki diniy maktabiga yaqin joyni tanlagan<ref name="Behrens"/> {{Rp|121}}. Davlat xayriya xizmatlari va binolarni tashkil etish hukmdorlar va boylar tomonidan fuqarolarni taʼminlovchi, hukmron tuzumga sodiqlikni targʻib qiluvchi muhim mexanizm edi. Qolaversa, bu yangi sulolalar uchun oʻz hukmronligini oʻrnatish, yirik binolarga ega yangi shahar markazlarini yaratish, yetakchilar uchun oʻz siyosiy va diniy qudratini namoyish etish yoʻli edi. Bu masjidning, joylashuvi va arxitekturasi Baybarsning muvaffaqiyatli harbiy rahbar va taqvodor hukmdor sifatidagi obroʻsi uchun juda muhim edi.
Keyingi asrlarda masjid tashlab ketilgan va turli maqsadlarda qayta ishlatilgan. Napoleon Misrni bosib olganida (1798-1801) u Sulkowski qal’asi deb nomlangan harbiy qal’a va shtab-kvartira sifatida ishlatilgan<ref name=":03">{{Kitob manbasi|last=Williams|first=Caroline|title=Islamic Monuments in Cairo: The Practical Guide|url=https://archive.org/details/islamicmonuments0000will_m1f9|publisher=The American University in Cairo Press|year=2018|isbn=|edition=7th|location=Cairo|pages=295–297}}</ref>. Keyinchalik, [[Muhammad Ali (Misr)|Muhammad Ali]] davrida (XIX asrning birinchi yarmi) Senegal jamoasi uchun kazarma sifatida foydalanilgan. Keyinchalik sovun zavodi va novvoyxona sifatida foydalanilgan. Britaniya istilosi davrida u armiya ombori, keyin esa qassobxona sifatida ishlatilgan<ref name=":2">{{veb manbasi|title=Qantara - The Mosque of Baybars|url=https://www.qantara-med.org/public/show_document.php?do_id=1064&lang=en|access-date=2021-06-19|website=www.qantara-med.org}}</ref>. Masjid soʻnggi yillarda tashlandiq va foydalanilmay qolgan, biroq hukumat tomonidan masjidni qayta tiklash boʻyicha yirik loyiha 2007-yilda boshlangan.
== Arxitektura ==
[[Fayl:Interior_zahir_baybars.jpg|left|thumb| Masjidning gipostil ichki qismi 2006-yil]]
Bu kvadrat shaklli, gipostyle masjid, yaʼni ustunlar bilan mustahkamlangan tekis tomli inshootdir. Bugungi kunda masjid oʻzining asosiy xususiyatlaridan mahrum boʻlgan<ref name="Behrens"/> {{Rp|123}}. Masjidning uchta chiqib turuvchi kirish joyi bor, ularning eng kattasi gʻarbiy devorda; gʻarbiy va sharqiy yoʻlaklarning ikkalasida uchta ustun bor; janubda oltita, shimolda esa ikkita<ref>{{veb manbasi |title=Mosque of Sultan Al-Zahir Baybars |publisher=Eternal Egypt |url=http://www.eternalegypt.org/EternalEgyptWebsiteWeb/HomeServlet?ee_website_action_key=action.display.element&story_id=&module_id=&language_id=1&element_id=30566&text=text}}</ref>. Masjid shaharning shimoli-gʻarbiy qismida joylashganligi sababli, uning orqa tomoni Qohiraga va shahardan kelgan barcha mehmonlarga qaratilgan<ref name="Behrens" /> {{Rp|123}}. Biroq, masjidni hatto orqadan ham [[mehrob]] ([[qibla]] devori oʻrtasida [[Makka]] yoʻnalishini belgilab beruvchi tokcha) oldidagi katta yogʻoch gumbazi bilan tanib turardi<ref name="Behrens" /> {{Rp|124}}.
[[Fayl:Qibla_wall.jpg|thumb| Qibla devoridagi [[mehrob]]]]
Masjidning maqsurasi monarx uchun ajratilgan mehrob oldidagi yopiq maydon boʻlib, gumbaz ostida ayniqsa katta boʻlib, „masjid ichidagi avtonom ziyoratgohga oʻxshaydi“<ref name="Behrens"/> {{Rp|124}}.bGumbaz boʻyalgan, qibla devori ham daraxtlar va boshqa koʻkatlarni ifodalovchi marmar va shisha mozaikalar bilan bezatilgan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|124}}Bu masjid Qohiradagi [[ablaq]]dan foydalanishning birinchi namunasidir, bu yerda toshda koʻrilgan chiziqli naqsh, keyinchalik butun shahar boʻylab Mamluk meʼmorchiligining mashhur bezakiga aylandi.
Mamluklarda binolarni muayyan diniy yoki tarixiy hodisalar bilan bogʻlash odatiy hol boʻlmasa-da, asl gumbaz Islomning gʻalabasini nishonlash va yangi Mamluklar hukmronligiga diniy qonuniylikni oʻrnatishga yordam berish uchun „salibchilar qalʼasidan olingan oʻljalarni“ oʻz ichiga olgan.<ref name="Behrens"/> {{Rp|17}}Bu qonuniylik, shuningdek, boshqa tarixiy taqvodor binolar va rejimlarning mavzularidan foydalangan holda yaratilgan; masalan, keel kamarlari, shuningdek, portal jabhalari, Fotimiylarning qurilish anʼanalari.<ref name="Behrens" /> {{Rp|65}}Minoralar, ilk mamluklar davridagi anʼanaga koʻra, engil gʻishtdan qurilgan va ehtimol, Zaviyat al-Humud minoralariga oʻxshash boʻlgan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|77}}Tosh oʻymakorligi [[al-Hakim masjidi]], [[Al-ahmar masjidi|al-Ahmar masjidi]] va boshqa maʼlum [[madrasa]] va maqbaralarni eslatadi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|126}}Umuman olganda, masjid „Kayr anʼanalari“ uslibida qurilgan boʻlib, al-Hakim masjidiga juda koʻp oʻxshashliklar mavjud.<ref name="Behrens" /> {{Rp|126}}Bu tan olingan tuzilmalardan foydalanib, Baybars diniy mafkuraga sodiqlik va yuksak axloqiy obroʻ -eʼtiborni namoyon etdi, oʻzining qudrati va taqvodorligini koʻrsatdi. Fath qilingan binolarning elementlarini oʻzida mujassamlashtirgan holda, Baybars ham oʻzining gʻalabalarini nishonladi va haqiqatan ham uning buyukligini bugungi kunda ham Qohira chekkasidagi masjidi qoldiqlarida koʻrish mumkin.
{{Multiple image|image1=Ablaq design.jpg|caption1=Ablaq toshli shimoli-sharqiy kirish yo'li, (2006-yil fotosurati)|image2=Al-Zahir Baybars Mosque in Cairo DSCF4253.jpg|caption2=Shimoli-g'arbiy kirish yo'li, Fotimiy arx naqshlari bilan (2019-yil fotosurati)|image3=Al-Zahir Baybars Mosque in Cairo DSCF4257.jpg|caption3=Janubi-g'arbiy kirish yo'li (2019-yil fotosurati)|align=center|total_width=660}}
== Qayta tiklash ishlari ==
Yillar davomida tashlab ketilgan va qisman vayronaga aylangan masjid 2007-yilda katta restavratsiya boshlangan. Tomi yoʻq boʻlib ketgan, ichi havo taʼsirida qolgan masjid oʻsimlik va oʻsimliklardan tozalandi. 2008-yilda yakunlangan birinchi bosqich masjid poydevorini mustahkamladi va er osti suvlarining inshootga oqib chiqishini toʻxtatdi. 2011-yilda restavratsiya ishlari davom etayotgan Misr inqilobi va rekonstruksiya uchun ishlatiladigan materiallarda topilgan muammolar tufayli toʻxtatildi.<ref name=":1">{{yangiliklar manbasi|author=Reuters Staff|date=2018-10-17|title=Egypt resumes restoration of historic al-Zahir Baybars mosque|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-egypt-antiquities-religion-idINKCN1MR2BE|access-date=2021-06-19}}</ref> Ish 2018-yilda qayta tiklandi.Ikkinchi bosqich masjid pollarini asfaltlash, tom, gumbaz va minorasini rekonstruksiya qilishdan iborat boʻldi. Oxirgi bosqichda uning bezaklari va [[minbar]] qayta tiklanadi, Qayta tiklash ishlarining byudjeti Misr hukumati va [[Qozogʻiston]] hukumati tomonidan toʻlangan (hozirgi Qozogʻistonda tugʻilgan Baybars sharafiga) 100 million Misr funt sterlingini tashkil etadi.
== Yana qarang ==
* Masjidlar roʻyxati
* Afrikadagi masjidlar roʻyxati
* Misrdagi masjidlar roʻyxati
== Manbalar ==
{{Manbalar|32em}}
== Qoʻshimcha oʻqish ==
* [https://web.archive.org/web/20110207204231/http://maqrizi.com/ Maqrizi.com]
* [https://archnet.org/lobby/ Archnet.org] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140326025424/http://www.archnet.org/lobby/ |date=2014-03-26 }}
2wwblkzznj76e81hreu493jgrd0qrox
6197701
6197700
2026-07-07T16:19:29Z
Sherzod11W
273619
6197701
wikitext
text/x-wiki
{{Bino bilgiqutisi
| nomi = Al-Zohir Baybars masjidi
| asl_nomi = مسجد الظاهر بيبرس
| tasvir = Mosque of sultan al zahir baybars.jpg
| izoh =
| coordinates =
| maqom = Masjid
| boshlangan = 1267-yil
| tugagan = 1268-yil
| joylashuvi = Misrning Qohira shahrida
| manzil =
| mamlakat = Misr
| liftlar_soni =
| meʼmor =
| architecture_firm =
| main_contractor =
|uslubi=Fotimiylarning qurilish an'analari va islom me'morchiligi qorishmasi}}
'''Az-Zohir Baybars masjidi''' ({{lang-ar|مسجد الظاهر بيبرس}}) — [[Misr]]ning [[Qohira]] shahrida [[Mamluklar davlati|Mamluk]] sultoni az-Zahir Baybars al-Bunduqdoriy (1260-1277-yillar hukmronligi) tomonidan qurilgan masjid.
== Tarix ==
Sulton az-Zohir Baybars al-Bunduqdoriy nufuzli yetakchi hukumdorlardan boʻlib, Misrda [[Mamluklar davlati|mamluklar]] hukmronligi uchun mustahkam poydevor yaratgan. U muvaffaqiyatli davlat arbobi va jangchi boʻlgan, Suriya va [[Hijoz]]ni Misr bilan birlashtirgan, [[Salib yurishlari|salibchilardan]] muhim yerlarni bosib olgan, Kichik Armanistonga bostirib kirgan va Mamluklar hukmronligini [[Nubiya]] hududigacha kengaytirgan<ref name="Behrens">Doris Behrens-Abbouseif, "Cairo of the Mamluks: A History of the Architecture and its Culture, " London: I.B. Tauris and Co. Ltd., 2007.</ref> {{Rp|3}}. 1260-1277-yillarda hukmronlik qilgan Baybars koʻplab islohotlar, infratuzilma loyihalari oʻtkazib, Mamluklar davlatiga zamin yaratdi<ref name="Behrens" /> {{Rp|3}}. Baybarsning madrasasidan tashqari oʻz nomiga ikkita masjid, Husayniya masjidi va 1273-yilda janubiy Qohirada qishloqda qurilgan yana bir katta masjid boʻlgan, ulardan hech biri qolmagan<ref name="Behrens" /> {{Rp|55}}. 1267-yilda, eski [[Fotimiylar xalifaligi|Fotimiylar]] shahrining oʻrtasida Baybars madrasasi qurilganidan toʻrt yil oʻtib, Qohiraning shimoliy chekkasida shahar hayotidan uzoqda joylashgan Husayniya masjidida qurilish ishlarini boshlab yubordi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|121}}Bitirilishi bir yarim yil davom etgan va bir million dirhamga tushgan masjid Mamluklar davrining birinchi masjidi va yuz yil ichida Qohirada qurilgan birinchi [[Jome masjid|juma masjidi]] edi<ref name="Behrens" /> {{Rp|121}}.
Bu masjid olisda joylashganligi bu:Baybarsning taqvodor tabiatidan dalolat beradi, chunki u oʻzining Polo yerlarini [[vaqf]] qilgan va [[Xizr|Baybarsning]] munozarali homiysi Shayx Xizrning zaviyasiga yoki diniy maktabiga yaqin joyni tanlagan<ref name="Behrens"/> {{Rp|121}}. Davlat xayriya xizmatlari va binolarni tashkil etish hukmdorlar va boylar tomonidan fuqarolarni taʼminlovchi, hukmron tuzumga sodiqlikni targʻib qiluvchi muhim mexanizm edi. Qolaversa, bu yangi sulolalar uchun oʻz hukmronligini oʻrnatish, yirik binolarga ega yangi shahar markazlarini yaratish, yetakchilar uchun oʻz siyosiy va diniy qudratini namoyish etish yoʻli edi. Bu masjidning, joylashuvi va arxitekturasi Baybarsning muvaffaqiyatli harbiy rahbar va taqvodor hukmdor sifatidagi obroʻsi uchun juda muhim edi.
Keyingi asrlarda masjid tashlab ketilgan va turli maqsadlarda qayta ishlatilgan. Napoleon Misrni bosib olganida (1798-1801) u Sulkowski qal’asi deb nomlangan harbiy qal’a va shtab-kvartira sifatida ishlatilgan<ref name=":03">{{Kitob manbasi|last=Williams|first=Caroline|title=Islamic Monuments in Cairo: The Practical Guide|url=https://archive.org/details/islamicmonuments0000will_m1f9|publisher=The American University in Cairo Press|year=2018|isbn=|edition=7th|location=Cairo|pages=295–297}}</ref>. Keyinchalik, [[Muhammad Ali (Misr)|Muhammad Ali]] davrida (XIX asrning birinchi yarmi) Senegal jamoasi uchun kazarma sifatida foydalanilgan. Keyinchalik sovun zavodi va novvoyxona sifatida foydalanilgan. Britaniya istilosi davrida u armiya ombori, keyin esa qassobxona sifatida ishlatilgan<ref name=":2">{{veb manbasi|title=Qantara - The Mosque of Baybars|url=https://www.qantara-med.org/public/show_document.php?do_id=1064&lang=en|access-date=2021-06-19|website=www.qantara-med.org}}</ref>. Masjid soʻnggi yillarda tashlandiq va foydalanilmay qolgan, biroq hukumat tomonidan masjidni qayta tiklash boʻyicha yirik loyiha 2007-yilda boshlangan.
== Arxitektura ==
[[Fayl:Interior_zahir_baybars.jpg|left|thumb| Masjidning gipostil ichki qismi 2006-yil]]
Bu kvadrat shaklli, gipostyle masjid, yaʼni ustunlar bilan mustahkamlangan tekis tomli inshootdir. Bugungi kunda masjid oʻzining asosiy xususiyatlaridan mahrum boʻlgan<ref name="Behrens"/> {{Rp|123}}. Masjidning uchta chiqib turuvchi kirish joyi bor, ularning eng kattasi gʻarbiy devorda; gʻarbiy va sharqiy yoʻlaklarning ikkalasida uchta ustun bor; janubda oltita, shimolda esa ikkita<ref>{{veb manbasi |title=Mosque of Sultan Al-Zahir Baybars |publisher=Eternal Egypt |url=http://www.eternalegypt.org/EternalEgyptWebsiteWeb/HomeServlet?ee_website_action_key=action.display.element&story_id=&module_id=&language_id=1&element_id=30566&text=text}}</ref>. Masjid shaharning shimoli-gʻarbiy qismida joylashganligi sababli, uning orqa tomoni Qohiraga va shahardan kelgan barcha mehmonlarga qaratilgan<ref name="Behrens" /> {{Rp|123}}. Biroq, masjidni hatto orqadan ham [[mehrob]] ([[qibla]] devori oʻrtasida [[Makka]] yoʻnalishini belgilab beruvchi tokcha) oldidagi katta yogʻoch gumbazi bilan tanib turardi<ref name="Behrens" /> {{Rp|124}}.
[[Fayl:Qibla_wall.jpg|thumb| Qibla devoridagi [[mehrob]]]]
Masjidning maqsurasi monarx uchun ajratilgan mehrob oldidagi yopiq maydon boʻlib, gumbaz ostida ayniqsa katta boʻlib, „masjid ichidagi avtonom ziyoratgohga oʻxshaydi“<ref name="Behrens"/> {{Rp|124}}. Gumbaz boʻyalgan, qibla devori ham daraxtlar va boshqa koʻkatlarni ifodalovchi marmar va shisha mozaikalar bilan bezatilgan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|124}}Bu masjid Qohiradagi [[ablaq]]dan foydalanishning birinchi namunasidir, bu yerda toshda koʻrilgan chiziqli naqsh, keyinchalik butun shahar boʻylab Mamluk meʼmorchiligining mashhur bezakiga aylandi.
Mamluklarda binolarni muayyan diniy yoki tarixiy hodisalar bilan bogʻlash odatiy hol boʻlmasa-da, asl gumbaz Islomning gʻalabasini nishonlash va yangi Mamluklar hukmronligiga diniy qonuniylikni oʻrnatishga yordam berish uchun „salibchilar qalʼasidan olingan oʻljalarni“ oʻz ichiga olgan.<ref name="Behrens"/> {{Rp|17}}Bu qonuniylik, shuningdek, boshqa tarixiy taqvodor binolar va rejimlarning mavzularidan foydalangan holda yaratilgan; masalan, keel kamarlari, shuningdek, portal jabhalari, Fotimiylarning qurilish anʼanalari.<ref name="Behrens" /> {{Rp|65}}Minoralar, ilk mamluklar davridagi anʼanaga koʻra, engil gʻishtdan qurilgan va ehtimol, Zaviyat al-Humud minoralariga oʻxshash boʻlgan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|77}}Tosh oʻymakorligi [[al-Hakim masjidi]], [[Al-ahmar masjidi|al-Ahmar masjidi]] va boshqa maʼlum [[madrasa]] va maqbaralarni eslatadi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|126}}Umuman olganda, masjid „Kayr anʼanalari“ uslibida qurilgan boʻlib, al-Hakim masjidiga juda koʻp oʻxshashliklar mavjud.<ref name="Behrens" /> {{Rp|126}}Bu tan olingan tuzilmalardan foydalanib, Baybars diniy mafkuraga sodiqlik va yuksak axloqiy obroʻ -eʼtiborni namoyon etdi, oʻzining qudrati va taqvodorligini koʻrsatdi. Fath qilingan binolarning elementlarini oʻzida mujassamlashtirgan holda, Baybars ham oʻzining gʻalabalarini nishonladi va haqiqatan ham uning buyukligini bugungi kunda ham Qohira chekkasidagi masjidi qoldiqlarida koʻrish mumkin.
{{Multiple image|image1=Ablaq design.jpg|caption1=Ablaq toshli shimoli-sharqiy kirish yo'li, (2006-yil fotosurati)|image2=Al-Zahir Baybars Mosque in Cairo DSCF4253.jpg|caption2=Shimoli-g'arbiy kirish yo'li, Fotimiy arx naqshlari bilan (2019-yil fotosurati)|image3=Al-Zahir Baybars Mosque in Cairo DSCF4257.jpg|caption3=Janubi-g'arbiy kirish yo'li (2019-yil fotosurati)|align=center|total_width=660}}
== Qayta tiklash ishlari ==
Yillar davomida tashlab ketilgan va qisman vayronaga aylangan masjid 2007-yilda katta restavratsiya boshlangan. Tomi yoʻq boʻlib ketgan, ichi havo taʼsirida qolgan masjid oʻsimlik va oʻsimliklardan tozalandi. 2008-yilda yakunlangan birinchi bosqich masjid poydevorini mustahkamladi va er osti suvlarining inshootga oqib chiqishini toʻxtatdi. 2011-yilda restavratsiya ishlari davom etayotgan Misr inqilobi va rekonstruksiya uchun ishlatiladigan materiallarda topilgan muammolar tufayli toʻxtatildi.<ref name=":1">{{yangiliklar manbasi|author=Reuters Staff|date=2018-10-17|title=Egypt resumes restoration of historic al-Zahir Baybars mosque|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-egypt-antiquities-religion-idINKCN1MR2BE|access-date=2021-06-19}}</ref> Ish 2018-yilda qayta tiklandi.Ikkinchi bosqich masjid pollarini asfaltlash, tom, gumbaz va minorasini rekonstruksiya qilishdan iborat boʻldi. Oxirgi bosqichda uning bezaklari va [[minbar]] qayta tiklanadi, Qayta tiklash ishlarining byudjeti Misr hukumati va [[Qozogʻiston]] hukumati tomonidan toʻlangan (hozirgi Qozogʻistonda tugʻilgan Baybars sharafiga) 100 million Misr funt sterlingini tashkil etadi.
== Yana qarang ==
* Masjidlar roʻyxati
* Afrikadagi masjidlar roʻyxati
* Misrdagi masjidlar roʻyxati
== Manbalar ==
{{Manbalar|32em}}
== Qoʻshimcha oʻqish ==
* [https://web.archive.org/web/20110207204231/http://maqrizi.com/ Maqrizi.com]
* [https://archnet.org/lobby/ Archnet.org] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140326025424/http://www.archnet.org/lobby/ |date=2014-03-26 }}
3dl5un3o15mpcjyal4irulmtinbtt38
6197702
6197701
2026-07-07T16:19:48Z
Sherzod11W
273619
6197702
wikitext
text/x-wiki
{{Bino bilgiqutisi
| nomi = Al-Zohir Baybars masjidi
| asl_nomi = مسجد الظاهر بيبرس
| tasvir = Mosque of sultan al zahir baybars.jpg
| izoh =
| coordinates =
| maqom = Masjid
| boshlangan = 1267-yil
| tugagan = 1268-yil
| joylashuvi = Misrning Qohira shahrida
| manzil =
| mamlakat = Misr
| liftlar_soni =
| meʼmor =
| architecture_firm =
| main_contractor =
|uslubi=Fotimiylarning qurilish an'analari va islom me'morchiligi qorishmasi}}
'''Az-Zohir Baybars masjidi''' ({{lang-ar|مسجد الظاهر بيبرس}}) — [[Misr]]ning [[Qohira]] shahrida [[Mamluklar davlati|Mamluk]] sultoni az-Zahir Baybars al-Bunduqdoriy (1260-1277-yillar hukmronligi) tomonidan qurilgan masjid.
== Tarix ==
Sulton az-Zohir Baybars al-Bunduqdoriy nufuzli yetakchi hukumdorlardan boʻlib, Misrda [[Mamluklar davlati|mamluklar]] hukmronligi uchun mustahkam poydevor yaratgan. U muvaffaqiyatli davlat arbobi va jangchi boʻlgan, Suriya va [[Hijoz]]ni Misr bilan birlashtirgan, [[Salib yurishlari|salibchilardan]] muhim yerlarni bosib olgan, Kichik Armanistonga bostirib kirgan va Mamluklar hukmronligini [[Nubiya]] hududigacha kengaytirgan<ref name="Behrens">Doris Behrens-Abbouseif, "Cairo of the Mamluks: A History of the Architecture and its Culture, " London: I.B. Tauris and Co. Ltd., 2007.</ref> {{Rp|3}}. 1260-1277-yillarda hukmronlik qilgan Baybars koʻplab islohotlar, infratuzilma loyihalari oʻtkazib, Mamluklar davlatiga zamin yaratdi<ref name="Behrens" /> {{Rp|3}}. Baybarsning madrasasidan tashqari oʻz nomiga ikkita masjid, Husayniya masjidi va 1273-yilda janubiy Qohirada qishloqda qurilgan yana bir katta masjid boʻlgan, ulardan hech biri qolmagan<ref name="Behrens" /> {{Rp|55}}. 1267-yilda, eski [[Fotimiylar xalifaligi|Fotimiylar]] shahrining oʻrtasida Baybars madrasasi qurilganidan toʻrt yil oʻtib, Qohiraning shimoliy chekkasida shahar hayotidan uzoqda joylashgan Husayniya masjidida qurilish ishlarini boshlab yubordi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|121}}Bitirilishi bir yarim yil davom etgan va bir million dirhamga tushgan masjid Mamluklar davrining birinchi masjidi va yuz yil ichida Qohirada qurilgan birinchi [[Jome masjid|juma masjidi]] edi<ref name="Behrens" /> {{Rp|121}}.
Bu masjid olisda joylashganligi bu:Baybarsning taqvodor tabiatidan dalolat beradi, chunki u oʻzining Polo yerlarini [[vaqf]] qilgan va [[Xizr|Baybarsning]] munozarali homiysi Shayx Xizrning zaviyasiga yoki diniy maktabiga yaqin joyni tanlagan<ref name="Behrens"/> {{Rp|121}}. Davlat xayriya xizmatlari va binolarni tashkil etish hukmdorlar va boylar tomonidan fuqarolarni taʼminlovchi, hukmron tuzumga sodiqlikni targʻib qiluvchi muhim mexanizm edi. Qolaversa, bu yangi sulolalar uchun oʻz hukmronligini oʻrnatish, yirik binolarga ega yangi shahar markazlarini yaratish, yetakchilar uchun oʻz siyosiy va diniy qudratini namoyish etish yoʻli edi. Bu masjidning, joylashuvi va arxitekturasi Baybarsning muvaffaqiyatli harbiy rahbar va taqvodor hukmdor sifatidagi obroʻsi uchun juda muhim edi.
Keyingi asrlarda masjid tashlab ketilgan va turli maqsadlarda qayta ishlatilgan. Napoleon Misrni bosib olganida (1798-1801) u Sulkowski qal’asi deb nomlangan harbiy qal’a va shtab-kvartira sifatida ishlatilgan<ref name=":03">{{Kitob manbasi|last=Williams|first=Caroline|title=Islamic Monuments in Cairo: The Practical Guide|url=https://archive.org/details/islamicmonuments0000will_m1f9|publisher=The American University in Cairo Press|year=2018|isbn=|edition=7th|location=Cairo|pages=295–297}}</ref>. Keyinchalik, [[Muhammad Ali (Misr)|Muhammad Ali]] davrida (XIX asrning birinchi yarmi) Senegal jamoasi uchun kazarma sifatida foydalanilgan. Keyinchalik sovun zavodi va novvoyxona sifatida foydalanilgan. Britaniya istilosi davrida u armiya ombori, keyin esa qassobxona sifatida ishlatilgan<ref name=":2">{{veb manbasi|title=Qantara - The Mosque of Baybars|url=https://www.qantara-med.org/public/show_document.php?do_id=1064&lang=en|access-date=2021-06-19|website=www.qantara-med.org}}</ref>. Masjid soʻnggi yillarda tashlandiq va foydalanilmay qolgan, biroq hukumat tomonidan masjidni qayta tiklash boʻyicha yirik loyiha 2007-yilda boshlangan.
== Arxitektura ==
[[Fayl:Interior_zahir_baybars.jpg|left|thumb| Masjidning gipostil ichki qismi 2006-yil]]
Bu kvadrat shaklli, gipostyle masjid, yaʼni ustunlar bilan mustahkamlangan tekis tomli inshootdir. Bugungi kunda masjid oʻzining asosiy xususiyatlaridan mahrum boʻlgan<ref name="Behrens"/> {{Rp|123}}. Masjidning uchta chiqib turuvchi kirish joyi bor, ularning eng kattasi gʻarbiy devorda; gʻarbiy va sharqiy yoʻlaklarning ikkalasida uchta ustun bor; janubda oltita, shimolda esa ikkita<ref>{{veb manbasi |title=Mosque of Sultan Al-Zahir Baybars |publisher=Eternal Egypt |url=http://www.eternalegypt.org/EternalEgyptWebsiteWeb/HomeServlet?ee_website_action_key=action.display.element&story_id=&module_id=&language_id=1&element_id=30566&text=text}}</ref>. Masjid shaharning shimoli-gʻarbiy qismida joylashganligi sababli, uning orqa tomoni Qohiraga va shahardan kelgan barcha mehmonlarga qaratilgan<ref name="Behrens" /> {{Rp|123}}. Biroq, masjidni hatto orqadan ham [[mehrob]] ([[qibla]] devori oʻrtasida [[Makka]] yoʻnalishini belgilab beruvchi tokcha) oldidagi katta yogʻoch gumbazi bilan tanib turardi<ref name="Behrens" /> {{Rp|124}}.
[[Fayl:Qibla_wall.jpg|thumb| Qibla devoridagi [[mehrob]]]]
Masjidning maqsurasi monarx uchun ajratilgan mehrob oldidagi yopiq maydon boʻlib, gumbaz ostida ayniqsa katta boʻlib, „masjid ichidagi avtonom ziyoratgohga oʻxshaydi“<ref name="Behrens"/> {{Rp|124}}. Gumbaz boʻyalgan, qibla devori ham daraxtlar va boshqa koʻkatlarni ifodalovchi marmar va shisha mozaikalar bilan bezatilgan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|124}}Bu masjid Qohiradagi [[ablaq]]dan foydalanishning birinchi namunasidir, bu yerda toshda koʻrilgan chiziqli naqsh, keyinchalik butun shahar boʻylab Mamluk meʼmorchiligining mashhur bezakiga aylandi.
Mamluklarda binolarni muayyan diniy yoki tarixiy hodisalar bilan bogʻlash odatiy hol boʻlmasa-da, asl gumbaz Islomning gʻalabasini nishonlash va yangi Mamluklar hukmronligiga diniy qonuniylikni oʻrnatishga yordam berish uchun „salibchilar qalʼasidan olingan oʻljalarni“ oʻz ichiga olgan<ref name="Behrens"/> {{Rp|17}}. Bu qonuniylik, shuningdek, boshqa tarixiy taqvodor binolar va rejimlarning mavzularidan foydalangan holda yaratilgan; masalan, keel kamarlari, shuningdek, portal jabhalari, Fotimiylarning qurilish anʼanalari.<ref name="Behrens" /> {{Rp|65}}Minoralar, ilk mamluklar davridagi anʼanaga koʻra, engil gʻishtdan qurilgan va ehtimol, Zaviyat al-Humud minoralariga oʻxshash boʻlgan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|77}}Tosh oʻymakorligi [[al-Hakim masjidi]], [[Al-ahmar masjidi|al-Ahmar masjidi]] va boshqa maʼlum [[madrasa]] va maqbaralarni eslatadi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|126}}Umuman olganda, masjid „Kayr anʼanalari“ uslibida qurilgan boʻlib, al-Hakim masjidiga juda koʻp oʻxshashliklar mavjud.<ref name="Behrens" /> {{Rp|126}}Bu tan olingan tuzilmalardan foydalanib, Baybars diniy mafkuraga sodiqlik va yuksak axloqiy obroʻ -eʼtiborni namoyon etdi, oʻzining qudrati va taqvodorligini koʻrsatdi. Fath qilingan binolarning elementlarini oʻzida mujassamlashtirgan holda, Baybars ham oʻzining gʻalabalarini nishonladi va haqiqatan ham uning buyukligini bugungi kunda ham Qohira chekkasidagi masjidi qoldiqlarida koʻrish mumkin.
{{Multiple image|image1=Ablaq design.jpg|caption1=Ablaq toshli shimoli-sharqiy kirish yo'li, (2006-yil fotosurati)|image2=Al-Zahir Baybars Mosque in Cairo DSCF4253.jpg|caption2=Shimoli-g'arbiy kirish yo'li, Fotimiy arx naqshlari bilan (2019-yil fotosurati)|image3=Al-Zahir Baybars Mosque in Cairo DSCF4257.jpg|caption3=Janubi-g'arbiy kirish yo'li (2019-yil fotosurati)|align=center|total_width=660}}
== Qayta tiklash ishlari ==
Yillar davomida tashlab ketilgan va qisman vayronaga aylangan masjid 2007-yilda katta restavratsiya boshlangan. Tomi yoʻq boʻlib ketgan, ichi havo taʼsirida qolgan masjid oʻsimlik va oʻsimliklardan tozalandi. 2008-yilda yakunlangan birinchi bosqich masjid poydevorini mustahkamladi va er osti suvlarining inshootga oqib chiqishini toʻxtatdi. 2011-yilda restavratsiya ishlari davom etayotgan Misr inqilobi va rekonstruksiya uchun ishlatiladigan materiallarda topilgan muammolar tufayli toʻxtatildi.<ref name=":1">{{yangiliklar manbasi|author=Reuters Staff|date=2018-10-17|title=Egypt resumes restoration of historic al-Zahir Baybars mosque|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-egypt-antiquities-religion-idINKCN1MR2BE|access-date=2021-06-19}}</ref> Ish 2018-yilda qayta tiklandi.Ikkinchi bosqich masjid pollarini asfaltlash, tom, gumbaz va minorasini rekonstruksiya qilishdan iborat boʻldi. Oxirgi bosqichda uning bezaklari va [[minbar]] qayta tiklanadi, Qayta tiklash ishlarining byudjeti Misr hukumati va [[Qozogʻiston]] hukumati tomonidan toʻlangan (hozirgi Qozogʻistonda tugʻilgan Baybars sharafiga) 100 million Misr funt sterlingini tashkil etadi.
== Yana qarang ==
* Masjidlar roʻyxati
* Afrikadagi masjidlar roʻyxati
* Misrdagi masjidlar roʻyxati
== Manbalar ==
{{Manbalar|32em}}
== Qoʻshimcha oʻqish ==
* [https://web.archive.org/web/20110207204231/http://maqrizi.com/ Maqrizi.com]
* [https://archnet.org/lobby/ Archnet.org] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140326025424/http://www.archnet.org/lobby/ |date=2014-03-26 }}
l9ule4zj7sk1e1deb6km68xec6hus7v
6197703
6197702
2026-07-07T16:20:22Z
Sherzod11W
273619
6197703
wikitext
text/x-wiki
{{Bino bilgiqutisi
| nomi = Al-Zohir Baybars masjidi
| asl_nomi = مسجد الظاهر بيبرس
| tasvir = Mosque of sultan al zahir baybars.jpg
| izoh =
| coordinates =
| maqom = Masjid
| boshlangan = 1267-yil
| tugagan = 1268-yil
| joylashuvi = Misrning Qohira shahrida
| manzil =
| mamlakat = Misr
| liftlar_soni =
| meʼmor =
| architecture_firm =
| main_contractor =
|uslubi=Fotimiylarning qurilish an'analari va islom me'morchiligi qorishmasi}}
'''Az-Zohir Baybars masjidi''' ({{lang-ar|مسجد الظاهر بيبرس}}) — [[Misr]]ning [[Qohira]] shahrida [[Mamluklar davlati|Mamluk]] sultoni az-Zahir Baybars al-Bunduqdoriy (1260-1277-yillar hukmronligi) tomonidan qurilgan masjid.
== Tarix ==
Sulton az-Zohir Baybars al-Bunduqdoriy nufuzli yetakchi hukumdorlardan boʻlib, Misrda [[Mamluklar davlati|mamluklar]] hukmronligi uchun mustahkam poydevor yaratgan. U muvaffaqiyatli davlat arbobi va jangchi boʻlgan, Suriya va [[Hijoz]]ni Misr bilan birlashtirgan, [[Salib yurishlari|salibchilardan]] muhim yerlarni bosib olgan, Kichik Armanistonga bostirib kirgan va Mamluklar hukmronligini [[Nubiya]] hududigacha kengaytirgan<ref name="Behrens">Doris Behrens-Abbouseif, "Cairo of the Mamluks: A History of the Architecture and its Culture, " London: I.B. Tauris and Co. Ltd., 2007.</ref> {{Rp|3}}. 1260-1277-yillarda hukmronlik qilgan Baybars koʻplab islohotlar, infratuzilma loyihalari oʻtkazib, Mamluklar davlatiga zamin yaratdi<ref name="Behrens" /> {{Rp|3}}. Baybarsning madrasasidan tashqari oʻz nomiga ikkita masjid, Husayniya masjidi va 1273-yilda janubiy Qohirada qishloqda qurilgan yana bir katta masjid boʻlgan, ulardan hech biri qolmagan<ref name="Behrens" /> {{Rp|55}}. 1267-yilda, eski [[Fotimiylar xalifaligi|Fotimiylar]] shahrining oʻrtasida Baybars madrasasi qurilganidan toʻrt yil oʻtib, Qohiraning shimoliy chekkasida shahar hayotidan uzoqda joylashgan Husayniya masjidida qurilish ishlarini boshlab yubordi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|121}}Bitirilishi bir yarim yil davom etgan va bir million dirhamga tushgan masjid Mamluklar davrining birinchi masjidi va yuz yil ichida Qohirada qurilgan birinchi [[Jome masjid|juma masjidi]] edi<ref name="Behrens" /> {{Rp|121}}.
Bu masjid olisda joylashganligi bu:Baybarsning taqvodor tabiatidan dalolat beradi, chunki u oʻzining Polo yerlarini [[vaqf]] qilgan va [[Xizr|Baybarsning]] munozarali homiysi Shayx Xizrning zaviyasiga yoki diniy maktabiga yaqin joyni tanlagan<ref name="Behrens"/> {{Rp|121}}. Davlat xayriya xizmatlari va binolarni tashkil etish hukmdorlar va boylar tomonidan fuqarolarni taʼminlovchi, hukmron tuzumga sodiqlikni targʻib qiluvchi muhim mexanizm edi. Qolaversa, bu yangi sulolalar uchun oʻz hukmronligini oʻrnatish, yirik binolarga ega yangi shahar markazlarini yaratish, yetakchilar uchun oʻz siyosiy va diniy qudratini namoyish etish yoʻli edi. Bu masjidning, joylashuvi va arxitekturasi Baybarsning muvaffaqiyatli harbiy rahbar va taqvodor hukmdor sifatidagi obroʻsi uchun juda muhim edi.
Keyingi asrlarda masjid tashlab ketilgan va turli maqsadlarda qayta ishlatilgan. Napoleon Misrni bosib olganida (1798-1801) u Sulkowski qal’asi deb nomlangan harbiy qal’a va shtab-kvartira sifatida ishlatilgan<ref name=":03">{{Kitob manbasi|last=Williams|first=Caroline|title=Islamic Monuments in Cairo: The Practical Guide|url=https://archive.org/details/islamicmonuments0000will_m1f9|publisher=The American University in Cairo Press|year=2018|isbn=|edition=7th|location=Cairo|pages=295–297}}</ref>. Keyinchalik, [[Muhammad Ali (Misr)|Muhammad Ali]] davrida (XIX asrning birinchi yarmi) Senegal jamoasi uchun kazarma sifatida foydalanilgan. Keyinchalik sovun zavodi va novvoyxona sifatida foydalanilgan. Britaniya istilosi davrida u armiya ombori, keyin esa qassobxona sifatida ishlatilgan<ref name=":2">{{veb manbasi|title=Qantara - The Mosque of Baybars|url=https://www.qantara-med.org/public/show_document.php?do_id=1064&lang=en|access-date=2021-06-19|website=www.qantara-med.org}}</ref>. Masjid soʻnggi yillarda tashlandiq va foydalanilmay qolgan, biroq hukumat tomonidan masjidni qayta tiklash boʻyicha yirik loyiha 2007-yilda boshlangan.
== Arxitektura ==
[[Fayl:Interior_zahir_baybars.jpg|left|thumb| Masjidning gipostil ichki qismi 2006-yil]]
Bu kvadrat shaklli, gipostyle masjid, yaʼni ustunlar bilan mustahkamlangan tekis tomli inshootdir. Bugungi kunda masjid oʻzining asosiy xususiyatlaridan mahrum boʻlgan<ref name="Behrens"/> {{Rp|123}}. Masjidning uchta chiqib turuvchi kirish joyi bor, ularning eng kattasi gʻarbiy devorda; gʻarbiy va sharqiy yoʻlaklarning ikkalasida uchta ustun bor; janubda oltita, shimolda esa ikkita<ref>{{veb manbasi |title=Mosque of Sultan Al-Zahir Baybars |publisher=Eternal Egypt |url=http://www.eternalegypt.org/EternalEgyptWebsiteWeb/HomeServlet?ee_website_action_key=action.display.element&story_id=&module_id=&language_id=1&element_id=30566&text=text}}</ref>. Masjid shaharning shimoli-gʻarbiy qismida joylashganligi sababli, uning orqa tomoni Qohiraga va shahardan kelgan barcha mehmonlarga qaratilgan<ref name="Behrens" /> {{Rp|123}}. Biroq, masjidni hatto orqadan ham [[mehrob]] ([[qibla]] devori oʻrtasida [[Makka]] yoʻnalishini belgilab beruvchi tokcha) oldidagi katta yogʻoch gumbazi bilan tanib turardi<ref name="Behrens" /> {{Rp|124}}.
[[Fayl:Qibla_wall.jpg|thumb| Qibla devoridagi [[mehrob]]]]
Masjidning maqsurasi monarx uchun ajratilgan mehrob oldidagi yopiq maydon boʻlib, gumbaz ostida ayniqsa katta boʻlib, „masjid ichidagi avtonom ziyoratgohga oʻxshaydi“<ref name="Behrens"/> {{Rp|124}}. Gumbaz boʻyalgan, qibla devori ham daraxtlar va boshqa koʻkatlarni ifodalovchi marmar va shisha mozaikalar bilan bezatilgan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|124}}Bu masjid Qohiradagi [[ablaq]]dan foydalanishning birinchi namunasidir, bu yerda toshda koʻrilgan chiziqli naqsh, keyinchalik butun shahar boʻylab Mamluk meʼmorchiligining mashhur bezakiga aylandi.
Mamluklarda binolarni muayyan diniy yoki tarixiy hodisalar bilan bogʻlash odatiy hol boʻlmasa-da, asl gumbaz Islomning gʻalabasini nishonlash va yangi Mamluklar hukmronligiga diniy qonuniylikni oʻrnatishga yordam berish uchun „salibchilar qalʼasidan olingan oʻljalarni“ oʻz ichiga olgan<ref name="Behrens"/> {{Rp|17}}. Bu qonuniylik, shuningdek, boshqa tarixiy taqvodor binolar va rejimlarning mavzularidan foydalangan holda yaratilgan; masalan, keel kamarlari, shuningdek, portal jabhalari, Fotimiylarning qurilish anʼanalari<ref name="Behrens" /> {{Rp|65}}.vMinoralar, ilk mamluklar davridagi anʼanaga koʻra, engil gʻishtdan qurilgan va ehtimol, Zaviyat al-Humud minoralariga oʻxshash boʻlgan<ref name="Behrens" />. {{Rp|77}}Tosh oʻymakorligi [[al-Hakim masjidi]], [[Al-ahmar masjidi|al-Ahmar masjidi]] va boshqa maʼlum [[madrasa]] va maqbaralarni eslatadi<ref name="Behrens" /> {{Rp|126}}.bUmuman olganda, masjid „Kayr anʼanalari“ uslibida qurilgan boʻlib, al-Hakim masjidiga juda koʻp oʻxshashliklar mavjud<ref name="Behrens" /> {{Rp|126}}.Bu tan olingan tuzilmalardan foydalanib, Baybars diniy mafkuraga sodiqlik va yuksak axloqiy obroʻ -eʼtiborni namoyon etdi, oʻzining qudrati va taqvodorligini koʻrsatdi. Fath qilingan binolarning elementlarini oʻzida mujassamlashtirgan holda, Baybars ham oʻzining gʻalabalarini nishonladi va haqiqatan ham uning buyukligini bugungi kunda ham Qohira chekkasidagi masjidi qoldiqlarida koʻrish mumkin.
{{Multiple image|image1=Ablaq design.jpg|caption1=Ablaq toshli shimoli-sharqiy kirish yo'li, (2006-yil fotosurati)|image2=Al-Zahir Baybars Mosque in Cairo DSCF4253.jpg|caption2=Shimoli-g'arbiy kirish yo'li, Fotimiy arx naqshlari bilan (2019-yil fotosurati)|image3=Al-Zahir Baybars Mosque in Cairo DSCF4257.jpg|caption3=Janubi-g'arbiy kirish yo'li (2019-yil fotosurati)|align=center|total_width=660}}
== Qayta tiklash ishlari ==
Yillar davomida tashlab ketilgan va qisman vayronaga aylangan masjid 2007-yilda katta restavratsiya boshlangan. Tomi yoʻq boʻlib ketgan, ichi havo taʼsirida qolgan masjid oʻsimlik va oʻsimliklardan tozalandi. 2008-yilda yakunlangan birinchi bosqich masjid poydevorini mustahkamladi va er osti suvlarining inshootga oqib chiqishini toʻxtatdi. 2011-yilda restavratsiya ishlari davom etayotgan Misr inqilobi va rekonstruksiya uchun ishlatiladigan materiallarda topilgan muammolar tufayli toʻxtatildi.<ref name=":1">{{yangiliklar manbasi|author=Reuters Staff|date=2018-10-17|title=Egypt resumes restoration of historic al-Zahir Baybars mosque|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-egypt-antiquities-religion-idINKCN1MR2BE|access-date=2021-06-19}}</ref> Ish 2018-yilda qayta tiklandi.Ikkinchi bosqich masjid pollarini asfaltlash, tom, gumbaz va minorasini rekonstruksiya qilishdan iborat boʻldi. Oxirgi bosqichda uning bezaklari va [[minbar]] qayta tiklanadi, Qayta tiklash ishlarining byudjeti Misr hukumati va [[Qozogʻiston]] hukumati tomonidan toʻlangan (hozirgi Qozogʻistonda tugʻilgan Baybars sharafiga) 100 million Misr funt sterlingini tashkil etadi.
== Yana qarang ==
* Masjidlar roʻyxati
* Afrikadagi masjidlar roʻyxati
* Misrdagi masjidlar roʻyxati
== Manbalar ==
{{Manbalar|32em}}
== Qoʻshimcha oʻqish ==
* [https://web.archive.org/web/20110207204231/http://maqrizi.com/ Maqrizi.com]
* [https://archnet.org/lobby/ Archnet.org] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140326025424/http://www.archnet.org/lobby/ |date=2014-03-26 }}
fual46sc095gnbnz2tszkmbhmt82vee
6197704
6197703
2026-07-07T16:20:37Z
Sherzod11W
273619
6197704
wikitext
text/x-wiki
{{Bino bilgiqutisi
| nomi = Al-Zohir Baybars masjidi
| asl_nomi = مسجد الظاهر بيبرس
| tasvir = Mosque of sultan al zahir baybars.jpg
| izoh =
| coordinates =
| maqom = Masjid
| boshlangan = 1267-yil
| tugagan = 1268-yil
| joylashuvi = Misrning Qohira shahrida
| manzil =
| mamlakat = Misr
| liftlar_soni =
| meʼmor =
| architecture_firm =
| main_contractor =
|uslubi=Fotimiylarning qurilish an'analari va islom me'morchiligi qorishmasi}}
'''Az-Zohir Baybars masjidi''' ({{lang-ar|مسجد الظاهر بيبرس}}) — [[Misr]]ning [[Qohira]] shahrida [[Mamluklar davlati|Mamluk]] sultoni az-Zahir Baybars al-Bunduqdoriy (1260-1277-yillar hukmronligi) tomonidan qurilgan masjid.
== Tarix ==
Sulton az-Zohir Baybars al-Bunduqdoriy nufuzli yetakchi hukumdorlardan boʻlib, Misrda [[Mamluklar davlati|mamluklar]] hukmronligi uchun mustahkam poydevor yaratgan. U muvaffaqiyatli davlat arbobi va jangchi boʻlgan, Suriya va [[Hijoz]]ni Misr bilan birlashtirgan, [[Salib yurishlari|salibchilardan]] muhim yerlarni bosib olgan, Kichik Armanistonga bostirib kirgan va Mamluklar hukmronligini [[Nubiya]] hududigacha kengaytirgan<ref name="Behrens">Doris Behrens-Abbouseif, "Cairo of the Mamluks: A History of the Architecture and its Culture, " London: I.B. Tauris and Co. Ltd., 2007.</ref> {{Rp|3}}. 1260-1277-yillarda hukmronlik qilgan Baybars koʻplab islohotlar, infratuzilma loyihalari oʻtkazib, Mamluklar davlatiga zamin yaratdi<ref name="Behrens" /> {{Rp|3}}. Baybarsning madrasasidan tashqari oʻz nomiga ikkita masjid, Husayniya masjidi va 1273-yilda janubiy Qohirada qishloqda qurilgan yana bir katta masjid boʻlgan, ulardan hech biri qolmagan<ref name="Behrens" /> {{Rp|55}}. 1267-yilda, eski [[Fotimiylar xalifaligi|Fotimiylar]] shahrining oʻrtasida Baybars madrasasi qurilganidan toʻrt yil oʻtib, Qohiraning shimoliy chekkasida shahar hayotidan uzoqda joylashgan Husayniya masjidida qurilish ishlarini boshlab yubordi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|121}}Bitirilishi bir yarim yil davom etgan va bir million dirhamga tushgan masjid Mamluklar davrining birinchi masjidi va yuz yil ichida Qohirada qurilgan birinchi [[Jome masjid|juma masjidi]] edi<ref name="Behrens" /> {{Rp|121}}.
Bu masjid olisda joylashganligi bu:Baybarsning taqvodor tabiatidan dalolat beradi, chunki u oʻzining Polo yerlarini [[vaqf]] qilgan va [[Xizr|Baybarsning]] munozarali homiysi Shayx Xizrning zaviyasiga yoki diniy maktabiga yaqin joyni tanlagan<ref name="Behrens"/> {{Rp|121}}. Davlat xayriya xizmatlari va binolarni tashkil etish hukmdorlar va boylar tomonidan fuqarolarni taʼminlovchi, hukmron tuzumga sodiqlikni targʻib qiluvchi muhim mexanizm edi. Qolaversa, bu yangi sulolalar uchun oʻz hukmronligini oʻrnatish, yirik binolarga ega yangi shahar markazlarini yaratish, yetakchilar uchun oʻz siyosiy va diniy qudratini namoyish etish yoʻli edi. Bu masjidning, joylashuvi va arxitekturasi Baybarsning muvaffaqiyatli harbiy rahbar va taqvodor hukmdor sifatidagi obroʻsi uchun juda muhim edi.
Keyingi asrlarda masjid tashlab ketilgan va turli maqsadlarda qayta ishlatilgan. Napoleon Misrni bosib olganida (1798-1801) u Sulkowski qal’asi deb nomlangan harbiy qal’a va shtab-kvartira sifatida ishlatilgan<ref name=":03">{{Kitob manbasi|last=Williams|first=Caroline|title=Islamic Monuments in Cairo: The Practical Guide|url=https://archive.org/details/islamicmonuments0000will_m1f9|publisher=The American University in Cairo Press|year=2018|isbn=|edition=7th|location=Cairo|pages=295–297}}</ref>. Keyinchalik, [[Muhammad Ali (Misr)|Muhammad Ali]] davrida (XIX asrning birinchi yarmi) Senegal jamoasi uchun kazarma sifatida foydalanilgan. Keyinchalik sovun zavodi va novvoyxona sifatida foydalanilgan. Britaniya istilosi davrida u armiya ombori, keyin esa qassobxona sifatida ishlatilgan<ref name=":2">{{veb manbasi|title=Qantara - The Mosque of Baybars|url=https://www.qantara-med.org/public/show_document.php?do_id=1064&lang=en|access-date=2021-06-19|website=www.qantara-med.org}}</ref>. Masjid soʻnggi yillarda tashlandiq va foydalanilmay qolgan, biroq hukumat tomonidan masjidni qayta tiklash boʻyicha yirik loyiha 2007-yilda boshlangan.
== Arxitektura ==
[[Fayl:Interior_zahir_baybars.jpg|left|thumb| Masjidning gipostil ichki qismi 2006-yil]]
Bu kvadrat shaklli, gipostyle masjid, yaʼni ustunlar bilan mustahkamlangan tekis tomli inshootdir. Bugungi kunda masjid oʻzining asosiy xususiyatlaridan mahrum boʻlgan<ref name="Behrens"/> {{Rp|123}}. Masjidning uchta chiqib turuvchi kirish joyi bor, ularning eng kattasi gʻarbiy devorda; gʻarbiy va sharqiy yoʻlaklarning ikkalasida uchta ustun bor; janubda oltita, shimolda esa ikkita<ref>{{veb manbasi |title=Mosque of Sultan Al-Zahir Baybars |publisher=Eternal Egypt |url=http://www.eternalegypt.org/EternalEgyptWebsiteWeb/HomeServlet?ee_website_action_key=action.display.element&story_id=&module_id=&language_id=1&element_id=30566&text=text}}</ref>. Masjid shaharning shimoli-gʻarbiy qismida joylashganligi sababli, uning orqa tomoni Qohiraga va shahardan kelgan barcha mehmonlarga qaratilgan<ref name="Behrens" /> {{Rp|123}}. Biroq, masjidni hatto orqadan ham [[mehrob]] ([[qibla]] devori oʻrtasida [[Makka]] yoʻnalishini belgilab beruvchi tokcha) oldidagi katta yogʻoch gumbazi bilan tanib turardi<ref name="Behrens" /> {{Rp|124}}.
[[Fayl:Qibla_wall.jpg|thumb| Qibla devoridagi [[mehrob]]]]
Masjidning maqsurasi monarx uchun ajratilgan mehrob oldidagi yopiq maydon boʻlib, gumbaz ostida ayniqsa katta boʻlib, „masjid ichidagi avtonom ziyoratgohga oʻxshaydi“<ref name="Behrens"/> {{Rp|124}}. Gumbaz boʻyalgan, qibla devori ham daraxtlar va boshqa koʻkatlarni ifodalovchi marmar va shisha mozaikalar bilan bezatilgan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|124}}Bu masjid Qohiradagi [[ablaq]]dan foydalanishning birinchi namunasidir, bu yerda toshda koʻrilgan chiziqli naqsh, keyinchalik butun shahar boʻylab Mamluk meʼmorchiligining mashhur bezakiga aylandi.
Mamluklarda binolarni muayyan diniy yoki tarixiy hodisalar bilan bogʻlash odatiy hol boʻlmasa-da, asl gumbaz Islomning gʻalabasini nishonlash va yangi Mamluklar hukmronligiga diniy qonuniylikni oʻrnatishga yordam berish uchun „salibchilar qalʼasidan olingan oʻljalarni“ oʻz ichiga olgan<ref name="Behrens"/> {{Rp|17}}. Bu qonuniylik, shuningdek, boshqa tarixiy taqvodor binolar va rejimlarning mavzularidan foydalangan holda yaratilgan; masalan, keel kamarlari, shuningdek, portal jabhalari, Fotimiylarning qurilish anʼanalari<ref name="Behrens" /> {{Rp|65}}.vMinoralar, ilk mamluklar davridagi anʼanaga koʻra, engil gʻishtdan qurilgan va ehtimol, Zaviyat al-Humud minoralariga oʻxshash boʻlgan<ref name="Behrens" />. {{Rp|77}}Tosh oʻymakorligi [[al-Hakim masjidi]], [[Al-ahmar masjidi|al-Ahmar masjidi]] va boshqa maʼlum [[madrasa]] va maqbaralarni eslatadi<ref name="Behrens" /> {{Rp|126}}.bUmuman olganda, masjid „Kayr anʼanalari“ uslibida qurilgan boʻlib, al-Hakim masjidiga juda koʻp oʻxshashliklar mavjud<ref name="Behrens" /> {{Rp|126}}.Bu tan olingan tuzilmalardan foydalanib, Baybars diniy mafkuraga sodiqlik va yuksak axloqiy obroʻ -eʼtiborni namoyon etdi, oʻzining qudrati va taqvodorligini koʻrsatdi. Fath qilingan binolarning elementlarini oʻzida mujassamlashtirgan holda, Baybars ham oʻzining gʻalabalarini nishonladi va haqiqatan ham uning buyukligini bugungi kunda ham Qohira chekkasidagi masjidi qoldiqlarida koʻrish mumkin.
{{Multiple image|image1=Ablaq design.jpg|caption1=Ablaq toshli shimoli-sharqiy kirish yo'li, (2006-yil fotosurati)|image2=Al-Zahir Baybars Mosque in Cairo DSCF4253.jpg|caption2=Shimoli-g'arbiy kirish yo'li, Fotimiy arx naqshlari bilan (2019-yil fotosurati)|image3=Al-Zahir Baybars Mosque in Cairo DSCF4257.jpg|caption3=Janubi-g'arbiy kirish yo'li (2019-yil fotosurati)|align=center|total_width=660}}
== Qayta tiklash ishlari ==
Yillar davomida tashlab ketilgan va qisman vayronaga aylangan masjid 2007-yilda katta restavratsiya boshlangan. Tomi yoʻq boʻlib ketgan, ichi havo taʼsirida qolgan masjid oʻsimlik va oʻsimliklardan tozalandi. 2008-yilda yakunlangan birinchi bosqich masjid poydevorini mustahkamladi va er osti suvlarining inshootga oqib chiqishini toʻxtatdi. 2011-yilda restavratsiya ishlari davom etayotgan Misr inqilobi va rekonstruksiya uchun ishlatiladigan materiallarda topilgan muammolar tufayli toʻxtatildi<ref name=":1">{{yangiliklar manbasi|author=Reuters Staff|date=2018-10-17|title=Egypt resumes restoration of historic al-Zahir Baybars mosque|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-egypt-antiquities-religion-idINKCN1MR2BE|access-date=2021-06-19}}</ref>. Ish 2018-yilda qayta tiklandi.Ikkinchi bosqich masjid pollarini asfaltlash, tom, gumbaz va minorasini rekonstruksiya qilishdan iborat boʻldi. Oxirgi bosqichda uning bezaklari va [[minbar]] qayta tiklanadi, Qayta tiklash ishlarining byudjeti Misr hukumati va [[Qozogʻiston]] hukumati tomonidan toʻlangan (hozirgi Qozogʻistonda tugʻilgan Baybars sharafiga) 100 million Misr funt sterlingini tashkil etadi.
== Yana qarang ==
* Masjidlar roʻyxati
* Afrikadagi masjidlar roʻyxati
* Misrdagi masjidlar roʻyxati
== Manbalar ==
{{Manbalar|32em}}
== Qoʻshimcha oʻqish ==
* [https://web.archive.org/web/20110207204231/http://maqrizi.com/ Maqrizi.com]
* [https://archnet.org/lobby/ Archnet.org] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140326025424/http://www.archnet.org/lobby/ |date=2014-03-26 }}
6svoaocjo6km6nxxwexahmw3v4hsxrs
6197705
6197704
2026-07-07T16:21:03Z
Sherzod11W
273619
6197705
wikitext
text/x-wiki
{{Bino bilgiqutisi
| nomi = Al-Zohir Baybars masjidi
| asl_nomi = مسجد الظاهر بيبرس
| tasvir = Mosque of sultan al zahir baybars.jpg
| izoh =
| coordinates =
| maqom = Masjid
| boshlangan = 1267-yil
| tugagan = 1268-yil
| joylashuvi = Misrning Qohira shahrida
| manzil =
| mamlakat = Misr
| liftlar_soni =
| meʼmor =
| architecture_firm =
| main_contractor =
|uslubi=Fotimiylarning qurilish an'analari va islom me'morchiligi qorishmasi}}
'''Az-Zohir Baybars masjidi''' ({{lang-ar|مسجد الظاهر بيبرس}}) — [[Misr]]ning [[Qohira]] shahrida [[Mamluklar davlati|Mamluk]] sultoni az-Zahir Baybars al-Bunduqdoriy (1260-1277-yillar hukmronligi) tomonidan qurilgan masjid.
== Tarix ==
Sulton az-Zohir Baybars al-Bunduqdoriy nufuzli yetakchi hukumdorlardan boʻlib, Misrda [[Mamluklar davlati|mamluklar]] hukmronligi uchun mustahkam poydevor yaratgan. U muvaffaqiyatli davlat arbobi va jangchi boʻlgan, Suriya va [[Hijoz]]ni Misr bilan birlashtirgan, [[Salib yurishlari|salibchilardan]] muhim yerlarni bosib olgan, Kichik Armanistonga bostirib kirgan va Mamluklar hukmronligini [[Nubiya]] hududigacha kengaytirgan<ref name="Behrens">Doris Behrens-Abbouseif, "Cairo of the Mamluks: A History of the Architecture and its Culture, " London: I.B. Tauris and Co. Ltd., 2007.</ref> {{Rp|3}}. 1260-1277-yillarda hukmronlik qilgan Baybars koʻplab islohotlar, infratuzilma loyihalari oʻtkazib, Mamluklar davlatiga zamin yaratdi<ref name="Behrens" /> {{Rp|3}}. Baybarsning madrasasidan tashqari oʻz nomiga ikkita masjid, Husayniya masjidi va 1273-yilda janubiy Qohirada qishloqda qurilgan yana bir katta masjid boʻlgan, ulardan hech biri qolmagan<ref name="Behrens" /> {{Rp|55}}. 1267-yilda, eski [[Fotimiylar xalifaligi|Fotimiylar]] shahrining oʻrtasida Baybars madrasasi qurilganidan toʻrt yil oʻtib, Qohiraning shimoliy chekkasida shahar hayotidan uzoqda joylashgan Husayniya masjidida qurilish ishlarini boshlab yubordi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|121}}Bitirilishi bir yarim yil davom etgan va bir million dirhamga tushgan masjid Mamluklar davrining birinchi masjidi va yuz yil ichida Qohirada qurilgan birinchi [[Jome masjid|juma masjidi]] edi<ref name="Behrens" /> {{Rp|121}}.
Bu masjid olisda joylashganligi bu:Baybarsning taqvodor tabiatidan dalolat beradi, chunki u oʻzining Polo yerlarini [[vaqf]] qilgan va [[Xizr|Baybarsning]] munozarali homiysi Shayx Xizrning zaviyasiga yoki diniy maktabiga yaqin joyni tanlagan<ref name="Behrens"/> {{Rp|121}}. Davlat xayriya xizmatlari va binolarni tashkil etish hukmdorlar va boylar tomonidan fuqarolarni taʼminlovchi, hukmron tuzumga sodiqlikni targʻib qiluvchi muhim mexanizm edi. Qolaversa, bu yangi sulolalar uchun oʻz hukmronligini oʻrnatish, yirik binolarga ega yangi shahar markazlarini yaratish, yetakchilar uchun oʻz siyosiy va diniy qudratini namoyish etish yoʻli edi. Bu masjidning, joylashuvi va arxitekturasi Baybarsning muvaffaqiyatli harbiy rahbar va taqvodor hukmdor sifatidagi obroʻsi uchun juda muhim edi.
Keyingi asrlarda masjid tashlab ketilgan va turli maqsadlarda qayta ishlatilgan. Napoleon Misrni bosib olganida (1798-1801) u Sulkowski qal’asi deb nomlangan harbiy qal’a va shtab-kvartira sifatida ishlatilgan<ref name=":03">{{Kitob manbasi|last=Williams|first=Caroline|title=Islamic Monuments in Cairo: The Practical Guide|url=https://archive.org/details/islamicmonuments0000will_m1f9|publisher=The American University in Cairo Press|year=2018|isbn=|edition=7th|location=Cairo|pages=295–297}}</ref>. Keyinchalik, [[Muhammad Ali (Misr)|Muhammad Ali]] davrida (XIX asrning birinchi yarmi) Senegal jamoasi uchun kazarma sifatida foydalanilgan. Keyinchalik sovun zavodi va novvoyxona sifatida foydalanilgan. Britaniya istilosi davrida u armiya ombori, keyin esa qassobxona sifatida ishlatilgan<ref name=":2">{{veb manbasi|title=Qantara - The Mosque of Baybars|url=https://www.qantara-med.org/public/show_document.php?do_id=1064&lang=en|access-date=2021-06-19|website=www.qantara-med.org}}</ref>. Masjid soʻnggi yillarda tashlandiq va foydalanilmay qolgan, biroq hukumat tomonidan masjidni qayta tiklash boʻyicha yirik loyiha 2007-yilda boshlangan.
== Arxitektura ==
[[Fayl:Interior_zahir_baybars.jpg|left|thumb| Masjidning gipostil ichki qismi 2006-yil]]
Bu kvadrat shaklli, gipostyle masjid, yaʼni ustunlar bilan mustahkamlangan tekis tomli inshootdir. Bugungi kunda masjid oʻzining asosiy xususiyatlaridan mahrum boʻlgan<ref name="Behrens"/> {{Rp|123}}. Masjidning uchta chiqib turuvchi kirish joyi bor, ularning eng kattasi gʻarbiy devorda; gʻarbiy va sharqiy yoʻlaklarning ikkalasida uchta ustun bor; janubda oltita, shimolda esa ikkita<ref>{{veb manbasi |title=Mosque of Sultan Al-Zahir Baybars |publisher=Eternal Egypt |url=http://www.eternalegypt.org/EternalEgyptWebsiteWeb/HomeServlet?ee_website_action_key=action.display.element&story_id=&module_id=&language_id=1&element_id=30566&text=text}}</ref>. Masjid shaharning shimoli-gʻarbiy qismida joylashganligi sababli, uning orqa tomoni Qohiraga va shahardan kelgan barcha mehmonlarga qaratilgan<ref name="Behrens" /> {{Rp|123}}. Biroq, masjidni hatto orqadan ham [[mehrob]] ([[qibla]] devori oʻrtasida [[Makka]] yoʻnalishini belgilab beruvchi tokcha) oldidagi katta yogʻoch gumbazi bilan tanib turardi<ref name="Behrens" /> {{Rp|124}}.
[[Fayl:Qibla_wall.jpg|thumb| Qibla devoridagi [[mehrob]]]]
Masjidning maqsurasi monarx uchun ajratilgan mehrob oldidagi yopiq maydon boʻlib, gumbaz ostida ayniqsa katta boʻlib, „masjid ichidagi avtonom ziyoratgohga oʻxshaydi“<ref name="Behrens"/> {{Rp|124}}. Gumbaz boʻyalgan, qibla devori ham daraxtlar va boshqa koʻkatlarni ifodalovchi marmar va shisha mozaikalar bilan bezatilgan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|124}}Bu masjid Qohiradagi [[ablaq]]dan foydalanishning birinchi namunasidir, bu yerda toshda koʻrilgan chiziqli naqsh, keyinchalik butun shahar boʻylab Mamluk meʼmorchiligining mashhur bezakiga aylandi.
Mamluklarda binolarni muayyan diniy yoki tarixiy hodisalar bilan bogʻlash odatiy hol boʻlmasa-da, asl gumbaz Islomning gʻalabasini nishonlash va yangi Mamluklar hukmronligiga diniy qonuniylikni oʻrnatishga yordam berish uchun „salibchilar qalʼasidan olingan oʻljalarni“ oʻz ichiga olgan<ref name="Behrens"/> {{Rp|17}}. Bu qonuniylik, shuningdek, boshqa tarixiy taqvodor binolar va rejimlarning mavzularidan foydalangan holda yaratilgan; masalan, keel kamarlari, shuningdek, portal jabhalari, Fotimiylarning qurilish anʼanalari<ref name="Behrens" /> {{Rp|65}}.vMinoralar, ilk mamluklar davridagi anʼanaga koʻra, engil gʻishtdan qurilgan va ehtimol, Zaviyat al-Humud minoralariga oʻxshash boʻlgan<ref name="Behrens" />. {{Rp|77}}Tosh oʻymakorligi [[al-Hakim masjidi]], [[Al-ahmar masjidi|al-Ahmar masjidi]] va boshqa maʼlum [[madrasa]] va maqbaralarni eslatadi<ref name="Behrens" /> {{Rp|126}}.bUmuman olganda, masjid „Kayr anʼanalari“ uslibida qurilgan boʻlib, al-Hakim masjidiga juda koʻp oʻxshashliklar mavjud<ref name="Behrens" /> {{Rp|126}}.Bu tan olingan tuzilmalardan foydalanib, Baybars diniy mafkuraga sodiqlik va yuksak axloqiy obroʻ -eʼtiborni namoyon etdi, oʻzining qudrati va taqvodorligini koʻrsatdi. Fath qilingan binolarning elementlarini oʻzida mujassamlashtirgan holda, Baybars ham oʻzining gʻalabalarini nishonladi va haqiqatan ham uning buyukligini bugungi kunda ham Qohira chekkasidagi masjidi qoldiqlarida koʻrish mumkin.
{{Multiple image|image1=Ablaq design.jpg|caption1=Ablaq toshli shimoli-sharqiy kirish yo'li, (2006-yil fotosurati)|image2=Al-Zahir Baybars Mosque in Cairo DSCF4253.jpg|caption2=Shimoli-g'arbiy kirish yo'li, Fotimiy arx naqshlari bilan (2019-yil fotosurati)|image3=Al-Zahir Baybars Mosque in Cairo DSCF4257.jpg|caption3=Janubi-g'arbiy kirish yo'li (2019-yil fotosurati)|align=center|total_width=660}}
== Qayta tiklash ishlari ==
Yillar davomida tashlab ketilgan va qisman vayronaga aylangan masjid 2007-yilda katta restavratsiya boshlangan. Tomi yoʻq boʻlib ketgan, ichi havo taʼsirida qolgan masjid oʻsimlik va oʻsimliklardan tozalandi. 2008-yilda yakunlangan birinchi bosqich masjid poydevorini mustahkamladi va er osti suvlarining inshootga oqib chiqishini toʻxtatdi. 2011-yilda restavratsiya ishlari davom etayotgan Misr inqilobi va rekonstruksiya uchun ishlatiladigan materiallarda topilgan muammolar tufayli toʻxtatildi<ref name=":1">{{yangiliklar manbasi|author=Reuters Staff|date=2018-10-17|title=Egypt resumes restoration of historic al-Zahir Baybars mosque|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-egypt-antiquities-religion-idINKCN1MR2BE|access-date=2021-06-19}}</ref>. Ish 2018-yilda qayta tiklandi.Ikkinchi bosqich masjid pollarini asfaltlash, tom, gumbaz va minorasini rekonstruksiya qilishdan iborat boʻldi. Oxirgi bosqichda uning bezaklari va [[minbar]] qayta tiklanadi, Qayta tiklash ishlarining byudjeti Misr hukumati va [[Qozogʻiston]] hukumati tomonidan toʻlangan (hozirgi Qozogʻistonda tugʻilgan Baybars sharafiga) 100 million Misr funt sterlingini tashkil etadi.
== Yana qarang ==
* [[Masjidlar roʻyxati]]
* [[Afrikadagi masjidlar roʻyxati]]
* [[Misrdagi masjidlar roʻyxati]]
== Manbalar ==
{{Manbalar|32em}}
== Qoʻshimcha oʻqish ==
* [https://web.archive.org/web/20110207204231/http://maqrizi.com/ Maqrizi.com]
* [https://archnet.org/lobby/ Archnet.org] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140326025424/http://www.archnet.org/lobby/ |date=2014-03-26 }}
ci1qnoubu42hxf6ptqso9n6qfj76ekh
6197706
6197705
2026-07-07T16:21:11Z
Sherzod11W
273619
6197706
wikitext
text/x-wiki
{{Bino bilgiqutisi
| nomi = Al-Zohir Baybars masjidi
| asl_nomi = مسجد الظاهر بيبرس
| tasvir = Mosque of sultan al zahir baybars.jpg
| izoh =
| coordinates =
| maqom = Masjid
| boshlangan = 1267-yil
| tugagan = 1268-yil
| joylashuvi = Misrning Qohira shahrida
| manzil =
| mamlakat = Misr
| liftlar_soni =
| meʼmor =
| architecture_firm =
| main_contractor =
|uslubi=Fotimiylarning qurilish an'analari va islom me'morchiligi qorishmasi}}
'''Az-Zohir Baybars masjidi''' ({{lang-ar|مسجد الظاهر بيبرس}}) — [[Misr]]ning [[Qohira]] shahrida [[Mamluklar davlati|Mamluk]] sultoni az-Zahir Baybars al-Bunduqdoriy (1260-1277-yillar hukmronligi) tomonidan qurilgan masjid.
== Tarix ==
Sulton az-Zohir Baybars al-Bunduqdoriy nufuzli yetakchi hukumdorlardan boʻlib, Misrda [[Mamluklar davlati|mamluklar]] hukmronligi uchun mustahkam poydevor yaratgan. U muvaffaqiyatli davlat arbobi va jangchi boʻlgan, Suriya va [[Hijoz]]ni Misr bilan birlashtirgan, [[Salib yurishlari|salibchilardan]] muhim yerlarni bosib olgan, Kichik Armanistonga bostirib kirgan va Mamluklar hukmronligini [[Nubiya]] hududigacha kengaytirgan<ref name="Behrens">Doris Behrens-Abbouseif, "Cairo of the Mamluks: A History of the Architecture and its Culture, " London: I.B. Tauris and Co. Ltd., 2007.</ref> {{Rp|3}}. 1260-1277-yillarda hukmronlik qilgan Baybars koʻplab islohotlar, infratuzilma loyihalari oʻtkazib, Mamluklar davlatiga zamin yaratdi<ref name="Behrens" /> {{Rp|3}}. Baybarsning madrasasidan tashqari oʻz nomiga ikkita masjid, Husayniya masjidi va 1273-yilda janubiy Qohirada qishloqda qurilgan yana bir katta masjid boʻlgan, ulardan hech biri qolmagan<ref name="Behrens" /> {{Rp|55}}. 1267-yilda, eski [[Fotimiylar xalifaligi|Fotimiylar]] shahrining oʻrtasida Baybars madrasasi qurilganidan toʻrt yil oʻtib, Qohiraning shimoliy chekkasida shahar hayotidan uzoqda joylashgan Husayniya masjidida qurilish ishlarini boshlab yubordi.<ref name="Behrens" /> {{Rp|121}}Bitirilishi bir yarim yil davom etgan va bir million dirhamga tushgan masjid Mamluklar davrining birinchi masjidi va yuz yil ichida Qohirada qurilgan birinchi [[Jome masjid|juma masjidi]] edi<ref name="Behrens" /> {{Rp|121}}.
Bu masjid olisda joylashganligi bu:Baybarsning taqvodor tabiatidan dalolat beradi, chunki u oʻzining Polo yerlarini [[vaqf]] qilgan va [[Xizr|Baybarsning]] munozarali homiysi Shayx Xizrning zaviyasiga yoki diniy maktabiga yaqin joyni tanlagan<ref name="Behrens"/> {{Rp|121}}. Davlat xayriya xizmatlari va binolarni tashkil etish hukmdorlar va boylar tomonidan fuqarolarni taʼminlovchi, hukmron tuzumga sodiqlikni targʻib qiluvchi muhim mexanizm edi. Qolaversa, bu yangi sulolalar uchun oʻz hukmronligini oʻrnatish, yirik binolarga ega yangi shahar markazlarini yaratish, yetakchilar uchun oʻz siyosiy va diniy qudratini namoyish etish yoʻli edi. Bu masjidning, joylashuvi va arxitekturasi Baybarsning muvaffaqiyatli harbiy rahbar va taqvodor hukmdor sifatidagi obroʻsi uchun juda muhim edi.
Keyingi asrlarda masjid tashlab ketilgan va turli maqsadlarda qayta ishlatilgan. Napoleon Misrni bosib olganida (1798-1801) u Sulkowski qal’asi deb nomlangan harbiy qal’a va shtab-kvartira sifatida ishlatilgan<ref name=":03">{{Kitob manbasi|last=Williams|first=Caroline|title=Islamic Monuments in Cairo: The Practical Guide|url=https://archive.org/details/islamicmonuments0000will_m1f9|publisher=The American University in Cairo Press|year=2018|isbn=|edition=7th|location=Cairo|pages=295–297}}</ref>. Keyinchalik, [[Muhammad Ali (Misr)|Muhammad Ali]] davrida (XIX asrning birinchi yarmi) Senegal jamoasi uchun kazarma sifatida foydalanilgan. Keyinchalik sovun zavodi va novvoyxona sifatida foydalanilgan. Britaniya istilosi davrida u armiya ombori, keyin esa qassobxona sifatida ishlatilgan<ref name=":2">{{veb manbasi|title=Qantara - The Mosque of Baybars|url=https://www.qantara-med.org/public/show_document.php?do_id=1064&lang=en|access-date=2021-06-19|website=www.qantara-med.org}}</ref>. Masjid soʻnggi yillarda tashlandiq va foydalanilmay qolgan, biroq hukumat tomonidan masjidni qayta tiklash boʻyicha yirik loyiha 2007-yilda boshlangan.
== Arxitektura ==
[[Fayl:Interior_zahir_baybars.jpg|left|thumb| Masjidning gipostil ichki qismi 2006-yil]]
Bu kvadrat shaklli, gipostyle masjid, yaʼni ustunlar bilan mustahkamlangan tekis tomli inshootdir. Bugungi kunda masjid oʻzining asosiy xususiyatlaridan mahrum boʻlgan<ref name="Behrens"/> {{Rp|123}}. Masjidning uchta chiqib turuvchi kirish joyi bor, ularning eng kattasi gʻarbiy devorda; gʻarbiy va sharqiy yoʻlaklarning ikkalasida uchta ustun bor; janubda oltita, shimolda esa ikkita<ref>{{veb manbasi |title=Mosque of Sultan Al-Zahir Baybars |publisher=Eternal Egypt |url=http://www.eternalegypt.org/EternalEgyptWebsiteWeb/HomeServlet?ee_website_action_key=action.display.element&story_id=&module_id=&language_id=1&element_id=30566&text=text}}</ref>. Masjid shaharning shimoli-gʻarbiy qismida joylashganligi sababli, uning orqa tomoni Qohiraga va shahardan kelgan barcha mehmonlarga qaratilgan<ref name="Behrens" /> {{Rp|123}}. Biroq, masjidni hatto orqadan ham [[mehrob]] ([[qibla]] devori oʻrtasida [[Makka]] yoʻnalishini belgilab beruvchi tokcha) oldidagi katta yogʻoch gumbazi bilan tanib turardi<ref name="Behrens" /> {{Rp|124}}.
[[Fayl:Qibla_wall.jpg|thumb| Qibla devoridagi [[mehrob]]]]
Masjidning maqsurasi monarx uchun ajratilgan mehrob oldidagi yopiq maydon boʻlib, gumbaz ostida ayniqsa katta boʻlib, „masjid ichidagi avtonom ziyoratgohga oʻxshaydi“<ref name="Behrens"/> {{Rp|124}}. Gumbaz boʻyalgan, qibla devori ham daraxtlar va boshqa koʻkatlarni ifodalovchi marmar va shisha mozaikalar bilan bezatilgan.<ref name="Behrens" /> {{Rp|124}}Bu masjid Qohiradagi [[ablaq]]dan foydalanishning birinchi namunasidir, bu yerda toshda koʻrilgan chiziqli naqsh, keyinchalik butun shahar boʻylab Mamluk meʼmorchiligining mashhur bezakiga aylandi.
Mamluklarda binolarni muayyan diniy yoki tarixiy hodisalar bilan bogʻlash odatiy hol boʻlmasa-da, asl gumbaz Islomning gʻalabasini nishonlash va yangi Mamluklar hukmronligiga diniy qonuniylikni oʻrnatishga yordam berish uchun „salibchilar qalʼasidan olingan oʻljalarni“ oʻz ichiga olgan<ref name="Behrens"/> {{Rp|17}}. Bu qonuniylik, shuningdek, boshqa tarixiy taqvodor binolar va rejimlarning mavzularidan foydalangan holda yaratilgan; masalan, keel kamarlari, shuningdek, portal jabhalari, Fotimiylarning qurilish anʼanalari<ref name="Behrens" /> {{Rp|65}}.vMinoralar, ilk mamluklar davridagi anʼanaga koʻra, engil gʻishtdan qurilgan va ehtimol, Zaviyat al-Humud minoralariga oʻxshash boʻlgan<ref name="Behrens" />. {{Rp|77}}Tosh oʻymakorligi [[al-Hakim masjidi]], [[Al-ahmar masjidi|al-Ahmar masjidi]] va boshqa maʼlum [[madrasa]] va maqbaralarni eslatadi<ref name="Behrens" /> {{Rp|126}}.bUmuman olganda, masjid „Kayr anʼanalari“ uslibida qurilgan boʻlib, al-Hakim masjidiga juda koʻp oʻxshashliklar mavjud<ref name="Behrens" /> {{Rp|126}}.Bu tan olingan tuzilmalardan foydalanib, Baybars diniy mafkuraga sodiqlik va yuksak axloqiy obroʻ -eʼtiborni namoyon etdi, oʻzining qudrati va taqvodorligini koʻrsatdi. Fath qilingan binolarning elementlarini oʻzida mujassamlashtirgan holda, Baybars ham oʻzining gʻalabalarini nishonladi va haqiqatan ham uning buyukligini bugungi kunda ham Qohira chekkasidagi masjidi qoldiqlarida koʻrish mumkin.
{{Multiple image|image1=Ablaq design.jpg|caption1=Ablaq toshli shimoli-sharqiy kirish yo'li, (2006-yil fotosurati)|image2=Al-Zahir Baybars Mosque in Cairo DSCF4253.jpg|caption2=Shimoli-g'arbiy kirish yo'li, Fotimiy arx naqshlari bilan (2019-yil fotosurati)|image3=Al-Zahir Baybars Mosque in Cairo DSCF4257.jpg|caption3=Janubi-g'arbiy kirish yo'li (2019-yil fotosurati)|align=center|total_width=660}}
== Qayta tiklash ishlari ==
Yillar davomida tashlab ketilgan va qisman vayronaga aylangan masjid 2007-yilda katta restavratsiya boshlangan. Tomi yoʻq boʻlib ketgan, ichi havo taʼsirida qolgan masjid oʻsimlik va oʻsimliklardan tozalandi. 2008-yilda yakunlangan birinchi bosqich masjid poydevorini mustahkamladi va er osti suvlarining inshootga oqib chiqishini toʻxtatdi. 2011-yilda restavratsiya ishlari davom etayotgan Misr inqilobi va rekonstruksiya uchun ishlatiladigan materiallarda topilgan muammolar tufayli toʻxtatildi<ref name=":1">{{yangiliklar manbasi|author=Reuters Staff|date=2018-10-17|title=Egypt resumes restoration of historic al-Zahir Baybars mosque|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-egypt-antiquities-religion-idINKCN1MR2BE|access-date=2021-06-19}}</ref>. Ish 2018-yilda qayta tiklandi.Ikkinchi bosqich masjid pollarini asfaltlash, tom, gumbaz va minorasini rekonstruksiya qilishdan iborat boʻldi. Oxirgi bosqichda uning bezaklari va [[minbar]] qayta tiklanadi, Qayta tiklash ishlarining byudjeti Misr hukumati va [[Qozogʻiston]] hukumati tomonidan toʻlangan (hozirgi Qozogʻistonda tugʻilgan Baybars sharafiga) 100 million Misr funt sterlingini tashkil etadi.
== Yana qarang ==
* [[Masjidlar roʻyxati]]
* [[Afrikadagi masjidlar roʻyxati]]
* [[Misrdagi masjidlar roʻyxati]]
== Manbalar ==
{{manbalar|32em}}
== Qoʻshimcha oʻqish ==
* [https://web.archive.org/web/20110207204231/http://maqrizi.com/ Maqrizi.com]
* [https://archnet.org/lobby/ Archnet.org] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140326025424/http://www.archnet.org/lobby/ |date=2014-03-26 }}
de9etsro4q0r33x17n8b82ckb0n28g2
Bioinformatika
0
731934
6197969
6170659
2026-07-08T05:40:57Z
Erkinjonov Bobur Mirzo
254938
/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */
6197969
wikitext
text/x-wiki
[[Tasvir:Genome viewer screenshot small.png|thumbnail|220px|nson X xromosomasining xaritasi (NCBI veb-saytidan). Inson genomining yigʻilishi bioinformatikaning eng katta yutuqlaridan biridir.]]
'''Bioinformatika''' — umumiy [[biologiya]], [[molekulyar biologiya]] , [[kibernetika]], [[genetika]] , [[kimyo]], [[informatika]] , [[matematika]] va statistikani birlashtirgan fanlararo sohadir. Katta hajmdagi maʼlumotlarni tahlil qilishni talab qiladigan keng koʻlamli biologik muammolar bioinformatika dasturlari yordamida hal qilinadi.<ref>Can, T. Bioinformatikaga kirish // miRNomics: MicroRNK Biologiyasi va Hisoblash tahlili: [ uz. ] / Muharrirlar Malik Yusuf va Jens Allmer. — Totowa, NJ: Humana Press, 2014. — P. 51-71. — 325 b. — (Molekulyar biologiyada metodlar; 1107-jild). — ISBN 978-1-62703-748-8. — ISBN 978-1-62703-747-1 doi : 10.1007/978-1-62703-748-8_4</ref>. Bioinformatika asosan kompyuter usullarini oʻrganish va ishlab chiqishni oʻz ichiga oladi va biologik maʼlumotlarni olish, tahlil qilish, saqlash, tartibga solish va vizualizatsiya qilishga qaratilgan.<ref>https://www.researchgate.net/publication/231337374_Computational_Biology_Bioinformatics_A_Gentle_Overview</ref>. Bioinformatika [[amaliy matematika]] , [[statistika]] va [[informatika]] usullardan foydalanadi. Bioinformatika [[biokimyo]] , [[biofizika]] , [[ekologiya]] va boshqa sohalarda qoʻllanadi. Bu sohada eng koʻp qoʻllanadigan dasturlar va texnologiyalar [[Python]] , [[ruby|R]] , [[Java]] , [[C#]] , [[C++]] dasturlash tillaridir; belgilash tili — [[XML]] ; maʼlumotlar bazalari uchun [[dasturlash tili]] — [[SQL]]; Parallel hisoblashning dasturiy va apparat arxitekturasi — [[CUDA]]; texnik hisob-kitoblarga oid masalalarni yechish uchun amaliy dasturlar toʻplami va ushbu paketda qoʻllanadigan dasturlash tili — [[MATLAB]] va [[elektron jadvallar]]
== '''Kirish''' ==
Bioinformatika biologiyaning koʻplab sohalarining muhim qismiga aylandi. Bioinformatikaning tahlil usullari ushbu soha rivojlanishidan oldin deyarli imkonsiz boʻlgan katta hajmdagi eksperimental maʼlumotlarni sharhlash imkonini beradi. [[Genetika]] va [[genomika]] sohasida bioinformatika genomlarning funksional annotatsiyasi, mutatsiyalarni aniqlash va tahlil qilishda yordam beradi. Bularning ichida muhim vazifalarnig biri [[gen ekspressiyasi]] va uni tartibga solish usullarini oʻrganishdir. Bundan tashqari, bioinformatika dasturlari genomik maʼlumotlarni solishtirish imkonini beradi, bu [[molekulyar evolyutsiya]] qonuniyatlarini oʻrganishga imkon tugʻdiradi. Umuman olganda, bioinformatika tizim biologiyasining muhim qismi boʻlgan biokimyoviy yoʻllar va tarmoqlarni tahlil qilish va kataloglashda yordam beradi. Strukturaviy biologiyada u [[DNK]], [[RNK]] va oqsil tuzilmalarini, shuningdek molekulyar oʻzaro taʼsirlarni modellashtirishda yordam beradi. Biologik maʼlumotlarni qayta ishlash sohasidagi soʻnggi yutuqlar biomeditsina sohasida sezilarli oʻzgarishlarga olib keldi. Bioinformatikaning rivojlanishi tufayli olimlar irsiy va orttirilgan kasalliklarning asosiy molekulyar mexanizmlarini aniqlashga muvaffaq boʻlishdi, bu esa samarali davolash usullarini ishlab chiqishga va kasalliklarni tashxislash uchun aniqroq testlarni ishlab chiqishga yordam beradi.<ref>[https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-981-15-2445-5_2 ''Manisekhar S. R., Siddesh G. M., Manvi S. S.'' Introduction to Bioinformatics // Statistical Modelling and Machine Learning Principles for Bioinformatics Techniques, Tools, and Applications. — Springer, Singapore, 2020. — S. 3-9.]</ref>. Bemorlarga dori vositalarining samaradorligi va salbiy taʼsirini bashorat qilishga imkon beruvchi tadqiqot yoʻnalishi farmakogenetika deyiladi. Farmakogenetikaning asosi bioinformatika usullariga tayangan.
== '''DNK va oqsil ketma — ketliklari''' ==
DNK va oqsil ketma — ketliklari aniqlanishining bioinformatika fani tarixida 1950-yillardagi yutuqlardan kuzatish mumkin. 1953 — yil fevral oyida [[Uotsonkrik modeli|Watson va Crick]] DNK molekulasining modelini taklif qilishdi va 1953 — yil may oyida ular [[Nature jurnali]]da genetik maʼlumot kodining tashuvchisi sifatida DNK molekulyasiga oid maqola chop etishdi.<ref>Watson J. D., Crick F. H. Genetical implications of the structure of deoxyribonucleic acid // Nature : journal. — 1953. — May (vol. 171, no. 4361). — P. 964—967. — doi:10.1038/171964b0. — Bibcode: 1953Natur.171..964W. — PMID 13063483.</ref>. Shuningdek, 1950-yillarning oxirida Sanger birinchi oqsil ketma-ketligini, insulinni nashr etdi.<ref>[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1198157/ ''Sanger F., Thompson E. O. P.'' The amino-acid sequence in the glycyl chain of insulin. 1. The identification of lower peptides from partial hydrolysates //Biochemical Journal. — 1953. — T. 53. — №. 3. — S. 353.]</ref>,<ref>[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1198158/ ''Sanger F., Thompson E. O. P.'' The amino-acid sequence in the glycyl chain of insulin. 2. The investigation of peptides from enzymic hydrolysates //Biochemical Journal. — 1953. — T. 53. — №. 3. — S. 366.]</ref>. Aminokislotalar ketma-ketligini aniqlashning eng koʻp qoʻllanadigan usuli — Edman degradatsiya usuli, uning asosiy kamchiligi uzun oqsil ketma-ketligini olishda qiyinchilik tugʻdiradi. Nazariy tarafdan har bir reaktsiya uchun maksimal 50-60 aminokislota toʻgʻri keladi. Bu muammoning yechimini amerikalik olim va fizik kimyogar Margaret Dejhoff (1925-1983) kompyuter dasturlaridan faol foydalangan holda va ularni biologiya va tibbiyot sohalarida qoʻllash imkoniyatlarini ishlab chiqqan. U 1962-yilda Edman peptid sekvensiyasi maʼlumotlaridan foydalangan holda oqsilning birlamchi tuzilishini aniqlash dasturi boʻlgan COMPROTEINni ishlab chiqdi.<ref>[https://dl.acm.org/doi/abs/10.1145/1461518.1461546 ''Dayhoff M. O., Ledley R. S.'' uter program to aid primary protein structure determination //Proceedings of the December 4-6, 1962, fall joint computer conference. — 1962. — S. 262—274.]</ref>. COMPROTEIN-da aminokislotalar ketma-ketligini kiritish va chiqarish uch harfli qisqartmalarda taqdim etilgan. Oqsil ketma-ketligi maʼlumotlarini qayta ishlashni soddalashtirish uchun Dayhoff keyinchalik bugungi kunda ham qoʻllanadigan bir harfli [[aminokislota]] kodini ishlab chiqdi. Dayhoffning ushbu sohaga qoʻshgan hissasi shunchalik kattaki, Milliy Biotexnologiya Axborot Markazining (NCBI) sobiq direktori Devid J. Lipman uni „bioinformatikaning onasi va otasi“ deb atagan.<ref>[https://www.google.com/books?hl=ru&lr=&id=Q960CIDzRuIC&oi=fnd&pg=PP11&dq=Moody+G.+Digital+Code+of+Life:+How+Bioinformatics+is+Revolutionizing+Science,+Medicine,+and+Business.+London:+Wiley,+2004.&ots=kXyjy0VbbR&sig=OavDTd4UMLx-uXYnp08gaQwFzNE ''Moody G.'' Digital code of life: how bioinformatics is revolutionizing science, medicine, and business //John Wiley & Sons, 2004.]</ref>.
Yangi oqsil ketma-ketliklarining toʻplanishi bilan ularda baʼzi nuqsonlar kuzatila boshlandi. Masalan, Tsukerkandl va Pauling umurtqali hayvonlarning ortologik oqsillari (masalan, gemoglobin) konvergent evolyutsiya natijasi boʻlishi uchun juda koʻp ketma-ketlik oʻxshashligini koʻrsatishini aniqladilar. Yangi evolyutsion farazlarni tasdiqlash uchun yangi matematik va kompyuter usullari kerak edi.<ref>[https://academic.oup.com/bib/article-abstract/20/6/1981/5066445 ''Gauthier J. et al.'' A brief history of bioinformatics //Briefings in bioinformatics. — 2019. — T. 20. — №. 6. — S. 1981—1996.]</ref>. Oqsil ketma-ketliklarini juftlik bilan aniqlash uchun birinchi dinamik dasturlash algoritmi 1970 — yilda Needleman va Wunsch tomonidan ishlab chiqilgan. Bir nechta ketma-ketlikni aniqlash algoritmlari ancha keyin paydo boʻldi: birinchi amaliy algoritm 1987 — yilda Da-Fei Feng va Russell F. Duolittle tomonidan ishlab chiqilgan.<ref>Needleman SB, Wunsch CD. A general method applicable to the search for similarities in the amino acid sequence of two proteins //J Mol Biol 1970;48:443-53.</ref>. Uning soddalashtirilgani CLUSTAL algoritmi bugungi kunda ham qoʻllanilmoqda. Bundan tashqari, 1978 — yilda Dayhoffni oʻz ichiga olgan bir guruh olimlar 85 % dan ortiq oʻziga xoslikka ega boʻlgan 71oqsil oilasining filogenetik daraxtlarini tuzishdi va unda nuqtali mutatsiyalarni (PAMs) kuzatish asosida birinchi almashtirish modelini yaratdilar. Natijada, aminokislotalarni almashtirish ehtimoli qiymatlarini oʻz ichiga olgan matritsa olindi.<ref>[http://profs.scienze.univr.it/~liptak/ACB/files/pam1.pdf ''Dayhoff M., Schwartz R., Orcutt B.'' 22 a model of evolutionary change in proteins //Atlas of protein sequence and structure. — MD : National Biomedical Research Foundation Silver Spring, 1978. — T. 5. — S. 345—352.]</ref>.
1970-yilda [[Frensis Krik]] tomonidan nashr etilgan „[[Molekulyar biologiya]]ning markaziy dogmasi“ va 68 kodon bilan kodlangan barcha aminokislotalarning progressiv identifikatsiyasi, 1970-1980-yillarda oqsil evolyutsiyasidan DNK evolyutsiyasiga bosqichma-bosqich oʻzgarishiga olib keldi. DNK ketma-ketligini aniqlashni oʻrganish kerak edi. Birinchi keng tarqalgan DNK sekvensiyasi usuli 1976-yilda Maxam-Gilbert sekvensiyasi usuli edi.<ref>[https://www.pnas.org/content/74/2/560.short ''Maxam A. M., Gilbert W.'' A new method for sequencing DNA //Proceedings of the National Academy of Sciences. — 1977. — T. 74. — №. 2. — S. 560—564.]</ref>. Biroq, eng koʻp qoʻllanadigan usul 1977 — yilda [[Frederik Sanger]] laboratoriyasida ishlab chiqilgan boʻlib, u bugungi kunda ham qoʻllanadi. [[Sanger sekvensiyasi]] oʻsha vaqt uchun juda katta hajmdagi maʼlumotni olish imkonini berdi, ammo ketma-ket boʻlishi mumkin boʻlgan fragmentlarning hajmi yuzlab nukleotidlar bilan cheklangan edi, bu faqat [[bakteriofag]] genomlari kabi kichik genomlarni oʻrganish uchun etarli edi. Birinchi Sanger sekvensiyasi dasturi 1979-yilda Rojer Staden tomonidan nashr etilgan.<ref>[https://academic.oup.com/nar/article-abstract/6/7/2601/2384187 ''Staden R.'' A strategy of DNA sequencing employing computer programs //Nucleic acids research. — 1979. — T. 6. — №. 7. — S. 2601—2610.]</ref>.
== '''[[Genom]]''' ==
<nowiki>XXI</nowiki> asr boshlarida inson genomining nashr etilishi bilan bioinformatikaning genomik davri boshlandi. Loyiha 1991 — yilda Qoʻshma Shtatlarda boshlangan va 13 yil davomida 2,7 milliard dollarga tushgan.<ref>[NHGRI. Human Genome Project Completion: Frequently Asked Questions. National Human Genome Research Institute (NHGRI). https://www.genome.gov/11006943/ Human-Genome-Project-Completion-Frequently-]</ref>. 1998 — yilda Celera Genomics inson genomini ketma-ketliklarni aniqlash va yigʻish boʻyicha raqobatbardosh xususiy tadqiqotni ishlab chiqdi. Tadqiqot 10 barobar kamroq pul talab qildi va 454 va Illumina kabi yangi eksperimental ketma-ketlik strategiyalarini ishlab chiqildi. DNK ketma-ketligining aniqlashga ketkan xarajat ancha kamaydi, bu esa ommaviy maʼlumotlar bazalarida ketma-ketliklar sonining katta oʻsishiga olib keldi. Biologik maʼlumotlarni saqlash va tezkor qayta ishlash usullarini ishlab chiqish zarurati tugʻildi. 2005-yilda Genomik Standartlar Konsortsiumi tashkil etildi va genomik ketma-ketlikni nashr qilish uchun zarur boʻlgan minimal maʼlumotlarni belgilab berdi.<ref>Field D, Sterk P, Kottmann R, et al. Genomic standards consortium projects. Stand Genomic Sci 2014;9:599-601.</ref>.
== '''Bioinformatika fani maqsadlari''' ==
Bioinformatikaning asosiy maqsadi biologik jarayonlarni tushunishga hissa qoʻshishdir. Bioinformatikani boshqa biologiya yoʻnalishlaridan ajratib turadigan jihati shundaki, u ushbu maqsadga erishish uchun intensiv hisoblash usullarini yaratish va qoʻllashga qaratilgan. Shunga oʻxshash usullarga misollar '''''namunani aniqlash, maʼlumotlarni olish, mashinani oʻrganish algoritmlari va biologik maʼlumotlarni vizualizatsiya''''' qilishdir. Tadqiqotchilarning asosiy saʼy-harakatlari ketma-ketlikni '''''moslashtirish, genlarni topish (genlarni kodlovchi DNK mintaqasini qidirish), genomni dekodlash, dori-darmonlarni loyihalash, dori-darmonlarni ishlab chiqish, oqsil tuzilishini moslashtirish, oqsil tuzilishini bashorat qilish, genlar ifodasini bashorat qilish''''' muammolarini hal qilishga qaratilgan.va oqsil-oqsil oʻzaro taʼsiri, genom boʻylab assotsiatsiyalarni izlash va evolyutsiyani modellashtirish.
Bioinformatika bugungi kunda biologik maʼlumotlarni boshqarish va tahlil qilishda yuzaga keladigan amaliy va nazariy muammolarni hal qilish uchun maʼlumotlar bazalari, algoritmlar, hisoblash va statistik usullar va nazariyani yaratish va takomillashtirishni nazarda tutadi.<ref>Robert Ghrist — Homological Algebra and Data.</ref>.
== '''Tadqiqotning asosiy yoʻnalishlari''' ==
=== '''Genetik ketma-ketlikni tahlil qilish''' ===
[[Fayl:DNA replication split.svg|thumb|Sekvensiyalash orqali olingan juda katta hajmdagi maʼlumotlarni qayta ishlash bioinformatikaning eng muhim vazifalaridan biridir.]]
1977-yilda Phi -X174 fagi ketma-ketligi aniqlangandan beri koʻpayib borayotgan organizmlarning DNK ketma-ketligi dekodlanadi va maʼlumotlar bazalarida saqlanadi. Ushbu maʼlumotlar oqsil ketma-ketligini va tartibga soluvchi hududlarni aniqlash uchun ishlatiladi. Bir xil yoki turli turlardagi genlarni taqqoslash oqsil funktsiyalarida yoki turlar oʻrtasidagi munosabatlarda oʻxshashlikni koʻrsatishi mumkin (shunday qilib Filogenetik daraxtlarni tuzish mumkin). Maʼlumotlar miqdori ortishi bilan ketma-ketlikni qoʻlda tahlil qilish uzoq vaqtdan beri imkonsiz boʻlib qoldi. Hozirgi kunda milliardlab juftliklardan iborat minglab organizmlarning genom nukleotidlarini qidirish kompyuter dasturlaridan foydalaniladi. Dasturlar turli turlarning genomlaridagi oʻxshash DNK ketma-ketliklarini noyob tarzda aniqlashi mumkin; koʻpincha bunday ketma-ketliklar oʻxshash funktsiyalarga ega va farqlar kichik mutatsiyalar natijasida yuzaga keladi, masalan, alohida nukleotidlarni almashtirish, nukleotidlarni kiritish va ularning „yoʻqolishi“ (deletsiya) larni keltirsak boʻladi.
=== ''' Evolyutsion hisoblash biologiyasi ''' ===
Evolyutsion biologiya turlarning kelib chiqishi va paydo boʻlishini, shuningdek ularning vaqt oʻtishi bilan rivojlanishini oʻrganadi. Bioinformatika fani evolyutsion biologlarga bir necha usulda yordam beradi:
* koʻp sonli organizmlarning evolyutsiyasini nafaqat tuzilishi yoki fiziologiyasi boʻyicha emas, balki ularning DNKsidagi oʻzgarishlarni oʻrganishda ;
* butun genomlarni solishtirganda (BLAST), murakkab evolyutsion hodisalarni oʻrganish, masalan: genlarning koʻpayishi, gorizontal gen oʻtkazilishi va bakterial ixtisoslashgan omillarni bashorat qilish;
* vaqt oʻtishi bilan tizimning harakatini bashorat qilish uchun populyatsiyalarning kompyuter modellarini yaratish;
* koʻp sonli turlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan nashrlarni kuzatish.
Genetik algoritmlardan foydalanadigan boinformatika sohasi koʻpincha hisoblash evolyutsion biologiyasi bilan chalkashib ketadi, ammo bu ikki soha bir-biriga bogʻliq boʻlishi shart emas. Ushbu sohadagi ishlar algoritmlar va hisob-kitoblarni yaxshilash uchun maxsus dasturlardan foydalanadi va ''replikatsiya, rekombinatsiya yoki mutatsiya orqali diversifikatsiya va tabiiy tanlanish orqali omon qolish'' kabi evolyutsion tamoyillarga asoslanadi.
== '''Asosiy bioinformatik dasturlar''' ==
* [http://www.sanger.ac.uk/Software/ACT/ ACT (Artemis Comparison Tool)] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20110109100507/http://www.sanger.ac.uk/software/ACT |date=2011-01-09 }} — genomik tahlil
* [http://cmpg.unibe.ch/software/arlequin35/ Arlequin] — populyatsiya genetik maʼlumotlarini tahlil qilish
* [[Bioconductor]] — bu bioinformatika boʻyicha tadqiqotlar uchun koʻplab mustaqil paketlarni taqdim etadigan katta FLOSS loyihasi.
* [https://web.archive.org/web/20090916025402/http://www.mbio.ncsu.edu/BioEdit/bioedit.html BioEdit] — nukleotidlar va aminokislotalar ketma-ketligini bir nechta taxrir qilish uchun muharrir.
* [http://www.applied-maths.com/bn/bn.htm BioNumerics] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120819064737/http://www.applied-maths.com/bn/bn.htm |date=2012-08-19 }} — universal [[dasturiy taʼminot]] toʻplami
* [[BLAST]] — nukleotidlar va aminokislotalar ketma-ketligi maʼlumotlar bazasida tegishli ketma-ketliklarni qidirish
* [[Clustal]] — nukleotidlar va aminokislotalar ketma-ketligini taxrirlash.
* [http://www.ub.es/dnasp/ DnaSP] — DNK ketma-ketligi polimorfizmini tahlil qilish
* [http://tree.bio.ed.ac.uk/software/figtree/ FigTree] — filogenetik daraxtlar muharriri
* [https://web.archive.org/web/20061201035354/http://ftp.cefe.cnrs.fr/ Genepop] — populyatsiya genetik tahlili
* [https://web.archive.org/web/20110803111816/http://www.univ-montp2.fr/%7Egenetix/genetix/genetix.htm Genetix] — Populyatsiya genetik tahlili (faqat fransuz tilida mavjud)
* [http://www.jalview.org JalView] —nukleotidlar va aminokislotalar ketma-ketligini bir nechta tekislash uchun muharrir.
* [https://web.archive.org/web/20030416195914/http://phylogeny.arizona.edu/macclade/macclade.html MacClade] — interaktiv evolyutsion maʼlumotlarni tahlil qilish uchun pulli dasturidir.
* [http://www.megasoftware.net MEGA] — molekulyar evolyutsion genetik tahlil
* [http://mesquiteproject.org Mesquite] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220609001739/https://mesquiteproject.org/ |date=2022-06-09 }} — qiyosiy biologiya Java dasturi
* [http://www.drive5.com/muscle/ Muscle] — nukleotid va aminokislotalar ketma-ketligini koʻp taqqoslash. ClustalW ga qaraganda tezroq va aniqroq
* [http://paup.csit.fsu.edu/ PAUP] — parsimoniya yordamida filogenetik tahlil
* [[PHYLIP]] — filogenetik dasturiy taʼminot toʻplami
* [http://pbil.univ-lyon1.fr/software/phylowin.html Phylo_win] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20221021182630/https://pbil.univ-lyon1.fr/software/phylowin.html |date=2022-10-21 }} — filogenetik tahlil. Dastur grafik interfeysga ega.
* [https://www.ualberta.ca/~fyeh/index.htm PopGene] —pulyatsiyalarning genetik xilma-xilligini tahlil qilish
* [http://bioinformatics.org/~tryphon/populations/ Populations]{{Oʻlikhavola|date=iyun 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} — populyatsiya genetik tahlili
* [[PSI Protein Classifier]] — PSI-BLAST dasturi yordamida olingan natijalarning qisqacha mazmuni
* [http://pbil.univ-lyon1.fr/software/seaview.html Seaview] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20131204000413/http://pbil.univ-lyon1.fr/software/seaview.html |date=2013-12-04 }} — Filogenetik tahlil (GUI)
* [http://www.splitstree.org SplitsTree] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20180314213042/http://splitstree.org/ |date=2018-03-14 }} — filogenetik daraxtlarni qurish uchun dastur
* [[UGENE]] — bu rus tilidagi bepul vosita, nukleotidlar va aminokislotalar ketma-ketligini bir nechta marta taxrirlash, filogenetik tahlil, annotatsiya, maʼlumotlar bazalari bilan ishlash.
* [http://www.nature.com/nbt/journal/v32/n3/full/nbt.2840.html ZENBU] — natijalar xulosasi
== '''Bioinformatika tuzilishi''' ==
Strukturaviy bioinformatika oqsillarning fazoviy tuzilishini bashorat qilish uchun algoritmlar va dasturlarni ishlab chiqishni oʻz ichiga oladi. Strukturaviy bioinformatikada tadqiqot mavzulari:
* Makromolekulyarlarning rentgen difraksion tahlili (XRD).
* XRD maʼlumotlaridan tuzilgan makromolekulyar modelning sifat koʻrsatkichlari
* Makromolekulaning sirtini hisoblash algoritmlari
* Oqsil molekulasining gidrofobik yadrosini topish algoritmlari
* Oqsillarning strukturaviy domenlarini topish algoritmlari
* Oqsil tuzilmalarining fazoviy moslashuvi
* SCOP va CATH domenlarining strukturaviy tasniflari
* Molekulyar dinamika
== '''Manbalar''' ==
{{manbalar}}
fktfbl9fv5f25rj7n52nt6wv80c57l2
B-2 Spirit
0
732285
6197773
6158280
2026-07-07T19:54:26Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197773
wikitext
text/x-wiki
{{Samolyot
|nomi = B-2 Spirit
|tasvir = [[Fayl:US Air Force B-2 Spirit.jpg|thumb|250px|US Air Force B-2 Spirit]]
|turi = '''Yashirin'''<br>'''Strategik bombordimonchi'''
|ishlab_chiqaruvchi = '''[[Northrup Grumman]]'''
|davlat = '''[[Amerika Qo'shma Shtatlari]]'''
|birinchi_parvoz = 1989-yil 17-iyul (32 yil oldin)
|xizmatga_kirish = 1997-yil 1-yanvar
|xizmatdan_kirish =
|konstruktor = '''[[Northrup Grumman]]'''
|foydalanuvchilar = '''[[Amerika Qo'shma Shtatlari]] harbiy havo kuchlari'''
|birlikning_narxi =1 mlrd AQSH dollari(uskunalarsiz)<br>NSIAD ma'lumotlariga ko'ra 2 milliard 100 million 300 ming AQSH dollari(uskunalar bilan)
|loyiha_narxi =
|ishlab_chiqarish_yillari = 1987-2000-yillar
|ishlab_chiqarishdan_birliklar =
|versiyalar =
}}
'''Northrop Grumman B — 2 Spirit''' — bu ''Northrop Grumman'' tomonidan ishlab chiqilgan Amerikaning ogʻir yashirin strategik bombardimonchi samolyoti. ''"Uchuvchi qanot"'' sxemasiga ega birinchi zamonaviy ommaviy ishlab chiqarilgan ogʻir samolyot. Samolyot yadroviy qurollarni yetkazib berish uchun moʻljallangan. Parvozlar 1989-yilda boshlangan, ishlab chiqarish 1999-yilda toʻxtatilgan. B-2 uchun RCS ning aniq qiymati xabar qilinmagan<ref>B-2A Spirit Arxivnaya kopiya ot 24-fevralya 2013 na Wayback Machine</ref>, turli hisob-kitoblarga koʻra, bu qiymat 0,0014 m² dan 0,1 m² gacha<ref>PASSIVE MULTISTATIC RADARS IN ANTI-STEALTH AIR DEFENCE. By Lieutenant Colonel Paul E. Hudson, BSc, CD1 // Canadian Forces College </ref>.
B-2 Spirit 15 000 m gacha boʻlgan balandlikdagi hujum missiyalarini bajarishga qodir, ichki yoqilgʻida bitta yoqilgʻi quyish bilan 11 000 kmdan ortiq masofani bosib oʻtishga qodir. U 1997-yilda [[Lockheed F-117 Nighthawk]] hujum samolyotidan keyin ilgʻor yashirin texnologiyaga ega boʻlgan ikkinchi samolyot sifatida xizmatga kirgan<ref>"B-2 Spirit Fact Sheet." ''U.S. Air Force''. Retrieved 8 January 2015.</ref>. Dastlab yadroviy bombardimonchi sifatida ishlab chiqilgan boʻlsa-da, B-2 Spirit birinchi marta 1999-yilda Kosovo urushida oddiy, yadroviy boʻlmagan oʻq-dorilarni tashlashda ishlatilgan. Keyinchalik u [[Iroq]] , [[Afgʻoniston|Afgʻoniston]] va [[Liviya|Liviyada]] xizmat qilgan<ref>USAF to Retire B-1, B-2 in Early 2030s as B-21 Comes On-Line. ''Air Force Magazine''. 11 February 2018.</ref>.
Bu aviatsiya tarixidagi eng qimmat samolyot hisoblanadi.
== Yaratilish tarixi ==
==="ATB" loyihasi===
Ogʻir bombardimonchi samolyotni yaratish 1979-yilda '''Advanced Technology Bomber (ATB)''' dasturi doirasida boshlangan. Oʻsha vaqtda [[Sovuq urush|"Sovuq urush"]] yuqori darajaga chiqqandi va 1979-1980-yillardagi saylov kampaniyasi paytida prezidentlikka nomzod [[Ronald Reagan|Ronald Reygan]] Amerika armiyasini qayta tiklashga vaʼda berdi. 1980-yil 22-avgustda [[AQSH mudofaa vazirligi|AQSh Mudofaa vazirligi]] istiqbolli yashirin samolyotlar, shu jumladan ATB loyihasini yaratish boʻyicha ishlar olib borilayotganligini ochiq eʼlon qildi<ref>Pace, Steve (1999), ''B-2 Spirit: The Most Capable War Machine on the Planet'', New York: McGraw-Hill, </ref>.
Loyihalarni baholashdan soʻng, ATB tanlovi ikkita jamoaga qisqartirildi — Northrop / [[Boeing]] va Lockheed / Rockwell, har bir jamoa keyingi tadqiqotlar uchun buyurtma oldi. ATB loyihasi '''Aurora kod''' nomi ostida moliyalashtirildi. 1981-yil 20-oktabrda Northrop / Boeing jamoasi dizayn tanlovida gʻolib deb topildi<ref>Griffin, John; Kinnu, James (2007), ''B-2 Systems Engineering Case Study'' (PDF), Dayton, Ohio: Air Force Center for Systems Engineering, Air Force Institute of Technology, Wright Patterson Air Force Base, archived from the original (PDF) on 22 August 2009</ref>.
Northrop loyihasi „Sharpa“ nomi bilan B-2 belgisini oldi. Samolyotning dizayni 1980-yillarning oʻrtalarida oʻzgartirildi, birinchi parvozni ikki yilga kechiktirilishi dasturga yana bir milliard AQSh dollari sarflanishiga olib keldi. 1989-yilga kelib bombardimonchini ishlab chiqish uchun jami 23 milliard AQSh dollari sarflangan<ref>Van Voorst, Bruce. „The Stealth Takes Wing.“ ''Time'', 31 July 1989. Retrieved 13 September 2009.</ref>.
B-2 Spirit birinchi marta 1988 -yil 22-noyabrda AQSh harbiy-havo kuchlarining Palmylel shahridagi 42-sonli zavodida ([[Kaliforniya]]) yigʻilgan joyda namoyish etilgan. Birinchi ommaviy parvoz 1989-yil 17-iyulda boʻlib oʻtdi<ref>"Flight Control Actuation System Integrator for the B-2 Spirit." Archived 22 September 2012 at the Wayback Machine ''Moog''. Retrieved 11 August 2012.</ref>.
[[Fayl:B2_bomber_initial_rollout_ceremony_1988.jpg|thumb|314x314px|B-2 Spirit namoyishi]]
=== Sotib olish ===
{| class="standard" width="40%"
! colspan="7" |Samolyotni sotib olish
|-
! rowspan="2" |Yil
! rowspan="2" |Samolyot
miqdori
! colspan="4" |Budjet (mlrd dollar)
! rowspan="2" |{{Comment|Manba|Источник информации}}
|-
!Samolyot narxi
!Tadqiqot
(ITITKI)
!Uskunalar
! class="bright" |Jami
|-
|1986
|2
|$2,3484 mlrd
|$1,7157 mlrd
|0
| class="bright" |$4,1440 mlrd
|<ref>Program Acquisition Costs by Weapon System. Department of Defense Budget for Fiscal Year 1993. — January 29, 1992. — P. 22 — 124 p.</ref>
|-
|1987
|1
|$2,7982 mlrd
|$1,5460 mlrd
|0
| class="bright" |$4,3693 mlrd
|<ref>Program Acquisition Costs by Weapon System. Department of Defense Budget for Fiscal Year 1993. — January 29, 1992. — P. 22 — 124 p.</ref>
|-
|1988
|4
|$2,6866 mlrd
|$1,2614 mlrd
|0
| class="bright" |$4,0282 mlrd
|<ref>Program Acquisition Costs by Weapon System. Department of Defense Budget for Fiscal Year 1993. — January 29, 1992. — P. 22 — 124 p.</ref>
|}
=== Ishlab chiqarish ===
Jami 21 ta B-2 Spirit samolyoti ishlab chiqarilgan. Ularning deyarli barchasi Amerika shtatlari nomi bilan ataladi.
{| class="wikitable" style="text-align:center; width:100%"
!Raqami
!Nomi
!Ishlab chiqarilgan yili
!Qoʻshimcha maʼlumot
|-
|82-1066
|''{{comment|Spirit of [[Соединённые Штаты Америки|America]]|Дух Америки}}''
|14-iyul 1992-yil
|Prototip. U birinchi parvozini 1983-yil 17-iyulda amalga oshirgan.
|-
|82-1067
|''{{comment|Spirit of [[Аризона|Arizona]]|Дух Аризоны}}''
|11-dekabr 1991-yil
|
|-
|82-1068
|''{{comment|Spirit of [[Нью-Йорк (штат)|New York]]|Дух Нью-Йорка}}''
|10-dekabr 1997-yil
|
|-
|82-1069
|''{{comment|Spirit of [[Индиана|Indiana]]|Дух Индианы}}''
|22-may1999-yil
|
|-
|82-1070
|''{{comment|Spirit of [[Огайо|Ohio]]|Дух Огайо}}''
|18-iyul 1997-yil
|
|-
|82-1071
|''{{comment|Spirit of [[Миссисипи (штат)|Mississippi]]|Дух Миссисипи}}''
|23-may1997-yil
|
|-
|88-0328
|''{{comment|Spirit of [[Техас|Texas]]|Дух Техаса}}''
|21-avgust 1987-yil
|
|-
|88-0329
|''{{comment|Spirit of [[Миссури (штат)|Missouri]]|Дух Миссури}}''
|31-mart1986-yil
|Xizmatga topshirilgan birinchi B-2 Spirit
|-
|88-0330
|''{{comment|Spirit of [[Калифорния|California]]|Дух Калифорнии}}''
|11-noyabr 1988-yil
|
|-
|88-0331
|''{{comment|Spirit of [[Южная Каролина|South Carolina]]|Дух Южной Каролины}}''
|30-dekabr 1989-yil
|
|-
|88-0332
|''{{comment|Spirit of [[Вашингтон (штат)|Washington]]|Дух Вашингтона}}''
|29-noyabr 1990-yil
|Yongʻinda jiddiy shikastlangan. Qayta tiklangan.
|-
|89-0127
|''{{comment|Spirit of [[Канзас|Kansas]]|Дух Канзаса}}''
|17-fevral 1995-yil
|2008-yil 23-fevralda halokatga uchragan
|-
|89-0128
|''{{comment|Spirit of [[Небраска|Nebraska]]|Дух Небраски}}''
|28-iyun 1995-yil
|
|-
|89-0129
|''{{comment|Spirit of [[Джорджия|Georgia]]|Дух Джорджии}}''
|14-noyabr 1995-yil
|
|-
|90-0040
|''{{comment|Spirit of [[Аляска|Alaska]]|Дух Аляски}}''
|22-mart 1993-yil
|
|-
|90-0041
|''{{comment|Spirit of [[Гавайи|Hawaii]]|Дух Гавайев}}''
|10-yanvar 1996-yil
|
|-
|92-0700
|''{{comment|Spirit of [[Флорида|Florida]]|Дух Флориды}}''
|3-iyul 1996-yil
|
|-
|93-1085
|''{{comment|Spirit of [[Оклахома|Oklahoma]]|Дух Оклахомы}}''
|15-may 1996-yil
|
|-
|93-1086
|''{{comment|Spirit of [[Китти-Хок (Северная Каролина)|Kitty Hawk]]|Дух Китти-Хока}}''
|30-avgust 1996-yil
|Aka-uka Raytlarning vatani nomi bilan atalgan Shimoliy Karolina shtatini anglatadi.
|-
|93-1087
|''{{comment|Spirit of [[Пенсильвания|Pennsylvania]]|Дух Пенсильвании}}''
|5-avgust 1997-yil
|
|-
|93-1088
|''{{comment|Spirit of [[Луизиана|Louisiana]]|Дух Луизианы}}''
|10-noyabr 1997-yil
|
|}
=== Modernizatsiyalar ===
* 2008-yilda [[Amerika Qoʻshma Shtatlari Kongressi|AQSh Kongressi]] yerdagi harakatlanuvchi nishonlarniyoʻq qilish uchun qurollarni boshqarish tizimini modernizatsiya qilish dasturini moliyalashtirdi<ref>"Northrop Grumman Adding Mobile Targets to B-2 Bomber Capabilities." Arxivnaya kopiya ot 18-avgusta 2012 na Wayback Machine ''Northrop Grumman'', 7 February 2008. Retrieved: 13 September 2009</ref>.[[Fayl:Stealth-y_patrol_-_090421-F-0000B-301.jpg|thumb|336x336px|B-2 Spirit [[F-22 Raptor]]lar bilan birga parvoz qilmoqda]]
* 2008-yil 29-dekabrda B-2 Spirit radar tizimlarini yangilash boʻyicha shartnoma imzolandi. Modernizatsiya jarayonida radar tizimlari boshqa chastota diapazoniga oʻtkazildi. Shartnoma AQShga taxminan 468 000 000 dollarga tushdi<ref>"B-2 radar modernization program contract awarded." ''US Air Force'', 30 December 2008. Retrieved: 13 September 2009.</ref>. 2009-yil 22-iyunda barcha B-2 Spirit samolyotlari yaxshilangan radar imkoniyatlarini oʻz ichiga olgan „ikkinchi revizion“ ga koʻtarilganligi maʼlum boʻldi<ref>"USAF Awards B-2 Radar Upgrade Production." <small>(nedostupnaya ssilka s 14-08-2013 [3216 dney] — ''istoriya'', ''kopiya'')</small> ''Aviation Week'', 30 December 2008. Retrieved: 13 September 2009.</ref>.
* 2009-yil 28-aprelda yangilangan B-2 Spirit har biri 13500 kilogrammgacha yuk koʻtarishi mumkinligi eʼlon qilindi<ref>Mayer, Daryl. Northrop Grumman and USAF Verify Proper Fit of 30,000lb Penetrator Weapon on B-2 Bomber <small>Arxivirovano 21-avgusta 2009 goda.</small> ''defpro.com'', 22 July 2009. Retrieved: 13 September 2009.</ref>.
* 2010-yil boshida [[Northrop Grumman]] soʻnggi 20 yil davomida muntazam ravishda sodir boʻlgan B-2 Spirit muammosini bartaraf etadigan hisob-kitoblar yakunlanganini eʼlon qildi. Muammo dvigatellar oʻrtasida joylashgan metall panelning yorilishida ekanligi maʼlum qilindi. Northrop Grumman yangi materiallardan foydalanish, shuningdek, B-2 Spirit dumining dizayniga kichik oʻzgartirishlar kiritish orqali muammoni hal qilgan<ref>Bombardirovщik B-2 izbavyat ot 20-letney nepoladki. <small>Data obraщeniya: 19 marta 2010.</small> <small>Arxivirovano 22-iyunya 2012 goda.</small></ref>.
* 2012-yil 4-aprelda B-2 Spiritning sinovlari yangilangan [[dasturiy taʼminot]], navigatsiya va aloqa tizimlari bilan qayta rekonstruksiya qilingan. Sinovlar davomida B-2 samolyotlari Shimoliy qutbda bir qancha parvozlarni amalga oshirdi. Parvozlarning maqsadi takomillashtirilgan bombardimonchi samolyotni ogʻir iqlim sharoitida yuqori balandlikda ucha olish qobiliyatini sinab koʻrish edi. Shimoliy qutbga missiyasi paytida bombardimonchi toʻrtta BDU-38 oʻquv bombasini tashladi. Sinovlar muvaffaqiyatli deb topildi<ref>Bombardirovщik B-2 zavershil ispitaniya nad Severnim polyusom. <small>Data obraщeniya: 5-iyulya 2012.</small> <small>Arxivirovano 30-sentabrya 2012 goda.</small></ref>.
* 2012-yil 24-sentabrda Northrop Grumman B-2 Spirit bombardimonchi samolyotlarini modernizatsiya qilish tugaganligini eʼlon qildi, unda samolyotda AFAR bilan yangi AN / APQ- 181 radarlari oʻrnatildi. 2008-yilda AQSh Harbiy-havo kuchlari tomonidan buyurma qilingan yangilanish narxi taxminan 468 000 000 dollarni tashkil etdi. Modernizatsiya tufayli bombardimonchilar [[Pentagon]]ning yagona jangovar axborot va boshqaruv tizimidan foydalanish imkoniyatiga ega boʻldilar<ref>Bombardirovщiki B-2 poluchili novie radari. <small>Data obraщeniya: 1-oktabrya 2012.</small> <small>Arxivirovano 28-sentabrya 2012 goda.</small></ref>.
== Narxi ==
B-2 Spirit dunyodagi eng qimmat samolyot (va ehtimol aviatsiya tarixidagi eng qimmat samolyot). 1998-yilda bitta B-2 narxi, ilmiy -tadqiqot ishlarini hisobga olmaganda, 1,157 milliard dollarni tashkil etgan. 1997-yil uchun butun B-2 Spirit dasturining qiymati qariyb 45 milliard dollarga baholandi<ref>B-2 SPIRIT (af.mil)</ref>; Ilmiy-tadqiqot ishlarini hisobga olgan holda, oʻsha paytda bitta Samolyotning narxi 2,1 milliard dollarga yetgan<ref>B-2 Bomber: Cost and Operational Issues (Letter Report, 08/14/97, GAO/NSIAD-97-181). <small>Data obraщeniya: 4 marta 2009.</small> <small>Arxivirovano 21-iyulya 2014 goda.</small></ref>.
AQSh Harbiy-havo kuchlari va ishlab chiqaruvchilarning fikricha, samolyotning qimmatligi asosan uni xarid qilishning qisqarishi bilan bogʻliq. SSSR parchalanishi munosabati bilan, dastlab rejalashtirilgan 132 ta bombardimonchi samolyotdan atigi 20 tasi sotib olindi<ref>GlobalSecurity.org — B-2 Production <small>(angl.)</small>. <small>Data obraщeniya: 19-dekabrya 2012.</small> <small>Arxivirovano 14-noyabrya 2012 goda.</small></ref>.
== Jangovar foydalanish ==
* Birinchi jangovar foydalanish holati 1999-yilda Yugoslaviyadagi [[NATO]] operatsiyasi paytida sodir boʻlgan. 600 dan ortiq aniq boshqariladigan bombalar (JDAM) nishonlarga tashlangan, bombalar ham birinchi marta ishlatilgan. Shu bilan birga, B-2 samolyotlari Missuri shtatidagi Uaytman havo kuchlari bazasidan Kosovoga va orqaga uzluksiz parvoz qildi. 7-may kuni B-2 bombardimoni Xitoy elchixonasini vayron qildi, bir nechta xitoylik jurnalist va bir xitoylik fuqaroni oʻldirdi<ref>Myers, Dominique (2002), Acquisition Reform-Inside The Silver Bullet, ''Acquisition Review Journal'' T. IX, no. 2 (Fall 2002): 312-322. <small>Provereno 1-sentabrya 2007.</small> Arxivnaya kopiya ot 26-sentabrya 2007 na Wayback Machine</ref>.[[Fayl:B-2_Spirit_bombing,_1994.jpg|thumb|328x328px|B-2 Spirit bombardimon qilishda]]
* Keyingi yillarda B-2 Spiritlar Iroq va Afgʻonistondagi urushlarda ishlatilgan. B-2 oʻzining eng uzun parvozlaridan birini (bu jahon tarixidagi eng uzun parvoz deb ataladi), 44 soatlik havoda yoqilgʻi quyish parvozini amalga oshirdi — Missuri shtatidagi [[Uaytman havo kuchlari bazasi]]dan havoga koʻtarilib, Afgʻonistondagi jangovar missiyani yakunladi va uyiga qaytdi .
* 2003-yilda ''"Iroq erkinligi"'' operatsiyasi paytida B-2 samolyotlari [[Diyegogarsiya|Diego Garsiya]] atolidan va nomi oshkor etilmagan yana bir bazadan jangovar parvozlarni amalga oshirdi. Ushbu ikki pozitsiyadan 22 ta parvoz amalga oshirildi. Uaytman havo kuchlari bazasidan 27 ta parvoz amalga oshirildi. 49 ta jangda 300 tonnadan ortiq oʻq-dorilar tashlandi. Parvozlarning davomiyligi 30 soatdan koʻproq edi. Parvozlarning birida B-2 Spirit 50 soat qoʻnmasdan havoda uchgan<ref>Air Force Magazine — Bombers over Libia <small>(angl.)</small> <small>(nedostupnaya ssilka)</small>. <small>Arxivirovano 3-iyunya 2012 goda</small></ref>.
* 2011-yil 19-mart ''"Odissey"'' harbiy operatsiyasi paytida AQSh Harbiy-havo kuchlarining uchta B-2 samolyoti Missuri shtatidagi Uaytman havo kuchlari bazasidan koʻtarildi. Janubiy Dakotadan ikkita B-1 bombardimonchi samolyoti bilan birga ular Liviyaga joʻnatildi. Butun operatsiya davomida B-2 samolyotlari 45 ta, B-1B esa 105 ta nishonni, shu jumladan qurol omborlari, havo hujumidan mudofaa ob’ektlari, qoʻmondonlik va boshqaruv postlari, aviatsiya va boshqa harbiy texnikaga texnik xizmat koʻrsatish inshootlarini yoʻq qildi<ref>Wired Magazine — Two Bombers, 24 Hours, 100 Libyan Targets Destroyed <small>(angl.)</small> <small>(nedostupnaya ssilka)</small>. <small>Arxivirovano 3-iyunya 2012 goda.</small></ref>.
== Baxtsiz hodisalar ==
AQShning rasmiy maʼlumotlariga koʻra, 2010-yilga kelib, bitta B-2 Spirit bombardimonchi jangovar boʻlmagan avariya natijasida halokatga uchragan. 2008-yil 23-fevralda B-2 samolyoti (bort raqami 89-0127, ''Spirit of Kanzas'') Tinch okeanidagi [[Guam oroli]]da Amerikaning Andersen harbiy bazasida qulab tushdi. Bunday turdagi samolyot birinchi marta halokatga uchrashi edi<ref>Linch, Airman 1st Class Stephen. „B-2s return to flight after safety pause.“ ''US Air Force'', 21 April 2008. Retrieved 1 December 2010.</ref>. Ushbu voqea sodir boʻlganidan keyin ushbu turdagi barcha samolyotlarning parvozlari toʻxtatildi. 2008-yil aprel oyining oxirida parvozlar qayta tiklandi<ref>Lenta novostey — PDA.AVIA.RU — Aviatsionnie novosti. <small>Data obraщeniya: 24-aprelya 2008.</small> <small>Arxivirovano 31-maya 2009 goda.</small></ref>.
Tekshiruv komissiyasi avariyaga xodimlarining beparvoligi, unda toʻplangan kondensatni olib tashlash uchun havo bosimini qabul qiluvchining isitishini yoqmagani sabab boʻlgan degan xulosaga keldi. Shu sababli, samolyotni boshqarish tizimi haddan tashqari yuqori tezlikni olgan va muddatidan oldin yerdan koʻtarilish buyrugʻini olgan. Ekipajning harakatlari toʻgʻri deb tan olindi, bort tizimlarining ishlashida normal rejimdan boshqa ogʻishlar aniqlanmadi va simulyatorda vaziyatni simulyatsiya qilish samolyotni saqlab qolishning iloji yoʻqligini koʻrsatdi<ref>Hennigan, W. J., „The $105M resurrection of a B-2 stealth bomber“, ''Los Angeles Times'', 22 March 2014</ref>.
2010-yil fevral oyida yana bir B-2 Spirit (bort raqami 88-0332, nomi ''Spirit of Washington'') xuddi shu Anderse
[[Fayl:Valiant_Shield_-_B2_Stealth_bomber_from_Missouri_leads_ariel_formation.jpg|thumb|301x301px|B-2 Spirit F-18 Hornet samolyotlari bilan birga parvoz qilmoqda]]
n aviabazasida dvigatellarni ishga tushirish vaqtida dvigatel boʻlinmasidagi yongʻin natijasida jiddiy zarar koʻrdi<ref>Candy Knight. "„Spirit of Washington“ rises from the ashes". Whiteman.af.mil. Archived from the original on 24 December 2013. Retrieved 21 December 2013.</ref>. Shikastlangan samolyot deyarli 4 yil davomida taʼmirda boʻlib, faqat 2013-yil 16-dekabrda yana fazoga koʻtarilgan. Qayta tiklash ishlarining umumiy qiymati 105 000 000 dollardan oshgan.
== Parvoz samaradorligi ==
=== Texnik xususiyatlari ===
* '''Ekipaj:''' 2 kishi
* '''Uzunligi:''' 20,90 m
* '''Qanotlari kengligi:''' 52,12 m
* '''Balandligi''': 5.10 m
* '''Qanot maydoni:''' 460 m²
* '''Ogʻirligi :'''
** boʻsh: 71 700 kg;
** normal uchish ogʻirligi: 152 600 kg;
** maksimal uchish ogʻirligi: 171 000 kg;
** yoqilgʻi massasi : 73 000 kg;
** foydali yuk massasi: 22 730 kg gacha (yangilashdan keyin 27 000 kg gacha);
* '''Qanot yuki:'''
** maksimal uchish ogʻirligida: 372 kg / m²;
** normal uchish ogʻirligida: 332 kg / m²;
* '''Dvigatel''':
** dvigatel turi: turbojet bypass;
** Model: „ General Electric F118-GE-100“;
** sigʻimi:
*** maksimal: 4 × 7700 kgf;
** dvigatelning ogʻirligi: 1452 kg;
* '''Bosimning vaznga nisbati:'''
** normal uchish ogʻirligida: 0,20 kgf / kg;
** maksimal uchish ogʻirligida: 0,18 kgf / kg;
=== Parvoz ===
* '''Maksimal tezlik:''' 1010 km/soat (M =0,95);
* '''Kruiz tezligi:''' 900 km/soat (M =0,85);
* '''Parvoz masofasi:'''
** maksimal: 11 100 km;
** jangovar radiusi: 5300 km;
* '''Uchish balandligi:''' 15240 m;
* '''RCS''':(Radarlar aniqlay olishi) baʼzi manbalarga koʻra, ~0,0014 dan ~0,1 m² gacha;
=== Qurollanish ===
* '''Jangovar yuk:''' 22 730 kg gacha (modernizatsiya qilinganidan keyin 27 000 kg gacha);<ref>Mayer, Daryl. Northrop Grumman and USAF Verify Proper Fit of 30,000lb Penetrator Weapon on B-2 Bomber <small>Arxivirovano 21-avgusta 2009 goda.</small> ''defpro.com'', 22 July 2009. Retrieved: 13 September 2009.</ref>
* '''Yadro qurollari:''' 16 x B61-11 ''yoki'' 16 x B83;
* '''Oddiy bombalar:''' 80 x Mk.82 ''yoki'' 16 x Mk.84 ''yoki'' 36 x CBU-87/CBU-89 GATOR kassetali bombalar;
* '''Aniq qurollar:''' 8 x GBU-27 ''yoki'' AGM-154 JSOW ''yoki'' 12 x JDAM;
* '''Kruiz raketalari:''' 16 x AGM-158 JASSM;<ref>Northrop Grumman — B-2 Spirit Weapons <small>(angl.)</small> <small>(nedostupnaya ssilka)</small>. <small>Arxivirovano 3-iyunya 2012 goda.</small></ref>
=== B-2 Spiritni boshqa shu turdagi modellar bilan taqqoslash ===
{| class="wikitable"
!
![[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSR]]
Tu-160
!SSSR
Tu-95
!AQSH
XB-70 Valkiriya
!AQSH
B-1A
!AQSH
B-1B
!AQSH
B-2
!AQSH
B-52
|- bgcolor="#EEEEEE"
|Tashqi koʻrinish
|[[Fayl:Tu-160_Poltava.jpg|thumb]]
|[[Fayl:Tupolev_Tu95MS_bn15_2020.jpg|thumb|183x183px]]
|[[Fayl:North_American_XB-70A_Valkyrie_in_flight_(cropped).jpg|thumb|180x180px]]
|[[Fayl:20180512_B-1B_Lancer_Dyess_AFB_Air_Show_2018_18.jpg|thumb|180x180px]]
|[[Fayl:20180512_B-1B_Lancer_Dyess_AFB_Air_Show_2018_49.jpg|thumb|184x184px]]
|[[Fayl:B-2_Spirit.jpg|thumb]]
|[[Fayl:Boeing_B-52H_Aspect_ratio.jpg|thumb]]
|- bgcolor="#EEEEEE"
|Maksimal uchish ogʻirligi, tonnada
| align="center" |'''275'''
| align="center" |172,0<ref name="Aircraft Specifications">{{veb manbasi|url=http://www.airwar.ru/enc/bomber/tu95.html|title=Летно-технические характеристики Ту-95|access-date=2015-04-30|archive-date=2021-01-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210102194734/http://airwar.ru/enc/bomber/tu95.html|deadlink=no}}</ref>
| align="center" |246
| align="center" |176,8
| align="center" |216,4
| align="center" |171
| align="center" |229<ref name="Бомбардировщики">Ilin V. Ye., Levin M. A. Bombardirovщiki. — M.: Viktoriya, AST. 1996. — 272 s. Tom 1. S. 68 [[Служебная:Источники книг/5893270045|ISBN 5-89327-004-5]]</ref>
|- bgcolor="#EEEEEE"
|Maksimal jangovar yuk, tonnada
| align="center" |'''45'''
| align="center" |20
| align="center" |29,4
| align="center" |34
| align="center" |34<ref>{{veb manbasi|url=http://www.fas.org/nuke/guide/usa/bomber/b1b-factbook.pdf|title=North American Aircraft Rockwell International: B-1B - Книга фактов, с. 12, таблица A-1a.|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/68ezgoBfm?url=http://www.fas.org/nuke/guide/usa/bomber/b1b-factbook.pdf|archivedate=2012-06-24|deadurl=yes}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=http://www.cbo.gov/sites/default/files/cbofiles/ftpdocs/62xx/doc6257/doc07b-entire.pdf|title=Управление Конгресса США по бюджету: Бомбардировщик B-1B и возможности его улучшения, с. 85/111, таблица А-1|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/68ezhKF1R?url=http://www.cbo.gov/sites/default/files/cbofiles/ftpdocs/62xx/doc6257/doc07b-entire.pdf|archivedate=2012-06-24|deadurl=yes}}</ref>
(+22,7 qoʻshimcha)
| align="center" |27
| align="center" |22,7
|- bgcolor="#EEEEEE"
|Maksimal tezlik, km/soat
| align="center" |2230
| align="center" |882
| align="center" |'''3309'''<ref name="valkyrie">{{veb manbasi|url=http://www.nationalmuseum.af.mil/factsheets/factsheet.asp?id=592|title=Национальный музей ВВС США: NORTH AMERICAN XB-70 VALKYRIE - Страница фактов|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/6CVirYguM?url=http://www.nationalmuseum.af.mil/factsheets/factsheet.asp?id=592|archivedate=2012-11-28|deadurl=yes}}</ref>
| align="center" |2300<ref name="B-1">{{Veb manbasi |sarlavha=Natsionalniy muzey VVS SShA: B-1B LANCER — Stranitsa faktov. |url=http://www.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?fsID=81 |qaralgan sana=2012-12-12 |arxivsana=2012-11-27 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20121127090052/http://www.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?fsID=81 }}</ref>
| align="center" |1328
| align="center" |1010
| align="center" |957
|- bgcolor="#EEEEEE"
|Jang radiusi, km
| align="center" |'''7300'''<ref name="spec">[http://www.globalsecurity.org/wmd/world/russia/tu-160.htm „Tu-160 Blackjack (Tupolev).“] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20211108212225/https://www.globalsecurity.org/wmd/world/russia/tu-160.htm |date=2021-11-08 }} globalsecurity.org. Retrieved 3 August 2009.</ref>
| align="center" |6500
| align="center" |6900
|
| align="center" |5543
| align="center" |5300
| align="center" |7210<ref name="Бомбардировщики" />
|- bgcolor="#EEEEEE"
|Jangovar yuk bilan uchish masofasi, km
| align="center" |10 500
| align="center" |'''12 100'''
| align="center" |nomaʼlum
| align="center" |9817
| align="center" |12 000
| align="center" |nomaʼlum
| align="center" |nomaʼlum
|- bgcolor="#EEEEEE"
|Maksimal masofa, km
| align="center" |14 500<ref>{{veb manbasi|url=http://www.military-today.com/aircraft/top_7_bombers.htm|title=Ту-160|access-date=2015-06-19|archive-date=2013-06-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20130608035457/http://www.military-today.com/aircraft/top_7_bombers.htm|deadlink=no}}</ref>
| align="center" |15 000
| align="center" |n/d
|
| align="center" |13 500<ref name="autogenerated4">{{veb manbasi|url=http://www.internetlooks.com/b1b.html|title=B-1B|accessdate=2015-04-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180402073007/http://www.internetlooks.com/b1b.html|archivedate=2018-04-02|deadlink=yes}}</ref>
| align="center" |11 100
| align="center" |'''16 090'''<ref name="Бомбардировщики" />
|- bgcolor="#EEEEEE"
|Eng baland parvoz, metrda
| align="center" |21 765
| align="center" |11 900
| align="center" |'''23 600'''
| align="center" |18 900
| align="center" |18 290
| align="center" |15 000
| align="center" |16 765
|- bgcolor="#EEEEEE"
|Yashirin texnologiyalarni qoʻllash
| align="center" |yoʻq
| align="center" |yoʻq
| align="center" |yoʻq
| align="center" |yoʻq
| align="center" |Qisman
| align="center" |'''Ha'''
| align="center" |yoʻq
|- bgcolor="#EEEEEE"
|Xizmat koʻrsatayotgan samolyotlar soni
| align="center" |17
| align="center" |68<ref name="militarybalance2010">{{книга|автор=The International Institute For Strategic Studies IISS|заглавие=The Military Balance 2010|ссылка=https://archive.org/details/militarybalance2010iiss|издательство=Nuffield Press|год=2010|страницы=[https://archive.org/details/militarybalance2010iiss/page/n37 40], 227, 228|страниц=492|isbn=9781857435573}}</ref>
| align="center" |yoʻq
| align="center" |4
| align="center" |64<ref name="militarybalance2010" />
| align="center" |19<ref name="militarybalance2010" />
| align="center" |58<ref>The Military Balance 2018. p.-46</ref>
|}
== Xizmatda ==
2021-yilgacha AQSh havo kuchlarida 20 ta bombardimonchi bor.
19 ta B-2 (dastlab 20, 1 tasi halokatga uchragan) Missuri shtatidagi '''Uaytman havo kuchlari bazasi'''ga biri ktirilgan va AQSH Harbiy havo kuchlari global zarba qoʻmondonligi (AFGSC) tarkibida. Ushbu boʻlinma AQShdagi B-2 samolyotlarining yagona doimiy (faol) eskadroni hisoblanadi.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
<references />
== Adabiyotlar ==
* Crickmore, Paul and Alison J. Crickmore, „Nighthawk F-117 Stealth Fighter“. North Branch, Minnesota: Zenith Imprint, 2003. <nowiki>ISBN 0-76031-512-4</nowiki>.
* Croddy, Eric and James J. Wirtz. ''Weapons of Mass Destruction: An Encyclopedia of Worldwide Policy, Technology, and History, Volume 2''. Santa Barbara, California: ABC-CLIO, 2005. <nowiki>ISBN 1-85109-490-3</nowiki>.
* Dawson, T.W.G., G.F. Kitchen and G.B. Glider. ''Measurements of the Radar Echoing Area of the Vulcan by the Optical Simulation Method.'' Farnborough, Hants, UK: Royal Aircraft Establishment, September 1957 National Archive Catalogue file, AVIA 6/20895
* Eden, Paul. „Northrop Grumman B-2 Spirit“. ''Encyclopedia of Modern Military Aircraft''. New York: Amber Books, 2004. <nowiki>ISBN 1-904687-84-9</nowiki>.
* Goodall, James C. „The Northrop B-2A Stealth Bomber.“ ''Americaʼs Stealth Fighters and Bombers: B-2, F-117, YF-22, and YF-23''. St. Paul, Minnesota: MBI Publishing Company, 1992. <nowiki>ISBN 0-87938-609-6</nowiki>.
* Pelletier, Alain J. „Towards the Ideal Aircraft: The Life and Times of the Flying Wing, Part Two“. ''Air Enthusiast'', No. 65, September-October 1996, pp. 8-19. ISSN 0143-5450.
* Sweetman, Bill. „Inside the stealth bomber“. Zenith Imprint, 1999. <nowiki>ISBN 1610606892</nowiki>.
[[Turkum:AQSH]]
[[Turkum:Samolyotlar]]
[[Turkum:Armiya]]
[[Turkum:Urush]]
j4ipvzwpsuavbjudm4myce1z9fb2i24
Aztek burguti ordeni
0
735188
6197748
5247501
2026-07-07T19:16:34Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197748
wikitext
text/x-wiki
{{Mukofot bilgiqutisi
|Nomi = Aztek burguti ordeni
|Tasvir= Placa Orden del Aguila Azteca AEAcoll.jpg
|TasvirLenta= Banda y venera Orden Aguila Azteca AEAcoll.jpg
| OriginalName = Orden del Águila Azteca
|Tasvir oʻlchami=150px
|Lenta oʻlchami=60px
|Mamlakat= {{bayroq|Meksika}}
|Turi=Orden
|Holati=
|TaʼsisSanasi=[[29-dekabr]] [[1933-yil]]da
|KimgaTopshiriladi =
|ToʻngʻichMukofot=
|KenjaMukofot=
}}
'''Aztek burguti ordeni''' ({{lang-es|Orden del Águila Azteca}}) – chet el fuqarolarini mukofotlash uchun taʼsis etilgan [[Meksika]] davlat mukofoti<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.identifymedals.com/database/medals-by-country/mexico/the-order-of-the-aztec-eagle/ |sarlavha=The Order of the Aztec Eagle |qaralgan sana=30.09.2024 |til=en |arxivsana=2023-10-28 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231028123954/https://www.identifymedals.com/database/medals-by-country/mexico/the-order-of-the-aztec-eagle/ }}</ref>.
== Manbalar ==
{{Manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* {{kitob manbasi|author=David A. Olvera Ayes.|title=La Orden Mexicana del Águila Azteca: apuntes para su historia|location=México|publisher=Cuadernos del Cronista|year=2011|allpages=871|isbn=9786070047213}}
* {{kitob manbasi|author=|title=Orden Mexicana del Aguila Azteca: reglamento y lista de personas condecoradas|location=México|publisher=Department de Información para el Extranjero|year=1941|allpages=69}}
* [https://web.archive.org/web/20140408223704/http://www.diputados.gob.mx/LeyesBiblio/pdf/60.pdf Ley de premios, estímulos y recompensas civiles] {{Ref-es}}
== Havolalar ==
* [http://wawards.org/oldsite/america/mek/3/medal.html Jahon mukofotlari] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20161130035957/http://wawards.org/oldsite/america/mek/3/medal.html |date=2016-11-30 }} Arxivnaya kopiya -da arxivlangan
* [https://web.archive.org/web/20161130035232/http://www.zasluga.net/America/Mexico/Eagle/Eagle.htm Xizmat uchun]
* [http://www.medals.org.uk/mexico/mexico001.htm Aztek burguti ordeni] Arxivnaya kopiya
{{Chala}}
[[Turkum:Ordenlar]]
elb7853r58r762mxsu2qumfb14de0td
Avstraliyalik sobiq harbiy asirlar yodgorligi
0
735351
6197674
4419595
2026-07-07T15:42:13Z
InternetArchiveBot
58913
3 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197674
wikitext
text/x-wiki
{{Diqqatga sazovor joylar
| nomi = Avstraliyalik sobiq harbiy asirlar yodgorligi
| mahalliy_nomi = {{lang-eng|The Australian Ex-Prisoners of War Memorial}}
| tasvir = Ballarat Australian Ex-Prisoners of War Memorial 001.JPG
| izoh = Yodgorlikning umumiy ko'rnishi (2011-yil)
| xarita
| xarita_izohi =
| koordinatalari =
| joylashuv = {{flagicon|AUS}} Avstarliya
| turi =
| material = Bazalt, granit
| binokor = Peter Blizzard
| qurila boshlangan = 1996-yil
| qurilish tamomlangan = 2004-yil
| balandligi =
| eni =
| ochilish =
| kengligi = 130 metr (430 fut)
| vebsayt =
|lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec =
|lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec =
|CoordAddon =
|CoordScale =
}}
'''Avstraliyaning sobiq harbiy asirlari yodgorligi''' - bu harbiy yodgorlik Venduri paradi va Karlton ko'chasi burchagida, Venduri ko'li yaqinida, Ballarat, Viktoriya, [[Avstraliya|Avstraliyadagi]] botanika bog'ining janubida joylashgan. Yodgorlik Bur va Koreya urushlarida asirga olingan 35 000 dan ortiq avstraliyalik askarlarga bag'ishlangan<ref>http://www.thecourier.com.au/story/1289312/ballarat-to-host-pow-memorial-service-on-sunday/</ref>.
== Tarix ==
Yodgorlikni o'rnatish g'oyasi 1996-yilda Xotira kunida harbiy asirlarga bag'ishlangan marosim paytida paydo bo'lgan, unda avstraliyalik harbiy asirlar va ularning oilalariga tegishli yodgorlik o'rnatish bo'yicha takliflar berilgan. Bu mulohazalar asosida keyinchalik maxsus qoʻmita tuzildi. Haftalik qo'mita yig'ilishlarida yodgorlikni rejalashtirish 8 yil davom etdi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=http://www.powmemorialballarat.com.au/index.php/about-the-memorial/the-memorial-story/opening-ceremony |qaralgan sana=2022-06-12 |arxivsana=2014-12-24 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141224232320/http://www.powmemorialballarat.com.au/index.php/about-the-memorial/the-memorial-story/opening-ceremony }}</ref>. Bu vaqtda oralig;ida Bur, birinchi va ikkinchi jahon, Koreya urushlari paytida harbiy asirga aylangan 36 mingdan ortiq avstraliyaliklarning ro'yxatini tuzish va ismlarini aniqlash uchun 6 yil vaqt ketdi. Boshqa to'qnashuvlarda, jumladan, Vyetnamdagi urushlarda, Fors ko'rfazidagi urushlarda, butun dunyo bo'ylab tinchlikparvarlik faoliyatida qatnashganlar unutilmadi. Ushbu ish komissiya a'zolari tomonidan tarixchilar va Avstraliya urush yodgorligi xodimlari, Faxriylar ishlari bo'yicha departamenti, Milliy arxivlar, nafaqadagi va urushdan qaytganlar uyushmasi, gazetalar va veb-saytlar bilan hamkorlikda amalga oshirildi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=http://www.powmemorialballarat.com.au/index.php/about-the-memorial/the-memorial-story/the-memorial-appeal |qaralgan sana=2022-06-12 |arxivsana=2014-12-24 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141224205648/http://www.powmemorialballarat.com.au/index.php/about-the-memorial/the-memorial-story/the-memorial-appeal }}</ref>. Yodgorlikning me'moriy dizayni [[Melburn]] va [[Sidneyda]] hukumat buyurtmalarini bajarish bilan mashhur bo'lgan haykaltarosh [[Peter Blizzard]] tomonidan yaratilgan. Blizzardning o'zi ''tosh bog'iga sayohat'' deb atagan yodgorlikning dizayni va qurilishi taxminan 1,8 million dollarni tashkil etgan<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=http://www.powmemorialballarat.com.au/index.php/about-the-memorial/the-memorial-story/artist-and-concepts |kirish sanasi=2022-06-12 |arxivsana=2014-12-24 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141224205352/http://www.powmemorialballarat.com.au/index.php/about-the-memorial/the-memorial-story/artist-and-concepts }}</ref>. Yodgorlik stelasiga yangi nomlar qo'shish mumkin bo'lgan imkoniyat yaratilgan<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=http://www.swvic.org/ballarat_ex_pow_memorial.htm |qaralgan sana=2022-06-12 |arxivsana=2017-09-11 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20170911093820/http://swvic.org/ballarat_ex_pow_memorial.htm }}</ref>. Shuningdek, loyiha Millatlar Hamdo'stligidan 200 ming dollar, 2004-yilgi saylov kampaniyasi davrida<ref>http://www.aph.gov.au/Parliamentary_Business/Bills_Legislation/bd/bd0708/08bd095</ref>, Liberal partiya rahbariyatidan - 290 ming, Leyboristlar partiyasidan - 150 ming dollar olishgan<ref>http://www.abc.net.au/news/2004-09-08/alp-pledges-veterans-memorial-funds/2040216</ref>
2004-yil 6-fevralda yodgorlik general [[Peter Kosgrouf]] tomonidan 11000 dan ortiq kishi, jumladan Avstraliya general-gubernatori general-mayor [[Maykl Jefferi]]<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=http://www.powmemorialballarat.com.au/index.php/about-the-memorial/the-memorial-story/opening-ceremony |qaralgan sana=2022-06-12 |arxivsana=2014-12-24 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141224232320/http://www.powmemorialballarat.com.au/index.php/about-the-memorial/the-memorial-story/opening-ceremony }}</ref>, faxriylar ishlari boʻyicha vazir Danna Vale, Viktoriya bosh vaziri Stiv ishtirok etgan marosimda ochildi. Ochilish marosimida yana 1500 sobiq harbiy asirlar va ularning oila a'zolari ishtirok etishdi<ref>http://www.abc.net.au/news/2004-02-06/defence-chief-opens-ballarat-war-memorial/131510</ref><ref>http://www.abc.net.au/news/2004-02-06/war-memorial-opened-in-ballarat/131628</ref>. Ochilishdan ko'p o'tmay, Ballarat shahar kengashi federal hukumatdan yodgorlikni saqlash uchun 500 000 dollar so'radi<ref>http://www.aph.gov.au/Parliamentary_Business/Bills_Legislation/bd/bd0708/08bd095</ref>.
2008-yil 29-sentabrda 50 nafar sobiq harbiy asirlar ishtirokida faxriylar ishlari bo'yicha kotib Alan Griffin yodgorlikka "Milliy ahamiyatga ega yodgorlik"<ref>http://www.aph.gov.au/Parliamentary_Business/Bills_Legislation/bd/bd0708/08bd095</ref><ref>http://www.abc.net.au/local/stories/2008/09/30/2378198.htm</ref> maqomi berilganini e'lon qildi. Memorialning ishonchli vakillaridan biri Les Kennedi avstraliyalik atigi 1200 harbiy asir tirik qolganini, asirlikda halok bo'lgan 8000 dan ortiq asirning kamida yarmi ko'milgan joyini bilmasligini aytdi<ref>http://www.abc.net.au/news/2008-09-29/official-recognition-for-ballarat-war-memorial/525490</ref>. Keyinchalik federal hukumat yodgorlikni saqlash uchun to'rt yilga 160 000 dollar ajratdi<ref>http://www.aph.gov.au/Parliamentary_Business/Bills_Legislation/bd/bd0708/08bd095</ref>. 2010-yilda yodgorlik Ballarat merosi reestriga kiritilgan<ref>http://www.ballarat.vic.gov.au/lae/australian-ex-pow-memorial.aspx</ref>. Peter Blizzard o'sha yilning yanvar oyida<ref>http://www.abc.net.au/local/photos/2010/02/08/2813332.htm</ref> saraton kasalligiga qarshi yillar davomida kurashib<ref>http://www.abc.net.au/local/stories/2009/11/12/2740936.htm</ref> vafot etdi.
== Arxitektura ==
[[Fayl:AussieExPOWList Section.jpg|337px|thumb|left|Askarlarning ismalri yozilgan qora granit]]
Ikkala tomonda yodgorlik uzunligi 130 metr (430 fut) bo'lib, avstraliyaliklarning urushga borgan masofasining ramzi sifatida va ahamiyatini e'tirof etgan holda, temir yo'l shpallarini eslatuvchi ochiq kulrang bazalt yo'lkadan boshlanadi. Asirlar tarixidagi temir yo'llar<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=http://www.powmemorialballarat.com.au/index.php/about-the-memorial/the-memorial-story/artist-and-concepts |kirish sanasi=2022-06-12 |arxivsana=2014-12-24 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141224205352/http://www.powmemorialballarat.com.au/index.php/about-the-memorial/the-memorial-story/artist-and-concepts }}</ref> ko'p jihatdan, Ikkinchi Jahon urushi davrida yapon qo'mondonligining buyrug'i bilan temir yo'l qurilishida mahbuslarning azoblanishi avstraliyaliklarning asirlikdagi sinovlarining timsolidir. Shunday qilib, faqat 1943-yilda boshlangan Tailand-Birma temir yo'li qurilishida 60 mingga yaqin ittifoqdosh harbiy asirlar va 200 ming osiyolik majburiy ishchilar jalb qilingan, ulardan qurilish tugashiga qadar 2815 avstraliyalik og'ir jismoniy mehnat tufayli halok bo'lgan. Og'ir ehnat va ochlik, 11 mingdan ortiq qamoqqa olingan ittifoqchilar va 75 mingga yaqin ishchilarni o'limiga sababchi bo'lgan<ref>https://www.awm.gov.au/exhibitions/stolenyears/ww2/japan/burmathai</ref>. Yo'lakka parallel ravishda, janub tomonda, qora [[Granit|granitdan]] yasalgan uzun, qiyalik devor mavjud bo'lib, unda barcha taniqli avstraliyalik harbiy asirlarning, erkaklar va ayollarning ismlari alifbo tartibida o'yilgan, ammo saflari qayd etilmagan. Chunki, yodgorlik yaratuvchilari fikriga ko'ra, ''azob va umidsizlik hali hech qachon bir shaxsning maqomini tan olmagan''. Yo'lning o'rtasida devorni kichik suv ombori to'sib turadi, unda avstraliyaliklar asirlikda bo'lgan mamlakatlarning nomlari yozilgan bir qator tosh obelisklar joylashgan. Obelisklar qo'l yetib bo'lmaydigan joyda bo'lib bu bilan, barcha qamoqxona lagerlari xorijda, uydan, oila va do'stlardan uzoqda bo'lganligini anglatadi. Yettitadan oltinchi obelisk turmaydi, asirlikda vafot etganlarga hurmat belgisi sifatida yerda yotadi. Obelisklar oldida qisman dag'al toshdan yasalgan baland stela o'rnatilgan bo'lib, uning old va orqa tomonida: ''Avstraliyaning sobiq asirlari yodgorligi" yozuvi mavjud, ikkala tomonida Savdo-dengiz floti bayrog'i, bayroq bayroq ustunlari bilan o'ralgan. Harbiy-havo kuchlari, Harbiy dengiz floti bayrogʻi va Davlat bayrogʻi (Armiya ramzi sifatida) joylashtirilgan. Keyin, granit devor yana boshlanib, yo'lning oxiriga olib boradi - ''Unutmasligimiz uchun'' yozuvi bo'lgan kenotaf kabi katta tosh joylashtirilgan. Tosh ostidan oqib chiqadigan oqim devor bo'ylab birinchi guruh nomlari oldidagi tor suv oqimiga oqib tushadi va suv omboriga borib qo'shildi, so'ngra ikkinchi guruh nomlari yonidan oqib o'tishda davom etadi, shundan so'ng u yo'l ostida yo'qoladi. Bu asirlarning go'yo asl makoniga qaytganligining ramzi xisoblanadi. Yodgorlik atrofdagi Ballarat botanika bog'lari bilan uyg'unlikni saqlash uchun tabiiy materiallardan yaratilgan<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=http://www.powmemorialballarat.com.au/index.php/about-the-memorial/the-memorial-story/artist-and-concepts |kirish sanasi=2022-06-12 |arxivsana=2014-12-24 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141224205352/http://www.powmemorialballarat.com.au/index.php/about-the-memorial/the-memorial-story/artist-and-concepts }}</ref>. Yodgorlik ko'chatlar bilan o'ralgan, shu jumladan Xanthorrhea australis turlarining namunalari shag'al bilan ajratilgan<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=http://www.powmemorialballarat.com.au/index.php/about-the-memorial/the-memorial-story/plantings-and-landscaping |kirish sanasi=2022-06-12 |arxivsana=2014-12-24 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141224223951/http://www.powmemorialballarat.com.au/index.php/about-the-memorial/the-memorial-story/plantings-and-landscaping }}</ref>.
<gallery>
Image:AussieEx-POWSign.jpg|Yodgorlikdagi obelisk
Image:LestWeForget.jpg|Kenotaf '' Biz unutmasligimiz uchun ''
Image:AussieExPOWList_Full.jpg|Qora granitdan ishlangan va asirlar ismlari yozilgan yodgorlik
Image:AussieExPOWList_Section.jpg|Harbiy asirlarning ro'yhati
</gallery>
== Yodgorlikning ahamiyati ==
Har yili fevral oyining birinchi kunlarida - yodgorlik ochilishining yilligi munosabati bilan, shuningdek, 25-aprel - ANZAC kuni va 10-noyabr - Xotira kunida gulchambarlar qo'yish bilan kenotafada xotira marosimlari o'tkaziladi. 2017-yil 9-aprelda yodgorlikda 1917-yil 11-aprelda Bullecourt jangining 100 yilligi munosabati bilan ANZAC xotirasiga bagʻishlangan tadbir boʻlib oʻtadi, 1917-yil [[birinchi jahon urushi]] natijasida 1100 avstraliyalik nemis armiyasi tomonidan asirga olingan. Bu birinchi jahon urushidagi avstraliyalik harbiy asirlarning 25% dan ortig'ini tashkil etgan<ref>http://www.powmemorialballarat.com.au/index.php/ceremonies</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
{{Навигация}}
* {{veb manbasi|url=http://www.powmemorialballarat.com.au/|title=Мемориал бывшим австралийским военнопленным|publisher=Rasmiy sayt|lang=en}}
* {{veb manbasi|url=http://monumentaustralia.org.au/themes/conflict/multiple/display/30180-australian-ex-prisoners-of-war-memorial|title=Мемориал бывшим австралийским военнопленным|publisher=MonumentAustralia.org.au|lang=en}}
jsz5qi8vvq5dwjxo07k2zap5yzjv88t
Aviakonstruktor Koritin yodgorligi
0
736536
6197663
5244213
2026-07-07T14:25:06Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197663
wikitext
text/x-wiki
[[Fayl:Anapa - Korytin Andrey Sergeevich.JPG|thumb|right|300px]]
'''Aviakonstruktor Andrey Sergeyevich Koritin haykali ―''' [[1990]]-yilda [[Anapa]] kurort shahrida, Tamanskaya va Protapov koʻchalari chorrahasida I.V. Gudovich nomidagi bogʻda ochilgan.
== Yodgorlik tarixi ==
Yodgorlik gidrosamolyotlar dizayneri va Anapa shahrining faxriy fuqarosi — Andrey Sergeyevich Koritinga bagʻishlab qurilgan(1807-1989).
Nafaqaga chiqqach, Koritin Anapa tarixiy va madaniyat yodgorliklarini jamoat muhofazasi boshqarmasi tarixiy boʻlimi raisi boʻlib ishlagan. Bu lavozimda u kurortning barcha qazishmalari va qurilishini nazorat qildi, arxeologik topilmalarni kuzatib bordi. Uning saʼy-harakatlari bilan shaharda „ Gorgipiya“ arxeologik muzey-qoʻriqxonasi tashkil etildi. Yodgorlik shahar aholisiga munosib hayot kechirgani va Anapa kurort shahrining arxeologik ahamiyati keng tarqalishi uchun minnatdorlik belgisi sifatida oʻrnatildi.
== Tavsif ==
[[Fayl:Табличка_на_памятнике_Корытину_(Анапа).jpg|left|thumb|200x200px|<center> Yodgorlik etagidagi granit lavha</center>]]
Yodgorlik samolyot konstruktorining barelyefi boʻlgan stela boʻlib, stelaning tepasida Taganrog aviatsiya zavodi tomonidan ishlab chiqarilgan Be-10 gidrosamolyotining maketi joylashtirilgan. Stelladagi yozuvda „Andrey Sergeyevich Koritinga bagʻishlangan“ deb yozib qoʻyilgan. Yodgorlik poyiga oʻrnatilgan granit taxtachada „Koritin Adrey Sergeevich, 1907-1989, gidroaerodinamika bosh muhandisi. MBR-7, KOR-2, LL-143, Be-10, Be-12 gidrosamolyotlari dizayneri“ degan yozuvlar bor.
Yodgorlik ustida haykaltarosh-rassom A. N. Proshutin va meʼmor Yu. V. Risin ishlagan. Yodgorlik [[1990]]-yilda ochilgan.
== Manbalar ==
{{Manbalar}}
== Havolalar ==
* [http://vetert.ru/rossiya/anapa/sights/375-pamyatnik-korytinu.php Korytin haykali (Anapa)] / " Arxivnaya kopiya "
* [https://myanapa.ru/razvlechenia/dostoprimechatelnosti-anapy/pamyatnik-korytinu-v-anape Anapadagi Koritin haykali] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200806131025/https://myanapa.ru/razvlechenia/dostoprimechatelnosti-anapy/pamyatnik-korytinu-v-anape |date=2020-08-06 }} Arxivnaya kopiya -da arxivlangan / „Mening Anapam“
* [http://obanape.ru/about/sights/koritin/ S.] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20181011191053/http://obanape.ru/about/sights/koritin/ |date=2018-10-11 }} Arxivnaya kopiya
* Arxivnaya kopiya [https://www.anapabest.ru/guide/pamyatnik-koryitinu.html haykali] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20181003013756/https://www.anapabest.ru/guide/pamyatnik-koryitinu.html |date=2018-10-03 }}
* [http://xn----7sbaa0a5bdmfo.xn--p1ai/dos-koritin.html Andrey Sergeevich Korytin haykali (1907-1989)] Arxivnaya kopiya | „www. anapa-dengiz. rf“
* [http://www.anapa.info/article/8776/ Samolyot konstruktori A. S. Korytin. Anapa rezidentining tarjimai holi sahifalari] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20180915022331/http://www.anapa.info/article/8776/ |date=2018-09-15 }} | " Arxivnaya kopiya "
* [http://www.anapa.info/news/9300/ Anapadagi A. Korytin haykali yangilandi]{{Oʻlikhavola|date=sentabr 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} / „www.anapa.info“
[[Turkum: Anapa Yodgorliklari]]
[[Turkum: olimlar yodgorliklari|Korytin]]
dsfjw6xpubpc4ki9so1efh81o4s560r
Aviatorlar yodgorligi
0
736540
6197664
5491862
2026-07-07T14:25:58Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197664
wikitext
text/x-wiki
[[Fayl:MiG-21 in Novocherkassk.JPG|thumb|right|200px]]
'''Aviatorlar''' yodgorligi - Rostov viloyati, Novocherkask shahrida joylashgan samolyot shaklidagi yodgorlik-stela<ref>[https://www.komandirovka.ru/sights/novocherkassk/pamyatnik-sovetskim-aviatoram/ Памятник Советским авиаторам]</ref>.
== Tarix ==
[[Rossiyada fuqarolar urushi|Fuqarolar urushidan]] so'ng, 1927-yilda Novocherkasskda harbiy tashkilot paydo bo'ldi - 15-alohida korpus tuzatuvchi alohida havo eskadroni (OKKAO). Unga [[Rossiyada fuqarolar urushi|fuqarolar urushi]] qahramoni Aleksandr Georgievich Dobrolej qo'mondonlik qilgan. 1928-yil kuzida Shimoliy Kavkaz harbiy okrugining birinchi aviatsiya bo'linmasi bo'lgan 13-chi yengil bombardimonchi aviatsiya brigadasi tuzildi. Havo brigadasi 150 dan ortiq samolyotlardan iborat edi. Ivan Danilovich Florovskiy<ref>[http://novocherkassk.net/lavochka/2018/01/%D0%BA%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%8C%D1%8F-%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D1%87%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%B0-1917-1970-2/ Крылья Новочеркасска]</ref> uning birinchi qo'mondoni bo'ldi. 1932-yilda Novocherkasskda 13-havo brigadasining 44-havo eskadroni bazasida SSSRda yengil bombardimonchi aviatsiya navigatorlari uchun birinchi kurslardan biri tashkil etildi.
1936-yilda 13-aviatsiya brigadasi o'rniga 55-yengil bombardimonchilar brigadasi tuzildi. 1938-yilda 55-havo brigadasi negizida 12-uzoq masofali bombardimonchi aviatsiya polki tuzildi, u 1940-yil aprel oyida 81-uzoq masofali bombardimonchi aviatsiya polkiga aylantirildi va [[Kutaisi]] shahriga ko'chirildi. Ulug' Vatan urushi yillarida Xotunok aerodromida 216-qiruvchi aviatsiya diviziyasining bir nechta polklari joylashgan edi.
Xotunokdagi aerodrom bilan bog'liq barcha aviatorlar sharafiga 1981-yilda yodgorlik belgisi - MiG-21 samolyoti va uning yonida - Vatan uchun janglarda halok bo'lganlarning ismlari yozilgan yodgorlik plitalari o'rnatildi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Памятник советским авиаторам |url=http://novocherkassk.net/gallery/photo/7144/ |qaralgan sana=2022-06-15 |arxivsana=2018-08-23 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20180823002901/http://novocherkassk.net/gallery/photo/7144/ }}</ref>.
Novocherkassk 24-sonli maktab muzeyida<ref>[http://24school-novoch.ucoz.ru/ МБОУ СОШ № 24 города Новочеркасска]</ref> Xotunokdagi aerodromning o'tmishi haqida hikoya qiluvchi eksponatlar mavjud edi<ref>[https://wikimapia.org/36724519/ru/%D0%9D%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%B9%D1%81%D1%82%D0%B2%D1%83%D1%8E%D1%89%D0%B8%D0%B9-%D0%B0%D1%8D%D1%80%D0%BE%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BC-%D0%A5%D0%BE%D1%82%D1%83%D0%BD%D0%BE%D0%BA Недействующий аэродром Хотунок (Новочеркасск)]</ref>.
== Manbalar ==
{{Manbalar}}
== Havolalar ==
* [https://school-science.ru/6/18/38056 Sovet aviatorlari haykali tarixi]
* [http://novocherkassk.holme.ru/sight/5afdee9cb61f8c06d3fabd82/ Xotunokdagi aviatorlar haykali] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20190218021146/http://novocherkassk.holme.ru/sight/5afdee9cb61f8c06d3fabd82/ |date=2019-02-18 }}
[[Turkum: Novocherkassk|Aviators]]
[[Turkum: harbiy uchuvchilar|Aviators yodgorliklari]]
[[Turkum: samolyotlar-yodgorliklar|Aviators]]
[[Turkum: 1981-yilda Rossiyada qurilgan bino va inshootlar]]
[[Turkum: Novocherkassk Yodgorliklari|Aviators]]
[[Turkum:Rostov viloyatida 1981-yil]]
nzl2de8esvj8g1zaxnx6rh8hgiea1yk
Atlanta Hawks
0
740459
6197593
6134476
2026-07-07T12:46:41Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197593
wikitext
text/x-wiki
[[Fayl:Joe Johnson Atlanta Hawks 2008-9 season.jpg|thumb|[[Joe Johnson]]]]
'''Atlanta Hawks''' — [[Atlanta]], Jorjiya, [[AQSH]]ning professional basketbol jamoasi. Milliy basketbol assotsiatsiyasining Sharqiy konferensiyasining janubi-sharqiy divizionida oʻynaydi. U uy oʻyinlarini Atlantadagi „[[State Farm Arena]]“da oʻtkazadi.
Jamoa 1946-yilda Buffalo Bisons sifatida tashkil etilgan va Milliy Basketbol Ligasi aʼzosiga aylangan. Dastlabki 13 oʻyindan soʻng, Tri-Cities Blackhawks nomiga oʻzgartirildi va Illinoys shtatining Moline shahriga koʻchib oʻtdi. 1949-yilda liga BAA bilan birlashgandan soʻng jamoa NBAga qoʻshildi. 1951-yilda u Miluokiga koʻchib oʻtdi va oʻz ismini „Hawks“ deb qisqartirdi. 1955-yilda jamoa yana Sent-Luisga koʻchib oʻtdi va u yerda 1958-yilda NBA chempionligini qoʻlga kiritdi. Jamoa egasi Kerner klubni Tomas Kuzins va Jorjiya sobiq gubernatori Karl Sandersga sotganidan soʻng, 1968-yilda Hawks Atlantaga koʻchib oʻtishdi<ref>{{veb manbasi|sarlavha=1966-68: "Sweet Lou" Makes His Debut–Franchise History|url=http://www.nba.com/hawks/history/season-by-season-recaps.html#12|nashriyot=NBA Media Ventures, LLC|vebsayt=Hawks.com|kirish sanasi=5-may 2016-yil|iqtibos=On 3-may 1968-yil, owner Ben Kerner shocked residents of both St. Louis and Atlanta when he announced that the Hawks had been sold to Georgia real estate developer Thomas Cousins and former Georgia Governor Carl Sanders. Kerner believed that a St. Louis franchise could no longer compete financially in the NBA; the league now consisted of 14 teams and had to compete with the ABA for supremacy.|arxiv-sana=2019-04-03|arxiv-url=https://web.archive.org/web/20190403151724/https://www.nba.com/hawks/history/season-by-season-recaps.html#12|deadlink=no}}</ref><ref>{{veb manbasi|sarlavha=St. Louis Hawks (1955-1968)|url=http://www.sportsecyclopedia.com/nba/stlhawks/stlhawks.html|vebsayt=SportsECyclopedia.com|sana=11-mart 2003-yil|kirish sanasi=5-may 2016-yil|arxiv-sana=2012-02-18|arxiv-url=https://www.webcitation.org/65XN07UuC?url=http://www.sportsecyclopedia.com/nba/stlhawks/stlhawks.html|deadlink=no|qaralgan sana=2022-06-21|arxivsana=2011-12-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20111228121102/http://www.sportsecyclopedia.com/nba/stlhawks/stlhawks.html}}</ref>
Hawks ikkinchi eng uzoq gʻalabasiz seriyaga ega ([[Sacramento Kings]]dan keyin) — NBA chempionligisiz 60 yil. Klubning barcha asosiy muvaffaqiyatlari jamoa Sent-Luisda oʻynagan paytga toʻgʻri keldi (3 NBA finali va chempionlik unvoni). Qolaversa, jamoa 48 yil davomida pley-offning ikkinchi bosqichidan nariga oʻta olmadi, hozir bu seriya 2015-yilda toʻxtatilgan. Hawks hozir <nowiki>XXI</nowiki> asrda (2008-2017) ketma-ket 10 mavsumda pley-off yoʻllanmasini qoʻlga kiritgan NBAning toʻrtta jamoasidan biri hisoblanadi. Xuddi shu davrda kamida 10 marta pley-offga chiqqan boshqa klublar: San-Antonio (1998-hozirgi kun), Denver Naggets (2004-2013) va Dallas Mavericks (2001-2012).
== Klub shon-shuhrat zali ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
|-
! colspan="10" style="text-align:center;|Oʻyinchilar
|-
! No. !! Ismi!! Pozitsiyasi!! Faoliyati!! Faoliyat boshlagan yili ! No. !! Ismi!! Pozitsiyasi!! Faoliyati!! Faoliyat boshlagan yili
|-
| '''20'''<br />'''50''' || [[Ed Macauley]] <sup>1</sup> || [[Center (basketball)|C]]/[[Power forward (basketball)|F]] || 1956-1959 || 1960 || '''9''' || [[Bob Pettit]]<ref>{{veb manbasi|url=https://www.hoophall.com/hall-of-famers/bob-pettit/|sarlavha=Robert L. "Bob" Pettit|vebsayt=[[Naismith Memorial Basketball Hall of Fame]]|kirish sanasi=1-may 2022-yil}}</ref> || [[Power forward (basketball)|F]]/[[Center (basketball)|C]] || 1954-1965 || 1971
|-
| '''6'''<br />'''16'''<br />'''17''' || [[Cliff Hagan]] || [[Small forward|F]]/[[Point guard|G]] || 1956-1966 || 1978 || '''22''' || [[Slater Martin]] <sup>2</sup> || [[Point guard|G]] || 1956-1960 || 1982
|-
| '''14''' || [[Bob Houbregs]] || [[Center (basketball)|C]]/[[Small forward|F]] || 1953 || 1987 || '''44''' || [[Pete Maravich]]<ref>{{veb manbasi|url=https://www.hoophall.com/hall-of-famers/pete-maravich/|sarlavha=Peter P. "Pete" Maravich|vebsayt=[[Naismith Memorial Basketball Hall of Fame]]|kirish sanasi=1-may 2022-yil}}</ref> || [[Point guard|G]] || 1970-1974 || 1987
|-
| ''' ''' || [[Bobby McDermott]] || [[Guard (basketball)|G]] || 1947-1948|| 1988 || '''34''' || [[Clyde Lovellette]] || [[Center (basketball)|C]]/[[Power forward (basketball)|F]] || 1958-1962 || 1988
|-
| '''14'''<br />'''15'''<br />'''32''' || [[Lenny Wilkens]] <sup>3</sup> || [[Point guard|G]] || 1960-1968 || 1989 || '''42''' || [[Connie Hawkins]] || [[Power forward (basketball)|F]]/[[Center (basketball)|C]] || 1975-1976 || 1992
|-
| '''8''' || [[Walt Bellamy]] <sup>4</sup> || [[Center (basketball)|C]] || 1970-1974 || 1993 || '''2''' || [[Moses Malone]] || [[Center (basketball)|C]]/[[Power forward (basketball)|F]] || 1988-1991 || 2001
|-
| '''21''' || [[Dominique Wilkins]]<ref>{{veb manbasi|url=https://www.hoophall.com/hall-of-famers/dominique-wilkins/|sarlavha=Jacques Dominique Wilkins|vebsayt=[[Naismith Memorial Basketball Hall of Fame]]|kirish sanasi=1-may 2022-yil}}</ref> || [[Small forward|F]] || 1982-1994 || 2006 || '''15'''<br />'''18'''<br />'''19''' || [[Richie Guerin]] <sup>5</sup> || [[Point guard|G]] || 1963-1967<br />1968-1970 || 2013
|-
| '''55''' || [[Dikembe Mutombo]]<ref>{{veb manbasi|url=https://www.hoophall.com/hall-of-famers/dikembe-mutombo/|sarlavha=Dikembe Mutombo|vebsayt=[[Naismith Memorial Basketball Hall of Fame]]|kirish sanasi=1-may 2022-yil}}</ref>|| [[Center (basketball)|C]] || 1996-2001 || 2015 || '''14'''<br />'''31''' || [[Zelmo Beaty]] || [[Center (basketball)|C]] || 1962-1969 || 2016
|-
| '''1''' || [[Tracy McGrady]] || [[Swingman|G/F]] || 2011-2012 || 2017<ref>{{veb manbasi|sarlavha=Tracy McGrady, Bill Self, Rebecca Lobo and Muffet McGraw Headline Class|url=http://www.hoophall.com/news/naismith-memorial-basketball-hall-of-fame-class-of-2017-announcement-presented-by-haggar-clothing-company/|nashriyot=Naismith Memorial Basketball Hall of Fame Official Website|kirish sanasi=29-aprel 2017-yil|qaralgan sana=2022-06-21|arxivsana=2021-01-11|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210111045904/http://www.hoophall.com/news/naismith-memorial-basketball-hall-of-fame-class-of-2017-announcement-presented-by-haggar-clothing-company/}}</ref> || '''10''' || [[Maurice Cheeks]] || [[Point guard|G]] || 1991-1992 || 2018
|-
| '''15'''<br />'''11''' || [[Chuck Cooper (basketball)|Chuck Cooper]] || [[Power forward (basketball)|F]] || 1954-1956 || 2019 || '''15''' || [[Sidney Moncrief]] || [[Point guard|G]] || 1990-1991 || 2019
|-
| '''7''' || [[Toni Kukoč]] || [[Forward (basketball)|F]] || 2001-2002 || 2021 || '''23''' || [[Lou Hudson]] || [[Shooting Guard|G]]/[[Small Forward|F]] || 1966-1977 || 2022
|-
|! colspan="10" style="text-align:center; |Murabbiylar
|-
! colspan="2" | Ismi!! Pozitsiyasi!! Faoliyati!! Faoliyat boshlagan yili ! colspan="2" | Ismi!! Pozitsiyasi!! Faoliyati!! Faoliyat boshlagan yili
|-
| colspan="2"|[[Red Auerbach]] || Head coach || 1949-1950 || 1969 || '''10''' || [[Red Holzman]] <sup>6</sup> || Head coach || 1953-1957 || 1986
|-
| '''4'''<br />'''6'''<br />'''33''' || [[Alex Hannum]] <sup>7</sup> || Head coach || 1957-1958 || 1998 || colspan="2"|[[Lenny Wilkens]] <sup>3</sup> || Head coach || 1993-2000 || 1998
|-
! colspan="10" style="text-align:center;|Homiylar
|-
! colspan="2" | Ismi!! Pozitsiyasi!! Faoliyati!! Faoliyat boshlagan yili ! colspan="2" | Ismi!! Pozitsiyasi!! Faoliyati!! Faoliyat boshlagan yili
|-
| colspan="2"|[[Hubie Brown]] || Head coach || 1976-1981 || 2005 || '''22'''<br />'''44''' || [[Rod Thorn]] || [[Guard (basketball)|G]] || 1965-1967 || 2018
|-
| colspan="2"|[[Cotton Fitzsimmons]] || Head coach || 1972-1976 || 2021
|}
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}
l1hi7fkpybnagiroujlxe5y4hrq4g5u
Azov harbiy flotiliyasi dengizchilariga yodgorlik
0
741624
6197747
5890930
2026-07-07T19:14:42Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197747
wikitext
text/x-wiki
'''Azov harbiy flotiliyasining dengizchilari haykali''' — Ukrainaning Zaporizhjya viloyati Berdyansk shahridagi yodgorlik.
1975-yil may oyida Berdyansk dengiz porti hududida oʻrnatildi.
== Tarix ==
Ulugʻ Vatan urushi davrida, 1941-yil 7-oktabrdan 1943-yil 17-sentabrgacha Osipenko shahri (hozirgi Berdyansk) Germaniya istilosi ostida edi. Shaharni ozod qilish uchun 1943-yil 17-sentabrda Azov harbiy flotiliyasining dengizchilari Osipenko dengiziga qoʻnishdi. Azov dengizi sohilidagi kam tonnajli kemalarda, dushman bosib olgan hudud boʻylab harakat qilib, Azov harbiy flotiliyasining dengizchilari asosiy kuchlarni qoʻllab-quvvatladilar va shu bilan shaharni ozod qilishga hissa qoʻshdilar.
Shaharni ozod qilish boʻyicha operatsiyalarda 369 va 384-chi alohida dengiz piyodalari batalyonlari, Azov harbiy flotiliyasining alohida kema boʻlinmasining 1-gvardiya diviziyasi ishtirok etdi. 33-yoshli kontr admiral S. G. Gorshkov flotiliyaga, keyinchalik ikki marta sovet Ittifoqi qahramoni, SSSR dengiz kuchlarining bosh qoʻmondoni qoʻmondonlik qilgan.
Uning yordami bilan Berdyanskda dengizchilarning ekspluatatsiyasi xotirasiga bagʻishlangan 123-K tipidagi „Komsomolets“<ref>[https://fleetphoto.ru/photo/46197/?vid=38947 Pamyatnik moryakam Azovskoy flotilii] / fleetphoto.ru</ref><ref>[https://fleetphoto.ru/photo/46197/?vid=38947 Pamyatnik moryakam Azovskoy flotilii] / fleetphoto.ru</ref> deb nomlangan temir-beton poydevorga haqiqiy Torpedo kemasi oʻrnatildi.
Yodgorlikning rasmiy ochilishi 1975-yil 9-mayda boʻlib oʻtdi va Ulug ' Vatan urushi tugaganining oʻttiz yilligiga bagʻishlandi.
2015-yilda Berdyansk shahri kunida yodgorlikni kapital rekonstruktsiyasi amalga oshirildi.
TTaʼmirlash ishlari davomida oʻn olti qatlam boʻyoq olib tashlandi, zang yoʻq qilindi, korpus taʼmirlandi, ustunlar toʻliq almashtirildi, poydevor rekonstruksiya qilindi, hamma narsa boʻyalgan. Bundan tashqari, yodgorlik yoritish bilan jihozlangan. „Torpedo qayigʻi“ ishlaydigan chiroqlar va uch tomonlama yoritilgan, ramziy zanjirli devor bilan oʻralgan va gulzor bilan maysazor bilan bezatilgan, shaharning asosiy bezaklaridan biriga aylandi<ref>[https://www.brd24.com/news/a-34932.html V Berdyanske obnovili pamyatnik „Torpedniy kater“] {{Wayback 2|url=https://www.brd24.com/news/a-34932.html|date=20220224230253}} / „Berdyansk 24“</ref>.
== Tavsif ==
[[Fayl:Berdyans'k_Gor'kogo_Pam'yatnyk_Zagyblym_Moryakam_Azovs'koyi_Flotyliyi_03_Prysvyachennya_(YDS_8992).JPG|thumb|250x250px| Poydevorga yodgorlik lavhalari]]
Yodgorlik shaharning tarixiy markazida, dengiz porti yonida, Gorkiy koʻchasidagi maydonda joylashgan.
Bu yuqori temir-beton poydevorga oʻrnatilgan „Komsomolets“ turidagi „oʻtkir“ Torpedo qayigʻi. Ushbu turdagi kemalarda Azov harbiy flotiliyasining dengizchilari jang qilishgan.
Poydevorga annotatsiya taxtasi yozuv bilan oʻrnatilgan: „U Buyuk Gʻalabaning 30-yilligi sharafiga qurilgan, SSSR dengiz floti bosh qoʻmondoni S. Gorshkovning faol yordami bilan Azov harbiy flotiliyasining dengizchilarining ekspluatatsiyasi xotirasiga bagʻishlangan. 1975-yil 9-may“<ref>[https://berdyansk.online/panorama/pamyatnik-torpednyy-kater-v-chest-30-letiya-velikoy-pobedy-i10 Pamyatnik „Torpedniy kater“, v chest 30-letiya Velikoy Pobedi]{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Недоступная ссылка|date=Февраль 2020|bot=InternetArchiveBot}} / „Berdyansk — serdse Azova“</ref>.
2009-yilda shahar jamoatchiligi, SSSR dengiz floti faxriylari va butun Ukraina marinistlar yozuvchilar uyushmasining faol yordami bilan dengiz floti boshligʻi Sergey Gorshkov sharafiga yodgorlik lavhasi paydo boʻldi<ref>[https://webkamerton.ru/2018/09/pamyat-o-moryakakh-dneprovcakh-silna-v-priazove Pamyat o moryakax-dneprovsax silna v Priazove] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20190528153155/https://webkamerton.ru/2018/09/pamyat-o-moryakakh-dneprovcakh-silna-v-priazove |date=2019-05-28 }} {{Wayback 2|url=https://webkamerton.ru/2018/09/pamyat-o-moryakakh-dneprovcakh-silna-v-priazove|date=20190528153155}} / jurnal „Kamerton“</ref>.
== Yoʻnalishlar ==
Yodgorlik Gorkiy koʻchasida joylashgan. Temir yoʻl stantsiyasidan avtobuslarga borish mumkin: № 4/3, № 20, № 21. Avtovokzaldan-mikroavtobuslar: № 4/1, № 4/3, № 20<ref>[https://ua.igotoworld.com/ru/poi_object/76320_pamyatnik-torpednyy-kater-berdyansk.htm Pamyatnik „Torpedniy kater“ v gorode Berdyanske] {{Wayback 2|url=https://ua.igotoworld.com/ru/poi_object/76320_pamyatnik-torpednyy-kater-berdyansk.htm|date=20160919093024}} / ua.igotoworld.com</ref>.
== Adabiyotlar ==
* P. Mixaylushkin, „Moryakam Azovskoy voennoy flotilii“ / P. Mixaylushkin //Krasnoe Priazove. — 1984. — 1 avgusta
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* [https://brd.ua/places/torpednyy-kater.html Torpedniy kater „Zorkiy“ — pamyatnik v chest moryakov Azovskoy flotilii] / Otdix v Berdyanske
* [http://www.ukraina-berdyansk-video.berdyansk.net/2017/05/22/torpednyy-kater/ Torpedniy kater „Zorkiy“ — pamyatnik v chest moryakov Azovskoy flotilii] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20191102134530/http://www.ukraina-berdyansk-video.berdyansk.net/2017/05/22/torpednyy-kater/ |date=2019-11-02 }} / Domashnie kadri o Berdyanske
* [https://lookmytrips.com/56d7cabdff9367236100825c/torpednyi-kater-zorkii-ff9367 Opisanie foto "Torpedniy kater „Zorkiy“"]{{Oʻlikhavola|date=fevral 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} / lookmytrips.com
[[Turkum:Berdyansk yodgorliklari / Azovskaya dengizchilari]]
[[Turkum: harbiy dengizchilar yodgorliklari / Azovskaya dengizchilari]]
[[Turkum: kemalar-yodgorliklar / Azovskaya dengizchilari]]
[[Turkum:1975-yilda Ukrainada qurilgan bino va inshootlar]]
[[Turkum:Zaporizhjya viloyatida 1970-lar]]
sahdjfofk8kdrtznxaeww6hstiznv7r
Franck Ribéry
0
741898
6197967
6155156
2026-07-08T05:40:21Z
Erkinjonov Bobur Mirzo
254938
/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|1 */
6197967
wikitext
text/x-wiki
{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Franck Ribéry
| tasvir = Franck Ribery 2019 (cropped).jpg
| izoh = Riberi [[FC Bayern Munich |Bavariya]] bilan, 2019-yil
| toʻliqism = Franck Henry Pierre Ribéry<ref>{{veb manbasi |url=https://www.fifadata.com/document/FCWC/2013/pdf/FCWC_2013_SquadLists.pdf |title=FIFA Club World Cup Morocco 2013: List of Players: FC Bayern München |publisher=FIFA |page=5 |date=15-dekabr 2013-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20190330095145/https://www.fifadata.com/document/FCWC/2013/pdf/FCWC_2013_SquadLists.pdf |archive-date=30-mart 2019-yil}}</ref>
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1983|4|7|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Boulogne-sur-Mer]], [[Fransiya]]
| boʻyi = 1.70 m<ref name="profile_fcbayern" />
| joriyklub = [[U.S. Salernitana 1919|Salernitana]]
| klubraqami = 7
| pozitsiya = [[Hujumchi | Qanot vingeri]]
| yoshlikyillari1 = 1989—1996
| yoshlikklublari1 = Conti Boulogne
| yoshlikyillari2 = 1996—1999
| yoshlikklublari2 = [[Lille OSC|Lille]]
| yoshlikyillari3 = 1999—2000
| yoshlikklublari3 = [[US Boulogne|Boulogne]]
| yillar1 = 2000—2002
| klublar1 = [[US Boulogne|Boulogne]]
| isht1 = 28
| gollar1 = 6
| yillar2 = 2002—2003
| klublar2 = [[Olympique Alès|Alès]]
| isht2 = 19
| gollar2 = 1
| yillar3 = 2003—2004
| klublar3 = [[Stade Brest 29|Brest]]
| isht3 = 35
| gollar3 = 3
| yillar4 = 2004—2005
| klublar4 = [[FC Metz|Metz]]
| isht4 = 20
| gollar4 = 2
| yillar5 = 2005
| klublar5 = [[Galatasaray|Galatasaray]]
| isht5 = 14
| gollar5 = 0
| yillar6 = 2005—2007
| klublar6 = [[Marseille|Marseille]]
| isht6 = 60
| gollar6 = 11
| yillar7 = 2007—2019
| klublar7 = [[FC Bayern Munich|Bayern Munich]]
| isht7 = 273
| gollar7 = 86
| yillar8 = 2019—2021
| klublar8 = [[ACF Fiorentina|Fiorentina]]
| isht8 = 50
| gollar8 = 5
| yillar9 = 2021—2022
| klublar9 = [[U.S. Salernitana 1919|Salernitana]]
| isht9 = 23
| gollar9 = 0
| totalcaps = 523
| totalgoals = 114
<!-- please update club-update when updating goals and apps! --><!-- LEAGUE APPS & GOALS ONLY --> | milliyyillar1 = 2004-2006
| milliyjamoa1 = [[Fransiya 21 yoshgacha boʻlganlar futbol terma jamoasi|Fransiya U21]]
| milliyisht1 = 13
| milliygollar1 = 2
| milliyyillar2 = 2006—2014
| milliyjamoa2 = [[Fransiya milliy futbol terma jamoasi|Fransiya]]
| milliyisht2 = 81
| milliygollar2 = 16
| club-update = 23:43, 22 May 2022 (UTC)
| medallar = {{MedalSport|Men's [[association football|football]]}}{{MedalCountry|{{fb|FRA}}}}
{{MedalCompetition|[[FIFA World Cup]]}}
{{Medal|RU|[[2006 FIFA World Cup|2006]]|}}
}}
'''Frank Henry Pierre''' '''Ribéry'''(({{Talaffuz|Frank Anri Pier Riberi}}); 1983-yil 7-aprelda tugʻilgan) — fransuz professional [[Futbol|futbolchisi]], [[Futbol boʻyicha Italiya chempionati (A Seriya)|Serie A]] Salernitana klubida toʻp tepadi hamda jamoa sardori hisoblanadi. U asosan [[Yarimhimoyachi|vinger]] sifatida maydonda harakat qiladi. Asosan chap qanotda tezligi, kuchi, mahorati va aniq uzatmasi bilan mashhur<ref name="profile_fcbayern">{{Veb manbasi|url=http://www.fcbayern.de/en/teams/first-team/franck-ribery/index.php|sarlavha=Franck Ribéry|nashriyot=fcbayern.de|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140224204146/http://www.fcbayern.de/en/teams/first-team/franck-ribery/index.php|arxivsana=24 February 2014|kirish sanasi=4 June 2015}}</ref>. Riberi tez, ayyor va qoyilmaqom dribling egasidir. Toʻpni oyoqlari ostida nazorat qila oluvchi futbolchi sifatida taʼriflangan<ref name="ribéry_espn">{{Yangiliklar manbasi |title=Franck Ribéry ESPN Profile |publisher=ESPN |url=http://soccernet.espn.go.com/player/_/id/42968/franck-ribery?cc=5901 |url-status=dead |access-date=5-oktabr 2011-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20101231131038/http://soccernet.espn.go.com/player/_/id/42968/franck-ribery?cc=5901 |archive-date=31-dekabr 2010-yil}}</ref>. „Bavariya“ bilan birga u jahon sahnasida oʻz avlodining eng yaxshi futbolchilaridan biri sifatida tan olingan. Fransiya terma jamoasining oldingi sardori[[Zinedine Zidane|Zinedin Zidan]] bir vaqtlar Riberini „fransuz futbolining javohiri“ deb atagan edi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=27-noyabr 2007-yil |title=A Ferrari in the Bayern shirt |publisher=Bundesliga.de |url=http://www.bundesliga.de/en/liga/news/2007/index.php?f=81320.php |access-date=10-aprel 2010-yil |archive-date=2010-04-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100425041552/http://www.bundesliga.de/en/liga/news/2007/index.php?f=81320.php |url-status=dead }}</ref>.
Riberining faoliyati 1989-yilda mahalliy „Konti Bulon“ klubida yosh futbolchi sifatida boshlangan. U yetti yildan soʻng „Lill“ professional jamoasiga oʻtish uchun klubni tark etadi. Ammo moslashishda qiyinchiliklarga duch kelganidan keyin uch yildan soʻng Lil bilan ham xayrlashadi. 1999-yilda Riberi [[US Boulogne]] tarkibida kelib qoʻshiladi va jamoas ikki yil davomida maydonda harakat qiladi. Faoliyatining keyingi ikki yilini havaskorlar divizionida ikkita klub (Alès va Brest) da oʻtkazgandan soʻng, Riberi 2004-yilda Liga 1ning Metz klubiga oʻtadi. Klub bilan olti oy oʻtgach, Riberi 2005-yilning yanvarida Turkiyaga koʻchib oʻtdi va u yerda Turkiya kubogini qoʻlga kiritgan "[[Galatasaroy (futbol klubi)|Galatasaroy]] " jamoasi tarkibida toʻp tepishni boshladi. „''Galatasaroy''“da olti oy harakat qilgandan soʻng, u „ Marsel“ klubi tarkibiga qoʻshilish uchun Fransiyaga qaytish uchun munozarali tarzda klubni tark etadi. Riberi ikki mavsumni klubda oʻtkazdi va „''Marsel''“ga ketma-ket mavsumlarda Fransiya kubogi finaliga chiqishga yordam berdi.
2007-yilda Riberi Germaniyaning „Bavariya“ klubiga oʻsha paytdagi rekord darajadagi 25 million yevro evaziga qoʻshildi. „Bavariya“ bilan u toʻqqiz marta Bundesliga chempioni (oʻsha paytda Bundesliga rekordi), olti marotaba DFB-Pokal gʻolibligi, bir marta[[UEFA Chempionlar Ligasi]] va bir marotaba FIFA Klublar oʻrtasidagi Jahon chempionatida gʻalaba qozongan. Oʻn ikki mavsum davomida, jumladan, beshta dubl va bir trebl, bu oʻsha paytdagi klub rekordi 24 titulni tashkil etadi. Klubning 2012—13-yilgi treblga erishgan mavsumida Riberi [[Lionel Messi]] va [[Cristiano Ronaldo|Krishtianu Ronaldu]] bilan birga 2013-yilgi FIFA „Oltin toʻp“ uchun top uchlik nomzodlar roʻyxatida koʻrsatildi. „Bavariya“dagi uzoq yillik faoliyati davomida Riberi oʻzining hamkasbi vinger [[Arjen Robben|Aren Robben]] bilan samarali hamkorligi bilan ham tanilgan — ular birgalikda ''Robbery'' laqabi bilan muxlislar orasida obroʻ qozonishgan<ref>{{Yangiliklar manbasi |title=Bayern Munich's Arjen Robben and Franck Ribery: An exclusive double interview with 'Robbery' |agency=Bundesliga.com |url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/arjen-robben-franck-ribery-exclusive-interview-bayern-munich-robbery-4524 |access-date=16-iyul 2019-yil}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Thorogood |first=James |date=5-may 2019-yil |title=Opinion: The magic of 'Robbery' will be impossible to recreate |publisher=Deutsche Welle |url=https://www.dw.com/en/opinion-the-magic-of-robbery-will-be-impossible-to-recreate/a-48610277 |access-date=16-iyul 2019-yil}}</ref>. U 2019-yilning yozida „Bavariya“ni tark etdi va keyinchalik Italiyaning „Fiorentina“ klubiga oʻtdi, Robben esa futbolchilik faoliyatini butunlayga yakunladi.
2006-yildan 2014-yilgacha Riberi 81 uchrashuvda [[Fransiya milliy futbol terma jamoasi|Fransiya terma jamoasi sharafini]] himoya qilgan. U ikkita [[FIFA Jahon chempionati|FIFA Jahon chempionatida]] ([[Futbol boʻyicha jahon chempionati 2006|2006]] va [[FIFA Jahon chempionati 2010|2010]]) va ikkita UEFA Yvropa chempionatida (2008 va [[UEFA Yevropa chempionati 2012|2012]]) jamoa uchun toʻp tepgan. Individual ravishda Riberi uch karra Fransiyada yilning eng yaxshi futbolchisi sovrini sohibi, shuningdek, Germaniyaning yilning eng yaxshi futbolchisi sovrinini qoʻlga kiritib, har ikki sovrinni qoʻlga kiritgan dastlabki futbolchiga aylandi. U, shuningdek, UEFA tomonidan yilning eng yaxshi jamoasi tarkibiga loyiq deb topiladi va Fransiyada yilning eng yaxshi yosh oʻyinchisi deb eʼlon qilinadi. 2013-yilda Riberi UEFAning Yevropaning eng yaxshi futbolchisi sovrinini qoʻlga kiritdi<ref name="UEFA Best 2012">{{Veb manbasi|url=http://www.uefa.com/uefa/mediaservices/mediareleases/newsid=1987722.html|sarlavha=Franck Ribéry wins UEFA Best Player in Europe Award 2012/13|sana=29 August 2013|nashriyot=UEFA|kirish sanasi=30 August 2013}}</ref>. 2013-yilda u ''[[The Guardian|The Guardian nashrining]]'' dunyoning eng yaxshi futbolchilari roʻyxatida ham toʻrtinchi oʻrinni egalladi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.theguardian.com/football/ng-interactive/2013/dec/100-greatest-footballers-2013|sarlavha=The 100 best footballers in the world 2013 – interactive|sana=20 December 2013|ish=The Guardian|kirish sanasi=24 December 2013}}</ref>.
== Yoshligi ==
Riberi 1983-yil 7-aprelda Pas-de-Kalening Bulon-sur-Mer shahrida tugʻilgan va shahar chetidagi [[Qashshoqlik|kam taʼminlangan]] mahallada oʻsgan<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Stafford |first=Mikey |date=5-may 2009-yil |title=Franck Ribéry's career timeline |work=The Guardian |location=UK |url=https://www.theguardian.com/football/2009/may/05/franck-ribery-career-timeline-biography |access-date=21-mart 2010-yil}}</ref>. U ikki yoshga toʻlganida oilasi bilan tugʻilib oʻsgan shahrida avtohalokatga uchrab, yuk mashinasi bilan toʻqnashib ketishgan. Halokat natijasi uning butun tanasida yuzdan ortiq choklar paydo boʻlgan va yuzining oʻng tomonida ikkita uzun chandiq saqlanib qolgan. Qoshlarida esa jiddiy jarohat izlari saqlanib qolgan. 2003-yilda Stade Brestoisga qoʻshilishdan oldin u otasi bilan qurilish ishchisi boʻlib ishlagan. Riberi oʻsha davrlardagi mashaqqatlarni „oʻrganish tajribasi“ deb atagan<ref>{{Yangiliklar manbasi |title=Franck Ribéry: From the street to superstar |publisher=Bundesliga.de |url=http://www.bundesliga.de/en/liga/news/2009/index.php?f=143247.php |url-status=dead |access-date=26-may 2010-yil |archive-url=https://archive.today/20120722210648/http://www.bundesliga.de/en/liga/news/2009/index.php?f=143247.php |archive-date=22-iyul 2012-yil}}</ref>.
== Jamoalardagi faoliyati ==
=== Dastlabki yillar ===
Riberi futbolchilik faoliyatini olti yoshida ''FC Conti de Boulogne-sur-Mer'' havaskor klubining yoshlar jamoasida oʻz futbolchilik faoliyati uchun ilk qadamlarni tashlagan<ref name="meeting_lille">{{Yangiliklar manbasi |title=Local celebrities: The Northern France local celebrities galery |publisher=Meeting Lille |url=http://www.meeting-lille.com/en/vivre-a-lille/celebrites-lille.aspx |access-date=3-aprel 2010-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20110128221950/http://www.meeting-lille.com/en/vivre-a-lille/celebrites-lille.aspx |archive-date=28-yanvar 2011-yil}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |title=Portrait de Frank Ribéry (équipe de France) |language=fr |work=CoupeMonde.fr |url=http://www.coupemonde.fr/portrait-de-frank-ribery-equipe-de-france.html/ |access-date=3-aprel 2010-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20110720213405/http://www.coupemonde.fr/portrait-de-frank-ribery-equipe-de-france.html |archive-date=20-iyul 2011-yil}}</ref>. Yetti yillik faoliyatdan soʻng, 1996-yilda u ikkinchi divizionda oʻynagan „Lill“ professional jamoasiga qoʻshildi. Lillda boʻlganida, Riberi sportda ustunlik qildi, ammo akademik va xulq-atvor muammolari boʻyicha toʻsiqlarga duch keldi. Ushbu harakatlar natijasida Lill klubi rahbariyati u bilan shartnomani bekor qilishga majbur boʻlishadi<ref name="meeting_lille" /><ref>{{Veb manbasi|url=http://www.thedailystar.net/rising/2007/06/04/back.htm|sarlavha=The enduring tale of Scarface|ish=The Daily Star|kirish sanasi=3 April 2010}}</ref>. 2012-yilda „Bavariya“ tarkibida sobiq jamoasi „Lill“ga qarshi CHempionlar ligasi oʻyini oldidan matbuot anjumanida Riberi tirsagi singanidan soʻng Lill akademiyasidan qoʻyib yuborilganini va „Lill“ rasmiylari avvalroq uni akademiyadan chetlatmoqchi boʻlganini taʼkidlaydi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=22-oktabr 2012-yil |title=Ribéry : "J'étais trop petit pour Lille" |language=fr |trans-title=Ribéry: "I was too small for Lille" |publisher=[[Radio Monte Carlo|RMC Sport]] |url=http://www.rmcsport.fr/editorial/312122/ribery-j-etais-trop-petit-pour-lille/ |access-date=22-oktabr 2012-yil}}</ref>.
Lillni tark etgandan soʻng, Riberi oʻz shahriga qaytib, shaharning eng katta klubi — Bulonga qoʻshiladi. Zaxira jamoasida bir yil oʻynagach, kattalar jamoasiga koʻtarildi. Riberi oʻzining debyut mavsumida bor-yoʻgʻi toʻrtta oʻyinda maydonga tushdi, chunki Fransiya futbolining toʻrtinchi divizioni boʻlgan CFAda oʻynagan Bulon uchinchi darajali Championnat Nationalga koʻtarilgan edi<ref>{{Yangiliklar manbasi |title=BOULOGNE 2000/2001 |language=fr |publisher=Stat 2 Foot |url=http://www.stat2foot.com/boulogne0001.htm |url-status=dead |access-date=3-aprel 2010-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20111006151940/http://www.stat2foot.com/boulogne0001.htm |archive-date=6-oktabr 2011-yil}}</ref>. Klubdagi ikkinchi mavsumida Riberi liganing 25ta oʻyinida maydonga tushib, beshta gol urdi. Bulon 17-oʻrinni egallagan edi. Bu holat esa toʻrtinchi divizionga qaytishni anglatardi. Riberining kuchli oʻyinlari unga milliy klub Olimpik Alesga oʻtishga sabab boʻldi<ref>{{Yangiliklar manbasi |title=BOULOGNE 2001/2002 |language=fr |publisher=Stat 2 Foot |url=http://www.stat2foot.com/boulogne0102.htm |url-status=dead |access-date=3-aprel 2010-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20111006151954/http://www.stat2foot.com/boulogne0102.htm |archive-date=2011-10-06}}</ref>. Klubdagi yagona mavsumida Riberi 18 ta oʻyinda maydonga tushib, atigi bitta gol urgan<ref>{{Yangiliklar manbasi |title=ALES 2002/2003 |language=fr |publisher=Stat 2 Foot |url=http://www.stat2foot.com/ales0203.htm |url-status=dead |access-date=3-aprel 2010-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20090715021627/http://www.stat2foot.com/ales0203.htm |archive-date=2009-07-15}}</ref>.
Mavsumdan soʻng, xavfsiz yakunlanganiga qaramay, klub bankrot deb eʼlon qilingandan soʻng, Alès DNCG tomonidan Fransiya futbolining oltinchi divizioni boʻlgan „Divizion d’Honneur“ga tushib ketadi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=4-iyun 2003-yil |title=Alès mis en liquidation judiciaire |language=fr |publisher=Sport.fr |url=http://www.sport.fr/football/Ales-mis-en-liquidation-judiciaire-29363.shtm |url-status=dead |access-date=3-aprel 2010-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719173053/http://www.sport.fr/football/Ales-mis-en-liquidation-judiciaire-29363.shtm |archive-date=19-iyul 2011-yil}}</ref>. Olingan xabar Riberining yana bir Championat National klubi Stade Brest bilan shartnoma imzolashiga olib keldi. Brestda Riberi oʻzini ligada 35 ta oʻyinda maydonga tushib, 3 ta gol urgan birinchi oʻyinchi sifatida koʻrsatdi<ref>{{Yangiliklar manbasi |title=BREST 2003/2004 |language=fr |publisher=Stat 2 Foot |url=http://www.stat2foot.com/bclubs/brest0304.htm |url-status=dead |access-date=3-aprel 2010-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20111006152109/http://www.stat2foot.com/bclubs/brest0304.htm |archive-date=2011-10-06}}</ref>. Riberi va umuman jamoaning oʻyini klubni ligada ikkinchi oʻrinni egallashiga olib keldi va shu tariqa Liga 2 ga koʻtarildi<ref name="portrait_ribery">{{Yangiliklar manbasi |title=Portrait de Frank Ribéry (équipe de France) |language=fr |work=CoupeMonde.fr |url=http://www.coupemonde.fr/portrait-de-frank-ribery-equipe-de-france.html/ |access-date=3-aprel 2010-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20110720213405/http://www.coupemonde.fr/portrait-de-frank-ribery-equipe-de-france.html |archive-date=20-iyul 2011-yil}}</ref>.
Brestdagi muvaffaqiyatiga qaramay, Riberi Fransiya futbolining yuqori divizioni boʻlgan [[Liga 1|Liga 1da]] oʻynashga intildi. Metzning menejeri Jan Fernandes uni yoqtirib, tekinga oʻz safiga qoʻshib olganida uning orzusi amalga oshdi<ref>{{Yangiliklar manbasi |title=Portrait de Frank Ribéry (équipe de France) |language=fr |work=CoupeMonde.fr |url=http://www.coupemonde.fr/portrait-de-frank-ribery-equipe-de-france.html/ |access-date=3-aprel 2010-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20110720213405/http://www.coupemonde.fr/portrait-de-frank-ribery-equipe-de-france.html |archive-date=20-iyul 2011-yil}}</ref>. Riberi Metzda atigi yarim mavsum oʻtkazdi, ammo 2004-yil avgust oyida UNFP tomonidan oyning eng yaxshi oʻyinchisi unvoniga sazovor boʻlishi bilan taassurot qoldirdi. U 6-noyabr kuni „Tuluza“ bilan 1:1 hisobidagi durang oʻyinda „Metz“ uchun ligadagi yagona golini kiritdi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.lfp.fr/ligue1/feuilleMatch.asp?saison=2004/2005&code_evt=&code_jr_tr=J13&num_ordre=10|sarlavha=Toulouse v. Metz Match Report|nashriyot=lfp.fr|til=fr|kirish sanasi=19 March 2010}}</ref>. Uning yarim himoyaning oʻng tomonidagi ajoyib oʻyini Metz muxlislarini uni sobiq Metz futbolchisi Robert Pires bilan solishtirishga olib keldi<ref name="enduring_tale">{{Veb manbasi |url=http://www.thedailystar.net/rising/2007/06/04/back.htm |sarlavha=The enduring tale of Scarface |ish=The Daily Star |kirish sanasi=3 April 2010}}</ref>. Muddatni uzaytirish boʻyicha muzokaralar murosasiz yakunlanganidan soʻng, Riberi Turkiyaga koʻchib oʻtdi. U yerda u 2005-yilning 1-fevralida uch yarim yillik shartnoma imzolab, Galatasaroy jamoasiga oʻtdi<ref>[https://www.uefa.com/insideuefa/national-associations/news/025e-0f9096abbdcb-c345815a5b95-1000--ribery-ripe-for-galatasaray/ Ribéry ripe for Galatasaray]</ref>.
=== [[Galatasaray SK]] ===
"Galatasaroy" jamoasiga Riberini bosh murabbiy Georghe Hagi olib keldi va klub 3-oʻrinni egallagani holda Riberi 14ta liga oʻyinida maydonga tushdi. „Galatasaroy“ tarafdorlari klubda oʻynab yurgan vaqtida uning oyoqlari ostidagi toʻp bilan tez tezlashishi va yuzining oʻng tomonida joylashgan katta chandiq tufayli „Scarface“ laqabini qoʻyishgan<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=6-oktabr 2006-yil |title=Convert to Islam changes French mindset: Rebel Ribéry strides from sink estate to brink of greatness |work=The Independent |location=UK |url=https://www.independent.co.uk/sport/football/internationals/convert-to-islam-changes-french-mindset-rebel-ribeacutery-strides-from-sink-estate-to-brink-of-greatness-418854.html |url-status=dead |access-date=3-aprel 2010-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20100127182122/http://www.independent.co.uk/sport/football/internationals/convert-to-islam-changes-french-mindset-rebel-ribeacutery-strides-from-sink-estate-to-brink-of-greatness-418854.html |archive-date=27-yanvar 2010-yil}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=20-mart 2010-yil |title=Chance for Bayern's maverick to shine |work=The Independent |location=UK |url=https://www.independent.co.uk/sport/football/european/chance-for-bayerns-maverick-to-shine-1930715.html |url-status=dead |access-date=3-aprel 2010-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201081042/https://www.independent.co.uk/sport/football/european/chance-for-bayerns-maverick-to-shine-1930715.html |archive-date=1-dekabr 2017-yil}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=http://www.mirrorfootball.co.uk/news/Franck-Ribery-profile-10-things-you-need-to-know-about-the-man-bookies-are-linking-with-Liverpool-article27733.html|sarlavha=Franck Ribery profile: 10 things you need to know about the man bookies are linking with Liverpool|sana=10 October 2009|ish=The Mirror|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100620175453/http://www.mirrorfootball.co.uk/news/Franck-Ribery-profile-10-things-you-need-to-know-about-the-man-bookies-are-linking-with-Liverpool-article27733.html|arxivsana=20 June 2010|kirish sanasi=3 April 2010}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=http://www.mirrorfootball.co.uk/news/Franck-Ribery-profile-10-things-you-need-to-know-about-the-reported-Manchester-United-target-article25931.html|sarlavha=Franck Ribery profile: 10 things you need to know about the reported Manchester United target|sana=5 May 2009|ish=The Mirror|kirish sanasi=8 April 2010}}</ref>. Turkiya kubogida Riberi klubning raqibi [[Fenerbahche|Fenerbaxcheni]] musobaqaning yakuniy oʻyinida 5:1 hisobida magʻlub etishida muhim rol oʻynadi. U 16-daqiqada hisobni ochdi va yana bir golga assistentlik qildi. Keyinchalik Riberi 52-daqiqada almashtirildi va „Galatasaroy“ 3:1 hisobida oldinda ketdi. Kubok uchun kechgan baxsdagi gʻalabi Riberi uchun birinchi katta yutuqqa erishish uchun yoʻl ochib berdi.
=== Marselga oʻtish ===
[[Fayl:Franck_Ribéry-OM.jpg|thumb| Riberi 2005-yil oktabr oyida „Marsel“ bilan „Lill“ga qarshi oʻyinda]]
2005-yil 15-iyunda Riberi Fransiyaga qaytib, Liga 1 klubi Marselga qoʻshilib, besh yillik shartnoma asosida sobiq bosh murabbiy Jan Fernandes qoʻl ostida toʻp surishini eʼlon qildi. „Galatasaroy“ uchun bu harakat hayratlanarli boʻldi, chunki Riberi Metzga 2 million yevro yillik maosh taklif qilingan edi<ref name="ribery_probe">{{Yangiliklar manbasi |date=16-iyun 2005-yil |title=Gala demand Ribery probe |publisher=Sky Sports |url=http://www.skysports.com/story/0,19528,11810_2339216,00.html |access-date=3-aprel 2010-yil}}</ref>. Riberi unga klub [[Sport federatsiyalari|tomonidan]] maoshi berilmaganini taʼkidladi va [[FIFA]] dan shartnomani bekor qilishni soʻradi. U shuningdek, mavsum davomida bir paytlar sobiq agenti va Galatasaroy direktori tomonidan beysbol tayoqchasi bilan tahdid qilinganini tasdiqladi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=22-iyun 2005-yil |title=Ribery explains French switch |publisher=Sky Sports |url=http://www.skysports.com/story/0,19528,11810_2339884,00.html |access-date=3-aprel 2010-yil}}</ref>. Uning harakatini eʼlon qilganidan bir kun oʻtib „Galatasaroy“ mutasaddilari va menejeri [[Eric Gerets|Erik Gerets]] futbolchini klubga xiyonat qilgani uchun tanqid qildi va FIFAdan vaziyatni oʻrganishni soʻrash niyatida ekanini maʼlum qildi<ref name="ribery_probe" /><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=25-iyun 2005-yil |title=Gerets hits out at Ribery |publisher=Sky Sports |url=http://www.skysports.com/story/0,19528,11810_2340208,00.html |access-date=3-aprel 2010-yil}}</ref>.
2005-yil iyul oyida FIFA Riberi foydasiga qaror chiqardi va Galatasaroyning oʻyinchining aybi haqidagi daʼvolarini rad etdi. Bunga javoban turk klubi FIFA qaroriga eʼtiroz bildirish qarorini eʼlon qilib, Xalqaro Sport arbitraj sudiga murojaat qildi. 2007-yil 25-aprelda sud ularning apellyatsiyasini qanoatlantirmadi va sud oʻz bayonotida Riberining 2004-05-yilgi mavsum oxirida turk klubi bilan shartnomasini asosli sabablarga koʻra bekor qilganini va shuning uchun Galatasaroy hech qanday huquqqa ega emasligini eʼlon qildi<ref>{{Veb manbasi|url=http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=424939&cc=5901|sarlavha=Galatasaray Ribery claim rejected by court|sana=25 April 2007|nashriyot=ESPN|kirish sanasi=26 March 2008|arxivsana=2007-10-18|arxivurl=https://web.archive.org/web/20071018082802/http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=424939&cc=5901}}</ref>.
==== 2005-06-yilgi mavsum ====
Kelgach, Riberiga 7-raqamli futbolka topshirildi va 2005-yilning 30-iyulida „Bordo“ga qarshi oʻyinda (2:0) sariq kartochka olgan holda oʻz debyutini amalga oshirdi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.lfp.fr/ligue1/feuilleMatch.asp?saison=2005/2006&code_evt=&code_jr_tr=J01&num_ordre=3|sarlavha=Marseille v. Bordeaux Match Report|nashriyot=lfp.fr|til=fr|kirish sanasi=21 March 2010}}</ref>. 17-sentabr kuni u „Troyes“ ustidan qozonilgan gʻalabada (2:1) klub uchun birinchi golini kiritdi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.lfp.fr/ligue1/feuilleMatch.asp?saison=2005/2006&code_evt=&code_jr_tr=J07&num_ordre=5|sarlavha=Marseille v. Troyes Match Report|nashriyot=lfp.fr|til=fr|kirish sanasi=21 March 2010}}</ref>. Ikki hafta oʻtgach, Riberi oʻzining sobiq jamoasi Metz va Nitssa ustidan gʻalaba qozonib, ketma-ket oʻyinlarda gol urdi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.lfp.fr/ligue1/feuilleMatch.asp?saison=2005/2006&code_evt=&code_jr_tr=J10&num_ordre=4|sarlavha=Nice v. Marseille Match Report|nashriyot=lfp.fr|til=fr|kirish sanasi=21 March 2010}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=http://www.lfp.fr/ligue1/feuilleMatch.asp?saison=2005/2006&code_evt=&code_jr_tr=J09&num_ordre=6|sarlavha=Marseille v. Metz Match Report|nashriyot=lfp.fr|til=fr|kirish sanasi=21 March 2010}}</ref>. 19-noyabr kuni Riberi „Nant“ ustidan 2:1 hisobida gʻalaba qozongan golni urdi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.lfp.fr/ligue1/feuilleMatch.asp?saison=2005/2006&code_evt=&code_jr_tr=J15&num_ordre=6|sarlavha=Marseille v. Nantes Match Report|nashriyot=lfp.fr|til=fr|kirish sanasi=21 March 2010}}</ref>. Gol deyarli 35 metr uzoqlikdan kiritiladi. Keyinchalik, tarafdorlar tomonidan mavsumning goli deb topildi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.youtube.com/watch?v=dnJ-iO1NBWA|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220623160240/https://www.youtube.com/watch?v=dnJ-iO1NBWA|arxivsana=2022-06-23|sarlavha=Amazing goal by Ribery (Marseille vs Nantes)|til=fr|kirish sanasi=21 March 2010}}</ref>.
Fransiya kubogida Riberi „Gavre“ga qarshi oʻyinda dubl qayd etdi va „Marsel“ning „Renn“ ustidan 3:1 hisobida gʻalaba qozongan yarim final uchrashuvida birinchi golni urdi. Gʻalaba „Marsel“ni 2006-yilgi finalga olib chiqdi, u yerda ular ''Le Classique'' raqibi [[Paris Saint-Germain FC|Parij Sen-Jermen]] bilan toʻqnash kelishdi, bu esa Riberining ketma-ket ikkinchi kubok finalida ishtirok etishiga sazovor boʻldi. Afsuski, Marsel Parij klubiga 2:1 hisobida magʻlub boʻldi. Yevropada Riberi UEFA Intertoto kubogida Italiyaning „[[Lazio (futbol klubi)|Latsio]]“ klubi va Ispaniyaning „Deportivo de La Korunya“ klubi darvozasiga ikkita gol urdi. [[UEFA Yevropa Ligasi|UEFA kubogida]] u Marselning 32-turidan oʻrin olgan Premer-liganing „Bolton Uonderers“ klubiga qarshi javob oʻyinida bitta gol urdi va gol urdi. Keyinchalik Riberi Milliy Professional Futbolchilar Ittifoqi (UNFP) tomonidan yilning eng yaxshi yosh futbolchisi deb topildi.
==== 2006-07-yilgi mavsum ====
Riberining [[Futbol boʻyicha jahon chempionati 2006|2006-yilgi Jahon chempionatida]] xalqaro miqyosdagi muvaffaqiyatidan soʻng, Angliyaning „ [[Arsenal (futbol klubi)|Arsenal“]] klubi futbolchi uchun 15 million yevro miqdorda taklif kiritadi va uchun jiddiy kurash olib boradi. Biroq, fransuz uchun 30 million yevro taklif qilgan Ispaniyaning „[[Real Madrid CF|Real Madrid“]] klubi „Arsenal“ni magʻlub qiladi. Marsel direktorlariga koʻra<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Scott |first=Matt |date=11-iyul 2006-yil |title=Real's £26m to trump Arsenal's pursuit of winger Ribéry |work=The Guardian |location=UK |url=https://www.theguardian.com/football/2006/jul/11/newsstory.realmadrid |access-date=19-mart 2010-yil}}</ref>, Olimpik Lionning raqiblari ham Riberining xizmatlarini qidirdi, prezident Pape Diuf esa, Lion prezidenti Fransiya terma jamoasiga va Riberining oʻzi 2006-yilgi futbol boʻyicha Jahon chempionati vaqtida tashrif buyurgani aniqlanganidan keyin Jan-Mishel Aulasni Riberini qoʻllab-quvvatlaganlikda aybladi<ref>{{Yangiliklar manbasi |title=Diouf accuses Aulas over Ribery |publisher=Sky Sports |url=http://www.skysports.com/story/0,19528,11806_2381435,00.html |access-date=24-iyun 2006-yil}}</ref>. Keyinchalik Diuf Aulasni xatti-harakatlari uchun Ligue de Football Professionnel (LFP) ga shikoyat qilish bilan tahdid qildi<ref>{{Yangiliklar manbasi |title=L'OM to report Lyon over Ribéry |publisher=Sky Sports |url=http://www.skysports.com/story/0,19528,11806_2381841,00.html |access-date=22-iyul 2006-yil}}</ref>. U Riberining sobiq agenti Bruno Xaydershaydni futbolchiga yomon maslahat berganlikda ayblashgacha bordi<ref>{{Yangiliklar manbasi |title=Ribéry war of words continues |publisher=Sky Sports |url=http://www.skysports.com/story/0,19528,11806_2385837,00.html |access-date=7-avgust 2006-yil}}</ref>. Marsel Riberining shartnomasi tugashiga qariyb toʻrt yil qolganda, uni oʻyindan chetlatgan deb eʼlon qilishda davom etdi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=15-oktabr 2006-yil |title=Ribery agent makes Arsenal claim |publisher=BBC |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/teams/a/arsenal/6052656.stm |access-date=19-mart 2010-yil}}</ref>. 2006-yil 11-avgustda Riberi 2006-07-yilgi mavsumda klubda qolish niyatini tasdiqladi<ref>{{Yangiliklar manbasi |title=Ribéry in Marseille U-turn |publisher=Sky Sports |url=http://www.skysports.com/story/0,19528,11810_2386294,00.html |access-date=11-avgust 2006-yil}}</ref>.
[[Fayl:Ribéry_OM_LOSC_Vélodrome.jpg|thumb| Riberi hakam Herve Piccirilloga qarshi.]]
Riberining mashhurligi oshib borayotgani yozuvchilar va tarafdorlar tomonidan „Marsel“ nihoyat 1991-92 yilgi mavsumdan beri birinchi liga chempionligini qoʻlga kiritadi, degan taxminlar koʻpaydi. U 2006—07-yilgi mavsumni yuqori notada boshladi va klub oʻzining mavsumdagi ikkinchi oʻyinida „Oser“ga qarshi oʻyinda 3:0 hisobida gʻalaba qozondi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.lfp.fr/ligue1/feuilleMatch.asp?saison=2006/2007&code_evt=&code_jr_tr=J03&num_ordre=1|sarlavha=Auxerre v. Marseille Match Report|nashriyot=lfp.fr|til=fr|arxivurl=https://web.archive.org/web/20061203054736/http://www.lfp.fr/ligue1/feuilleMatch.asp?saison=2006%2F2007&code_evt=&code_jr_tr=J03&num_ordre=1|arxivsana=3 December 2006|kirish sanasi=21 March 2010}}</ref>. 2006-yilning 11-noyabrida Riberi „Marsel“ning „Lill“ga 0:1 hisobida magʻlub boʻlgan oʻyinida jiddiy jarohat oldi<ref>{{Yangiliklar manbasi |title=Ribery blow for L'OM |publisher=Sky Sports |url=http://www.skysports.com/story/0,19528,11810_2395878,00.html |access-date=14-noyabr 2006-yil}}</ref>. Olingan jarohat Riberining qishki tanaffusdan keyin bir necha hafta maydonga tushmasligini anglatardi. Yanvar oyida qaytib kelganida, Riberi Oserga qarshi yana bir gʻalabada ikkita gol urdi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.lfp.fr/ligue1/feuilleMatch.asp?saison=2006/2007&code_evt=&code_jr_tr=J21&num_ordre=4|sarlavha=Marseille v. Auxerre Match Report|nashriyot=lfp.fr|til=fr|kirish sanasi=21 March 2010}}</ref>. Keyingi oyda Riberi „Tuluza“ga qarshi oʻyinda oyogʻini sindirib oldi<ref>{{Yangiliklar manbasi |title=Ribery suffers injury blow |publisher=Sky Sports |url=http://www.skysports.com/story/0,19528,11810_2406547,00.html |access-date=26-fevral 2006-yil}}</ref>. Jarohat unga toʻrtta liga oʻyinini, shuningdek, Coupe de France oʻyinini oʻtkazib yuborishni talab qildi. 2007-yil aprel oyida Riberi liga mavsumini haftalar davomida " Sosho "ga qarshi oʻyinda 4:2 hisobida gʻalaba qozonib, " Monako "ga yana bir gʻalaba bilan yakunladi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.lfp.fr/ligue1/feuilleMatch.asp?saison=2006/2007&code_evt=&code_jr_tr=J34&num_ordre=5|sarlavha=Marseille v. Sochaux Match Report|nashriyot=lfp.fr|til=fr|kirish sanasi=21 March 2010}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=http://www.lfp.fr/ligue1/feuilleMatch.asp?saison=2006/2007&code_evt=&code_jr_tr=J35&num_ordre=4|sarlavha=Monaco v. Marseille Match Report|nashriyot=lfp.fr|til=fr|kirish sanasi=21 March 2010}}</ref>.
Fransiya kubogida „Marsel“ yana ikkinchi mavsumda Riberi bilan finalga chiqdi va „Nant“ ustidan 3:0 hisobidagi yarim finalda gʻalaba qozongan golni urdi. Finalda „Marsel“ 12 kun oldin toʻliq ustunlik qilgan „Sosho“ jamoasiga nisbatan kuchli favorit edi. Ammo qoʻshimcha boʻlim 2:2 hisobida yakunlanganidan soʻng, Sosho penaltilar seriyasida Marselni 5:4 hisobida magʻlubiyatga uchratgan gʻalabani qayd etdi. Riberining „Marsel“ bilan yakuniy oʻyini mavsumning soʻnggi oʻyin kunida Sedan ustidan 1:0 hisobida gʻalaba qozondi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.lfp.fr/ligue1/feuilleMatch.asp?saison=2006/2007&code_evt=&code_jr_tr=J38&num_ordre=4|sarlavha=Marseille v. Sedan Match Report|nashriyot=lfp.fr|til=fr|kirish sanasi=21 March 2010}}</ref>. Gʻalaba „Marsel“ uchun ikkinchi oʻrinni taʼminladi. Mavsum yakunida Riberi ''Fransiyaning France Football'' sport nashri tomonidan Fransiyada yilning eng yaxshi futbolchisi unvoniga sazovor boʻldi. Bu sharaf Tyerri Anrining toʻrt yillik hukmronligini tugashi edi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.abc.net.au/news/stories/2007/12/17/2120180.htm|sarlavha=Ribery wins French Player of the Year award|sana=17 December 2007|nashriyot=ABC Australia|kirish sanasi=21 March 2010}}</ref>.
=== FC Bayern Munich ===
==== 2007—08-yilgi mavsum ====
2007-yil 7-iyunda Germaniyaning „[[FC Bayern Munich|Bavariya“]] klubi „Marsel“ bilan Riberining transferi boʻyicha kelishuvga erishganini eʼlon qildi, futbolchi 4 yillik shartnomaga rozi boʻldi va „Bavariya“ Marselga oʻsha paytdagi rekord darajadagi 25 million yevro miqdoridagi summani toʻladi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=7-iyun 2007-yil |title=German giants recruit Ribéry |publisher=[[Sky Sports]] |url=http://home.skysports.com/list.aspx?hlid=470770&CPID=22&clid=156&lid=2&title=German+giants+recruit+Ribery&channel=football_home& |access-date=7-iyun 2007-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20070609141356/http://home.skysports.com/list.aspx?hlid=470770&CPID=22&clid=156&lid=2&title=German+giants+recruit+Ribery&channel=football_home& |archive-date=9-iyun 2007-yil}}</ref>. Riberiga oʻtgan mavsum oxirida [[Yarimhimoyachi|yarim himoyachi]] Mehmet Shollning nafaqaga chiqishi tufayli ozod qilingan 7-raqamli futbolka berildi<ref name="Bayern2">{{Veb manbasi|url=http://www.fcbayern.t-com.de/en/news/news/2007/12082.php?fcb_sid=ba11518da57488d726427954441cd3a3|sarlavha=FCB unveil star signings Ribéry and Toni|sana=7 June 2006|ish=FCBayern.com|kirish sanasi=7 June 2006}}</ref>. U jamoadagi debyutini bir oydan soʻng oʻtkazdi va [[München|Myunxen]] yoshlari FT Gernga qarshi [[Oʻrtoqlik uchrashuvi|oʻrtoqlik uchrashuvida]] 18:0 hisobida ikkita gol urdi. Riberi 2007-yilning 21-iyulida „Verder“ga qarshi „Bavariya“ safida debyutini oʻtkazdi va u ikki bor gol urdi va yana bir golga assistentlik qildi (4:1)<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.fussballdaten.de/ligapokal/2008/vorrunde/bremen-bmuenchen/|sarlavha=SV Werder Bremen – FC Bayern München Match Report|sana=21 July 2007|nashriyot=Fussballdaten|til=de|kirish sanasi=21 March 2010}}</ref>. Yarim finalda u amaldagi chempion VfB Shtutgart ustidan 2:0 hisobida gʻalaba qozonib, ilk golni kiritdi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.fussballdaten.de/ligapokal/2008/halbfinale/vfbstuttgart-bmuenchen/|sarlavha=VfB Stuttgart – FC Bayern München Match Report|sana=25 July 2007|nashriyot=Fussballdaten|til=de|kirish sanasi=21 March 2010}}</ref>. Riberi jarohati tufayli finalda oʻynay olmadi, bunda „Bavariya“ gʻalaba qozondi.
[[Fayl:Franck_Ribery_2008.jpg|thumb| Riberi Myunxenning „Bavariya“ jamoasi bilan mashgʻulotda himoyachi oʻynamoqda.]]
Riberi 18-avgust kuni Bremenga qarshi oʻyinda 4:0 hisobida gʻalaba qozonib, 31-daqiqada penaltini aniq amalga oshirib, klub uchun ligadagi ilk golini kiritdi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.fussballdaten.de/bundesliga/2008/2/bremen-bmuenchen/|sarlavha=Bayern zauberte weiter|sana=18 August 2007|nashriyot=Fussballdaten|til=de|kirish sanasi=21 March 2010}}</ref>. U deyarli ikki oy davomida ligada gol oʻtkazmasdan oldin gol urdi va VfL Bochum ustidan 2:1 hisobida gʻalaba qozongan „Bavariya“ning boshqa goliga assistentlik qildi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.fussballdaten.de/bundesliga/2008/10/bochum-bmuenchen/|sarlavha=Angst vor der eigenen Courage|sana=20 October 2007|nashriyot=Fussballdaten|til=de|kirish sanasi=21 March 2010}}</ref>. Bir oy oʻtgach, Riberi yana bu muvaffaqiyatni qayd etdi va [[Miroslav Kloze]] tomonidan kiritilgan golga assistentlik qildi va VfL Volfsburgga qarshi oʻyinda 2:1 hisobidagi gʻalaba golini kiritdi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.fussballdaten.de/bundesliga/2008/14/bmuenchen-wolfsburg/|sarlavha=Zuletzt noch gezittert|sana=24 November 2007|nashriyot=Fussballdaten|til=de|kirish sanasi=21 March 2010}}</ref>. [[Germaniya]] kubogida u „Bavariya“ning beshta oʻyinida ikkita gol urdi va toʻrtta golli uzatmani amalga oshirdi. U musobaqadagi ilk golini 2008-yilning 27-fevralida „Bavariya“ning shahar ichidagi raqibi 1860 Myunxen ustidan qozongan gʻalabasida kiritdi, qoʻshimcha vaqtning soʻnggi daqiqasida Riberi yagona golni, penaltini golga aylantirdi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.fussballdaten.de/dfb/2008/viertelfinale/bmuenchen-1860muenchen/|sarlavha=FC Bayern München – TSV 1860 München Match Report|sana=27 February 2008|nashriyot=Fussballdaten|til=de|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100502090623/http://www.fussballdaten.de/dfb/2008/viertelfinale/bmuenchen-1860muenchen/|arxivsana=2 May 2010|kirish sanasi=21 March 2010}}</ref>. Yarim finalda Riberi „Bavariya“ning „Volfsburg“ ustidan 2:0 hisobida gʻalaba qozongan oʻyinida hisobni ochdi, natijada klub „<nowiki/>[[Borussia Dortmund|Borussiya Dortmund]]<nowiki/>“ ga qarshi finalga yoʻllanma oldi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.fussballdaten.de/dfb/2008/halbfinale/bmuenchen-wolfsburg/|sarlavha=Akt der Selbstverständlichkeit|sana=19 March 2008|nashriyot=Fussballdaten|til=de|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100502082545/http://www.fussballdaten.de/dfb/2008/halbfinale/bmuenchen-wolfsburg/|arxivsana=2 May 2010|kirish sanasi=21 March 2010}}</ref>. DFB-Pokal finalida Riberi Luka Tonining 11-daqiqada ochgan goliga assistentlik qildi va „Bavariya“ 2:1 hisobida gʻalaba qozondi va shu tariqa 14-kubok gʻolibiga aylandi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.fussballdaten.de/dfb/2008/finale/dortmund-bmuenchen/|sarlavha=Keine Sensation|sana=19 April 2008|nashriyot=Fussballdaten|til=de|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100312075223/http://www.fussballdaten.de/dfb/2008/finale/dortmund-bmuenchen/|arxivsana=12 March 2010|kirish sanasi=21 March 2010}}</ref>.
[[UEFA Yevropa Ligasi|UEFA kubogida]] „Bavariya“ yarim finalga chiqdi, Riberi musobaqada uchta gol urdi, shu jumladan, chorak finalda nemislarning Ispaniyaning „Xetafe“ klubi ustidan qozonilgan gʻalabasida. Riberi jami 46 ta oʻyinda maydonga tushib, 16 ta gol urdi va 17 ta golga assistentlik qildi, chunki „Bavariya“ liga va kubokning dublini qoʻlga kiritdi. Uning saʼy-harakatlari uchun 2008-yil 8-iyunda Riberi 2007—08-yilgi mavsumning eng yaxshi futbolchisi deb topildi (Germaniya)<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.fcbayern.t-home.de/en/news/news/2008/17187.php?fcb_sid=36c0186a7eec4f2f025f0bbfe18ff771 |sarlavha=Ribéry named Footballer of the Year |sana=8 June 2008 |nashriyot=fcbayern.de |kirish sanasi=19 March 2010}}</ref>. Shuningdek, u ketma-ket ikkinchi mavsum Fransiyada yilning eng yaxshi futbolchisi deb topildi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.francefootball.fr/FF/breves2008/20081207_130817_ribery-joueur-francais-de-l-annee.html|sarlavha=Ribéry, joueur français de l'année|sana=7 December 2008|nashriyot=France Football|til=fr|arxivurl=https://web.archive.org/web/20081210014824/http://www.francefootball.fr/FF/breves2008/20081207_130817_ribery-joueur-francais-de-l-annee.html|arxivsana=10 December 2008|kirish sanasi=8 April 2010}}</ref>.
==== 2008—09-yilgi mavsum ====
Yevro 2008’a toʻpigʻidagi ligamentlari yirtilgani sababli Riberi mavsumni 2008-yilning 24-sentabrida DFB Pokal oʻyinida „Bavariya“ bilan 1-ga qarshi oʻyinda boshladi. "Nyurnberg " 65-daqiqada zaxiradan maydonga tushdi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.fussballdaten.de/dfb/2009/runde2/bmuenchen-nuernberg/|sarlavha=FC Bayern München – 1. FC Nürnberg Match Report|sana=24 September 2008|nashriyot=Fussballdaten|til=de|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150321144440/http://fussballdaten.de/dfb/2009/runde2/bmuenchen-nuernberg/|arxivsana=21 March 2015|kirish sanasi=21 March 2010}}</ref>. U uch kundan keyin ligadagi debyutini oʻtkazdi va bir oylik oʻyindan soʻng „Bavariya“ning „Volfsburg“ ustidan 4:2 hisobida gʻalaba qozongan oʻyinida mavsumdagi ilk golini urdi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.fussballdaten.de/bundesliga/2009/9/bmuenchen-wolfsburg/|sarlavha=Historische Wende|sana=25 October 2008|nashriyot=Fussballdaten|til=de|kirish sanasi=21 March 2010}}</ref>. Oʻyindan soʻng Riberi ligada ketma-ket beshta oʻyinda gol urdi va klub bu vaqt ichida magʻlubiyatga uchramadi. 10-dekabrda Riberi mavsumning 2008-yilgi qismini Chempionlar ligasida „Bavariya“ „Lion“ ustidan 3:2 hisobida gʻalaba qozongan oʻyinda gol urdi va qolgan ikkita golga assistentlik qildi. 2008-yil davomida oʻzining koʻrsatkichlari boʻyicha Riberi „Onze toʻp“ uchun [[Cristiano Ronaldo|Krishtianu Ronaldu]] va [[Lionel Messi|Lionel Messidan]] keyin uchinchi oʻrinni egalladi. U ''Fransiyaning France Football'' jurnali tomonidan 2008-yilda Krishtianu Ronaldu tomonidan qoʻlga kiritilgan "Oltin toʻp "<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=20-oktabr 2008-yil |title=Messi, Ronaldo lead Ballon d'Or short list |publisher=Cable News Network |url=http://sportsillustrated.cnn.com/2008/soccer/10/20/ballon.dor/index.html?eref=si_soccer |access-date=25-iyun 2009-yil |archive-date=2012-11-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121102223001/http://sportsillustrated.cnn.com/2008/soccer/10/20/ballon.dor/index.html?eref=si_soccer |url-status=dead }}</ref> uchun nomzodlar roʻyxatiga kiritilgan.
Riberining 2009-yilgi debyutida „Bavariya“ Germaniya kubogida VfB Shtutgart ustidan 5:1 hisobida gʻalaba qozondi, oʻyinchi gol urdi va assistentlik qildi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.fussballdaten.de/dfb/2009/achtelfinale/vfbstuttgart-bmuenchen/|sarlavha=VfB Stuttgart – FC Bayern München Match Report|sana=27 January 2009|nashriyot=Fussballdaten|til=de|arxivurl=https://web.archive.org/web/20091125213409/http://www.fussballdaten.de/dfb/2009/achtelfinale/vfbstuttgart-bmuenchen/|arxivsana=25 November 2009|kirish sanasi=21 March 2010}}</ref>. 2009-yil 24-fevralda u klubning 16-tur uchrashuvining birinchi oʻyinida „[[Sporting (futbol klubi)|Sporting CP]]“ga qarshi oʻyinda (5:0) dubl qayd etdi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.bild.de/BILD/news/bild-english/sport-news/football/bundesliga/2009/02/26/bayern-munich-win-5-0/jurgen-klinsmann-joy-as-sporting-lisbon-endure-champions-league-thrashing.html|sarlavha=Five-star performance eases pressure on Jurgen Klinsmann|sana=26 February 2009|ish=Bild|kirish sanasi=8 April 2010|qaralgan sana=2022-06-23|arxivsana=2009-04-29|arxivurl=https://web.archive.org/web/20090429013236/http://www.bild.de/BILD/news/bild-english/sport-news/football/bundesliga/2009/02/26/bayern-munich-win-5-0/jurgen-klinsmann-joy-as-sporting-lisbon-endure-champions-league-thrashing.html}}</ref>. Keyinroq „Bavariya“ keyingi turda [[Ispaniya]] chempioni [[FC Barcelona|"Barselona"]] tomonidan umumiy hisobda 5:1 hisobida magʻlub boʻldi, ikkinchi oʻyinda Riberi „Alyans“da boʻlib oʻtgan 1:1 hisobida tasalli beruvchi gol kiritdi<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Smyth |first=Rob |date=14-aprel 2009-yil |title=Champions League: Bayern Munich v Barcelona – as it happened |work=The Guardian |location=UK |url=https://www.theguardian.com/football/2009/apr/14/champions-league-bayern-munich-barcelona-minute-by-minute |access-date=8-aprel 2010-yil}}</ref>. Ligada „Bavariya“ Bundesliga chempionligini himoya qila olmadi, garchi soʻnggi 13 oʻyinda atigi ikki marta magʻlubiyatga uchragan boʻlsa-da, „Volfsburg“dan magʻlub boʻlgan. Riberi mavsumni 36 ta oʻyinda maydonga tushib, 14 ta gol urdi va 19 ta golli uzatmani amalga oshirdi.
==== 2009—10-yilgi mavsum ====
2008—09-yilgi mavsumdan soʻng, Riberining transfer bozorida mavjudligi haqida doimiy mish-mishlar paydo boʻla boshladi. „Bavariya“ prezidenti Uli Xyones, ijrochi direktor Karl-Xaynts Rummenigge va yangi bosh murabbiy [[Lui van Gal]] Riberining sotilmasligini eʼlon qilganiga qaramay, koʻplab ommaviy axborot vositalari Angliyaning [[Chelsea F.C.|"Chelsi"]] va [[Manchester United F.C.|"Manchester Yunayted"]], Ispaniyaning „Barselona“ va „Real Madrid“ klublari hamda Italiyaning „[[Internazionale Milano (futbol klubi)|Inter“]] klubiga tegishli ekanligini eʼlon qilishdi. Oʻyinchiga qiziqish kuchli, koʻplab klublar futbolchi uchun 65 million yevro taklif qilishga tayyorligini bildiradi<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Glendenning |first=Barry |date=23-noyabr 2009-yil |title=Football transfer rumours: Franck Ribéry to Chelsea or Real Madrid? |work=The Guardian |location=UK |url=https://www.theguardian.com/football/2009/nov/23/football-transfer-rumours-rooney-manchester-united |access-date=21-mart 2010-yil}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Honigstein |first=Raphael |date=5-may 2009-yil |title=Manchester United launch £63m bid for Bayern Munich's Franck Ribéry |work=The Guardian |location=UK |url=https://www.theguardian.com/football/2009/may/05/manchester-united-franck-ribery-bayern-munich-cristiano-ronaldo |access-date=21-mart 2010-yil}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=16-iyun 2009-yil |title=Chelsea, Manchester United and Barcelona all bid for Franck Ribéry |work=The Guardian |location=UK |url=https://www.theguardian.com/football/2009/jun/16/franck-ribery-bayern-munich-chelsea-manchester-united-barcelona |access-date=21-mart 2010-yil}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=18-iyun 2009-yil |title=Real Madrid optimistic over Franck Ribery signing |work=The Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/european/5567065/Real-Madrid-optimistic-over-Franck-Ribery-signing.html |url-status=live |url-access=subscription |access-date=21-mart 2010-yil |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/sport/football/european/5567065/Real-Madrid-optimistic-over-Franck-Ribery-signing.html |archive-date=11-yanvar 2022-yil}}</ref>. Qiziqishni bostirish uchun Hoenes Riberi 100 million yevrodan kam boʻlmagan pul evaziga ketishini eʼlon qildi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=30-may 2009-yil |title=Chelsea quoted €100 million for Franck Ribery |work=The Telegraph |location=London, UK |url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/chelsea/5411767/Chelsea-quoted-100-million-for-Franck-Ribery.html |url-status=live |url-access=subscription |access-date=21-mart 2010-yil |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/chelsea/5411767/Chelsea-quoted-100-million-for-Franck-Ribery.html |archive-date=11-yanvar 2022-yil}}</ref>.
Riberi 2009—10-yilgi mavsumni chap tizzasida tendonit bilan kurashgan holda boshladi, ammo mavsumni birinchi golini raqib Dortmundning „Borussiya“siga qarshi oʻyinda (5:1) urib, jarima zarbasini golga aylantira oladigan darajada sogʻlom edi<ref name="ribéry_injury1">{{Yangiliklar manbasi |last=Hughes |first=Rob |date=2-avgust 2009-yil |title=For Ribéry, a Waiting Game |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2009/08/03/sports/soccer/03iht-SOCCER.html |access-date=21-mart 2010-yil}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=http://www.fussballdaten.de/bundesliga/2010/5/dortmund-bmuenchen/|sarlavha=Auf der Überholspur|sana=12 September 2009|nashriyot=Fussballdaten|til=de|kirish sanasi=21 March 2010}}</ref>. Gol qisman Riberining keyinroq nishonlagani bilan eʼtiborga sazovor boʻldi; Oʻzining konvertatsiyasidan soʻng, Riberi bir nechta bayram jamoadoshlarini chetlab oʻtib maydon boʻylab yugurdi va ishtiyoq bilan menejeri Lui van Galning kutayotgan quchogʻiga otildi<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Honigstein |first=Raphael |date=14-sentabr 2009-yil |title=Franck Ribéry and Louis van Gaal discover the power of love |work=The Guardian |location=UK |url=https://www.theguardian.com/football/blog/2009/sep/14/bundesliga-franck-ribery-bayern-munich |access-date=6-iyun 2010-yil}}</ref>. Oʻzaro hayrat namoyishi OAV tomonidan yomon munosabatlarga ega boʻlgan mish-mishlarga barham berdi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=1-sentabr 2009-yil |title=Franck Ribery admits concerns with Bayern Munich coach Louis van Gaal |work=The Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/european/6121141/Franck-Ribery-admits-concerns-with-Bayern-Munich-coach-Louis-van-Gaal.html |url-status=live |url-access=subscription |access-date=6-iyun 2010-yil |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/sport/football/european/6121141/Franck-Ribery-admits-concerns-with-Bayern-Munich-coach-Louis-van-Gaal.html |archive-date=11-yanvar 2022-yil}}</ref>. Oktabr oyi boshida tendinit uning oʻyiniga taʼsir qila boshladi, natijada Riberi yilning qolgan qismini oʻtkazib yubordi, shuningdek, Fransiyaning Irlandiya Respublikasi bilan jahon chempionati pley-off oʻyinini oʻtkazib yubordi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=22-oktabr 2009-yil |title=Franck Ribéry out of France's World Cup play-off with Ireland |work=The Guardian |location=UK |url=https://www.theguardian.com/football/2009/oct/22/franck-ribery-world-cup-play-off |access-date=21-mart 2010-yil}}</ref>.
2010-yil 23-yanvarda Riberi jamoaga qaytdi va klubning „Verder“ ustidan 3:2 hisobida gʻalaba qozongan oʻyinida zaxiradan maydonga tushdi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.fussballdaten.de/bundesliga/2010/19/bremen-bmuenchen/|sarlavha=Bayern gewann noch zu niedrig|sana=23 January 2010|nashriyot=Fussballdaten|til=de|kirish sanasi=21 March 2010}}</ref>. Riberining yangi yildagi birinchi goli 10-fevral kuni „Bavariya“ning DFB-Pokal bahsida SpVgg Greyter Fyurt ustidan qozonilgan gʻalabasi (6:2)da kiritildi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.kicker.de/news/fussball/dfbpokal/spielrunde/dfb-pokal/2009-10/4/993584/spielbericht_bayern-muenchen-14_spvgg-greuther-fuerth-82.html|sarlavha=Bayern München – SpVgg Greuther Fürth|sana=10 February 2010|ish=kicker|til=de|kirish sanasi=7 May 2010}}</ref>. 31-mart kuni u Chempionlar ligasi chorak finalida Angliyaning „[[Manchester United F.C.|Manchester Yunayted]]“ klubiga qarshi oʻyinda „Bavariya“ning 2:1 hisobidagi birinchi oʻyinida jarima zarbasini golga aylantirib, [[hujumchi]] Ueyn Runi darvozasiga toʻgʻri yoʻl oldi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2010/matches/round=2000030/match=2000477/postmatch/report/index.html|sarlavha=Last-gasp Olić earns Bayern victory|sana=30 March 2010|nashriyot=UEFA|kirish sanasi=4 February 2013}}</ref>. Klubning keyingi oʻyinida Riberi jamoaning „ [[Schalke 04|Shalke 04“]] ustidan 2:1 hisobida gʻalaba qozonishida birinchi golni urdi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=4-aprel 2010-yil |title=With 10 Men, Bayern Still Deposes Schalke |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2010/04/05/sports/soccer/05iht-CUP.html |access-date=8-aprel 2010-yil}}</ref>.
[[Fayl:Franck_Ribéry_Bayern.jpg|left|thumb| Riberi 2009-yilda „Bavariya“da oʻynagan]]
20-aprel kuni Riberi „Lion“ga qarshi Chempionlar ligasi yarim finalining birinchi oʻyinida „Lion“ hujumchisi Lisandro Lopesga nisbatan qoʻpol oʻynagan, deb topilgan hakam Roberto Rosetti tomonidan qizil kartochka oldi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2010/matches/round=2000031/match=2000486/postmatch/report/index.html|sarlavha=Robben tips balance Bayern's way|sana=20 April 2010|nashriyot=UEFA|kirish sanasi=4 February 2013}}</ref>. Chempionlar ligasi finaliga yoʻl olish uchun „Bavariya“ gʻalaba qozongan Riberi [[Lion|Liondagi]] ikkinchi oʻyinni oʻtkazib yubordi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2010/matches/round=2000031/match=2000485/postmatch/report/index.html|sarlavha=Olić treble takes brilliant Bayern to Madrid|sana=27 April 2010|nashriyot=UEFA|kirish sanasi=4 February 2013}}</ref>. 28-aprel kuni Riberi [[UEFA]] Nazorat va intizom organi tomonidan hujum uchun uch oʻyinga diskvalifikaciya qilingan edi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.uefa.com/uefa/footballfirst/matchorganisation/disciplinary/news/newsid=1482249.html?autoplay=true|sarlavha=Three-match ban for Ribéry|sana=28 April 2010|nashriyot=UEFA|kirish sanasi=28 April 2010}}</ref>. Toʻxtatilishi Riberining finalni oʻtkazib yuborishini anglatardi. Bu qarordan soʻng, Myunxenning „Bavariya“ klubi diskvalifikatsiya boʻyicha apellyatsiya berish niyatida ekanligini maʼlum qildi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=17-may 2010-yil |title=Banned Franck Ribery to miss Champions League final |publisher=BBC |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/europe/8649138.stm |access-date=26-mart 2015-yil}}</ref>. 5-may kuni klubning apellyatsiyasi UEFAning apellyatsiya organi tomonidan koʻrib chiqildi va u Riberining taqiqini oʻz kuchida qoldirdi, yaʼni u nafaqat 22-may kuni boʻlib oʻtadigan finalni, balki u ishtirok etishi mumkin boʻlgan UEFA klublarining navbatdagi musobaqasini ham oʻtkazib yuboradi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.uefa.com/uefa/footballfirst/matchorganisation/disciplinary/news/newsid=1485200.html|sarlavha=Ribéry's three-match ban upheld|sana=5 May 2010|nashriyot=UEFA|kirish sanasi=5 May 2010}}</ref>. Biroq, qarordan soʻng darhol „Bavariya“ Sport arbitraj sudiga murojaat qilish niyatini eʼlon qilib, javob berdi<ref>{{Veb manbasi|url=http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=782184&sec=uefachampionsleague&cc=5901|sarlavha=Bayern go to CAS after Ribery appeal rejected|sana=5 May 2010|nashriyot=ESPN|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100510070755/http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=782184|arxivsana=10 May 2010|kirish sanasi=5 May 2010}}</ref>.
15-may kuni Riberi 2009—10-yilgi DFB-Pokal finalida „Bavariya“ning „Verder“ ustidan 4:0 hisobida gʻalaba qozongan uchrashuvida uchinchi golini kiritdi. Ikki kundan soʻng, Riberining apellyatsiyasi Sport arbitraj sudi tomonidan koʻrib chiqildi va u 22-may kuni „Inter“ga qarshi oʻtkaziladigan UEFA Chempionlar Ligasi finalida rasman ishtirok eta olmasligi sababli rad etildi<ref>{{Veb manbasi|url=http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=788127&sec=uefachampionsleague&cc=5901&campaign=rss&source=soccernet|sarlavha=Franck Ribery to miss final as CAS reject appeal|sana=17 May 2010|nashriyot=ESPN|kirish sanasi=17 May 2010|arxivsana=2012-10-23|arxivurl=https://web.archive.org/web/20121023084206/http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=788127&sec=uefachampionsleague&cc=5901&campaign=rss&source=soccernet}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=http://www.francefootball.fr/FF/breves2010/20100517_182821_ribery-est-bien-suspendu.html|sarlavha=Ribéry est bien suspendu pour la finale|sana=17 May 2010|nashriyot=France Football|til=fr|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100520023658/http://www.francefootball.fr/FF/breves2010/20100517_182821_ribery-est-bien-suspendu.html|arxivsana=20 May 2010|kirish sanasi=17 May 2010}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=17-may 2010-yil |title=Franck Ribéry to miss Champions League final |work=The Guardian |location=UK |url=https://www.theguardian.com/football/2010/may/17/franck-ribery-misses-champions-league |access-date=17-may 2010-yil}}</ref>. „Bavariya“ oʻyinda 2:0 hisobida magʻlub boʻldi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2010/matches/round=2000032/match=2000488/postmatch/report/index.html|sarlavha=Milito ends Inter's long wait|sana=22 May 2010|nashriyot=UEFA|kirish sanasi=4 February 2013}}</ref>. 20-may kuni Germaniyaning ''Bild'' gazetasi Riberi „Bavariya“ bilan yangi besh yillik shartnomaga rozi boʻlgani va jamoadoshlarining Chempionlar ligasi finalini tomosha qilish uchun [[Madrid|Madridga]] kelishi bilan shartnoma imzolashini eʼlon qildi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.bild.de/BILD/sport/fussball/bundesliga/vereine/bayern/2010/05/20/franck-ribery/neuer-vertrag-vor-champions-league-finale.html|sarlavha=Neuer Vertrag für Ribéry|sana=20 May 2010|ish=Bild|til=de|kirish sanasi=23 May 2010|qaralgan sana=2022-06-23|arxivsana=2010-08-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100819080859/http://www.bild.de/BILD/sport/fussball/bundesliga/vereine/bayern/2010/05/20/franck-ribery/neuer-vertrag-vor-champions-league-finale.html}}</ref>. 23-may kuni, finalning ertasiga klub kelishuvni rasman tasdiqladi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.fcbayern.t-home.de/de/aktuell/news/2010/23590.php?fcb_sid=6c6654cea522b6b079058487c0fa251f|sarlavha=Ribéry verlängert bis 2015|sana=23 May 2010|nashriyot=FC Bayern Munich|til=de|kirish sanasi=23 May 2010}}</ref>. Yangi shartnoma Riberini klub bilan 2015-yilgacha bogʻladi va yillik maoshi borasida noaniqlik mavjud boʻlsa-da, yangi shartnoma unga yillik yiliga million, bu klub tarixidagi futbolchiga berilgan eng yuqori yillik 10 million yevro boʻlishi kutilgandi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.francefootball.fr/FF/breves2010/20100523_112700_ribery-signe-jusqu-en-2015.html|sarlavha=Ribéry signe jusqu'en 2015|sana=23 May 2010|nashriyot=France Football|til=fr|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100525233210/http://www.francefootball.fr/FF/breves2010/20100523_112700_ribery-signe-jusqu-en-2015.html|arxivsana=25 May 2010|kirish sanasi=23 May 2010}}</ref>.
=== Fiorentina ===
2019-yil avgust oyida Riberi Italiyaning „ Fiorentina“ klubi bilan tekinga shartnoma imzoladi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=21-avgust 2019-yil |title=Franck Ribéry joins Fiorentina on free transfer after leaving Bayern Munich |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/football/2019/aug/21/franck-ribery-joins-fiorentina-on-free-transfer-after-leaving-bayern-munich |access-date=21-avgust 2019-yil}}</ref>. U klubdagi debyutini 24-avgust kuni oʻtkazdi va A Seriyaning 2019-20 yilgi mavsumi ochilish oʻyinida " [[Napoli (futbol klubi)|Napoli]] "ga 4:3 hisobida magʻlub boʻlgan oʻyinda kech zaxiradan maydonga tushdi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.football-italia.net/SerieA/match/142368|sarlavha=Fiorentina 3 - 4 Napoli|sana=24 August 2019|nashriyot=Football Italia|kirish sanasi=25 August 2019}}</ref>. U klubdagi ilk golini 22-sentabr kuni " Atalanta "ga qarshi safarda, 2:2 hisobidagi durang oʻyinda kiritdi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.calciomercato.com/en/news/fiorentina-ribery-s-goal-and-the-record-42749|sarlavha=Fiorentina, Ribery's goal and the record|sana=22 September 2019|nashriyot=calciomercato.com|kirish sanasi=23 September 2019|qaralgan sana=2022-06-23|arxivsana=2020-07-31|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200731195316/https://www.calciomercato.com/en/news/fiorentina-ribery-s-goal-and-the-record-42749}}</ref>. 2019-yil oktabr oyida u oʻyin hakamini turtib yuborgani uchun uch oʻyinga diskvalifikatsiya oldi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/50208618|sarlavha=Franck Ribery gets three-match ban for pushing official after Fiorentina defeat|sana=28 October 2019|ish=BBC Sport|kirish sanasi=29 October 2019}}</ref>.
=== Salernitana ===
2021-yilning 6-sentabrida Riberi Salernitana bilan shartnoma imzoladi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=6-sentabr 2021-yil |title=Franck Ribery è un giocatore della Salernitana |language=it |work=ussalernitana1919.it |url=https://www.ussalernitana1919.it/franck-ribery-e-un-giocatore-della-salernitana/ |access-date=6-sentabr 2021-yil}}</ref>.
U " Même pas fatigué !!! " Magic System va Khaled tomonidan<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.linternaute.com/sport/foot/les-secrets-de-franck-ribery/ribery-et-la-musique.shtml|sarlavha=L'internaute: Ribéry, "l'Enfoiré"|muallif=Desmas|ism=Jérôme|sana=10 January 2014|nashriyot=linternaute.com|til=fr|kirish sanasi=25 June 2014}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://www.youtube.com/watch?v=y5xikVELf78|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220623160241/https://www.youtube.com/watch?v=y5xikVELf78|arxivsana=2022-06-23|sarlavha=Magic System Feat Khaled -- Meme Pas Fatigue <nowiki>[[</nowiki>Official Video <nowiki>]]</nowiki>|sana=19 January 2011|nashriyot=LakeParadiseMusic1|kirish sanasi=25 June 2014}}</ref> 2009-yilda chiqarilgan singl [[Syndicat National de l'Édition Phonographique|SNEP]] French Singles Chartda yetti hafta birinchi oʻrinda qoldi<ref name="charts">{{Veb manbasi|url=http://lescharts.com/showitem.asp?interpret=Magic+System+%26+Khaled&titel=M%EAme+pas+fatigu%E9%21%21%21&cat=s|sarlavha=Magic System & Khaled - "Même pas fatigué!!!|nashriyot=lescharts.com|til=fr|kirish sanasi=25 June 2014}}</ref>.
2010-yil 18-aprelda Fransiyaning M6 televideniyesi birinchi marta Fransiya terma jamoasining toʻrt nafar aʼzosi Parijdagi tungi klubda faoliyat yuritayotgan, voyaga yetmagan qizlar ishtirokidagi, „fohishalik tarmogʻining mijozlari“, degan ayblov uchun tergov qilinayotgani haqida xabar berdi. Hisobotda, shuningdek, ikki futbolchi sudya Andre Dando va bir guruh sudyalar tomonidan guvoh sifatida soʻroq qilingani aytilgan. Hisobotda bu ikki futbolchining biri „katta xorij klubining asosiy oʻyinchisi“, ikkinchisi esa „Fransiya Liga 1 chempionatida oʻynaydi“ deb taʼriflangan<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=18-aprel 2010-yil |title=Quatre Bleus impliqués dans une affaire de moeurs? |language=fr |publisher=[[Radio Monte Carlo|RMC]] |url=http://www.rmc.fr/editorial/108424/quatre-bleus-impliques-dans-une-affaire-de-moeurs/ |access-date=20-aprel 2010-yil}}</ref>. Oʻsha kuni oʻyinchilar Riberi va [[Sidney Govou]] ekanligi aniqlandi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=18-aprel 2010-yil |title=Ribéry parmi les témoins entendus |language=fr |trans-title=Ribéry among the witnesses |work=L'Équipe |url=https://www.lequipe.fr/Football/breves2010/20100418_224418_ribery-parmi-les-temoins-entendus.html |url-status=dead |access-date=20-aprel 2010-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20100421061245/https://www.lequipe.fr/Football/breves2010/20100418_224418_ribery-parmi-les-temoins-entendus.html |archive-date=21-aprel 2010-yil}}</ref>. Xabar qilinishicha, Dando bilan suhbat chogʻida Riberi fohisha bilan munosabatda boʻlganini tan olgan, biroq munosabatlar boshlangan paytda u voyaga etmaganligini bilmagan<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=19-aprel 2010-yil |title=Mise en examen pour Ribéry? |language=fr |publisher=[[L'Equipe]] |url=https://www.lequipe.fr/Football/breves2010/20100419_141623_mise-en-exmaen-pour-ribery.html |url-status=dead |access-date=20-aprel 2010-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20100421061831/https://www.lequipe.fr/Football/breves2010/20100419_141623_mise-en-exmaen-pour-ribery.html |archive-date=21-aprel 2010-yil}}</ref>.
2010-yil 29-aprelda mamlakatning sport masalalari boʻyicha davlat kotibi Rama Yade ishni boshlangʻich chogʻida izohlashdan bosh tortganidan soʻng, tergov ostida boʻlgan har qanday futbolchi Fransiya terma jamoasi vakili boʻlmasligi kerakligini aytdi<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Pugmire |first=Jerome |date=22-aprel 2010-yil |title=Prostitution scandal hits French football players |work=USA Today |url=https://www.usatoday.com/sports/soccer/2010-04-22-2203192166_x.htm |access-date=30-aprel 2010-yil}}</ref>. Ertasi kuni sud manbasi Riberi 2010-yilgi jahon chempionati boshlanishidan oldin rasmiy tergovga qoʻyilmasligini tasdiqladi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=30-aprel 2010-yil |title=Ribery won't face questioning before World Cup |work=Reuters |url=http://uk.reuters.com/article/uk-soccer-france-ribery-idUKTRE63T3LC20100430 |access-date=30-aprel 2010-yil |archive-date=2016-01-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160113093526/http://uk.reuters.com/article/uk-soccer-france-ribery-idUKTRE63T3LC20100430 |url-status=dead }}</ref>. 20-iyul kuni Riberi Parij politsiyasi tomonidan soʻroq qilingan va soʻroqdan keyin sudya Dando tomonidan „voyaga yetmaganlarga jinsiy aloqa taklif qilish“ ayblovi bilan ayblangan<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Davies |first=Lizzy |date=20-iyul 2010-yil |title=Franck Ribéry and Karim Benzema held in prostitution investigation |work=The Guardian |location=UK |url=https://www.theguardian.com/football/2010/jul/20/franck-ribery-karim-benzema-police |access-date=20-iyul 2010-yil}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=20-iyul 2010-yil |title=Ribéry mis en examen |language=fr |publisher=L'Equipe |url=https://www.lequipe.fr/Football/breves2010/20100720_180518_ribery-mis-en-examen.html |url-status=dead |access-date=20-iyul 2010-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20100721121709/http://www.lequipe.fr/Football/breves2010/20100720_180518_ribery-mis-en-examen.html |archive-date=21-iyul 2010-yil}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Pierrette |first=Jean-Claude |last2=Foulkes |first2=Mathieu |date=21-iyul 2010-yil |title=Footballer Ribery charged with sex with underage prostitute |work=The Sydney Morning Herald |url=http://news.smh.com.au/breaking-news-world/footballer-ribery-charged-with-sex-with-underage-prostitute-20100721-10jqf.html |access-date=20-iyul 2010-yil}}</ref>. 2011-yilning noyabr oyida prokurorlar Riberi va Benzemaga qarshi ishlarning toʻxtatilishini soʻrashdi va oʻyinchilar Zahia Dexar ismli [[eskort]] u bilan jinsiy aloqa qilish uchun pul toʻlaganlarida 16 yoshda boʻlganidan bexabarligini aytishdi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.france24.com/en/20111119-football-ribery-prostitute-minor-case-benzema-france-paris-justice|sarlavha=French prosecutors accept that Ribery did not know prostitute was a minor|sana=19 November 2011|nashriyot=France 24|kirish sanasi=20 May 2012}}</ref>.
== Faoliyat statistikasi ==
=== Klublarda ===
{| class="wikitable" style="text-align: center"
! rowspan="2" |Klub
! rowspan="2" |Mavsum
! colspan="3" |Liga
! colspan="2" |Kubok bahslari
! colspan="2" |Mintaqaviy
! colspan="2" |Boshqa
! colspan="2" |Umumiy
! rowspan="2" |{{Tooltip|Mnb.|Manba(lar)}}
|-
!Divizion
!Oʻyinlar
!Gollar
!Oʻyinlar
!Gollar
!Oʻyinlar
!Gollar
!Oʻyinlar
!Gollar
!Oʻyinlar
!Gollar
|-
| rowspan="3" |Boulogne
|2000-01
|Championnat National
|4
|1
|0
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|4
|1
|
|-
|2001-02
|Championnat National
|24
|5
|1
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|25
|5
|<ref name="ribery_boulogne">{{Yangiliklar manbasi |title=BOULOGNE 2001/2002 |language=fr |publisher=Stat 2 Foot |url=http://www.stat2foot.com/boulogne0102.htm |url-status=dead |access-date=3-aprel 2010-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20111006151954/http://www.stat2foot.com/boulogne0102.htm |archive-date=6-oktabr 2011-yil}}</ref>
|-
! colspan="2" |Umumiy
!28
!6
!1
!0
! colspan="2" |—
! colspan="2" |—
!29
!6
!—
|-
|Alès
|2002-03
|Championnat National
|19
|1
|0
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|19
|1
|<ref name="ribery_ales">{{Yangiliklar manbasi |title=ALES 2002/2003 |language=fr |publisher=Stat 2 Foot |url=http://www.stat2foot.com/ales0203.htm |url-status=dead |access-date=3-aprel 2010-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20090715021627/http://www.stat2foot.com/ales0203.htm |archive-date=15-iyul 2009-yil}}</ref>
|-
|Brest
|2003-04
|Championnat National
|35
|3
|2
|1
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|37
|4
|<ref name="ribery_brest">{{Yangiliklar manbasi |title=BREST 2003/2004 |language=fr |publisher=Stat 2 Foot |url=http://www.stat2foot.com/bclubs/brest0304.htm |url-status=dead |access-date=3-aprel 2010-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20111006152109/http://www.stat2foot.com/bclubs/brest0304.htm |archive-date=6-oktabr 2011-yil}}</ref>
|-
|Metz
|2004-05
|Ligue 1
|20
|2
|2
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|22
|2
|<ref name="Franck Ribéry » Club matches">{{Veb manbasi|url=http://www.worldfootball.net/player_summary/franck-ribery/2/|sarlavha=Franck Ribéry » Club matches|nashriyot=World Football|kirish sanasi=3 August 2015}}</ref>
|-
|[[Galatasaroy (futbol klubi)|Galatasaray]]
|2004-05
|[[Turkiya oliy ligasi|Süper Lig]]
|14
|0
|3
|1
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|17
|1
|<ref name="Franck Ribéry » Club matches" />
|-
| rowspan="3" |Marseille
|2005-06
|Ligue 1
|35
|6
|1
|0
|12
|3
|5
|3
|53
|12
|<ref name="Franck Ribéry » Club matches" />
|-
|2006-07
|Ligue 1
|25
|5
|1
|0
|4
|0
|7
|1
|37
|6
|<ref name="Franck Ribéry » Club matches" />
|-
! colspan="2" |Umumiy
!60
!11
!2
!0
!16
!3
!12
!4
!90
!18
!—
|-
| rowspan="13" |[[FC Bayern Munich|Bayern Munich]]
|2007-08
|Bundesliga
|28
|11
|5
|2
|11
|3
|2
|3
|46
|19
|<ref name="Franck Ribéry » Club matches" /><ref>{{Veb manbasi|url=http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/vereine/2007-08/39686/vereinsspieler_franck-ribery.html|sarlavha=Franck Ribery|ish=kicker.de|nashriyot=kicker|til=de|kirish sanasi=3 August 2015}}</ref>
|-
|2008-09
|Bundesliga
|25
|9
|3
|1
|8
|4
| colspan="2" |—
|36
|14
|<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/vereine/2008-09/39686/vereinsspieler_franck-ribery.html|sarlavha=Franck Ribery|ish=kicker.de|nashriyot=kicker|til=de|kirish sanasi=3 August 2015}}</ref>
|-
|2009-10
|Bundesliga
|19
|4
|4
|2
|7
|1
| colspan="2" |—
|30
|7
|<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/vereine/2009-10/39686/vereinsspieler_franck-ribery.html|sarlavha=Franck Ribery|ish=kicker.de|nashriyot=kicker|til=de|kirish sanasi=3 August 2015}}</ref>
|-
|2010-11
|Bundesliga
|25
|7
|3
|2
|4
|2
|0
|0
|32
|11
|<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/vereine/2010-11/39686/vereinsspieler_franck-ribery.html|sarlavha=Franck Ribery|ish=kicker.de|nashriyot=kicker|til=de|kirish sanasi=3 August 2015}}</ref>
|-
|2011-12
|Bundesliga
|32
|12
|4
|2
|14
|3
| colspan="2" |—
|50
|17
|<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/vereine/2011-12/39686/vereinsspieler_franck-ribery.html|sarlavha=Franck Ribery|ish=kicker.de|nashriyot=kicker|til=de|kirish sanasi=3 August 2015}}</ref>
|-
|2012-13
|Bundesliga
|27
|10
|3
|0
|12
|1
|1
|0
|43
|11
|<ref name="Franck Ribéry » Club matches" /><ref>{{Veb manbasi|url=http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/vereine/2012-13/39686/vereinsspieler_franck-ribery.html|sarlavha=Franck Ribery|ish=kicker.de|nashriyot=kicker|til=de|kirish sanasi=3 August 2015}}</ref>
|-
|2013-14
|Bundesliga
|22
|10
|4
|1
|10
|3
|3
|2
|39
|16
|<ref name="Franck Ribéry » Club matches" /><ref>{{Veb manbasi|url=http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/vereine/2013-14/39686/vereinsspieler_franck-ribery.html|sarlavha=Franck Ribery|ish=kicker.de|nashriyot=kicker|til=de|kirish sanasi=3 August 2015}}</ref>
|-
|2014-15
|Bundesliga
|15
|5
|2
|1
|6
|3
|0
|0
|23
|9
|<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/vereine/2014-15/39686/vereinsspieler_franck-ribery.html|sarlavha=Franck Ribery|ish=kicker.de|nashriyot=kicker|til=de|kirish sanasi=3 August 2015}}</ref>
|-
|2015-16
|Bundesliga
|13
|2
|2
|0
|7
|0
|0
|0
|22
|2
|<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/vereine/1-bundesliga/2015-16/bayern-muenchen-14/39686/spieler_franck-ribery.html|sarlavha=Franck Ribery|ish=kicker.de|nashriyot=kicker|til=de|kirish sanasi=21 May 2016}}</ref>
|-
|2016-17
|Bundesliga
|22
|5
|3
|0
|6
|0
|1
|0
|32
|5
|<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/vereine/2015-16/39686/vereinsspieler_franck-ribery.html|sarlavha=Franck Ribery|ish=kicker.de|til=de|kirish sanasi=20 May 2017}}</ref>
|-
|2017-18
|Bundesliga
|20
|5
|5
|1
|8
|0
|1
|0
|34
|6
|<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/startseite/d-supercup-fb-1/2017/1/3813700/spielbericht_borussia-dortmund-17_bayern-muenchen-14.html|sarlavha=Bayerns erster Titel dank Flippertor und Ulreich|sana=5 August 2017|ish=kicker.de|til=de|kirish sanasi=5 August 2017}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/vereine/1-bundesliga/2017-18/bayern-muenchen-14/39686/spieler_franck-ribery.html|sarlavha=Franck Ribery|ish=kicker.de|til=de|kirish sanasi=19 May 2018}}</ref>
|-
|2018-19
|Bundesliga
|25
|6
|5
|0
|7
|1
|1
|0
|38
|7
|<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/startseite/d-supercup-fb-1/2018/1/4213948/livematch_eintracht-frankfurt-32_bayern-muenchen-14.html|sarlavha=Eintracht Frankfurt - Bayern München|sana=12 August 2018|ish=kicker.de|til=de|kirish sanasi=12 August 2018}}</ref>
|-
! colspan="2" |Umumiy
!273
!86
!43
!12
!100
!21
!9
!5
!425
!124
!—
|-
| rowspan="3" |Fiorentina
|2019-20
|Serie A
|21
|3
|0
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|21
|3
|<ref name="Franck Ribéry » Club matches" />
|-
|2020-21
|Serie A
|29
|2
|1
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|30
|2
|<ref name="Franck Ribéry » Club matches" />
|-
! colspan="2" |Umumiy
!50
!5
!1
!0
! colspan="2" |—
! colspan="2" |—
!51
!5
!—
|-
|Salernitana
|2021-22
|Serie A
|23
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|23
|0
|<ref name="Franck Ribéry » Club matches" />
|-
! colspan="3" |Umumiy faoliyat
!522
!114
!54
!14
!116
!24
!21
!9
!713
!161
!—
|}
=== Xalqaro maydonlarda ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!Milliy terma jamoa
! Yil
! Oʻyinlar
! Gollar
|-
| rowspan="9" | [[Fransiya milliy futbol terma jamoasi|Fransiya]]
| 2006-yil
| 15
| 1
|-
| 2007-yil
| 9
| 1
|-
| 2008-yil
| 8
| 3
|-
| 2009-yil
| 8
| 2
|-
| 2010-yil
| 7
| 0
|-
| 2011-yil
| 8
| 0
|-
| 2012-yil
| 14
| 4
|-
| 2013-yil
| 11
| 5
|-
| 2014-yil
| 1
| 0
|-
! colspan="2" | Jami
! 81
! 16
|}
==== Xalqaro gollar ====
{| class="wikitable"
!No
! Sana
! Stadion
! Raqib
! Hisob
! Natija
! Musobaqa
|-
! 1
| 2006-yil, 27-iyun.
| AWD-Arena, [[Hannover|Gannover]], Germaniya
|{{Fb|ESP}}
| style="text-align:center" | '''1''' — 1
| style="text-align:center" | 3-1
| 2006-yilgi FIFA Jahon chempionati
|-
! 2
| 2007-yil, 2-iyun.
| rowspan="3" | Stad de Frans, [[Saint-Denis (Seine-Saint-Denis)|Sen-Deni]], Fransiya
|{{Fb|UKR}}
| style="text-align:center" | '''1''' — 0
| style="text-align:center" | 2-0
| UEFA Yevro 2008 saralashi
|-
! 3
| 2008-yil, 26-mart.
|{{Fb|ENG}}
| style="text-align:center" | '''1''' — 0
| style="text-align:center" | 1-0
| rowspan="2" | [[Oʻrtoqlik uchrashuvi|Oʻrtoqlik uchrashuvi]]
|-
! 4
| 2008-yil, 3-iyun.
|{{Fb|COL}}
| style="text-align:center" | '''1''' — 0
| style="text-align:center" | 1-0
|-
! 5
| 2008-yil, 11-oktabr.
| Stadionul Farul, [[Konstansa]], Ruminiya
|{{Fb|ROU}}
| style="text-align:center" | '''1''' — 2
| style="text-align:center" | 2-2
| rowspan="3" | 2010-yilgi FIFA Jahon chempionati saralashi
|-
! 6
| 2009-yil, 28-mart.
| S. Darius va S. Girenas stadioni, [[Kaunas]], Litva
| rowspan="2" |{{Fb|LTU}}
| style="text-align:center" | '''1''' — 0
| style="text-align:center" | 1-0
|-
! 7
| 2009-yil, 1-aprel.
| Stad de Frans, Sen-Deni, Fransiya
| style="text-align:center" | '''1''' — 0
| style="text-align:center" | 1-0
|-
! 8
| 2012-yil, 27-may.
| Stad du Hainaut, Valenciennes, Fransiya
|{{Fb|ISL}}
| style="text-align:center" | '''2''' — 2
| style="text-align:center" | 3-2
| rowspan="3" | [[Oʻrtoqlik uchrashuvi|Oʻrtoqlik uchrashuvi]]
|-
! 9
| 2012-yil, 31-may.
| Stade Auguste Delaune, [[Reyms]], Fransiya
|{{Fb|SRB}}
| style="text-align:center" | '''1''' — 0
| style="text-align:center" | 2-0
|-
! 10
| 2012-yil, 5-iyun.
| MMArena, Le Mans, Fransiya
|{{Fb|EST}}
| style="text-align:center" | '''1''' — 0
| style="text-align:center" | 4-0
|-
! 11
| 2012-yil, 11-sentabr
| rowspan="2" | Stad de Frans, Sen-Deni, Fransiya
|{{Fb|BLR}}
| style="text-align:center" | '''3''' — 1
| style="text-align:center" | 3-1
| rowspan="4" | 2014-yilgi FIFA Jahon chempionati saralashi
|-
! 12
| 2013-yil, 22-mart
|{{Fb|GEO}}
| style="text-align:center" | '''3''' — 0
| style="text-align:center" | 3-1
|-
! 13
| rowspan="2" | 2013-yil, 10-sentabr
| rowspan="2" | Markaziy stadion, [[Gomel]], Belarusiya
| rowspan="2" |{{Fb|BLR}}
| style="text-align:center" | '''1''' — 1
| rowspan="2" style="text-align:center" | 4-2
|-
! 14
| style="text-align:center" | '''2''' — 2
|-
! 15
| 2013-yil, 11-oktabr
| Parc des Princes, [[Parij]], Fransiya
|{{Fb|AUS}}
| style="text-align:center" | '''1''' — 0
| style="text-align:center" | 6-0
| [[Oʻrtoqlik uchrashuvi|Oʻrtoqlik uchrashuvi]]
|-
! 16
| 2013-yil, 15-oktabr.
| Stad de Frans, Sen-Deni, Fransiya
|{{Fb|FIN}}
| style="text-align:center" | '''1''' — 0
| style="text-align:center" | 3-0
| 2014-yilgi FIFA Jahon chempionati saralashi
|}
== Yutuqlar ==
[[Fayl:Franck_Ribéry_-_Globe_Soccer_Awards_2013.jpg|thumb| Riberi — [[Globe Soccer Awards]] tomonidan yilning eng yaxshi oʻyinchisi sovrini egasi (2013)]]
'''[[Galatasaray]]'''<ref>{{Veb manbasi|url=http://asia.eurosport.com/football/franck-ribery_prs28332/person.shtml|sarlavha=Franck Ribéry|ish=asia.eurosport.com|kirish sanasi=27 March 2015}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=http://www.uefa.com/teamsandplayers/players/player=95665/profile/index.html|sarlavha=Franck Ribéry|nashriyot=UEFA|kirish sanasi=8 June 2014}}</ref>
* Turkiya kubogi : 2004-05-yilgi mavsum
'''[[Marseille]]'''
* UEFA Intertoto kubogi : 2005-yil
'''[[FC Bayern Munich]]'''<ref>{{Veb manbasi |url=https://int.soccerway.com/players/franck-ribery/547/ |sarlavha=F. Ribéry |nashriyot=Soccerway |kirish sanasi=18 July 2014}}</ref>
* [[Bundesliga]] gʻolibligi : 2007-08, 2009-10, 2012-13, 2013-14, 2014-15, 2015-16, 2016-17, 2017-18, 2018-19-yilgi mavsumlarda;
* DFB-Pokal : 2007-08, 2009-10, 2012-13, 2013-14, 2015-16, 2018-19-yilgi mavsumlar chempioni;
* DFB-Ligapokal : 2007-yil;
* DFL-Superkubogi : 2012, 2016, 2017, 2018-yilgi chempion;
* [[UEFA Chempionlar Ligasi]] : [[UEFA Chempionlar Ligasi 2012-2013|2012-13]]-yilgi mavsum gʻolibligi
* [[UEFA superkubogi|UEFA Superkubogi]] : 2013-yil;
* FIFA klublar oʻrtasidagi jahon chempionati : [[FIFA 2013 Klublar oʻrtasida jahon chempionati|2013-yil]];
'''Fransiya'''<ref name="Soccerway">{{Veb manbasi|url=https://int.soccerway.com/players/franck-ribery/547/|sarlavha=F. Ribéry|nashriyot=Soccerway|kirish sanasi=18 July 2014}}</ref>
* [[FIFA Jahon chempionati|FIFA Jahon kubogi]] finalchisi: [[Futbol boʻyicha jahon chempionati 2006|2006-yil]]
'''Shaxsiy sovrinlari'''
* Etoile d’Or sovrini: 2006-yil<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.rsssf.com/miscellaneous/franpoy.html|sarlavha=France - Footballer of the Year|muallif=Garin|ism=Erik|sana=8 January 2015|nashriyot=Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|kirish sanasi=17 October 2015}}</ref>;
* Onze de Bronza : 2006-yil hamda 2008-yil<ref name="RSSSF">{{Veb manbasi|url=http://www.rsssf.com/miscellaneous/onze-awards.html|sarlavha="Onze Mondial" Awards|muallif=Pierrend|ism=José Luis|sana=6 March 2012|nashriyot=Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|kirish sanasi=26 December 2015}}</ref>;
* Fransiyada yilning eng yaxshi futbolchisi : 2007-yil, 2008-yil, 2013-yil;
* Germaniyada yilning eng yaxshi futbolchisi : 2008-yil<ref name="bayern">{{Veb manbasi|url=http://www.fcbayern.t-home.de/en/news/news/2008/17187.php?fcb_sid=36c0186a7eec4f2f025f0bbfe18ff771|sarlavha=Ribéry named Footballer of the Year|sana=8 June 2008|nashriyot=fcbayern.de|kirish sanasi=19 March 2010}}</ref>;
* Yilning ESM jamoasi : 2007-08, 2012-13-yillar
* UEFA yilning eng yaxshi jamoasi : 2008-yil va 2013-yilda;
* UEFA Yevropaning eng yaxshi futbolchisi sovrini : 2012-13-yilgi mavsum;
* [[UEFA superkubogi|UEFA Superkubogining]] eng yaxshi futbolchisi: 2013-yil;
* ''kicker:'' Bundesliganing mavsum jamoasi: 2007-08, 2008-09, 2011-12, 2012-13, 2013-14-yilgi mavsum;
* UEFA Chempionlar Ligasining eng yaxshi assistenti: [[UEFA Chempionlar Ligasi 2011—2012|2011-12-yilgi mavsum]]<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2012/statistics/index.html|sarlavha=UEFA Champions League 2011/12 - History - Statistics|nashriyot=UEFA|kirish sanasi=25 October 2017}}</ref>;
* Bundesliganing eng yaxshi assistenti: 2010-11,<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/spieltag/1-bundesliga/2010-11/0/scorer-der-saison.html|sarlavha=1. Bundesliga: alle Topscorer der Saison 2010/11|nashriyot=kicker.de|til=de|kirish sanasi=24 January 2018}}</ref> 2011-12,<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/spieltag/1-bundesliga/2011-12/0/scorer-der-saison.html|sarlavha=1. Bundesliga: alle Topscorer der Saison 2011/12|nashriyot=kicker.de|til=de|kirish sanasi=24 January 2018}}</ref> 2012-13-yilgi mavsumlar<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/spieltag/1-bundesliga/2012-13/0/scorer-der-saison.html|sarlavha=1. Bundesliga: alle Topscorer der Saison 2012/13|nashriyot=kicker.de|til=de|kirish sanasi=24 January 2018}}</ref>;
* Bundesliganing eng yaxshi futbolchisi: 2012-13-yilgi mavsum<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.bundesliga.com/en/liga/news/2013/0000282261.php|sarlavha=Ribery crowned Bundesliga Player of the Year 2013|nashriyot=Bundesliga.com|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131221012504/http://www.bundesliga.com/en/liga/news/2013/0000282261.php|arxivsana=21 December 2013|kirish sanasi=21 June 2016}}</ref>;
* „The kicker“ nashri hisobiga koʻra yilning eng yaxshi odami: 2013-yil<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/vereine/596968/artikel_ribery---der-mann-des-jahres.html|sarlavha=Ribery - der Mann des Jahres|sana=22 December 2013|nashriyot=kicker.de|til=de|kirish sanasi=24 December 2013}}</ref>;
* Globe Soccer yilning eng yaxshi futbolchisi : 2013-yil<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.globesoccer.com/winners/franck-ribery-best-player-of-the-year/|sarlavha=Franck Ribéry (BEST PLAYER OF THE YEAR) - Globe Soccer|nashriyot=globesoccer.com|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140912184648/http://www.globesoccer.com/winners/franck-ribery-best-player-of-the-year/|arxivsana=12 September 2014|kirish sanasi=27 March 2015}}</ref>;
* FIFA Klublar oʻrtasidagi Jahon chempionati Oltin toʻp : 2013-yil<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.fifa.com/tournaments/archive/clubworldcup/awards.html|arxivurl=https://web.archive.org/web/20121114043806/http://www.fifa.com/tournaments/archive/clubworldcup/awards.html|arxivsana=14 November 2012|sarlavha=adidas Golden Ball - FIFA Club World Cup|nashriyot=FIFA|kirish sanasi=18 July 2014}}</ref>;
* FIFA klublar oʻrtasidagi jahon chempionati finalining eng qimmat futbolchisi: 2013-yil
* FIFA FIFPro World XI : 2013-yil<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.fifa.com/ballondor/world11/index.html|sarlavha=FIFA/FIFPro World XI|nashriyot=FIFA|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140712051412/http://www.fifa.com/ballondor/world11/index.html|arxivsana=12 July 2014|kirish sanasi=18 July 2014}}</ref>;
* FIFA FIFPro World XI 5-jamoasi: 2014-yil<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.fifpro.org/news/fifa-fifpro-world-xi-the-reserve-teams/en/|sarlavha=FIFA FIFPro World XI: the reserve teams - FIFPro World Players' Union|sana=15 January 2015|nashriyot=FIFPro.org|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190414193942/https://fifpro.org/news/fifa-fifpro-world-xi-the-reserve-teams/en/|arxivsana=14 April 2019|kirish sanasi=1 October 2017}}</ref>;
* [[FIFA Oltin toʻp|FIFA Oltin toʻp]] : Uchinchi oʻrin, 2013-yil<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.fifa.com/ballondor/playeroftheyear/index.html|arxivurl=https://web.archive.org/web/20111022033859/http://www.fifa.com/ballondor/playeroftheyear/index.html|arxivsana=22 October 2011|sarlavha=FIFA Ballon d'Or|nashriyot=FIFA|kirish sanasi=18 July 2014}}</ref>;
* DFB-Pokal eng yaxshi uzatma egasi: 2016-17-yilgi mavsum<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.espnfc.com/german-dfb-pokal/2061/statistics/assists?season=2016|sarlavha=German DFB Pokal Statistics|nashriyot=ESPN FC|kirish sanasi=12 November 2017}}</ref>;
* A Seriyada oyning eng yaxshi futbolchisi: 2019-yil sentabr<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=5-oktabr 2019-yil |title=Ribery is Serie A MVP |publisher=Football Italia |url=https://www.football-italia.net/144920/ribery-serie-mvp |access-date=6-oktabr 2019-yil}}</ref>;
* [[ACF Fiorentina|Fiorentina]]'ning eng yaxshi futbolchisi: 2019-20-yilgi mavsum<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.fiorentina.it/ribery-player-of-the-season-viola-grazie-per-il-supporto-significa-molto-per-me/|sarlavha=Ribery 'Player of the Season' viola: "Grazie per il supporto, significa molto per me"|sana=10 August 2020|kirish sanasi=10 August 2020|til=it|nashriyot=ACF Fiorentina}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{UEFA tomonidan yilning eng yaxshi erkak futbolchisi}}
{{DEFAULTSORT:Ribery, Franck}}
[[Turkum:Fransiyalik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1983-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Futboldagi erkak qanot yarim himoyachilari]]
[[Turkum:US Boulogne futbolchilari]]
[[Turkum:Olympique Alès futbolchilari]]
[[Turkum:Galatasaray S.K. futbolchilari]]
[[Turkum:Olympique de Marseille klubi futbolchilari]]
[[Turkum:FC Bayern Munich futbolchilari]]
[[Turkum:ACF Fiorentina futbolchilari]]
[[Turkum:US Salernitana 1919 futbolchilari]]
[[Turkum:Liga 1 futbolchilari]]
[[Turkum:Bundesliga futbolchilari]]
[[Turkum:Turkiya Super Ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Serie A futbolchilari]]
[[Turkum:Fransiya milliy futbol terma jamoasi erkak futbolchilari]]
[[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2006 oʻyinchilari]]
[[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2010 oʻyinchilari]]
[[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2014 oʻyinchilari]]
[[Turkum:UEFA Yevro 2008 oʻyinchilari]]
[[Turkum:UEFA Yevro 2012 oʻyinchilari]]
[[Turkum:UEFA Chempionlar ligasida gʻolib boʻlgan futbolchilar]]
[[Turkum:UEFA yilning eng yaxshi erkak futbolchisi sovrini sohiblari]]
[[Turkum:Fransiyalik muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Turkiyadagi muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Germaniyadagi muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Italiyadagi muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]
tl6uuqcmhkcv0fjmuzhvju0au7rdy1q
Awkwafina
0
745648
6197680
6125276
2026-07-07T16:10:49Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197680
wikitext
text/x-wiki
{{Shaxsiyat bilgiqutisi|ismi=Awkwafina|portret=Awkwafina_(cropped)_2.jpg|tavallud sanasi={{tugʻilgan sanasi va yoshi|1988|6|2}}|tavallud joyi=[[Stony Bruk]], [[Nyu-York]], [[AQSh]]|faoliyat_yillari=2005-yildan hozirgi kungacha|tugʻilgan paytidagi ismi=Nora Lum|kasbi=Aktrisa <br /> reper <br /> komediyachi|sayt=http://awkwafina.com|bilimi=Pekin til va madaniyat universiteti <br />
Albany universiteti (BA)}}
'''Nora Lum''' (1988-yilda 2-iyunda tugʻilgan<ref>Despite some sources that give "[https://web.archive.org/web/20200106170527/https://twitter.com/awkwafina/status/1008972165591523329 Nora Lum Ying", Awkwafina said in 2018 it is simply "Nora Lum]".</ref>) - professional sifatida ''Awkwafina'' nomi bilan tanilgan, [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|amerika]]lik [[aktrisa]], [[reper]] va komediyachi<ref>[https://www.163.com/ent/article/F273FT2M00038FO9.html "金球奖首个亚裔影后!奥卡菲娜获喜剧电影最佳女主"] ''网易'' (in Chinese). January 6, 2020.</ref>. U turli mukofotlar, jumladan, [[Oltin globus|Oltin globus mukofoti]], Britaniya Akademiyasi Film mukofoti, [[Screen Actors Guild Awards|Ekran aktyorlari gildiyasi mukofoti]] va AACTA xalqaro mukofotlari sohibasidir.
Uning 2012-yilda "My Vag" rep qoʻshigʻi YouTubeʼda mashhur boʻlgach, mashhurlikka erishdi. ''Keyin u oʻzining "Yellow Ranger'' " (2014) debyut albomini chiqardi va [[MTV]] komediya seriyasida "''Girl Code"'' (2014—2015) da paydo boʻldi. Uning ikkinchi albomi ''I"n Fina We Trust"'' 2018-yilda chiqdi. U ''"Neighbors 2: Sorority Rising"'' (2016), "''Oceanʼs 8"'' (2018), "''Crazy Rich Asians"'' (2018) va "''[[Jumanji: Keyingi bosqich|Jumanji: The Next Leve]]l"'' komediya filmlarida ikkinchi darajali rollarni ijro etgan. (2019).
''Awkwafina "Vidolashuv"'' (2019) komediya-drama filmida bosh rolni oʻynadi, bu film uchun u tanqidchilarning olqishiga sazovor boʻldi va "Komediya yoki musiqiy film" filmidagi eng yaxshi aktrisa uchun "Oltin globus" mukofotini qoʻlga kiritdi va gʻolib boʻlgan birinchi osiyolik ayol boʻldi. Har qanday bosh rol aktrisasi nominatsiyasida Oltin globus va qoʻshimcha ravishda eng yaxshi aktrisa uchun sunʼiy yoʻldosh mukofotini qoʻlga kiritdi va [[BAFTA]] koʻtarilgan yulduz mukofoti va eng yaxshi aktrisa uchun tanqidchilar tanlovi filmi mukofotiga nomzod boʻldi.
Awkwafina - "[[Comedy Central]]" serialining hammuallifi, yozuvchisi va ijrochi produseri. "''Awkwafina is Nora of Queens"'' (2020-yildan hozirgi kungacha) filmida u oʻzining uydirma versiyasi sifatida rol oʻynaydi. U "''Raya va oxirgi ajdaho”'' (2021) filmiga ovoz berishda qatnashdi va Marvel kinematografiya koinotida (MCU) "''[[Shang-Chi va oʻn uzuk afsonasi]]"'' (2021) superqahramon filmida Keti rolini oʻynagan. Keyin u 2022-yilda ''"[[The Bad Guys|Yomon bolalar]]"'' filmida rol oʻynadi.
== Ilk hayot ==
Awkwafina [[Stony Bruk]] shahrida tugʻilgan, [[Long-aylend|Long-Aylend]], [[New York (shahar)|Nyu-York]], hsaxarlarida yashagan<ref>[https://www.hollywoodreporter.com/race/awards-chatter-podcast-awkwafina-farewell-1252390 'Awards Chatter' Podcast — Awkwafina ('The Farewell')]</ref>. Otasi xitoylik amerikalik va onasi koreys amerikalik. Uning otasi Wally axborot texnologiyalari sohasida ishlagan va restavratorlar oilasidan chiqqan. Otasi 1940-yillarda Qoʻshma Shtatlarga koʻchib kelgan va [[Flushing, Queens|Flushingda]] kanton restorani ''Lum'sni'' ochgan<ref>Chang, Rachel (February 25, 2017). "[https://www.usmagazine.com/entertainment/news/5-things-to-know-about-oceans-eight-star-awkwafina-w465908/ 5 Things to Know About 'Ocean's Eight' Star Awkwafina]". ''Us Weekly''.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20190331071848/http://kore.am/september-cover-story-awkwafina-establishing-her-presence/ "September Cover Story: Awkwafina Establishing Her Presence"] ''KoreAm Journal''. Archived from the original on March 31, 2019.</ref>. Uning onasi Tia rassom boʻlib, oilasi bilan 1972-yilda Janubiy Koreyadan AQShga koʻchib kelgan. U Awkwafina toʻrt yoshga toʻlganida oʻpka gipertenziyasidan vafot etgan va Awkwafina keyinchalik otasi va bobosi va buvisi qoʻlida tarbiyalangan<ref>Bertodano, Helena de (June 17, 2018). "[https://www.theguardian.com/film/2018/jun/17/awkwafina-oceans-8-youtube-crazy-funny-nora-lum Awkwafina: 'I was always the crazy one, the funny one. I'd do anything for a laugh'". ''The Guardian''. UK. ISSN 0261-3077.]</ref>.
Awkwafina Kvins shtatining Forest Hills shahrida oʻsgan va Fiorello X. LaGuardia oʻrta maktabida oʻqigan, u yerda u truba chalib, [[klassik musiqa]] va jazz boʻyicha taʼlim olgan<ref>[http://www.thedailybeast.com/articles/2013/03/14/meet-awkwafina-an-asian-female-rapper-on-vaginas-tackling-racism-more.html "Meet Awkwafina: an Asian Female Rapper on Vaginas, Tackling Racism & More"][[:en:The Daily Beast|The Daily Beast]]</ref><ref>[https://www.albany.edu/writers-inst/webpages4/archives/awkwafina17.html "Awkwafina"] New York State Writers Institute, University of Albany, SUNY.</ref>. 15 yoshida u Awkwafina sahna nomini oldi va kollej yillarida oʻzining "sokin va passiv" shaxsiyatini oʻzgartirgan. 2006-yildan 2008-yilgacha u otasining buvisi bilan toʻsiqlarsiz muloqot qilish uchun Pekin til va madaniyat universitetida mandarin tilini oʻrgangan<ref>[https://www.bjnews.com.cn/inside/2020/01/09/671986.html "搏斗"刻板印象"的亚裔影后奥卡菲娜"] ''京报'' (in Chinese).</ref>. U [[Nyu-York (shtat)|Nyu-York shtati]]dagi Olbani universitetida jurnalistika va ayollarni oʻrganish boʻyicha ixtisoslashgan yoʻnalishda oʻqidi va 2011-yilda tamomlagan<ref>"[https://www.albany.edu/writers-inst/webpages4/archives/awkwafina17.html Awkwafina]". New York State Writers Institute, University of Albany, SUNY. Retrieved December 29, 2017.</ref>.
== Karyera ==
Awkwafina 13 yoshida rep kuylashni boshladi<ref>[https://galoremag.com/awkwafina-got-fired-from-her-office-job-after-writing-a-song-called-my-vag/ "Awkwafina Got Fired From Her Office Job After Writing a Song Called "My Vag""] ''Galore''. March 29, 2017.</ref>. U [[:en:GarageBand|GarageBand]] bilan musiqa chalishni boshladi<ref name="youtube.com">[https://www.youtube.com/watch?v=doUfEWFiFa4 Awkwafina & The Race of Lyfe | TigerBelly 103]</ref>. 2012-yilda uning "My Vag" qoʻshigʻi YouTubeʼda mashhur boʻldi. Qoʻshiqni Mikki Avalonning "My Dick" qoʻshigʻiga javob sifatida yozgan<ref name="youtube.com"/><ref>[https://www.theguardian.com/film/2017/dec/28/nora-lum-awkwafina-genitalia-feminist-message "Awkwafina: 'I was just rapping about my genitalia – not making a feminist message'"][[:en:ISSN (identifier)|ISSN]][[issn:0261-3077|0261-3077]]</ref>. Uning yakkaxon hip-hop albomi "''Yellow Ranger"'' 2014-yil 11-fevralda chiqdi<ref>[https://www.discogs.com/artist/5535610-Awkwafina "Awkwafina"] Discogs. Retrieved August 18, 2018.</ref>. Uning 11 ta treki uning YouTubeʼda chop etilgan bir qancha oldingi singllarini oʻz ichiga oladi, jumladan "Yellow Ranger", "Queef" va "NYC Bitche$". 2014-yilda Awkwafina "''Girl Code"ning'' uchinchi va toʻrtinchi fasllarining oltita qismida paydo boʻldi<ref>Stedman, Alex (October 1, 2014). "[https://variety.com/2014/tv/news/ryan-ling-girl-code-season-3-guy-code-1201316847/ Q&A: ''Girl Code'' Creator Ryan Ling on Season 3, Social Media and New Comedians]".[[:en:Variety (magazine)|Variety]]</ref>. 2015-yilda u MTV-da oʻzining " ''Girl Code Live"'' spin-offiga mezbonlik qildi<ref>[https://www.billboard.com/articles/columns/hip-hop/8071101/awkwafina-oceans-8-things-you-should-know "5 Things You Should Know About 'Ocean's 8' Star Awkwafina"] ''Billboard''.</ref>.
2016-yilda u komediyachi Margaret Cho bilan Osiyo stereotiplarini qiziqtiradigan "Green Tea" qoʻshigʻida hamkorlik qildi<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=7o23w8i0H-w "Awkwafina x Margaret Cho - GREEN TEA"] www.youtube.com.</ref>. U 2014-yil 25-oktabrda boʻlib oʻtgan ''Tenacious D 's Festival Supreme'' festivalida ishtirok etgan<ref>Blistein, Jon (May 27, 2014). "[https://www.rollingstone.com/music/news/tenacious-d-combine-jokes-and-jams-for-2014-festival-supreme-lineup-20140527 Tenacious D Combine Jokes and Jams for 2014 Festival Supreme Lineup] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140531045451/http://www.rollingstone.com/music/news/tenacious-d-combine-jokes-and-jams-for-2014-festival-supreme-lineup-20140527 |date=31-may 2014-yil }}". ''Rolling Stone''.</ref>. U Nyu-Yorkdagi barlarda disk-jokey (DJ) ham boʻlgan<ref>{{Veb manbasi |sarlavha="Meet EatGoodNYC, the Cupcake Hustlers at the Intersection of Pastry, Hip-Hop, and Streetwear" |url=https://firstwefeast.com/eat/2014/11/meet-eatgoodnyc-the-cupcake-hustlers-at-the-intersection-of-pastry-hip-hop-and-streetwear |qaralgan sana=2022-07-01 |arxivsana=2020-01-13 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200113225540/https://firstwefeast.com/eat/2014/11/meet-eatgoodnyc-the-cupcake-hustlers-at-the-intersection-of-pastry-hip-hop-and-streetwear }}</ref><ref>[https://www.facebook.com/awkwafina/photos/a.513383975403084/671714236236723/?type=3 "Awkwafina"] ''www.facebook.com''.</ref>. 2016-yilda Tribeca kinofestivalida rasmiy tanlovda tasvirlangan<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=VXOtCiNAJpM ASIANS IN NYC ft. Awkwafina | Fung Bros]</ref>. Bu unga va Dumbfoundead, Rekstizzy va Lyricks kabi osiyo-amerikalik reperlarga eʼtibor qaratadi<ref>[http://www.complex.com/music/2014/05/watch-a-sneak-peek-of-the-bad-rap-documentary "Premiere: Watch a Sneak Peek of the "Bad Rap" Documentary"]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20140531124429/http://www.koreadaily.com/news/read.asp?page=1&branch=NEWS&source=&category=world&art_id=2552822 <nowiki>"재키 조 제작 영화 '배드 랩'…다큐로 보는 한인 힙합 뮤지션들의 삶"[Jackie Joe movie 'Bad Rap'... Life of Korean hip-hop musicians in documentary]. </nowiki>''Korea Daily'' (in Korean). LA Joongang Daily. May 23, 2014. Archived from the original on May 31, 2014.]</ref>. ''Fina We Trust''da, 2018-yil 8-iyun kuni U 7 trekdan iborat EP chiqardi<ref>Ting, Jasmine. "[http://www.papermag.com/awkwafina-new-ep-2574583420.html Awkwafina Announces New EP, 'In Fina We Trust]'".[[:en:Paper (magazine)|Paper]]</ref>. U 2019-yilda eng yaxshi hip-hop/rap albomi uchun A2IM Libera mukofotini qoʻlga kiritdi<ref>[https://liberaawards.com/2019-winners/ "2019 Winners"] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200808064957/https://liberaawards.com/2019-winners/ |date=8-avgust 2020-yil }} ''Libera Awards''</ref>.
''Awkwafina 2015-yildan 2017-yilgacha Astronauts Wanted raqamli ishlab chiqarish kompaniyasi uchun Tawk'' qisqa shaklidagi tok-shou veb-serialiga mezbonlik qildi. Birinchi fasl [[YouTube]]’da premyerasi boʻlib, [[:en:Verizon|Verizon]]’ning [[:en:Go90|Go90]] platformasida eksklyuziv translatsiya uchun qabul qilindi<ref>[https://www.hollywoodreporter.com/news/judy-mcgraths-astronauts-wanted-strikes-839284 "Judy McGrath's Astronauts Wanted Strikes Exclusive Content Deal With Go90 (Exclusive)"] ''The Hollywood Reporter''. November 11, 2015.</ref>. U 2016-yilgi Webby mukofotining rasmiy faxriysi boʻlgan va Yangiliklar va madaniyat nominatsiyasida 2016-yilgi Streamy mukofotiga nomzod boʻldi<ref>[https://variety.com/2016/digital/news/go90-awkwafina-tawk-season-4-5-verizon-1201876213/ "Go90 Reups Awkwafina's 'Tawk' for Seasons 4 and 5, But Is Verizon's Service Struggling to Win Fans?"]</ref>. "''Neighbors 2: Sorority Rising"'' filmida Kappa Nu aʼzosi Kristin rolini oʻynadi<ref>Lee, Traci G. (September 16, 2015). "[https://www.nbcnews.com/news/asian-america/rapper-awkwafina-joins-neighbors-2-film-n428266 Rapper Awkwafina Joins 'Neighbors' Sequel]". ''NBC News''.</ref><ref>[https://deadline.com/2015/11/dude-adds-katharyn-prescott-alexandra-shipp-nora-lum-1201630631/ "Indie Comedy 'Dude' Rounds Out Lead Cast With Trio Of Actresses"][[:en:Deadline Hollywood|Deadline Hollywood]]</ref>. "''Storks"'' animatsion komediya filmida Bedana rolini ijro etdi. ''2018-yilda u "Dude''" hind komediyasida toʻrtta eng yaxshi doʻstlardan biri boʻlgan Rebekka rolini oʻynadi. ''U Okean trilogiyasining'' ayollardan iborat boʻlmish "''Okean’s 8"'' filmida asosiy rol ijrochilaridan biri edi. Keyin u Jon M. Chu rejissori tomonidan suratga olingan "''Crazy Rich Asians''" filmida bosh qahramon Reychel Chuning Singapurlik kollejdagi doʻsti Goh Peik Lin rolini oʻynadi<ref>[https://ew.com/tv/2017/11/08/future-man-ew-review/ "Hulu's Future Man is fun but doesn't level up: EW review"][[:en:Entertainment Weekly|Entertainment Weekly]]</ref>. U 2017-yilda Hulu original seriali "''Future Man"'' da takroriy rol oʻynagan<ref>Lee, Cliff (August 22, 2018). "'[https://www.theglobeandmail.com/arts/music/article-awkwafina-on-why-crazy-rich-asians-is-so-emotional-hosting-the-mmvas/ The summer of Awkwafina': The Crazy Rich Asians star on hosting the MMVAs]"[[:en:The Globe and Mail|The Globe and Mail]]</ref>.
Awkwafina 2018-yil 6-oktabr, "''Saturday Night Live"''ning epizodiga mezbonlik qildi va shouni boshqargan ikkinchi Sharqiy Osiyo-Amerika ayoliga aylandi. U [[Sandra Oh]] haqida taassurot qoldirdi, keyinchalik mavsumda ''SNL'' epizodini qabul qilgan birinchi Sharqiy Osiyo-Kanadalik ayol va umumiy mezbonlik qilgan uchinchi Sharqiy Osiyolik ayol boʻldi<ref>[http://www.nbc.com/saturday-night-live/season-44/episode/2-awkwafina-with-travis-scott-296765 "SNL Season 44 Episode 02 - Awkwafina"NBC.]</ref>.
== Tasvir va badiiylik ==
[[Fayl:Awkwafina - Golden Globes 2020 - 01.png|thumb|Awkwafina 2020-yilda 77-Oltin globus mukofotining qizil gilamida]]
Koʻngilochar karerasini boshlashdan oldin u Nyu-York shahridagi ''[[:en:Gotham Gazette|Gotham Gazette]]'da'' stajyor boʻlib ishlagan. Bundan tashqari Olbani, Nyu-Yorkdagi ''[[:en:Times Union (Albany)|Times Union]]'' gazetasida stajyor sifatida va Rodale Books nashriyoti uchun reklama yordamchisi sifatida ishlagan.
Awkwafina jinsiy zoʻravonlikka qarshi Hollywood mashhurlari tomonidan boshlangan [[:en:Time's Up (organization)|Timeʼs Up]] harakatini qoʻllab-quvvatladi<ref>Bergado, Gabe (March 2018). "[https://www.teenvogue.com/story/awkwafina-young-hollywood-2018 Awkwafina Isn't Here for Hollywood's Tired Excuses]". ''Teen Vogue''.</ref>. U shuningdek, koʻproq ayol rejissorlar boʻlishini va ommaviy axborot vositalarida osiyoliklarning stereotiplanishiga qarshi chiqdi<ref>[https://www.teenvogue.com/story/awkwafina-young-hollywood-2018 "Awkwafina Isn't Here for Hollywood's Tired Excuses"]</ref>.
U [[:en:Gap Inc.|Gap]]ning "Logo Remix" kampaniyasida ishtirok etdi, unda SZA, Sabrina Klaudio va Naomi Vatanabe kabi "ijodiy madaniyatni oʻz shartlariga koʻra qayta aralashtirayotgan" kelajakdagi aktrisalar ishtirok etdi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha="Awkwafina Joins the "Now Generation" for Gap Logo Remix Campaign" |url=https://vmagazine.com/article/awkwafina-joins-now-generation-gap-logo-remix-campaign/ |qaralgan sana=2022-07-01 |arxivsana=2018-04-03 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20180403234622/https://vmagazine.com/article/awkwafina-joins-now-generation-gap-logo-remix-campaign/ }}</ref>.
2015-yilda u ''Awkwafinaʼs NYC'' qoʻllanmasini chiqardi<ref>[https://www.nbcnews.com/news/asian-america/awkwafinas-guide-book-shows-new-york-city-youve-never-seen-n342706 "Awkwafina's Guide Book Shows the New York City You've Never Seen"] NBC.</ref>.
Awkwafina 2017-yilda Koreya Osiyo ommaviy axborot vositalari tomonidan yilning eng yaxshi ayollari deb topildi<ref>[https://web.archive.org/web/20180403234913/http://kore.am/unforgettable-female-breakout-of-the-year-awkwafina/ "Unforgettable Female Breakout of the Year: Awkwafina"] ''Kore.am''. Kore Asian Media. November 16, 2017. Archived from the original on April 3, 2018.</ref>.
2019-yil 16-mayda u "The Infatuation"ning yillik taom festivali "''EEEEEATSCON"'' sarlavhasini olib bordi. U oilasi kanton restoraniga ega boʻlgan Kvinsda tarbiyalangani haqida gapirdi<ref>[https://www.hollywoodreporter.com/news/awkwafina-dan-levy-keynote-santa-monica-food-music-tech-fest-1191452 "Awkwafina, Dan Levy to Keynote Santa Monica Food, Music and Tech Fest"] ''The Hollywood Reporter''. February 28, 2019.</ref>.
Awkwafina AAVEning madaniy oʻzlashtirilganligi va afro-amerikalik hamjamiyatga xos boʻlgan xatti-harakatlari uchun tanqidga duch keldi<ref>Zhang, Muqing M. (August 22, 2018). "[https://www.colorlines.com/articles/performing-blackness-wont-fill-our-asian-american-culture-deficit-op-ed Performing Blackness Won't Fill Our Asian-American Culture Deficit]". ''Colorlines''.</ref><ref>Jackson, Lauren Michele (August 24, 2018). "[https://www.vulture.com/2018/08/awkwafina-blaccent-cultural-appropriation.html Who Really Owns the 'Blaccent'?]". ''Vulture''.</ref>. 2018-yilda u shunday dedi: "Men bu gaplarni mamnuniyat bilan qabul qilaman, chunki osiyolik-amerikalik shaxs sifatida biz hali ham bu nima ekanligini aniqlashga harakat qilmoqdamiz". 2022-yil 5-fevralda Awkvafina tvitterida shunday deb yozdi: "Mening immigrantlik darajasi men koʻrgan filmlar va telekoʻrsatuvlar, davlat maktabida birga oʻqigan bolalarim va xip-xopga boʻlgan cheksiz muhabbatim va hurmatimdan amerikalik shaxsimni oʻyib olishimga imkon berdi. Menimcha, bir guruh sifatida osiyolik amerikaliklar hali ham bu sayohat ular uchun nimani anglatishini tushunishga harakat qilmoqdalar - nima toʻgʻri va ular qayerga tegishli emas... Qora tanli boʻlmagan POC sifatida men har doim shunday boʻlishimning tarafdoriman. tinglang va AAVE tarixi va kontekstini tushunish uchun tinmay ishlang"<ref>[https://www.cnn.com/2022/02/06/entertainment/awkwafina-blaccent/index.html "Awkwafina issues statement addressing accusations that she has used a 'blaccent'"]</ref><ref>Carras, Christi (February 6, 2022). "[https://www.latimes.com/entertainment-arts/story/2022-02-06/awkwafina-blaccent-criticism-statement-twitter Awkwafina vows to 'always listen,' then quits Twitter after 'blaccent' criticism]". ''LA Times''.</ref>. Faollar va Tiffani Kross bu tvitni bir necha yil kechikkan va kechirim soʻramagan deb tanqid qilishdi<ref>[https://www.buzzfeednews.com/article/stefficao/awkwafina-blaccent-appropriation-backlash "Activists Feel That Awkwafina's Statement Finally Addressing Her "Blaccent" Controversy Is Too Little, Too Late"]</ref><ref>Baysinger, Tim (February 12, 2022). "[https://www.thewrap.com/awkwafinas-blaccent-apology-draws-wince-from-msnbcs-tiffany-cross-and-guests/ Awkwafina's 'Blaccent' Apology Draws Wince From MSNBC's Tiffany Cross and Guests]". ''The Wrap''.</ref>.
== Mukofotlar va nominatsiyalar ==
Awkwafina 2017-yilda Koreya Osiyo mediasining Yilning eng yaxshi ayoli sifatida taqdirlandi<ref>[https://web.archive.org/web/20180403234913/http://kore.am/unforgettable-female-breakout-of-the-year-awkwafina/ "Unforgettable Female Breakout of the Year: Awkwafina"] ''Kore.am''. Kore Asian Media. November 16, 2017. Archived from the original on April 3, 2018.</ref>.''Vidolashuv'' komediya-dramatik filmidagi ijrosi uchun u "Eng yaxshi aktrisa" uchun "[[Oltin globus]]" mukofoti – komediya yoki musiqiy film, "Satellit" mukofotini oldi. Eng yaxshi aktrisa – musiqiy yoki komediya filmi va Santa-Barbara xalqaro kinofestivalining Virtuoz mukofoti, boshqa koʻplab nominatsiyalar qatorida. Film ansambli bilan bir qatorda u kino aktyorlari gildiyasining eng yaxshi ijrosi uchun kinoaktyorlar gildiyasi mukofotiga nomzod boʻlgan. Awkwafina, shuningdek, [[:en:BAFTA Rising Star Award|BAFTA Rising Star]] mukofotiga nomzod boʻldi.
= Filmografiya =
{| class="wikitable sortable"
!Yil
!Film nomi
!Rol
!Eslatma
|-
| rowspan="3" |2016
|''Bad Rap''
|Herself
|Hujjatli film
|-
|''Neighbors 2: Sorority Rising''
|Christine
|
|-
|''Storks''
|Quail
|Ovozli rol
|-
| rowspan="3" |2018
|''Dude''
|Rebecca
|
|-
|''Oceanʼs 8''
|Constance
|
|-
|''Crazy Rich Asians''
|Goh Peik Lin
|
|-
| rowspan="5" |2019
|''The Farewell''
|Billi Wang
|
|-
|''Paradise Hills''
|Yu
|
|-
|''The Angry Birds Movie 2''
|Courtney
|Ovozli rol
|-
|''Between Two Ferns: The Movie''
|Herself
|
|-
|''Jumanji: The Next Level''
|Ming Fleetfoot
|
|-
|2020
|''The SpongeBob Movie: Sponge on the Run''
|Otto
|Ovozli rol
|-
| rowspan="4" |2021
|''Breaking News in Yuba County''
|Mina
|
|-
|''Raya and the Last Dragon''
|Sisu
|Ovozli rol
|-
|''Shang-Chi and the Legend of the Ten Rings''
|Katy
|
|-
|''Swan Song''
|Kate
|
|-
|2022
|''The Bad Guys''
|Ms. Tarantula
|Ovozli rol
|}
== Manbalar ==
{{manbalar}}
<references responsive="" />
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aktrisalar]]
[[Turkum:Hollywood]]
[[Turkum:1988-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:2-iyunda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Amerikalik aktrisalar]]
[[Turkum:Amerikalik ovoz aktrisalari]]
[[Turkum:Amerikalik televideniye aktrisalari]]
[[Turkum:Amerikalik ayol reperlar]]
[[Turkum:Amerikalik ayol qoʻshiqchilar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha qoʻshiqchilar]]
bn1p7n1zzvr4zwaokmrgm33zjyipe7a
BMT bayrogʻi
0
746728
6197775
3749982
2026-07-07T20:09:02Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197775
wikitext
text/x-wiki
{{Bayrog'lar|Name=BMT bayrogʻi|Image=Flag of the United Nations.svg|Proportion=2:3|Adoption=07.12.1946|Designer=Donal Maklaflin|Use=[[Birlashgan Millatlar Tashkiloti]]}}
'''[[Birlashgan millatlar tashkiloti]]ning bayrogʻi''' BMTning gerbining tasviri boʻlib, koʻk panelning markazida joylashgan - Birlashgan Millatlar Tashkilotining ranglari ishlatilgan. Ushbu oq emblema panelning har ikki tomonida koʻrsatiladi, qoidalarda boshqacha qoida nazarda tutilgan hollar bundan mustasno. Bayroq vaqti-vaqti bilan normativ hujjatlarda belgilab qoʻyilgan oʻlchamlarda tayyorlanishi kerak.
== Bayroq tarixi ==
Birlashgan Millatlar Tashkiloti bayrogʻi tarixi [[1945]]-yil aprel oyida [[Amerika Qoʻshma Shtatlari]] Strategik Xizmatlar Ofisining Taqdimot boʻlimi tomonidan tayyorlangan emblemdan boshlanadi. U Birlashgan Millatlar Tashkilotining Nizomini ishlab chiqqan va qabul qilgan [[San Francisco|San-Fransisko]] konferentsiyasining emblemasini loyihalash soʻroviga javoban tayyorlangan.
San-Fransisko konferentsiyasining emblemasi markazda Shimoliy qutb joylashgan dunyo xaritasining dumaloq tasviri edi. Xarita 60-chi parallel janubga choʻzilgan, [[Greenwich|Grinvichdan]] gʻarbiy 100-chi meridian pastga qaragan.
Bosh kotib bu eskizni Birlashgan Millatlar Tashkilotining rasmiy muhri va gerbi sifatida Assambleya tomonidan maʼqullanishi maqsadga muvofiqligini taʼkidladi va [[1946]]-[[7-dekabr|yil 7-dekabrda]] [[Birlashgan Millatlar Tashkilotining Bosh Assambleyasi|Assambleya]] San-Fransisko eskizini tasdiqladi. Gerbning qayta koʻrib chiqilgan versiyasi ikki zaytun novdasi bilan oʻralgan qutbli teng masofadagi azimut proyeksiyasi (nol meridian pastga qaragan) bilan dunyo xaritasi edi. Zaytun novdasi qadimgi Yunonistonda tinchlik ramzi edi. Jahon xaritasi Tashkilot oʻzining asosiy maqsadi - tinchlikka erishish bilan shugʻullanadigan hududni anglatadi.
Bosh Assambleyaning ikkinchi navbatdagi sessiyasida Bosh kotib Birlashgan Millatlar Tashkiloti bayrogʻiga ehtiyoj allaqachon sezilganligi va kelajakda Birlashgan Millatlar Tashkilotining qoʻmita va komissiyalaridan foydalanish uchun tobora koʻproq his etilishini bildiruvchi [[Memorandum|memorandumni]] taqdim etdi. dunyoning turli burchaklarida, shuningdek, Birlashgan Millatlar Tashkilotining Bosh qarorgohi va Axborot markazlarida.
[[1947]][[20-oktabr|-yil 20-oktabrda]] Assambleya hech qanday eʼtirozsiz rezolyutsiya qabul qilib, “Birlashgan Millatlar Tashkilotining bayrogʻi Bosh Assambleya tomonidan tasdiqlangan rasmiy emblema boʻlib, u markazda och koʻk fonda joylashtirilgan” deb eʼlon qildi. Bizga maʼlumki, ranglarning oʻziga xos maʼnosi yoʻq.
== Bayroqdan foydalanish ==
Birlashgan Millatlar Tashkiloti bayrogʻi Birlashgan Millatlar Tashkiloti va uning faoliyatini qoʻllab-quvvatlash uchun erkin koʻrsatilishi mumkin boʻlsa-da, Birlashgan Millatlar Tashkiloti emblemasi, nomi yoki bosh harflaridan tijorat maqsadlarida foydalanish Bosh Assambleyaning 92(I) ([https://daccess-ods.un.org/access.nsf/Get?OpenAgent&DS=A/RES/92(I)&Lang=R A / RES / 92 (I)] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20231019092634/https://daccess-ods.un.org/access.nsf/Get?OpenAgent&DS=A/RES/92(I)&Lang=R |date=2023-10-19 }}) rezolyutsiyasi qoidalari bilan cheklangan. [[1946|1946-yilda]] qabul qilingan. Ushbu rezolyutsiyada Assambleya Birlashgan Millatlar Tashkilotining muhri va gerbidan notoʻgʻri foydalanishning oldini olish uchun ularni Bosh kotib ruxsatisiz ishlatmaslik toʻgʻrisida qaror qabul qildi. Birlashgan Millatlar Tashkiloti emblemasidan foydalanishni istagan har bir kishi Birlashgan Millatlar Tashkiloti, Nyu-York, NY 10017, AQSH, Ijrochi kotib, Nashrlar kengashi, Jamoatchilik axboroti departamentiga rasmiy yozma ariza bilan murojaat qilishi kerak.
== BMT boʻlinmalarining bayroqlari ==
<gallery widths="150px" heights="100px" style="text-align:center">
Fayl:Flag of IAEA.svg|[[Международное агентство по атомной энергии|Xalqaro atom energiyasi agentligi]]
Fayl:Flag of ICAO.svg|[[Международная организация гражданской авиации|Xalqaro fuqaro aviatsiyasi tashkiloti]]
Fayl:Flag of ILO.svg|[[Международная организация труда|Xalqaro mehnat tashkiloti]]
Fayl:Flag of the International Maritime Organization.svg|[[Международная морская организация|Xalqaro dengiz tashkiloti]]
|[[Международный союз электросвязи|Xalqaro elektr aloqa ittifoqi]]
Fayl:Flag of UNESCO.svg|[[ЮНЕСКО|YUNESKO]]
Fayl:Flag of UPU.svg|[[Всемирный почтовый союз|Umumjahon pochta ittifoqi]]
Fayl:Flag of WHO.svg|[[Всемирная организация здравоохранения|Jahon Sogʻliqni saqlash tashkiloti]]
Fayl:Flag of the World Meteorological Organization.svg|[[Всемирная метеорологическая организация|Jahon meteorologiya tashkiloti]]
</gallery>
[[Turkum:Bayroqlar]]
654q2bn3hia4qee0qnc5w6v8zn6hwip
Babar Azam
0
748431
6197778
6169924
2026-07-07T20:36:02Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197778
wikitext
text/x-wiki
{{Sportchi bilgiqutisi|medallar=2021-yil ICC erkaklar ODI kriketchisi deb topildi. ICC erkaklar T20I 2021-yilning eng yaxshi jamoasi sardori sifatida tan olingan. 2021-yilgi ICC erkaklar ODI jamoasi sardori sifatida e'tirof etildi. Turnirning 2021 ICC Erkaklar T20 Jahon Kubogi jamoasi sardori etib tayinlandi. 2021-yil aprel oyining ICC oʻyinchisi gʻolibi PCB ODI yilning eng yaxshi kriketchisi: 2021|ism=Muhammad Babar Azam|tasvir=Babar Azam in 2020.png|tasvirizoh=Babar Azam 2020-yilda|jins=Erkak|tugilgan_paytdagi_ism=Azam|fuqarolik=[[Pokiston]] fuqarosi|sport=professional (test) kriketchisi|klub=Karachi Kings, Islamabad Leopards, Guyana Amazon Warriors, [[Somerset County Cricket Club|Somerset]] jamoalar|tavallud_sana=1994-yil 15-oktyabr|tavallud_yer=Pokiston Walled shahrida musulmon oilasida|faoliyat_yillar=2011-yildan hozirga qadar|faol_tomon=oʻng qoʻl zarbachisi|vebsayt=https://cricket.com}}
'''Babar Aʼzam ''' – 1994-yil 15- oktyabrda tugʻilgan, [[pokiston]]lik xalqaro [[kriket]]chi va barcha formatlarda Pokiston milliy kriket jamoasi sardori<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/30291161/babar-azam-replaces-azhar-ali-pakistan-test-captain|sarlavha=Babar Azam replaces Azhar Ali as Pakistan Test captain|ish=ESPN Cricinfo|kirish sanasi=10 November 2020}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://dailytimes.com.pk/611957/babar-azam-confirmed-as-pakistan-odi-t20i-captain/|sarlavha=Babar Azam confirmed as Pakistan ODI, T20I captain|ish=Daily Times|sana=13 May 2020|kirish sanasi=14 May 2020}}</ref><ref name="babarcaptainodi">{{Veb manbasi|url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/29168783/babar-azam-named-pakistan-captain-odis|sarlavha=Babar Azam named Pakistan captain for ODIs|ish=ESPN Cricinfo|kirish sanasi=13 May 2020}}</ref>. Zamonaviy jahon kriketidagi eng yaxshi zarba beruvchilardan biri sifatida u mahalliy kriket boʻyicha Markaziy Panjob va PSLda Karachi Kings sardori hisoblanadi<ref>{{Veb manbasi|muallif=September 2019|ism=PCB Friday 13|sarlavha=Quaid-e-Azam Trophy 2019-20 {{!}} Central Punjab Captain Babar Azam pre-match press conference at GSL|url=https://www.cricketworld.com/quaid-e-azam-trophy-2019-20-central-punjab-captain-babar-azam-pre-match-press-conference-at-gsl/58783.htm|kirish sanasi=2022-06-11|ish=Cricket World}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sana=2021-12-01|sarlavha=PSL 7: Babar Azam appointed Karachi Kings' captain|url=https://www.thenews.com.pk/latest/913231-psl-7-babar-azam-appointed-karachi-kings-captain|kirish sanasi=2022-06-11|ish=The News International|til=en}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://cricketaddictor.com/cricket/babar-azam-is-the-best-batter-in-the-world-at-the-moment-daniel-vettori/|sarlavha=Babar Azam Is The Best Batter In The World At The Moment: Daniel Vettori|ish=Cricketaddictor.com|sana=9 May 2022|kirish sanasi=26 June 2022}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://wisden.com/series-stories/pakistan-v-australia-2022/babar-azam-is-currently-operating-at-a-level-reached-by-very-very-few|sarlavha=Babar Azam Is Currently Operating At A Level Reached By Very, Very Few|ish=Wisden.com|sana=3 April 2022|kirish sanasi=26 June 2022|qaralgan sana=2022-07-11|arxivsana=2022-07-07|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220707133956/https://wisden.com/series-stories/pakistan-v-australia-2022/babar-azam-is-currently-operating-at-a-level-reached-by-very-very-few}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://cricketaddictor.com/cricket-news/hes-pretty-darn-good-dale-steyn-calls-babar-azam-the-best-batter-across-formats-currently/|sarlavha=He’s Pretty Darn Good- Dale Steyn Calls Babar Azam The Best Batter Across Formats Currently|ish=Cricketaddictor.com|sana=14 April 2022|kirish sanasi=26 June 2022}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://www.crictracker.com/babar-azam-can-become-one-of-the-best-batsmen-in-the-world-ricky-ponting/|sarlavha=Babar Azam can become one of the best batsmen in the world: Ricky Ponting|sana=27 January 2020|ish=CricTracker.com|kirish sanasi=26 June 2022}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://cricketpakistan.com.pk/en/news/detail/former-indian-cricketer-names-babar-azam-in-his-fab-five-across-all-fo|sarlavha=Cricket Pakistan | Former Indian cricketer names Babar Azam in his fab-five across all formats|ish=Cricketpakistan.com.pk|kirish sanasi=26 June 2022}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://propakistani.pk/2022/05/19/darren-gough-rates-babar-azam-as-best-player-in-the-world/|sarlavha=Darren Gough Rates Babar Azam as Best Player in the World|sana=19 May 2022|ish=Propakistani.pk|kirish sanasi=26 June 2022}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://www.crictracker.com/babar-azam-is-one-of-the-best-players-in-the-world-nathan-lyon/|sarlavha=Babar Azam is one of the best players in the world: Nathan Lyon|sana=3 March 2022|ish=CricTracker.com|kirish sanasi=26 June 2022}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://www.espncricinfo.com/story/babar-azam-is-among-the-best-in-the-world-but-does-pakistan-know-that-1202258|sarlavha=Babar Azam is among the best in the world, but does Pakistan know that?|ish=ESPNcricinfo|kirish sanasi=26 June 2022}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://www.dawn.com/news/1591654|sarlavha=Babar Azam among best in the world: Imran Tahir|ism=Mohammad|muallif=Yaqoob|sana=22 November 2020|ish=Dawn.com|kirish sanasi=26 June 2022}}</ref>. Oʻng qoʻli yuqori darajali raketkachi, Aʼzam barcha formatlar boʻyicha eng yaxshi 5 talikka kirgan dunyodagi yagona zarba beruvchi boʻlib, 2022-yil 28-iyun holatiga koʻra T20I va ODIda 1-oʻrinni egallagan<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=ICC Player Rankings for T20 Batsmen 2022 : ODI Ranking, Test Ranking, T20|url=https://sports.ndtv.com/cricket/icc-rankings/t20-batting|kirish sanasi=2022-03-31|ish=[[NDTV]]Sports.com|til=en}}{{Oʻlikhavola|date=may 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="sports.ndtv.com">{{Veb manbasi|sarlavha=ICC Player Rankings for ODI Batsmen 2022 : ODI Ranking, Test Ranking, T20|url=https://sports.ndtv.com/cricket/icc-rankings/odi-batting|kirish sanasi=2022-03-31|ish=[[NDTV]]Sports.com|til=en|qaralgan sana=2022-07-11|arxivsana=2022-07-15|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220715103242/https://sports.ndtv.com/cricket/icc-rankings/odi-batting}}</ref> ]<ref name="sports.ndtv.com"/><ref>{{Veb manbasi|url=https://www.icc-cricket.com/news/2546923/amp|sarlavha=Babar Azam surges up in rankings chart after stunning knock}}</ref>. 41 gʻalabadan 26 tasida u Pokistonning ikkinchi eng muvaffaqiyatli T20I sardori hisoblanadi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Pakistan Cricket Team Records & Stats {{!}} ESPNcricinfo.com|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/individual/list_captains.html?class=3&id=7&type=team|kirish sanasi=2022-06-11|ish=Cricinfo}}</ref>.
== Ilk yoshligi ==
Bobar Aʼzam 1994-yil 15-oktyabrda panjoblik musulmon oilasida tugʻilgan. U Walled shahrida tugʻilgan va u hanuz „kriket oʻynash va oʻsha koʻchalarda erkin qushdek aylanib yurgan“ xotiralarini eslaydi. Uning kriketga qiziqishiga oʻzidan katta boʻlgan amakivachchalari Kamran va Umar Akmal sabab boʻlgan va ularning hikoyalari va muvaffaqiyatlari unga ilhom bergan. Shuning uchun u kriketni oʻz kasbi sifatida olishga qaror qildi. U Qaddafiy stadionida<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.youtube.com/watch?v=Pz9okmQIYvA|sarlavha=Cricbuzz In Conversation with Babar Azam: Part 1|sana=10 June 2020|kirish sanasi=5 August 2020|muallif=[[Cricbuzz]]}}</ref> kriket akademiyasiga qoʻshilishdan va u yerda oʻzining ichki kriket karerasini boshlashdan oldin toʻp oʻynagan va 2006 va 2008-yillar oraligʻida Pokiston oʻynagan uy seriyasida ishtirok etgan. U oʻzining birinchi murabbiyi Raʼno Sodiqdan yoʻl-yoʻriq soʻradi, unga toʻqnashuv nima ekanligini oʻrgatdi. Keyinchalik u Pokiston U-19 tarkibiga kirdi.
== Faoliyati ==
2015-yilning may oyida Babar Zimbabvega qarshi uy seriyasi uchun Pokiston ODI tarkibiga kiritildi <ref>{{Yangiliklar manbasi |date=25 May 2015 |title=Malik, Sami return to Pakistan ODI squad |publisher=ESPNcricinfo |url=http://www.espncricinfo.com/pakistan-zimbabwe-2015/content/story/880793.html |access-date=25 May 2015}}</ref>. U ODI debyutini 31-may kuni uchinchi ODIda oʻtkazdi va 60 ta toʻpdan 54 ta oʻyinda 50 ta gol urdi<ref name="ODI">{{Veb manbasi|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/868731.html|sarlavha=Zimbabwe tour of Pakistan, 3rd ODI: Pakistan v Zimbabwe at Lahore, May 31, 2015|kirish sanasi=31 May 2015|ish=ESPN Cricinfo}}</ref>. Uning taʼsirchan debyuti unga Shri-Lankaga qarshi safar seriyasi uchun tanlangan Test va ODI guruhlarida joy oldi. U Test seriyasida oʻynash uchun tanlanmagan. ODI seriyasi davomida u oʻynagan ikkita oʻtinda atigi 37 ta gol urgan<ref>{{Veb manbasi|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/player/348144.html?class=2;template=results;type=batting;view=innings|sarlavha=Statistics / Statsguru / Babar Azam / One-Day Internationals|nashriyot=ESPNcricinfo|kirish sanasi=19 July 2015}}</ref>. Babar 2015-yil sentyabr oyida Zimbabvega qarshi safarda ODI seriyasi uchun tarkibga kiritilgan edi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.espncricinfo.com/pakistan/content/story/921037.html|sarlavha=Pakistan ODI squad against Zimbabwe for three match ODI series|nashriyot=ESPNcricinfo|kirish sanasi=27 September 2015}}</ref>.
U Angliyaga qarshi uy seriyasi uchun ODI tarkibida qoldi. Toʻrtta oʻyin seriyasining birinchi ODIda u 62 gol urdi va 100 zarbasi bilan Pokistonda oʻyinda gʻalaba qozondi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.espncricinfo.com/series/11286/scorecard/902641/England-vs-Pakistan-1st-ODI/|sarlavha=England vs Pakistan 1st ODI-ODI Series 2015–16|nashriyot=ESPNcricinfo|kirish sanasi=11 November 2015}}</ref>. U keyingi uchta oʻyinda mos ravishda 4, 22 va 51 ball toʻpladi<ref name="BabarAzaminningslist">{{Veb manbasi|sarlavha=Statistics / Statsguru / Babar Azam / One-Day Internationals / Innings List|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/player/348144.html?class=2;template=results;type=batting;view=innings|nashriyot=ESPNcricinfo|kirish sanasi=21 November 2015}}</ref>. U seriyani 139 ta yugurish bilan oʻrtacha 46,33 ball bilan yakunladi<ref>{{Veb manbasi|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?id=10305;type=series|sarlavha=Pakistan Vs England ODI Leading runs scorer|nashriyot=ESPNcricinfo|kirish sanasi=29 November 2015}}</ref>.
2016-yil yanvar oyida Pokiston Yangi Zelandiyaga gastrol qildi. Birinchi ODI oʻyinida Bobar 62 ta yugurish va 76 ta toʻp kiritdi. Pokiston bu oʻyinda 70 ta yugurish farqi bilan magʻlub boʻldi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.espncricinfo.com/series/11180/scorecard/914227/New-Zealand-vs-Pakistan-1st-ODI/|sarlavha=Pakistan VS New Zealand 1st ODI-Odi Series 2016|nashriyot=ESPNcricinfo|kirish sanasi=2 February 2016}}</ref>. U 145 ta yugurish bilan ODI seriyasida oʻrtacha 72,50 toʻpurar boʻldi<ref>{{Veb manbasi|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?id=10449;type=series|sarlavha=New Zealand Vs Pakistan ODI series leading runs scorer|nashriyot=ESPNcricinfo|kirish sanasi=2 February 2016}}</ref>.
Iyul oyida Angliyaga qarshi besh oʻyindan iborat ODI seriyasida u beshta oʻyinda qatnashdi va bor-yoʻgʻi 122 ta gol urdi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Most runs / ODI series / Eng vs Pak /Statistics|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?id=10419;type=series|nashriyot=ESPNcricinfo|kirish sanasi=29 September 2016}}</ref>. U Pokiston terma jamoasi safida 7-sentyabr kuni Angliyaga qarshi oʻyinda Twty20 xalqaro turnirida debyut qildi. U magʻlubiyatsiz 15 marta 11 toʻp kiritdi. Pokiston oʻyinda va seriyada gʻalaba qozondi<ref name="T20I">{{Yangiliklar manbasi |date=7 September 2016 |title=Pakistan tour of England and Ireland, Only T20I: England v Pakistan at Manchester, Sep 7, 2016 |work=ESPNcricinfo |publisher=ESPN Sports Media |url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/913663.html |access-date=7 September 2016}}</ref>.
Pokiston Angliya seriyasidan tashqari ODI seriyasida Irlandiyaga qarshi ikkita oʻyin oʻtkazdi. Seriyaning birinchi ODIda Pokiston Irlandiyani 255 yugurish bilan magʻlub etdi va ODIda yugurishlar boʻyicha eng katta gʻalabasi rekordini yaratdi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=19 August 2016 |title=Pakistan's biggest win and Wasim betters Wasim |work=ESPNcricinfo |publisher=ESPN Sports Media |url=http://www.espncricinfo.com/ireland/content/story/1047671.html |access-date=28 August 2020}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |title=Pakistan's victories |url=http://stats.espncricinfo.com/pakistan/engine/records/team/largest_margins.html?class=2;id=7;type=team |access-date=28 August 2020}}</ref>. Bobar 29 ta gol urib, jamoasining gʻalabasiga hissa qoʻshdi<ref name="BabarAzaminningslist"/> Yomgʻir tufayli ikkinchi va soʻnggi ODI tark etilganda, Pokiston 1-0 hisobida gʻalaba qozondi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.espncricinfo.com/series/8499/scorecard/913651/ireland-vs-pakistan-2nd-odi-pak-tour-of-eng-2016|sarlavha=Pak vs Ire, 2nd ODI, 2016 series|ish=ESPN Cricinfo}}</ref>..
== Oʻrnatgan rekordlari ==
Babar Azam 2016-yilda Vest-Hind orollariga qarshi uy seriyasida tanlangan. ODI seriyasining birinchi oʻyinida u oʻzining birinchi xalqaro asrida gol urdi, 131 toʻpdan 120 tasini kiritdi va oʻzining birinchi oʻyinchi sovrinini qoʻlga kiritdi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Azam's maiden ton helps Pak take 1–0 lead in 3–match ODI series|url=http://www.espncricinfo.com/pakistan-v-west-indies-2016-17/content/story/1059794.html|nashriyot=ESPNcricinfo|kirish sanasi=30 September 2016}}</ref>. Ikkinchi ODIda u yana bir asr gol urdi, bu safar 126 ta toʻpdan 123 tasini toʻpladi va Pokistonga jami 330 dan ortiq toʻp kiritishga yordam berdi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.espncricinfo.com/series/10787/report/1050225/pakistan-vs-west-indies-2nd-odi-west-indies-tour-of-uae-2016-17|sarlavha=Azam, Malik inspires Pakistan's series win|kirish sanasi=2 October 2016|ish=ESPN}}</ref>. Seriyaning uchinchi va oxirgi ODIda Aʼzam ketma-ket uchinchi asrni (106 dan 117) toʻpladi<ref name="BabarAzaminningslist"/> Shuningdek, u ODI seriyasining uchta oʻyinida eng koʻp yugurish (360) boʻyicha rekordni yangiladi<ref name="howstat">{{Veb manbasi|url=http://www.howstat.com.au/cricket/Statistics/Batting/BattingHighSeries_ODI.asp|sarlavha=Most runs in a 3–match ODI series|nashriyot=howstat.com.|kirish sanasi=7 October 2016}}</ref>.. U uchta oʻyinda ODI seriyasida 350 ta yugurish toʻplagan yagona zarba beruvchi boʻldi<ref name="Azam">{{Veb manbasi|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/content/records/282969.html|sarlavha=Hundreds in consecutive innings|kirish sanasi=5 October 2016|ish=ESPN Cricinfo}}</ref>.
U 2016-yil 13-oktyabrda [[Dubay]]da Gʻarbiy Hindistonga qarshi Pokiston terma jamoasi safida test debyutini oʻtkazdi va oʻzining birinchi oʻyinida 69 ta natija qayd etdi<ref name="Test">{{Veb manbasi|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1050229.html|sarlavha=West Indies tour of United Arab Emirates, 1st Test: Pakistan v West Indies at Dubai (DSC), Oct 13–17, 2016|kirish sanasi=13 October 2015|ish=ESPN Cricinfo}}</ref>. U kun/tun sinovi orqali test debyutida ellik ball olgan birinchi [[futbol]]chi edi<ref>{{Veb manbasi|url=http://dailytimes.com.pk/sports/13-Oct-16/azam-nawaz-debut-as-pakistan-win-toss/|sarlavha=Azam, Nawaz debut as Pakistan win toss|sana=13 October 2016|nashriyot=Daily Times|kirish sanasi=14 November 2016}}</ref>.
2017-yil 19-yanvarda Avstraliyaga qarshi uchinchi ODIda Aʼzam ODIda 1000 ta yugurish toʻplagan oʻsha paytdagi eng tezkor oʻyinchi boʻldi, soʻngra oʻzining milliy rekordini va jahon rekordini hamyurti Fakhar Zamon ortda qoldirishdan oldin 21-inningda Pokiston uchun eng tez oʻyinchi boʻldi<ref name="babar1000">[http://stats.espncricinfo.com/ci/content/records/283174.html Records | One-Day Internationals | Batting records | Fastest to 1000 runs | ESPN Cricinfo], Stats.espncricinfo.com, 1 February 2017.</ref><ref>{{Veb manbasi|ism=Gaurav|muallif=Sundararaman|sarlavha=The fastest to 1000 and 3000 ODI runs|url=http://www.espncricinfo.com/australia-v-pakistan-2016-17/content/story/1078435.html|nashriyot=ESPNcricinfo|sana=19 January 2017|kirish sanasi=19 January 2017}}</ref>. U beshinchi ODIda bir asrlik gol urdi, bu 1981-yilda Zahir Abbosdan keyin Avstraliyada pokistonlik toʻpponchaning ikkinchi asrida gol urgan xolos<ref>{{Veb manbasi|url=https://tribune.com.pk/story/1309666/pcb-needs-groom-babar-azam-save-fading-away/|sarlavha=PCB needs to groomt Babar Azam to save him from fading away|ish=Tribune|sana=28 January 2017|kirish sanasi=29 January 2017}}</ref>. U, shuningdek, tarixda birinchi marta ODI boʻyicha eng yaxshi 10 ta botsmenlar reytingiga kirdi<ref>{{Veb manbasi|url=https://tribune.com.pk/story/1308614/icc-rankings-babar-azam-breaks-odi-top-10/|sarlavha=Babar Azam breaks into ODIs top 10|ish=Tribune|sana=27 January 2017|kirish sanasi=29 January 2017}}</ref>.
Sarfaraz Axmed ODI seriyasida Avstraliyaga qarshi magʻlubiyatdan soʻng Azhar Ali sardorlikdan ketganidan soʻng, Pokistonning ODI jamoasi sardori sifatida Gʻarbiy Hindistonga qarshi oʻrinni egalladi. U [[Gayana]]dagi Providens stadionida boʻlib oʻtgan uch oʻyindan iborat ODI seriyasining 2-ODIda magʻlubiyatsiz 125 gol urdi<ref name="BabarAzaminningslist"/> Aʼzam Imad Vosim bilan birga 99 ta yugurish boʻyicha magʻlubiyatsiz hamkorlikni oʻrnatdi, bu Pokistonga jami 282 ta yugurishga yordam berdi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.espncricinfo.com/series/10927/scorecard/1077950/West-Indies-vs-Pakistan-2nd-ODI-wi-v-pak-2017/|sarlavha=Pak V WI in WI 2016–17 / 2nd ODI|nashriyot=ESPNcricinfo|kirish sanasi=10 April 2017}}</ref>.. Shu bilan birga, Azam ushbu oʻyindagi dastlabki 25 ODI inningidan keyin eng koʻp yugurish boʻyicha rekordni ham yangiladi<ref name="ci10apr17a">[https://www.geo.tv/latest/137473-Babar-Azam-becomes-top-run-scorer-in-first-25-ODI-innings Most runs after first 25 ODI Innings], Geo News, 10 April 2017.</ref>.
Champions Trophy 2017 musobaqasida Aʼzam Hindistonga qarshi final oʻyinida 52 ta toʻpdan 46 tasini kiritdi <ref name="BabarAzaminningslist"/> Muvaffaqiyatli Chempionlar kubogi safaridan soʻng, ICC Jahon XI jamoasini Pokistonga yubordi va u yerda ular uchta T20I oʻyinini oʻtkazdilar. Aʼzam 179 ball toʻplagan holda seriyadagi eng yaxshi oʻyinchi boʻldi<ref name="AzamT20Isinnings" /><ref>{{Veb manbasi|url=https://stats.espncricinfo.com/independence-cup-2017/engine/records/batting/most_runs_career.html?id=11996;type=tournament|sarlavha=Statistics / Pak vs World XI (Independence Cup 2017–18) / Twenty20 Internationals / Most runs in the series|ish=ESPN Cricinfo|kirish sanasi=16 September 2017}}</ref>.. [[Lohur|Lahordagi]] Qaddafiy stadionida oʻynagan birinchi T20Ida u atigi 52 toʻp oʻynab, 86 gol urdi<ref name="AzamT20Isinnings">{{Veb manbasi|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/player/348144.html?class=3;template=results;type=batting;view=innings|sarlavha=Statistics / Statsguru / Babar Azam / T20I Internationals / Innings List|nashriyot=ESPNcricinfo|kirish sanasi=12 September 2017}}</ref> va T20Isda oʻzining birinchi „Oʻyin odami“ sovrinini qoʻlga kiritdi va Pokistonga oʻyinda 20 ta yugurish bilan gʻalaba qozonishga yordam berdi<ref name="babar86">{{Veb manbasi|url=http://www.espncricinfo.com/series/18002/game/1117821/Pakistan-vs-World-XI-1st-Match-independence-cup-2017-18-2017-18|sarlavha=1st Match (D/N), Independence Cup at Lahore, Sep 12 2017|nashriyot=ESPNcricinfo|kirish sanasi=12 September 2017}}</ref>. Keyingi ikki uchrashuvda u 45 va 48 ball oldi<ref name="AzamT20Isinnings" />
2017-yil sentyabr oyida u Shri-Lankaga qarshi sinovlar seriyasini yomon oʻtkazdi va u yerda 2 ta sinov oʻyinida atigi 39 ta gol urishga muvaffaq boʻldi<ref>{{Veb manbasi|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?id=12051;type=series|sarlavha=Records / Pakistan v Sri Lanka, 2017-18 / Test series / Most runs|ish=ESPN|kirish sanasi=11 October 2017}}</ref>.. Ikkinchi ODIda u ODIda 7-ODI asrda gol urgan eng tez zarba beruvchi<ref name="fastestto7th">{{Veb manbasi|url=https://ckrao.wordpress.com/2012/03/25/fastest-to-n-odi-centuries-for-n-sufficiently-large/|sarlavha=Fastest to nth ODI centuries|sana=25 March 2012|nashriyot=ckrao.wordpress.com|kirish sanasi=14 October 2017}}</ref> va ODI tarixida bir mamlakatda ketma-ket besh asr gol urgan birinchi boksmen boʻldi<ref name="BabarFive">{{Veb manbasi|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/21043261/five-consecutive-tons-uae-babar-azam|sarlavha=Five consecutive tons in the UAE for Babar Azam|kirish sanasi=16 October 2017|ish=ESPN Cricinfo}}</ref>. Keyingi ikki oʻyingda u 30 va 69 ballga ega boʻldi<ref name="BabarAzaminningslist"/>
U 2016-yilda ODI va T20I musobaqalarida mos ravishda 872 va 352 yugurish bilan Pokiston uchun eng yaxshi toʻpurar boʻlgan<ref name="2017ODI">{{Veb manbasi|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?class=2;id=2017;type=year|sarlavha=Records | One-Day Internationals | Batting records | Most runs in 2017 | ESPN Cricinfo|nashriyot=Stats.espncricinfo.com|kirish sanasi=18 December 2017}}</ref><ref name="2017T20I">{{Veb manbasi|sarlavha=Records | Twenty 20 Internationals | Batting records | Most runs in 2017 | ESPN Cricinfo|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?class=3;id=2017;type=year|nashriyot=Stats.espncricinfo.com|kirish sanasi=26 December 2017}}</ref>.. 2017-yilgi PCB mukofotlarida u Pokistonning ODI yilning eng yaxshi futbolchisi deb topildi<ref name="PCBawards">{{Veb manbasi|url=https://www.dawn.com/news/1357655|sarlavha=Sarfaraz bags outstanding player of the year at PCB awards 2017|nashriyot=Dawn News|sana=14 September 2017|kirish sanasi=29 October 2017}}</ref>. U, shuningdek, 2017-yilda birinchi marta ICC World ODI XI roʻyxatiga kiritilgan<ref name="ODIXI">{{Veb manbasi|url=https://www.icc-cricket.com/news/596961|sarlavha=Men's ODI Team of the year|nashriyot=Icc.cricket.com|kirish sanasi=18 January 2018}}</ref>.
Pokistonning 2018-yildagi birinchi topshirigʻi Yangi Zelandiyaga sayohat edi. Babar ODI jamoasida avtomatik tanlangan edi. Biroq u 5 oʻyinda bor-yoʻgʻi 0, 10, 8, 3, 10 ball toʻplashi mumkin edi, bor-yoʻgʻi 31 ta yugurishda oʻrtacha 6,2 ball toʻpladi, chunki Pokiston 5:0 hisobida oqlangan edi, bu uning hozirgi kundagi eng yomon seriyasi<ref name="BabarAzaminningslist"/><ref>{{Veb manbasi|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/player/348144.html?class=2;template=results;type=batting;view=series|sarlavha=Statsguru / Statistics / Babar Azam / One-Day Internationals / Series averages|ish=ESPN Cricinfo|kirish sanasi=8 February 2018}}</ref>. Ammo T20I seriyasida yaxshi oʻynadi va jamoaning 2-1 seriyadagi gʻalabasiga hissa qoʻshdi. Babar 109 ta yugurish bilan toʻpurar boʻldi. U bu T20Ilarda 41, 50* va 18 ballga ega edi<ref name="AzamT20Isinnings"/> U 1-raqamli T20I boksmeniga aylandi, Misbah-ul-Haqdan keyin ikkinchi natijaga erishdi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.samaa.tv/sports/2018/01/babar-azam-becomes-second-pakistani-to-top-icc-t20-rankings/|sarlavha=Babar Azam becomes second Pakistani to top ICC T20I rankings|nashriyot=SAMMA TV|sana=28 January 2018|kirish sanasi=2 February 2018}}</ref>., lekin tez orada nolga tushib ketdi. Oʻn uch yildan soʻng u Pokistonda gastrol safarida boʻlgan Gʻarbiy Hindistonga qarshi muvaffaqiyatli seriyadan soʻng reytingda 1-oʻrinni egalladi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/656327|sarlavha=Babar Azam back on top with a bang in latest T20I rankings|ish=Icc-cricket.com|kirish sanasi=4 April 2018}}</ref>. Uning eng yaxshi koʻrsatkichi ikkinchi T20Ida boʻldi, u yerda u magʻlubiyatsiz 97 ta yugurish toʻpladi va bu unga „Oʻyinning eng yaxshi odami“ sovrinini qoʻlga kiritdi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.espncricinfo.com/series/18597/scorecard/1140070/pakistan-vs-west-indies-2nd-t20i-wi-in-pakistan-2018/|sarlavha=West Indies tour of Pakistan, 2nd T20I: Pakistan v West Indies at National Stadium, Karachi (NSK), 2nd April 2018|nashriyot=ESPNcricinfo|kirish sanasi=4 March 2018}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/23009507/babar-azam-defends-t20-approach-missing-century|sarlavha=Azam defends his T20 approach after missing out on century|nashriyot=ESPNcricinfo|kirish sanasi=4 April 2018}}</ref>. U oʻrtacha 82,50 ga 165 yugurish va 148,64 ga kamdan-kam zarba berish<ref>{{Veb manbasi|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?id=12288;type=series|sarlavha=Records / Pak vs WI / Most runs|ish=ESPN|kirish sanasi=3 April 2018}}</ref> bilan seriyani yetakchi yuguruvchi sifatida yakunladi va seriyaning odamini qoʻlga kiritdi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.espncricinfo.com/series/18597/scorecard/1140071/pakistan-vs-west-indies-3rd-t20i-wi-in-pakistan-2018|sarlavha=Pak vs WI / 3rd T20I|ish=ESPN|kirish sanasi=3 April 2018}}</ref>. Pokiston terma jamoasi 3:0 hisobida gʻalaba qozondi. Babar, Fakhar Pokistonni 3:0 hisobida oldinga olib chiqdi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.espncricinfo.com/series/18597/report/1140071/pakistan-vs-west-indies-3rd-t20i-wi-in-pakistan-2018|sarlavha=Babar, Fakhar lead Pakistan to 3-0 sweep|ish=ESPN|kirish sanasi=3 April 2018}}</ref>.
2018-yilning may oyida Angliyaga qarshi oʻtkazilgan sinov oʻyini chogʻida Aʼzam 68-daqiqada Ben Stokesdan bonser tomonidan qoʻliga zarba berdi. Rentgen tekshiruvidan soʻng Aʼzamning chap bilak suyagi singanligi tasdiqlandi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.geo.tv/latest/196878-babar-azam|sarlavha=Babar Azam ruled out of the England Test series|nashriyot=Geo Tv|kirish sanasi=29 May 2018}}</ref>. Jarohatidan toʻliq tuzalgach, u iyul oyida Zimbabvega qarshi oʻyinda beshta oʻyindan iborat ODI seriyasiga qaytdi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/23873371/pakistan-call-uncapped-sahibzada-farhan-t20i-tri-series-zimbabwe|sarlavha=Pakistan call up uncapped Sahibzada Farhan for T20I tri-series in Zimbabwe|ish=ESPN Cricinfo|kirish sanasi=22 June 2018}}</ref>. U yaxshi harakat qildi va oʻyinda<ref>{{Veb manbasi|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?id=12323;type=series|sarlavha=Records /Pakistan against Zimbabwe; ODI series / Most Runs|ish=ESPN Cricinfo|kirish sanasi=22 July 2018}}</ref> oʻrtacha 184 ta yugurishda 184 ta yugurish toʻplashga muvaffaq boʻldi, shu jumladan seriyaning soʻnggi odisida 76 ta toʻp 106 ta yugurish<ref name="BabarAzaminningslist"/>
2018-yil sentyabr oyida [[Birlashgan Arab Amirliklari]]da (BAA) boʻlib oʻtadigan 2018-yilgi Osiyo kubogiga saralangan edi<ref name="PakSquad">{{Veb manbasi|url=https://www.icc-cricket.com/news/844507|sarlavha=Shaheen Afridi included in Pakistan squad for Asia Cup 2018|ish=International Cricket Council|kirish sanasi=4 September 2018}}</ref>.. Birinchi Osiyo Kubogida oʻynaganida, u unchalik yaxshi vaqt oʻtkazmadi, bor-yoʻgʻi 5 ta oʻyinda oʻrtacha 31,20 ta natija bilan 156 ta gol urishga muvaffaq boʻldi<ref>{{Veb manbasi|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?id=12497;type=tournament|sarlavha=Records / Asia Cup, 2018 / Most runs|ish=ESPNCricinfo|kirish sanasi=28 September 2018}}</ref>. 2018-yil noyabr oyida Yangi Zelandiyaga qarshi ikkinchi sinovda Aʼzam oʻzining birinchi asrini test kriketida nishonladi<ref>{{Veb manbasi|url=https://dunyanews.tv/en/Cricket/467801-2nd-Test-Babar-Azam-scores-first-century-Pakistan-eye-big-first-inning|sarlavha=2nd Test: Pakistan declare on 418, Azam scores first century|ish=Dunya News|kirish sanasi=25 November 2018}}</ref>.
== 2019-yil kriket boʻyicha Jahon chempionati ==
2019-yil aprel oyida u Pokistonning 2019-yilgi kriket boʻyicha Jahon kubogi uchun terma jamoasiga kiritildi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/story/1181318.html|sarlavha=Mohammad Amir left out of Pakistan's World Cup squad|ish=ESPN Cricinfo|kirish sanasi=18 April 2019}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://www.icc-cricket.com/news/1188332|sarlavha=Amir left out of Pakistan's World Cup squad|ish=International Cricket Council|kirish sanasi=18 April 2019}}</ref>. Xalqaro Kriket Kengashi (ICC) uni Kriket Jahon Kubogida debyut qilgan beshta hayajonli isteʼdodlardan biri deb atadi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.icc-cricket.com/news/1201658|sarlavha=Cricket World Cup 2019: Debutant watch|ish=International Cricket Council|kirish sanasi=28 April 2019}}</ref>. 2019-yil may oyida u Somerset tomonidan 2019 t20 Blast uchun chet ellik oʻyinchi sifatida imzolandi<ref name="somerset1">{{Veb manbasi|url=https://www.yeovilexpress.co.uk/sport/somersetccc/17617030.county-cricket-babar-azam-to-join-somerset-for-vitality-blast/|sarlavha=County Cricket: Babar Azam to join Somerset for Vitality Blast|ish=Yeovil Express|kirish sanasi=3 May 2019}}</ref>.
Jahon chempionati oldidan Pokiston turnirga tayyorgarlik koʻrish uchun bir martalik T20I va 5 oʻyinli ODI seriyasida Angliyaga qarshi oʻynadi. T20I bahsida u 42 ta toʻpdan 65 ta gol urib, oʻz hisobini toʻxtatib qoʻydi. 5 ta oʻyindan iborat ODI seriyasida u 277 ta yugurish, shu jumladan bir asr va ikki yarim asrlik masofani bosib oʻtib, jahon chempionatiga oʻz belbogʻi ostida yugurish bilan yoʻl oldi<ref>{{Veb manbasi|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?id=12489;type=series|sarlavha=Most runs / ODI series / Eng vs Pak – 2019 /Statistics|ish=ESPN Cricinfo|kirish sanasi=19 May 2019}}</ref>. 2019-yil 26-iyun kuni Yangi Zelandiyaga qarshi oʻyinda Aʼzam ODIlarda 3000 ta yugurish (68) toʻplagan pokistonlik eng tezkor zarba beruvchi boʻldi<ref name="babar3000a">{{Veb manbasi|url=https://www.thenews.com.pk/latest/490098-babar-azam-becomes-fastest-pakistani-batsman-to-reach-3000-runs|sarlavha=Babar Azam becomes fastest Pakistani batsman to reach 3,000 runs|ish=The News|kirish sanasi=26 June 2019}}</ref>. Xuddi shu oʻyinda u ODIda oʻzining <nowiki>X</nowiki> asrida gol urdi va 101 ta gol urdi, Pokiston esa 6 ta gol bilan gʻalaba qozondi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket-world-cup-2019/story/world-cup-2019-pakistan-vs-new-zealand-cricket-report-babar-azam-shaheen-afridi-semi-final-chance-alive-1556860-2019-06-26|sarlavha=World Cup 2019: Pakistan keep semi-final hopes alive after handing New Zealand 1st defeat|ish=India Today|kirish sanasi=26 June 2019}}</ref>. Bu asrda u 32 yildan soʻng Jahon kubogi oʻyinida bir asrlik gol urgan Pokistonlik birinchi oʻrta darajadagi botsmanga aylandi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.foxsportsasia.com/cricket/cricket-world-cup-2019/1127137/twitter-hails-babar-azam-as-he-becomes-first-pakistan-middle-order-batsman-to-score-world-cup-hundred-after-1987/|sarlavha=Twitter hails Babar Azam as he becomes first Pakistan middle order batsman to score World Cup hundred after 1987|ish=Fox Sports Asia|kirish sanasi=27 June 2019|qaralgan sana=2022-07-11|arxivsana=2019-06-27|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190627121209/https://www.foxsportsasia.com/cricket/cricket-world-cup-2019/1127137/twitter-hails-babar-azam-as-he-becomes-first-pakistan-middle-order-batsman-to-score-world-cup-hundred-after-1987/}}</ref>. Bir hafta oʻtgach, Bangladeshga qarshi oʻyinda Babar Javed Miandadning Jahon Kubogining bir nashrida pokistonlik zarba beruvchi tomonidan eng koʻp yugurish boʻyicha rekordini yangiladi va 474 ta yugurish qayd etdi<ref name="wc19">{{Veb manbasi|url=https://www.geosuper.tv/cricket/world-cup-2019/latest/1379-babar-azam-breaks-javed-miandads-27-year-old-record|sarlavha=Babar Azam breaks Javed Miandad's 27-year-old record|ish=Geo TV|kirish sanasi=5 June 2019}}</ref>.
== Sinov koʻrsatkichlari ==
2019-yil sentyabr oyida, Shri-Lankaga qarshi oʻyindan oldin, u ushbu formatlardagi izchil chiqishlari tufayli ODI va T20Ilarda Pokiston kriket jamoasining vitse-kapitani etib tayinlangan<ref name="babarvc">{{Veb manbasi|url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/27606503/sarfaraz-ahmed-retained-pakistan-captain-babar-azam-made-vice-captain|sarlavha=Sarfaraz Ahmed retained as Pakistan captain, Babar Azam made vice-captain|ish=ESPN Cricinfo|kirish sanasi=13 September 2019}}</ref><ref name="pcb">{{Veb manbasi|url=https://www.pcb.com.pk/press-release-detail/sarfaraz-ahmed-retained-pakistan-captain-babar-azam-appointed-vice-captain.html|sarlavha=Sarfaraz Ahmed retained Pakistan captain; Babar Azam appointed vice-captain|ish=Pakistan Cricket Board|kirish sanasi=13 September 2019}}</ref>. Birinchi ODI yuvilganidan soʻng, Pokiston qolgan ikkala oʻyinda ham gʻalaba qozonib, seriyani 2:0 hisobida yakunladi. U ikkinchi ODIda oʻzining 11-topini qoʻlga kiritdi va Javed Miandadning oldingi rekordini ortda qoldirib, kalendar yilida 1000 ODI yugurishiga erishgan eng tez pokistonlik futbolchiga aylandi<ref name="ndtv">[https://sports.ndtv.com/cricket/pakistan-vs-sri-lanka-babar-azam-century-makes-him-fastest-pakistani-player-to-1000-runs-in-calendar-2109788 Pakistan vs Sri Lanka: Babar Azam becomes fastest Pakistan Batsman to score 1000 runs in a calendar Year] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20190930165202/https://sports.ndtv.com/cricket/pakistan-vs-sri-lanka-babar-azam-century-makes-him-fastest-pakistani-player-to-1000-runs-in-calendar-2109788 |date=2019-09-30 }}, NDTV Sports, 30 September 2019.</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://dailytimes.com.pk/476158/babar-azam-writes-history-by-securing-a-unique-record/|sarlavha=Babar Azam writes history by securing a unique record|ish=Daily Times|sana=October 2019|kirish sanasi=1 October 2019}}</ref>. 2019-yil oktyabr oyida u Avstraliya seriyasidan oldin T20Isda Pokiston kriket jamoasi sardori etib tayinlandi<ref name="t20captain">{{Veb manbasi|url=https://www.firstpost.com/firstcricket/sports-news/pcb-sack-sarfaraz-ahmed-pakistan-skipper-tests-t20is-azhar-ali-babar-azam-take-charge-7519031.html/amp|sarlavha=PCB sack Sarfaraz Ahmed as Pakistan skipper in Tests, T20Is; Azhar Ali and Babar Azam take charge|ish=Firstpost|sana=18 October 2019|kirish sanasi=18 October 2019}}</ref>.
Seriyaning birinchi Testida u kuchli bouling chizigʻiga qarshi oʻzining ikkinchi Test asrida gol urdi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.abc.net.au/news/2019-11-24/pakistans-babar-azam-makes-brisbane-breakthrough-aussie-attack/11733302|sarlavha=Pakistan star Babar Azam makes Brisbane breakthrough against Aussie attack|muallif=Lemon|ism=Geoff|sana=24 November 2019|ish=ABC News|til=en-AU|kirish sanasi=1 December 2019}}</ref>. U ikkinchi sinov oʻyinida 97da ishdan boʻshatilganda, ketma-ket ikkinchi asrni oʻtkazib yubordi<ref>{{Yangiliklar manbasi |title=Cruel end': Pain for Babar Azam as Pakistan's nightmare continues |work=sports.yahoo.com |url=https://au.sports.yahoo.com/cruel-end-pain-for-babar-azam-as-pakistans-nightmare-continues-060239544.html |access-date=1 December 2019 |archive-date=2019-12-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191202082527/https://au.sports.yahoo.com/cruel-end-pain-for-babar-azam-as-pakistans-nightmare-continues-060239544.html |url-status=dead }}</ref>. U oʻrtacha 52,50 ball bilan 210 ta yugurish toʻpladi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Most runs in the 2019–20 Australia v Pakistan Test series|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?id=13014;type=series|nashriyot=ESPNcricinfo|kirish sanasi=2 December 2019}}</ref>.
2019-yil dekabr oyida Shri-Lanka Pokistonga ikki oʻyindan iborat test seriyasiga qaytdi. Bu Pokistonda oʻn yillik yoʻqlikdan soʻng test kriketining qaytishini belgilab berdi, Ravalpindi kriket stadioni birinchi sinov oʻyiniga mezbonlik qildi. Bobar oʻz maydonida oʻzining ilk sinovli toʻpini oʻtkazib, yomgʻirdan taʼsirlangan oʻyinning 5-kunida magʻlubiyatsiz oʻyinda gol urdi va durang natijani qayd etdi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.icc-cricket.com/news/1534277|sarlavha=Abid Ali, Babar Azam hundreds light up final day of Pakistan-Sri Lanka draw|kirish sanasi=15 December 2019|ish=ESPN Cricinfo}}</ref>. „ Milliy“ stadionda oʻtkazilgan Ikkinchi Testda u mos ravishda 60 va 100 ball toʻplamadi,<ref name="babartestinnings">{{Veb manbasi|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/player/348144.html?class=1;template=results;type=batting;view=innings|sarlavha=Statistics / Statsguru / Babar Azam / Test matches / Innings List|kirish sanasi=22 December 2019|ish=ESPN Cricinfo}}</ref> seriyani oʻrtacha 262 ta yugurish bilan yakunladi<ref>{{Veb manbasi|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?id=13448;type=series|sarlavha=Records / Sri Lanka in Pakistan Test series, 2019-20 / Most runs|kirish sanasi=22 December 2019|ish=ESPN Cricinfo}}</ref>. Pokiston oʻyinda 263 ta yugurish bilan gʻalaba qozondi va seriyada 1:0 hisobida gʻalaba qozondi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.espncricinfo.com/series/19430/report/1206636/pakistan-vs-sri-lanka-2nd-test-icc-world-test-championship|sarlavha=Naseem Shah takes five as Pakistan clinch series|ish=ESPN Cricinfo|kirish sanasi=23 December 2019}}</ref>. 2020-yil yanvar oyida u 2019-yilgi ICC World ODI XI roʻyxatiga ikkinchi marta kirdi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=15 January 2020 |title=ICC names Babar Azam in 2019 ODI Team of the Year |work=The News |location=Pakistan |url=https://www.thenews.com.pk/latest/598928-icc-names-babar-azam |access-date=27 June 2021}}</ref>.
2020-yil yanvar oyida Bangladesh Pokistonga uch oʻyindan iborat T20I turkumiga kirdi, Aʼzam oʻz uyida ilk bor Pokistonga sardorlik qildi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.pcb.com.pk/press-release-detail/world-no-1-babar-azam-to-captain-pakistan-for-the-first-time-in-front-of-his-home-fans.html|sarlavha=World No.1 Babar Azam to captain Pakistan for the first time in front of his home fans|ish=Pakistan Cricket Board|kirish sanasi=25 January 2020}}</ref>. Pokiston T20I seriyasida 2:0 hisobida gʻalaba qozondi, uchinchi oʻyin esa yomgʻir tufayli qoldirildi. Bu Pokistonning sardorlik davridagi birinchi seriyali gʻalabasi va sardor sifatidagi birinchi seriya oʻyinchisi boʻldi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.espncricinfo.com/series/19732/report/1213060/pakistan-vs-bangladesh-3rd-t20i-bangladesh-in-pakistan-2019-20|sarlavha=Rain forces abandonment, Pakistan take series 2-0|ish=ESPN Cricinfo|kirish sanasi=27 January 2020}}</ref>. Sinovlar seriyasining birinchi oʻyinida u ravon 143 ta yugurish toʻpladi va oʻzining oldingi faoliyatidagi eng yaxshi koʻrsatkichini ortda qoldirdi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=PAK vs BAN: Shan Masood and Babar Azam tame Bangla Tigers with tons|url=https://crickettimes.com/2020/02/pak-vs-ban-shan-masood-and-babar-azam-push-tame-bangla-tigers-with-tons/|nashriyot=Cricket times|kirish sanasi=9 February 2020}}</ref>. 2020-yil may oyida u ODI sardori etib ham tayinlandi<ref name="babarcaptainodi"/> 2020-yil iyun oyida u uchta test va uchta T20I oʻynash uchun [[COVID-19 pandemiyasi]] paytida Pokistonning Angliyaga safari uchun 29 kishidan iborat tarkibda T20I sardori etib tayinlandi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/29300707/haider-ali-new-face-pakistan-name-29-man-touring-party-england|sarlavha=Haider Ali the new face as Pakistan name 29-man touring party for England|ish=ESPN Cricinfo|kirish sanasi=12 June 2020}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://www.pcb.com.pk/press-release-detail/haider-ali-named-in-29-player-squad-for-england-tour.html|sarlavha=Haider Ali named in 29-player squad for England tour|ish=Pakistan Cricket Board|kirish sanasi=12 June 2020|qaralgan sana=2022-07-11|arxivsana=2020-06-12|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200612071011/https://www.pcb.com.pk/press-release-detail/haider-ali-named-in-29-player-squad-for-england-tour.html}}</ref>.. Iyul oyida u Angliyaga qarshi sinov oʻyinlari uchun Pokistonning 20 kishilik tarkibiga kiritilgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.pcb.com.pk/press-release-detail/pakistan-shortlist-players-for-england-tests.html|sarlavha=Pakistan shortlist players for England Tests|ish=Pakistan Cricket Board|kirish sanasi=27 July 2020}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/29548095/wahab-riaz,-sarfaraz-ahmed-20-man-pakistan-squad-england-tests|sarlavha=Wahab Riaz, Sarfaraz Ahmed in 20-man Pakistan squad for England Tests|ish=ESPN Cricinfo|kirish sanasi=27 July 2020}}</ref>. Birinchi sinovning birinchi kunida u ogʻir sharoitlarda 69 ta magʻlubiyatsiz hujumni amalga oshirib, jamoasini xavf-xatardan qutqarib qolishga yordam berdi, uning zarbasi uni Angliya terma jamoasining sobiq sardorlari Nosir Hussayn va Maykl Voganning hurmatiga sazovor boʻldi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.dawn.com/news/1572763|sarlavha=Babar Azam punishes sloppy England with fine fifty in first test|ish=Dawn|sana=5 August 2020|kirish sanasi=5 August 2020}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://arysports.tv/babar-azam-fab-five-nasser-hussain/|sarlavha=For me, Babar Azam is in fab five' Nasser Hussain|ish=ARY Sports|sana=5 August 2020|kirish sanasi=5 August 2020|arxivsana=2022-04-20|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220420012525/https://arysports.tv/babar-azam-fab-five-nasser-hussain/}}</ref>.
Seriyaning uchinchi va oxirgi sinovida u test kriketida 2000-yugurishini amalga oshirdi va 29-sinovida muvaffaqiyatga erishdi<ref>{{Veb manbasi|url=https://tekdeeps.com/engl-vs-pak-series-babar-azam-has-achieved-2000-runs-in-test-be-the-second-fastest-batsman-in-pakistan-to-score-2000-runs-in-test-cricket-babar-azam/|sarlavha=Eng Vs Pak Series: Babar Azam Has Achieved 2000 Runs In Test|ish=Tekdeeps|sana=26 August 2020|kirish sanasi=27 August 2020|qaralgan sana=2022-07-11|arxivsana=2020-10-17|arxivurl=https://web.archive.org/web/20201017100604/https://tekdeeps.com/engl-vs-pak-series-babar-azam-has-achieved-2000-runs-in-test-be-the-second-fastest-batsman-in-pakistan-to-score-2000-runs-in-test-cricket-babar-azam/}}</ref>. U ikki yarim asrlik besh inningda oʻrtacha 48,75 da 195 yugurish bilan seriyani tugatdi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Most runs / 2020 / England v Pakistan / Test series|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?id=13284;type=series|nashriyot=ESPNcricinfo|kirish sanasi=26 August 2020}}</ref>.
Angliyaga qarshi ikkinchi T20Ida u T20Ida 1500 ta yugurish toʻplagan va 39 inningda marraga erishgan eng tezkor zarba beruvchi boʻldi<ref>{{Veb manbasi|url=https://m.hindustantimes.com/cricket/pakistan-vs-england-babar-azam-equals-virat-kohli-aaron-finch-s-t20i-record/story-vCz6WxxvHynXW4d0D2XhgN.html|sarlavha=England vs Pakistan: Babar Azam equals Virat Kohli, Aaron Finch's T20I record|ish=Hindustan Times|sana=31 August 2020|kirish sanasi=31 August 2020}}{{Oʻlikhavola|date=may 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. U seriyani 77 ta yugurish bilan yakunladi<ref>{{Veb manbasi|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?id=13285;type=series|sarlavha=Records / Pakostan vs England T20I series (2020) / Most runs|ish=ESPNcricinfo|kirish sanasi=1 September 2020}}</ref>. Pokiston uchinchi va soʻnggi T20Ida gʻalaba qozonganidan soʻng, birinchi oʻyinda 1:1 hisobida durang oʻynadi<ref>{{Yangiliklar manbasi |title=England v Pakistan: Tourists win by five runs in final ball thriller |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/53993156 |access-date=1 September 2020}}</ref>.
2020-yil 8-sentyabrda u 22 oy davomida yetakchilik qilgan T20I kriketchilar reytingida ikkinchi oʻringa tushib ketdi<ref>{{Veb manbasi|url=https://arysports.tv/babar-azam-loses-his-no-1-spot-in-icc-mens-t20i-rankings-to-dawid-malan/|sarlavha=Babar Azam loses his No.1 spot in ICC men's T20I rankings to Dawid Malan|ish=ARY Sports|sana=9 September 2020|kirish sanasi=9 September 2020|arxivsana=2022-04-20|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220420012409/https://arysports.tv/babar-azam-loses-his-no-1-spot-in-icc-mens-t20i-rankings-to-dawid-malan/}}</ref>. U Pokistonning Zimbabvega qarshi oʻz uyidagi oʻyinda ODIda birinchi marta jamoa sardori boʻldi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/30100643/babar-azam-count-very-lucky-lead-pakistan-home|sarlavha=Babar Azam: 'I count myself very lucky' to lead Pakistan at home|ish=ESPN Cricinfo|kirish sanasi=12 October 2020}}</ref>. Pokiston terma jamoasi 2:1 hisobida gʻalaba qozondi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/zimbabwe-beat-pakistan-super-over-sean-williams-blessing-muzarabani-babar-azam-1737723-2020-11-03|sarlavha=PAK vs ZIM, 3rd ODI: Sean Williams and Blessing Muzarabani star as Zimbabwe beat Pakistan in Super Over|ish=India Today|kirish sanasi=3 November 2020}}</ref>. U 221 ta yugurish, shu jumladan 3-chi va oxirgi ODIda 125 ta yugurish hisobiga erishdi va seriya odami deb nomlandi<ref>{{Veb manbasi|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?id=13743;type=series|sarlavha=Record / Most runs / PAK vs ZIM, 2020 ODI Series|ish=ESPN Cricinfo|kirish sanasi=4 November 2020}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://www.geosuper.tv/latest/7017-pak-vs-zim-live-score-updates-commentary-for-3rd-odi-in-rawalpindi-november-3|sarlavha=3rd ODI: Zimbabwe beat Pakistan after Super Over|ish=Geo Super|kirish sanasi=4 November 2020}}</ref>. Zimbabvega qarshi seriyaning birinchi T20I musobaqasida u 82 ta yugurish toʻpladi va ketma-ket ikkinchi yil T20 kriketida 1000 dan ortiq yugurish toʻplagan birinchi zarba beruvchiga aylandi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.geosuper.tv/latest/7069-babar-azam-completes-1000-t20-runs-for-2nd-straight-year|sarlavha=Babar Azam completes 1,000 T20 runs for 2nd straight year|ish=Geo Super|kirish sanasi=7 November 2020}}</ref>.
2020-yil 10-noyabrda Babar Yangi Zelandiyaga safari oldidan Pokistonning sinov tomoni sardori etib tayinlandi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.pcb.com.pk/press-release-detail/babar-azam-appointed-test-captain.html|sarlavha=Babar Azam appointed Test captain|ish=Pakistan Cricket Board|kirish sanasi=10 November 2020}}</ref>. U mashgʻulot paytida bosh barmogʻidan jarohat oldi va Test seriyasidan, keyinroq T20I seriyasidan ham chetlashtirildi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Babar Azam ruled out of T20Is against New Zealand|url=https://www.espncricinfo.com/story/pakistan-vs-new-zealand-babar-azam-ruled-out-of-t20is-against-new-zealand-1243702|ish=ESPNCricinfo|kirish sanasi=13 December 2020}}</ref>.
== 1 raqamli ODI zarbachisi ==
2021-yil aprel oyida, birinchi ODIda Janubiy Afrikaga qarshi oʻynab, 865 ball toʻplagan holda 1258 kun davomida ODIning eng yuqori reytingli zarbachisi boʻlgan Virat Kohlidan oʻzib ketdi<ref>{{Veb manbasi|sana=2021-04-14|sarlavha=Its official: Babar Azam topples Virat Kohli to become world's no 1 batsman|url=https://www.geo.tv/latest/345225-its-official-babar-azam-topples-virat-kholi-to-become-worlds-no-1-batsman|kirish sanasi=2021-04-14|ish=Geo.tv|til=en}}</ref>.
2021-yil 14-aprelda Babar Centurion stadionida Janubiy Afrikaga qarshi oʻyinda oʻzining ilk T20I asr (122) golini urdi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Babar Azam's masterful century leads Pakistan to a crushing win over South Africa in third T20I|url=https://www.skysports.com/cricket/news/12123/12275453/babar-azams-masterful-century-led-pakistan-to-a-crushing-win-over-south-africa-in-third-t20i|kirish sanasi=2021-04-19|ish=Sky Sports|til=en}}</ref>. U va Muhammad Rizvan 197 ta hamkorlikni oʻrtoqlashdi, bu Pokiston uchun T20Isdagi eng yuqori hamkorlikdir<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Records {{!}} Twenty20 Internationals {{!}} Partnership records {{!}} Highest partnerships for any wicket|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/content/records/283622.html|kirish sanasi=2021-04-19|ish=Cricinfo}}</ref>. 2021-yil 25-aprelda Zimbabvega qarshi uchinchi T20I oʻyinida Babar T20Ida 2000 ta yugurish toʻplagan, inninglar boʻyicha eng tezkor zarba beruvchi boʻldi va buni 52-inningda amalga oshirdi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.geo.tv/latest/347219-babar-azam-breaks-virat-kohlis-record-by-being-the-fastest-batsman-to-2000-t20i-runs|sarlavha=Babar Azam breaks Virat Kohli's record by being the fastest batsman to 2,000 T20I runs|ish=Geo TV|kirish sanasi=25 April 2021}}</ref>. 2021-yil sentyabr oyida Babar Pokiston terma jamoasining 2021-yilgi ICC erkaklar oʻrtasidagi T20 jahon chempionati uchun sardori etib tayinlandi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.espncricinfo.com/story/asif-ali-khusdil-shah-included-in-pakistan-t20-wc-squad-sharjeel-khan-left-out-1276467|sarlavha=Sharjeel Khan dropped from T20 World Cup squad; Asif Ali, Khushdil Shah make 15-man cut|ish=ESPN Cricnfo|kirish sanasi=6 September 2021}}</ref>. Turnir davomida u reytingda birinchi raqamli T20I zarbasi oʻrnini tikladi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Babar Azam reclaims T20I crown, first-time No.1 bowler named|url=https://www.t20worldcup.com/news/2327671|nashriyot=ICC|kirish sanasi=3 November 2021|qaralgan sana=2022-07-11|arxivsana=2021-11-06|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211106133454/https://www.t20worldcup.com/news/2327671}}</ref>. Babar T20 Jahon kubogi nashrida ellikinchi (4) rekordni yangiladi va yuguradi (303)<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.indiatoday.in/sports/t20-world-cup-2021/story/babar-azam-breaks-matthew-hayden-record-for-most-runs-in-maiden-t20-world-cup-appearance-1875748-2021-11-11|sarlavha=Babar Azam breaks Matthew Hayden's record for most runs in debut T20 World Cup appearance|ish=India Today|kirish sanasi=11 November 2021}}</ref>. U Pokistonni yarim finalga olib chiqdi, u yerda Avstraliyaga yutqazib, kampaniyasini yakunladi<ref>{{Veb manbasi|sana=November 12, 2021|ism=Dwaipayan|muallif=Datta|sarlavha=Pakistan vs Australia T20 2021: Australia beat Pakistan to set up final clash with New Zealand|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/icc-mens-t20-world-cup/t20-world-cup-australia-beat-pakistan-to-set-up-final-clash-with-new-zealand/articleshow/87657732.cms|kirish sanasi=2021-11-12|ish=The Times of India|til=en}}</ref>. 2022-yil mart oyida Avstraliya 24 yildan soʻng Pokiston boʻylab turnega chiqdi, seriyaning ikkinchi sinov oʻyinida u 196 ta yugurish toʻpladi va sinovning toʻrtinchi inningida kapitan tomonidan eng koʻp yugurish rekordini yangiladi<ref name="record196">{{Veb manbasi|url=https://www.espncricinfo.com/story/pak-vs-aus-2nd-test-2022-stats-babar-azam-record-knock-pakistan-marathon-effort-and-more-1305914|sarlavha=Babar Azam's record knock, Pakistan's marathon effort, and more|ish=ESPN Cricinfo|kirish sanasi=18 March 2022}}</ref>. Bir hafta oʻtgach, Qaddafiy stadionida Avstraliyaga qarshi birinchi ODI oʻyinida u muvaffaqiyatga erishib, 4000 ODI yugurish toʻplagan ikkinchi eng tez va eng tez osiyolik boʻldi<ref name="f4000odi">{{Veb manbasi|url=https://en.dailypakistan.com.pk/29-Mar-2022/pakvaus-babar-azam-adds-another-feather-to-his-cap|sarlavha=PAKvAUS: Babar Azam adds another feather to his cap|ish=Daily Pakistan|sana=29 March 2022|kirish sanasi=29 March 2022}}</ref>. Bir necha kundan soʻng, ikkinchi ODI oʻyinida, u Avstraliyaga qarshi ODI asrida gol urgan birinchi pokistonlik skipper boʻldi, shuningdek, 15-ODI asrida gol urgan (83) umumiy hisobda eng tez zarba beruvchiga aylandi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.geosuper.tv/latest/14761-pak-vs-aus-babar-azam-becomes-fastest-batter-to-reach-15-odi-centuries|sarlavha=PAK vs AUS: Babar Azam becomes fastest batter to reach 15 ODI centuries|ish=Geo Super|kirish sanasi=31 March 2022}}</ref> va Pokistonga yordam berdi. ODIlarda oʻzlarining eng yuqori muvaffaqiyatli yugurishlarini qayd etishdi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.geo.tv/latest/408622-pak-vs-aus-pakistan-beat-australia-in-second-odi-to-level-series|sarlavha=Pak vs Aus: Babar Azam and co chase team's highest ODI target to level series|ish=Geo TV|kirish sanasi=31 March 2022}}</ref>. Seriyaning uchinchi va hal qiluvchi oʻyinida u yana yuzta gol urdi, bu Pokistonga 211 ta yugurishni qulay tarzda quvib oʻtishga yordam berdi va seriyada 2:1 hisobida gʻalaba qozondi. Bu Pokistonning 2002-yildan beri Avstraliyaga qarshi ODI seriyasidagi birinchi gʻalabasi edi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.thenews.com.pk/latest/946870-ton-up-babar-leads-pakistan-to-first-series-win-over-australia-in-20-years|sarlavha=Ton-up Babar leads Pakistan to first series win over Australia in 20 years|ish=The News International|kirish sanasi=2 April 2022}}</ref>. U ketma-ket ikkinchi marta oʻyinning eng yaxshi odami deb topildi, shuningdek, oʻrtacha 138,00 natija bilan 276 yugurishi uchun seriyaning eng yaxshi odami deb topildi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.espncricinfo.com/series/australia-in-pakistan-2021-22-1288300/pakistan-vs-australia-3rd-odi-1288315/live-cricket-score|sarlavha=Ton-up Babar leads Pakistan to first series win over Australia in 20 years|ish=ESPN Cricinfo|kirish sanasi=2 April 2022}}</ref>.
== Mahalliy kriket ==
=== Quaid-e-Azam Trophy va Milliy T20 kubogi ===
Bobar dastlab Zarai Taraqiati Bank Limited kriket jamoasi va Islomobod Leopards uchun rivojlanayotgan futbolchi sifatida mahalliy kriket oʻynagan<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.thenews.com.pk/archive/print/443018-babar-azam-helps-ztbl-down-sngpl|sarlavha=Babar Azam helps ZTBL down SNGPL|ish=The News|sana=16 July 2013}}</ref>. Keyingi ikki yil davomida u mos ravishda Quaid-e-Azam Trophyda Pokiston Davlat Banki kriket jamoasi va Sui Southern Gas Company kriket jamoasida birinchi darajali kriket oʻynadi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.pcb.com.pk/quaideazam-trophy-silver-201415/match/27012.html|sarlavha=Quaid-e-Azam Trophy Silver 2014/15 / Final: State Bank of Pakistan vs Habib Bank Limited|ish=Pakistan Cricket Board|kirish sanasi=6 September 2020}}</ref>.
2019-yil sentyabr oyida Babar 2019-20-yilgi ichki mavsum uchun yangi tashkil etilgan Markaziy Panjobning sardori etib tayinlandi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.pcb.com.pk/press-release-detail/pcb-announces-squads-for-2019-20-domestic-season.html|sarlavha=PCB announces squads for 2019-20 domestic season|ish=Pakistan Cricket Board|kirish sanasi=4 September 2019|qaralgan sana=2022-07-11|arxivsana=2019-09-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190903183721/https://www.pcb.com.pk/press-release-detail/pcb-announces-squads-for-2019-20-domestic-season.html}}</ref>. Uning jamoasi finalda Northernni magʻlub etib, kubokni qoʻlga kiritdi<ref>{{Veb manbasi|url=https://dunyanews.tv/en/Cricket/525626-Central-Punjab-win-first-class-Quaid-e-Azam-Trophy-2019-20|sarlavha=Central Punjab win first-class Quaid-e-Azam Trophy 2019-20|ish=Dunya News|kirish sanasi=9 January 2019}}</ref>. U 2019-20 yilgi T20 milliy kubogida jamoasini boshqargan. Oʻz jamoasi uchun birinchi oʻyinda u bir asrlik gol urdi va bir kalendar yilida Twenty20 kriketda uch asrlik va 1500 dan ortiq gol urgan birinchi pokistonlik kriketchi boʻldi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.thenews.com.pk/latest/551201-babar-azam-becomes-first-pakistani-to-score-1600-t20-runs-in-a-calendar-year|sarlavha=Babar Azam becomes first Pakistani to score 1,600 T20 runs in a calendar year|ish=The News|kirish sanasi=6 November 2019}}</ref>.
U Markaziy Panjob tomonidan 2020-21 yilgi ichki mavsumda ham oʻyinchi, ham jamoa sardori sifatida saqlanib qoldi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.pcb.com.pk/press-release-detail/six-cricket-association-squads-confirmed.html|sarlavha=Six Cricket Association squads confirmed|ish=Pakistan Cricket Board|kirish sanasi=28 August 2020|qaralgan sana=2022-07-11|arxivsana=2020-09-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200902190027/https://www.pcb.com.pk/press-release-detail/six-cricket-association-squads-confirmed.html}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://www.geosuper.tv/latest/6359-pcb-reveals-squads-for-national-t20-cup|sarlavha=PCB reveals squads for National T20 Cup|ish=Geo Super|kirish sanasi=9 September 2020}}</ref>. 2020-yil 12-oktyabrda, Balujistonga qarshi oʻyinda u Milliy T20 kubogi tarixida 1000 ta yugurish toʻplagan inninglar boʻyicha (27) eng tezkor zarba beruvchi boʻldi<ref>{{Veb manbasi|url=https://battingwithbimal.com/2020/10/13/babar-azam-sets-new-record-in-the-national-t20-cup/|sarlavha=Pakistan captain Babar Azam sets new record in the National T20 Cup|ish=Batting with Bimal|sana=13 October 2020|kirish sanasi=14 October 2020}}</ref>. 2021-yil oktyabr oyida, 2021-22 yilgi Milliy T20 kubogida u T20 kriketida 7000 ta yugurish (187) toʻplagan inninglar soni boʻyicha eng tezkor zarba beruvchi boʻldi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.timesnownews.com/sports/cricket/article/babar-azam-beats-virat-kohli-chris-gayle-scripts-history-in-t20-cricket-pakistan-captain-becomes-fastest-batsman-to-complete-7000-runs/819930|sarlavha=Babar Azam scripts history in T20 cricket: Pakistan captain becomes fastest batsman to complete 7,000 runs|ish=Times Now News|kirish sanasi=4 October 2021}}</ref>.
=== Pokiston Superligasi ===
Babar Pokiston Superligasining ilk mavsumida „Islomobod Yunayted“ jamoasini himoya qildi<ref>{{Veb manbasi|url=http://dunyanews.tv/en/Cricket/316056-Islamabad-United-all-set-to-take-PSL-on|sarlavha=Islamabad United all set to take PSL on|ish=Dunya News|kirish sanasi=6 September 2020}}</ref>. 2017-yilgi PSL futbolchilari loyihasidan oldin u Karachi Kingsga oʻtdi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.geo.tv/latest/117169-Sangakkara-Gayle-join-Karachi-Kings-for-PSL-2|sarlavha=Sangakkara, Gayle join Karachi Kings for PSL 2017|nashriyot=GEO TV}}</ref>. U 2017-yilgi mavsumda yaxshi oʻyin koʻrsatdi, 291 ta yugurishda oʻrtacha 32,33 ta yugurish toʻpladi va turnirni amakivachchasi Kamran Akmaldan keyin ikkinchi yetakchi toʻpurar sifatida yakunladi<ref>{{Veb manbasi|url=http://stats.espncricinfo.com/pakistan-super-league-2016-17/engine/records/batting/most_runs_career.html?id=11673;type=tournament|sarlavha=Pakistan Super League, 2017 / Records / Most runs|nashriyot=ESPNcricinfo|kirish sanasi=10 March 2017}}</ref>. U 2018-yilgi mavsumda<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=HBL Pakistan Super League retentions finalised|url=http://www.psl-t20.com/hbl-pakistan-super-league-retentions-finalised/|nashriyot=Psl-t20.com|kirish sanasi=5 October 2017}}</ref> Qirollar tomonidan saqlanib qoldi va besh yarim asr davomida eng koʻp toʻpurar boʻlgan uchinchi oʻrinni egalladi<ref>{{Veb manbasi|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?id=12186;type=tournament|sarlavha=Pakistan Super League, 2018 / Records / Most runs|nashriyot=ESPNcricinfo|sana=25 March 2018|kirish sanasi=31 March 2018}}</ref>. U yana 2019-yilgi Pokiston Superligasi oldidan saqlanib qoldi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=13 November 2018 |title=PSL Team Retention list revealed |work=The News |url=https://www.thenews.com.pk/latest/393390 |access-date=14 November 2018}}</ref>. 2020-yilgi mavsum oldidan u franchayzing vitse-sardori etib tayinlandi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.dawn.com/news/1519896|sarlavha=Most of Pakistan stars retained by their franchises for PSL 2020|ish=Dawn.com|sana=2 December 2019|kirish sanasi=6 December 2019}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://mobile.twitter.com/saj_pakpassion/status/1202910503519031296|sarlavha=Imad Wasim will continue as Karachi Kings' captain while Babar Azam will be vice-captain|ish=Pak Passion.net|kirish sanasi=6 December 2019}}</ref>. U Pokiston Superligasi 2020da toʻpurarlar boʻyicha yetakchi boʻlgan. U oʻrtacha 59,12 ball bilan 473 ta yugurish toʻpladi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=PSL 2020 Stats|url=https://propakistani.pk/psl-2020/statistics/|ish=Propakistani.pk|kirish sanasi=17 November 2020|sana=17 September 2020}}</ref>. U jamoasini PSL yakuniy gʻalabasiga olib chiqdi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Babar Azam's fluent fifty guides Karachi Kings to maiden PSL title|url=https://www.espncricinfo.com/series/8679/report/1231146/karachi-kings-vs-lahore-qalandars-final-psl|ish=[[ESPN Cricinfo]]|kirish sanasi=17 November 2020|sana=17 September 2020}}</ref>. U saralash va finalda [[Uchrashuv oʻyinchisi|oʻyinning eng yaxshi odami]] sovrinini qoʻlga kiritdi. U 2020-yilgi mavsumda ham turnirning eng yaxshi futbolchisi boʻlgan<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=PSL 2020 Stats|url=https://www.geo.tv/latest/319127-babar-azam-rules-psl-2020|ish=[[Geo News]]|kirish sanasi=17 November 2020|sana=17 September 2020}}</ref>. 2021-yilgi mavsumda u oʻrtacha 69,25 ball bilan 554 ta yugurish toʻpladi va bitta PSL nashrida eng koʻp yugurish boʻyicha oʻzining rekordini yangiladi<ref>{{Veb manbasi|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?id=13781;type=tournament|sarlavha=Records / 2022 Pakistan Super League / Most runs|ish=ESPNcricinfo|kirish sanasi=24 June 2021}}</ref>. Biroq, bu rekord keyingi mavsumda Fakhar Zaman tomonidan yangilandi. 2021-yil dekabr oyida u Pokiston Superligasi 2022 uchun oʻyinchilar loyihasidan keyin Karachi Kings sardori etib tayinlandi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.pcb.com.pk/press-release-detail/franchises-finalise-squad-for-hbl-psl-2022-.html|sarlavha=Franchises finalise squad for HBL PSL 2022|ish=Pakistan Cricket Board|kirish sanasi=12 December 2021}}</ref>.
2016-yilda u Bangladesh Premer-ligasi (BPL) franshizasi Rangpur Riders (keyinchalik Rangpur Reynjers deb oʻzgartirildi) bilan shartnoma imzoladi, ammo milliy majburiyatlari tufayli u ishtirok eta olmadi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.espncricinfo.com/bangladesh/content/story/1059887.html|sarlavha=Eighty-five players picked in BPL 2016-17 draft|sana=30 September 2016|kirish sanasi=8 September 2020|ish=ESPN Cricinfo}}</ref>. 2017-yilda Babar Karib dengizi premer-ligasida Gayana Amazon Warriors va BPLda Silxet Siksersda oʻynagan. 2019-yilda Somerset 2019 t20 Blast okrugi kriket musobaqasi uchun Babar bilan shartnoma imzoladi<ref name="somerset1"/><ref>{{Veb manbasi|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/26662053/pakistan-babar-azam-joins-somerset-t20-blast-stint|sarlavha=Pakistan's Babar Azam joins Somerset for T20 stint|ish=ESPN Cricinfo|kirish sanasi=4 May 2019}}</ref><ref name="somerset2019">{{Veb manbasi|url=https://www.somersetcountycc.co.uk/news/first-xi/somerset-sign-babar-azam/|sarlavha=SOMERSET SIGN BABAR AZAM|ish=Somerset County Cricket Club|sana=3 May 2019|kirish sanasi=30 August 2019|qaralgan sana=2022-07-11|arxivsana=2022-04-23|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220423051217/https://www.somersetcountycc.co.uk/news/first-xi/somerset-sign-babar-azam/}}</ref>. 2019-yil yanvar oyida u Somersetga 2020 t20 Blastda 12 ta oʻyin va ikkita birinchi toifadagi oʻyin uchun qayta qoʻshilishi eʼlon qilindi<ref name="blast2020">{{Veb manbasi|url=https://arysports.tv/babar-azam-play-somerset-county-championship-2020/|sarlavha=Babar Azam to play for Somerset in County Championship 2020|ish=ARY Sports|sana=18 December 2019|kirish sanasi=20 December 2019|arxivsana=2022-04-20|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220420012410/https://arysports.tv/babar-azam-play-somerset-county-championship-2020/}}</ref>. 2020-yil avgust oyida Somerset oʻz ishtirokini tasdiqladi va oʻz milliy vazifalarini bajargandan soʻng mavjud edi<ref>{{Veb manbasi|url=https://m.cricbuzz.com/cricket-news/113980/babar-azam-to-play-for-somerset-in-t20-blast|sarlavha=Babar Azam to play for Somerset in T20 Blast|ish=Cricbuzz|kirish sanasi=29 August 2020}}</ref>. 2020-yil 16-sentyabrda Glamorganga qarshi oʻyinda u 62 toʻpdan tashqari 114 ball bilan faoliyatidagi eng yaxshi natijani qayd etdi, shuningdek, T20da 5000 ta yugurishini yakunlab, dunyoda uchinchi va eng tez osiyolik boʻldi<ref>{{Veb manbasi|url=https://thesportsrush.com/cricket-news-vitality-blast-2020-somersets-babar-azam-slams-fourth-t20-century-and-career-best-score-vs-glamorgan/|sarlavha=Vitality Blast 2020: Somerset's Babar Azam slams fourth T20 century and career-best score vs Glamorgan|ish=The Sports Rush|sana=16 September 2020|kirish sanasi=17 September 2020}}</ref>. Glamorgan qarshi asr ham Sophia Gardens bir T20 oʻyinda bir batsman tomonidan birinchi zarba boʻldi<ref>{{Veb manbasi|sana=2021-05-16|sarlavha=Sophia Gardens T20 Blast Statistics and Records|url=https://t20-head-to-head.com/t20-blast-stadium-statistics-records/sophia-gardens/|kirish sanasi=2021-05-21|ish=T20 Head to Head|til=en-GB}}</ref>. U mavsumni 7 ta oʻyinda 218 ta yugurish bilan yakunladi va oʻrtacha 36,33 natija bilan jamoaning ikkinchi eng koʻp yuguruvchisi sifatida yakunlandi<ref>{{Veb manbasi|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?id=13466;team=1384;type=tournament|sarlavha=Records / Vitality Blast 2020: Somerset / Most runs|ish=ESPN|kirish sanasi=20 September 2020}}</ref>. Biroq Somerset chorak finalga chiqa olmadi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.espncricinfo.com/series/8053/report/1207787/gloucestershire-vs-somerset-central-group-vitality-blast-2020|sarlavha=Last-ball defeat sends Somerset out as Ian Cockbain sets up Gloucestershire win|ish=ESPN|kirish sanasi=21 September 2020}}</ref>.
== Rekordlari va yutuqlari ==
U ODI kriketida 1000 yugurish (21 inning) ga erishgan eng tez pokistonlik uchinchi raketkachi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Records {{!}} One-Day Internationals {{!}} Batting records {{!}} Fastest to 1000 runs {{!}} ESPNcricinfo.com|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/content/records/283174.html|kirish sanasi=2022-06-12|ish=Cricinfo}}</ref>. U, shuningdek, ODI kriketida 2000 yugurish (45 inning) boʻyicha eng tez pokistonlik bokschi hisoblanadi. U Zahir Abbos va Kevin Pitersen bilan birgalikda rekord oʻrnatgan<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Records {{!}} One-Day Internationals {{!}} Batting records {{!}} Fastest to 2000 runs {{!}} ESPNcricinfo.com|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/content/records/283153.html|kirish sanasi=2022-06-12|ish=Cricinfo}}</ref>. Bobar Azam shuningdek, ODI kriketida 3000 yugurish (68 inning)ga erishgan eng tez osiyolik zarba beruvchi hisoblanadi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Records {{!}} One-Day Internationals {{!}} Batting records {{!}} Fastest to 3000 runs {{!}} ESPNcricinfo.com|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/content/records/283178.html|kirish sanasi=2022-06-12|ish=Cricinfo}}</ref>.
Shuningdek, u faoliyatidagi dastlabki 25 ta inningda eng koʻp yugurish boʻyicha rekordchi (1306 ta yugurish)<ref>{{Veb manbasi|sana=2018-03-19|sarlavha=Twenty-five stats about the number 25|url=http://www.espncricinfo.com/25/content/story/1140252.html|kirish sanasi=2022-06-12|ish=Cricinfo|til=en}}</ref>. Bobar Aʼzam bir mamlakatda (Birlashgan Arab Amirliklari) ketma-ket 5 asr gol urgan yagona kriketchidir<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Babar Azam Biography, Achievements, Career Info, Records & Stats - Sportskeeda|url=https://www.sportskeeda.com/player/babar-azam|kirish sanasi=2022-06-12|ish=Sportskeeda.com|til=en-us}}</ref>. Babar 7, 13, 14, 15, 16 va 17 ODI asrlarda gol urgan eng tez zarba beruvchi hisoblanadi<ref>{{Veb manbasi|url=https://mobile.twitter.com/daniel86cricket/status/1534610551166337024|sarlavha=Babar Azam world record fastest to 17 ODI centuries. Babar also fastest to 7, 13, 14, 15 & 16 ODI centuries. Babar fastest to 1K ODI runs as captain & 1st batsman to score 3 consecutive ODI centuries twice. Babar dealing in world records.|ish=Mobile.twitter.com|kirish sanasi=2022-06-26}}</ref>. U tarixda ikki marta ketma-ket 3 asr gol urgan yagona zarba beruvchi hisoblanadi<ref>{{Veb manbasi|sana=2022-06-09|sarlavha=Babar Azam becomes first batter to score three consecutive ODI centuries twice|url=https://theprint.in/sport/babar-azam-becomes-first-batter-to-score-3-consecutive-odi-centuries-twice/989665/|kirish sanasi=2022-06-12|ish=ThePrint|til=en-US}}</ref>. U 13 inningda 1000 ODI yugurishiga erishgan eng tez kapitandir<ref>{{Veb manbasi|muallif=Barua|ism=Arijit|sana=2022-06-09|sarlavha=Fastest to 1,000 ODI Runs as Captain|url=https://sportzpoint.com/cricket/fastest-to-1000-odi-runs-as-captain/|kirish sanasi=2022-06-12|ish=SportzPoint|til=en-US|qaralgan sana=2022-07-11|arxivsana=2022-06-10|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220610011426/https://sportzpoint.com/cricket/fastest-to-1000-odi-runs-as-captain/}}</ref>. U 2021-yilda ICC T20 jahon chempionatida 303 ta yugurish bilan eng koʻp yugurishga ega. Shuningdek, u T20 xalqaro musobaqalarida 1000 ta yugurish (26 inning) ga erishgan vaqt boʻyicha eng tezkor zarba beruvchi hisoblanadi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Records {{!}} Twenty20 Internationals {{!}} Batting records {{!}} Fastest to 1000 runs {{!}} ESPNcricinfo.com|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/content/records/925247.html|kirish sanasi=2022-06-12|ish=Cricinfo}}</ref>. Bobar Aʼzam jahon chempionatida Pokiston terma jamoasi safida eng koʻp gol urgan (2019-yilgi Jahon chempionatida 474 ta gol).
U 2016, 2017, 2019 va 2021-yillarda Pokiston uchun ODI eng yaxshi toʻpurari boʻlgan. Bobar Aʼzam 2018 va 2019-yillarda Pokiston uchun eng yaxshi test toʻpurari boʻlgan. U sinov oʻyinining toʻrtinchi inningida kapitan uchun eng yuqori test balliga ega. U erkaklar oʻrtasidagi xalqaro kriketda eng koʻp ketma-ket 50+ ball toʻplagan. U jahon chempionatida Hindistonni magʻlub etgan birinchi pokistonlik sardordir. Babar, shuningdek, ICC ODI yilning eng yaxshi kriketchisi boʻlgan birinchi pokistonlik. U ODIda pokistonlik kapitan uchun eng yuqori individual ballga ega. U 2000 va 2500 T20I yugurishga erishgan eng tez zarba beruvchi. U barcha formatlarda bir asr davomida gol urgan 3 ta pokistonlik boksmenlardan biri va Pokiston uchun eng yuqori T20I balliga ega. PSLda u 2020 va 2021-yillarda 473 va 554 ta yugurish bilan eng koʻp toʻpurar boʻldi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Babar Azam Biography, Achievements, Career Info, Records & Stats - Sportskeeda|url=https://www.sportskeeda.com/player/babar-azam|kirish sanasi=2022-06-11|ish=Sportskeeda.com|til=en-us}}</ref>.
== Mukofotlari ==
* U ICC erkaklar ODI 2017-yilning eng yaxshi jamoasi deb topildi
* PCB ODI yilning eng yaxshi kriketchisi: 2017-yil
* PCB T20I yilning eng yaxshi kriketchisi: 2017-yil
* U ICC erkaklar ODI 2019-yilning eng yaxshi jamoasi deb topildi
* Pokiston Superligasining 2020-yilgi eng yaxshi futbolchisi
* ARY News 2020-yil odami
* 2021-yil ICC erkaklar ODI kriketchisi deb topildi<ref>{{Veb manbasi|sana=2022-01-24|sarlavha=Babar Azam crowned ICC Men's ODI Cricketer of the Year|url=https://www.thenews.com.pk/latest/927761-babar-azam-crowned-icc-mens-odi-cricketer-of-the-year|kirish sanasi=2022-01-24|ish=The News International|til=en}}</ref>.
* ICC erkaklar T20I 2021-yilning eng yaxshi jamoasi sardori sifatida tan olingan.
* 2021-yilgi ICC erkaklar ODI jamoasi sardori sifatida eʼtirof etildi.
* Turnirning 2021 ICC Erkaklar T20 Jahon Kubogi jamoasi sardori etib tayinlandi.
* 2021-yil aprel oyining ICC oʻyinchisi gʻolibi
* PCB ODI yilning eng yaxshi kriketchisi: 2021<ref name="Geo TV">{{Veb manbasi|url=https://www.geo.tv/latest/391947-rizwan-babar-shaheen-bag-pcb-award-2021|sarlavha=Rizwan, Babar, and Shaheen bag PCB Awards 2021|ish=www.geo.tv|kirish sanasi=7 January 2022}}</ref>
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{DEFAULTSORT:Azam, Babar}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1994-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Pages with unreviewed translations]]
4q4q9resyb3tc2od6oeq5qhzd0wqmif
Ayesha Omar
0
753182
6197718
6048105
2026-07-07T17:09:04Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197718
wikitext
text/x-wiki
{{Shaxsiyat bilgiqutisi|ismi=Ayesha Omar|portret=Ayesha Omar at Uth Records Press Conference.jpg|tavsif=|asl ismi=|tugʻilgan paytidagi ismi=|tavallud sanasi={{Birth date and age|1981|10|12|df=yes}}<ref>{{yangiliklar manbasi|url=https://www.24newshd.tv/13-Oct-2021/ayesha-omar-s-girly-40th-birthday-celebration-gives-rise-to-ageist-remarks|title=Ayesha Omar’s ‘girly’ 40th birthday celebration gives rise to ageist remarks|date=13 October 2021|access-date=16 January 2022|work=[[24 News HD]]}}</ref>|tavallud joyi=[[Lahore]], [[Punjab, Pokiston|Punjab]], [[Pokiston]]|bilimi=[[Lahore Grammar School]]|kasbi=Akyrisa, model, rassom|faoliyat_yillari=2000-yildan}}
'''Ayesha Omar''' (1981-yil 12-oktabrda tugʻilgan) — pokistonlik aktrisa va YouTuber . Oʻz mamlakatida uslub belgisi sifatida koʻrilgan Umar Pokistonning eng mashhur va eng koʻp maosh oluvchi aktrisalaridan biridir<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.beststylo.com/highest-paid-pakistani-actresses/|sarlavha=Top 10 Highest Paid Pakistani Actresses/Models 2019 {{!}} BestStylo.com|kirish sanasi=18 February 2020|qaralgan sana=2022-07-20|arxivsana=2019-10-09|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191009174049/https://www.beststylo.com/highest-paid-pakistani-actresses/}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=http://www.tv.com.pk/tvshow/Bulbulay/15/cast|sarlavha=Bulbulay Cast & Crew|kirish sanasi=6 January 2016|ish=TV.com.pk}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=http://www.tv.com.pk/tvshow/Ladies-Park/120/cast|sarlavha=Ladies Park Cast & Crew|kirish sanasi=6 January 2016}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://m.imdb.com/title/tt2828240/fullcredits/|sarlavha=Zindagi Gulzar Hai (2012–2013) Series Cast & Crew|kirish sanasi=6 January 2016|nashriyot=[[IMDb]]}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=http://www.tv.com.pk/blog/dil-apna-preet-parai-urdu-1-drama-serial-844.html|sarlavha=Dil Apna Preet Parai Urdu 1 Drama Serial|kirish sanasi=6 January 2016|ish=TV.com.pk|archive-date=2017-08-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20170825150529/http://www.tv.com.pk/blog/dil-apna-preet-parai-urdu-1-drama-serial-844.html}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=7 April 2015 |title=Top 10 Pakistani Actresses and Female Models 2016 |work=Super Web Portal |url=https://superwebportal.com/top-10-pakistani-actresses-and-female-models-2015/ |access-date=17 March 2018 |archive-date=2018-07-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180724213309/https://superwebportal.com/top-10-pakistani-actresses-and-female-models-2015/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://dailytimes.com.pk/377758/ayesha-omer-talks-fashion/|sarlavha=Ayesha Omer on style|sana=n.d.|ish=Daily Times|kirish sanasi=28 December 2019}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |title=Pakistani films successfully attracting people towards cinemas: Ayesha – Entertainment |work=Dunya News |url=https://dunyanews.tv/en/Entertainment/432724-Pakistani-films-successfully-attracting-people-towards-cinemas-Ayesha |access-date=29 April 2018}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=13 April 2013 |title=Style Icon: Ayesha Omar – The Express Tribune |work=The Express Tribune |url=https://tribune.com.pk/story/535133/style-icon-ayesha-omar/ |access-date=18 March 2018}}</ref>.
2012-yilda u oʻzining „Chalte Chalte“ va „Khamoshi“ nomli birinchi qoʻdhiqlarini chiqardi, ular [[Pokiston|Pokistonda]] tijoriy muvaffaqiyatga erishgan boʻlsa-da, tanqidchilar tomonidan turli xil baholar oldi. Umar eng yaxshi albom uchun Lux Style mukofotini qoʻlga kiritdi<ref>{{Yangiliklar manbasi |title=Haters will always hate, says Ayesha Omar |work=[[The Express Tribune]] |publisher=Group work |url=http://tribune.com.pk/story/574044/haters-will-always-hate/ |access-date=30 December 2014}}</ref>. U 2015-yilda " ''Karachi Se Lahor'' " romantik komediyasida bosh rolda debyut qildi, undan soʻng " ''Yalghaar'' " (2017) urush filmi va " ''Kaaf Kangana'' " (2019) dramasidagi ikkinchi darajali rollarni oʻynadi<ref>{{Yangiliklar manbasi |title=Yalghaar's new poster features Ayesha Umer in an intense look – Entertainment – Dunya News |work=dunyanews.tv |url=http://dunyanews.tv/en/Entertainment/390361-Yalghaars-new-poster-features-Ayesha-Umer-in-an-i |access-date=17 March 2018}}</ref>.
== Bolalik va taʼlim ==
Omar [[Lohur|Lahorda]] tugʻilgan<ref>{{Veb manbasi|sana=2020-11-06|sarlavha=Ayesha Omar's Profile: From Host To highest Paid Celebrity|url=https://www.bolnews.com/biography/2020/11/ayesha-omars-profile-from-host-to-highest-paid-celebrity/|kirish sanasi=2022-03-25|ish=BOL News|til=en-US|qaralgan sana=2022-07-20|arxivsana=2022-07-09|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220709144732/https://www.bolnews.com/biography/2020/11/ayesha-omars-profile-from-host-to-highest-paid-celebrity/}}</ref>. Otasi vafot etganida u bir yoshda edi va onasi Omar va ukasini yolgʻiz ona sifatida tarbiyalagan. U oʻzining bolaligini <nowiki>"qattiq" va "mustaqil" deb</nowiki> taʼriflagan<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.magtheweekly.com/detail/3634-ayesha-omar-bold-badass|sarlavha=Ayesha Omar – BOLD & BADASS {{!}} Cover Story — MAG THE WEEKLY|ish=www.magtheweekly.com|kirish sanasi=7 April 2019}}</ref>. U Lahor Grammatika maktabida oʻqidi va bakalavr va magistrlik darajasini olish uchun Milliy Sanʼat kollejiga kirdi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.magtheweekly.com/detail/3634-ayesha-omar-bold-badass|sarlavha=Ayesha Omar – BOLD & BADASS {{!}} Cover Story — MAG THE WEEKLY|ish=www.magtheweekly.com|kirish sanasi=7 April 2019}}</ref>. Maktabda va kollejda oʻqib yurganida u qoʻshimcha mashgʻulotlarda qatnashgan va teatr spektakllari orqali raqsni oʻrgangan.
== Karyera ==
=== Modellik ===
Omar oʻz faoliyatini model sifatida boshlagan. U Kurkure, Harpic, Capri, Pantene va Zong kabi koʻplab kompaniyalarning reklamalarida suratga tushgan. Umar birinchi marta sakkiz yoshida PTV telekanalida ''Meray Bachpan Kay Din'' shousini olib bordi<ref>{{Yangiliklar manbasi |title=Style Icon: Ayesha Omar |work=[[The Express Tribune]] |publisher=Sidrah Moiz Khan |url=http://tribune.com.pk/story/535133/style-icon-ayesha-omar/ |access-date=30 December 2014}}</ref>. Keyin u Pokistonning CNBC telekanalida ''Yeh Waqt Hai Mera'' tong shousini, Prime TVda ''Ritm'' va ARY Zauq telekanalida ''Hot shokoladda boshlovchilik qildi''. 2018-yilda u Nyu-York moda haftaligida Pokistonning Maybelline New York goʻzallik brendi vakili sifatida ishtirok etdi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.pakistantoday.com.pk/2018/02/08/ayesha-omar-to-attend-the-new-york-fashion-week/|sarlavha=Ayesha Omar to attend New York Fashion Week|ish=Pakistan Today|kirish sanasi=18 March 2018}}</ref>.
=== Aktyorlik ===
[[Fayl:Ayesha Omar.jpg|right|thumb| Oysha Omar Sind universitetidagi Lahuti Meloda muxlislar bilan]]
Omar oʻzining aktyorlik debyutini PTV telekanalida namoyish etilgan " ''College Jeans'' " serialida boshladi. Shundan soʻng, u Geo TV -ning ''Dolli Ki Ayegi Baraat'' serialida Bushra Ansoriy, Saba Hamid va Javid Shayx kabi faxriy aktyorlar bilan birga paydo boʻldi. 2009-yildan beri u mashhur ''Bulbulay sitkomida'' Xoobsurat rolida, aktyor Nabi bilan rol oʻynadi.''Bulbulay'' [[Pokiston|Pokistonning]] eng koʻp tomosha qilingan sitkomiga aylandi<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Abdurab |first=Adi |date=8 September 2014 |title=Is 'Bulbulay' bad for comedy? |work=Dawn |location=Pakistan |url=https://www.dawn.com/news/1130643 |access-date=18 March 2018}}</ref>. ''Bulbulay'' muvaffaqiyatidan soʻng Omar ommaviy axborot vositalarida kuchli yoritildi va mashhur boʻldi<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Khalid |first=Eefa |date=4 April 2011 |title=Bulbulay: A slapstick comedy |work=Dawn |location=Pakistan |url=https://www.dawn.com/news/618261/bulbulay-a-slapstick-comedy |access-date=18 March 2018}}</ref>. Uning ikkinchi mavsumi hozirda ARY Digital -da namoyish etilmoqda<ref>{{Veb manbasi|url=https://dailytimes.com.pk/379639/bulbulay-to-return-with-a-brand-new-season-on-eid/|sarlavha='Bulbulay' to return with a brand new season on Eid|sana=21 April 2019|ish=Daily Times|kirish sanasi=16 February 2020|qaralgan sana=2022-07-20|arxivsana=2019-09-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190928184343/https://dailytimes.com.pk/379639/bulbulay-to-return-with-a-brand-new-season-on-eid/}}</ref>.
Keyinchalik Omar PTV serialida Amanat Ali bilan " ''Dil Ko Manana Aya Nahi'' " va Geo TVning " ''Xonimlar Parki'' " drama serialida Humoyun Said, Azfar Rehman, Xina Dilpazir va Mahnoor Baloch bilan birga rol ijro etdi.
2012-yilda u Hum TV telekanalining " ''Zindagi Gulzar Xay'' " romantik-dramaviy serialida suratga tushgan. U kulrang sochli Sara ismli qizni tasvirladi<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Mishra |first=Rashmi |date=16 July 2014 |title=Zindagi Gulzar Hai: Top 7 reasons why this Pakistani serial is a big hit! |work=India.com |url=http://www.india.com/buzz/zindagi-gulzar-hai-top-7-reasons-why-this-pakistani-serial-is-a-big-hit-96695/ |access-date=18 March 2018}}</ref>. Serialda u Favad Xonning ekrandagi singlisi rolini oʻynagan. ''The News International'' ga bergan intervyusida u shunday dedi: <nowiki>"Favadni men kollejda o'qib yurganimdan beri bilaman.</nowiki> Biz Lahordagi bir xil er osti musiqa sahnasining bir qismi edik — u EP bilan edi va men kollejdagi guruhim bilan birga edim. Biz ajoyib vaqtlarni oʻtkazdik va deyarli birga katta boʻldik. U har doim juda yoqimli va juda isteʼdodli edi. Lekin yoʻq, men u haqida hech qachon „bunday“ deb oʻylay olmayman va uning singlisini oʻynashga umuman qarshi emasdim.<nowiki>�M34�</nowiki><ref>{{Veb manbasi|url=http://tns.thenews.com.pk/cant-believe-atiny-clip-make-people-judgemental/|sarlavha="I can't believe a tiny clip could make people so judgemental." — Ayesha Omar {{!}} TNS — The News on Sunday|ish=The News International|kirish sanasi=18 March 2018|arxivsana=2018-03-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180319003827/http://tns.thenews.com.pk/cant-believe-atiny-clip-make-people-judgemental/}}</ref>
2013-yilda u Hum TV -da ''Tanxaydagi Arzoo'' nomli asosiy antagonist rolini oʻynadi. Ko‘rgazma muvaffaqiyatli oʻtdi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=27 August 2017 |title=Overnights: 'Tanhai' on Hum TV leads Saturday UK ratings |work=BizAsia {{!}} Media, Entertainment, Showbiz, Events and Music |url=https://www.bizasialive.com/overnights-tanhai-hum-tv-leads-saturday-uk-ratings/ |access-date=18 March 2018}}</ref>.
U Geo Kaxanining " ''Soha yoki Savera'' " serialida va Hum TVning " ''Woh Chaar'' " serialida ham ishtirok etgan<ref>{{Veb manbasi|url=http://style.pk/full-biography-of-ayesha-omer/|sarlavha=Full Biography of Ayesha Omer|sana=4 June 2012|qaralgan sana=2022-07-20|arxivsana=2021-04-16|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210416103351/http://style.pk/full-biography-of-ayesha-omer/}}</ref>. Televideniyedan tashqari, u Pokistonning ''Love Mein Ghum'' va ''Main Hoon Shahid Afridi'' filmlarida ham qoʻshiqlarni ijro etgan, ikkalasi ham tijoriy jihatdan muvaffaqiyatli filmlar boʻldi.
Pokiston televideniyesining taniqli aktrisasi boʻlganidan soʻng, Omar Vajahat Raufning " ''Karachi Se Lahor'' " dramatik filmida bosh rolda oʻynab kino sanoatiga qadam qoʻydi, unda u Shehzod Shayx bilan birga rol ijro etdi. Chiqarilgandan soʻng, film tanqidchilarning odatdagidek aralash sharhlarini oldi<ref>{{Yangiliklar manbasi |title=Karachi se Lahore: A one-man show of hilarity |url=https://blogs.tribune.com.pk/story/28856/karachi-se-lahore-a-one-man-show-of-hilarity/ |access-date=17 March 2018}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=30 July 2015 |title='Karachi Se Lahore': a long but uneventful journey – The Express Tribune |work=The Express Tribune |url=https://tribune.com.pk/story/929333/karachi-se-lahore-a-long-but-uneventful-journey/ |access-date=17 March 2018}}</ref>. ''Express Tribune gazetasi'' Umarning filmdagi qiyofasini tanqid qilib, shunday deb yozgan edi: <nowiki>“</nowiki> Ssenariyda Oysha Omar uchun deyarli hech narsa yo‘q edi, shuning uchun uning ijrosi yigitlar suv bosgan jipda ochiq yubka kiygan qizdan ko‘ra ko‘proq eʼtiborga olinmaydi. Hatto uning mahsulot raqami ''Tutti Fruity'' ham hayratlanarli edi va, albatta, shov-shuvga loyiq emas edi. <nowiki>�M51�</nowiki><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=30 July 2015 |title='Karachi Se Lahore': a long but uneventful journey – The Express Tribune |work=The Express Tribune |url=https://tribune.com.pk/story/929333/karachi-se-lahore-a-long-but-uneventful-journey/ |access-date=17 March 2018}}</ref> ''Karachi Se Lahor'' tanqidchilar tomonidan yaxshi qabul qilinmagan boʻlsa-da, u hayratlanarli darajada katta prokat muvaffaqiyatiga erishdi va dunyo boʻylab jami 10 Crore (1,0 million AQSh dollari) daromad oldi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=15 October 2015 |title=Karachi Se Lahore Lifetime Business Pakistan {{!}} Box Office Detail |work=Box Office Detail |url=http://boxofficedetail.com/karachi-se-lahore-lifetime-business-pakistan/ |access-date=17 March 2018 |archive-date=2022-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220124060150/https://www.boxofficedetail.com/karachi-se-lahore-lifetime-business-pakistan |url-status=dead }}</ref>.
Omar bir nechta filmlar uchun shartnoma imzolaganidan soʻng televizion spektakllarda rol ijro etishni davom ettirdi va ''janob Shamim'' va ''Kitni Girhain Baaki Xain 2 filmlarida epizodik chiqishlar qildi.''
Uning navbatdagi filmi 2017-yilda " ''Yalgʻar'' " filmi boʻlib, unda u Zarminaning qizgʻin obrazini oʻynagan. ''Dawn.com'' uning xarakterini shunday tasvirlaydi <nowiki>: “</nowiki> Oysha Omarning suratga olish maydonchasidagi maqsadi yanada tushunarsiz. U Tor Jan (Humoyun Said) va uning terrorchilari tomonidan toʻy marosimidan oʻgʻirlab ketilgan kelin rolini oʻynaydi. Uning vazifasi, agar mavjud boʻlsa, doimo qaygʻurish va Tor Janning qulogʻiga falsafiy soʻzlarni pichirlashdir. ''Yalghaar'' Pokistonda yaratilgan eng qimmat filmlar qatoriga kiradi va Oysha Omarning kul yuzidagi suv oʻtkazmaydigan boʻyanish narxi va cheksiz soxta koʻz yoshlari ularning ulushiga hissa qoʻshgan. <nowiki>�M64�</nowiki><ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Talat |first=Faraz |date=28 June 2017 |title=Patriotism isn't enough to save Yalghaar from its weak plot |work=Images |url=https://images.dawn.com/news/1177898 |access-date=17 March 2018}}</ref> Shan, Humoyun Said, Adnan Siddiqiy kabi aktyorlar tarkibiga ega boʻlishiga qaramay, film kassada yuqori ball toʻplay olmadi va jami 200 millon (1,9 million AQSh dollari) toʻplay oldi, bu uning katta byudjeti bilan solishtirganda umidsizlik deb ataldi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=8 July 2017 |title=Yalghaar fared better than Mehrunisa V Lub U over Eid, say cinema owners |work=Images |url=https://images.dawn.com/news/1177963 |access-date=17 March 2018}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |title="پنجاب نہیں جاؤں گی" رواں سال کی کامیاب فلم قرار |work=Dunya Urdu |url=http://urdu.dunyanews.tv/index.php/ur/Entertainment/420967/ |access-date=17 March 2018}}</ref>.
2018-yilda Umar 2018-yil iyun oyida chiqqan " ''Saat Din Mohabbat In'' opposite Sheheryar Munawar " filmida alohida rol o‘ynadi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.thenews.com.pk/magazine/instep-today/241175-Ayesha-Omar-joins-the-cast-of-Saat-Din-Mohabbat-In|sarlavha=Ayesha Omar joins the cast of Saat Din Mohabbat In|muallif=NewsBytes|ish=The News International|kirish sanasi=17 March 2018}}</ref>. Matbuot bayonotida film haqida gapirgan Umar: <nowiki>�M67�Ssenariyni o'qishim bilanoq filmga ha dedim.</nowiki> Menga filmning kontseptsiyasi juda yoqdi, chunki u ham komediya, ham romantikani o<nowiki>'z ichiga olgan to'liq tomoshabindir.�M68�</nowiki><ref>{{Yangiliklar manbasi |last=NewsBytes |title=Ayesha Omar joins the cast of Saat Din Mohabbat In |url=https://www.thenews.com.pk/magazine/instep-today/241175-Ayesha-Omar-joins-the-cast-of-Saat-Din-Mohabbat-In |access-date=5 July 2018}}</ref> Film kassada muvaffaqiyat qozondi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=20 June 2018 |title='7 Din Mohabbat In' rules box office |work=The Nation |url=https://nation.com.pk/20-Jun-2018/7-din-mohabbat-in-rules-box-office |access-date=5 July 2018}}</ref>.
2019-yilda u rejissyor Xalil-ur-Rahmon Qamar tomonidan suratga olingan „ ''Kaaf Kangana“ romantik-dramaviy'' filmida ikkinchi darajali rolni ijro etgan. ''Dawn.com muxbiri Xayya Boxariyning'' taʼkidlashicha, <nowiki>"</nowiki> Umarning xarakteri, garchi ekranda paydo boʻlish vaqti qisqa boʻlsa-da, estetik jihatdan filmning qolgan qismida tasvirlangan odiy uslub bilan solishtirganda, aktyorlik va dialog nuqtai nazaridan biroz yengillik beradi. Uning tabiiy koʻpirtirishi ogʻriqli koʻzlarga biroz dam berish orqali porlaydi. <nowiki>�M73�</nowiki><ref>{{Veb manbasi|url=https://images.dawn.com/news/1184022|sarlavha=I finally watched Kaaf Kangana and instantly wished I hadn't|sana=15 November 2019|ish=Images|kirish sanasi=14 December 2019}}</ref> Film kassa bombasi sifatida paydo boʻldi<ref>{{Veb manbasi|url=https://tribune.com.pk/story/2088636/4-kaaf-kangana-durj-turn-box-office-disappointments/|sarlavha='Kaaf Kangana' and 'Durj' turn out to be box office disappointments|sana=28 October 2019|ish=The Express Tribune|til=en|kirish sanasi=7 April 2020}}</ref>.
=== Musiqa ===
Omar dastlab oʻzining Capri reklamasi uchun „Man Chala Hai“ qoʻshigʻini kuylagan. Keyin u „Bhooli Yaadon Mein“ qoʻshigʻini, " ''Ladies Park'' " serialining bosh qoʻshigʻini va Geo TV serialining " ''Manjali'' " nomli qoʻshigʻini kuyladi. Shuningdek, u „Aoa“ va „Tu Hi Hai“ qoʻshiqlarini ijro etgan.
2012-yilda Omar ikkita „Chalte Chalte“ va „Khamoshi“ albomlarini chiqardi, bu albomlarvuchun u eng yaxshi albom uchun Lux Style mukofotini qoʻlga kiritdi va 2013-yilda „Gimme Gimme“ uchinchi albomini chiqardi. 2013-yilda u „Laage Re Nain“ nomli eski klassik qoʻshiq va Coke Studio Pakistan uchun boshqa „Miyan Ki Malhar“ qoʻshigʻi uchun ovoz berdi (6-mavsum) .
=== Rasm ===
NCA ning sanʼat fakulteti bitiruvchisi, u aktyorlik va modellik, rasm chizish va qoʻshiqchilikdan oldin ham uning birinchi qiziqishi va kasb tanlovi boʻlganini aytdi<ref>Saadia Qamar (30 November 2010), „Ayesha Omar: The adorable, ambitious artist“, ''[[The Express Tribune]]''. </ref>.
== Shaxsiy hayot ==
2015-yil dekabr oyida Omar va uning hamkasbi Azfar Rehman yoʻl-transport hodisasiga duch kelishdi. Maʼlumotlarga ko‘ra, voqea sodir bo‘lgan vaqtda aktyorlar [[Karochi|Karachidan]] [[Haydarobod|Haydarobodga]] ketayotgan edi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=18 December 2015 |title=Ayesha Omar, Azfar Rehman injured in car accident near Karachi – The Express Tribune |work=The Express Tribune |url=https://tribune.com.pk/story/1012261/ayesha-omar-azfar-rehman-injured-in-car-accident-near-karachi/ |access-date=18 March 2018}}</ref>. Manbaga ko‘ra, ularning mashinasiga boshqa avtomobil to‘qnashib ketgan, natijada mashina yo‘ldan chiqib ketgan va ariqga qulagan. Jarohatdan tuzalgach, Umar OAVga shunday dedi: „Yuk mashinasi urib ketishini koʻrib o‘rindiqda o‘tirganimda butun hayotim ko‘z o‘ngimda o‘tdi“<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=28 January 2016 |title=A brush with death: Ayesha Omar, Azfar Rehman recount horrific car crash – The Express Tribune |work=The Express Tribune |url=https://tribune.com.pk/story/1035571/a-brush-with-death-ayesha-omar-azfar-rehman-recount-horrific-car-crash/ |access-date=18 March 2018}}</ref>.
2020-yilda Ahsan Xon bilan oʻzining "Axsan Xon ''bilan Bol kechalari'' " koʻrsatuvida bergan intervyusida Umar oʻzi ham jinsiy zoʻravonlik qurboni boʻlganini maʼlum qildi va shunday dedi: <nowiki>"</nowiki> Men faoliyatim va hayotim davomida taʼqiblarni boshdan kechirdim, shuning uchun bu qanday boʻlishini tushunaman. Hozircha bu haqda gapirishga jur’atim yetmayapti, balki bir kun kelib gapirarman. Ammo men buni boshidan kechirgan har bir kishi bilan toʻliq munosabatda boʻlishim mumkin. <nowiki>�M82�</nowiki><ref>{{Veb manbasi|url=https://tribune.com.pk/story/2131243/4-metoo-harassment-dont-courage-talk-yet-ayesha-omer/|sarlavha=#MeToo: I have been through harassment, I don't have the courage to talk about it yet, says Ayesha Omer|sana=6 January 2020|ish=The Express Tribune|til=en|kirish sanasi=7 April 2020}}</ref>
=== Realiti-shou ===
{| class="wikitable"
!Yil
! Serial
! Rol
! Tarmoq
|-
| 2002-2003
| ''Meray Baxpan Kay Din''
| rowspan="5" | Xost
| PTV
|-
| 2005-2006
| ''Ritm''
| Prime TV
|-
| 2010-2011
| ''Vaqt Hai Mera''
| CNBC Pokiston
|-
| 2012-2012
| ''Issiq shokolad''
| ARY Zauq
|-
| 2016-yil
| ''Guruhlar jangi''
| Har xil
|}
== Diskografiya ==
{| class="wikitable"
!Yil
! Qoʻshiq
! Izohlar
|-
| rowspan="3" | 2010-yil
| „Man Chala Xay“
| Tijorat Capri uchun qoʻshiq
|-
| „Aoa“
| rowspan="2" | Musiqa video
|-
| „Tu Salom Xay“
|-
| rowspan="3" | 2011-yil
| „Bhooli Yaadon Mein“
| ''Ladies Park'' serialining mavzu qoʻshigʻi
|-
| „Manjali“
| Serial ''Manjali'' mavzu qoʻshiq
|-
| „Ye Kya Hua“
| Serial ''Uraan'' uchun mavzu qoʻshiq
|-
| rowspan="2" | 2012-yil
| „Chalte Chalte“
| Musiqa video
|-
| „Xamoshi“
| Video albom<br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki> Eng yaxshi albom uchun Lux Style mukofoti
|-
| rowspan="3" | 2013-yil
| „Gimme Gimme“
| Musiqa video
|-
| „Laage Re Nain“
| rowspan="2" | ''Coke Studio Pakistanda kuylangan (6-mavsum)''
|-
| „Miyan Ki Malhaar“
|-
| 2015-yil
| „Tutti Fruiti“
| ''Karachi se Lahor'' filmi uchun kuylangan
|}
== Manbalar ==
{{Manbalar|30em}}
{{DEFAULTSORT:Omar, Ayesha}}
[[Turkum:1981-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Pokistonlik televideniye aktrisalari]]
[[Turkum:Pokistonlik aktrisalar]]
3xg7ohkep7btijzcrbtiwym7elgwz71
Aurélien Tchouaméni
0
755818
6197653
6118992
2026-07-07T13:39:50Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197653
wikitext
text/x-wiki
{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Aurélien Tchouaméni
| tasvir = 2025 04 26 Final de la Copa del Rey - Aurélien Tchouaméni.jpg
| izoh = Chuameni [[Real Madrid]] safida
| toʻliqism = Aurélien Djani Tchouaméni<ref>{{veb manbasi |url=https://www.fifadata.com/document/FU17/2017/pdf/FU17_2017_SquadLists.pdf |title=FIFA U-17 World Cup India 2017: List of Players: France |publisher=FIFA |page=6 |date=28 October 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180701083502/https://www.fifadata.com/document/FU17/2017/pdf/FU17_2017_SquadLists.pdf |archive-date=1 July 2018}}</ref>
| tavallud_sana = {{birth date and age|2000|1|27|df=y}}<ref>{{veb manbasi |url=https://www.worldfootball.net/player_summary/aurelien-tchouameni/ |title=Aurélien Tchouaméni: Profile |website=worldfootball.net |publisher=HEIM:SPIEL |access-date=6 September 2021}}</ref>
| tavallud_joyi = {{tavalludJoyi|Ruan}}, Fransiya
| boʻyi = 1.87 m<ref>{{veb manbasi |url=https://www.realmadrid.com/en/football/squad/aurelien--tchouameni |title=Tchouaméni |publisher=Real Madrid CF |access-date=23 July 2022}}</ref>
| pozitsiya = [[Yarim himoyachi|Tayanch yarim himoyachi]]
| joriyklub = [[Real Madrid CF|Real Madrid]]
| klubraqami = 18
| yoshlikyillari1 = 2006—2011
| yoshlikklublari1 = SJ DʼArtigues
| yoshlikyillari2 = 2011—2018
| yoshlikklublari2 = Bordo
| yillar1 = 2017—2018
| klublar1 = Bordo B
| isht1 = 16
| gollar1 = 3
| yillar2 = 2018—2020
| klublar2 = Bordo
| isht2 = 25
| gollar2 = 0
| yillar3 = 2020—2022
| klublar3 = Monako
| isht3 = 74
| gollar3 = 5
| yillar4 = 2022—
| klublar4 = [[Real Madrid CF|Real Madrid]]
| isht4 = 74
| gollar4 = 3
| milliyyillar1 = 2015—2016
| milliyjamoa1 = Fransiya U16
| milliyisht1 = 11
| milliygollar1 = 0
| milliyyillar2 = 2016—2017
| milliyjamoa2 = Fransiya U17
| milliyisht2 = 14
| milliygollar2 = 0
| milliyyillar3 = 2017—2018
| milliyjamoa3 = Fransiya U18
| milliyisht3 = 11
| milliygollar3 = 1
| milliyyillar4 = 2018
| milliyjamoa4 = Fransiya U19
| milliyisht4 = 7
| milliygollar4 = 0
| milliyyillar5 = 2019
| milliyjamoa5 = Fransiya U20
| milliyisht5 = 5
| milliygollar5 = 0
| milliyyillar6 = 2021
| milliyjamoa6 = Fransiya U21
| milliyisht6 = 4
| milliygollar6 = 0
| milliyyillar7 = 2021—
| milliyjamoa7 = [[Fransiya milliy futbol terma jamoasi|Fransiya]]
| milliyisht7 = 38
| milliygollar7 = 3
| medallar =
}}
'''Aurélien Djani Tchouaméni''' (2000-yil 27-yanvarda tugʻilgan) – fransuz professional [[Futbol|futbolchisi]], [[La Liga|La Liganing]] [[Real Madrid CF|Real Madrid]] klubi va [[Fransiya milliy futbol terma jamoasi|Fransiya terma jamoasi]] [[Yarimhimoyachi (futbol)|yarim himoyachisi]].
== Yoshlik ==
Chouaméni Seine-Maritime, [[Ruan]] shahrida tugʻilgan<ref>{{Yangiliklar manbasi |title=Aurélien Tchouaméni |language=fr |work=L'Équipe |location=Paris |url=https://www.lequipe.fr/Football/FootballFicheJoueur66676.html |access-date=6 September 2021}}</ref>, lekin [[Bordeaux|Bordoda]], Jironda oʻsgan<ref>{{Yangiliklar manbasi |title=Exclu - Aurélien Tchouaméni (1/2) : « J’étais le premier fan de mon papa » |language=fr |work=Onze Mondial |location=Paris |url=https://www.onzemondial.com/ligue-1/exclu-aurelien-tchouameni-interview-formation-bordeaux-174108 |access-date=9 September 2021}}</ref>.
== Jamoalardagi faoliyati ==
=== Bordo ===
Chouameni 2018-yil 26-iyul kuni UEFA Yevropa ligasining ikkinchi saralash bosqichida Latviyaning „FK Ventspils“ jamoasi ustidan mehmonda 1:0 hisobida gʻalaba qozonilgan oʻyinda, „Bordo“ safida debyutini oʻtkazdi va oʻyinni boshlanishidan 89-daqiqagacha maydonda harakat qildi<ref name="soccerway1">{{Veb manbasi|url=https://us.soccerway.com/matches/2018/07/26/europe/uefa-cup/futbola-klubs-ventspils/fc-girondins-de-bordeaux/2800295/|sarlavha=Ventspils vs. Bordeaux - 26 July 2018|ish=Soccerway|nashriyot=Perform Group|kirish sanasi=26 July 2018}}</ref>. 9-avgust kuni oʻzining katta klubdagi faoliyatidagi ilk golini urib, „Bordo“ning Yevropa Ligasi doirasida „Mariupol“ ustidan 3:1 hisobidagi gʻalabasiga hissa qoʻshdi<ref name="soccerway2">{{Veb manbasi|url=https://us.soccerway.com/matches/2018/08/09/europe/uefa-cup/fc-illychivets-mariupol/fc-girondins-de-bordeaux/2855297/|sarlavha=Mariopul vs. Bordeaux - 9 August 2018|ish=Soccerway|nashriyot=Perform Group|kirish sanasi=9 August 2018}}</ref>.
=== Monako ===
2020-yilning 29-yanvarida Chouameni Liga 1 vakili „Monako“ bilan toʻrt yarim yillik shartnoma imzoladi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Aurelien-tchouameni-quitte-bordeaux-et-signe-a-monaco-jusqu-en-2024-officiel/1104163|sarlavha=Aurélien Tchouaméni quitte Bordeaux et signe à Monaco jusqu'en 2024 (officiel)|ish=L'Équipe|kirish sanasi=31 January 2020}}</ref>. Taxminan bir yil klubda oʻynaganidan soʻng, nihoyat 2021-yil 23-yanvarda „Marsel“ga qarshi oʻyinda (3:1) ikkinchi golni kiritib, ligadagi ilk golini rasmiylashtirdi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.ligue1.com/match?matchId=68293|sarlavha=AS Monaco 3–1 OM|nashriyot=Ligue 1|sana=23 January 2021}}</ref>. 2022-yil 14-may kuni jamoa sardori Vissam Ben Yedderga golli uzatmani amalga oshirdi va shu tariqa jamoasining qatorasiga 9-gʻalabasida ishtirok etdi<ref>{{Veb manbasi|sana=2022-05-14|sarlavha="Captain Wissam" et l'AS Monaco font leur festival face à Brest|url=https://www.asmonaco.com/captain-wissam-et-las-monaco-font-leur-festival-face-a-brest/|kirish sanasi=2022-05-17|nashriyot=AS Monaco FC|til=fr-FR}}</ref>.
=== Real Madrid ===
2022-yilning 11-iyunida klublar Chouaméni 2022-yilning 1-iyulida [[Real Madrid CF|"Real Madrid"]]<nowiki/>ga oʻtishi va olti yillik shartnoma imzolashini eʼlon qildi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Official Announcement: Tchouaméni|url=https://www.realmadrid.com/en/news/2022/06/11/official-announcement-tchouameni|nashriyot=Real Madrid CF|sana=11 June 2022|kirish sanasi=11 June 2022}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Official Statement|url=https://www.asmonaco.com/en/communique-officiel-aurelien-tchouameni/|nashriyot=AS Monaco FC|sana=11 June 2022|kirish sanasi=11 June 2022|qaralgan sana=2022-07-25|arxivsana=2022-06-11|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220611114331/https://www.asmonaco.com/en/communique-officiel-aurelien-tchouameni/}}</ref>. Transfer narxi 80 million yevro ekani, qoʻshimcha toʻlovlar tufayli 100 million yevroga yetishi mumkinligi xabar qilingandi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Aurelien Tchouameni: Real Madrid sign midfielder from Monaco|url=https://www.bbc.com/sport/football/61742709|ish=BBC Sport|sana=11 June 2022|kirish sanasi=11 June 2022}}</ref>.
== Xalqaro maydondagi karyerasi ==
Chouaméni asli kamerunlik<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.camerounweb.com/CameroonHomePage/NewsArchive/Mercato-un-jeune-Camerounais-de-17ans-signe-au-Fc-Bordeaux-425931?channel=A1|sarlavha=Mercato: un jeune Camerounais de 17ans signe au Fc Bordeaux|sana=13 November 2017|nashriyot=}}</ref>. 2021-yil 26-avgustda u [[Fransiya milliy futbol terma jamoasi|Fransiya]] terma jamoasiga birinchi chaqiruvni oldi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.fff.fr/article/3280-la-liste-des-vingt-trois-bleus.html|sarlavha=La liste des vingt-trois Bleus|nashriyot=French Football Federation|sana=26 August 2021|kirish sanasi=26 August 2021|qaralgan sana=2022-07-25|arxivsana=2021-08-26|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210826143014/https://www.fff.fr/article/3280-la-liste-des-vingt-trois-bleus.html}}</ref>. 1-sentyabr kuni 2022-yilgi Jahon chempionati saralash bosqichi doirasida Bosniya va Gersegovinaga qarshi oʻyinning 46-daqiqasida Tomas Lemar oʻrniga maydonga tushdi. 2022-yil 25-mart kuni Chouameni milliy terma jamoa safidagi ilk golini [[Kot-dʼIvuar milliy futbol terma jamoasi|Kot-dʼIvuarga]] qarshi [[Oʻrtoqlik uchrashuvi|oʻrtoqlik uchrashuvida]] kiritdi.
== Karyera statistikasi ==
=== Klub ===
{{Updated|2022-yil 21-may holatiga koʻra}}<ref>{{veb manbasi |url=https://uk.soccerway.com/players/aurelien-tchouaemi/466684/ |title=A. Tchouaméni: Summary |website=Soccerway |publisher=Perform Group |access-date=12 June 2022}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+Klub, mavsum va musobaqalar boʻyicha ishtirok va gollar
! rowspan="2" | Klub
! rowspan="2" | Mavsum
! colspan="3" | Liga
! colspan="2" | Milliy kubok{{Efn|Includes [[Coupe de France]]}}
! colspan="2" | Liga kubogi{{Efn|Includes [[Coupe de la Ligue]]}}
! colspan="2" | Yevropa
! colspan="2" | Boshqa
! colspan="2" | Jami
|-
! Dvizion
! Ishtirok
! Gollar
! Ishtirok
! Gollar
! Ishtirok
! Gollar
! Ishtirok
! Gollar
! Ishtirok
!Gollar
!Ishtirok
! Gollar
|-
| Bordo II
| 2017-18
| Milliy chempionat 3
| 16
| 3
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 16
| 3
|-
| rowspan="3" | Bordo
| 2018-19
| Liga 1
| 10
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 9{{Efn|Appearances in [[UEFA Europa League]]}}
| 1
| colspan="2" | —
| 19
| 1
|-
| 2019-20
| Liga 1
| 15
| 0
| 1
| 0
| 2
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 18
| 0
|-
! colspan="2" | Jami
! 25
! 0
! 1
! 0
! 2
! 0
! 9
! 1
! colspan="2" | —
! 37
! 1
|-
| rowspan="4" | Monako
| 2019-20
| Liga 1
| 3
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 3
| 0
|-
| 2020-21
| Liga 1
| 36
| 2
| 6
| 1
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 42
| 3
|-
| 2021-22
| Liga 1
| 35
| 3
| 4
| 1
| colspan="2" | —
| 11{{Efn|Four appearances and one goal in [[UEFA Champions League]], seven appearances in UEFA Europa League}}
| 1
| colspan="2" | —
| 50
| 5
|-
! colspan="2" | Jami
! 74
! 5
! 10
! 2
! 0
! 0
! 11
! 1
! colspan="2" | —
! 95
! 8
|-
| [[Real Madrid CF|Real Madrid]]
| 2022-23
| [[La Liga]]
| 0
| 0
| 0
| 0
| colspan="2" | —
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
|-
! colspan="3" | Karyera jami
! 115
! 8
! 11
! 2
! 2
! 0
! 20
! 2
! 0
! 0
! 149
! 12
|}
=== Xalqaro ===
{{Updated|2022-yil 13-iyun holatiga koʻra}}<ref name="EUFootball">{{veb manbasi |url=https://eu-football.info/_player.php?id=31604 |title=National football team player Aurélien Tchouaméni |website=EU-Football.info |access-date=12 June 2022}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+Terma jamoa va yil boʻyicha ishtirok va gollar
! Milliy terma jamoa
! Yil
! Ishtirok
! Gollar
|-
| rowspan="2" | [[Fransiya milliy futbol terma jamoasi|Fransiya]]
| 2021
| 7
| 0
|-
| 2022
| 5
| 1
|-
! colspan="2" | Jami
! 12
! 1
|}
{| class="wikitable"
|+Aurelien Tchouaméni tomonidan kiritilgan xalqaro gollar roʻyxati
! scope="col" | {{Abbr|No.|Number}}
! scope="col" | Sana
! scope="col" | Joy
! scope="col" |Oʻyin
! scope="col" | Raqib
! scope="col" | Hisob
! scope="col" | Natija
! scope="col" | Musobaqa
|-
| style="text-align:center;" | 1
| 2022-yil 25-mart
| Stade Velodrome, Marsel, Fransiya
| style="text-align:center;" | 8
|{{Fb|Ivory Coast}}
| style="text-align:center;" | 2-1
| style="text-align:center;" | 2-1
| [[Oʻrtoqlik uchrashuvi|Oʻrtoqlik uchrashuvi]]
|}
== Mukofotlar ==
'''Monako'''
* Fransiya kubogi sovrindori: 2020-21<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=19 May 2021 |title=PSG beat Monaco to win French Cup |language=en-GB |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.com/sport/football/57177755 |access-date=2022-06-21}}</ref>
'''Fransiya'''
* UEFA Millatlar ligasi: 2020-21<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.uefa.com/uefanationsleague/match/2030761--spain-vs-france/|sarlavha=France beat Spain to win Nations League|sana=10 October 2021|kirish sanasi=10 October 2021|nashriyot=UEFA}}</ref>
Shaxsiy
* UNFP Liga 1 yilning eng yaxshi yosh futbolchisi: 2020-21<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=22 May 2021 |title=Trophées UNFP : Tchouaméni (Monaco) élu meilleur espoir |language=fr |trans-title=Trophées UNFP : Tchouaméni (Monaco) elected best hope |work=Le Figaro |url=https://www.lefigaro.fr/sports/football/ligue-1/fil-info/trophees-unfp-tchouameni-monaco-elu-meilleur-espoir-1044748 |access-date=22 May 2021}}</ref>
* UNFP Liga 1 Yil jamoasi: 2020-21<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=24 May 2021 |title=Trophées UNFP : cinq Parisiens, deux Lillois et deux Lyonnais dans l'équipe type |language=fr |trans-title=Trophées UNFP : five Parisiens, two Lillois and two Lyonnais in the typical team |work=Le Figaro |url=https://sport24.lefigaro.fr/football/ligue-1/fil-info/trophees-unfp-cinq-parisiens-deux-lillois-et-deux-lyonnais-dans-l-equipe-type-1045019 |access-date=24 May 2021}}</ref>, 2021-22<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=15 May 2022 |title=L'équipe type de la saison de Ligue 1 aux trophées UNFP avec un trio d'attaque Terrier-Ben Yedder-Mbappé |language=fr |trans-title=The typical team of the Ligue 1 season at the UNFP trophies with an attacking trio Terrier-Ben Yedder-Mbappé |work=L'Équipe |url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/L-equipe-type-de-la-saison-de-ligue-1-aux-trophees-unfp-avec-un-trio-d-attaque-terrier-ben-yedder-mbappe/1333260 |access-date=18 May 2022}}</ref>
== Eslatmalar ==
<references group="lower-alpha" />
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
{{commons category}}
* [https://www.realmadrid.com/en/football/squad/aurelien--tchouameni Profile] Real Madrid CF vebsaytida
* {{UEFA player}}
{{Real Madrid CF tarkibi}}
{{Fransiya terma jamoasining JCH-2022 tarkibi}}
{{DEFAULTSORT:Tchouameni, Aurelien}}
[[Turkum:2000-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]
[[Turkum:Fransiyalik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]]
[[Turkum:FC Girondins de Bordeaux futbolchilari]]
[[Turkum:AS Monaco FC futbolchilari]]
[[Turkum:Real Madrid CF futbolchilari]]
[[Turkum:UEFA Chempionlar ligasida gʻolib boʻlgan futbolchilar]]
[[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2022 oʻyinchilari]]
[[Turkum:UEFA Yevro 2024 oʻyinchilari]]
[[Turkum:UEFA Millatlar ligasida gʻolib boʻlgan oʻyinchilar]]
[[Turkum:Fransiyalik muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Ispaniyadagi muhojir erkak futbolchilar]]
4ecprortwmakapbvfximoxp79wwwt9c
Barry Cable
0
759186
6197818
6048244
2026-07-08T01:19:47Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197818
wikitext
text/x-wiki
'''Barry Thomas Cable''' [[Britaniya imperiyasi ordeni|MBE]] (1943-yil 22-sentyabrda tugʻilgan) — avstraliyalik sobiq [[Futbol|futbolchi]] va murabbiy. Sport tarixidagi eng zoʻr roverlardan biri hisoblangan u Gʻarbiy Avstraliya Futbol Ligasi (WAFL) va Viktoriya Futbol Ligasi (VFL) da yuqori darajadagi 400 dan ortiq oʻyin oʻtkazgan va keyinchalik ikkala musobaqada ham murabbiylik qilgan.
[[Gʻarbiy Avstraliya|Gʻarbiy Avstraliyaning]] Narrogin shahrida tugʻilgan Cable 1962-yilda WANFLda Perth futbol klubida debyut qildi va 1964-yilda musobaqaning eng adolatli va eng yaxshi oʻyinchisi sifatida Sandover medalini qoʻlga kiritdi. Cable 1966-yilgi Avstraliya milliy futbol karnavalida eng yaxshi oʻyinchi sifatida Tassi medali bilan taqdirlangan, shuningdek, Butun Avstraliya terma jamoasida tanlangan. Xuddi shu yili u Perth bilan ketma-ket uchta premer-liganing birinchisida oʻynadi, har yili grand finalning eng yaxshi oʻyinchisi sifatida Simpson medalini, shuningdek, 1968-yilda Sandover medalini qoʻlga kiritdi. Cable 1969-yilgi mavsum oxirida VFLdagi Shimoliy North [[Melburn|Melbourne]] futbol klubida oʻynash uchun Perthni tark etdi va mavsum oxirida Gʻarbiy Avstraliyaga qaytishdan oldin klubning eng yaxshi va eng adolatli mukofoti Sid Barker medalini qoʻlga kiritdi. 1972 va 1973-yillarda klub sardori boʻlgan va keyingi yili uchinchi Sandover medalini qoʻlga kiritgan keyin Perthda yana uch yil oʻtgach, Cable 1974-yilgi mavsumda Shimoliy Melbournega qaytdi. Klubda yana toʻrt yil davomida u 1975 va 1977-yillarda ikkita premer-ligada oʻynadi, keyin esa kapitan-murabbiy East Perth taklifni qabul qilib, yana Perthga qaytdi. Kabel 1979-yilgi mavsum oxirida qishloq xoʻjaligidagi baxtsiz hodisada jarohat olib, oʻyinni tark etdi.
Cable Shimoliy Melbournega murabbiylik qilish uchun 1981-yilda [[Viktoriya (shtat)|Viktoriyaga]] qaytib keldi. U 1984-yilgacha bu vazifani bajargan. Keyinchalik u VFLdagi birinchi yillarida West Coast Eaglesda yordamchi boʻlib ishlagan. Oʻzining futbolchilik faoliyati davomida Gʻarbiy Avstraliyani jami 25 oʻyinda himoya qilgan Cable, shuningdek, 1979-yilgi Karnaval shtatida jamoani boshqargan. Keyinchalik Umumavstraliya jamoasining murabbiyi etib tayinlangan.
== Futboldan keyingi hayot ==
Cablening rafiqasi Helendan ikkita oʻgʻli bor edi. Sheyn, shuningdek, 1989-yilda West Coast Eagles uchun bitta oʻyin oʻtkazdi<ref>[http://www.sportingpulse.com/assoc_page.cgi?c=1-5545-0-0-0&sID=222369 West Australian Football League] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20150530224409/http://www.sportingpulse.com/assoc_page.cgi?c=1-5545-0-0-0&sID=222369 |date=2015-05-30 }} – Aboriginal Football: The Indigenous Game. Retrieved 14 June 2012.</ref>
Cable 1978-yil dekabr oyida Avstraliya futboli qoidalariga xizmatlari uchun [[Britaniya imperiyasi ordeni|Britaniya Imperiyasi ordeni]] aʼzosi boʻldi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=It's an Honour |url=http://www.itsanhonour.gov.au/honours/honour_roll/search.cfm?aus_award_id=1087996&search_type=quick&showInd=true |kirish sanasi=2022-07-31 |arxivsana=2016-10-04 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20161004002710/http://www.itsanhonour.gov.au/honours/honour_roll/search.cfm?aus_award_id=1087996&search_type=quick&showInd=true }}</ref>
== Manbalar ==
{{DEFAULTSORT:Cable, Barry}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1943-yilda tugʻilganlar]]
45dqyb423arl75klm5qj4jyf1pqin81
Barbara Erenrayx
0
764993
6197815
6140170
2026-07-08T00:26:52Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197815
wikitext
text/x-wiki
'''Barbara Erenrayx''' ({{Lang-en|Barbara Ehrenreich}}, [[1941]]-[[26-avgust|yil 26-avgust]], [[Butte (Montana)|Byutte]], [[Montana]]) — amerikalik [[Immunologiya|immunolog]], demokratik sotsialistik va soʻl feministik harakat faoli, publitsist (zamonaviy fosh qiluvchi jurnalistikaning vakili)<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.newyorker.com/magazine/2005/09/26/bait-and-switch|sarlavha=Bait and Switch|nashriyot=newyorker.com|kirish sanasi=2020-11-06|arxivsana=2014-06-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140603234929/http://www.newyorker.com/archive/2005/09/26/050926crbn_brieflynoted3}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://www.nytimes.com/1993/10/17/nyregion/barbara-ehrenreich-s-writing-attracts-an-attentive-audience.html?pagewanted=2|sarlavha=Barbara Ehrenreich's Writing Attracts an Attentive Audience|nashriyot=nytimes.com|kirish sanasi=2020-11-06|arxivsana=2022-01-14|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220114103655/https://www.nytimes.com/1993/10/17/nyregion/barbara-ehrenreich-s-writing-attracts-an-attentive-audience.html?pagewanted=2}}</ref>.
== Biografiya ==
Barbara 1968-yilda Rokfeller universitetida doktorlik dissertatsiyasini oldi<ref>{{Veb manbasi|url=http://barbaraehrenreich.com/barbara_ehrenreich.htm|sarlavha=Barbara Ehrenreich|nashriyot=barbaraehrenreich.com|access-date=2022-08-03|archive-date=2011-06-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20110623005647/http://barbaraehrenreich.com/barbara_ehrenreich.htm}}</ref>. U Nyu-York davlat universiteti, Nyu -York universiteti [[Kaliforniya universiteti|va Kaliforniya universitetlarida dars bergan]].
Amerika demokrat sotsialistlarining faxriy raisi. U Ralf Nader (2000), Dennis Kucinich va [[John Kerry|Jon Kerri]] (2004), [[Barack Obama|Barak Obama]] (2008) nomzodlarini qoʻllab-quvvatlagan.
Eng mashhur kitoblari: {{Tarjima qilinmagan 5|Nickel and Dimed: On (Not) Getting By in America}} (2001; 2010-yilda, Amerika kutubxonachilar assotsiatsiyasi maʼlumotlariga koʻra, kutubxonadan olib tashlashga eng koʻp urinilgan 10 ta kitob roʻyxatiga kiritilgan, shuningdek, Guardianning <nowiki>XXI</nowiki> asrning 100 ta eng yaxshi kitobi roʻyxatiga ham), {{Tarjima qilinmagan 5|Dancing in the Streets: A History of Collective Joy}} (2007), Smile Or Die: How Positive Thinking Fooled America and the World (2009).
1998-yilda u Amerika Gumanistlar Assotsiatsiyasi tomonidan „Yil insonparvari“ unvonini oldi.
2006-yilda u mehnat huquqlarini himoya qilishga qaratilgan United Professionals tashkilotining hammuassisi edi.
Barbara oʻzini toʻrtinchi avlod [[Ateizm|ateisti]] deb ataydi.
== Shaxsiy hayoti ==
U 1966-yildan 1977-yilgacha Jon Erenrayx bilan nikohda yashagan va nikohda ikki farzand koʻrgan: huquq professori va jurnalist Roza Bruks va yozuvchi Ben Ehrenreich<ref>{{Veb manbasi|til=en-US|url=https://www.businessinsider.com/ben-ehrenreich-david-grann-new-yorker-gq-atlantic-2011-5|sarlavha=Meet The Los Angeles Writer Who Beat The New Yorker, GQ, And The Atlantic|muallif=Noah Davis|ish=Business Insider|kirish sanasi=2022-01-18|arxivsana=2022-01-18|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220118201118/https://www.businessinsider.com/ben-ehrenreich-david-grann-new-yorker-gq-atlantic-2011-5}}</ref>. U 1983-yildan 1993-yilgacha Gari Stivenson bilan nikohda boʻlgan<ref>{{Veb manbasi|url=http://oasis.lib.harvard.edu/oasis/deliver/~sch01203|sarlavha=Ehrenreich, Barbara. Papers of Barbara Ehrenreich, 1922-2007 (inclusive), 1963-2007 (bulk): A Finding Aid|ish=web.archive.org|sana=2011-12-16|kirish sanasi=2022-01-18|archive-date=2011-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20111216220246/http://oasis.lib.harvard.edu/oasis/deliver/~sch01203}}</ref>.
== Eslatmalar ==
{{Manbalar}}
== Havolalar ==
* [http://www.barbaraehrenreich.com/ Shaxsiy veb-sayt]
* [https://www.nytimes.com/ref/opinion/ehrenreich-bio.html New York Times sharhlovchisi profili]
* [https://web.archive.org/web/20120608202721/http://www.great-quotes.com/quotes/author/Barbara/Ehrenreich Iqtibos]{{Ref-en}} <small class="ref-info" style="cursor:help;" title="на английском языке">)</small>
* Erenrayxning rus tilidagi asarlari:
** [http://ravnopravka.ru/?p=185 Ayollar koʻproq baxtsizmi? Yoki hammamiz ishonuvchan boʻlib qoldikmi?]{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[:en:Guernica Magazine|Guernica jurnali]] 13.10.2009
** [http://left.ru/2012/3/ehrenreich214.phtml Hukumatlar va korporatsiyalar kambagʻallarni qanday talon-toroj qilmoqdalar] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160305092330/http://left.ru/2012/3/ehrenreich214.phtml |date=2016-03-05 }}
** [http://krotov.info/lib_sec/26_ae/aere/nrayh.htm Urush biologiyasi haqida] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120515055606/http://krotov.info/lib_sec/26_ae/aere/nrayh.htm |date=2012-05-15 }}
** [http://theoryandpractice.ru/posts/7073-illyuziya-i-samoobman-pochemu-nelzya-byt-pozitivnym Xayol va oʻz-oʻzini aldash: nima uchun siz ijobiy boʻla olmaysiz. Maʼruza matni] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20130824093815/http://theoryandpractice.ru/posts/7073-illyuziya-i-samoobman-pochemu-nelzya-byt-pozitivnym |date=2013-08-24 }}
** [http://www.polismi.ru/politika/obratnaya-storona-zemli/238-novoe-otkrytie-nishchety.html Qashshoqlikni qayta kashf] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20131214060638/http://www.polismi.ru/politika/obratnaya-storona-zemli/238-novoe-otkrytie-nishchety.html |date=2013-12-14 }}
{{DEFAULTSORT:Erenrayx, Barbara}}
[[Turkum:2022-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:1941-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:26-avgustda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Jurnalistlar]]
ror0041rryj7rqukozcp5wobayw6ccl
Thống Nhất stadioni
0
774584
6197971
6145420
2026-07-08T05:41:21Z
Erkinjonov Bobur Mirzo
254938
/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */
6197971
wikitext
text/x-wiki
{{Stadion bilgiqutisi
| stadium_name = Thống Nhất Stadium
| bgcolor =
| nickname =
| image = [[File:Thống Nhất Stadium 2022.jpg|250px]]
| fullname = Trung tâm Thể dục - Thể thao Thống Nhất
| location = [[Ho Chi Minh City]], [[Vyetnam]]
| coordinates =
| broke_ground =
| built =
| opened = 1931-yil 18-oktabr
| renovated = 1967–1968, 2002–2003, 2005–2007, 2017–2019
| expanded =
| closed =
| demolished =
| owner = Vyetnam hukumati
| operator = Ho Chi Minh City Department of Culture,
| surface =
| construction_cost =
| architect =
| structural engineer =
| services engineer =
| general_contractor =
| project_manager =
| main_contractors =
| former_names =
| tenants = Ho Chi Minh City F.C.
| seating_capacity = 15,000
| dimensions =
| scoreboard =
}}
'''Thống Nhất stadioni''' ({{Lang-vi|Sân vận động Thống Nhất}}) — [[Vyetnam|Vetnamning]] [[Xoshimin|Xoshimin shahridagi]] stadion. U Dao Duy Từ koʻchasi, 138, 6-boʻlim, 10-okrugda joylashgan. Hozir u asosan [[futbol]] oʻyinlari uchun foydalaniladi va V.Leaguening Sai Gon va Thành Phố Hồ Chí Minh uchun uy stadioni hisoblanadi. Stadion 15 000 tomoshabinga moʻljallangan.<ref name=":0">{{Veb manbasi|muallif=Đức Nguyễn|sarlavha=Sân Thống Nhất được lắp đèn mới, cải tạo mặt cỏ|url=http://bongdaplus.vn/san-thong-nhat-duoc-lap-den-moi-cai-tao-mat-co-2117721803.html|ish=Bóng đá Plus|kirish sanasi=1 March 2020|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190704031835/http://bongdaplus.vn/san-thong-nhat-duoc-lap-den-moi-cai-tao-mat-co-2117721803.html|arxivsana=4 July 2019|til=vi}}</ref>
== Tarixi ==
1929-yilda Chợ Lớn shahar komissiyasi shaharda yangi stadion qurishga qaror qildi. Stadion oʻsha paytdagi shahar komissiyasi raisi Filipp Oreste Renault sharafiga ''Renault Field'' nomini oldi. Stadion 1931-yil 18-oktabrda Cho Lon politsiyasi va Gia Din Stars o‘rtasidagi futbol o‘yini chog‘ida Cho Lon jamoasi 1:0 hisobida g‘alaba qozongan. Dastlab stadion faqat 20 pogʻonali tomoshabinlar tribunasidan iborat boʻlib, tribuna sement tomi bilan qoplangan.<ref>{{Veb manbasi|url=http://thethao.sggp.org.vn/tu-san-renault-den-san-thong-nhat-205355.html|sarlavha=Từ sân Renault đến sân Thống Nhất|sana=2013-10-18|ish=Sai Gon Giai Phong|kirish sanasi=2018-07-22}}</ref>
=== 1955-1975 yillar ===
1959-yildan 1960-yil oktyabrigacha stadionga yangi tribunalar va yoritish tizimi qoʻshildi, asosiy tribuna kengaytirildi. Ushbu kengayish stadion sigʻimini 30 000 kishigacha oshirdi. Keyin stadion yana ''Cộng Hòa Stadium'' („Respublika stadioni“) deb oʻzgartirildi. 1967-yilda stadion qayta taʼmirlandi.
1955 va 1975-yillar oraligʻida bir qator yirik sport tadbirlariga guvoh boʻlgan, jumladan 1964-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarigacha boʻlgan Janubiy Vetnam va [[Janubiy Koreya milliy futbol terma jamoasi|Janubiy Koreya]] oʻrtasidagi futbol oʻyinini tomosha qilish uchun 30 000 kishidan ortiq olomon ishtirok etgan.1966-yilda Janubiy Vetnam tomonidan qoʻlga kiritilgan Merdeka kubogi stadionda saqlangan.
[[Vyetnam urushi|Vetnam urushi paytida]] shuningdek, Vyetkong tomonidan terroristik hujumlar natijasida stadion zararlanadi.1965-yil 4-oktyabrda portlovchi moddalar natijasida 11 kishi oʻlgan va 42 kishi yaralangan.<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=2010-04-17 |title=Người khai hỏa giữa nội đô Sài Gòn |trans-title=Firefighters are in the center of Saigon |work=Tuổi Trẻ |url=http://tuoitre.vn/chinh-tri-xa-hoi/phong-su-ky-su/373911/nguoi-khai-hoa-giua-noi-do-sai-gon.html |access-date=2018-04-30}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |title=A Study of the Use of Terror by the Vietcong |page=14 |url=http://www.vietnam.ttu.edu/star/images/044/0440416006.pdf |access-date=2022-08-12 |archive-date=2006-10-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061011065501/http://www.vietnam.ttu.edu/star/images/044/0440416006.pdf }}</ref>
=== 1975-yildan keyin ===
1975-yil 2-sentabrda Xải Quan FC va Ngân Han FC oʻrtasidagi futbol oʻyini boʻlib oʻtgandan soʻng, stadion ''Thống Nhất Stadium'' („Qayta birlashish stadioni“) deb nomlandi.
Stadion 1975-yilda klub tashkil topganidan beri Hồ Chí Minh City FC joylashgan. 1995 va 2002-yillar oraligʻida, u shuningdek, Hồ Chí Minh City Police FC ning uy stadioni boʻlgan.
2002-yilda stadionni 2003-yilgi [[Janubi-Sharqiy Osiyo]] oʻyinlarida erkaklar oʻrtasidagi B guruhi oʻyinlarini oʻtkazish uchun taʼmirlash ishlari olib borildi.<ref>{{Veb manbasi|url=https://nld.com.vn/the-thao/hon-23-ti-dong-nang-cap-svd-thong-nhat-56071.htm|sarlavha=Hơn 23 tỉ đồng nâng cấp SVĐ Thống Nhất|sana=2001-12-18|ish=Nguoi Lao Dong|til=vi|kirish sanasi=2018-07-22}}</ref> 2003-yilgacha Mỹ Đình milliy stadioni qurib bitkazilgunga qadar bu yerda odatda [[Xanoy]]dagi Hàng DĐẫy stadioni bilan birga Vetnam milliy futbol jamoasi oʻyinlarini oʻtkazar edi.
2016-yilda Sai Gòn FC V.Leaguedagi birinchi mavsumi uchun Thong Nhatni uy stadioni sifatida foydalangan.
== Foydalanish ==
Stadion oʻz tarixi davomida turli xil mahalliy va xalqaro sport va koʻngilochar tadbirlarga mezbonlik qilgan. Eng mashhur sport voqealaridan baʼzilari quyida keltirilgan
* 1964 yil yoshlar oʻrtasidagi Osiyo chempionati
* 1998 yil AFF chempionati
* 2003 Janubi-Sharqiy [[Osiyo oʻyinlari]] (erkaklar futboli)
* 2008 yilgi ayollar oʻrtasidagi Osiyo kubogi
* 2010 yilgi AFF U-19 yoshlar chempionati
* 2011 yil U-19 ayollar oʻrtasidagi Osiyo chempionati
* 2012 yilgi AFF U-19 yoshlar oʻrtasidagi chempionati
* 2012 yilgi AFF ayollar chempionati
* 2014 yilgi ayollar oʻrtasidagi Osiyo kubogi
* 2015 yilgi AFF ayollar chempionati
* 2016 yilgi engil atletika boʻyicha oʻsmirlar oʻrtasidagi Osiyo chempionati
== Havolalar ==
* [http://stadiumdb.com/stadiums/vie/thong_nhat_stadium StadiumDB rasmlari]
== Manbalar ==
{{Manbalar}}
[[Turkum:Vyetnamdagi futbol stadionlari]]
c9pb51honedyw77rr5qje4h93mgm09o
Foydalanuvchi:Umarxon III/qumloq
2
779621
6197798
6197475
2026-07-07T21:49:47Z
Umarxon III
18267
+
6197798
wikitext
text/x-wiki
'''Oʻchirish siyosati''' — Vikipediyaning kontent mezonlariga javob bermaydigan maqolalar, media fayllar, boshqa sahifalar qanday aniqlanishi va Vikipediyadan oʻchirib tashlanish jarayonini tasvirlaydi. Vikipediyadan quyida tavsiflangan jarayonlar orqali koʻplab sahifalar oʻchirib tashlanadi.
Vikipediyada sahifa oʻchirish joriy versiyani va [[Yordam:Tahrirlar tarixi|barcha oldingi versiyalarni]] yoʻq qiladi. Har qanday foydalanuvchi sahifalar kontentini [[VP:Vandalizm|oʻchirishi mumkin]], bu holatda sahifa eski holiga qaytariladi. Administratorlar va xulosa chiqaruvchilar oʻchirishni amalga oshirishi mumkin. Administratorlar oʻchirilgan sahifalarni [[Yordam:Oʻchirilgan sahifani koʻrish|koʻrishi]] hamda oʻchirishni bekor qilib, sahifani tiklashi mumkin. Bu kabi harakatlar (koʻrishdan tashqari) [[Special:Log/delete|oʻchirish jurnalida]] qayd etiladi. Agar sahifani oʻchirish boʻyicha [[Vikipediya:Konsensus|konsensusga]] shubha boʻlsa, administratorlar odatda oʻchirmaydi.
== Oʻchirish sabablari ==
Oʻchirish sabablari quyidagilardan iborat, ammo ular bilan cheklanmaydi (agar iloji boʻlsa, butun sahifani oʻchirishdan koʻra muammoli boʻlimni yaxshilash yoki oʻchirish afzalroq boʻlsa):
* [[Vikipediya:Tezda oʻchirish mezonlari|Tezda oʻchirish mezonlari]]dan kamida bittasiga javob beradigan kontent.
* [[Vikipediya:Mualliflik huquqlari|Mualliflik huquqining buzilishi]] va [[Vikipediya:Insofli foydalanish mezonlari|noerkin kontent talablarini]] buzadigan boshqa materiallar.
* [[Vikipediya:Vandalizm|Vandalizm]], xato [[Vikipediya:Yoʻnaltitishlar|yoʻnaltirishlar]], [[Vikipediya:Hujum sahifasi|obroʻsizlantiruvchi kontent]] va [[Vikipediya:Mazmunsiz matn|bemaʼnilik]].
* Noensiklopedik maʼlumotlar, reklama, [[Vikipediya:Spam|spam]].
* Bir nechta [[Vikipediya:Fikrlarni ajratish|bir xil boʻlgan kontent]] (agar birlashtirish yoki qayta yoʻnaltirish talab qilinmasa)
* [[Vikipediya:Nufuzli manbalar|Ishonchli]] deb hisoblanmaydigan maqolalar, jumladan, [[Vikipediya:Vikipediya — lugʻat emas|neologizmlar]], [[Vikipediya:Mustaqil tadqiqotlarning taqiqlanganligi|original nazariyalar, xulosalar]] hamda [[Vikipediya:Soxta xabarlar|soxta xabarlar]].
* Manbalarni tekshirish [[Vikipediya:Tasdiqlash imkoniyatining mavjudligi|imkonsizligi]].
* Mavzulari [[Vikipediya:Ensiklopedik ahamiyat|ahamiyatlilik mezonlariga]] javob bermaydigan maqolalar.
* Vikipediyaning [[Vikipediya:Tirik insonlar biografiyalari|tirik insonlar biografiyalariga oid qoidalarini]] buzadigan maqolalar.
* Ortiqcha yoki foydasiz andozalar.
* [[Vikipediya:Haddan ortiq turkumlashtirish|Ortiqcha tasniflashni]] ifodalovchi turkumlar.
* Foydalanilmagan, eskirgan yoki [[Vikipediya:Noerkin kontent|foydalanish shartlarini]] buzadigan [[Yordam:Fayllar|fayllar]].
* [[Vikipediya:Maqola|Maqola]], [[Vikipediya:Andozalar|andoza]], [[Vikipediya:Loyiha|loyiha]] yoki [[Vikipediya:Foydalanuvchi sahifalari|foydalanuvchi]] nomfazosidan mazkur nomfazolar uchun belgilangan siyosatga zid boʻlgan holda foydalanish.
* Ensiklopediya uchun [[Vikipediya:Vikipediya nima emas|mos boʻlmagan]] boshqa har qanday kontent.
== Oʻchirishning muqobil usullari ==
=== Tahrirlash va muhokama ===
{{main|Vikipediya:Tahrirlash siyosati}}
Agar tahrirlash oʻchirishdan afzalroq boʻlsa, sahifani oʻchirish oʻrniga tahrirlash kerak. Sahifa tarkibiga qarshi vandalizmning aksariyat holatlarini istalgan foydalanuvchi tuzatishi mumkin.
Sahifa mazmuni boʻyicha nizolar (odatda, jiddiy holatlar bundan mustasno) oʻchirish orqali hal qilinmaydi. Kontent bilan bogʻliq muammolar tegishli munozara sahifasida muhokama qilinishi kerak va avvalo nizolarni hal qilishning muqobil usullaridan foydalanish kerak. Masalan, [[Vikipediya:Fikr bildirish uchun soʻrovlar|fikrlashish soʻrovlarini]] berish kerak. Aslida hal qilinmagan kontent nizolari boʻlgan oʻchirish haqidagi munozaralar mavzuga aloqador boʻlmagan foydalanuvchi tomonidan yopilishi va muhokama sahifasiga yoki boshqa tegishli forumga oʻtkazilishi mumkin.
== Tez kirish ==
Agar muhim mavzudagi maqola tekshirilishi imkoniyatining mavjudligi yoki betaraflik tamoyillarini jiddiy ravishda buzsa, [[Vikipediya:Oʻchirishga]] sahifasida muhokama asosida chala holga qisqartirilishi yoki butunlay oʻchirilishi mumkin.
Siyosat yoki qoidalarga oid kelishmovchiliklar ularni oʻchirish bilan hal qilinmaydi. Shu kabi, foydalanuvchi sahifalari bilan bogʻliq muammolar ham foydalanuvchi bilan muhokama orqali hal qilinishi kerak.
=== Teglash ===
* Xato yozilganligi uchun {{tl|copyedit}}
* Tajribalilar eʼtiborini talab qiladigan maqolalar uchun {{tl|Expert needed}}
* Xorijiy tilda yozilgan maqolalar uchun {{tl|Not Uzbek}}
* Xatolik uchun {{tl|POV}}
* Qisqa maqola uchun {{tl|Stub}}
* Tasdiqlanmaganligi uchun {{tl|More citations needed}}
* Katta maqolaga birlashtirish mumkin boʻlgan kichik maqola uchun {{tl|Merge}}
* Boshqa muammolar uchun {{tl|Cleanup}}.
Xato nomlangan sahifalarni shunchaki [[Vikipediya:Sahifani koʻchirish|qayta nomlash]] mumkin. Nomlashga doir nizolar munozara qilinadi yoki soʻralgan harakatlarda sanab oʻtiladi.
Tirik insonlar biografiyalariga {{tl|notability}} tegini qoʻyishda ehtiyot boʻling.
=== Birlashtirish ===
Qisqa va kengaytirilishi ehtimoli kam boʻlgan maqolalar kattaroq maqolalar yoki roʻyxatlarga [[Vikipediya:Birlashtirish|birlashtirilishi]] mumkin. Masalan, [[Vikipediya:Ensiklopedik ahamiyat (kishilar)|mashhur shaxsning]] oila aʼzolari haqidagi maʼlumotlar odatda ushbu mashhur shaxs haqidagi maqolaga kiritiladi yoki birlashtiriladi. Eʼtiborga molik boʻlmagan badiiy elementlar haqidagi sahifalar odatda roʻyxat maqolalariga yoki ular paydo boʻlgan badiiy asarlar haqida maqolalarga birlashtiriladi.
Agar ikki sahifa takrorlangan yoki boshqa tarzda keraksiz boʻlsa, ulardan biriga birlashtirilib, umumiy sarlavha ostida yoʻnaltirilishi kerak. Bu jarayon muhokama talab qilmaydi.
Eʼtibor bering, „birlashtirish va oʻchirish“ natijasida, [[Vikipediya:Mualliflik huquqlari|muallifilik huquqi bilan bogʻliq]] muammolar kelib chiqishi mumkin. [[Vikipediya:Birlashtirish va oʻchirish]] inshosi bu mavzu muhokamasi uchun asos, [[Vikipediya:Oʻchirish yoki birlashtirish]] esa boshqa holatlar uchun asos boʻladi.
=== Yoʻnaltirish ===
Sahifani boʻshatib, [[Vikipediya:Yoʻnaltirishlar|yoʻnaltirish]] berish mumkin.
=== Qisman oʻchirish ===
Matn yoki tasvirlar bilan bogʻliq mualliflik huquqi buzilishi holatlarida, maʼlumotlar qisman oʻchirilishi mumkin. Matn holatida, bu mazmunni qayta yozish yoki bitta satrlik gap bilan almashtirishni anglatishi mumkin. Mualliflik huquqining buzilishi aniqlangan zahoti imkon qadar tezroq olib tashlanishi kerak.
=== Boshqa loyihalar ===
{{see also|Vikipediya:Vikilararo qaydlar}}
Baʼzi maqolalar Vikipediyaga tegishli emas, lekin ular Vikimedianing ostloyihalaridan biriga mos keladi. Ularni birlashtirish yoki oʻchirishni amalga oshirmasdan, nusxalash mumkin. Agar oʻchirilishi kerak boʻlgan sahifa xuddi shu nom ostida qayta yaratilishi mumkin boʻlsa, uni tegishli loyihaning yanada mos keladigan maqolasiga [[Vikipediya:Yumshoq yoʻnaltirish|yumshoq yoʻnaltirishga]] aylantirish mumkin.
Quyidagi loyihalarga maqolalar qabul qilinishi mumkin emasligini unutmang:
* Vikilugʻat vikilararo yoʻnaltirishlarni qabul qilmaydi
* Vikiyangiliklar maqolalarning yangiligiga talablar qoʻyadi va boshqa litsenziyadan foydalanadi
== Jarayonlar ==
{{see also|Vikipediya:Oʻchirish jarayoni}}
Oʻchirish toʻrtta asosiy jarayondan iborat, ularning ikkitasi ushbu jarayonlar oʻchirishlarning natijalarini koʻrib chiqish va bekor qilish uchundir.
=== Mualliflik huquqi buzilishi ===
Huquqiy sabablarga koʻra, Vikipediya mualliflik huquqini buzuvchi kontentni joylashtira olmaydi.
* '''Qayerdan topish mumkin''': [[Vikipediya:Mualliflik huquqi muammolari|Mualliflik huquqi muammolari]] va [[Vikipediya:Muhokama uchun fayllar|Munozarali fayllar]]
* '''Buni qanday qilish mumkin''': [[Vikipediya:Muhokama uchun fayllar|Munozarali fayllar]] sahifasiga qarang. Boshqa sahifalar uchun, imkon boʻlsa, buzilishni olib tashlang yoki sahifani toʻliq {{tl|subst:copyvio}} bilan almashtirish uchun tahrirlang. Butun sahifada aniq mualliflik huquqi buzilishi uchun, sahifa tarixida mualliflik huquqi boʻlmagan versiyalar yoʻqligini tekshirib, {{tl|db-copyvio|url=...}} ni tezda oʻchirish uchun belgilashingiz mumkin.
* '''Agar rozi boʻlmasangiz''': Matn yoki rasm mualliflari bilan bogʻlanib, ularning asarlarini (1) maqbul litsenziya ostida (matn uchun bu CC BY-SA va GFDL birgalikda litsenziyalangan, CC BY-SA yoki CC BY-SA ga mos) yoki (2) ommaviy foydalanishga chiqarishga tayyormi, deb tekshiring. „Faqat Vikipediyada“ yoki „faqat notijorat maqsadlarda“ asardan foydalanish uchun ruxsat yetarli emas, chunki u bizning litsenziyamizga mos kelmaydi.
* '''Qayta nomzodlik''': Mualliflik huquqi bilan himoyalangan kontentning qayta yaratilishi quyida koʻrsatilganidek tezda oʻchiriladi. Bunday kontentni qayta yaratishni talab qilish mumkin emas.
=== Tezda oʻchirish ===
Sahifalar tezda oʻchirish mezonlaridan biri yoki bir nechtasiga javob bersa, muhokamasiz oʻchirilishi mumkin. Tezda oʻchirish Vikipediyaga shunchalik ahamiyatsiz boʻlgan sahifalarni olib tashlash uchun moʻljallangan boʻlib, ular oʻchirish muhokamasidan omon qolish imkoniyatiga ega emas. Tez oʻchirish faqat aniq holatlarda qoʻllanilishi kerak.
Agar sahifa oldingi oʻchirish muhokamasidan keyin oʻchirilmagan boʻlsa, uni tezda oʻchirish mumkin emas, aga mualliflik huquqi buzilmagan boʻlsa. Hozirda oʻchirish uchun koʻrib chiqilayotgan yoki muhokama qilinayotgan sahifalar (quyida qarang) Quick Delete orqali olib tashlanishi mumkin.
* '''Qayerdan topish mumkin''': Oʻchirish uchun belgilangan barcha sahifalar roʻyxatini Category:Proposed removal boʻlimida hamda avtomatik yaratilgan xulosalar jadvalida topishingiz mumkin.
* '''Buni qanday qilish mumkin''': Sahifani tahrirlab, yuqoriga quyidagi matnni qoʻshing: {{subst:prod|reason}}, argumentlaringizni „reason“ maydoniga yozing.
* '''Agar rozi boʻlmasangiz''': taklif qilingan oʻchirishga rozi boʻlmagan har qanday foydalanuvchi tegni shunchaki olib tashlashi mumkin. Sahifani oʻchirib tashlagandan keyin ham, har qanday muharrir istalgan administrator tomonidan sahifani faqat soʻrov boʻyicha tiklashi mumkin. Har ikkala holatda ham, foydalanuvchiga sahifadagi taxminiy muammoni tuzatish tavsiya etiladi. Maqolaning munozara sahifasining boshida {{tl|old prod}} ni qoʻshish ham tavsiya etiladi.
* '''Qayta nomzodlik''': Sahifani oʻchirish taklifiga eʼtiroz bildirilsa, uni yana oʻchirish taklif qilinmasligi mumkin. Agar foydalanuvchi hali ham sahifani oʻchirish kerak deb hisoblasa, oʻchirish muhokamasidan quyidagicha foydalanishingiz kerak.
=== Tirik insonlarning biografiyalarini oʻchirish taklifi ===
Manba koʻrsatilmagan biografiyalarni oʻchirishning taklif qilingan jarayoni tirik insonlarning biografiyalarida har qanday shaklda kamida bitta manba (havolalar, tashqi havolalar va boshqalar, ishonchli yoki boshqa) boʻlishi kerakligini talab qiladi. Maqolada mavzu boʻyicha kamida bitta ishonchli manba keltirilmaguncha, {{tl|prod blp}} tegi olib tashlanishi mumkin emas. Agar hech biri taqdim etilmasa, maqola yetti kundan keyin oʻchirilishi mumkin. Bu boshqa oʻchirish jarayoniga taʼsir qilmaydi.
=== Oʻchirish muhokamasi ===
Yuqoridagi uchta turkumga kirmaydigan sahifalar oʻchirish muhokama forumlaridan birida muhokamadan soʻng oʻchirib tashlanishi mumkin, uning natijalarini [[Vikipediya:Oʻchirishni koʻrib chiqish]] sahifasida (quyida koʻring) koʻrish mumkin. Bunga bahsli tezkor oʻchirishlar yoki taklif qilingan oʻchirishlar kiradi. Bu yerda ishtirok etishni istagan foydalanuvchilar sahifa bilan nima qilish kerakligi haqida oʻz fikrlarini bildirishlari mumkin.
Bu jarayonlar foydalanuvchilar soni bilan belgilanmaydi, shuning uchun har bir foydalanuvchi qoidalarga binoan oʻz fikrini bildirishi mumkin. Muhokama davri kamida yetti kun davom etadi. Agar sahifalarni oʻchirish boʻyicha kelishuvga erishilgan boʻlsa, bu keyinchalik administrator tomonidan hal qilinadi. Agar biror foydalanuvchi aniqroq kelishuvga erishish uchun koʻproq vaqt kerak deb hisoblasa, muhokama davri tugaganidan keyin kamroq javob olgan nomzod roʻyxatga qayta kiritilishi mumkin.
Vikipediya muhitidan tashqaridagi odamlardan muhokama natijasiga taʼsir qilish maqsadida unda ishtirok etishni soʻrash nooʻrin hisoblanadi; [[Vikipediya:Qoʻgʻirchoq|qoʻgʻirchoqlar]] bildirgan izohlar eʼtiborsiz qoldirilishi mumkin. Ular oʻchirilmaydi, lekin foydalanuvchi „muhokamada ishtirok etish darajasida emas“ degan maʼnoni anglatuvchi {{tl|spa}} tegi bilan belgilanishi mumkin. Haddan tashqari holatlarda, oʻchirish haqidagi muhokama qisman himoyalangan boʻlishi mumkin.
Nizo tufayli oʻchirishni soʻrash ham nooʻrin. Bunday nizolar butun sahifani oʻchirish bilan hal qilinmaydi; buning oʻrniga nizolarni hal qilish kerak.
* '''Qayerdan topish mumkin''': Maqolalar, turkumlar, fayllar, yoʻnaltirishlar, andozalar va boshqa barcha sahifalar uchun alohida jarayon mavjud.
* '''Buni qanday qilish mumkin''': Tegishli jarayon uchun sahifaning yuqori qismidagi koʻrsatmalarga amal qiling.
* '''Agar rozi boʻlmasangiz''', iltimos, jarayonning tegishli sahifasiga oʻting va nima uchun rozi emasligingizni tushuntiring. Tegni sahifadan olib tashlamang. Ushbu jarayon haqida qoʻshimcha maʼlumot olish uchun, iltimos, oʻchirish qoʻllanmasiga qarang.
* '''Qayta nomzodlik''': Sahifani oʻchirish boʻyicha munozara tugagandan soʻng va kelishuvga erishilmagandan soʻng yoki agar kelishuv sahifani saqlab qolish haqida boʻlsa, foydalanuvchilar sahifani yaxshilash uchun vaqt berish maqsadida oʻsha sahifani oʻchirish uchun qayta nomzod koʻrsatishdan oldin yetarlicha vaqt kutishlari kerak. Oldingi munozaradan koʻp oʻtmay qilingan qayta nomzodlar odatda tezda yopiladi. Boshqa natijaga umid qilib sahifani qayta nomzod koʻrsatish xato boʻlishi mumkin.
=== Sahifani oʻchirish ===
Oʻchirish muhokamasi asosida sahifani oʻchirish faqat konsensus mavjud boʻlgandagina amalga oshirilishi kerak. Shuning uchun, agar kelishuv boʻlsa, sahifa saqlanib qoladi va yana normal tahrirga, birlashtirishga yoki kerak boʻlganda qayta yoʻnaltiriladi. Muayyan sharoitlarda kam eʼtibor beriladigan oʻchirish munozaralari taklif qilingan oʻchirishlar sifatida koʻrib chiqilishi mumkin.
=== Tarjimai hollar va tirik shaxslar biografiyalarini oʻchirish ===
Nisbatan notanish, jamoat arbobi boʻlmagan shaxslarning biografik maqolalari boʻyicha muhokamalar, agar subyektning oʻzi maqolani oʻchirishni soʻragan boʻlsa va uni „saqlab qolish uchun aniq konsensus mavjud boʻlmasa“, „oʻchirilsin“ degan xulosa bilan yopilishi mumkin. Notanish, jamoat arbobi boʻlmagan shaxslar haqidagi manbasi zaif biografik maqolalar, agar muhokamalarda oʻchirishga hech bir foydalanuvchi qarshilik qilmasa, muhokamalar yakunlangach oʻchirib yuborilishi mumkin. Agar har qanday biografik maqolani (taniqli yoki kam taniqli shaxs boʻlishidan qatʼi nazar) oʻchirish muhokamasiga nomzoddan tashqari boshqa tahrirchilardan juda kam izoh bildirilgan yoki umuman izoh bildirilmagan boʻlsa, xulosa qilinishi mumkin.
=== Qoralamani oʻchirish ===
Agar maqola ensiklopedik maqolalar uchun ajratilgan asosiy nomfazoga oid standartlarga javob bermasa, uni qoralama nomfazosiga koʻchirish mumkin. Agar u yerda olti oy davomida tahrir qilinmasa, uni tezkor oʻchirishga nomzod qilib koʻrsatish mumkin boʻladi.
Oʻchirishni koʻrib chiqish
=== Oʻchirishni qayta koʻrib chiqish ===
Agar sahifa xato tufayli oʻchirilgan, oʻchirilishi kerak boʻlsa-da oʻchirilmagan yoki oʻchirish muhokamasi xato yopilgan deb hisoblasangiz, buni oʻchirishni amalga oshirgan yoki muhokamani yopgan foydalanuvchi bilan uning munozara sahifasida muhokama qilishingiz lozim. Agar bu bilan masala hal etilmasa, siz [[Vikipediya:Oʻchirishni koʻrib chiqish]] sahifasida muhokama yopilishini qayta koʻrib chiqishni soʻrashingiz mumkin.
Agar sahifa (ushbu qoidaga koʻra) jarayondan tashqari, yaʼni ochiqdan-ochiq qoidabuzarlik bilan oʻchirilgan boʻlsa, administrator uni darhol qayta tiklashni tanlashi mumkin. Bunday holda, sahifani oʻchirgan administrator xabardor qilinishi kerak. Biroq, konsensusga erishmasdan bunday qayta tiklashlar buzgʻunchilik deb qaralishi mumkin, shuning uchun ularni ehtiyotkorlik bilan amalga oshirish lozim.
Agar maqola mazmuni yetarli emasligi yoki nomaqbul mazmunga egaligi uchun oʻchirib tashlangan boʻlsa (bu koʻpincha tezkor oʻchirishlarda kuzatiladi) va siz shu mavzuda yaxshiroq maqola yaratmoqchi boʻlsangiz, buni bemalol, hech qanday koʻrib chiqishlarsiz amalga oshirishingiz mumkin. Manbalar bilan tasdiqlangan maqola yaratish imkoniyati boʻla turib, manbasiz maqola yuzasidan oʻchirishni koʻrib chiqish jarayoniga murojaat qilish vaqtni behuda sarflashdir.
Oʻchirishni koʻrib chiqish jarayoni shunchaki ovozlar soni bilan emas, balki [[Vikipediya:Konsensus|konsensus]] (umumiy kelishuv) asosida hal qilinadi. Koʻrib chiqish odatda yetti kun davom etadi, agar natija noaniq boʻlsa, bu muddat uzayishi mumkin.
Agar kimdir maqolani baribir oʻchirishni istasa va uni oʻchirishga nomzod qilib koʻrsatsa, bekor qilingan oʻchirishlar qaytadan oʻchirish muhokamasiga qoʻyilishi mumkin.
* '''Qayerdan topish mumkin''': Vikipediya:Oʻchirishni koʻrib chiqish
* '''Buni qanday qilish kerak''': Sahifaning yuqorisidagi koʻrsatmalarga amal qiling.
* '''Agar rozi boʻlmasangiz''': Koʻrib chiqish sahifasiga oʻting va nima uchun rozi emasligingizni tushuntiring.
* '''Qayta nomzodlik''': Oʻchirish boʻyicha muhokamalarda boʻlgani kabi, oʻchirish toʻgʻrisidagi qarorni qayta koʻrib chiqish uchun qayta soʻrovlar orasida vaqt oʻtishi kerak va bu soʻrovlar siyosatga muvofiq diqqat bilan koʻrib chiqilishi kerak. Yangi argumentlar yoki dalillarga ega boʻlmagan qayta nomzodlar tezda rad etilishi mumkin.
=== Oʻchirilgan sahifalarni tiklash ===
Hamjamiyat muhokamasidan keyin emas, balki shoshilinch qarorlar natijasida oʻchirilgan sahifalar uchun tiklash soʻrovi [[Vikipediya:Oʻchirishni koʻrib chiqish]] sahifasiga yuborilishi mumkin. Bu sahifa muhokamasiz oʻchirilgan kontentni tiklash va tiklash uchun yaroqsiz boʻlgan kontentni moslashtirishga xizmat qiladi. Qayta tiklash soʻrovlari taklif qilingan oʻchirish holatlarining aksariyati va baʼzi tez oʻchirish holatlariga shikoyat qilish uchun ishlatilishi kerak. Biroq, oʻchirish muhokamalari va jamoatchilik koʻrib chiqishini talab qiladigan boshqa masalalarga qarshi shikoyatlar Vikipediya:Oʻchirish koʻrib chiqishiga yuborilishi kerak. Shuni yodda tutingki, maqola maydoniga tiklangan sahifalar darhol oʻchirish muhokamalari mavzusiga aylanishi mumkin.
* '''Qayerdan topish mumkin''': Vikipediya: Qayta tiklash soʻrovlari
* '''Buni qanday qilish kerak''': Sahifaning yuqori qismidagi koʻrsatmalarga amal qiling.
* '''Agar rozi boʻlmasangiz''': masalani koʻrib chiqish uchun Vikipediya: Oʻchirish sahifasida yuboring.
* '''Qayta nomzodlik''': Oʻchirish muhokamalaridan farqli oʻlaroq, soʻrovlar orasida tavsiya etilgan kutish vaqti yoʻq, garchi rad etilgan soʻrovlar qayta tiklash standartlari yoki qayta tiklash sabablari kabi holatlar oʻzgarmagan boʻlsa, qayta yuborilmasligi kerak.
== Jarayonlar bilan oʻzaro taʼsir ==
* Oʻchirishni koʻrib chiqish sahifasi koʻrib chiqish tugaguniga qadar oʻchirish muhokamasi sahifasida koʻrinmasligi kerak va oʻchirish muhokamasi sahifasidagi sahifa muhokama tugaguniga qadar oʻchirishni koʻrib chiqish sahifasida koʻrinmasligi kerak. Oʻchirish muhokamasi oʻchirish taklifidan ustun turadi, shuning uchun ikkala boʻlimda ham keltirilgan sahifa uchun oʻchirish muhokamasi ustunlik qiladi.
* Tezlashtirilgan oʻchirish mezonlariga javob beradigan sahifalar boshqa holatlardan qatʼi nazar oʻchirilishi mumkin. Agar oʻchirish muhokamasi doirasidagi sahifani oʻchirish tezkorlik bilan amalga oshirilsa, muhokama yopiladi.
* Agar sahifaning tezlashtirilgan oʻchirilishiga shubha tugʻilsa, oʻchirish muhokamasi ustuvor ahamiyatga ega. Amalda, bu „saqlash“ yoki „kelishuvsiz“ deb oʻchirishga qaror qilingan sahifani tezda oʻchirib tashlamaslik kerakligini anglatadi, garchi baʼzi mezonlar ushbu qoidadan istisno boʻlsa ham.
* Mualliflik huquqini buzadigan sahifalar vaziyatidan yoki oldingi muhokamalardan qatʼi nazar, oʻchirilishi mumkin.
== Boshqa masalalar ==
=== Oʻchirilgan sahifalarni koʻrish ===
[[Image:7312 deleted edits.png|thumb|300px|Oʻchirilgan sahifalar administratorlarga mana bunday koʻrinadi]]
Oʻchirilgan sahifalarning aksariyatida tuhmat yoki qoida tariqasida shubhali boshqa maʼlumotlar borligi aniqlangani sababli, ularni hamma koʻrishi uchun ochiq qoldirishga ruxsat etilmaydi. Biroq ular (hech boʻlmaganda vaqtincha) maʼlumotlar bazasida saqlanib qoladi va administratorlar ularni tahrirlar tarixi bilan birga koʻra oladi. Bundan mustasno holat — bu sahifaning maxsus [[Vikipediya:Revizorlar|nazorat]] ostida oʻchirilishidir. Maxsus nazorat ostida oʻchirish kuchaytirilgan oʻchirishning bir shakli boʻlib, oddiy oʻchirishdan farqli oʻlaroq, maʼlumotni hatto administratorlar ham kira olmaydigan qilib butunlay yoʻq qiladi. Oʻchirilgan sahifa nusxasini koʻrish uchun jiddiy sababi boʻlgan har qanday foydalanuvchi vaqtinchalik koʻrib chiqishni soʻrashi (yoki shunchaki administratordan sahifa nusxasini berishini iltimos qilishi) mumkin. Shuni yodda tutingki, agar kontent huquqiy asoslarga koʻra (masalan, tuhmat yoki mualliflik huquqining buzilishi) oʻchirilgan boʻlsa yoxud soʻrov uchun jiddiy sabab koʻrsatilmasa, bunday soʻrovlar rad etilishi ehtimoli yuqori.
=== Tahrirni oʻchirish ===
Sahifaning joriy tahririni saqlagan holda, uning tarixidagi ayrim qismlarni oʻchirish mumkin. Bunda oʻquvchilar ushbu qisman oʻchirishdan bexabar qolishadi (faqat oʻchirilgan eski tahrirga kirishga uringanlaridagina bundan xabar topishlari mumkin). Administratorlar sahifaning tanlangan eski tahrirlarini (va/yoki tahrir izohlari yoxud foydalanuvchi nomlarini) oʻchirish imkonini beruvchi „Tahrirni oʻchirish“ vositasidan foydalana olishadi. „Tahrirni oʻchirish“ siyosati bunga qaysi holatlarda ruxsat berilishini qatʼiy belgilab beradi.
„Tahrirni oʻchirish“ funksiyasi avvalgi „tanlab tiklash“ usulining oʻrnini egalladi. Bu usul butun sahifani oʻchirib, keyin kerakli tahrirlarni tanlab tiklashni oʻz ichiga olardi. „Tanlab tiklash“ning „Tahrirni oʻchirish“ funksiyasi bajara olmaydigan bir nechta oʻrinli qoʻllanish holatlari (masalan, murakkab tahrirlar tarixini birlashtirish) hamon mavjud. Biroq, shaffofligi pastligi va samarasizligi tufayli „tanlab tiklash“ usuli sahifa tarixidan tahrirlarni oʻchirish uchun endi qoʻllanilmaydi.
{{Vikipediyaning qoida va koʻrsatmalari}}
<!--
=== 11-tur ===
{{Football box collapsible
|id =
|date = {{Start date|2019|6|16|df=y}}
|time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]])
|round = 4
|score = 1–1
|report = [https://test.pfl.uz/docs/Qaydnomalar-2022/Superliga-2019/11-TUR.%20ANDIJON%20-%20METALLURG.pdf Hisobot]
|team1 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
|goals1 =
* [[Ildar Mamatkazin|Mamatkazin]] {{goal|38}}
|team2 = [[Metallurg Bekobod|Metallurg]]
|goals2 =
* [[Stanislav Andreyev|Andreyev]] {{goal|79}}
|stadium = [[Bobur stadioni|Bobur]]
|location = [[Andijon]]
|referee = [[Zokir Qodirov]]
}}
{{Football box collapsible
|id =
|date = {{Start date|2019|6|16|df=y}}
|time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]])
|round = 5
|score = 1–1
|report = [https://test.pfl.uz/docs/Qaydnomalar-2022/Superliga-2019/11-TUR.%20BUNYODKOR-%20NASAF.pdf Hisobot]
|team1 = [[Bunyodkor (futbol klubi)|]]
|goals1 =
* [[Islom Karimov (futbolchi, 2000)|Karimov]] {{goal|8}}
|team2 = [[Nasaf (futbol klubi)|]]
|goals2 =
* [[Dilshod Saitov|Saitov]] {{goal|36}}
|stadium = TDTU
|location = [[Toshkent]]
|referee = [[Valentin Kovalenko]]
}}
{{Football box collapsible
|id =
|date = {{Start date|2019|6|16|df=y}}
|time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]])
|round = 6
|score = 1–1
|report = [https://test.pfl.uz/docs/Qaydnomalar-2022/Superliga-2019/11-TUR.%20AGMK%20-%20NAVBAHOR.pdf Hisobot]
|team1 =[[OKMK (futbol klubi)|]]
|goals1 =
* [[Shohnazar Norbekov|Norbekov]] {{goal|90}}
|team2 = [[Navbahor (futbol klubi)|]]
|goals2 =
* [[Oleksandr Kasyan|Kasyan]] {{goal|7}}
|stadium = [[OKMK (stadion)|OKMK]]
|location = [[Olmaliq]]
|referee = [[Ilgiz Tantashev]]
}}
{{Football box collapsible
|id =
|date = {{Start date|2019|6|16|df=y}}
|time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]])
|round = 7
|score = 0–5
|report = [https://test.pfl.uz/docs/Qaydnomalar-2022/Superliga-2019/11-TUR.%20BUXORO%20-PAXTAKOR.pdf Hisobot]
|team1 = [[Buxoro (futbol klubi)|]]
|goals1 =
|team2 = [[Paxtakor (futbol klubi)|]]
|goals2 =
* [[Dragan Ćeran|Ćeran]] {{goal|32||49||76}}
* [[Hojiakbar Alijonov|Alijonov]] {{goal|57}}
* [[Yegor Krimets|Krimets]] {{goal|73}}
|stadium = [[Buxoro Sport Majmuasi|Buxoro SM]]
|location = [[Buxoro]]
|referee = [[Shavkat Nasibullayev]]
}}
=== 12-tur ===
{{Football box collapsible
|id =
|date = {{Start date|2019|6|21|df=y}}
|time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]])
|round = 1
|score = 2–1
|report = [https://test.pfl.uz/docs/Qaydnomalar-2022/Superliga-2019/12-TUR%20DINAMO%20-%20LOKOMOTIV.pdf Hisobot]
|team1 = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]
|goals1 =
* [[Qadamboy Nurmatov|Nurmatov]] {{goal|61||72}}
|team2 = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|]]
|goals2 =
* [[Temurxoʻja Abduxoliqov|Abduxoliqov]] {{goal|64}}
|stadium = [[Dinamo (stadion, Samarqand)|Dinamo]]
|location = [[Samarqand]]
|referee = [[Olim Toʻychiboyev]]
}}
{{Football box collapsible
|id =
|date = {{Start date|2019|6|21|df=y}}
|time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]])
|round = 2
|score = 8–0
|report = [https://test.pfl.uz/docs/Qaydnomalar-2022/Superliga-2019/12-TUR.%20PAXTAKOR%20-%20QIZILQUM.pdf Hisobot]
|team1 = [[Paxtakor (futbol klubi)|]]
|goals1 =
* [[Marat Bikmayev|Bikmayev]] {{goal|7||20}}
* [[Igor Sergeyev|Sergeyev]] {{goal|13||62||84}}
* [[Dragan Ćeran|Ćeran]] {{goal|45||73}}
* [[Vladimir Kozak|Kozak]] {{goal|83}}
|team2 = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]
|goals2 =
|stadium = [[Paxtakor markaziy stadioni|Paxtakor]]
|location = [[Toshkent]]
|referee = [[Firdavs Norsafarov]]
}}
{{Football box collapsible
|id =
|date = {{Start date|2019|6|22|df=y}}
|time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]])
|round = 3
|score = 1–2
|report = [https://test.pfl.uz/docs/Qaydnomalar-2022/Superliga-2019/12-TUR.%20ANDIJON%20-%20AGMK.pdf Hisobot]
|team1 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
|goals1 =
* [[Roʻzimboy Ahmedov|Ahmedov]] {{goal|32}}
|team2 = [[OKMK (futbol klubi)|]]
|goals2 =
* [[Zafar Polvonov|Polvonov]] {{goal|18}}
* [[Shahzodbek Nurmatov|Nurmatov]] {{goal|73}}
|stadium = [[Bobur stadioni|Bobur]]
|location = [[Andijon]]
|referee = [[Jasur Muxtorov]]
}}
{{Football box collapsible
|id =
|date = {{Start date|2019|6|22|df=y}}
|time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]])
|round = 4
|score = 2–2
|report = [https://test.pfl.uz/docs/Qaydnomalar-2022/Superliga-2019/12-TUR.%20SO%27G%27DIYONA%20-QO%27QON-1912.pdf Hisobot]
|team1 = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|]]
|goals1 =
* [[Nuriddin Hasanov|Hasanov]] {{goal|2}}
* [[Sherzod Shokirov|Shokirov]] {{goal|18}}
|team2 = [[Qoʻqon 1912]]
|goals2 =
* [[Suhrob Berdiyev|Berdiyev]] {{goal|9||40}}
|stadium = [[Soʻgʻdiyona (stadion)|Soʻgʻdiyona]]
|location = [[Jizzax]]
|referee = [[Zokir Qodirov]]
}}
{{Football box collapsible
|id =
|date = {{Start date|2019|6|23|df=y}}
|time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]])
|round = 5
|score = 2–0
|report = [https://test.pfl.uz/docs/Qaydnomalar-2022/Superliga-2019/12-TUR.SURXON%20-%20BUNYODKOR.pdf Hisobot]
|team1 = [[Surxon (futbol klubi)|]]
|goals1 =
* [[Anvar Gʻofurov|Gʻofurov]] {{goal|19}}
* [[Vladimir Bubanja|Bubanja]] {{goal|40}}
|team2 = [[Bunyodkor (futbol klubi)|]]
|goals2 =
|stadium = Surxon SM
|location = [[Termiz]]
|referee = [[Hasan Roʻziyev]]
}}
{{Football box collapsible
|id =
|date = {{Start date|2019|6|23|df=y}}
|time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]])
|round = 6
|score = 3–1
|report = [https://test.pfl.uz/docs/Qaydnomalar-2022/Superliga-2019/12-TUR.%20NAVBAHOR%20-%20BUXORO.pdf Hisobot]
|team1 =[[Navbahor (futbol klubi)|]]
|goals1 =
* [[Shahzod Shaymanov|Shaymanov]] {{goal|14||17}}
* [[Ivan Solovyov|Solovyov]] {{goal|87}}
|team2 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
|goals2 =
* [[Vladimir Baenko|Baenko]] {{goal|89}}
|stadium = Navbahor
|location = [[Namangan]]
|referee = [[Sherzod Qosimov]]
}}
{{Football box collapsible
|id =
|date = {{Start date|2019|6|23|df=y}}
|time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]])
|round = 7
|score = 0–1
|report = [https://test.pfl.uz/docs/Qaydnomalar-2022/Superliga-2019/12-TUR.%20METALLURG%20-%20NASAF.pdf Hisobot]
|team1 = [[Metallurg Bekobod|Metallurg]]
|goals1 =
|team2 = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]
|goals2 =
* [[Humoyun Murtozoyev|Murtozoyev]] {{goal|84}}
|stadium = [[Metallurg (Stadion, Bekobod)|Metallurg]]
|location = [[Bekobod]]
|referee = [[Asker Najafaliyev]]
}}
=== 13-tur ===
{{Football box collapsible
|id =
|date = {{Start date|2019|6|28|df=y}}
|time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]])
|round = 1
|score = 1–2
|report = [https://test.pfl.uz/docs/Qaydnomalar-2022/Superliga-2019/13-TUR.%20DINAMO%20-%20BUNYODKOR.pdf Hisobot]
|team1 = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|]]
|goals1 =
* [[Sanjar Baratov|Baratov]] {{goal|63}}
|team2 = [[Bunyodkor (futbol klubi)|]]
|goals2 =
* [[Mirjahon Mirahmadov|Mirahmadov]] {{goal|30}}
* [[Xurshid Gʻiyosov|Gʻiyosov]] {{goal|87}}
|stadium = [[Dinamo (stadion, Samarqand)|Dinamo]]
|location = [[Samarqand]]
|referee = [[Ahrol Risqullayev]]
}}
{{Football box collapsible
|id =
|date = {{Start date|2019|6|28|df=y}}
|time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]])
|round = 2
|score = 1–1
|report = [https://test.pfl.uz/docs/Qaydnomalar-2022/Superliga-2019/13-TUR.%20AGMK%20-%20METALLURG.pdf Hisobot]
|team1 = [[OKMK (futbol klubi)|]]
|goals1 =
* [[Sardor Rahmonov|Rahmonov]] {{goal|55}}
|team2 = [[Metallurg Bekobod|Metallurg]]
|goals2 =
* [[Server Jeparov|Jeparov]] {{goal|25}}
|stadium = [[OKMK (stadion)|OKMK]]
|location = [[Olmaliq]]
|referee = [[Elyor Tursunov]]
}}
{{Football box collapsible
|id =
|date = {{Start date|2019|6|28|df=y}}
|time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]])
|round = 3
|score = 1–2
|report = [https://test.pfl.uz/docs/Qaydnomalar-2022/Superliga-2019/13-TUR.%20QIZILQUM%20-%20NAVBAHOR.pdf Hisobot]
|team1 =[[Qizilqum (futbol klubi)|]]
|goals1 =
* [[Ariagner Smith|Smith]] {{goal|27}}
|team2 = [[Navbahor (futbol klubi)|]]
|goals2 =
* [[Oleksandr Kasyan|Kasyan]] {{goal|71||79}}
|stadium = [[Yoshlar sport majmuasi|Yoshlar]]
|location = [[Navoiy]]
|referee = [[Jasur Muxtorov]]
}}
{{Football box collapsible
|id =
|date = {{Start date|2019|6|29|df=y}}
|time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]])
|round = 4
|score = 2–0
|report = [https://test.pfl.uz/docs/Qaydnomalar-2022/Superliga-2019/13-TUR.%20LOKOMOTIV%20-%20SO%27G%27DIYONA.pdf Hisobot]
|team1 = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|]]
|goals1 =
* [[Sardor Mirzayev|Mirzayev]] {{goal|88}}
* [[Jamshid Iskanderov|Iskanderov]] {{goal|90}}
|team2 = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|]]
|goals2 =
|stadium = [[Lokomotiv stadioni (Toshkent)|Lokomotiv]]
|location = [[Toshkent]]
|referee = [[Viktor Serazitdinov]]
}}
{{Football box collapsible
|id =
|date = {{Start date|2019|6|29|df=y}}
|time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]])
|round = 5
|score = 1–2
|report = [https://test.pfl.uz/docs/Qaydnomalar-2022/Superliga-2019/13-TUR.%20QO%27QON-1912-PAXTAKOR.pdf Hisobot]
|team1 = [[Qoʻqon 1912]]
|goals1 =
* [[Shahboz Erkinov|Erkinov]] {{goal|29}}
|team2 = [[Paxtakor (futbol klubi)|]]
|goals2 =
* [[Shohrux Mahmudhojiyev|Mahmudhojiyev]] {{goal|78||90}}
|stadium = [[Qoʻqon „Markaziy“ stadioni|Qoʻqon]]
|location = [[Qoʻqon]]
|referee = [[Vadim Agishev]]
}}
{{Football box collapsible
|id =
|date = {{Start date|2019|6|29|df=y}}
|time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]])
|round = 6
|score = 2–0
|report = [https://test.pfl.uz/docs/Qaydnomalar-2022/Superliga-2019/13-TUR.%20NASAF%20-SURHON.pdf Hisobot]
|team1 =[[Nasaf (futbol klubi)|]]
|goals1 =
* [[Oybek Bozorov|Bozorov]] {{goal|78}}
* [[Humoyun Murtozoyev|Murtozoyev]] {{goal|90}}
|team2 = [[Surxon (futbol klubi)|]]
|goals2 =
|stadium = [[Qarshi markaziy stadioni|Qarshi]]
|location = [[Qarshi]]
|referee = [[Temur Toʻxtasinov]]
}}
{{Football box collapsible
|id =
|date = {{Start date|2019|6|29|df=y}}
|time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]])
|round = 7
|score = 1–0
|report = [https://test.pfl.uz/docs/Qaydnomalar-2022/Superliga-2019/13-TUR.%20BUXORO%20-ANDIJON.pdf Hisobot]
|team1 = [[Buxoro (futbol klubi)|]]
|goals1 =
* [[Behruz Shodmonov|Shodmonov]] {{goal|42}}
|team2 = [[Andijon (futbol klubi)|]]
|goals2 =
|stadium = [[Buxoro Sport Majmuasi|Buxoro SM]]
|location = [[Buxoro]]
|referee = [[Aziz Asimov]]
}}
=== 14-tur ===
{{Football box collapsible
|id =
|date = {{Start date|2019|7|26|df=y}}
|time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]])
|round = 1
|score = 0–1
|report = [https://test.pfl.uz/docs/Qaydnomalar-2022/Superliga-2019/14-TUR.%20NAVBAHOR%20-%20QIZILQUM.pdf Hisobot]
|team1 = [[Navbahor (futbol klubi)|]]
|goals1 =
|team2 = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]
|goals2 =
* [[Mate Vatsadze|Vatsadze]] {{goal|7}}
|stadium = Navbahor
|location = [[Namangan]]
|referee = [[Hasan Roʻziyev]]
}}
{{Football box collapsible
|id =
|date = {{Start date|2019|7|26|df=y}}
|time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]])
|round = 2
|score = 3–1
|report = [https://test.pfl.uz/docs/Qaydnomalar-2022/Superliga-2019/14-TUR.%20PAXTAKOR%20-%20QO%27QON-1912.pdf Hisobot]
|team1 = [[Paxtakor (futbol klubi)|]]
|goals1 =
* [[Jaloliddin Masharipov|Masharipov]] {{goal|22}}
* [[Dragan Ćeran|Ćeran]] {{goal|48}}
* [[Marko Simić|Simić]] {{goal|51}}
|team2 = [[Qoʻqon 1912]]
|goals2 =
* [[Muhammadanas Hasanov|Hasanov]] {{goal|77}}
|stadium = [[Paxtakor markaziy stadioni|Paxtakor]]
|location = [[Toshkent]]
|referee = [[Sherzod Qosimov]]
}}
{{Football box collapsible
|id =
|date = {{Start date|2019|7|26|df=y}}
|time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]])
|round = 3
|score = 1–0
|report = [https://test.pfl.uz/docs/Qaydnomalar-2022/Superliga-2019/14-TUR.%20SO%27G%27DIYONA%20-LOKOMOTIV.pdf Hisobot]
|team1 = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|]]
|goals1 =
* [[Shoxruz Norxonov|Norxonov]] {{goal|90}}
|team2 = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|]]
|goals2 =
|stadium = Soʻgʻdiyona
|location = [[Jizzax]]
|referee = [[Temur Toʻxtasinov]]
}}
{{Football box collapsible
|id =
|date = {{Start date|2019|7|27|df=y}}
|time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]])
|round = 4
|score = 1–3
|report = [https://test.pfl.uz/docs/Qaydnomalar-2022/Superliga-2019/14-TUR.SURXON%20-%20NASAF.pdf Hisobot]
|team1 = [[Surxon (futbol klubi)|]]
|goals1 =
* [[Abdul Aziz Yusupov|Yusupov]] {{goal|78}}
|team2 = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]
|goals2 =
* [[Gʻolib Gʻaybullayev|Gʻaybullayev]] {{goal|1}}
* [[Humoyun Murtozoyev|Murtozoyev]] {{goal|62}}
* [[Doniyor Narzullayev|Narzullayev]] {{goal|89}}
|stadium = [[Soʻgʻdiyona (stadion)|Soʻgʻdiyona]]
|location = [[Jizzax]]
|referee = [[Zokir Qodirov]]
}}
{{Football box collapsible
|id =
|date = {{Start date|2019|7|27|df=y}}
|time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]])
|round = 5
|score = 4–2
|report = [https://test.pfl.uz/docs/Qaydnomalar-2022/Superliga-2019/14-TUR.%20BUNYODKOR-DINAMO.pdf Hisobot]
|team1 = [[Bunyodkor (futbol klubi)|]]
|goals1 =
* [[Mirjahon Mirahmadov|Mirahmadov]] {{goal|26||57}}
* [[Xurshid Gʻiyosov|Gʻiyosov]] {{goal|40||45}}
|team2 = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]
|goals2 =
* [[Ixtiyor Toshpoʻlatov|Toshpoʻlatov]] {{goal|44||75}}
|stadium = TDTU
|location = [[Toshkent]]
|referee = [[Firdavs Norsafarov]]
}}
{{Football box collapsible
|id =
|date = {{Start date|2019|7|27|df=y}}
|time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]])
|round = 6
|score = 2–0
|report = [https://test.pfl.uz/docs/Qaydnomalar-2022/Superliga-2019/14-TUR.%20ANDIJON%20-%20BUXORO.pdf Hisobot]
|team1 =[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
|goals1 =
* [[Oybek Qilichev|Qilichev]] {{goal|76}}
* [[Farhod Bekmurodov|Bekmurodov]] {{goal|90}}
|team2 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
|goals2 =
|stadium = Bobur
|location = [[Andijon]]
|referee = [[Vadim Agishev]]
}}
{{Football box collapsible
|id =
|date = {{Start date|2019|7|27|df=y}}
|time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]])
|round = 7
|score = 2–1
|report = [https://test.pfl.uz/docs/Qaydnomalar-2022/Superliga-2019/14-TUR.%20METALLURG%20-%20AGMK.pdf Hisobot]
|team1 = [[Metallurg Bekobod|Metallurg]]
|goals1 =
* [[Shavkat Mullajonov|Mullajonov]] {{goal|31}}
* [[Bahodir Pardayev|Pardayev]] {{goal|77}}
|team2 = [[OKMK (futbol klubi)|]]
|goals2 =
* [[Zafar Polvonov|Polvonov]] {{goal|64}}
|stadium = [[Metallurg (Stadion, Bekobod)|Metallurg]]
|location = [[Bekobod]]
|referee = [[Shavkat Nasibullayev]]
}}
=== 15-tur ===
{{Football box collapsible
|id =
|date = {{Start date|2019|7|30|df=y}}
|time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]])
|round = 1
|score = 1–2
|report = [https://test.pfl.uz/docs/Qaydnomalar-2022/Superliga-2019/15-TUR.%20QO%27QON-1912-SO%27G%27DIYONA.pdf Hisobot]
|team1 = [[Qoʻqon 1912]]
|goals1 =
* [[Murod Xolmuhammedov|Xolmuhammedov]] {{goal|8}}
|team2 = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|]]
|goals2 =
* [[Ivan Nagayev|Nagayev]] {{goal|1}}
* [[Kaxa Maxaradze|Maxaradze]] {{goal|63}}
|stadium = [[Qoʻqon „Markaziy“ stadioni|Qoʻqon]]
|location = [[Qoʻqon]]
|referee = [[Aziz Asimov]]
}}
{{Football box collapsible
|id =
|date = {{Start date|2019|7|30|df=y}}
|time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]])
|round = 2
|score = 2–0
|report = [https://test.pfl.uz/docs/Qaydnomalar-2022/Superliga-2019/15-TUR.%20LOKOMOTIV%20-%20DINAMO.pdf Hisobot]
|team1 = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|]]
|goals1 =
* [[Temurxoʻja Abduxoliqov|Abduxoliqov]] {{goal|56}}
* [[Ariagner Smith|Smith]] {{goal|90}}
|team2 = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|]]
|goals2 =
|stadium = [[Lokomotiv stadioni (Toshkent)|Lokomotiv]]
|location = [[Toshkent]]
|referee = [[Akobirxoʻja Shukurullayev]]
}}
{{Football box collapsible
|id =
|date = {{Start date|2019|7|30|df=y}}
|time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]])
|round = 3
|score = 0–5
|report = [https://test.pfl.uz/docs/Qaydnomalar-2022/Superliga-2019/15-TUR.%20QIZILQUM%20-%20PAXTAKOR.pdf Hisobot]
|team1 =[[Qizilqum (futbol klubi)|]]
|goals1 =
|team2 = [[Paxtakor (futbol klubi)|]]
|goals2 =
* [[Yegor Krimets|Krimets]] {{goal|11}}
* [[Marko Simić|Simić]] {{goal|17}}
* [[Dostonbek Hamdamov|Hamdamov]] {{goal|47}}
* [[Igor Sergeyev|Sergeyev]] {{goal|62||77}}
|stadium = [[Yoshlar sport majmuasi|Yoshlar]]
|location = [[Navoiy]]
|referee = [[Viktor Serazitdinov]]
}}
{{Football box collapsible
|id =
|date = {{Start date|2019|7|31|df=y}}
|time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]])
|round = 4
|score = 3–0
|report = [https://test.pfl.uz/docs/Qaydnomalar-2022/Superliga-2019/15-TUR.%20BUNYODKOR-SURXON.pdf Hisobot]
|team1 = [[Bunyodkor (futbol klubi)|]]
|goals1 =
* [[Javohir Qahramonov|Qahramonov]] {{goal|36}}
* [[Sanjar Qodirqulov|Qodirqulov]] {{goal|74}}
* [[Nurillo Toʻxtasinov|Toʻxtasinov]] {{goal|90}}
|team2 = [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]]
|goals2 =
|stadium = [[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor]]
|location = [[Toshkent]]
|referee = [[Ahrol Risqullayev]]
}}
{{Football box collapsible
|id =
|date = {{Start date|2019|7|31|df=y}}
|time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]])
|round = 5
|score = 2–2
|report = [https://test.pfl.uz/docs/Qaydnomalar-2022/Superliga-2019/15-TUR.%20AGMK%20-ANDIJON.pdf Hisobot]
|team1 = [[OKMK (futbol klubi)|OKMK]]
|goals1 =
* [[Zafar Polvonov|Polvonov]] {{goal|71}}
* [[Elguja Grigalashvili|Grigalashvili]] {{goal|81}}
|team2 = [[Andijon (futbol klubi)|]]
|goals2 =
* [[Qahramon Bahodirov|Bahodirov]] {{goal|51}}
* [[Shahzod Ubaydullayev|Ubaydullayev]] {{goal|66}}
|stadium = OKMK
|location = [[Olmaliq]]
|referee = [[Sherzod Qosimov]]
}}
{{Football box collapsible
|id =
|date = {{Start date|2019|7|31|df=y}}
|time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]])
|round = 6
|score = 1–2
|report = [https://test.pfl.uz/docs/Qaydnomalar-2022/Superliga-2019/15-TUR.%20NASAF%20-METALLURG.pdf Hisobot]
|team1 =[[Nasaf (futbol klubi)|]]
|goals1 =
* [[Oybek Bozorov|Bozorov]] {{goal|56}}
|team2 = [[Metallurg Bekobod|Metallurg]]
|goals2 =
* [[Bahodir Pardayev|Pardayev]] {{goal|19||42}}
|stadium = [[Qarshi markaziy stadioni|Qarshi]]
|location = [[Qarshi]]
|referee = [[Ilgiz Tantashev]]
}}
{{Football box collapsible
|id =
|date = {{Start date|2019|7|31|df=y}}
|time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]])
|round = 7
|score = 0–0
|report = [https://test.pfl.uz/docs/Qaydnomalar-2022/Superliga-2019/15-TUR.%20BUXORO%20-NAVBAHOR.pdf Hisobot]
|team1 = [[Buxoro (futbol klubi)|]]
|goals1 =
|team2 = [[Navbahor (futbol klubi)|]]
|goals2 =
|stadium = [[Buxoro Sport Majmuasi|Buxoro SM]]
|location = [[Buxoro]]
|referee = [[Temur Toʻxtasinov]]
}}
=== 16-tur ===
{{Football box collapsible
|id =
|date = {{Start date|2019|8|10|df=y}}
|time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]])
|round = 1
|score = 0–1
|report = [https://test.pfl.uz/docs/Qaydnomalar-2022/Superliga-2019/16-TUR.%20DINAMO%20-%20QO%27QON-1912.pdf Hisobot]
|team1 = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]
|goals1 =
|team2 = [[Qoʻqon 1912]]
|goals2 =
* [[Shahboz Erkinov|Erkinov]] {{goal|1}}
|stadium = Dinamo
|location = [[Samarqand]]
|referee = [[Vadim Agishev]]
}}
{{Football box collapsible
|id =
|date = {{Start date|2019|8|10|df=y}}
|time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]])
|round = 2
|score = 1–1
|report = [https://test.pfl.uz/docs/Qaydnomalar-2022/Superliga-2019/16-TUR.%20SURXON%20-%20LOKOMOTIV.pdf Hisobot]
|team1 = [[Surxon (futbol klubi)|]]
|goals1 =
* [[Abdul Aziz Yusupov|Yusupov]] {{goal|75}}
|team2 = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|goals2 =
* [[Sherzodbek Karimov|Karimov]] {{goal|90}}
|stadium =[[Surxon sport majmuasi|Surxon]]
|location = [[Termiz]]
|referee = [[Viktor Serazitdinov]]
}}
{{Football box collapsible
|id =
|date = {{Start date|2019|8|10|df=y}}
|time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]])
|round = 3
|score = 0–1
|report = [https://test.pfl.uz/docs/Qaydnomalar-2022/Superliga-2019/16-TUR.%20NAVBAHOR%20-%20AGMK.pdf Hisobot]
|team1 = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
|goals1 =
|team2 = [[OKMK (futbol klubi)|]]
|goals2 =
* [[Zafar Polvonov|Polvonov]] {{goal|54}}
|stadium = Navbahor
|location = [[Namangan]]
|referee = [[Aziz Asimov]]
}}
{{Football box collapsible
|id =
|date = {{Start date|2019|8|10|df=y}}
|time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]])
|round = 4
|score = 5–0
|report = [https://test.pfl.uz/docs/Qaydnomalar-2022/Superliga-2019/16-TUR.%20PAXTAKOR%20-%20BUXORO.pdf Hisobot]
|team1 = [[Paxtakor (futbol klubi)|]]
|goals1 =
* [[Igor Sergeyev|Sergeyev]] {{goal|6}}
* [[Marat Bikmayev|Bikmayev]] {{goal|12||64}}
* [[Dragan Ćeran|Ćeran]] {{goal|23||67}}
|team2 = [[Buxoro (futbol klubi)|]]
|goals2 =
|stadium = Paxtakor
|location = [[Toshkent]]
|referee = [[Jasur Muxtorov]]
}}
{{Football box collapsible
|id =
|date = {{Start date|2019|8|11|df=y}}
|time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]])
|round = 5
|score = 3–1
|report = [https://test.pfl.uz/docs/Qaydnomalar-2022/Superliga-2019/16-TUR.%20NASAF%20-BUNYODKOR.pdf Hisobot]
|team1 = [[Nasaf (futbol klubi)|]]
|goals1 =
* [[Aziz Gʻaniyev|Gʻaniyev]] {{goal|26}}
* [[Bobur Abduholiqov|Abduholiqov]] {{goal|55}}
* [[Humoyun Murtozoyev|Murtozoyev]] {{goal|90}}
|team2 = [[Bunyodkor (futbol klubi)|]]
|goals2 =
* [[Shohrux Gadoyev|Gadoyev]] {{goal|90}}
|stadium = [[Qarshi markaziy stadioni|Qarshi]]
|location = [[Qarshi]]
|referee = [[Zokir Qodirov]]
}}
{{Football box collapsible
|id =
|date = {{Start date|2019|8|11|df=y}}
|time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]])
|round = 6
|score = 1–0
|report = [https://test.pfl.uz/docs/Qaydnomalar-2022/Superliga-2019/16-TUR.%20SO%27G%27DIYONA%20-QIZILQUM.pdf Hisobot]
|team1 =[[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|]]
|goals1 =
* [[Shoxruz Norxonov|Norxonov]] {{goal|45}}
|team2 = [[Qizilqum (futbol klubi)|]]
|goals2 =
|stadium = [[Soʻgʻdiyona (stadion)|Soʻgʻdiyona]]
|location = [[Jizzax]]
|referee = [[Ilgiz Tantashev]]
}}
{{Football box collapsible
|id =
|date = {{Start date|2019|8|11|df=y}}
|time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]])
|round = 7
|score = 0–2
|report = [https://test.pfl.uz/docs/Qaydnomalar-2022/Superliga-2019/16-TUR.%20METALLURG%20-%20ANDIJON.pdf Hisobot]
|team1 = [[Metallurg Bekobod|Metallurg]]
|goals1 =
|team2 = [[Andijon (futbol klubi)|]]
|goals2 =
* [[Shahzod Ubaydullayev|Ubaydullayev]] {{goal|33}}
* [[Davron Isoqov|Isoqov]] {{goal|90}}
|stadium = [[Metallurg (Stadion, Bekobod)|Metallurg]]
|location = [[Bekobod]]
|referee = [[Asker Najafaliyev]]
}}
=== 17-tur ===
{{Football box collapsible
|id =
|date = {{Start date|2019|8|17|df=y}}
|time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]])
|round = 1
|score = 2–1
|report = [https://test.pfl.uz/docs/Qaydnomalar-2022/Superliga-2019/17-TUR.%20QO%27QON-1912-SURXON.pdf Hisobot]
|team1 = [[Qoʻqon 1912]]
|goals1 =
* [[Sobit Sindarov|Sindarov]] {{goal|6}}
* [[Murod Xolmuhammedov|Xolmuhammedov]] {{goal|60}}
|team2 = [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]]
|goals2 =
* [[Shavkat Salomov|Salomov]] {{goal|37}}
|stadium = [[Qoʻqon „Markaziy“ stadioni|Qoʻqon]]
|location = [[Qoʻqon]]
|referee = [[Zokir Qodirov]]
}}
{{Football box collapsible
|id =
|date = {{Start date|2019|8|17|df=y}}
|time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]])
|round = 2
|score = 1–0
|report = [https://test.pfl.uz/docs/Qaydnomalar-2022/Superliga-2019/17-TUR.%20LOKOMOTIV%20-%20NASAF.pdf Hisobot]
|team1 = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|]]
|goals1 =
* [[Jamshid Iskanderov|Iskanderov]] {{goal|54}}
|team2 = [[Nasaf (futbol klubi)|]]
|goals2 =
|stadium = [[Lokomotiv stadioni (Toshkent)|Lokomotiv]]
|location = [[Toshkent]]
|referee = [[Temur Toʻxtasinov]]
}}
{{Football box collapsible
|id =
|date = {{Start date|2019|8|17|df=y}}
|time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]])
|round = 3
|score = 1–1
|report = [https://test.pfl.uz/docs/Qaydnomalar-2022/Superliga-2019/17-TUR.%20BUXORO%20-SO%27G%27DIYONA.pdf Hisobot]
|team1 =[[Buxoro (futbol klubi)|]]
|goals1 =
* [[Fathullo Fathulloyev|Fathulloyev]] {{goal|70}}
|team2 = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|]]
|goals2 =
* [[Shoxruz Norxonov|Norxonov]] {{goal|82}}
|stadium = [[Buxoro Sport Majmuasi|Buxoro SM]]
|location = [[Buxoro]]
|referee = [[Hasan Roʻziyev]]
}}
{{Football box collapsible
|id =
|date = {{Start date|2019|8|17|df=y}}
|time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]])
|round = 4
|score = 0–3
|report = [https://test.pfl.uz/docs/Qaydnomalar-2022/Superliga-2019/17-TUR.%20AGMK%20-PAXTAKOR.pdf Hisobot]
|team1 = [[OKMK (futbol klubi)|OKMK]]
|goals1 =
|team2 = [[Paxtakor (futbol klubi)|]]
|goals2 =
* [[Vladimir Kozak|Kozak]] {{goal|7}}
* [[Boburbek Yoʻldashov|Yoʻldashov]] {{goal|68|o.g.}}
* [[Dragan Ćeran|Ćeran]] {{goal|79}}
|stadium = [[OKMK (stadion)|OKMK]]
|location = [[Olmaliq]]
|referee = [[Elyor Tursunov]]
}}
{{Football box collapsible
|id =
|date = {{Start date|2019|8|18|df=y}}
|time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]])
|round = 5
|score = 1–0
|report = [https://test.pfl.uz/docs/Qaydnomalar-2022/Superliga-2019/17-TUR.%20BUNYODKOR%20-%20METALLURG.pdf Hisobot]
|team1 = [[Bunyodkor (futbol klubi)|]]
|goals1 =
* [[Xurshid Gʻiyosov|Gʻiyosov]] {{goal|75}}
|team2 = [[Metallurg Bekobod|Metallurg]]
|goals2 =
|stadium = [[Bunyodkor stadioni|Bunyodkor]]
|location = [[Toshkent]]
|referee = [[Vadim Agishev]]
}}
{{Football box collapsible
|id =
|date = {{Start date|2019|8|18|df=y}}
|time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]])
|round = 6
|score = 0–1
|report = [https://test.pfl.uz/docs/Qaydnomalar-2022/Superliga-2019/17-TUR.%20ANDIJON%20-%20NAVBAHOR.pdf Hisobot]
|team1 =[[Andijon (futbol klubi)|]]
|goals1 =
|team2 = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
|goals2 =
* [[Azizbek Turgʻunboyev|Turgʻunboyev]] {{goal|52}}
|stadium = Bobur
|location = [[Andijon]]
|referee = [[Viktor Serazitdinov]]
}}
{{Football box collapsible
|id =
|date = {{Start date|2019|8|18|df=y}}
|time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]])
|round = 7
|score = 2–1
|report = [https://test.pfl.uz/docs/Qaydnomalar-2022/Superliga-2019/17-TUR.%20QIZILQUM%20-%20DINAMO.pdf Hisobot]
|team1 = [[Qizilqum (futbol klubi)|]]
|goals1 =
* [[Sherali Joʻrayev (futbolchi, 1988)|Joʻrayev]] {{goal|55}}
* [[Mate Vatsadze|Vatsadze]] {{goal|65}}
|team2 = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|]]
|goals2 =
* [[Jasur Azimov|Azimov]] {{goal|76}}
|stadium = [[Yoshlar sport majmuasi|Yoshlar]]
|location = [[Navoiy]]
|referee = [[Sherzod Qosimov]]
}}
=== 18-tur ===
{{Football box collapsible
|id =
|date = {{Start date|2019|8|26|df=y}}
|time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]])
|round = 1
|score = 1–1
|report = [https://test.pfl.uz/docs/Qaydnomalar-2022/Superliga-2019/18-TUR.%20BUNYODKOR%20-%20LOKOMOTIV.pdf Hisobot]
|team1 = [[Bunyodkor (futbol klubi)|]]
|goals1 =
* [[Sanjar Tursunov|Tursunov]] {{goal|74}}
|team2 = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|goals2 =
* [[Arslonmurat Amanov|Amanov]] {{goal|23}}
|stadium = [[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor]]
|location = [[Toshkent]]
|referee = [[Viktor Serazitdinov]]
}}
{{Football box collapsible
|id =
|date = {{Start date|2019|8|26|df=y}}
|time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]])
|round = 2
|score = 1–1
|report = [https://test.pfl.uz/docs/Qaydnomalar-2022/Superliga-2019/18-TUR.%20METALLURG%20-%20NAVBAHOR.pdf Hisobot]
|team1 = [[Metallurg Bekobod|Metallurg]]
|goals1 =
* [[Muzaffar Muzaffarov|Muzaffarov]] {{goal|78}}
|team2 = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
|goals2 =
|stadium =[[Metallurg (Stadion, Bekobod)|Metallurg]]
|location = [[Bekobod]]
|referee = [[Sherzod Qosimov]]
}}
{{Football box collapsible
|id =
|date = {{Start date|2019|8|27|df=y}}
|time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]])
|round = 3
|score = 1–0
|report = [https://test.pfl.uz/docs/Qaydnomalar-2022/Superliga-2019/18-TUR.%20QO%27QON-1912-NASAF.pdf Hisobot]
|team1 = [[Qoʻqon 1912]]
|goals1 =
* [[Murod Xolmuhammedov|Xolmuhammedov]] {{goal|82}}
|team2 = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]
|goals2 =
|stadium = [[Qoʻqon „Markaziy“ stadioni|Qoʻqon]]
|location = [[Qoʻqon]]
|referee = [[Temur Toʻxtasinov]]
}}
{{Football box collapsible
|id =
|date = {{Start date|2019|8|27|df=y}}
|time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]])
|round = 4
|score = 0–3
|report = [https://test.pfl.uz/docs/Qaydnomalar-2022/Superliga-2019/16-TUR.%20PAXTAKOR%20-%20BUXORO.pdf Hisobot]
|team1 = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]
|goals1 =
|team2 = [[Buxoro (futbol klubi)|]]
|goals2 =
* [[Andrey Sidorov|Sidorov]] {{goal|69}}
* [[Salamat Qutiboyev|Qutiboyev]] {{goal|71}}
* [[Sardor Sulaymonov|Sulaymonov]] {{goal|73}}
|stadium = [[Dinamo (stadion, Samarqand)|Dinamo]]
|location = [[Samarqand]]
|referee = [[Akobirxoʻja Shukurullayev]]
}}
{{Football box collapsible
|id =
|date = {{Start date|2019|8|27|df=y}}
|time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]])
|round = 5
|score = 5–1
|report = [https://test.pfl.uz/docs/Qaydnomalar-2022/Superliga-2019/18-TUR.%20PAXTAKOR%20-%20ANDIJON.pdf Hisobot]
|team1 = [[Paxtakor (futbol klubi)|]]
|goals1 =
* [[Dragan Ćeran|Ćeran]] {{goal|41||64||68}}
* [[Sardor Sobirxoʻjayev|Sobirxoʻjayev]] {{goal|45}}
* [[Igor Sergeyev|Sergeyev]] {{goal|58}}
|team2 = [[Andijon (futbol klubi)|]]
|goals2 =
* [[Shohrux Gadoyev|Gadoyev]] {{goal|90}}
|stadium = [[Paxtakor markaziy stadioni|Paxtakor]]
|location = [[Toshkent]]
|referee = [[Firdavs Norsafarov]]
}}
{{Football box collapsible
|id =
|date = {{Start date|2019|8|27|df=y}}
|time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]])
|round = 6
|score = 1–0
|report = [https://test.pfl.uz/docs/Qaydnomalar-2022/Superliga-2019/18-TUR.%20SO%27G%27DIYONA%20-AGMK.pdf Hisobot]
|team1 =[[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|]]
|goals1 =
* [[Kaxa Maxaradze|Maxaradze]] {{goal|80}}
|team2 = [[OKMK (futbol klubi)|]]
|goals2 =
|stadium = [[Soʻgʻdiyona (stadion)|Soʻgʻdiyona]]
|location = [[Jizzax]]
|referee = [[Ahrol Risqullayev]]
}}
{{Football box collapsible
|id =
|date = {{Start date|2019|8|28|df=y}}
|time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]])
|round = 7
|score = 2–0
|report = [https://test.pfl.uz/docs/Qaydnomalar-2022/Superliga-2019/18-TUR.%20SURXON%20-QIZILQUM.pdf Hisobot]
|team1 = [[Surxon (futbol klubi)|]]
|goals1 =
* [[Abdul Aziz Yusupov|Yusupov]] {{goal|67}}
* [[Shohnazar Norbekov|Norbekov]] {{goal|71}}
|team2 = [[Qizilqum (futbol klubi)|]]
|goals2 =
|stadium = [[Surxon sport majmuasi|Surxon]]
|location = [[Termiz]]
|referee = [[Hasan Roʻziyev]]
}}
-->
63qvqfqw8i6chmpj50xtjrx3uz89q22
Aysulton Nazarboyev
0
784169
6197726
5413461
2026-07-07T17:57:02Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 2 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197726
wikitext
text/x-wiki
{{Futbolchi bilgiqutisi
|ism=Aysulton Raxatovich Nazarboyev
|toʻliqism={{lang-kk|Айсұлтан Рахатұлы Назарбаев}}
|tavallud_sana={{Tugʻilgan sanasi|1990|8|26}}
|tavallud_joyi={{TavalludJoyi|Qozogʻiston SSR}}, {{SSSR}}
|vafot_sana={{Vafot sanasi va yoshi|2020|8|16|1990|8|26}}
|vafot_joyi={{VafotJoyi|London}}, {{GBR}}
|pozitsiya=Yarim himoyachi
|yoshlikklublari1=FC Admira Wacker Mödling
|yoshlikklublari2=Chelsi
|yoshlikklublari3=Portsmut
|yoshlikyillari2=2007
|yoshlikyillari3=2007
|klublar1=Raxat
|klublar2=Qayrat
|klublar3=Astana
|klublar4=Sunqar
|yillar1=2006
|yillar2=2007
|yillar3=2011
|yillar4=2012|gollar1=0
|gollar2=0
|gollar3=0
|gollar4=0
|isht1=2
|isht3=0
|isht4=1
|isht2=?
|boʻyi=183 sm
}}
'''Aysulton Raxatovich Nazarboyev''' ([[1990]]-[[26-avgust|yil 26-]]avgust — [[2020]]-[[16-avgust|yil 16]]-avgust) — qozogʻistonlik futbolchi, tadbirkor, Qozogʻiston sobiq prezidenti [[Nursulton Nazarboyev|Nursulton Nazarboyevning]] nabirasi va [[Darigʻa Nazarboyeva|Darigʻa Nazarboyevaning]] oʻgʻli.
== Biografiyasi ==
Otasi — qozogʻistonlik siyosatchi, tadbirkor va diplomat Raxat Aliyev (1962—2015), onasi — [[Darigʻa Nazarboyeva]] (1963-yilda tugʻilgan), Qozogʻiston Birinchi Prezidenti [[Nursulton Nazarboyev|Nursulton Nazarboevning]] toʻngʻich qizi. [[Qoʻngʻirot (qabila)|Qoʻngʻirot]] (Oʻrta juz) oilasiga mansub.
„Xalqaro uzluksiz taʼlim kolleji“ maktabida ([[Nur-Sulton]]), „Amerika xalqaro maktabi“ internat maktabida (Zalsburg, Avstriya) tahsil olgan. Sandhurstdagi Britaniya Qirollik harbiy akademiyasini bitirgan (2009—2010). KIMEP universitetining „biznes boshqaruvi“ magisturasining mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan (Olmaota). Maʼlumki, Nursulton Nazarboyev nabirasining kelib chiqishini hisobga olib, taʼlim muassasalarida unga berilishi mumkin boʻlgan imtiyozlardan foydalanmaslikni talab qilgan. Misol uchun, u Aysulton stipendiyaga yashashini va davlat mazmuniga tayanmasligini xohladi<ref>{{Veb manbasi|url=https://liter.kz/kem-byl-ajsultan-nazarbaev/|sarlavha=Кем был и чем запомнился Айсултан Назарбаев}}</ref>.
Aysulton Nazarboyev futbol bilan professional tarzda shugʻullangan, dastlab Avstriyaning „Admira Vakker“ jamoasida Avstriyada elchi boʻlib ishlagan. Keyin u yosh sifatida [[Chelsea F.C.|"Chelsi"]] bilan shartnoma imzoladi va Angliya bronza medali sovrindori Portsmutda ham oʻynadi<ref>[https://www.sports.kz/news/aysultan-nazarbaev-vyistupal-za-chelsi Aysultan Nazarbaev vistupal za „Chelsi“ — Futbol — Sports.kz]{{ref-ru}}</ref><ref>[https://www.zakon.kz/4749833-ajjsultan-nazarbaev-igrat-v-futbol-ja.html Aysultan Nazarbaev: Igrat v futbol ya nachal s podachi otsa] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200114151247/https://www.zakon.kz/4749833-ajjsultan-nazarbaev-igrat-v-futbol-ja.html |date=2020-01-14 }}{{ref-ru}}</ref><ref>[https://vesti.kz/footballkaz/211511/ „Yesli poluchitsya stat prezidentom FFK, ya otdam vse sili“, — Aysultan Nazarbaev. Vesti.kz]{{ref-ru}}</ref>.
2006-yil Qozogʻiston birinchi ligasida poytaxtning „Raxat“ klubida ikkita oʻyin oʻtkazgan, 2007-yilda Olmaotaning „Qayrat“ yoshlar klubi tarkibida oʻynagan. Futbol boʻyicha 2006-yilgi yoshlar oʻrtasidagi Yevropa chempionati saralash turnirida ishtirok etgan.
2011-yilda „Astana“ klubida oʻynagan. 2012-yilning 21-oktabr kuni Qozogʻiston chempionatida bitta oʻyin oʻtkazib, ikkinchi boʻlim oʻrtalarida „Sunqar“ klubi uchun „Qaskeleng“ klubiga qarshi oʻyinda maydonga tushdi.
2017-yil oktabr, fevral oyida Qozogʻiston futbol federatsiyasining FIFA, UEFA va milliy assotsiatsiyalar bilan aloqalar boʻyicha vitse-prezidenti.
2017-yilda [[Facebook]]dagi postida u giyohvand moddalarni isteʼmol qilganini tan oldi. Oʻz eʼtirofiga koʻra, u bobosi akademik Muxtor Aliyevning vafot etgandan keyin va otasi Avstriya qamoqxonasida oʻz joniga qasd qilganidan keyin giyohvandlikka ruju qoʻygan.
2019-yil oktabr oyida [[London|Londondagi]] sud uni giyohvand moddalar taʼsirida politsiya xodimlariga qarshilik koʻrsatgani, ulardan birini kaltaklagan va tishlaganlikda aybladi va uni giyohvandlikdan davolanishni davom ettirish, jamoat ishlari va jarimaga tortish bilan shartli jazoga hukm qildi<ref>[https://www.bbc.com/russian/news-50090710 Vnuk eks-prezidenta Kazaxstana Nazarbaeva poluchil god uslovno za napadenie na politseyskogo v Londone]{{ref-ru}}</ref>.
2020-yil 13-fevralda Aysulton Nazarboyev Buyuk Britaniyadan siyosiy boshpana soʻragan. Bu qarorni sobiq prezidentning nabirasi oilasi bosimi ostida tushuntirib, u „Rossiya va Qozogʻiston hukumati oʻrtasidagi yuqori darajadagi korrupsiya“ haqida maʼlumotga ega ekanligini daʼvo qilgan<ref>[https://www.vedomosti.ru/politics/news/2020/02/13/822955-vnuk-nazarbaeva-poprosil-ubezhischa Vnuk Nazarbaeva poprosil u Velikobritanii politicheskogo ubejiщa]{{ref-ru}}</ref>. Aysulton Nazarboyev Facebookdagi postlarida ham tez orada uni oʻchirish yoki aqldan ozgan deb eʼlon qilishga urinishlar boʻlishidan xavotir bildirdi<ref>{{Yangiliklar manbasi |title=Nursultan Nazarbayev's grandson claims somebody wants to kill him |work=AKIpress.com |url=https://akipress.com/news:633257:Nursultan_Nazarbayev_s_grandson_claims_somebody_wants_to_kill_him/ |access-date=27-avgust 2021-yil}}{{Ref-en}}</ref>. Qozogʻiston Axborot va ijtimoiy rivojlanish vaziri Dauren Abayev Nazarboyevning postlaridan iqtibos keltirgan holda ularni „giyohvandlikdan davolanayotgan odamning portlashi“ va „giyohvandning fantaziyasi“ deb atadi va bu postlar „manipulyatsiya bilan yozilgan“ deb taʼkidladi.
2020-yil 16-avgust kuni Aysulton Nazarboyev Londonda vafot etdi<ref>[https://zakon.kz/5036253-skonchalsya-aysultan-nazarbaev.html Skonchalsya Aysultan Nazarbaev]{{Oʻlikhavola|date=iyul 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{ref-ru}}</ref><ref>[https://dalanews.kz/del-qazir/55454-ajs-ltan-nazarbaev-ajtys-boldy Aysұltan Nazarbaev qaytis boldi]{{Oʻlikhavola|date=iyul 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[https://kaz.nur.kz/society/1869711-29-zasynda-mirden-tken-ajsltan-nazarbaev-turaly-ne-bilemiz-foto/ 29 jasinda өmіrden өtken Aysұltan Nazarbaev turali ne bіlemіz]</ref><ref>[https://sputnik.kz/society/20200816/14721404/Aysultan-Nazarbaev.html Aysұltan Nazarbaev 30 jasqa qaragʻan shagʻinda kөz jұmdi. „Yelbasiniң sүyіktі jienі“ nesіmen este qaldi]</ref>. 2021-yil 24-mart kuni Nazarboyevning oʻlimi sabablarini oʻrgangan britaniyalik ekspert xulosalari taqdim etildi, unga koʻra Nazarboyev tabiiy sabablarga koʻra kokainga qaramlik oqibatida vafot etgan.
== Manbalar ==
{{Manbalar}}
== Havolalar ==
* [https://centrasia.org/person2.php?st=1250754110 NAZARBAEV (ALIEV) Aysultan Raxatovich] (rus. <span class="ref-info" style="font-size:85%; cursor:help; color:#888;" title="орыс тілінде">)</span>
{{DEFAULTSORT:Nazarboyev, Aysulton}}
[[Turkum:Qozogʻiston davlat arboblari]]
[[Turkum:Qozog‘iston harbiylari]]
[[Turkum:Qozogʻistonlik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:FC Astana futbolchilari]]
[[Turkum:FC Sunkar futbolchilari]]
r3khdaozd4iev83trnpx3us9rvtq7ax
Bangsamoro mintaqaviy madhiyasi
0
789542
6197809
5337433
2026-07-07T23:47:07Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197809
wikitext
text/x-wiki
{{Madhiya bilgiqutisi
|transkripsiya=Bangsamoro mintaqaviy madhiyasi
|nomi=Bangsamoro mintaqaviy madhiyasi
|tasvir=Flag of Bangsamoro.svg
|qabul_qilindi=13-fevral, 2020-yil
|fayl=Hymn of Bangsamoro.ogg}}
Bangsamoro madhiyasi [[Filippin]] janubidagi Musulmon Mindanaodagi Bangsamoro avtonom viloyatining mintaqaviy madhiyasidir.
== Tarix ==
Bangsamoro qonunlariga ko‘ra, musulmon Mindanaodagi (ARMM) muxtor viloyatdan keyin tashkil qilingan Bangsamoro avtonom viloyati (BARMM) o‘zining mintaqaviy madhiyasiga ega bo‘lish huquqiga ega<ref>{{yangiliklar manbasi|title=House minority solons want provisions on flag, anthem out of BBL bill|url=http://bworldonline.com/house-minority-solons-want-provisions-on-flag-anthem-out-of-bbl-bill/|access-date=June 27, 2018|work=BusinessWorld|date=June 14, 2018|archive-date=2021-02-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20210212140016/https://www.bworldonline.com/house-minority-solons-want-provisions-on-flag-anthem-out-of-bbl-bill/|url-status=dead}}</ref>. Bangsamoro qonuni ratifikatsiya qilinishidan oldin, Bangsamoro oʻzining mintaqaviy madhiyasiga ega boʻlgan. Xristian oʻng qanoti Buhay partiyasi vakili Lito Atienza Bangsamoro mintaqasi uchun alohida „madhiya“ milliy birlikni ragʻbatlantirmasligini aytdi va agar qoʻshiq boshqa mahalliy hukumat boʻlinmalari tomonidan qoʻllaniladigan madhiyalarga oʻxshash boʻlsa, u taklif qilingan qonunchilikda „madhiya“ aniq koʻrsatilishini taʼkidladi<ref>{{yangiliklar manbasi |last1=Romero |first1=Alexis |title=Palace on BBL: Let’s find common ground |url=https://www.philstar.com/headlines/2018/06/01/1820641/palace-bbl-lets-find-common-ground |access-date=October 31, 2020 |work=The Philippine Star |date=December 21, 2018 |language=en}}</ref>.
2019-yil fevral oyida Bangsamoro boshqarmasi mintaqaning yangi bayrogʻi va muhri uchun dizayn tanlovlari bilan birga Bangsamoro uchun yangi madhiya tanlovini eʼlon qildi<ref name="sunstar1">{{yangiliklar manbasi |last1=Sunio |first1=Riz |title=New Barmm logo, flag released |url=https://www.sunstar.com.ph/article/1821133/Cagayan-De-Oro/Local-News/New-Barmm-logo-flag-released |access-date=2 September 2019 |work=Sunstar Cagayan de Oro |date=1 September 2019}}</ref>.
Bangsamoro uchun rasmiy mintaqaviy madhiyani qabul qilish boʻyicha taklif qilinayotgan qonun loyihasi Bangsamoro parlamentiga taqdim etilgan 2-sonli parlament qonuni boʻlib, u „Musulmon Mindanaodagi Bangsamoro avtonom viloyatining rasmiy madhiyasini qabul qilish toʻgʻrisidagi qonun (BARMM)“ deb ham ataladi. 2019-yil 29-avgustga kelib, ushbu qonun ikkinchi o‘qishda ko‘rib chiqilmoqda. Ushbu qonun tarafdori boʻlgan parlament aʼzosi Romeo Sema tomonidan madhiyaning ingliz, tagalog va maguindanaon tillarida uchta versiyasi taklif qilingan. Semaning hamkasbi qonun loyihasiga oʻzgartirishlar kiritishni taklif qildi, masalan, ayollarning jamiyatdagi oʻrnini bildiradigan qismini qoʻshish va Bangsamoroning har bir mintaqaviy tilida madhiyaning qoʻshimcha versiyalarini berish kabi oʻzgartishlar shular jumlasidan<ref name=dayno14>{{veb manbasi |last1=Alamia |first1=Laisa |title=Day No. 14, First Regular Session (August 29, 2019) |url=https://laisaalamia.com/2019/09/02/day-no-14-first-regular-session-august-29-2019/ |website=Atty. Laisa Masahud Alamia |publisher=Office of the Minority Leader of the Bangsamoro Parliament |access-date=11 September 2019 |date=2 September 2019 |arxivsana=2022-09-08 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220908175814/https://laisaalamia.com/2019/09/02/day-no-14-first-regular-session-august-29-2019/ }}</ref>.
Bangsamoro parlamenti Bangsamoro madhiyasining taklif qilingan versiyasini Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 30-yanvardagi 39-son qonun loyihasi asosida tasdiqladi. Taklif etilayotgan qonun loyihasi 2020-yil 13-fevralda Bosh vazir Murad Ebrohim tomonidan Bangsamoro avtonomiyasi toʻgʻrisidagi 7-sonli qonun sifatida imzolangan<ref name=barmmact7>{{veb manbasi|title=Bangsamoro Autonomy Act No 7 - ADOPTING THE OF OFFICIAL HYMN OF THE BANGSAMORO AUTONOMOUS REGION IN MUSLIM MINDANAO|url=https://parliament.bangsamoro.gov.ph/wp-content/uploads/2020/02/BA-Act-No.-7-Hymn.pdf |access-date=20 February 2020 |date=13 February 2020}}</ref>.
== Matn ==
{| class="wikitable"
!Filippin tilida<ref>{{veb manbasi |title=The Official Hymn of the Bangsamoro Autonomous Region in Muslim Mindanao |url=https://www.facebook.com/thebangsamorogovt/videos/784722208685161/?__tn__=-R |website=Facebook |publisher=BARMM Bureau of Public Information |access-date=3 February 2020}}</ref>
!Arab tilida
!Inglizcha tarjima
|- style="vertical-align:top; white-space:nowrap;"
|<poem>'''I'''
Simula noon hanggang ngayon
Iisa ang naging layon
Magkaisa at magbuklod
Kagitingan ay marubdob
Tumayo tayo mula sa hamon ng nakaraan
Niyapos ang panganib na humahadlang
Pinangako sa puso at paniniwala
Ang ginhawang para sa kabataan
Bangsamoro'y tagumpay
Bunga ng pawis, dugo at buhay
Kapayapaan, Katarungan
Ay atin nang nakamtan
Alhamdulillah, Alhamdulillah
Pagpalain Bangsamoro
'''II'''
Bangsamoro, Bangsamoro,
Lagi kang mamahalin
Walang pipigil sa damdamin
Mga pangako'y tutuparin
Habang buhay kami sayo'y magbabantay
Mananatili sa puso't isipan
Ang kahapong humimlay na
Nagbuwis ng buhay
Nasa piling na ng Maykapal
</poem>
|<poem style="line-height:1.52em;">'''I'''
من ذلك الحين وحتى الآن
كان الهدف واحدًا
اتحدوا واتحدوا
الشجاعة شديدة
دعونا نرتفع من تحدي الماضي
انتهى خطر العرقلة
موعودة بالقلب والإيمان
راحة الشباب
نجاح بانجسامورو
ثمار العرق والدم والحياة
السلام ، العدل
انها لنا بالفعل
الحمد لله والحمد لله
يبارك بانجسامورو
'''II'''
بانجسامورو ، بانجسامورو
سوف تكون دائما محبوبا
لا يوجد شيء للسيطرة على العواطف
الوعود تبقي
ما دمنا نعيش سوف نراقبك
يبقى في قلبك وعقلك
هدأت الشهية
فرض الضرائب على الحياة
</poem>
|<poem>'''I'''
From then until now
The goal was one
Unite and unite
Courage is intense
Let us rise from the challenge of the past
Ended the danger of obstruction
Promised in heart and belief
The comfort for the youth
Bangsamoro is a success
Fruits of sweat, blood and life
Peace, Justice
It is ours already
Thank God, thank God
Bless Bangsamoro
'''II'''
Bangsamoro, Bangsamoro
You will always be loved
There is nothing to control the emotions
Promises keep
As long as we live we will watch over you
Remains in your heart and mind
The appetite has subsided
Life taxing
Already with God
</poem>
|}
== Manbalar ==
{{Manbalar}}
== Havolalar ==
[[Turkum:Filippin]]
[[Turkum:Madhiyalar]]
mlxfrwkojjh5q3ajjmjq3ecep3p9xdj
Bangladesh ayollar futbol ligasi
0
792677
6197808
4558465
2026-07-07T23:36:00Z
InternetArchiveBot
58913
2 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197808
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox futbol ligasi|name=Bangladesh ayollar futbol ligasi|country=Bangladesh|confed=AFC, [[Osiyo]]|founded={{start date and age|2011|10|2|df=y}}|levels=Oliy futbol ligasi|teams=8<ref>{{yangiliklar manbasi|url=https://www.daily-sun.com/post/539916/BPL-second-leg-in-Apr-Women%E2%80%99s-League-to-start-March-27|title=Women's football league to begin 27 March|date=7 March 2021|work=Daily Sun|access-date=8 March 2021|archive-date=2022-09-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20220913133636/https://www.daily-sun.com/post/539916/BPL-second-leg-in-Apr-Women%E2%80%99s-League-to-start-March-27|url-status=dead}}</ref>|champions=Bashundhara Kings Women|most_successful_club=Bashundhara Kings Women (2 marta)|top_goalscorer=Sabina Khatun (115ta gol)|tv=T Sports|website=|current=2020–21 Bangladesh ayollar futbol ligasi}}
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>
'''Bangladesh ayollar futbol ligasi''' 2011-yilda tashkil etilgan [[Bangladesh]] [[Ayollar futbol assotsiatsiyasi|ayollar klublari o'rtasidagi oliy divizion futbol musobaqasidir]]. Liga Bangladesh futbol federatsiyasi tomonidan o'tkaziladi va boshqariladi<ref>{{yangiliklar manbasi |date=26-dekabr 2019-yil |title=Women's football league to begin on Jan 31 |work=UNB |url=https://unb.com.bd/m/category/Sports/womens-football-league-to-beging-on-jan-31/39410 |access-date=27-dekabr 2019-yil}}</ref>.
== Tarixi ==
Bangladesh ayollar futbol ligasi 2011-yilda Bangladesh futbol federatsiyasi tomonidan tashkil etilgan mamlakatning eng yuqori darajadagi ichki [[Ayollar futbol assotsiatsiyasi|ayollar futbol]] ligasi hisoblanadi<ref name=":2">{{yangiliklar manbasi |date=30-yanvar 2020-yil |title=BWFL deferred one week |pages=Manba |work=Dhaka Tribune |url=https://www.dhakatribune.com/sport/2020/01/30/bpl-deferred-for-second-time |access-date=31-yanvar 2020-yil}}</ref>. Lekin dastlab ikki mavsumdan so'ng (2013-yil), liga noma'lum sabablarga ko'ra noma'lum muddatga qoldirildi. 7 yillik uzoq tanaffusdan so'ng, Bangladesh Futbol Federatsiyasi 2020-yilda Bangladesh ayollar futbol ligasini qayta tashkil qildi. Hozirda Cholo Kheli Trust tashkiloti Bangladesh ayollar futbolining strategik hamkori hisoblanadi.
Cholo Kheli Trust xayriya jamg'armasini to`plash, sport, ta'lim, sog'liqni saqlash sohalarida axborot bilan birgalikda ishlash va strategiyalarni yaratish, Bangladeshning keyingi avlod yoshlarini sport va o'yinni sevishga, qadrlashga va o`ynashga ilhomlantirish, shuningdek, bu yo`lda boshqa tegishli vazirliklar bilan hamkorlikni amalga oshirish uchun tashkil etilgan. Cholo Kheli Trust tashkiloti, shuningdek, Bangladesh ayollar futbol ligasi o`yinchilarining yaxshi bilimli, sog'lom bo'lishlarini va dunyodagi eng yaxshi standartlardan xabardor bo'lishlariga ham harakat qiladi.
== Bangladesh ayollar futbol ligasi chempionlari ==
{| class="wikitable sortable mw-collapsible"
|+
|-
!Mavsum
!Chempion klub
!Hisob
!Finaldagi raqibi
|-
|[[2011 Bangladesh Women's Football League|2011]]
|[[Sheikh Jamal Dhanmondi Club|Sheikh Jamal Dhanmondi Club Women]]
|2–0<ref name=":0">{{yangiliklar manbasi |date=2011-10-15|title=Sheikh Jamal win women's league|url=https://www.thedailystar.net/news-detail-206563|access-date=2020-08-13|work=The Daily Star|language=en}}</ref>
|[[Dhaka Mohammedan|Dhaka Mohammedan Women]]
|-
|[[2013 Bangladesh Women's Football League|2013]]
|[[Dhaka Abahani|Dhaka Abahani Women]]
|3–1<ref name=":1">{{veb manbasi|sarlavha=Abahani girls beat Mohammedans, clinch football title|url=https://greenwatchbd.com/abahani-girls-beat-mohammedans-clinch-football-title/|kirish sanasi=2020-08-13|til=en-US}}</ref>
|[[Dhaka Mohammedan|Dhaka Mohammedan Women]]
|}
Bangladesh ayollar futbol ligasi 2013-yildan 2020-yilga qadar to`xtatilgan. Lekin 2020-yilda qayta tashkil etilishidan oldin yangi mavsum g`oliblari 2019—2020-yillar mavsumi g`olibi bo`lishi kelishib olingan<ref name=":2" />.
{| class="wikitable sortable mw-collapsible"
|+
|-
!Mavsum
!Chempion klub
!Hisob
!Finaldagi raqibi
!Man.
|-
|[[2020 Bangladesh Women's Football League|2019–20]]
|[[Bashundhara Kings Women]]
|4–2<ref name=":0" />
|[[Nasrin Sporting Club]]
|<ref>{{yangiliklar manbasi|url=https://www.dhakatribune.com/sport/2020/12/06/unstoppable-kings-clinch-women-s-football-league-|date=6-dekabr 2020-yil|title=Unstoppable Kings clinch Women's Football League|newspaper=Dhaka Tribune|access-date=4-aprel 2021-yil}}{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
|-
|[[2020–21 Bangladesh Women's Football League|2020–21]]
|[[Bashundhara Kings Women]]
|3–2<ref name=":1" />
|[[ARB Sporting Club]]
|<ref>{{yangiliklar manbasi|url=https://www.thedailystar.net/sports/football/news/bashundhara-kings-retain-title-2132666|date=18-iyul 2021-yil|title=Bashundhara Kings retain title|work=The Daily Star|access-date=20-iyul 2021-yil}}</ref>
|}
== Statistika va o'yinchilar ==
=== Mavsumlarning eng yaxshi to'purarlari ===
{| class="wikitable mw-collapsible" bgcolor="#f7f8ff" align="center" cellpadding="3" cellspacing="0" border="1" style="font-size: 95%; border: gray solid 1px; border-collapse: collapse;"
|+
|- bgcolor="#CCCCCC" align="center"
| width="100" | '''Mavsum'''
| width="200" | Futbolchi
| width="220" | '''Klub'''
| width="100" | '''Gollar soni'''
|- align="center"
|'''[[2011 Bangladesh Women's Football League|2011]]'''
| {{flagicon|BAN}} '''[[Sabina Khatun]]'''|| [[Sheikh Jamal Dhanmondi Club|Sheikh Jamal DC Women]] || 25<ref>{{veb manbasi|sarlavha=Jamal clinch women's title|url=http://archive.bff.com.bd/index.php?option=com_content&view=article&id=757:jamal-emerge-champion&catid=34:latest-news&Itemid=74|kirish sanasi=2020-08-13|vebsayt=archive.bff.com.bd}}</ref>
|- align="center"
|'''[[2013 Bangladesh Women's Football League|2013]]'''
| {{flagicon|BAN}} '''[[Aungmraching Marma]]'''|| [[Dhaka Abahani|Dhaka Abahani Women]] || 29<ref>{{yangiliklar manbasi|title=Abahani clinch women’s football league title|work=Dhaka Mirror|url=https://www.dhakamirror.com/sport/football/abahani-clinch-womens-football-league-title/|date=31-mart 2013-yil|access-date=2020-08-13|archive-date=2019-12-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20191227145654/https://www.dhakamirror.com/sport/football/abahani-clinch-womens-football-league-title/|url-status=dead}}</ref>
|- align="center"
|
'''[[2020 Bangladesh Women's Football League|2019–20]]'''
| {{flagicon|BAN}} '''[[Sabina Khatun]]'''|| [[Bashundhara Kings Women]] || 35<ref>{{yangiliklar manbasi |title=Kings conclude league with 119 goals in 12 matches|url=https://www.dhakatribune.com/sport/football/2020/12/09/kings-conclude-league-with-119-goals-in-12-matches|date=9-dekabr 2020-yil|access-date=2020-12-13|work=Dhaka Tribune}}</ref>
|- align="center"
|'''[[2020-21 Bangladesh Women's Football League|2020-21]]'''
|{{flagicon|BAN}} '''[[Krishna Rani Sarkar]]'''|| [[Bashundhara Kings Women]] || 28<ref>{{yangiliklar manbasi|url=https://www.daily-sun.com/post/565708/Kings-finish-WFL-unbeaten|date=18-iyul 2021-yil|title=Krishna crowned top scorer trophy WFL 2021|work=Daily Sun|access-date=20-iyul 2021-yil|archive-date=2021-07-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210720053412/https://www.daily-sun.com/post/565708/Kings-finish-WFL-unbeaten|url-status=dead}}</ref>
|}
== Yana qarang ==
* [[Ayollar o'rtasidagi klublari Osiyo chempionati|Ayollar klublari o'rtasidagi Osiyo chempionati]]
== Manbalar ==
{{Manbalar}}{{OFK ayollar futbol ligalari}}
[[Turkum:Ayollar futboli]]
[[Turkum:Bangladesh]]
[[Turkum:Ayollar futbol ligalari]]
mrvc3j43ywc2rcg2dpe690rhllt1tkc
Aziz Gʻaniyev
0
793915
6197737
6190554
2026-07-07T18:40:11Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197737
wikitext
text/x-wiki
{{ism+familiya|Aziz|Gʻaniyev}}
{{Futbolchi
| name = Azizjon Gʻaniyev
| fullname = Azizjon Alijon oʻgʻli Gʻaniyev
| image = Azizjon Gʻaniyev.webp
| birth_date = {{birth date and age|1998|02|22|df=yes}}
| birth_place = {{TavalludJoyi|Jizzax}}, [[Oʻzbekiston]]
| height = {{height|m=1.80|precision=0}}
| currentclub = [[:en:Al Bataeh Club|Al Bataeh]]
| clubnumber = 6
| position = [[Yarim himoyachi]]
| yillar1 = 2014—2019
| klublar1 = [[Nasaf (futbol klubi)|FC Nasaf]]
| isht1 = 92
| gollar1 = 7
| yillar2 = 2020—2024
| klublar2 = [[:en:Shabab Al-Ahli Club|Shabab Al-Ahli]]
| isht2 = 68
| gollar2 = 5
| milliyyillar1 = 2016
| milliyjamoa1 = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)|Oʻzbekiston U-19]]
| milliyisht1 = 3
| milliygollar1 = 0
| milliyyillar2 = 2018—2020
| milliyjamoa2 = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|Oʻzbekiston U-23]]
| milliyisht2 = 25
| milliygollar2 = 5
| milliyyillar3 = 2017—
| milliyjamoa3 = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston]]
| milliyisht3 = 14
| milliygollar3 = 0
| pcupdate = 21 May 2022
| ntupdate = 27 January 2022
| yillar3 = 2024—
| klublar3 = [[:en:Al Bataeh Club|Al Bataeh]]
| isht3 = 22
| gollar3 = 2
}}
'''Azizjon Gʻaniyev''' (1998-yil 22-fevralda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik futbolchi, [[yarim himoyachi]] pozitsiyasida toʻp tepadi. BAA Pro-ligasining al-Batayih klubi va Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasida oʻynaydi<ref>{{Soccerway|azizjon-ganiev/347881}}</ref>.
== Faoliyati ==
=== Klub ===
Oʻzbekistonning Jizzax shahrida tugʻilgan Aziz Gʻaniyev „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ jamoasi akademiyasidan 2014-yilgi mavsum yakunida asosiy tarkibga koʻtarilgan<ref name="sway">[https://int.soccerway.com/players/azizjon-ganiev/347881/ ''Profil von Aziz Gʻaniyev ''] In: Soccerway (abgerufen am 8. November 2020)</ref>. 7-oktyabr kuni (26-tur) Oʻzbekiston chempionatidagi debyutini „[[Olmaliq (futbol klubi)|Olmaliq]]“ga qarshi oʻyinda (2:2) oʻtkazgan va 88-daqiqada [[Odiljon Hamrobekov]] oʻrniga zaxiradan maydonga tushgan. 2015-yilda yarim himoyachi liga oʻyinlarida 9 ta oʻyinda maydonga tushgan<ref>[https://int.soccerway.com/matches/2014/11/07/uzbekistan/pfl/nasaf-qarshi/otmk-olmaliq/1686007/ ''Nasaf Karschi 2-2 FK Olmaliq''] In: Soccerway vom 7. November 2014 (abgerufen am 8. November 2020)</ref><ref name="sway" /><ref name="sway" /> 2016-yil dekabr oyi boshida [[Sankt-Peterburg]]<nowiki/>ning „<nowiki/>[[FC Zenit Sankt Peterburg|Zenit]]<nowiki/>“ klubi qiziqishlari haqida maʼlumot paydo boʻlgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.sport-express.ru/football/rfpl/clubs/news/zenitu-pripisyvayut-interes-k-igroku-molodezhnoy-sbornoy-uzbekistana-1073434/|title=sport-express.ru: «Зениту» приписывают интерес к игроку молодёжной сборной Узбекистана|access-date=2016-12-05|archive-date=2016-12-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220064626/https://www.sport-express.ru/football/rfpl/clubs/news/zenitu-pripisyvayut-interes-k-igroku-molodezhnoy-sbornoy-uzbekistana-1073434/}}</ref>.
Keyingi mavsumda, 2016-yilda liganing 17 oʻyinida maydonga tushgan boʻlsa, 2017-yilda asosiy tarkibga kirgan<ref name="ag1617">[https://www.transfermarkt.at/aziz-ganiev/leistungsdaten/spieler/431911/plus/0?saison=2016 ''Aziz Gʻaniyev – Leistungsdaten 2017''] In: [[transfermarkt.at]] (abgerufen am 8. November 2020)</ref>. 2017-yilning 13-mayida (10-kun) ''"''Nasaf" safidagi ilk ligadagi golini [[Samarqand]]<nowiki/>ning „<nowiki/>[[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]<nowiki/>“ klubiga qarshi oʻyinda (1:1) kiritgan<ref>[https://www.transfermarkt.at/spielbericht/index/spielbericht/2853600 ''FK Dinamo Samarkand 1-1 Nasaf Karschi''] In: [[transfermarkt.at]] vom 13. Mai 2017 (abgerufen am 8. November 2020)</ref>. Mavsum davomida 27 ta oʻyinda maydonga tushib, ikki ta gol urgan va shuncha golli uzatmani amalga oshirgan. 2018-yilning iyul oyida u liga oʻyinida xochsimon bogʻlamidan jarohat olgan<ref name="ag1617" /> va ushbu jiddiy jarohat tufayli 2018-yilgi mavsumni muddatidan oldin tugatishga majbur boʻlgan.
2019-yil aprel oyida jarohatini tuzatib qaytganidan soʻng, u 2019-yilgi mavsumda „Nasaf Qarshi“ jamoasining soʻzsiz doimiy [[Futbol|futbolchisi]] sifatida qayta tiklandi va u ikki gol va toʻqqizta golli uzatma bilan faoliyatidagi statistik jihatdan eng yaxshi mavsumni boshidan kechirgan<ref>[https://www.transfermarkt.at/spielbericht/index/spielbericht/3045571 ''Nasaf Karschi 1-1 Navbahor Namangan''] In: [[transfermarkt.at]] vom 8. Juli 2018 (abgerufen am 8. November 2020)</ref><ref>[http://fcnasaf.uz/ru-ru/pages/aziz_ganiev_nachal_vosstanavlivatsya_fotoreportazh.html ''Aziz Ganiev nachal vosstanavlivatsya! (fotoreportaj)''] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20211115205132/http://fcnasaf.uz/ru-ru/pages/aziz_ganiev_nachal_vosstanavlivatsya_fotoreportazh.html|date=2021-11-15}} In: [[Nasaf Karschi]] vom 11. September 2018 (abgerufen am 8. November 2020)</ref>. Aziz 2020-yil 3-fevralda Gʻaniyev BAA Arabiston Fors koʻrfazi ligasida „Al-Ahli Dubay“ jamoasiga oʻtgan va u yerda uch yillik shartnoma imzolagan<ref>[https://www.transfermarkt.at/aziz-ganiev/leistungsdaten/spieler/431911/plus/0?saison=2017 ''Aziz Gʻaniyev – Leistungsdaten 2018''] In: [[transfermarkt.at]] (abgerufen am 8. November 2020)</ref>. 2020-yil 10-fevral kuni Gʻaniyevning yangi jamoasi OChL doirasida [[Toshkent]]<nowiki/>ning „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ jamoasiga safarda 2:1 hisobida magʻlub boʻlgan oʻyinda debyut qilgan<ref>[https://www.transfermarkt.at/aziz-ganiev/leistungsdaten/spieler/431911/plus/0?saison=2018 ''Aziz Gʻaniyev – Leistungsdaten 2019''] In: [[transfermarkt.at]] (abgerufen am 8. November 2020)</ref>. [[COVID-19 pandemiyasi]] tufayli mart oyining oʻrtalarida muddatidan oldin yakunlangan qolgan 2019/20-yilgi mavsumda Gʻaniyev ligadagi debyutini oʻtkazmagan<ref>[https://sports.uz/ru/news/view/ofitsialno-aziz-ganiev-%E2%80%93-futbolist-kluba-shabab-al-axli-03-02-2020 ''Ofitsialno! Aziz Ganiev – futbolist kluba „Shabab Al-Axli“''] In: Sports.uz vom 3. Februar 2020 (abgerufen am 8. November 2020)</ref><ref>[https://upl.uz/sport/14242-news.html ''Uzbekskiy molodoy talant pereshel v klub iz OAE za 700 tisyach dollarov''] In: UPL vom 4. Februar 2020 (abgerufen am 8. November 2020)</ref><ref>[https://www.khaleejtimes.com/sport/local/al-wahda-rally-to-hold-saudi-arabias-al-ahli-pakhtakor-edge-past-shabab-al-ahli-in-afc-champions-league ''Al Wahda rally to hold Saudi Arabiaʼs Al Ahli; Pakhtakor edge past Shabab Al Ahli in AFC Champions League''] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20201114181552/https://www.khaleejtimes.com/sport/local/al-wahda-rally-to-hold-saudi-arabias-al-ahli-pakhtakor-edge-past-shabab-al-ahli-in-afc-champions-league|date=2020-11-14}} In: [[Khaleej Times]] vom 10. Februar 2020 (abgerufen am 8. November 2020)</ref><ref>[https://www.transfermarkt.at/aziz-ganiev/leistungsdaten/spieler/431911/plus/0?saison=2019 ''Aziz Gʻaniyev – Leistungsdaten 2020''] In: [[transfermarkt.at]] (abgerufen am 8. November 2020)</ref><ref>[https://int.soccerway.com/matches/2020/10/17/united-arab-emirates/premier-league/al-ittihad-kalba/al-ahli-dubai/3326692/ ''al-Ittihad Kalba 0-3 al-Ahli Dubai''] In: Soccerway vom 17. Oktober 2020 (abgerufen am 8. November 2020)</ref>.
Shabab al-Ahli jamoasi tarkibidagi birinchi golini 2020-yil 26-sentyabr kuni [[AFC Osiyo Chempionlar ligasi|AFC Chempionlar ligasi]] 1/8 finalida [[Saudiya Arabistoni]] vakili [[Al-Ahli (futbol klubi)|Al-Ahli]] Jiddaga qarshi oʻyinda kiritgan<ref>[https://www.the-afc.com/competitions/afc-champions-league/latest/news/al-ahli-saudi-edge-shabab-al-ahli-on-penalties-to-seal-afc-champions-league-quar ''Al Ahli Saudi edge Shabab Al Ahli on penalties to seal AFC Champions League quarter-final spot''] In: [[Asian Football Confederation|AFC]] vom 26. September 2020 (abgerufen am 8. November 2020)</ref>. 2020-yil 17-oktabrda (1-tur) u Birlashgan Arab Amirliklarining yuqori ligasida debyutini safarda „Al-Ittihod Kalba“ jamoasiga qarshi oʻyinda (3:0) oʻtkazgan.
=== Terma jamoa ===
2017-yilning iyulidan 2020-yilning yanvarigacha Aziz Gʻaniyev Oʻzbekiston 23 yoshgacha boʻlgan yoshlar terma jamoasi safida 24 ta oʻyin oʻtkazib, 4 ta gol urgan<ref name="aguu23">[https://www.transfermarkt.at/aziz-ganiev/nationalmannschaft/spieler/431911/plus/0/verein_id/33815 ''Aziz Gʻaniyev – Usbekistan U23''] In: [[transfermarkt.at]] (abgerufen am 8. November 2020)</ref>. Bu tanlov bilan u 2018-yilning yanvar oyida Xitoyda boʻlib oʻtgan 23 yoshgacha boʻlgan yoshlar oʻrtasidagi Osiyo chempionatida gʻolib chiqgan<ref>[http://stats.the-afc.com/match_report/12650 ''Vietnam 1-2 Uzebistan''] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20210105013550/http://stats.the-afc.com/match_report/12650 |date=2021-01-05 }} In: [[Asian Football Confederation|AFC]] vom 27. Januar 2018 (abgerufen am 8. November 2020)</ref>, barcha oʻyinlarda maydonga tushdi va bitta gol urgan<ref name="aguu23" />. Ikki yildan soʻng yana U 23 Osiyo chempionatida ishtirok etgan,<ref>[https://uff.uz/uz/article/208188/ ''Oʻzbekiston olimpiya terma jamoasining Osiyo chempionatida qatnashadigan yakuniy tarkibi''] In: [[Oʻzbekiston Futbol Federatsiyasi|UFF]] vom 27. Dezember 2019 (abgerufen am 8. November 2020)</ref> lekin Oʻzbekiston bilan chempionlikni himoya qila olmadi va toʻrtinchi oʻrinni olishga majbur boʻlgan<ref>[http://stats.the-afc.com/match_report/16422 ''Australia 1-0 Uzbekistan''] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220921191235/https://stats.the-afc.com/match_report/16422 |date=2022-09-21 }} In: [[Asian Football Confederation|AFC]] vom 25. Januar 2020 (abgerufen am 8. November 2020)</ref>.
2017-yilning 14-noyabr kuni [[Odiljon Hamrobekov]] oʻrniga ikkinchi boʻlimda maydonga tushib, [[Birlashgan Arab Amirliklari milliy futbol terma jamoasi|Birlashgan Arab Amirliklari]]ga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida (1:0) Oʻzbekiston terma jamoasi safida debyut qilgan<ref>[https://www.transfermarkt.at/spielbericht/index/spielbericht/2942983 ''Vereinigte Arabische Emirate 1-0 Usbekistan''] In: [[transfermarkt.at]] vom 14. November 2017 (abgerufen am 8. November 2020)</ref>.
[[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati]] uchun [[Oʻzbekiston futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionatida|Oʻzbekiston terma jamoasi qaydnomasidan]] oʻrin olgan<ref>{{Cite web|url=https://t.me/uzpfl/77948|title=UzPFL|website=Telegram|access-date=2026-05-29}}</ref>. Uning [[Portugaliya milliy futbol terma jamoasi|Portugaliya]] darvozasiga urgan goli [[Video yordamchi hakam|VAR]] aralashuvidan keyin bekor qilingan<ref>{{Cite web |last=Razzakov |first=Shuhrat |date=2026-06-24 |title=G‘aniyevning «shedevr» goli va VAR alami — vaziyat aslida qanday edi? (video) |url=https://zamin.uz/uz/sport/208915-ganievning-shedevr-goli-va-var-alami-portugaliya-bilan-oyindagi-bahsli-vaziyat-a.html |access-date=2026-07-01 |website=Zamin.uz |language=uz-Latn}}</ref>.
=== Terma jamoa safida ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
! colspan="3" |[[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston Milliy terma jamoasi]]
|-
!Yillar!!Oʻyin!!Gol
|-
|2017||1||0
|-
|2018||2||0
|-
|2019||1||0
|-
|2020||3||0
|-
|2021||3||0
|-
|2022||1||0
|-
!Total||11||0
|}
''2022-yil 27-yanvarda oʻtkazilgan oʻyindagi aniq statistika''<ref>{{NFT player|id=69361|accessdate=}}</ref>
== Yutuqlari ==
* [[Oʻzbekiston Superkubogi|Oʻzbekiston Superkubogi sohibi]] : 2016
* Oʻzbekiston kubogi sohibi : 2015
* Oʻzbekiston kubogi finalchisi : 2016
* Oʻzbekiston chempionati bronza medali sovrindori : 2014, 2015, 2016.
'''Oʻzbekiston U23'''
* 23 yoshgacha boʻlganlar oʻrtasidagi Osiyo chempioni : 2018
=== Birlashgan Arab Amirliklari ===
BAA Ligasi chempioni: 2022/2023<ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/346004?utm_source=telegram&utm_medium=championatasia|sarlavha=Денисов, Яхшибоев, Шацких, Насимов ёхуд чемпион легионерларимиз ҳақида|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230514110535/https://championat.asia/uz/news/346004?utm_source=telegram&utm_medium=championatasia|arxivsana=2023-05-14|qaralgan sana=2023-05-14}}</ref>
== Manbalar ==
{{Manbalar}}
== Havolalar ==
* [http://championat.asia/ru/news/har-bir-jamoaning-oz-kashfiyoti-bor-yoxud-oliy-liga-2015da-porlab-chiqqanlar Aziz Gʻaniyev]
* [https://www.weltfussball.de/spieler_profil/azizjon-ganiev Aziz Gʻaniyev] Weltfussball saytida
* [https://www.transfermarkt.de/-/profil/spieler/431911/ Aziz Gʻaniyev] Transfermarkt saytida
{{Navboxes
| title = Oʻzbekiston tarkibi
| bg = #0099B5
| fg = white
| bordercolor = #CE1126
| list =
{{Oʻzbekiston tarkibi — AFC U-23 Osiyo chempionati 2018 — Chempion}}
{{Oʻzbekiston tarkibi 2026-yilgi FIFA jahon chempionati}}
}}
{{DEFAULTSORT:Gʻaniyev, Aziz}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]]
[[Turkum:Nasaf klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Shabab Al Ahli (Dubay) futbolchilari]]
[[Turkum:Al Bataeh futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]]
[[Turkum:BAA Pro-ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik muhojir erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Birlashgan Arab Amirliklaridagi muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Oʻzbekiston yoshlar terma jamoasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston milliy terma jamoasi erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Osiyo oʻyinlari 2018 futbolchilari]]
[[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2026 oʻyinchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonning Osiyo oʻyinlaridagi sportchilari]]
md7br2cmiz04pjq4hz97ajtlzkf2att
Azizbek Turgʻunboyev
0
796994
6197742
6048159
2026-07-07T19:02:53Z
InternetArchiveBot
58913
0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197742
wikitext
text/x-wiki
{{ism+familiya|Aziz|Turgʻunboyev}}
{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Azizbek Turgʻunboyev
| toʻliqism = Azizbek Murodulla oʻgʻli Turgʻunboyev<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.xs.uz/uz/post/shavkat-mirziyoevning-futbol-bojicha-ozbekiston-millij-terma-zhamoasi-azolari-va-murabbijlaridan-bir-guruhini-mukofotlash-togrisidagi-farmoni-elon-qilindi |sarlavha=Shavkat Mirziyoyevning “Futbol boʻyicha Oʻzbekiston milliy terma jamoasi aʼzolari va murabbiylaridan bir guruhini mukofotlash toʻgʻrisida”gi Farmoni eʼlon qilindi |sana=2025-06-06 |qaralgan sana=2025-12-19 }}{{Oʻlikhavola|date=iyul 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
| tasvir = Azizbek Turgʻunboyev (cropped).jpg
| izoh =
| boʻyi = {{boʻy|m=1.73}}<ref name="AFC"/>
| tavallud_sana = {{Birth date and age|df=yes|1994|10|1}}
| tavallud_joyi = {{TavalludJoyi|Pop tumani}}, Oʻzbekiston
| pozitsiya = [[Yarim himoyachi]]
| joriyklub = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
| klubraqami = 17
| yoshlikyillari1 = 2009—2014
| yoshlikklublari1 = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
| yillar1 = 2015—2018
| klublar1 = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
| isht1 = 76
| gollar1 = 15
| yillar2 = 2019—2021
| klublar2 = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
| isht2 = 42
| gollar2 = 13
| yillar3 = 2021—2023
| klublar3 = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
| isht3 = 75
| gollar3 = 13
| yillar4 = 2024—2025
| klublar4 = Sivaspor
| isht4 = 33
| gollar4 = 1
| yillar5 = 2025
| klublar5 = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
| isht5 = 15
| gollar5 = 1
| yillar6 = 2026—
| klublar6 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
| isht6 = 0
| gollar6 = 0
| milliyyillar1 = 2018
| milliyjamoa1 = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|Oʻzbekiston U23]]
| milliyisht1 = 5
| milliygollar1 = 1
| milliyyillar2 = 2018—
| milliyjamoa2 = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi |Oʻzbekiston ]]
| milliyisht2 = 43
| milliygollar2 = 6
| pcupdate = 2025-yil 10-iyun
| ntupdate = 2026-yil 17-fevral
| klublar5 =
| yillar5 =
| gollar5 =
| isht5 =
}}
'''Azizbek Murodulla oʻgʻli Turgʻunboyev''' (1994-yil 1-oktyabrda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik professional [[Futbol|futbolchi]], „[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]“ va [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston milliy terma jamoasi]] [[Yarim himoyachi|yarim himoyachisi]]<ref name="AFC2">{{cite web|url=http://www.the-afc.com/afc/documents/PdfFiles/afc-asian-cup-uae-2019-complete-squad-lists|title=AFC Asian Cup UAE 2019 Complete Squad Lists|website=The-AFC.com|publisher=[[Asian Football Confederation]]|format=PDF|date=27 December 2018|access-date=31 December 2018|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20181228174458/http://www.the-afc.com/afc/documents/PdfFiles/afc-asian-cup-uae-2019-complete-squad-lists|archive-date=28 December 2018}}</ref>.
== Futbolchilik faoliyati ==
[[Fargʻona vodiysi|Fargʻona vodiysi]]ning [[Pop tumani]]da tugʻilgan Turgʻunboyev faoliyatini oʻzi tugʻilib oʻsgan Namanganning „[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]“ klubida boshlagan. Namanganning „[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]“ klubi tarbiyalanuvchisi. U ushbu klubning yoshlar jamoasida oʻynagan va 2015-yildan 2021-yilgacha „Navbahor“ klubining asosiy jamoasi safida toʻp surgan. 2018-yilgi mavsumda yakunida Oliy ligada 3-oʻrinni egallagan boʻlsa, Turgʻunboyevning oʻzi bu yilda 27 oʻyinda 7 ta gol urgan.
2018-yil 23-mart, Keniya terma jamoasiga qarshi oʻrtoqlik uchrashuvida 23 yoshgacha boʻlgan milliy terma jamoasida debyut qilgan. 28-iyun kuni olimpiya terma jamoasi tarkibida Ummon jamoasiga qarshi oʻyinda gol urgan. 2018-yil noyabr oyida Ektor Kuper Turgʻunboyevni [[Futbol boʻyicha Osiyo kubogi|Osiyo Kubogi]] turniriga tayyorgarlik koʻrish maqsadida Avstraliyada boʻlib oʻtadigan terma jamoa yigʻinida ishtirok etishni taklif qilgan. Turgʻunboyev 2019-yil yanvar oyida boʻlib oʻtadigan tanlovda ishtirok etish uchun tanlangan.
2019-yil boshida futbolchi Toshkentning „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ klubiga oʻtishi borasida janjal markazida boʻlgan. Poytaxt klubi bilan shartnoma imzolagan Turgʻunboyev „[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]“ jamoasi bilan ham amalda shartnomasi mavjudligi va Namangan jamoasi tarkibida mashg;ulotlarni davom ettirishi „Paxtakor“ jamoasining rasmiy shikoyatiga sabab boʻlgan. 2019-yil 7-fevral, futbolchi ikki jamoa bilan shartnoma imzolagani uchun keyingi transfer oynasigacha diskvalifikatsiya qilingan. Transferni amalga oshirishda ishtirok etgan bir qancha xodimlar ham olti oydan ikki yilgacha muddatga futbolda faoliyat olib borishdan chetlatilgan. Nihoyat Azizbek 2021-yilgi mavsum uchun „Paxtakor“ jamoasi bilan shartnoma imzolagan va Toshkent klubi tarkibiga oʻtgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/oz/news/eshitdik-da-paxtakor-turgunboevni-qanchaga-sotib-olgani-malum|sarlavha=Eshitdik-da! "Paxtakor" Turgʻunboevni qanchaga sotib olgani malum|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230523184547/https://championat.asia/oz/news/eshitdik-da-paxtakor-turgunboevni-qanchaga-sotib-olgani-malum|arxivsana=2023-05-23|qaralgan sana=2022-11-19}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/oz/news/paxtakor-ozbekiston-chempionatida-2000-golini-urdi|sarlavha="Paxtakor" Oʻzbekiston chempionatida 2000-golini urdi|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230523184541/https://championat.asia/oz/news/paxtakor-ozbekiston-chempionatida-2000-golini-urdi|arxivsana=2023-05-23|qaralgan sana=2022-11-19}}</ref>.
2024-yil [[AFC Osiyo kubogi 2023]] musoboqasida ishtirok etib qaytganidan soʻng „Paxtakor“ jamoasini tark etgan va Turkiya Superligasida ishtirok etuvchi „Sivaspor“ jamoasi bilan shartnoma imzolagan<ref>{{Veb manbasi |url=https://tribuna.uz/news/20/20/20/sivasspor-klubi-azizbek-turunboev-transferini-elon-ildi |sarlavha=«Сивасспор» клуби Азизбек Турғунбоев трансферини эълон қилди |sana=2024/02/08 }}{{Oʻlikhavola|date=sentabr 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=https://sports.uz/209127 |sarlavha=Расман! "Сиваспор" Азизбек Турғунбоев трансферини эълон қилди (видео) |sana=2024/02/08}}</ref>.
=== Xalqaro faoliyati ===
U Oʻzbekiston yoshlar terma jamoasida oʻynagan. 2018-yildan Oʻzbekiston terma jamoasi aʼzosi. U terma jamoadagi debyut uchrashuvini 2018-yilning 19-may kuni [[Eron milliy futbol terma jamoasi|Eron]]<nowiki/>ga qarshi oʻrtoqlik uchrashuvida oʻtkazgan. Oʻsha yilning 8-iyun kuni [[Urugvay milliy futbol terma jamoasi|Urugvay]] terma jamoasiga qarshi oʻtkazilgan oʻrtoqlik uchrashuvida ham Oʻzbekiston terma jamoasi safida maydonga tushgan.
Turgʻunboev [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston]] terma jamoasining [[Futbol boʻyicha 2019-yilgi Osiyo kubogi|2019-yilda Birlashgan Arab Amirliklarida boʻlib oʻtadigan Osiyo Kubogi]] uchun qaydnomasiga kiritilgan va turnirda ishtirol etgan<ref name="AFC">{{Veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/afc/documents/PdfFiles/afc-asian-cup-uae-2019-complete-squad-lists|sarlavha=AFC Asian Cup UAE 2019 Complete Squad Lists|ish=The-AFC.com|nashriyot=[[Asian Football Confederation]]|format=PDF|sana=27 December 2018|kirish sanasi=31 December 2018|arxivurl=https://web.archive.org/web/20181228174458/http://www.the-afc.com/afc/documents/PdfFiles/afc-asian-cup-uae-2019-complete-squad-lists|arxivsana=28 December 2018}}</ref>
== Faoliyat statistikasi ==
{|class="wikitable" style="text-align: center;"
|+Klub, mavsum va musobaqalar boʻyicha koʻrinish va gollar
|-
! rowspan="2" |Jamoa
! rowspan="2" |Mavsum
! colspan="3" |Liga
! colspan="2" |Milliy kubok
! colspan="2" |Liga kubogi
! colspan="2" |Xalqaro
! colspan="2" |Boshqa
! colspan="2" |Jami
|-
!Division!!Isht!!Gol!!Isht!!Gol
!Isht
!Gol!!Isht!!Gol
!Isht
!Gol!!Isht!!Gol
|-
| rowspan="7" |[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
|[[Futbol boʻyicha 2015-yilgi Oʻzbekiston Oliy ligasi|2015]]
|[[Oʻzbekiston Superligasi|Oʻzbekiston Oliy ligasi]]||1||0||0||0
| colspan="2" |—|| colspan="2" |—
| colspan="2" |—||1||0
|-
|[[Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Oliy ligasi|2016]]
|Oʻzbekiston Oliy ligasi||14||0||2||0
| colspan="2" |—|| colspan="2" |—
| colspan="2" |—||16||0
|-
|[[Futbol boʻyicha 2017-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2017]]
|[[Oʻzbekiston Superligasi]]
|29
|8
|2
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|31
|8
|-
|[[Futbol boʻyicha 2018-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2018]]
|Oʻzbekiston Superligasi
|28
|7
|1
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|29
|7
|-
|[[Futbol boʻyicha 2019-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2019]]
|Oʻzbekiston Superligasi
|13
|2
|2
|1
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|35
|9
|-
|2020
|Oʻzbekiston Superligasi
|25
|8
|2
|1
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|21
|2
|-
! colspan="2" |Jami
!110
!25
!9
!2
! colspan="2" |—
! colspan="2" |—
! colspan="2" |—
!119
!27
|-
| rowspan="4" |[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|2021
|[[Oʻzbekiston Superligasi]]
|25
|5
|4
|0
| colspan="2" |—
|3
|0
|1
|0
|33
|5
|-
|2022
|Oʻzbekiston Superligasi
|26
|3
|2
|0
| colspan="2" |—
|6
|1
|1
|0
|35
|4
|-
|2023
|Oʻzbekiston Superligasi
|24
|5
|4
|1
| colspan="2" |—
|6
|2
|1
|0
|36
|8
|-
! colspan="2" |Jami
!75
!13
!10
!1
! colspan="2" |—
!15
!3
!3
!0
!103
!17
|-
|Sivaspor
|2023/2024
|Turkiya Superligasi
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|-
! colspan="3" |
!185!!38!!19!!3
! colspan="2" |—!!15!!3
!3
!0!!222!!44
|}
=== Term jamoa ===
''2024-yil 3-fevralda boʻlib oʻtgan oʻyin holatiga koʻra.''
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
!Terma jamoa!!Yil!!Isht!!Gol
|-
| rowspan="7" |[[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston]]
|2018||6||0
|-
|2019||3||0
|-
|2020||5||0
|-
|2021||0||0
|-
|2022||5||1
|-
|2023||9||1
|-
|2024||6||2
|-
! colspan="2" |Umumiy||34||4
|}
=== Term jamoa uchun gollar ===
{| class="wikitable"
!№
! Sana
! Joy
! Raqib
! Hisob
! Natija
! Musobaqa
|-
| 1.
| 2022-yil 14 iyun
| [[Navbahor markaziy stadioni|Markaziy stadioni]], [[Namangan]], Oʻzbekiston
|{{Fb|THA}}
| align="center" | '''2''' – 0
| align="center" | 2 – 0
| 2023 yilgi Osiyo kubogi saralashi
|-
|2.
|2023-yil 23-sentyabr
|AQSH
|{{Fb|MEX}}
|'''2''' – 1
|3 —3
|[[Oʻrtoqlik uchrashuvi]]
|-
|3.
|2024-yil 23-yanvar
|[[Al Janoub stadioni]], Al Vakrah, [[Qatar]]
|{{Fb|AUS}}
|'''1''' – 1
|1 – 1
|[[AFC Osiyo Kubogi 2023 B guruhi#Avstraliya – Oʻzbekiston|AFC Osiyo kubogi 2023]]
|-
|4.
|2024-yil 30-yanvar
|[[Al Janoub stadioni]], Al Vakrah, [[Qatar]]
|{{Fb|THA}}
|'''1''' – 0
|2 – 1
|[[AFC Osiyo Kubogi 2023 Play off bosqichi#Oʻzbekiston – Tailand|AFC Osiyo kubogi 2023]]
|}
== Yutuqlar ==
=== Terma jamoa ===
* MOFA millatlar kubogi sohibi: 2025
=== Klub ===
;Paxtakor
* [[Oʻzbekiston Superligasi]] chempioni: 2021, 2022, 2023
* Oʻzbekiston chempionati bronza medali sovrindori: 2018-yil
* [[Oʻzbekiston Superkubogi]] sohibi: 2021, 2022
* [[Oʻzbekiston Kubogi]] sohibi; 2025
== Mukofotlari ==
2025-yil 6-iyunda [[Oʻzbekiston iftixori|Oʻzbekiston iftixori faxriy unvoni]] bilan taqdirlangan<ref>{{Veb manbasi |url=https://president.uz/oz/lists/view/8186 |sarlavha=Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 6-iyundagi „Futbol boʻyicha Oʻzbekiston milliy terma jamoasi aʼzolari va murabbiylaridan bir guruhini mukofotlash toʻgʻrisida“gi farmoni |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250607043759/https://president.uz/oz/lists/view/8186 |arxivsana=2025-06-07 |sana=06.06.2025 |qaralgan sana=06.06.2025 |ish=president.uz }}</ref>.
== Manbalar ==
{{Manbalar}}
== Havolalar ==
* {{NFT player|71153}}
* {{WorldFootball.net|azizbek-turgunboyev}}
* [https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/493593 Azizbek Turgunboev] [[Transfermarkt]] saytida
* {{Soccerway|id=426990}}
{{Andijon futbol klubi tarkibi}}
{{Navboxes
| bg = #0099B5
| fg = #FFFFFF
| bordercolor = #CE1126
| title = Oʻzbekiston tarkiblari
| list1 =
{{Oʻzbekiston tarkibi 2018-yilgi Osiyo oʻyinlari}}
{{Oʻzbekiston tarkibi 2019-yilgi Osiyo Kubogi}}
{{Oʻzbekiston tarkibi 2023-yilgi Osiyo Kubogi}}
}}
{{Oʻzbekiston iftixori}}
{{DEFAULTSORT:Turgʻunboev, Azizbek}}
[[Turkum:1994-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Namangan viloyati kishilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]]
[[Turkum:Navbahor futbolchilari]]
[[Turkum:Paxtakor jamoasi futbolchilari]]
[[Turkum:Sivasspor klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Andijon klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Turkiya Super Ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston milliy terma jamoasi erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Osiyo oʻyinlari 2018 futbolchilari]]
[[Turkum:Osiyo Kubogi 2019 futbolchilari]]
[[Turkum:Osiyo Kubogi 2023 futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonning Osiyo oʻyinlaridagi sportchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik muhojir erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Turkiyadagi muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]
[[Turkum:„Oʻzbekiston iftixori“ unvoni bilan taqdirlanganlar]]
ee8cf9x43h1t6g7moxl2jmog5tm8jlr
Balchik saroyi
0
818402
6197803
5482411
2026-07-07T22:43:20Z
InternetArchiveBot
58913
2 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197803
wikitext
text/x-wiki
[[Fayl:Balchik_Palace_ifb.JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/57/Balchik_Palace_ifb.JPG/200px-Balchik_Palace_ifb.JPG|right|thumb|267x267px| Ekstravagant minorali malikaning yozgi qarorgohi]]
[[Fayl:Balchik_Palace_garden_ifb.JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/80/Balchik_Palace_garden_ifb.JPG/200px-Balchik_Palace_garden_ifb.JPG|right|thumb|200x200px| Botanika bogʻi]]
[[Fayl:Balchik_Palace_baths_ifb.JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7d/Balchik_Palace_baths_ifb.JPG/200px-Balchik_Palace_baths_ifb.JPG|right|thumb|267x267px| Vannalar]]
'''Balchik saroyi''' ({{lang-bg|Дворец в Балчик}} , ''Dvorets — Balchik'' ; {{lang-ro|Castelul din Balcic}}) — [[Bolgariya]]ning [[Qora dengiz|Qora dengiz boʻyidagi]] shaharchasidagi saroy va janubiy Dobrujadagi Balchik kurorti. Saroyning rasmiy nomi '''Quiet Nest Palace''' edi. U 1926-yildan 1937-yilgacha Ruminiya qirolichasi Mari ehtiyojlari uchun mintaqada [[Ruminiya]] nazorati ostida qurilgan. Saroy majmuasi bir qator turar-joy villalari, chekish zali, vino qabrlari, elektr stansiyasi, monastir, muqaddas buloq, ibodatxona va boshqa koʻplab binolardan, shuningdek, bugungi kunda davlat parki boʻlgan parklardan iborat. Balchik saroyi {{Convert|17|m|ft}} dengiz sathidan yuqori joylashgan.<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=%29 Balchik Palace Elevation and Location |url=http://elevationmap.net/balchik-palace-9600-bulgaria?latlngs=%2843.4031288,28.145671900000025 |qaralgan sana=2022-10-28 |arxivsana=2022-10-28 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20221028062559/https://elevationmap.net/balchik-palace-9600-bulgaria?latlngs=(43.4031288,28.145671900000025 }}</ref>
== Arxitektura majmuasi ==
1921-yilda Ruminiyalik [[Ferdinand|Ferdinand I]] ning rafiqasi Ruminiyalik Mari Balchikka tashrif buyurdi va yozgi qarorgohning joylashishini yoqtirib, mahalliy fuqarolarning uzumzorlari, bogʻlari va suv tegirmonlarini sotib olishni buyurdi, shunda ularning oʻrniga saroy qurish mumkin edi. [[Italiya]]lik arxitektorlar Augustino va Ameriko tomonidan qurilgan saroy qurilishida [[Bolqon yarim oroli|Bolqon]] va Usmonli turk naqshlaridan foydalanilgan, parkni tartibga solish uchun [[Shveysariya]]dan florist yollangan. Asosiy binoning hashamatli minorasi nasroniy ibodatxonasi bilan birga joylashgan boʻlib, malikaning [[Bahoiylik|Bahai dini]] eʼtiqodini juda yaxshi aks ettiradi.<ref name="pakula">{{Kitob manbasi|first=Hannah|last=Pakula|title=The last romantic: a biography of Queen Marie of Romania|isbn=0-297-78598-2|publisher=Weidenfeld & Nicolson|year=1985|location=London|pages=337}}</ref>
Bugungi kunda koʻplab sobiq qirollik villalari va majmuaning boshqa binolari ichkarida qayta tashkil etilgan va sayyohlarni joylashtirish uchun foydalanilgan. Qadimgi Bolgariya suv tegirmonlarining baʼzilari ham saqlanib qolgan va restoranlar yoki sayyohlik villalari sifatida rekonstruksiya qilingan.
== Botanika bogʻi ==
1940-yilda [[Bolgariya]]dagi Janubiy Dobruja Krayova shartnomasi bilan qayta tiklanganidan soʻng, saroy parki oʻrnida Balchik botanika bogʻi tashkil etildi. Uning maydoni 65ming km² boʻlib, 85 [[Oila (biologiya)|oila]] va 200 [[Urugʻ (zoologiya)|avlodga]] mansub 2000 oʻsimlik turini oʻz ichiga oladi. Bogʻning asosiy diqqatga sazovor joylaridan biri bu 1000m² ochiq havoda joylashtirilgan katta oʻlchamli [[Kaktuslar|kaktus]] turlarining toʻplamidir, bu [[Yevropa]]da [[Monako]]dan keyin ikkinchi turdagi hisoblanadi. Boshqa diqqatga sazovor turlarga Metasequoia, [[Geveya|Para kauchuk daraxti]] va [[Ginkgo]] kiradi.
== Trivia ==
Frensis Ford Koppola 11 kun davomida saroyda „Yoshliksiz yoshlar“ filmini suratga olishda oʻtkazdi.
== Manbalar ==
{{Manbalar}}
== Havolalar ==
=== Saroy ===
* [http://www.dvoreca.com/ Dvoreca.com, rasmiy veb-sayt] (bolgar va ingliz tillarida)
* [https://web.archive.org/web/20060419213211/http://balchik.info/bg/castle/castle.php Balchik.info saytidagi Balchik saroyining galereyasi]
* [https://web.archive.org/web/20081026164043/http://balcic.eu/ Balcic.eu saytida maʼlumotlar tugashi tarixi]
* [http://www.journey.bg/bulgaria/bulgaria.php?guide=1783&city=1816 Journey.bg da Balchik saroyi] (bolgar tilida)
* ''Jurnalul Naţional'' veb-saytidagi [https://web.archive.org/web/20070310214922/http://www.jurnalul.ro/modules/pnCPG/coppermine/thumbnails.php?album=68 Balchik galereyasi] (asosan saroyni qamrab oladi; [[Rumin tili|rumin tilida]])
* [http://www.pbase.com/ngruev/baltchik Nikola Gruevning saroy galereyasi]
* [https://web.archive.org/web/20170910040954/http://www.bulgarialeisure.com/ BulgariaLeisure.com, turistik axborot portali] (bolgar va ingliz tillarida)
=== Botanika bogʻi ===
* [https://web.archive.org/web/20141017190631/http://bulgarialeisure.com/index.php/en/black-sea-tourism/18-university-botanical-garden Universitet botanika bogʻi — Balchik, Bolgariya] (EN)
* [https://web.archive.org/web/20060428183727/http://balchik.info/en/botanic/botanic.htm Balchik botanika bogʻi Balchik.info] (bolgar va ingliz tillarida)
* [https://web.archive.org/web/20081202194514/http://www.balcic.eu/page_4.html Balcic.eu saytida Botanika bogʻi haqida kitob]
* [https://web.archive.org/web/20060621053658/http://gradinata.hit.bg/ ''Balchik botanika bogʻini saqlang!'' kampaniya] (bolgar tilida)
* [https://web.archive.org/web/20170910040954/http://www.bulgarialeisure.com/ BulgariaLeisure.com, turistik axborot portali] (bolgar va ingliz tillarida)
{{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}
7hmvkap6sehv7qhsloyvigyobg2xz7o
Baholash tizimi (GPA)
0
819902
6197800
6149595
2026-07-07T21:58:23Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197800
wikitext
text/x-wiki
'''[[Taʼlim]]da baholash''' — bu taʼlimdagi turli darajadagi yutuqlar uchun standartlashtirilgan oʻlchovlarni qoʻllash jarayoni. Baholar harflar sifatida (odatda A dan F gacha), diapazon sifatida (masalan, 1 dan 6 gacha), foiz sifatida yoki mumkin boʻlgan umumiy raqamdan (koʻpincha 100 dan) raqam sifatida berilishi mumkin.<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.repubblica.it/2005/j/sezioni/scuola_e_universita/servizi/studentissimi/magagnoli-premio/magagnoli-premio.html|sarlavha=Il liceale con la media del 9,93 "Sono il più bravo d'Italia"|muallif=Salvo Intravaia|ish=repubblica.it|sana=7-noyabr 2009-yil|til=italyancha}}</ref>
Baʼzi mamlakatlarda oʻrtacha ball ('''GPA''') yaratish uchun baholarning [[Oʻrta arifmetik|oʻrtachasi hisoblanadi]] . GPA talabaning maʼlum vaqt oraligʻida toʻplagan ballari sonidan foydalangan holda hisoblanadi.<ref>grade point average. (n.d.). WordNet2.0 Retrieved 3 October 2011, from Dictionary.com website: http://dictionary.reference.com/browse/grade point average</ref> GPA koʻpincha oʻrta maktab, bakalavriat va magistratura talabalari uchun hisoblanadi va potentsial ish beruvchilar yoki taʼlim muassasalari tomonidan abituriyentlarni baholash va solishtirish uchun foydalanishi mumkin. Baʼzan faqat GPA deb ataladigan yigʻilgan oʻrtacha ball ('''CGPA''') talabaning barcha kurslari uchun namoyon boʻladigan koʻrsatkichidir.
== Kelib chiqishi ==
[[Yale universiteti|Yel universiteti (Yale university)]] tarixchisi Jorj V. Pierson shunday yozadi: "Anʼanaga koʻra, Yelda birinchi (va ehtimol mamlakatda birinchi boʻlgan) baholar 1785-yilda, prezident Ezra Stilz 58 nafar qariyani tekshirgandan soʻng oʻz kundaligiga yozib qoʻyganida berilgan. " Yigirmata ''Optimi'', oʻn olti soniyali ''Optimi'', oʻn ikkita ''Inferiores'' (''Boni''), oʻnta ''Pejor'' ""<ref>{{Kitob manbasi|last=Pierson|first=George|year=1983|title=A Yale Book of Numbers. Historical Statistics of the College and University 1701–1976|chapter=C. Undergraduate Studies: Yale College|publisher=Yale Office of Institutional Research|chapterurl=http://oir.yale.edu/1701-1976-yale-book-numbers|location=New Haven|page=310|access-date=2022-10-31|archive-date=2016-01-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20160121050331/http://oir.yale.edu/1701-1976-yale-book-numbers#C}}</ref> Yel keyinchalik bu sifatlarni 4 balli shkala boʻyicha raqamlarga aylantirdi va baʼzi tarixchilar bu standart zamonaviy Amerika GPA shkalasining kelib chiqishi ekanligini aytishadi.<ref>[https://grademaster.net/history-of-the-modern-grading-system/ History of the Modern Grading System]</ref>
Bob Marlinning taʼkidlashicha, talabalar ishini miqdoriy jihatdan baholash konsepsiyasi Uilyam Farish ismli repetitor tomonidan ishlab chiqilgan va birinchi marta 1792-yilda [[Cambridge universiteti|Kembrij universiteti]] tomonidan amalga oshirilgan<ref>{{Kitob manbasi|last=Postman|first=Neil|year=1992|publisher=[[Alfred A. Knopf]]|location=New York|page=[https://archive.org/details/technopolysurren00post/page/13 13]|title=Technopoly The Surrender of Culture to Technology|url=https://archive.org/details/technopolysurren00post}}</ref> Bu bayonot Kristofer Stray tomonidan shubha ostiga olingan, u Farishning raqamli belgi ixtirochisi sifatidagi dalillarni ishonarli emas deb hisoblagan.<ref name="chris">Christopher Stray, „From Oral to Written Examinations: Cambridge, Oxford and Dublin 1700-1914“, History of Universities 20:2 (2005), 94-95.</ref> Strayning maqolasida, shuningdek, imtihon usuli (ogʻzaki yoki yozma) va bu usullar oʻqituvchi va talaba uchun nazarda tutilgan turli xil taʼlim falsafalari oʻrtasidagi murakkab bogʻliqlikni tushuntiradi.<ref name="chris" /> Texnologiya sifatida baholash taʼlim nazariyasi va amaliyotining koʻplab fundamental sohalarini shakllantiradi va aks ettiradi.
AD/F tizimi birinchi marta 1897-yilda Mount Holyoke kolleji tomonidan qabul qilingan<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Jessica Lahey |date=12-mart 2014-yil |title=Letter Grades Deserve an 'F' |work=[[The Atlantic]] |url=https://www.theatlantic.com/education/archive/2014/03/letter-grades-deserve-an-f/284372/}}</ref>
== Tanqidiy fikrlar ==
Baholar oʻquvchining maʼlum vaqt oraligʻida qancha oʻzlashtirganligining qisqa muddatli suratlari boʻlib, ular haqiqiy ish faoliyatini qisman aks ettirib, oʻquvchilarning individual rivojlanishi yetarlicha hisobga olinmasligi tanqid qilinadi.<ref name=":0">{{Veb manbasi|sarlavha=Stress blockiert Kinder: Warum Noten in der Schule nicht zukunftsfähig sind|url=https://www.focus.de/familie/eltern/nicht-nur-totaler-quatsch-sondern-wirklich-fatal-warum-noten-in-der-schule-nicht-zukunftsfaehig-sind_id_9311398.html|kirish sanasi=17-dekabr 2020-yil|ish=FOCUS Online|til=olmoncha|qaralgan sana=2022-10-31|arxivsana=2022-10-31|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221031130937/https://www.focus.de/familie/eltern/nicht-nur-totaler-quatsch-sondern-wirklich-fatal-warum-noten-in-der-schule-nicht-zukunftsfaehig-sind_id_9311398.html}}</ref> Xuddi shunday, uzoq vaqt davomida yomon baholar oʻquvchilarda ular juda kam yoki hech narsa oʻrganmaydilar degan taassurot qoldiradi, bu esa har bir bolaning oʻrganishga boʻlgan ichki motivatsiyasini xavf ostiga qoʻyadi. Oʻrganish istagini allaqachon yoʻqotgan va faqat oʻz baholari uchun oʻqigan bolalar eng yaxshi bahoga erishgandan keyin oʻqishni davom ettirish uchun hech qanday sabab topa olmaydilar.<ref name=":1" /> Bundan tashqari, yomon baholar talabalar uchun salbiy fikr-mulohazalarni bildiradi, chunki ular hech qanday konstruktiv yordam bermaydi, faqat mutlaq asosiy raqamlarni koʻrsatadi.<ref name=":0" /> Bundan tashqari, koʻpincha baholash tizimiga bogʻliq boʻlgan fikrlash tarzi, yomon baholar kelajakka umidsizlikka olib kelishi, ota-onalar va bolalar oʻrtasida hayajon, bosim va stress va tushkunlikka olib kelishi taʼkidlanadi.<ref name=":0" /><ref name=":1" />
Talabalar koʻpincha oʻzlarining kelajak hayoti uchun yoki mol-dunyoga qiziqish uchun emas, balki faqat baholar va tegishli maqom uchun oʻrganishlari tanqid qilinadi, bu esa bulimik oʻrganishga yordam beradi.<ref name=":1">{{Veb manbasi|sarlavha=Das Dilemma mit den Schulnoten|url=https://www.n-tv.de/panorama/Das-Dilemma-mit-den-Schulnoten-article20263200.html|kirish sanasi=17-dekabr 2020-yil|ish=n-tv.de|til=olmoncha}}
</ref><ref>{{Kitob manbasi|last=Ammel|first=Rainer|title=Gute Noten ohne Stress: Ein Lehrer verrät die besten Tipps und Tricks, um das Gymnasium erfolgreich zu bestehen|publisher=Heyne Verlag|year=2017|isbn=9783641197285}}</ref>
Nemis faylasufi va publitsisti Richard Devid Prext oʻzining ''Anna, die Schule und der liebe Gott: Der Verrat des Bildungssystems an unseren Kindern'' kitobida maktab baholari tizimini tanqid qiladi. U 1 dan 6 gacha boʻlgan raqamlar bolalarning shaxsiyatiga adolat qilmaydi, deb hisoblaydi.<ref name=":2">{{Kitob manbasi|last=Precht|first=Richard|title=Prinzipien für eine Bildungsreform: Der Besuch des Kindergartens sollte Pflicht sein.|publisher=Die Zeit|year=2013}}</ref> Uning fikricha, na baholar mazmunli, na farqlanmaydi va shuning uchun ham foydali emas.<ref name=":2" /> Masalan, talabaning ishtiyoqi ortdimi, mavzuga qiziqishi ortdimi, muvaffaqiyatsizlikka qarshi kurashishni yaxshiroq oʻrgandimi, yangi gʻoyalar ishlab chiqdimi degan savollarga baho bilan javob berib boʻlmaydi.<ref name=":2" /> Buning oʻrniga, Precht oʻquvchilarning oʻrganish va rivojlanish yoʻllarini tabaqalashtirilgan yozma baholashni taklif qiladi.<ref name=":2" /> Uning fikricha, baholash tizimi psixologik va pedagogik jihatdan maʼlumotga ega boʻlmagan davrdan kelib chiqqan va <nowiki>XXI</nowiki> asrga tegishli emas.<ref name=":2" />
Nemis taʼlim innovatori Margret Rasfeld baholar tizimini foydasiz deb tanqid qiladi va uning fikricha, maktablardagi raqobatbardosh fikrlash va shunday deydi: „Maktab muvaffaqiyatsizlikni hujjatlash uchun emas, balki muvaffaqiyatni tashkil qilish uchundir“.<ref>{{Veb manbasi|muallif=Jebsen|ism=Ken|sana=18-avgust 2019-yil|sarlavha=Positionen 18: "Akadämlich" – Freies Denken unerwünscht!|url=https://kenfm.de/positionen-18/|kirish sanasi=17-dekabr 2020-yil|ish=KenFM.de|til=de-DE|iqtibos=Schule ist dazu da, das Gelingen zu organisieren und nicht das Misslingen zu dokumentieren|qaralgan sana=2022-10-31|arxivsana=2021-08-11|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210811085254/https://kenfm.de/positionen-18/}}</ref>
Nemis nevrologi Gerald Xyuter baholarni tanqid qiladi, chunki oʻquvchilar oʻzlari ishtiyoqmand boʻlgan va iqtidorga ega boʻlgan har qanday mavzuga ixtisoslasha olmasligini kafolatlaydi, aks holda ularning boshqa sohalardagi baholari yomonlashadi. U, shuningdek, „bizning jamiyatimiz bundan keyin ham rivojlanmaydi… agar biz barcha bolalarni bir xil baholash standartlariga rioya qilishga majbur qilsak“, deb hisoblaydi.
Baholash, shuningdek, oʻqituvchining notoʻgʻriligini aks ettirishi mumkin, bu esa tizimli notoʻgʻrilikni kuchaytiradi.
== Mamlakatlar boʻyicha baholash tizimlari ==
Koʻpgina davlatlar oʻzlarining baholash tizimiga ega va bitta davlatdagi turli muassasalar oʻzlarining baholash tizimlari bilan ham farq qilishi mumkin. Biroq, yaqinda baholashning bir qancha xalqaro standartlari paydo boʻldi, masalan, Yevropa bakalavriyati kabi.
=== Angliya va Uelsda ===
Angliya va Uelsdagi oʻrta maktab oʻquvchilari tomonidan topshiriladigan Umumiy oʻrta taʼlim sertifikati (GCSE) imtihonida baholar odatda 9 (eng yuqori) dan 1 (eng past) gacha boʻladi. Bular oldingi A, B, C… baholash tizimini oʻzgartirishdi. Biroq, GCSE fan, [[matematika]] statistikasi va har qanday zamonaviy xorijiy tilda ikkita daraja (yuqori va poydevor) mavjud. Yuqori bosqichda 9 dan 4 gacha boʻlgan baholarga erishish mumkin, poydevor darajasida esa faqat 5 dan 1 gacha boʻlgan baholar berilishi mumkin.<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.edexcel.com/i-am-a/student/results/pages/results-gcse.aspx|sarlavha=Pearson qualifications – Edexcel, BTEC, LCCI and EDI – Pearson qualifications|ish=www.edexcel.com}}</ref> Yangi 9-1 kvalifikatsiyalari [[ingliz tili]] va ingliz adabiyoti kabi yana bir qancha fanlarning „darajasiz“ boʻlishini koʻrdi, bir xil qogʻoz talabning barcha darajalarini qamrab oldi. Odatda, 4 yoki undan yuqori ball oʻtish, 3 yoki undan past ball esa koʻpchilik institutlar tomonidan muvaffaqiyatsiz deb hisoblanadi: Matematika va ingliz tili va ingliz adabiyoti va ehtimol fan uchun bu qaytadan oʻtishni talab qiladi.<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.gov.uk/guidance/16-to-19-funding-maths-and-english-condition-of-funding|sarlavha=16 to 19 funding: maths and English condition of funding|ish=www.gov.uk|qaralgan sana=24-sentabr 2021-yil}}</ref>
Agar nomzod 1-baho olish uchun yetarli ball toʻplamasa, uning natijalari varagʻida „baholanmagan“ uchun U harfi boʻladi, yaʼni hech qanday baho taʼminlanmagan. X kabi boshqa harflar ham alohida holatlarda mavjud.
Uelsda reyting hali ham A* (eng yuqori) dan G (eng past) gacha, U esa muvaffaqiyatsiz.
=== Qoʻshma Shtatlarda ===
Qoʻshma Shtatlardagi koʻpgina kollej va universitetlar har bir qabul qilingan sinf uchun (ehtimol + yoki — modifikatorlari bilan) A (eng yaxshi), B, C, D yoki F (muvaffaqiyatsiz) harf bahosini beradi. Keyinchalik bu harf baholari 4.0 eng yaxshi formuladan foydalanib, GPA ni 0 dan 4.0 gacha hisoblash uchun ishlatiladi.<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.fulbright.org.uk/going-to-the-usa/pre-departure/academics|sarlavha=Academics – US-UK Fulbright Commission|ish=www.fulbright.org.uk|qaralgan sana=2022-10-31|arxivsana=2022-10-31|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221031130944/https://www.fulbright.org.uk/going-to-the-usa/pre-departure/academics}}</ref> Oʻrtacha GPA xususiy muassasalarda 3,3 va davlat muassasalarida 3,0 ni tashkil qiladi.<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Rampell |first=Catherine |date=19-aprel 2010-yil |title=Want a Higher GPA, Go to a Private College |work=The New York Times |location=New York |url=https://economix.blogs.nytimes.com/2010/04/19/want-a-higher-g-p-a-go-to-a-private-college/ |access-date=20-oktabr 2017-yil}}</ref>
Evergreen State kolleji va Xempshir kolleji kabi turli kollejlar anʼanaviy baholardan foydalanmaydi. Braun universiteti, Ayvi ligasi maktabi oʻrtacha ballni hisoblamaydi va barcha darslarni oʻtish/oʻtish sharti bilan olish mumkin. Oʻrtacha ballga rioya qilmaydigan yana bir universitet — bu Amerika Qoʻshma Shtatlarida bir nechta joylarda joylashgan [[xususiy universitet]] Antioxiya universiteti. Antioxiya universiteti bilim va oʻrganishga qaratilgan; professor-oʻqituvchilar talabalarning sinfdagi akademik muvaffaqiyatlari boʻyicha yozma baho yozadilar. Talabalarning transkriptlarida oʻtish/qobiliyatsizligi koʻrsatilgan yoki ular oʻzlarining rivoyat baholarini rasmiy transkriptga hamrohlik qilishni soʻrashlari mumkin.<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Consumer Information › Antioch University|url=https://www.antioch.edu/resources/general-information/consumer-information/|kirish sanasi=20-iyun 2021-yil|til=inglizcha}}</ref>
Oʻrta maktablarning kichik bir qismi ham anʼanaviy baholardan foydalanmaydi. 2004-yilda ''[[The Wall Street Journal]]'' tomonidan Ayvi Ligasi va boshqa bir qancha oliy tanlab ixtisoslashgan kollejlarda bitiruvchilarning eng yuqori foiziga ega boʻlgani uchun mamlakatdagi birinchi oʻrta maktab sifatida qayd etilgan [[Bruklin]]dagi Sent-Enn maktabi diqqatga sazovor misoldir<ref name="ReferenceA">2 April 2004 ''[[Wall Street Journal]]'', Cover Story (Personal Journal)<sup>Clarify and link citation (June 2022)</sup></ref>.<ref name="ReferenceA"/>
Kollejga qabul qilish maqsadida, baholardan tashqari, kollejlar odatda abituriyentlar va boshqalar tomonidan taqdim etilgan boshqa materiallarni, masalan, talaba insholari, tavsiyanomalar, sport dasturining imkoniyatlarini baholash, talaba qaysi kurslarni oʻqiganini aniqlaydigan transkript va standartlashtirilgan ballarni koʻrib chiqadi. muayyan fanlar boʻyicha [[SAT]], [[American College Testing|ACT]], [[Advanced Placement]] testlari va davlat tomonidan belgilangan test ballari kabi test dasturlari.
==== Qoʻshma Shtatlar mehnat bozorida GPA ====
2014-yilda chop etilgan tadqiqotga koʻra, oʻrta maktabda GPAning bir ballga oʻsishi Qoʻshma Shtatlardagi erkaklar uchun yillik daromadning 11,85 % va ayollar uchun 13,77 % oʻsishi bilan bogʻliq.<ref name="HuffPost20140523">{{Yangiliklar manbasi |last=Berman |first=Jillian |date=23-may 2014-yil |title=Female 'A+' Students End Up Making As Much As Male 'C' Students |work=The Huffington Post |url=http://www.huffingtonpost.com/2014/05/23/gpa-income_n_5373078.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140526132755/http://www.huffingtonpost.com/2014/05/23/gpa-income_n_5373078.html |archive-date=26-may 2014-yil}}</ref>
Kollej talabalari koʻpincha oʻzlarining ish bilan taʼminlanish istiqbollarida GPA qanchalik ogʻirligiga hayron boʻlishadi. Koʻpgina sohalarda, kollejda oʻqigan vaqtlarida toʻplangan [[Ishlab chiqarish amaliyoti|ish tajribasi]] (masalan, [[Ishlab chiqarish amaliyoti|amaliyotlar]]) ish beruvchilar eʼtiborga oladigan eng muhim omillardir. Boshqa omillar qatoriga ixtisoslikni tanlash, [[Volontyor|koʻngillilik]], darsdan tashqari mashgʻulotlarni tanlash, kurs ishining dolzarbligi, GPA va kollejning obroʻsi kiradi. Ushbu omillarning nisbiy ahamiyati kasblar orasida farq qiladi, ammo bitiruvchining kollejdan tashqaridagi birinchi ishi uchun GPA koʻpincha ish beruvchilar eʼtiborga oladigan omillar roʻyxatida ancha yuqori boʻladi.<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=What's the Average College GPA? By Major?|url=https://blog.prepscholar.com/average-college-gpa-by-major|muallif=Lindsay|ism=Samantha|ish=blog.prepscholar.com|til=en-us|kirish sanasi=11-may 2020-yil}}</ref> Ish bilan taʼminlashda koʻrsatkich sifatida baholardan foydalanish haqida ham tanqidlar mavjud. Armstrong (2012) soʻnggi tadqiqotlarda baholar va ish samaradorligi oʻrtasidagi bogʻliqlik past va past boʻlib borayotganini daʼvo qildi.<ref>{{Kitob manbasi|chapterurl=https://marketing.wharton.upenn.edu/files/?whdmsaction=public:main.file&fileID=8113|chapter=Natural Learning in Higher Education|last=Armstrong|first=J. Scott|pages=2426–2433|year=2012|doi=10.1007/978-1-4419-1428-6_994|isbn=978-1-4419-1427-9|url=https://repository.upenn.edu/marketing_papers/140}}</ref> Soʻnggi oʻn yilliklarda Amerika kollejlaridagi inflyatsiya ham baholarning qadrsizlanishida rol oʻynadi.<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.theatlantic.com/education/archive/2015/01/same-performance-better-grades/384447/|sarlavha=Same Performance, Better Grades|muallif=Katsikas|ism=Aina|sana=13-yanvar 2015-yil|ish=The Atlantic|qaralgan sana=5-noyabr 2015-yil|iqtibos=Ultimately, grade inflation has severe consequences. Not only does it make it difficult for employers to vet the caliber of an applicant, but it also misleads students, who often use their grades as benchmarks to help diagnose their strengths and weaknesses.}}</ref>
=== Hindistonda ===
Turli oʻquv kengashlari oʻquvchilarga baho berishda koʻp hollarda olingan baholar bilan bir qatorda turli koʻrsatkichlardan foydalanadi. Oʻrta taʼlim markaziy kengashi pozitsion baholash tizimiga amal qiladi, bunda baholar oʻquvchining oʻrni boʻyicha, agar talaba № 1/8 oʻrinni egallagan boʻlsa. oʻtgan nomzodlarning bahosi A1, keyingi 1/8 A2, keyingi 1/8 B1 va hokazo. Ushbu baholash tizimi haqiqiy baholarga emas, balki talabaning nisbiy pozitsiyasiga asoslanadi, u turli talabalarning baholarini taqqoslaydi va keyin baho qoʻyiladi.
== Manbalar ==
{{Manbalar}}
[[Turkum:Taʼlim]]
ea8dp1heown29f14x5fyyctwsxyfhpr
Avstraliya Parlementi
0
827758
6197666
6194303
2026-07-07T14:50:33Z
InternetArchiveBot
58913
2 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197666
wikitext
text/x-wiki
'''Avstraliya Parlementi''' [[Avstraliya|Hamdoʻstligining]] oliy [[Qonun chiqaruvchi hokimiyat|qonun chiqaruvchi]] organi hisoblanadi. Ikki palatali boʻlgan [[Avstraliya]] parlamenti asosan, Vestminster anʼanalaridan soʻng modellashtirilgan, garchi uning tuzilishi va funksiyalariga AQSh tajribasi (asosan[[Amerika Qoʻshma Shtatlari Kongressi|, AQSh Kongressining]] tuzilishi) katta taʼsir koʻrsatgan. [[Avstraliya Konstitutsiyasi|Avstraliya Konstitutsiyasining 1-bobining 1-]]qismiga koʻra, mamlakat parlamentiga [[Britaniya monarxlari|Buyuk Britaniya qiroli]], Senat va Vakillar palatasidan tashkil topgan.
Parlamentning quyi palatasi — Vakillar palatasi hozir har biri alohida saylov okrugini ifodalovchi 150 nafar deputat tashkil qiladi. Parlament aʼzolar birinchi boʻlib [[1993-yil]]gi parlament saylovlari natijalariga koʻra palata 147 oʻringa, [[1996|1996-yilda]] 148 oʻringa, [[2001|2001-yilda]] esa 150 oʻringa ega boʻlgan. Palata deputatlari mutlaq koʻpchilikning majoritar saylov tizimi boʻyicha ikki partiyali [[Preferensial ovoz berish|imtiyozli (preferensial) ovoz berish yoʻli]] bilan 3-yil muddatga saylanadi.
Parlamentning yuqori palatasi Senat hisoblanadi sentada har bir shtatdan 12 tadan va har bir qitʼa hududidan 2 tadan 76 aʼzodan iborat boʻladi. Senatorlar proporsional saylov tizimi asosida saylanadi.
== Tarixi ==
Avstraliyada milliy universitet tashkil etish uchun daʼvatlar 1900-yillarda boshlangan<ref name="history">{{Veb manbasi |url=http://heritage.anu.edu.au/?pid=7 |sarlavha=History of ANU |ish=Australian National University |qaralgan sana=6 April 2013 |arxivsana=11 April 2013 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130411061502/http://heritage.anu.edu.au/?pid=7}}</ref>. 1908-yilda mamlakat poytaxti Kanberraning joylashuvi aniqlangandan soʻng, Uolter Berli Griffin tomonidan shahar loyihasida Qora togʻ etagida ANU uchun yer ajratildi<ref name="history" />. Universitetning tashkil etilishi [[Ikkinchi Jahon urushi|Ikkinchi jahon urushi]] tufayli toʻxtab qolgan, ammo 1942-yilda Urushdan keyingi tiklanish departamenti tashkil etilishi bilan qayta tiklandi. Natijada, 1946-yil 1-avgustda Chifley hukumati tomonidan Avstraliya Milliy universiteti toʻgʻrisidagi qonun qabul qilindi<ref name="history" />.
[[Fayl:Homopolar_anu-MJC.jpg|right|thumb|Mark Oliphant tomonidan dizayn qilingan ANU homopolar generator qoldiqlari]]
Bir guruh taniqli avstraliyalik olimlar chet eldan qaytib, universitetga qoʻshilishdi, jumladan, ser Xovard Flori (dorivor penitsillinning hammuallifi), janob Mark Oliphant (Manxetten loyihasida ishlagan yadro fizigi) va ser Keyt Xenkok (Oksforddagi iqtisodiy tarix professori Chichele). Guruhga avvalroq Avstraliyada bir necha yil ishlagan yangi zelandiyalik ser Raymond Firth (LSE antropologiya professori) ham kirgan<ref name="history3">{{veb manbasi |url=http://heritage.anu.edu.au/?pid=7 |title=History of ANU |work=Australian National University |access-date=6 April 2013 |archive-date=11 April 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130411061502/http://heritage.anu.edu.au/?pid=7 |url-status=live}}</ref>. Iqtisodchi janob Douglas Copland AMUning birinchi vitse-kansleri etib tayinlanib, sobiq Bosh vazir Stenli Bryus birinchi kansler boʻlib ishlagan<ref>{{veb manbasi |url=http://about.anu.edu.au/profile/history/chancellors-vcs |title=Chancellors & Vice-Chancellors |work=Australian National University |access-date=6 April 2013 |archive-date=9 April 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130409073630/http://about.anu.edu.au/profile/history/chancellors-vcs |url-status=live}}</ref>. AMU dastlab toʻrtta markazga — Fizika fanlari, Ijtimoiy fanlar va [[Tinch okeani]] tadqiqotlari tadqiqot maktablari va Jon Kurtin tibbiyot tadqiqotlari maktabiga boʻlingan<ref name="history"/>.
Birinchi rezidentlar zali, Universitet uyi, 1954-yilda fakultet aʼzolari va post-universitet talabalari uchun ochilgan. 1924-yilda federal hukumat tomonidan tashkil etilgan Mount Stromlo Observatoriyasi 1957 yilda ANU tarkibiga kiradi. AMU kutubxonasi birinchi joylari Menzies va Chifley binolari 1963-yilda ochilgan. 1927-yildan beri Kanberada joylashgan Avstraliya oʻrmonchilik maktabi 1965-yilda ANU tomonidan birlashtiriladi<ref name="timeline">{{Veb manbasi |sarlavha=Our history |url=https://www.anu.edu.au/about/our-history |qaralgan sana=9 February 2022 |ish=Australian National University |sana=22 September 2014 |arxivsana=9 February 2022 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220209003543/https://www.anu.edu.au/about/our-history}}</ref>.
=== Kanberra universiteti kolleji ===
[[Kanberra]] universiteti kolleji (CUC) 1929-yilda tashkil etilib, 1930-yilda birinchi bakalavr oʻquvchilarini oʻqigan milliy poytaxtdagi birinchi oliy taʼlim muassasasi boʻlgan<ref name="history"/><ref>{{Veb manbasi |url=http://www.legislation.act.gov.au/ord/1929-20/19291219-49059/pdf/1929-20.pdf |sarlavha=Ordinance establishing Canberra University College |ish=ACT Legislation Register |nashriyot=[[Australian Capital Territory Legislative Assembly]] |qaralgan sana=6 April 2013 |arxivsana=24 May 2013 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130524043827/http://www.legislation.act.gov.au/ord/1929-20/19291219-49059/pdf/1929-20.pdf}}</ref>. Uning asosini [[Avstraliya Konstitutsiyasi]] tuzgan va Avstraliyaning birinchi Bosh Solitsitoridan biri Sir Robert Garran boshqargan<ref name="CUC">{{Kitob manbasi |last=Coleman |year=2007 |first=Peter |title=Canberra University College |doi=10.22459/AS.03.2007 |isbn=9780731538102 |accessdate=6 April 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130514191407/http://epress.anu.edu.au/wp-content/uploads/2011/08/ch1018.pdf |archive-date=14 May 2013}}</ref>. CUC [[Melburn]] universiteti bilan bogʻliq boʻlib, uning darajalari ushbu universitet tomonidan berilgan<ref name="history3"/>. CUCdagi akademik rahbarlar orasida tarixchi Manning Klark, siyosatshunos Finlay Crisp, shoir A. D. Hope va iqtisodchi Xayns Arndt boʻlgan<ref name="CUC" />.
1960-yilda CUC dastlab sanʼat, iqtisodiyot, huquq va fan fakultetlari bilan Umumiy fanlar maktabi sifatida ANUga birlashtiriladi. Keyinchalik sharqshunoslik va muhandislik fakultetlari joriy etiladi. Bruce Hall, bakalavrlar uchun birinchi turar-joy kolleji 1961-yilda ochilgan<ref name="timeline"/>.
[[Fayl:ANU_School_of_Art.jpg|right|thumb|Kanberra oʻrta maktabining sobiq binosiga joylashtirilgan ANU Sanʼat maktabi]]
=== Hozirgi davrda ===
Kanberra musiqa maktabi va '''Kanberra sanʼat maktabi''' 1988-yilda birlashtirib, '''Kanberra Sanʼat instituti''' tashkil etilgan. 1992-yilda universitet bilan '''AMU Sanʼat instituti''' birlashtiradi<ref name="timeline"/><ref name="archives-CIA">{{Veb manbasi |sarlavha=Canberra Institute of the Arts |url=http://archivescollection.anu.edu.au/index.php/canberra-institute-of-arts |nashriyot=ANU Archives |qaralgan sana=29 August 2018 |arxivsana=29 August 2018 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20180829175401/http://archivescollection.anu.edu.au/index.php/canberra-institute-of-arts}}</ref><ref name="archive-IoA">{{Veb manbasi |sarlavha=Institute of the Arts |url=http://archivescollection.anu.edu.au/index.php/institute-of-arts |nashriyot=ANU Archives |qaralgan sana=29 August 2018 |arxivsana=29 August 2018 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20180829175359/http://archivescollection.anu.edu.au/index.php/institute-of-arts}}</ref>.
AMU oʻz Tibbiyot maktabi 2002-yilda, 2000-yilda federal hukumat tomonidan maʼqullanganidan soʻng tashkil etgan<ref name="medical">{{Veb manbasi |url=http://medicalschool.anu.edu.au/about-us/history |sarlavha=History of ANU Medical School |ish=Australian National University |qaralgan sana=6 April 2013 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130409143752/http://medicalschool.anu.edu.au/about-us/history |arxivsana=9 April 2013}}</ref>.
2003-yil 18-yanvarda Kanberra oʻrmon yongʻinlari asosan Mount Stromlo Observatoriyasini yoʻq qilgan<ref>{{Veb manbasi |url=http://rsaa.anu.edu.au/observatories/mount-stromlo-observatory |sarlavha=Mount Stromlo Observatory |ish=Australian National University |qaralgan sana=6 April 2013 |arxivsana=9 April 2013 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130409202353/http://rsaa.anu.edu.au/observatories/mount-stromlo-observatory}}</ref>. AMU astronomlari hozir Siding Spring Observatoriyasidan tadqiqotlar olib bormoqda. 10 ta teleskopni oʻz ichiga olib, shu jumladan Anglo-Avstraliya teleskopini ham oʻzlashtiradi<ref>{{Veb manbasi |url=http://rsaa.anu.edu.au/observatories/siding-spring-observatory/telescopes |sarlavha=Telescopes |ish=Australian National University |qaralgan sana=6 April 2013 |arxivsana=11 April 2013 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130411011127/http://rsaa.anu.edu.au/observatories/siding-spring-observatory/telescopes}}</ref>.
2013-yil fevral oyida moliya tadbirkori va ANU bitiruvchisi Graham Tuckwell ANUda bakalavr stipendiya dasturini moliyalashtirish uchun 50 million dollar mablagʻ ajratish orqali Avstraliya tarixidagi eng katta universitet ehsonini qilgan<ref>{{Yangiliklar manbasi |title=Billionaire gives back with $50m uni donation |work=[[The Canberra Times]] |url=http://www.canberratimes.com.au/national/tertiary-education/billionaire-gives-back-with-50m-uni-donation-20130205-2dvfk.html |url-status=live |access-date=6 April 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130527105803/http://www.canberratimes.com.au/national/tertiary-education/billionaire-gives-back-with-50m-uni-donation-20130205-2dvfk.html |archive-date=27 May 2013}}</ref>.
AMU oʻzining talabalar faolligi tarixi va soʻnggi yillarda mamlakatda eng uzoq davom etgan va eng muvaffaqiyatli boʻlgan qazilma yoqilgʻidan voz kechish kampaniyasi bilan mashhur<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Klee |first=Louis |date=23 October 2014 |title=Students put the Coalition on notice over climate change |newspaper=The Age |url=http://www.theage.com.au/comment/students-put-the-coalition-on-notice-over-climate-change-20141022-119sn7.html |url-status=live |access-date=26 January 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161114030831/http://www.theage.com.au/comment/students-put-the-coalition-on-notice-over-climate-change-20141022-119sn7.html |archive-date=14 November 2016}}</ref>. AMU Kengashining 2014-yilda ikkita qazilma yoqilgʻi kompaniyasidan voz kechish toʻgʻrisidagi qarori Abbott hukumatidagi vazirlar tomonidan tanqid qilingan, ammo vitse-kansler Ian Young tomonidan himoya qilingan va shunday taʼkidlagan:
{{Blockquote|Xususiylashtirish masalasida biz haq bo‘lib, chinakam milliy va xalqaro yetakchilik rolini o‘ynaganimiz aniq. [...] Biz hozir to‘xtatib bo‘lmaydigandek tuyulgan harakatda katta rol o‘ynagan ko‘rinamiz<ref>{{veb manbasi|title = Farewell ANU|url = http://vcdesk.anu.edu.au/2015/12/17/farewell-anu/|date = 17 December 2015|author = ANU Vice-Chancellor|access-date = 26 January 2016|archive-date = 21 January 2016|archive-url = https://web.archive.org/web/20160121154738/http://vcdesk.anu.edu.au/2015/12/17/farewell-anu/|url-status = live}}</ref>.}}{{Holatiga koʻra|2014}} ANU qazib olinadigan yoqilgʻi boʻyicha yirik kompaniyalarga sarmoya kiritadi<ref>{{yangiliklar manbasi|title = ANU sale of fossil fuel holdings not enough: students|url = http://www.abc.net.au/news/2014-10-03/anu-selling-fossil-fuel-company-holdings-not-enough-student-says/5789748|website = ABC News| date=3 October 2014 |access-date = 26 January 2016|language = en-AU|archive-date = 9 October 2016|archive-url = https://web.archive.org/web/20161009050544/http://www.abc.net.au/news/2014-10-03/anu-selling-fossil-fuel-company-holdings-not-enough-student-says/5789748|url-status = live}}</ref>.
2017-yilda Avstraliya Inson Huquqlari Komissiyasi tomonidan oʻtkazilgan soʻrov shuni koʻrsatdiki, ANUda jinsiy zoʻravonlik va jinsiy shilqimlik ikkinchi oʻrinda turadi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=1 August 2017 |title=Search how every university in Australia ranks for sexual harassment and assault |language=en-US |work=The Age |url=http://www.theage.com.au/national/education/how-every-university-in-australia-ranks-for-sexual-harassment-and-assault-20170801-gxn594.html |url-status=live |access-date=2 August 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170804132447/http://www.theage.com.au/national/education/how-every-university-in-australia-ranks-for-sexual-harassment-and-assault-20170801-gxn594.html |archive-date=4 August 2017}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Bagshaw |first=Eryk |date=2 August 2017 |title='We should all be shocked' leader of university with worst results comforts students |language=en-US |work=The Sydney Morning Herald |url=http://www.smh.com.au/federal-politics/political-news/more-than-20-per-cent-of-students-at-australias-top-universities-sexually-harassed-by-staff-20170801-gxmwyz.html |url-status=live |access-date=2 August 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170805043505/http://www.smh.com.au/federal-politics/political-news/more-than-20-per-cent-of-students-at-australias-top-universities-sexually-harassed-by-staff-20170801-gxmwyz.html |archive-date=5 August 2017}}</ref>. AMU respondentlarining 3,5 foizi 2016-yilda jinsiy zoʻravonlikka uchraganini maʼlum qilgan. Vitse-kansler Brayan Shmidt jinsiy tajovuz va taʼqib qurbonlaridan uzr soʻradi<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Pianegonda |first=Elise |last2=Dorsett |first2=Jesse |date=1 August 2017 |title=Sexual assault rate at ANU double that of universities nationally |language=en-AU |work=ABC News |url=http://www.abc.net.au/news/2017-08-01/sexual-assault-rate-at-anu-double-universities-nationally/8763350 |url-status=live |access-date=1 August 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170801035815/http://www.abc.net.au/news/2017-08-01/sexual-assault-rate-at-anu-double-universities-nationally/8763350 |archive-date=1 August 2017}}</ref>.
AMU 2011-2015-yillarda Musiqa maktabi<ref>[http://www.canberratimes.com.au/comment/ct-editorial/puzzling-rationale-to-anu-budget-cuts-20160328-gnsrvu.html „Puzzling rationale to ANU budget cuts“] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20171019215933/http://www.canberratimes.com.au/comment/ct-editorial/puzzling-rationale-to-anu-budget-cuts-20160328-gnsrvu.html|date=19 October 2017}}, ''[[The Canberra Times]]'', 29 March 2016. Retrieved 19 October 2017.</ref> va 2016-yilda Madaniyat, tarix va til maktabi tomonidan mablagʻ va xodimlarni qisqartirishga erishgan<ref>Rowan Callick, [http://www.theaustralian.com.au/higher-education/howard-warns-identity-politics-will-leave-history-students-in-the-dark/news-story/89a93da6ce9a230fb99b778f431f57e0 „ANU’s Brian Schmidt faces test with language school cuts“], ''[[The Australian]]'', 6 April 2016. Retrieved 19 October 2017.</ref><ref>William Sima, [http://www.smh.com.au/comment/anu-celebrates-excellence-in-asiapacific-studies-by-axing-it-20160327-gnrxt6.html „ANU celebrates excellence in Asia-Pacific studies by axing it“] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20171021010545/http://www.smh.com.au/comment/anu-celebrates-excellence-in-asiapacific-studies-by-axing-it-20160327-gnrxt6.html|date=21 October 2017}}, ''[[The Sydney Morning Herald]]'', 28 March 2016. Retrieved 21 October 2017.</ref><ref name="Macdonald2">Emma Macdonald, [http://www.smh.com.au/national/anu-asian-language-budget-cuts-may-see-top-academics-go-20160324-gnq4ow.html ANU Asian language budget cuts see top academics placed on fixed-term contracts] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20171022085352/http://www.smh.com.au/national/anu-asian-language-budget-cuts-may-see-top-academics-go-20160324-gnq4ow.html|date=22 October 2017}}, ''The Sydney Morning Herald'', 29 March 2016. Retrieved 22 October 2017</ref>. Biroq, sanʼat va ijtimoiy fanlar uchun faqat AMU uchun belgilangan global (davlat) mablagʻlar mavjud<ref>{{Veb manbasi |url=http://cass.anu.edu.au/cass-giving/languages-endowments |sarlavha=Giving to CASS |ism=CASS Marketing & |muallif=Communications |qaralgan sana=21 October 2017 |arxivsana=21 October 2017 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20171021220556/http://cass.anu.edu.au/cass-giving/languages-endowments}}</ref>. Baʼzi kurslar endi onlayn taqdim etiladi<ref>{{YouTube|n5jJHCqrcIw|Learning anytime, anywhere}}, ANU TV. Retrieved 22 October 2017.</ref>.
AMU oʻz talabalari uchun koʻplab xorijiy universitetlar bilan, ayniqsa, Osiyo-Tinch okeani mintaqasidagi, shu jumladan [[Singapur milliy universiteti]], [[Tokio universiteti]], Xong Kong universiteti, [[Peking universiteti|Pekin universiteti]], [[Tsinghua universiteti]] va [[Seul milliy universiteti]] bilan almashtirish bitimlari tuzgan. Boshqa mintaqalarda taniqli universitetlar orasida Université Paris Sciences et Lettres, Jorj Vashingtondir universitet, [[Kaliforniya universiteti]], [[Texas]] universiteti, Shimoliy Amerikadagi [[Toronto universiteti]] va Imperial College London, Kingʻs College London, Sciences Po, ETH Zürich, [[Bocconi universiteti]], Kopenhag universitetlari va Evropadagi Triniti kollej Dublinidir<ref>[http://www.anu.edu.au/students/careers-opportunities/global-programs/exchange/list-of-exchange-partners ANU Exchange Partners] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20190324030556/http://www.anu.edu.au/students/careers-opportunities/global-programs/exchange/list-of-exchange-partners|date=24 March 2019}}. Retrieved 24 March 2019.</ref>.
2017-yilda Xitoylik xakerlar Avstraliya Milliy universiteti kompyuterlariga kirib, universitetda olib borilayotgan milliy xavfsizlik tadqiqotlariga putur yetkazgan<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=McKenzie |first=Nick |last2=Wroe |first2=David |date=6 July 2018 |title=Chinese hackers breach ANU, putting national security at risk |work=[[The Sydney Morning Herald]] |url=https://www.smh.com.au/politics/federal/chinese-hackers-breach-anu-putting-national-security-at-risk-20180706-p4zq0q.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20180710075935/https://www.smh.com.au/politics/federal/chinese-hackers-breach-anu-putting-national-security-at-risk-20180706-p4zq0q.html |archive-date=10 July 2018}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Borys |first=Stephanie |date=8 July 2018 |title=Chinese hackers infiltrate systems at Australian National University |publisher=[[Australian Broadcasting Corporation]] |url=http://www.abc.net.au/news/2018-07-06/chinese-hackers-infilitrate-anu-it-systems/9951210 |url-status=live |access-date=29 May 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180710025722/http://www.abc.net.au/news/2018-07-06/chinese-hackers-infilitrate-anu-it-systems/9951210 |archive-date=10 July 2018 |quote=The ABC has been told the Australian National University (ANU) system was first compromised last year.}}</ref>.
== Maktablar va binolari ==
[[Fayl:The_City_of_Canberra_(6769020867).jpg|thumb|AMUning Acton, Kanberra shahridagi asosiy kampusida]]
[[Fayl:AUS_Canberra,_Central,_Australian_National_University_004.jpg|thumb|Di Riddell talabalar markazi 2019-yilda ochildi]]
[[Fayl:Kambri_Cultural_Centre.jpg|thumb|Kambri madaniy markazi, Kanberradagi Avstraliya milliy universiteti yonida.]]
AMUning asosiy kampusi Kanberra chekkasidagi Acton boʻylab choʻzilgan boʻlib, 358 gektar{{convert|358|acre|km2}}tashkil qiladi. Universitet binolari ichida koʻkalamzorlashtirilgan park<ref>{{veb manbasi |url=http://www.anu.edu.au/about/tour/ |title=ANU Tour |work=Australian National University |access-date=6 April 2013 |archive-date=2 April 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130402234722/http://www.anu.edu.au/about/tour/ |url-status=live}}</ref>. AMU taxminan Murray-Darling havzasining bir qismi boʻlgan Sullivans Creek bilan ikkiga boʻlinib, Qora togʻning mahalliy butazorlari, Burley Griffin koʻli, Tyorner chekkasi va Kanberra markaziy biznes tumani bilan chegaradosh. Acton kampusida, shuningdek, uchta sport maydoni (Janubiy Oval, Fellows Oval va Willows Oval), oltita tennis korti (ANU tennis klubi joylashgan<ref>{{Veb manbasi |date=2018-02-13 |title=About Us |url=https://anutennis.org/aboutus/ |access-date=2025-09-29 |website=ANU Tennis Club |language=en}}</ref>), ikkita sport zali va basseyn mavjud. Koʻplab universitet obyektlari milliy poytaxtning tashkil etilishidan beri tarixiy ahamiyatga ega boʻlib, 40 dan ortiq binolar Hamdoʻstlik merosi roʻyxatiga kiritilgan va yana bir qancha binolar mahalliy roʻyxatlarda mavjud<ref>{{Veb manbasi |url=http://heritage.anu.edu.au/files/1602_ANU%20Heritage%20Strategy%202010-12.pdf |sarlavha=ANU Heritage Strategy |ish=Australian National University |qaralgan sana=6 April 2013 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130411131743/http://heritage.anu.edu.au/files/1602_ANU%20Heritage%20Strategy%202010-12.pdf |arxivsana=11 April 2013}}</ref>.
Kampusida 10 mingdan ortiq daraxtlar boʻlib, AMU 2009-yilda Xalqaro Barqaror Kampus Tarmogʻi mukofotiga sazovor boʻlgan. 2011-yilda Avstraliyaning ikkinchi eng yashil universitet kampusi boʻlib oʻtadi<ref>{{Veb manbasi |url=http://heritage.anu.edu.au/index.php?pid=128 |sarlavha=Acton Tree Trail |ish=Australian National University |qaralgan sana=6 April 2013 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20120319002146/http://heritage.anu.edu.au/index.php?pid=128 |arxivsana=19 March 2012}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=http://facilities.anu.edu.au/about-us/achievements-and-awards/sustainability-awards |sarlavha=Sustainability awards |ish=Australian National University |qaralgan sana=6 April 2013 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130409084820/http://facilities.anu.edu.au/about-us/achievements-and-awards/sustainability-awards |arxivsana=9 April 2013}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |title=Australia's 10 greenest universities |work=The Australian |url=http://www.theaustralian.com.au/higher-education/australias-10-greenest-universities/story-e6frgcjx-1226215407489 |url-status=live |access-date=6 April 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120628005445/http://www.theaustralian.com.au/higher-education/australias-10-greenest-universities/story-e6frgcjx-1226215407489 |archive-date=28 June 2012}}</ref>.
Avstraliyaning beshta bilimdon jamiyatlaridan toʻrttasi AMUda joylashgan — [[Avstraliya Fanlar akademiyasi]], Avstraliya Xumoniylik fanlari akademiyasi, Ostraliyaning Ijtimoiy fanlar akademiyasi va Avstraliya huquq akademiyasi. AMUda Avstraliya Milliy fan xabardorligi markazi va Milliy kino va ovoz arxivi, kampus yonida esa Avstraliya Milliy muzeyi va CSIRO joylashgan.
ANU Kanberra tashqarisidagi Mount Stromlo Observatoriyasi, Coonabarabran yaqinidagi Siding Spring Observatoriyasi va Yangi Janubiy Uelsning Janubiy sohil Kioloa shahridagi kampusni oʻz ichiga olgan qoʻshimcha joylarni egallaydi<ref>{{Veb manbasi |url=http://about.anu.edu.au/campus |sarlavha=Campus – About ANU |ish=Australian National University |qaralgan sana=6 April 2013 |arxivsana=9 April 2013 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130409065018/http://about.anu.edu.au/campus}}</ref>.
=== Drill Hall galereyasi ===
Drill Hall galereyasida 1940-yillarga oid, Ikkinchi Jahon urushi uchun askarlarni tayyorlashda va Werriwa polkining 3-bataloni uchun baza sifatida foydalanish uchun mashq zali joylashgan. 1984-yilda sanʼat galereyasini yaratish uchun interyer qayta ishlangan va 2004-yilda bino meros roʻyxatiga kiritilgan. Avstraliya milliy galereyasi qurilayotgan paytda zalda milliy kolleksiyaning vaqtinchalik koʻrgazmalari oʻtkaziladi. AMU 1992-yilda zalni oʻz sanʼat asarlari toʻplamini namoyish etish uchun, shuningdek, vaqtinchalik koʻrgazmalar uchun joy sifatida qabul qiladi<ref name="about">{{Veb manbasi |sarlavha=About |ish=Drill Hall Gallery |nashriyot=ANU |url=https://dhg.anu.edu.au/about/ |qaralgan sana=30 September 2021 |arxivsana=30 September 2021 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210930031617/https://dhg.anu.edu.au/about/}}</ref>.
Toʻrtta alohida koʻrgazma maydoni mavjud boʻlib, ular nafaqat universitet tomonidan yoki u bilan hamkorlikda ishlab chiqilgan koʻrgazmalar uchun, balki yirik konferensiyalar va ommaviy tadbirlarga hamrohlik qilish uchun ham joylarni taʼminlaydi. Bu yerda milliy va xalqaro koʻrgazmalar oʻtkaziladi. [[Sidney]] Nolanning toʻqqizta paneldan iborat Riverbend panoramasi Drill Hall galereyasida doimiy koʻrgazmaga qoʻyilgan<ref name="about"/>.
== Boshqaruvi ==
=== Universitetlar kengashi ===
ANU 15 aʼzodan iborat Kengash tomonidan boshqariladi, uning tarkibiga kansler va prorektor kiradi<ref>{{Veb manbasi |url=http://about.anu.edu.au/governance-structure/council |sarlavha=ANU Council |ish=Australian National University |qaralgan sana=6 April 2013 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130409083901/http://about.anu.edu.au/governance-structure/council |arxivsana=9 April 2013}}</ref>. Avstraliyaning sobiq tashqi ishlar vaziri Garet Evans 2010-yildan 2019-yil dekabrigacha AMU rektori boʻlib, astrofizik va Nobel mukofoti laureati Brayan Shmidt 2016-yil 1-yanvardan 2024-yil 1-yanvargacha prorektor lavozimida ishlagan<ref>{{Veb manbasi |url=http://about.anu.edu.au/governance-structure/council/council-membership |sarlavha=Council membership |ish=Australian National University |qaralgan sana=6 April 2013 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130409193556/http://about.anu.edu.au/governance-structure/council/council-membership |arxivsana=9 April 2013}}</ref><ref name=":0">{{Veb manbasi |sarlavha=ANU announces next VC |url=https://reporter.anu.edu.au/all-stories/anu-announces-next-vc |qaralgan sana=2024-01-05 |ish=reporter.anu.edu.au |til=en}}</ref>. Evansning oʻrniga 2020-yil yanvar oyida sobiq tashqi ishlar vaziri Juliya Bishop oʻz oʻrinbosari boʻlgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.abc.net.au/news/2019-08-01/julie-bishop-announced-as-next-chancellor-of-anu/11374212 |sarlavha=Julie Bishop announced as next chancellor of Australian National University |ish=[[Australian Broadcasting Corporation]] |sana=1 August 2019 |qaralgan sana=18 October 2019 |arxivsana=23 September 2019 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190923181111/https://www.abc.net.au/news/2019-08-01/julie-bishop-announced-as-next-chancellor-of-anu/11374212}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=1 August 2019 |title=Julie Bishop announced as next chancellor of Australian National University |work=[[ABC News (Australia)|ABC News]] |url=https://www.abc.net.au/news/2019-08-01/julie-bishop-announced-as-next-chancellor-of-anu/11374212 |url-status=live |access-date=14 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190814140304/https://www.abc.net.au/news/2019-08-01/julie-bishop-announced-as-next-chancellor-of-anu/11374212 |archive-date=14 August 2019}}</ref>. Shmidt oʻrniga 2024-yil yanvar oyida madaniy antropolog va taniqli professor Jeneveva Bell vitse-kansler etib tayinlanadi<ref name=":0" />.
=== Qurilish kollejlari ===
ANU 2006-yilda yettita kollej yaratish uchun qayta tashkil etilgan boʻlib, ularning har biri ham oʻqitish, ham tadqiqotlarga rahbarlik qiladi<ref name="timeline"/>. 2017-yilda qoʻshimcha qayta qurish amalga oshirildi, natijada kollejlarning nomlari va maktablari oʻzgaradi<ref name="Academic Colleges">{{Veb manbasi |sana=2014-09-22 |sarlavha=Academic Colleges |url=https://www.anu.edu.au/about/academic-colleges |qaralgan sana=2023-05-20 |ish=ANU |til=en}}</ref>.
==== Sanʼat, gumanitar va ijtimoiy fanlar ====
[[Fayl:ANU_School_of_Music,_LLewellyn_Hall.jpg|thumb|Llewllyn Hall, ANU musiqa maktabi]]
AMU Sanʼat va ijtimoiy fanlar kolleji Ijtimoiy fanlar ilmiy-tadqiqot maktabi (RSSS) va Gumanitar fanlar va sanʼat ilmiy-tadqiqot maktabiga (RSHA) boʻlingan. RSSS doirasida tarix, falsafa, sotsiologiya, siyosat va xalqaro munosabatlar, demografiya, arab va islom tadqiqotlari va Yevropa tadqiqotlari boʻyicha maktablar va markazlar, shuningdek, Avstraliya Lotin va Amerika tadqiqotlari milliy markazi<ref>{{veb manbasi |url=http://rsss.anu.edu.au/schools-centres |title=RSSS Schools |work=Australian National University |access-date=6 April 2013 |archive-date=9 April 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130409180605/http://rsss.anu.edu.au/schools-centres |url-status=live}}</ref>, Aborigen iqtisodiy siyosatni oʻrganish markazi<ref>{{veb manbasi |date=11 March 2022 |title=Centre for Aboriginal Economic Policy Research |url=https://caepr.cass.anu.edu.au/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220328224243/https://caepr.cass.anu.edu.au/ |archive-date=28 March 2022 |access-date=30 March 2022 |website=Centre for Aboriginal Economic Policy Research}}</ref> va AMU Ijtimoiy tadqiqotlar va usullar markazi mavjud<ref>{{veb manbasi |title=ANU Centre for Social Research & Methods |website=ANU Centre for Social Research & Methods |date=22 March 2022 |url=https://csrm.cass.anu.edu.au/ |access-date=30 March 2022 |archive-date=31 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220331232901/https://csrm.cass.anu.edu.au/ |url-status=live}}</ref>.
RSHAda Arxeologiya va Antropologiya maktablari mavjud; Sanʼat va dizayn; va Adabiyot, tillar va tilshunoslik, ikkinchisi lingvistika va amaliy lingvistikaga ixtisoslashgan boʻlimlarni oʻz ichiga oladi; [[Ingliz tili]], kino, drama va gender tadqiqotlari; Tillar va madaniyatlar hamda klassik tadqiqotlar. RSHAda, shuningdek, AMU musiqa maktabi joylashgan<ref>{{Veb manbasi |url=http://rsha.anu.edu.au/schools-centres |sarlavha=RSHA Schools |ish=Australian National University |qaralgan sana=6 April 2013 |arxivsana=9 April 2013 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130409180712/http://rsha.anu.edu.au/schools-centres}}</ref>. 2017-yilda AMU siyosat boʻyicha dunyoda 6-oʻrinni, ijtimoiy siyosat va boshqaruv boʻyicha dunyoda 8-oʻrinni va rivojlanish tadqiqotlari boʻyicha dunyoda 11-oʻrinni egalladi<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.topuniversities.com/subject-rankings/2017 |sarlavha=Top Universities – Subject Guide |ish=ANU College of Arts & Social Sciences |qaralgan sana=10 March 2017 |arxivsana=8 March 2017 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20170308220143/https://www.topuniversities.com/subject-rankings/2017}}</ref>.
Kollejda Avstraliya Tadqiqot instituti ham joylashgan<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=About |ish=Australian Studies Institute |sana=30 March 2022 |url=https://ausi.anu.edu.au/about |qaralgan sana=30 March 2022 |arxivsana=14 March 2022 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220314015816/https://ausi.anu.edu.au/about}}</ref>.
Kollejning Falsafa maktabida AMU Ong markazi, AMU Fanlar falsafasi markazi va AMU Axloq, ijtimoiy va siyosiy nazariya markazi joylashgan boʻlib, ularning maqsadi „axloqiy, ijtimoiy va siyosiy hayotimizning evolyutsiyasi, tuzilishi va oqibatlarini tushuntirish va tahlil qilish uchun dunyodagi yetakchi forumga aylanish“dir<ref>{{Veb manbasi |sarlavha='Democratic duties' political philosophy forum in Canberra |url=http://news.csu.edu.au/latest-news/society/democratic-duties-political-philosophy-forum-in-canberra/_nocache?SQ_DESIGN_NAME=print |ish=[[CSU News]] |qaralgan sana=20 August 2018 |til=en |arxivsana=23 November 2020 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20201123165421/https://news.csu.edu.au/latest-news/society/democratic-duties-political-philosophy-forum-in-canberra/_nocache?SQ_DESIGN_NAME=print}}</ref><ref>{{Veb manbasi |sarlavha=About Us |url=https://publicethicsradio.wordpress.com/about/ |ish=Public Ethics Radio |qaralgan sana=20 August 2018 |sana=19 August 2008 |arxivsana=20 August 2018 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20180820173116/https://publicethicsradio.wordpress.com/about/}}</ref><ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Avery Kolers wins ANU fellowship — Department of Philosophy |url=http://louisville.edu/philosophy/news/all/avery-kolers |ish=louisville.edu |qaralgan sana=20 August 2018 |til=en |arxivsana=11 August 2020 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200811195652/http://louisville.edu/philosophy/news/all/avery-kolers}}</ref><ref>{{Veb manbasi |sarlavha=PPE Talk: Seth Lazar, "Moral Sunk Costs" |url=https://ppe.unc.edu/event/ppe-talk-seth-lazar-moral-sunk-costs/ |ish=ppe.unc.edu |qaralgan sana=20 August 2018 |arxivsana=1 August 2021 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210801204621/https://ppe.unc.edu/event/ppe-talk-seth-lazar-moral-sunk-costs/}}</ref>.
[[Fayl:Southern_wing_of_the_JG_Crawford_Building_August_2013.jpg|thumb|Crawford davlat siyosati maktabi ANUda joylashgan.]]
==== Osiyo va Tinch okeani ====
AMU Osiyo va Tinch okeani kolleji Osiyo va Tinch okeani tadqiqotlari va tillari boʻyicha ixtisoslashgan markaz boʻlib, ingliz tilida soʻzlashuvchi dunyoning istalgan universitetida ushbu sohalardagi mutaxassislarning eng katta toʻplamlari qatoriga kiradi<ref>{{Veb manbasi |url=http://asiapacific.anu.edu.au/about-us/our-story |sarlavha=Our story – College of Asia and the Pacific |ish=Australian National University |qaralgan sana=6 April 2013 |arxivsana=20 April 2013 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130420190532/http://asiapacific.anu.edu.au/about-us/our-story}}</ref>. Kollejda toʻrtta akademik maktab mavjud: AMU Krouford davlat siyosati maktabi, tadqiqot intensiv davlat siyosati maktabi; Osiyo-Tinch okeani xalqlari va tillarini oʻrganish uchun Madaniyat, tarix va til maktabi<ref>{{veb manbasi |url=https://chl.anu.edu.au/about-us-1 |title=About Us |publisher=Australian National University |access-date=2023-05-24}}</ref>; Osiyo va Tinch okeani siyosati va xalqaro ishlarini qamrab olgan Osiyo-Tinch okeani ishlari boʻyicha Koral Bell maktabi; va Tartibga solish va global boshqaruv maktabi (RegNet, ilgari Tartibga soluvchi institutlar tarmogʻi), tartibga solish va boshqaruvni oʻrganish<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=About us : RegNet |url=https://regnet.anu.edu.au/about-us-1 |qaralgan sana=2023-05-24 |nashriyot=Australian National University}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=http://asiapacific.anu.edu.au/about-us/college-glance |sarlavha=College at a glance – College of Asia and the Pacific |ish=Australian National University |qaralgan sana=21 January 2016 |arxivsana=12 January 2016 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160112001301/http://asiapacific.anu.edu.au/about-us/college-glance}}</ref>.
Kollejda, shuningdek, Avstraliyaning Xitoy boʻyicha markazi, Strategik va mudofaa tadqiqotlari markazi va Osiyo-Tinch okeani xavfsizlik boʻyicha hamkorlik kengashi, Avstraliya joylashgan<ref>{{Veb manbasi |url=http://ips.cap.anu.edu.au/sdsc/aus-cscap |sarlavha=Australian member committee of the Council for Security Cooperation in the Asia Pacific (Aus-CSCAP) |ish=ANU Strategic & Defence Studies Centre |qaralgan sana=2 June 2015 |arxivsana=28 April 2015 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20150428020822/http://ips.cap.anu.edu.au/sdsc/aus-cscap}}</ref>. Xitoy, Indoneziya, Yaponiya, Koreya, Malayziya, Moʻgʻuliston, Myanma, Tinch okeani, [[Janubi-Sharqiy Osiyo]] va Janubiy Osiyo uchun mintaqaviy institutlarga ega. Kollej Osiyo-Tinch okeani mintaqasining turli mintaqalari boʻyicha bir qator yillik va ikki yillik yangilanishlarni oʻtkazadi. Krouford davlat siyosati maktabida Osiyo-Tinch okeani Arndt-Koen iqtisodiyot boʻlimi, Atrof-muhitni boshqarish boʻyicha Osiyo-Tinch okeani tarmogʻi, Avstraliya-Yaponiya tadqiqot markazi, Amaliy makroiqtisodiy tahlil markazi, Yadro qurolini tarqatmaslik va qurolsizlanish markazi, Sharqiy Osiyo iqtisodiy tadqiqotlar byurosi, Soliq va transfert siyosati instituti, Milliy xavfsizlik kolleji, Sharqiy Osiyo forumi nashri va boshqa bir qator markazlar joylashgan<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Centres |ish=Crawford School of Public Policy |sana=15 September 2020 |url=https://crawford.anu.edu.au/centres |qaralgan sana=15 September 2020 |arxivsana=28 September 2020 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200928053949/https://crawford.anu.edu.au/centres}}</ref>. Krouford davlat siyosati maktabida Avstraliya va Yangi Zelandiya hukumat maktabi uchun ofislar va dasturlar ham mavjud. „Year in Asia“ dasturida yuqori natijalarga erishgan koʻplab talabalar oʻzlari tanlagan Osiyo davlatiga borib, bir yil davomida Osiyo tillaridan biriga ixtisoslashgan holda oʻqish imkoniyatiga ega boʻladi<ref>{{Veb manbasi |url=http://asiapacific.anu.edu.au/students/exchange-study-abroad/yearinasia |sarlavha=Year in Asia – College of Asia and the Pacific |ish=Australian National University |qaralgan sana=25 January 2017 |arxivsana=12 February 2017 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20170212105106/http://asiapacific.anu.edu.au/students/exchange-study-abroad/yearinasia}}</ref>.
Kollej shuningdek, [[Indiana]] universiteti Pan-Asiya institutiga ham aloqasi bor<ref>{{Veb manbasi |url=http://iu.edu/~panasia/about/welcome-from-the-directors/ |sarlavha=Welcome from the Inaugural Directors |qaralgan sana=14 February 2017 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20170215022405/http://iu.edu/~panasia/about/welcome-from-the-directors/ |arxivsana=15 February 2017}}</ref>.
==== Iqtisodiyot va biznesi ====
[[Fayl:ANU_campus_Big_Dish_Paraboloidal_CSP_prototype.jpg|thumb|ANUda konsentratsion quyosh energiyasi uchun paraboloidal idish]]
AMU Biznes va iqtisodiyot kolleji iqtisodiyot, moliya, buxgalteriya hisobi, aktuar tadqiqotlar, statistika, marketing va menejment boʻyicha tadqiqot va oʻqitish bilan shugʻullanadigan toʻrtta maktabni oʻz ichiga oladi<ref>{{Veb manbasi |url=http://cbe.anu.edu.au/college/schools-centres/ |sarlavha=Schools & centres – ANU College of Business and Economics |ish=Australian National University |qaralgan sana=6 April 2013 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130329002102/http://cbe.anu.edu.au/college/schools-centres/ |arxivsana=29 March 2013}}</ref>:
* Tadqiqot boshqaruv maktabi
* Moliya, aktuarial tadqiqotlar va statistika ilmiy maktabi
* Hisobot tadqiqot maktabi
* Iqtisodiy tadqiqotlar maktabi
Ushbu maktablar tarkibidagi maxsus tadqiqot markazlari qatoriga Ijtimoiy siyosatni baholash, tahlil qilish va tadqiqot markazi; Avstraliya milliy audit va kafolat tadqiqotlari markazi; Milliy universitetning Iqtisodiy tarix markazi; Milliy axborot tizimlari tadqiqotlari markazi; va Milliy universitetning Iqtisodiy siyosat tadqiqotlari markazi kiradi. Kollej Avstraliya Chartered Accountants Instituti, CPA Avstraliya, Avstraliya Kompyuter Jamiyati, Avstraliya Aktuariylar Instituti, Jamoat Buxgalterlari Instituti, Xalqaro Buxgalterlar Assotsiatsiyasi, Chartered Financial Analyst Instituti va Avstraliya Statistika Jamiyati Inc bilan professional akkreditatsiyadan oʻtgan<ref>{{Veb manbasi |url=http://cbe.anu.edu.au/cbe/current-students/undergraduate-graduate-coursework/enrolment/professional-organisations-accreditation/ |sarlavha=Professional organisations & accreditation – ANU College of Business and Economics |ish=Australian National University |qaralgan sana=2 June 2015 |arxivsana=19 April 2014 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20140419115750/http://cbe.anu.edu.au/cbe/current-students/undergraduate-graduate-coursework/enrolment/professional-organisations-accreditation/}}</ref>. Shuningdek, World Wide Web Consortium (W3C) aʼzoligiga ega<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.w3.org/Consortium/Member/List |sarlavha=Current Members |ish=World Wide Web Consortium |qaralgan sana=25 January 2017 |arxivsana=6 June 2020 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200606220200/https://www.w3.org/Consortium/Member/List}}</ref>.
==== Tizim va jamiyat ====
AMU Tizimlar va jamiyat kolleji tizimlar, texnologiyalar, jarayonlar, jismoniy dunyo va ijtimoiy dunyo oʻrtasidagi zamonaviy interfeyslarni tushunishda muhim imkoniyatlarni birlashtiradi. Kollej oltita akademik boʻlimni oʻz ichiga oladi: Avstraliya Milliy fan xabardorligi markazi, Fenner atrof-muhit va jamiyat maktabi, Matematika fanlari instituti, Hisoblash maktabi, Kibernetika maktabi va Muhandislik maktabi. AMUda Milliy hisoblash infratuzilmasi milliy muassasasi joylashgan va Avstraliyadagi asosiy axborot-kommunikatsiya texnologiyalari tadqiqot markazi boʻlgan NICTAning hammuassisi boʻlgan.
Kollejda ilmiy-tadqiqot sohalarida quyidagilar mavjud: Kompyuter asoslari, Kompyuter fanlari, Aqlli tizimlar, Maʼlumotlar fani va tahlili, Dasturiy innovatsiyalar instituti, Kibernetika taʼlimi, Kibernetika kelajagi, Kibernetika loyihalari, Aerokosmik muhandislik, Energetika muhandisligi, Atrof-muhit muhandisligi, Axborot va signallarni qayta ishlash, Mexatronika, Bioxilma-xillik va tabiatni muhofaza qilish, Iqlim va energetika, Oziq-ovqat tuprogʻi suv va qishloq xoʻjaligi, Oʻrmonlar va yongʻin, Tub aholi va atrof-muhit, Integrativ usullar va qoʻllash, Shahar tizimlari va barqarorlik, Algebra va topologiya, Tahlil va geometriya, Amaliy va chiziqli boʻlmagan tahlil, Bioinformatika, Hisoblash matematikasi, Fusion plazma nazariyasi va modellashtirish, Matematik fizika, Stoxastik tahlil va xavfni modellashtirish, Nazariy astrofizika, Jamoatchilik ishtiroki va norasmiy fan, Davlat siyosati va ilmiy maslahat, Mas’uliyatli innovatsiyalar va yangi texnologiyalar, Ilmiy media va madaniyat, Fan kommunikatsiyasidagi nazariyalar va asoslar, Fan kommunikatsiyasidagi mavzular<ref>{{Veb manbasi |url=https://systems.anu.edu.au/research/areas/ |sarlavha=Research Areas – ANU College of Systems and Society |ish=Australian National University |qaralgan sana=21 January 2025}}</ref>.
[[Fayl:JCMSR.jpg|left|thumb|AMU Jon Curtin tibbiyot tadqiqot maktabi]]
[[Fayl:AUS_Canberra,_Central,_Australian_National_University_047.jpg|right|thumb|Peter Baume binosi Avstraliya Milliy Fanlarni xabardor qilish markazi oʻzida joylashgan.]]
==== Qonun, boshqaruv va siyosati ====
ANU Huquq, boshqaruv va siyosat kolleji tarkibiga ANU Huquq maktabi va ANU Yuridik amaliyot maktabi kiradi. Kollej huquqiy tadqiqotlar va oʻqitishni qamrab oladi, tijorat huquqi, xalqaro huquq, ommaviy huquq va atrof-muhit huquqiga bagʻishlangan markazlar mavjud<ref>{{Veb manbasi |url=http://law.anu.edu.au/anu-college-law/anu-college-law-research-centres |sarlavha=ANU College of Law research centres |ish=Australian National University |qaralgan sana=6 April 2013 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130514192019/http://law.anu.edu.au/anu-college-law/anu-college-law-research-centres |arxivsana=14 May 2013}}</ref>. Koʻplab tadqiqot dasturlaridan tashqari, kollej professional LL. B. va J. D. darajalarini taklif qiladi. Avstraliyaning 36 ta huquq maktabi orasida 7-oʻrinni egallaydi<ref>{{veb manbasi |url=http://www.anu.edu.au/mac/images/uploads/ANU_Corporate_Brochure_web.pdf |title=ANU Brochure |work=Australian National University |access-date=6 April 2013 |archive-date=14 May 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130514191704/http://www.anu.edu.au/mac/images/uploads/ANU_Corporate_Brochure_web.pdf |url-status=live}}</ref> va 2018-yilgi QS reytingiga koʻra Avstraliya huquq maktablari orasida 2-oʻrinni va jahon huquq maktablari orasida 12-oʻrinni egalladi<ref>{{veb manbasi |url=http://www.topuniversities.com/university-rankings/university-subject-rankings/2018/law-and-legal-studies |title=QS Rankings – Law |work=Quacquarelli Symonds |access-date=13 March 2018 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130408092818/http://www.topuniversities.com/university-rankings/university-subject-rankings/2012/law-and-legal-studies |archive-date=8 April 2013}}</ref>. Talabalarga Jenevada xalqaro huquqning institutsional amaliyoti boʻyicha uch hafta oʻtkazish imkoniyati beriladi<ref>{{veb manbasi |url=http://programsandcourses.anu.edu.au/course/LAWS6258 |title=International Organisations (Geneva) |work=ANU Law School |access-date=2 June 2015 |archive-date=21 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220821060119/https://programsandcourses.anu.edu.au/Error/Index/404?aspxerrorpath=/course/LAWS6258 |url-status=live}}</ref>.
==== Ilm-fan va tibbiyot ====
ANU Fan va tibbiyot kolleji Astronomiya va astrofizika, Biologiya, Kimyo, Yer haqidagi fanlar va Fizika ilmiy-tadqiqot maktablarini oʻz ichiga oladi<ref>{{Veb manbasi |sana=2018 |sarlavha=Our history & achievements {{!}} ANU College of Science and Medicine |url=https://science.anu.edu.au/about/our-history-achievements |qaralgan sana=2023-05-19 |ish=Australian National University |til=en |arxivsana=2023-05-19 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230519235259/https://science.anu.edu.au/about/our-history-achievements}}</ref>. Mark Oliphant yoʻl-yoʻriqchiligi ostida [[yadro fizikasi]] universitetning eng mashhur dastlabki tadqiqot ustuvor yoʻnalishlaridan biri boʻlib, 1950-yillarda 500 mejagaul homopolar generator va 7,7 meyagaelektronvolt [[siklotron]] qurilishiga olib keldi<ref name="physics">{{Veb manbasi |url=http://physics.anu.edu.au/fire_in_the_belly/Fire_in_the_Belly03.pdf |sarlavha=The Big Machine |ish=Australian National University |qaralgan sana=6 April 2013 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130517111518/http://physics.anu.edu.au/fire_in_the_belly/Fire_in_the_Belly03.pdf |arxivsana=17 May 2013}}</ref>. Ushbu qurilmalar hech qachon tugallanmagan 10,6 gigaelektronvolt [[sinxrotron]] qismlar tezlatgichining bir qismi sifatida ishlatilishi kerak edi, ammo ular boshqa tadqiqot maqsadlarida ishlatilishda davom etadi<ref name="physics" />. AMU yillar davomida sakkiz ta partikulyar tezlatgichga ega boʻlib, 14UD va LINAS tezlatgichilarini boshqaradi<ref>{{Veb manbasi |url=http://physics.anu.edu.au/fire_in_the_belly/Fire_in_the_Belly14.pdf |sarlavha=The Accelerators of Nuclear Physics |ish=Australian National University |qaralgan sana=6 April 2013 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130418145933/http://@physics.anu.edu.au/fire_in_the_belly/Fire_in_the_Belly14.pdf |arxivsana=18 April 2013}}</ref>. Brian Schmidt (Stromlo togʻi observatoriyasi astrofizigi) koinotning tezlashib borayotgan kengayishi haqidagi ishlari uchun 2011-yilda fizika boʻyicha Nobel mukofotini oldi.
AMU Fan va tibbiyot kolleji Jon Kurtin tibbiyot tadqiqot maktabi (JCSMR), ANU tibbiyot maktabi, Epidemiologiya va aholini sogʻliqni saqlash milliy markazi va Psixologiya tadqiqot maktabini oʻz ichiga oladi<ref name="Academic Colleges"/><ref name="smh">{{Veb manbasi |sana=2017 |sarlavha=Our history & achievements {{!}} ANU College of Science & Medicine |url=https://health.anu.edu.au/about/our-history-achievements#acton-tabs-link--tabs-0-band4-2 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230519235308/https://health.anu.edu.au/about/our-history-achievements |arxivsana=19 May 2023 |qaralgan sana=19 May 2023 |ish=Australian National University}}</ref>. JCSMR 1948-yilda Nobel mukofoti laureati Xaward Floreyning vizsiyasi natijasida tashkil etilgan<ref name="jcsmr">{{Veb manbasi |url=http://jcsmr.anu.edu.au/about-us |sarlavha=About us – JCSMR |ish=Australian National University |qaralgan sana=6 April 2013 |arxivsana=13 March 2018 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20180313223734/http://jcsmr.anu.edu.au/about-us}}</ref>. JCSMRda 1963-yilda [[John Eccles (neyrofiziolog)|Jon Ekles]] va 1996-yilda Peter Doherty va Rolf M. Zinkernagel tomonidan oʻtkazilgan tadqiqotlar natijasida yana uchta Nobel mukofoti qoʻlga kiritilgan.
[[Fayl:Linnaeus_Way,_Canberra_(131308881).jpg|right|thumb|Linneus yoʻli, AMU]]
=== Moliya ===
2018-yil oxirida AMU 1,8 milliard Avstraliya dollari miqdoridagi mablagʻni qayd etdi<ref name="AnnualReport2018">{{Veb manbasi |sarlavha=ANU Annual Report 2018 |url=https://www.anu.edu.au/files/review/ANU%20Annual%20Report%202018.pdf |qaralgan sana=31 December 2020 |nashriyot=ANU |arxivsana=24 October 2020 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20201024063904/https://www.anu.edu.au/files/review/ANU%20Annual%20Report%202018.pdf}}</ref>.
== Akademik profil ==
AMU Sakkizlik guruhi, Tinch okeani universitetlari assotsiatsiyasi, Xalqaro tadqiqot universitetlari alyansi, YUNESKO raislari, U7 alyansi<ref name="u7alliance.org">{{veb manbasi |url=https://www.u7alliance.org/partners/ |title=Partners |access-date=6 June 2020 |archive-date=17 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201217222554/https://www.u7alliance.org/partners/ |url-status=live}}</ref>, Qishki institut va<ref name="ausi.anu.edu.au">{{veb manbasi |url=https://ausi.anu.edu.au/events/2020-winter-institute-anu-nyu-pku-utokyo |title=2020 Winter Institute – ANU-NYU-PKU-UTokyo |date=11 November 2019 |access-date=6 June 2020 |archive-date=5 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210305233018/https://ausi.anu.edu.au/events/2020-winter-institute-anu-nyu-pku-utokyo |url-status=live}}</ref> Global olimlar dasturi aʼzosi hisoblanadi<ref name="online.rice.edu">{{Veb manbasi |url=https://online.rice.edu/global-scholars-program/about/ |sarlavha=About the Global Scholars Program – Rice Online Learning |qaralgan sana=13 February 2021 |arxivsana=13 April 2021 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210413211319/https://online.rice.edu/global-scholars-program/about/}}</ref>.
AMU AQSHning Financial Direct Loan dasturida ishtirok etadi<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.anu.edu.au/students/scholarships-support/us-financial-aid |sarlavha=US Financial Aid |sana=8 November 2014 |qaralgan sana=15 May 2017 |arxivsana=22 May 2017 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20170522011122/http://www.anu.edu.au/students/scholarships-support/us-financial-aid}}</ref>. Garvard universitetiga RG Menzies stipendiyasi har yili Garvard magistraturasiga oʻqishga kirgan kamida bitta iqtidorli avstraliyalikka beriladi<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.anu.edu.au/students/scholarships/rg-menzies-scholarship-to-harvard |sarlavha=R.G. Menzies Scholarship to Harvard |sana=24 May 2016 |qaralgan sana=15 May 2017 |arxivsana=5 May 2017 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20170505103040/http://www.anu.edu.au/students/scholarships/rg-menzies-scholarship-to-harvard}}</ref>. ANU va Melburn universiteti Yel universitetining Fox Fellowship dasturining yagona ikkita avstraliyalik hamkor universitetlaridir<ref>{{Veb manbasi |url=http://foxfellowship.yale.edu/australian-national-university-university-melbourne-australia |sarlavha=The Australian National University & The University of Melbourne, Australia – Yale Fox International Fellowships |qaralgan sana=19 February 2017 |arxivsana=19 February 2017 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20170219171817/http://foxfellowship.yale.edu/australian-national-university-university-melbourne-australia}}</ref>. ANU Yel universiteti<ref>{{veb manbasi |url=https://studyabroad.yale.edu/programs/australian-national-university |title=Australian National University | Study Abroad | Yale University |publisher=Studyabroad.yale.edu |access-date=2022-03-08 |archive-date=23 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210423050217/https://studyabroad.yale.edu/programs/australian-national-university |url-status=live}}</ref>, Braun universiteti<ref>{{veb manbasi |url=https://www.brown.edu/about/administration/financial-aid/study-away-agreements |title=Study Abroad Financial Aid Agreements with Brown University {{!}} Financial Aid |website=www.brown.edu |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190129133851/https://www.brown.edu/about/administration/financial-aid/study-away-agreements |archive-date=2019-01-29}}</ref>, MIT va Oksford universiteti bilan almashinuv hamkorligiga ega<ref>{{veb manbasi |url=https://www.ox.ac.uk/students/fees-funding/international/scholarships-exchanges/anu?wssl=1 |title=Australian National University (ANU) Exchange | University of Oxford |publisher=Ox.ac.uk |date=2022-02-01 |access-date=2022-03-08 |archive-date=4 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210204042616/https://www.ox.ac.uk/students/fees-funding/international/scholarships-exchanges/anu?wssl=1 |url-status=live}}</ref> va ANU Garvard universiteti bilan ilmiy hamkorlikka ega<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.anu.edu.au/about/global-engagement/north-america-liaison-office/anu-strengthens-its-partnership-with-harvard |sarlavha=strengthens its partnership with Harvard University |nashriyot=ANU |sana=2018-02-09 |qaralgan sana=2022-03-08 |arxivsana=5 June 2020 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200605182719/https://www.anu.edu.au/about/global-engagement/north-america-liaison-office/anu-strengthens-its-partnership-with-harvard}}</ref>.
=== Kutubxonalar ===
AMU kutubxonasi 1948-yilda birinchi kutubxonachi Artur Makdonaldning tayinlanishi bilan tashkil etilgan<ref name="timeline"/>. Kutubxonada 2,5 milliondan ortiq jismoniy jildlar<ref>{{veb manbasi |url=http://anulib.anu.edu.au/using-the-library/collections/ |title=Collections – ANU Library |work=Australian National University |access-date=6 April 2013 |archive-date=9 April 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130409121053/http://anulib.anu.edu.au/using-the-library/collections/ |url-status=live}}</ref> mavjud boʻlib, ular oltita filial — Chifley, Menzies, Hancock, Art & Music va Law kutubxonalari va tashqi bosma repozitoriysiga taqsimlangan<ref>{{Veb manbasi |url=http://anulib.anu.edu.au/using-the-library/branches/ |sarlavha=Branches- ANU Library |ish=Australian National University |qaralgan sana=6 April 2013 |arxivsana=9 April 2013 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130409121009/http://anulib.anu.edu.au/using-the-library/branches/}}</ref>. Chifley va Hancock kutubxonalari ANU xodimlari va talabalari uchun kuniga 24 soat kiradi<ref>{{Veb manbasi |url=http://anulib.anu.edu.au/news-events/news/chifley-level-3-now-open-247 |sarlavha=Chifley Level 3 now open 24/7 – ANU Library – ANU |ish=anulib.anu.edu.au |qaralgan sana=15 May 2017 |arxivsana=11 May 2017 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20170511185547/http://anulib.anu.edu.au/news-events/news/chifley-level-3-now-open-247}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=https://anulib.anu.edu.au/news-events/news/hancock-library-now-open-247 |sarlavha=Hancock Library is now open 24/7 – ANU Library – ANU |ish=anulib.anu.edu.au |til=en |qaralgan sana=16 May 2019 |arxivsana=21 March 2019 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190321225926/https://anulib.anu.edu.au/news-events/news/hancock-library-now-open-247}}</ref>.{{Galereya|File: Chifley library at anu.JPG|Chifley Library|File: Menzies Library April 2018.jpg|Menzies kutubxonasi|File: Hancock Library in July 2016.jpg|Hancock kutubxonasi|File: ANU College of Law South Wing August 2013.jpg|[[ANU Huquq kolleji]]da joylashgan Huquq kutubxonasi|width=120|height=100|align=centre}}
=== Maktab, kredit va moliyaviy yordam ===
2025-yildan boshlab xalqaro talabalar uchun oʻqish haqi kamida bir yil davom etadigan mukofot dasturlari uchun akademik yilda A$32,020 dan A$95,360 gacha boʻladi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=International tuition fees |url=https://www.anu.edu.au/students/program-administration/fees-payments/international-tuition-fees |arxivurl=https://web.archive.org/web/20241217190837/https://www.anu.edu.au/students/program-administration/fees-payments/international-tuition-fees |arxivsana=17 December 2024 |qaralgan sana=28 February 2025 |ish=The Australian National University |sana=11 October 2014 |til=en-AU}}</ref>. Mahalliy talabalarga federal ravishda subsidiya qilingan Commonwealth qoʻllab-quvvatlanadigan joy (CSP) taklif etilishi mumkin, bu esa talabaga hisoblangan talabalar hissasi miqdorini sezilarli darajada kamaytiradi<ref>{{Veb manbasi |sana=30 July 2024 |sarlavha=Commonwealth supported places (CSPs) |url=https://www.studyassist.gov.au/financial-and-study-support/commonwealth-supported-places-csps |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250118030734/https://www.studyassist.gov.au/financial-and-study-support/commonwealth-supported-places-csps |arxivsana=18 January 2025 |qaralgan sana=7 February 2025 |ish=Study Assist |nashriyot=[[Department of Education (Australia)|Department of Education]] ([[Australian Government]]) |til=en-AU}}</ref>. CSP talabalariga qoʻllanilishi mumkin boʻlgan maksimal talabalar hissasi miqdorining cheklovlari oʻquv sohasiga bogʻliq<ref>{{Veb manbasi |sana=7 January 2025 |sarlavha=Student contribution amounts |url=https://www.studyassist.gov.au/financial-and-study-support/commonwealth-supported-places/student-contribution-amounts |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250121194609/https://www.studyassist.gov.au/financial-and-study-support/commonwealth-supported-places/student-contribution-amounts |arxivsana=21 January 2025 |qaralgan sana=7 February 2025 |ish=Study Assist |nashriyot=[[Department of Education (Australia)|Department of Education]] ([[Australian Government]]) |til=en-AU}}</ref>.
2021-yildan boshlab Commonwealth qoʻllab-quvvatlanadigan joylar ham talabalar oʻrganish huquqi (SLE) shaklida hisoblangan ekvivalent toʻliq vaqtli oʻquv yuklamasi (EFTSL) ning 7 yilga cheklangan<ref name="Student Learning Entitlement">{{Veb manbasi |sana=21 November 2024 |sarlavha=Student learning entitlement (SLE) |url=https://www.studyassist.gov.au/financial-and-study-support/student-learning-entitlement-sle |arxivurl=https://web.archive.org/web/20241221002359/https://www.studyassist.gov.au/financial-and-study-support/student-learning-entitlement-sle |arxivsana=21 December 2024 |qaralgan sana=3 January 2025 |ish=Study Assist |nashriyot=[[Department of Education (Australia)|Department of Education]] ([[Australian Government]]) |til=en-AU}}</ref>. Talabalar baʼzi sharoitlarda (masalan, ''alohida'' bir yillik mukofotlar dasturini boshlash) yoki har 10 yilda bir marta qoʻshimcha SLE olishlari mumkin<ref name="Student Learning Entitlement" />. Mahalliy talabalar, shuningdek, federal hukumat tomonidan taklif qilinadigan HECS-HELP talaba kreditlari sxemasidan foydalanishlari mumkin<ref name="Student loans">{{Veb manbasi |sana=10 January 2025 |sarlavha=HECS-HELP |url=https://www.studyassist.gov.au/financial-and-study-support/hecs-help |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250129101829/https://www.studyassist.gov.au/financial-and-study-support/hecs-help |arxivsana=29 January 2025 |qaralgan sana=7 February 2025 |ish=Study Assist |nashriyot=[[Department of Education (Australia)|Department of Education]] ([[Australian Government]]) |til=en-AU}}</ref>. Ular isteʼmol yoki ish haqi narxlari indeksiga (qaysi biri pastroq boʻlsa) indekslanadi va agar oluvchi daromad chegarasidan oʻtmasa, toʻlovlar ixtiyoriy hisoblanadi<ref name="Student loans" />.
Universitet, shuningdek, bir nechta stipendiyalarni taklif qiladi, ular stipendiyalar yoki oʻqish toʻlovini kechiktirish shaklida keladi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Scholarships |url=https://study.anu.edu.au/scholarships |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250214212922/https://study.anu.edu.au/scholarships |arxivsana=14 February 2025 |qaralgan sana=28 February 2025 |ish=The Australian National University |til=en-AU}}</ref>.
=== Akademik obroʻ ===
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>QS, THE va ARWU reytinglari boʻyicha umumiy natijalarni oʻlchaydigan 2024-yilgi Top universitetlar reytingida universitet 57-oʻrinni (milliy miqyosda 6-oʻrin) egalladi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=University Results |url=https://research.unsw.edu.au/artu/artu-results |ish=Aggregate Ranking of Top Universities |nashriyot=[[University of New South Wales]] |til=en-AU}}</ref>.
; Milliy nashrlar
Avstraliya moliyaviy sharhlarining eng yaxshi universitetlar reytingi 2025-yilda universitet Avstraliya universitetlari orasida 5-oʻrinni egalladi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Best Universities Ranking |url=https://www.afr.com/lists-and-awards/best-universities-ranking |ish=[[Australian Financial Review]] |sana=14 November 2024 |nashriyot=[[Nine Entertainment]] |til=en-AU}}</ref>.
; Jahon miqyosidagi nashrlar
2026-yilda Quacquarelli Symonds Jahon universitetlari reytingida (2025-yilda eʼlon qilingan) universitet 32-oʻrinni (milliy miqyosda 4-oʻrin) egalladi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=QS World University Rankings: Top Global Universities |url=https://www.topuniversities.com/world-university-rankings |ish=[[QS World University Rankings]] |nashriyot=[[Quacquarelli Symonds]] |til=en-GB}}</ref>.
Times Higher Education World University Rankings 2026 (2025-yilda eʼlon qilingan) reytingida universitet 73-oʻrinni egalladi (milliy miqyosda 4-oʻrin<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=World University Rankings |url=https://www.timeshighereducation.com/world-university-rankings |ish=[[Times Higher Education]] |nashriyot=Inflexion |til=en-GB}}</ref>).
2025 yilgi Jahon universitetlari akademik reytingida universitet 101-150-oʻrinni egalladi (mamlakat miqyosida 6-7-oʻrinda<ref name="ARWU Rankings">{{Veb manbasi |sarlavha=ShanghaiRanking's Academic Ranking of World Universities |url=https://www.shanghairanking.com/rankings |ish=[[Academic Ranking of World Universities]] |nashriyot=Shanghai Ranking Consultancy |til=en}}</ref>)
2025-2026-yillarda AQSh yangiliklari va jahon maʼlumotlari eng yaxshi global universitetlar toʻgʻrisidagi hisobotida universitet 86-oʻrinni egalladi (umumiy ravishda 7-oʻrin<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Best Global Universities Rankings |url=https://www.usnews.com/education/best-global-universities/rankings |ish=[[U.S. News & World Report]] |til=en-US}}</ref>).
CWTS Leiden reytingida 2024-yili universitet 238-oʻrinni (milliy miqyosda 10-oʻrin) egalladi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=CWTS Leiden Ranking |url=https://www.leidenranking.com/ranking/2024/list |ish=[[CWTS Leiden Ranking]] (Centre for Science and Technology Studies) |nashriyot=[[Leiden University]] |til=en}}</ref>.
=== Talabalarning natijalari ===
Avstraliya hukumati QILT talabalar hayotini roʻyxatdan oʻtishdan ishga joylashtirishgacha hujjatlashtiradigan milliy tadqiqotlar oʻtkazadi<ref name="About QILT">{{Veb manbasi |sarlavha=About |url=https://www.qilt.edu.au/About |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250102224528/https://www.qilt.edu.au/About |arxivsana=2 January 2025 |qaralgan sana=14 January 2025 |ish=Quality Indicators for Learning and Teaching |nashriyot=[[Australian Government]] |til=en-AU}}</ref>. Ushbu soʻrovnomalar talabalar tajribasi, bitiruvchilarning natijalari va ish beruvchining qoniqishi<ref name="About QILT2">{{Veb manbasi |title=About |url=https://www.qilt.edu.au/About |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250102224528/https://www.qilt.edu.au/About |archive-date=2 January 2025 |archive-format=PDF |access-date=14 January 2025 |website=Quality Indicators for Learning and Teaching |publisher=[[Australian Government]] |language=en-AU |publication-place=[[Canberra]], [[Australian Capital Territory]]}}</ref> kabi mezonlarga koʻproq eʼtibor qaratadi, bu esa qabul qilingan obroʻ, tadqiqot natijalari va iqtiboslar soniga emas<ref name="Bridgestock 2024">{{Veb manbasi |last=Bridgestock |first=Laura |date=19 April 2021 |title=World University Ranking Methodologies Compared |url=https://www.topuniversities.com/university-rankings-articles/world-university-rankings/world-university-ranking-methodologies-compared |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250102224525/https://www.topuniversities.com/university-rankings-articles/world-university-rankings/world-university-ranking-methodologies-compared |archive-date=2 January 2025 |access-date=14 January 2025 |website=[[Quacquarelli Symonds]] |language=en-GB |publication-place=[[London]], [[United Kingdom]]}}</ref>.
2023-yildagi ish beruvchilar mamnuniyatining soʻrovida universitet bitiruvchilarining umumiy ish beruvchilar maʼquloti 84,2% boʻlgan<ref>{{Veb manbasi |sana=May 2024 |sarlavha=2023 Employer Satisfaction Survey |url=https://www.qilt.edu.au/docs/default-source/default-document-library/2023-ess-national-report.pdf |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250102224527/https://www.qilt.edu.au/docs/default-source/default-document-library/2023-ess-national-report.pdf |arxivsana=2 January 2025 |qaralgan sana=14 January 2025 |ish=Quality Indicators for Learning and Teaching |nashriyot=[[Australian Government]] |til=en-AU}}</ref>.
2023-yildagi bitiruvchi natijalari sonlanishida universitet bitiruvchilarining toʻliq vaqtli ish bilan taʼminlash darajasi bakalavrlar uchun 80,7% va postgradualar uchun 88,5% boʻlgan<ref name="GOS Survey 2023">{{Veb manbasi |sana=May 2024 |sarlavha=2023 Graduate Outcomes Survey: National Report |url=https://www.qilt.edu.au/docs/default-source/default-document-library/2023-gos-national-report.pdf |arxivurl=https://web.archive.org/web/20241220062418/https://www.qilt.edu.au/docs/default-source/default-document-library/2023-gos-national-report.pdf |arxivsana=20 December 2024 |qaralgan sana=14 January 2025 |ish=Quality Indicators for Learning and Teaching |nashriyot=[[Australian Government]] |til=en-AU}}</ref>. Boshlangʻich toʻliq vaqtli ish haqi bakalavrlar uchun A $ 72,000 va post-bakalavrlar uchun 96,400 A$ boʻlgan<ref name="GOS Survey 2023" />.
2023-yilgi talabalar tajribasi soʻrovida universitet talabalari oʻzlarining butun taʼlim tajribasi sifatini 79,4%ga, aspirantlar esa [[umumiy taʼlim]] tajribasini 72,5 foizga baholadilar<ref>{{Veb manbasi |sana=May 2024 |sarlavha=2023 Student Experience Survey |url=https://www.qilt.edu.au/docs/default-source/default-document-library/ses-national-report.pdf |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250102224530/https://www.qilt.edu.au/docs/default-source/default-document-library/ses-national-report.pdf |arxivsana=2 January 2025 |qaralgan sana=14 January 2025 |ish=Quality Indicators for Learning and Teaching |nashriyot=[[Australian Government]] |til=en-AU}}</ref>.
== Talabalarning hayoti ==
=== Talabalar uyushmalari ===
Avstraliya Milliy Universitet talabalar uyushmasi (AMUTA) Avstraliya milliy universitetining talabalar uyushmasidir va bakalavr, magistr va tadqiqot talabalari uchun vakillik organi sifatida faoliyat koʻrsatadi<ref>{{Veb manbasi |sana=2022-09-14 |sarlavha=WoroniWith Friends Like These: ANUSA to Absorb Postgraduates |url=https://www.woroni.com.au/news/with-friends-like-these-anusa-to-absorb-postgraduates/ |qaralgan sana=2025-01-02 |ish=Woroni |til=en}}</ref>. Avstraliya Milliy universitetlar uyushmasi — bu barcha talabalar nomidan ovqatlanish, chakana savdo va boshqa qulayliklar bilan shugʻullanadigan boshqa talabalar uyushmasi<ref>{{Veb manbasi |muallif=Hindes |ism=Adrian |sana=2019-03-25 |sarlavha=ANU Union Precinct To Open on Thursday |url=https://anuobserver.org/2019/03/25/anu-union-precinct-to-open-on-thursday/ |qaralgan sana=2025-04-26 |ish=The ANU Observer |til=en-AU |arxivsana=2025-05-04 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250504173321/https://anuobserver.org/2019/03/25/anu-union-precinct-to-open-on-thursday/ }}</ref>.
=== Talabalar ommaviy axborot vositalari ===
==== ''Woroni'' ====
[[File:Woronideathcover.jpg|thumb|2005-yilda chiqarilgan ''Woroni'' II-sonining qoplami]]
''''''Woroni'','''' — Avstraliya Milliy universiteti talabalar nashri. Birinchi marta 1947-yil 23-may kuni „Student Notes: Canberra University College Students Association“ nomli nashr etilgan<ref name="notes2">{{Veb manbasi |sarlavha=Students' notes / Canberra University College. Students' Association. |url=http://trove.nla.gov.au/version/21506336 |qaralgan sana=29 November 2013 |nashriyot=Trove}}</ref>. 1950-yil 14-fevral kuni nom Woroni deb oʻzgartirildi, bu „oʻz ogʻizini“ anglatadi degan avstraliyalik tamomila soʻzdan kelib chiqqan.<ref name="Woroni">{{Veb manbasi |sarlavha=Woroni : journal of the Canberra University College Students Club. |url=http://trove.nla.gov.au/version/25710840 |qaralgan sana=29 November 2013 |nashriyot=Trove}}</ref> Woroni har ikki oyda toʻliq rangli jurnal formatida nashr etiladi va mahalliy yangiliklar va fikrlarni oʻz ichiga oladi<ref name="notes2" />.
Jurnal dastlab maktab oʻquvchilari uyushmasi tomonidan chop etilgan<ref>{{Kitob manbasi |last=Wood |year=2017 |first=Sally |title=Dissent: The Student Press in 1960s Australia |publisher=Scribe Publications |location=Australia |isbn=9781925322194}}</ref> AMU Student Media nomli mustaqil talabalar tashkiloti 2010-yil oktyabr oyida tashkil etilib, oʻsha paytdan beri ''Woroni''-ni boshqarmoqda<ref>{{Veb manbasi |sana=2018-12-17 |sarlavha=Australian National University Student Media |url=https://www.acnc.gov.au/charity/charities/f0b3cc48-3aaf-e811-a963-000d3ad244fd/profile |qaralgan sana=2019-05-07 |ish=acnc.gov.au |til=en}}</ref>. 2012-yilda Woroni Radio nomli onlayn radiostansiyasi ishga tushirilib<ref>{{Veb manbasi |sana=31 July 2014 |sarlavha=Woroni: Edition 1, 2012 |url=https://issuu.com/woroni/docs/ed_1_2012_web |qaralgan sana=2019-01-26 |ish=Issuu |til=en}}</ref>, 2017-yilda Woroni TV nomli video ishlab chiqarish qoʻli ishga tushirilgan<ref>{{Veb manbasi |sana=26 October 2018 |sarlavha=Woroni {{!}} Woroni Wraps Up Everything! — 2018 |url=https://www.woroni.com.au/tv/woroni-wraps-up-everything-2018/ |qaralgan sana=2019-01-26 |ish=Woroni |til=en}}</ref>.
Ushbu gazeta Avstraliya milliy kutubxonasi Avstraliya gazetalarini raqamlashtirish dasturi doirasida raqamlashtirilgan<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Newspaper and magazine titles |url=http://trove.nla.gov.au/newspaper/about |qaralgan sana=29 November 2013 |nashriyot=Trove}}</ref><ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Newspaper Digitisation Program |url=http://www.nla.gov.au/content/newspaper-digitisation-program |qaralgan sana=29 November 2013 |nashriyot=Trove |arxivsana=2015-07-02 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20150702090621/http://www.nla.gov.au/content/newspaper-digitisation-program }}</ref>. 2015-yil yanvar oyidan boshlab 1950 yildan 2007 yilgacha boʻlgan nashrlar Trove orqali mavjud<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Woroni (Canberra, ACT : 1950 - 2007) |url=http://nla.gov.au/nla.news-title666 |qaralgan sana=2015-01-30 |ish=Trove |nashriyot=National Library of Australia}}</ref>. 2011-yildan beri nashr etilgan asarlarning raqamli versiyalari issuu elektron nashriyot platformasida rangda yuklab olinib, mavjud boʻladi<ref>{{Veb manbasi |sana=9 May 2017 |sarlavha=Woroni {{!}} Archives |url=https://www.woroni.com.au/archives/ |qaralgan sana=2019-01-26 |ish=Woroni |til=en}}</ref>.
==== ''AMU kuzatuvchisi'' ====
AMU Observer Avstraliya Milliy universiteti talabalar yangiliklari nashrlaridan biridir. 2017-yilda tashkil etilgan AMU Observer — bu universitetning yangiliklari, talabalar hayoti, talabalar siyosati, sanʼat va madaniyat, sport, universitet siyosati va boshqalarni qamrab oladigan onlayn yangilik sayti. AMU Observer — AMU talabalar uyushmasi, bu shuni anglatadiki, barcha talabalar andoza ravishda aʼzolar (va umumiy yigʻilishlarda qatnashish va ovoz berishlari mumkin<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Governance |url=https://anuobserver.org/about/governance/ |qaralgan sana=2024-05-08 |ish=The ANU Observer |til=en-AU |arxivsana=2024-05-08 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240508045325/https://anuobserver.org/about/governance/ }}</ref>). Observer bizning mutaxassislarimiz kuzatgan deb nomlangan haftalik podkastni ishlab chiqaradi.
=== Turar joylar va kollejlari ===
Kampusdagi 11 ta [[turar joy]] AMU bilan bogʻliq — Bruce Hall, Burgmann kolleji, Burton & Garran Hall, Fenner Hall, John XXIII kolleji, Ursula Hall, Wamburun Hall, Wright Hall, Yukeembruk Village, Graduate House va Toad Hall<ref name=":1">{{Veb manbasi |sarlavha=Our residences {{!}} The Australian National University |url=https://study.anu.edu.au/accommodation/our-residences |qaralgan sana=2024-05-08 |ish=Australian National University}}</ref>. Ushbu turar joylar bakalavr va postgraduate talabalar uchun joylashadi. Anuv talabalari uchun toʻrtta UniLodge rezidensiyasi ham mavjud. Bular kampusdan tashqarida joylashgan — Davey Lodge, Kinloch Lodge, Warrumbul Lodge va Lena Karmel Lodge<ref name=":1" />. 2010-yilda kampusdan tashqarida yashovchi talabalar uchun non-residential Griffin Hall tashkil etildi. Uni Gardens Pty, University Gardens<ref name="UniGardens Canberra student accommodation">{{Veb manbasi |url=http://unigardens.com.au/ |sarlavha=UniGardens, ANU & UC student accommodation and apartments, Canberra, Belconnen |ish=UniGardens |qaralgan sana=27 July 2014 |arxivsana=17 May 2014 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20140517003034/http://unigardens.com.au/}}</ref> Belkonnen joylashgan boshqa kampusdan tashqari talabalar uy-joyini ishga tushirdi. Bruce Hall 1961-yilda ochilib, universitetda birinchi bakalavr rezidentlik zali va Avstraliyaning birinchi qaram-qizlar rezidentligi boʻlgan<ref>{{Veb manbasi |muallif=Hargrave |ism=Andrew |sana=2016-06-03 |sarlavha=Demolishing Bruce Hall a sad indictment on the ANU |url=https://www.smh.com.au/opinion/demolishing-bruce-hall-a-sad-indictment-on-the-anu-20160603-gpanlx.html |qaralgan sana=2025-09-29 |ish=The Sydney Morning Herald |til=en}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=1963-10-22 |title=Huxley Talks On Dismissals |pages=10 |work=Canberra Times |url=http://nla.gov.au/nla.news-article104284252 |access-date=2025-09-29}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=1969-07-02 |title=TO SCRAMBLE OR NOT |pages=3 |work=Woroni |url=http://nla.gov.au/nla.news-article140139223 |access-date=2025-09-29}}</ref>.
2014, 2019 va 2020-yillarda ANUning barcha yotoqxonalarida talabalar yetakchilari tomonidan ijara haqining keskin oshishi<ref>{{veb manbasi |last=Lansdown |first=Sarah |date=2020-08-22 |title=ANU students feel pinch of residence tariff rise |url=https://www.canberratimes.com.au/story/6890170/anu-students-feel-pinch-of-residence-tariff-rise/ |access-date=2020-08-22 |website=The Canberra Times |language=en |archive-date=26 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201026131606/https://www.canberratimes.com.au/story/6890170/anu-students-feel-pinch-of-residence-tariff-rise/ |url-status=live}}</ref>, pastoral yordamga eʼtiborsizlik va jinsiy zoʻravonlik va jinsiy zoʻravonlik bilan bogʻliq muammolarni hal qilishning takroriy muvaffaqiyatsizliklariga qarshi katta norozilik namoyishlari boʻlib oʻtdi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Review of ANU Residences' Response to Sexual Assault and Sexual Harassment – Staff Services – ANU |url=https://services.anu.edu.au/news-events/review-of-anu-residences-response-to-sexual-assault-and-sexual-harassment |qaralgan sana=2020-08-22 |ish=services.anu.edu.au |til=en |arxivsana=20 September 2020 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200920112231/https://services.anu.edu.au/news-events/review-of-anu-residences-response-to-sexual-assault-and-sexual-harassment}}</ref>. Yashash joyida yashovchi talabalarning aksariyati tomonidan qoʻllab-quvvatlangan boʻlsa-da, AMUning oʻtmishdagi noroziliklarga javobi turlicha boʻlib, koʻplab tavsiyalar va talabalar bilan maslahatlashish soʻrovlari eʼtiborsiz qoldiriladi. 2020-yildagi norozilik namoyishlarining natijasi kuchliroq SASH siyosati, tariflarning oshishi atrofidagi javobgarlik va yetarli darajadagi pastoral gʻamxoʻrlik majburiyatlari talablari atrofida aylanadi; bu noroziliklarning natijasi hali nomaʼlum. Oʻshandan beri ushbu masala boʻyicha norozilik namoyishlari oʻtkazildi, ulardan biri 2024-yilda har yili oʻtkaziladigan Ochiq eshiklar kuni bilan bir kunda boʻlib oʻtadi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=💰 The Rent is Too Damn High! 💰 ANU has sold off students for profit. More and more of us have to struggle to balance classes with our jobs in... |url=https://snapwidget.com/v/ib/17917285409879549/?src=LX7MDYWn |qaralgan sana=2024-03-17 |ish=SnapWidget |til=en}}</ref>.<gallery align="center">
Fayl:Kinloch_Lodge_January_2013.jpg|Kinloch Lodge
Fayl:Lena_Carmal_Lodge_June_2013.jpeg|Lena Karmel Lodge
Fayl:UniLodge_ANU_-_Davey_Lodge_in_Civic.jpg|Davey Lodge
Fayl:AUS_Canberra,_Central,_Australian_National_University_044.jpg|Wright Hall
</gallery>
== Maʼlum odamlar ==
=== Maʼlum bitiruvchilar ===
==== Siyosiy va davlat xodimlari ====
* Indoneziyadagi sobiq savdo vaziri Mari Pangestu
{{Galereya|File: Hawke Bob BANNER.jpg|[[Bob Hawke]], 23rd Prime Minister of Australia (1983–1991).|File: Kevin Rudd official portrait.jpg|[[Kevin Rudd]], 26th Prime Minister of Australia (2007–2010, 2013).|File: Annastacia Palaszczuk 2016.jpg|[[Annastacia Palaszczuk]], 39th Premier of Queensland (2015–2023).|File: Premier Barry O'Farrell - Flickr - Eva Rinaldi Celebrity and Live Music Photographer.jpg|[[Barry O'Farrell]], 43rd [[Premier of New South Wales]] (2011–2014).|File: 120718-A-AO884-034 Australian Army Chief Lt. Gen. David Morrison cropped.jpg|Lt. Gen. [[David Morrison]], [[Chief of Army (Australia)|Australian Chief of Army]] (2011–2015).|File: Don.Brash.jpg|[[Don Brash]], New Zealand [[Leader of the Opposition (New Zealand)|Opposition Leader]] (2003–2006) and [[Reserve Bank of New Zealand]] Governor (1988–2002).|File:Συνάντηση ΥΠΕΞ κ. Δ. Δρούτσα με ΥΠΕΞ Ινδονησίας Dr. R.M. Marty M. Natalegawa (5029794319) (cropped).jpg|[[Marty Natalegawa]], 16th [[Foreign Minister of Indonesia]] (2009–2014).|title=Notable alumni of ANU|width=120|height=100|align=centre}}
=== Akademiklar va xodimlari ===
Oʻtmishda tanilgan fakultetlar orasida Mark Oliphant, Keith Hancock, Manning Klark, Derek Freeman, H. C. Coombs, Gareth Evans, Jon Krawford, Hedley Bull, Frank Fenner,C. P. Fitzgerald, Pierre Ryckmans, A. L. Basham, Bernhard Neumann va sobiq Indoneziya vitse-prezidenti Boediono bor. [[Nobel mukofoti]] sobiq ANU kansleri [[Howard Florey|Xawward Florey]] va professor-oʻqituvchilar [[John Eccles (neyrofiziolog)|Jon Ekles]], [[John Harsanyi|Jon Harsanyi]], Rolf M. Zinkernagel, Peter Doherty va Brian Shmit berilgan.<ref name="nobel">{{Veb manbasi |url=http://about.anu.edu.au/profile/history/nobel-prize-winners |sarlavha=Nobel Prize winners |ish=Australian National University |qaralgan sana=6 April 2013 |arxivsana=9 April 2013 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130409073621/http://about.anu.edu.au/profile/history/nobel-prize-winners}}</ref> Hozirgi kunda tanilgan olimlar orasida Hilari Charlworth, Ian Makallister, Xuy Uayt, Vorik McKibbin, Keyt Dowding, Amin Saikal va Jeremi Shearmur bor.{{Galereya|File: H. C. Coombs.jpg|[[H.C. Coombs]], first Governor of the [[Reserve Bank of Australia]].|File: MarkOliphantPortrait.jpg|[[Mark Oliphant]], known for the co-discovery of [[tritium]], [[helium-3]] and [[nuclear fusion]].|File: Howard Walter Florey 1945.jpg|[[Howard Florey]], [[Nobel Prize in Physiology or Medicine|Nobel Prize in Medicine]] Laureate (1945) for his role in developing [[penicillin]].|File: Boediono, official vice-presidential portrait (2009).jpg|[[Boediono]], [[Vice President of Indonesia]] (2009–2014).|File: Ian Chubb.jpg|[[Ian Chubb]], Chief Scientist of Australia (2011–2016).|File: Gareth Evans University of Melbourne.jpg|[[Gareth Evans (politician)|Gareth Evans]], [[Minister for Foreign Affairs (Australia)|Australian Minister for Foreign Affairs]] (1988–1996).|File: Brian Schmidt.jpg|[[Brian Schmidt]], [[Nobel Prize in Physics]] Laureate (2011) and former ANU Vice-Chancellor.|title=Notable past and present staff of ANU|width=120|height=100|align=centre}}
== Oʻyinlari ==
=== 2018-yildagi tarmoq kompromisi ===
Universitet tarmogʻi 9 noyabrdan 21 dekabrga qadar jiddiy kompromissga duch keldi. ABC News xabar berishicha, dastlabki buzilish phishing xabarini koʻrib chiqish paytida sodir boʻldi<ref>[https://www.abc.net.au/news/2019-10-02/anu-cyber-hack-how-personal-information-got-out/11550578 „Inside a massive cyber hack that risks compromising leaders across the globe“] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200422044621/https://www.abc.net.au/news/2019-10-02/anu-cyber-hack-how-personal-information-got-out/11550578|date=22 April 2020}}. [[Australian Broadcasting Corporation|ABC]] News, Stephanie Borys. 2 October 2019.</ref><ref>[https://www.abc.net.au/news/2019-10-02/the-sophisticated-anu-hack-that-compromised-private-details/11566540 „The ANU hack came down to a single email — hereʼs what we know“] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200516081821/https://www.abc.net.au/news/2019-10-02/the-sophisticated-anu-hack-that-compromised-private-details/11566540|date=16 May 2020}}. [[Australian Broadcasting Corporation|ABC]] News, Stephanie Borys. 2 October 2019.</ref>. Tadqiqot oʻtkazilgandan soʻng, universitet hodisa haqida hisobot nashr etgan. Internet xavfsizligi boʻyicha tavsiyalar odatda qoʻllanilishi mumkin.
=== 2023-yilda universitetda hujum ===
2023-yil sentyabr oyida sobiq talaba ikki nafar talaba qizni pichoqlab, erkak talabaga tova bilan hujum qilgan. Bir nechta jarohatlanganlar bor edi, ammo halok boʻlganlar yoʻq<ref>{{veb manbasi |date=18 September 2023 |title=Man charged with attempted murder over stabbing of two female students at ANU |url=https://www.abc.net.au/news/2023-09-19/man-charged-over-stabbing-of-two-female-students-at-anu/102872460 |website=ABC News |language=en-AU}}</ref>. Keyinchalik AMU kansleri Julie Bishop ACT hukumatini universitet nima uchun xavf haqida oldindan xabardor qilinmaganini tushuntirishga chaqirgan<ref>{{Veb manbasi |sana=21 September 2023 |sarlavha=ANU chancellor Julie Bishop demands answers over Monday's violent on-campus incident |url=https://www.abc.net.au/news/2023-09-21/julie-bishop-angry-anu-alex-ophel-alleged-stabbing-incident/102883734 |ish=ABC News |til=en-AU}}</ref>.
=== Sogʻliqni saqlash va tibbiyot kollejining diskriminatsiya skandali ===
2025-yil may oyida universitet Viktoriya shtatining sobiq politsiya komissari Kristin Nikson boshchiligidagi Sogʻliqni saqlash va tibbiyot kollejidagi gender va madaniy masalalar boʻyicha mustaqil tekshiruv natijalarini eʼlon qiladi. Tekshiruv natijasida kollej va uning tarkibiga kiruvchi maktablar, jumladan, Jon Kurtin tibbiyot tadqiqotlari maktabi, tibbiyot va psixologiya maktabi hamda Epidemiologiya va aholi salomatligi milliy markazida keng tarqalgan bezorilik, taʼqib, seksizm, irqiy kamsitish va qarindosh-urugʻchilik holatlari aniqlandi.
83 nafar shaxs bilan oʻtkazilgan suhbatlar va 67 ta yozma taqdimnomalarga asoslangan sharh, huquqbuzarliklarga nisbatan „ajoyib bagʻrikenglik“ni tavsifladi, xabar berish yoʻllari koʻpincha manfaatlar toʻqnashuvi tufayli xavf ostida qoladi. U chuqur ildiz otgan disfunksiya, zaharli „ishdan toʻxtamaguncha ishlash“ madaniyati va yuqori ilmiy lavozimlardagi sezilarli gender nomutanosibliklarini aniqladi. 2024-yilda sharh ishga tushirilgandan beri universitet alohida Sogʻliqni saqlash va tibbiyot kollejini yopib, uni Fan kolleji bilan birlashtirdi. Vitse-kansler Jeneveva Bell ochiqchasiga uzr soʻradi va tarkibiy islohotlar va tashqi monitoringni oʻz ichiga olgan barcha 17 ta tavsiyani amalga oshirish majburiyatini oldi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=2025-05-27 |title=ANU review slams medical college's 'remarkable tolerance for bullying' |language=en-AU |work=ABC News |url=https://www.abc.net.au/news/2025-05-27/act-anu-health-and-medicine-gender-and-culture-nixon-review/105343268 |access-date=2025-05-27}}</ref><ref>{{Veb manbasi |sana=2025-05-27 |sarlavha=Nepotism, sexism, bullying rife at ANU's medical college |url=https://www.afr.com/work-and-careers/workplace/nepotism-sexism-bullying-rife-at-anu-s-medical-college-report-20250527-p5m2hd |qaralgan sana=2025-05-27 |ish=Australian Financial Review |til=en}}</ref>.
== Yana qarang ==
* [[ANU ilmiy markazlari va institutlari]]
* [[ARC Avtomatlashtirilgan kompozit mahsulotlarni ishlab chiqarish uchun oʻquv markazi]]
* [[Avstraliya milliy universitetli qayiq klubi]]
* [[Avstraliyadagi universitetlar roʻyxati]]
== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda]]
[[Turkum:Avstraliya poytaxti hududidagi universitetlar]]
[[Turkum:Milliy universitetlar]]
j9gv8kbx3o61obpciy19jvnhu70p6fa
Avstraliya — Finlandiya munosabatlari
0
830460
6197668
5985870
2026-07-07T15:17:49Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197668
wikitext
text/x-wiki
{{Xalqaro munosabatlar|Nomi= Avstraliya-Finlyandiya munosabatlari|Mamlakat1=Avstraliya|Mamlakat2=Finlandiya|Tasvir=Finland_Australia_Locator.png|Rang1=orange|Rang2=green|vakolatxona1=[[Avstraliya]] elchixonasi [[Stokgolm]]da. |vakolatxona2=[[Finlyandiya]] elchixonasi [[Kanberra]]da.|elchisarlavha1=Avstraliyaning Finlyandiyadagi elchisi Bernard Philip|elchi1=|elchisarlavha2=Finlyandiyaning Avstraliyadagi elchisi Satu Mattila-Budich
}}
Avstraliya va Finlyandiya oʻrtasida tashqi aloqalar yoʻlga qoʻyilgan boʻlib, diplomatik munosabatlar 1949-yil 31-mayda oʻrnatilgan. Avstraliya Finlyandiyada Shvetsiyaning [[Stokgolm]] shahridagi elchixonasi va Helsinkidagi [[Konsullik|faxriy konsulligi]] orqali tamsil etiladi. 1978-yildan beri Finlyandiyaning [[Kanberra|Kanberrada]] elchixonasi, [[Melburn]] va [[Pert|Pertdagi]] faxriy bosh konsulliklari, [[Adelaida]], [[Brisben]], [[Darvin]], [[Xobart]] va [[Sidney|Sidneydagi]] faxriy konsulliklari hamda Keyrnsdagi faxriy vitse-konsulligi mavjud<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Honorary Consulates|url=https://finlandabroad.fi/web/aus/honorary-consulates|ish=Finland Abroad – Embassy of Finland, Canberra|qaralgan sana=5 March 2022}}</ref>.
== Mamlakatlarni taqqoslash ==
{| class="wikitable"
|'''Rasmiy nomi'''
| style="text-align:center" | '''[[Avstraliya]]'''
| style="text-align:center" | '''[[Finlandiya|Finlyandiya]]'''
|-
| '''Bayroq'''
| style="text-align:center" |[[Fayl:Flag_of_Australia_(converted).svg|110px|]]
| style="text-align:center" |[[Fayl:Flag_of_Finland.svg|110px|]]
|-
| '''Gerb'''
| style="text-align:center" |[[Fayl:Coat of arms of the Commonwealth of Australia.svg|110px]]
| style="text-align:center" |[[Fayl:Coat_of_arms_of_Finland.svg|110px|]]
|-
| '''Aholisi'''
| 25,992,800
| 5,553,000
|-
| '''Hududi'''
| 7,692,024 km²
| 338,455 km²
|-
| '''Aholi zichligi'''
| 3,4/km²
|16,4/km²
|-
| '''Poytaxti'''
| [[Kanberra]]
| [[Helsinki|Xelsinki]]
|-
| '''Hukumat'''
| Federativ parlamentar konstitutsion monarxiya
| Unitar parlamentar respublika
|-
| '''Rasmiy tili'''
| Ingliz tili
| Fin tili
|-
| '''Diniy e’tiqodi'''
| 43,9 % xristianlik, 38,9 % dinsiz, 3,2 % islom, 2,7 % hinduizm, 2,4 % buddizm, 1,7 % boshqalar, 7,2 % aniqlanmagan
| 68,6% xristianlik:
-66,6% lyuteran
-1,1% pravoslav
-0,9% boshqa xristianlar
30,6% dinsizlar
0,8% boshqalar
|-
| '''YaIM (nominal)'''
| 1,748 trillion AQSh dollari (67,464 $ aholi jon boshiga)
| 267,61 milliard AQSh dollari (27,971 $ aholi jon boshiga)
|-
| '''Inson taraqqiyoti indeksi'''
| 0,939
| 0,940
|-
| '''Xalqaro qoʻngʻiroq kodi'''
| +61
| +358
|-
| '''Pul birligi'''
| Avstraliya dollari
| Yevro
|}
== Diplomatik munosabatlar ==
=== Ilk tarix, 1917-1949-yillar ===
Finlyandiyaning Avstraliyadagi dastlabki diplomatik vakolatxonasi 1917-yilda, Finlyandiya Buyuk Gersogligi [[Rossiya imperiyasi|Rossiya imperiyasidan]] mustaqilligini eʼlon qilgan paytdan faoliyatini boshlangan. Finlyandiya munosabatlarini 1917-yilgacha rus diplomatlari tamsil etgan. [[Birlashgan Qirollik]] (Avstraliya vakili) 1919-yil 6-maygacha Finlyandiyaning yangi hukumatini tan olmasa ham, Finlyandiya dengizchilarining Sidneydagi missiyasi rahbari Jon Oskar Boyjer amalda norasmiy konsul vazifasini bajargan<ref name="diplo">{{Veb manbasi|sarlavha=Diplomatic Relations|url=https://finlandabroad.fi/web/aus/diplomatic-relations|ish=Finland Abroad – Embassy of Finland, Canberra|nashriyot=Ministry for Foreign Affairs of Finland|qaralgan sana=5 March 2022}}</ref>. Boyjer 1919-yil fevralida Avstraliya bosh vaziri vazifasini bajaruvchi William Watt Avstraliya biznesmen Kaarlo Yohannes Nauklerni Finlyandiyaning Sidneydagi konsullik agenti sifatida tan olganini eʼlon qilganidan soʻng almashtirilgan edi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=13 February 1919 |title=Government Gazette Notices |page=273 |work=[[Commonwealth of Australia Gazette]] |issue=24 |location=Australia, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article232510926 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=21 March 1919 |title=Government Gazette Notices |page=1701 |work=[[Government Gazette of the State of New South Wales]] |issue=61 |location=New South Wales, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article229668105 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref>.
Finlyandiya hukumati Nauklerni 1919-yil 24-oktyabrda rasman konsul etib tayinlagan. Naukler yurisdiksiyasiga [[Yangi Zelandiya]], Yangi Gvineya va umuman, Okeaniya ham kirgan<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=21 November 1919 |title=Government Gazette Appointments and Employment |page=6399 |work=[[Government Gazette of the State Of New South Wales]] |issue=260 |location=New South Wales, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article229751383 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref>. Uning tayinlanishiga ''Daily Commercial News and Shipping List'' jurnali ijobiy munosabat bildirgandi: „Finlyandiya Avstraliya bilan savdo-sotiq qilish orqali doʻstlar orttira boshlaydi“<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=22 February 1919 |title=A NEW MARKET. |page=4 |work=Daily Commercial News And Shipping List |location=New South Wales, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article159275734 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref>. Naukler 1919- va 1921-yillarda mos ravishda nayza va disk uloqtirish boʻyicha Avstraliya chempionligini qoʻlga kiritgan mohir sportchi boʻlgan<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=5 March 1921 |title=Clever Flyweight CONSUL-GENERAL WHO EXCELS AT SPORT |page=4 |work=[[The Melbourne Herald|The Herald]] |location=Victoria, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article242250992 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref>. 1919-yil 24-oktabrda u rasman 1919-yil 15-dekabrda Finlyandiyaning Avstraliyadagi qirol [[George V]] tan olgan Yangi Zelandiya va Tinch okeani orollari uchun masʼul konsul etib tayinlangan<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=4 November 1919 |title=PERSONAL. |page=6 |work=The Sydney Morning Herald |issue=25,532 |location=New South Wales, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article15859032 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=19 March 1920 |title=Government Gazette Notices |page=1735 |work=Government Gazette of the State Of New South Wales |issue=59 |location=New South Wales, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article224640382 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=21 November 1919 |title=Government Gazette Appointments and Employment |page=6399 |work=Government Gazette of the State Of New South Wales |issue=260 |location=New South Wales, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article229751383 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=19 December 1919 |title=Government Gazette Notices |page=7119 |work=Government Gazette of the State Of New South Wales |issue=271 |location=New South Wales, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article229752606 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=25 March 1920 |title=CONSUL. |page=394 |work=Commonwealth Of Australia Gazette |issue=30 |location=Australia, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article232516314 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref>. Biroq Naukler 1921-yil 9-mayda 31 yoshida toʻsatdan vafot etgan<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=10 May 1921 |title=CONSUL DEAD |page=8 |work=The Sun |location=New South Wales, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article221468727 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref>. Keyinchalik maʼlum boʻlishicha, u oilaviy muammolar sabab haddan tashqari [[morfin]] qabul qilish oqibatida vafot etgan va oʻz joniga qasd qilgan, deb eʼlon qilingan<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=13 May 1921 |title=DEATH OF MR. NAUKLER. |page=10 |work=The Sydney Morning Herald |location=New South Wales, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article15939281 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=11 May 1921 |title=FINNISH CONSUL'S DEATH. |page=12 |work=The Sydney Morning Herald |location=New South Wales, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article15946643 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=11 May 1921 |title=CONSUL FOR FINLAND. |page=10 |work=The Daily Telegraph |location=New South Wales, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article239752722 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref>. Elchi xotirasiga NSW havaskor atletika assotsiatsiyasi K. J. Naukler kubogi musobaqasini tashkil etilgan boʻlib, u yillik bellashuvda eng koʻp umumiy ochko jamgʻargan kishiga beriladi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=16 March 1927 |title=N.S.W. AMATEUR ATHLETIC CHAMPIONSHIP |page=16 |work=Referee |location=New South Wales, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article127906116 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=22 March 1934 |title=K. J. NAUKLER CUP. |page=14 |work=The Sydney Morning Herald |location=New South Wales, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article17067042 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref>.
Nauklerning oʻlimidan soʻng, ya’ni 20-yil avgustidan boshlab uning oʻrinbosari, Avstraliyada istiqomat qilgan yana bir Finlyandiya fuqarosi [[:fi:Harald Tanner|Xarald Tanner]] Finlyandiya konsuli vazifasini bajargan va 1921-yil iyunida rasman konsul etib tayinlangan<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=11 May 1921 |title=FINNISH CONSUL DEAD. |page=4 |work=Daily Commercial News And Shipping List |location=New South Wales, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article159778106 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=27 August 1920 |title=Government Gazette Appointments and Employment |page=4976 |work=Government Gazette of the State Of New South Wales |location=New South Wales, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article224610500 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=27 May 1921 |title=Government Gazette Notices |page=3057 |work=Government Gazette of the State Of New South Wales |issue=74 |location=New South Wales, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article224625746 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=27 May 1921 |title=Government Gazette Notices |page=3057 |work=[[Government Gazette of the State Of New South Wales]] |issue=74 |location=New South Wales, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article224625746 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref>. Tanner, shuningdek, [[Estoniya]] va baʼzan [[Latviya]] uchun ham vitse-konsul boʻlib ishlagan<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=23 June 1921 |title=CONSULS. |page=991 |work=Commonwealth Of Australia Gazette |issue=55 |location=Australia, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article232182730 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=27 October 1921 |title=CONSULAR ADDRESSES. |page=2 |work=Daily Commercial News And Shipping List |location=New South Wales, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article159596321 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=17 March 1922 |title=Government Gazette Appointments and Employment |page=1759 |work=Government Gazette of the State Of New South Wales |issue=47 |location=New South Wales, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article225367922 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref>. Tanner 1928-yilda Estoniyaning faxriy konsuli etib rasman tayinlangan<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=26 April 1928 |title=CONSULS. |page=643 |work=Commonwealth Of Australia Gazette |issue=38 |location=Australia, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article232528747 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref>. U Finlyandiyaning mustaqillik kuni munosabati bilan har yili Bridge Street'dagi 4-uyda joylashgan konsullikda qabul marosimlarini tashkil etgan<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=7 December 1923 |title=FINLAND'S INDEPENDENCE |page=8 |work=The Daily Telegraph |location=New South Wales, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article246004183 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=6 December 1921 |title=FINLAND'S BIRTHDAY |page=6 |work=The Sun |location=New South Wales, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article223493507 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=5 December 1924 |title=FINLAND. |page=10 |work=The Sydney Morning Herald |location=New South Wales, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article16207511 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref>. Oʻzi esa Neytral koʻrfazidagi Aubin koʻchasi, 48-uyda yashagan. Uyda fin sanʼati va hunarmandchiligi turli ashyolari namoyish etilgan<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=27 August 1930 |title=Home Furnishing |page=24 |work=[[The Sydney Mail|Sydney Mail]] |location=New South Wales, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article159658635 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=20 August 1930 |title=Home Furnishing |page=24 |work=Sydney Mail |location=New South Wales, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article159659511 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Alphabetical Directory Name Listings Sim-Tut – Sands Sydney, Suburban and Country Commercial Directory 1932–1933 (Sands Directory)|ish=Archives & History Resources|nashriyot=City of Sydney|qaralgan sana=5 March 2022|url=https://archives.cityofsydney.nsw.gov.au/nodes/view/1898927|sana=1932–1933}}</ref>. 1935-yil 20-fevralda Tanner Sidneydan Finlyandiyaga joʻnab ketgan va uning oʻrniga 1-martdan e’tiboran [[:fi:Paavo Simelius|Paavo Simelius]] Finlyandiya konsulli etib tayinlangan<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=1 March 1935 |title=Government Gazette Notices |page=921 |work=Government Gazette of the State Of New South Wales |issue=46 |location=New South Wales, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article224743158 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=22 February 1935 |title=PERSONAL. |page=10 |work=The Sydney Morning Herald |location=New South Wales, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article28015708 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref>. Simelius 1935-yil 17-aprelda ''RMS Maloja'' kemasida Sidneyga kelgan<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=18 April 1935 |title=PERSONAL. |page=10 |work=The Sydney Morning Herald |location=New South Wales, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article17168607 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=1 May 1935 |title=TRADE WITH FINLAND. |page=1 |work=Daily Commercial News And Shipping List |location=New South Wales, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article161134185 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=10 April 1935 |title=TRADE WITH FINLAND. |page=21 |work=[[The West Australian]] |location=Western Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article32856184 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=12 August 1936 |title=FOREIGN DIPLOMATS in SYDNEY |page=19 |work=Sydney Mail |location=New South Wales, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article160635121 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref>.
1939-yilda Finlyandiya va [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] oʻrtasidagi qishki urush boshlanishi bilan Simelius Finlyandiya mudofaasi va Finlyandiya fuqarolariga gumanitar yordam uchun mablagʻ yigʻishda ishtirok etgan<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=9 January 1940 |title=FUND TO HELP FINNS. |page=8 |work=The Sydney Morning Herald |location=New South Wales, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article17648553 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref>. Avstraliya 1941-yilda Buyuk Britaniya bosimi ostida Finlyandiya bilan aloqalarni uzgan. 1941-yil 30-iyulda Avstraliya tashqi ishlar vaziri ser Frederik Styuart konsul Simeliusga Finlyandiyaning Avstraliyadagi barcha diplomatik xodimlari ''[[persona non grata]]'' deb e’lon qilgan va imkoniyat paydo bo‘lishi bilanoq mamlakatni tark etishi shartligi haqida xabar bergan<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=30 July 1941 |title=EARLY BREAK WITH FINLAND |page=2 |work=The Sun |location=New South Wales, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article231627952 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=9 August 1941 |title=CONSUL-GENERAL LEAVING |page=12 |work=The Sydney Morning Herald |location=New South Wales, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article17761835 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref>. Simelius ketayotib shunday degan edi: „Men ketayotganimdan afsusdaman, chunki bu mamlakatda hamma: hukumat amaldorlari va fuqarolarga juda mehribonlik va xushmuomalalik bilan munosabat qildim. Avstraliyada 1500 dan 2000 gacha fin yashaydi. Ularning katta qismi dehqonlar, bog‘bonlar, shakarqamishchilar va konchilardir“<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=7 August 1941 |title=FINNS IN AUSTRALIA. |page=6 |work=The West Australian |location=Western Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article47155555 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref>. Oʻsha paytda Avstraliyadagi Finlyandiya fuqarolari dushman boʻlmagan musofirlar hisoblangan<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=9 August 1941 |title=FINNS NON-ENEMY ALIENS |page=3 |work=[[The Argus (Melbourne)]] |location=Victoria, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article8197453 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref>. 1941-yil 8-dekabrda Buyuk Britaniyadan keyin Avstraliya hukumati Finlyandiyaga qarshi urush eʼlon qildi, Finlyandiya fuqarolari endi dushman musofirlari hisoblanadigan bo‘ldi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=8 December 1941 |title=PROCLAMATION |page=2725 |work=Commonwealth Of Australia Gazette |issue=251 |location=Australia, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article232130502 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=8 December 1941 |title=Finns Enemy Aliens Today |page=3 |work=The Daily Telegraph |location=New South Wales, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article248715810 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref>. Urush holati 1944-yil 19-sentabrda Finlyandiya, Buyuk Britaniya va Sovet Ittifoqi oʻrtasida [[Moskva]] sulhining imzolanishi va 1947-yilda Avstraliya imzolagan [[Parij tinchlik shartnomalari (1947)|Parij Tinchlik shartnomasi imzolanishi]] bilan yakunlandi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=6 February 1947 |title=Australia To Sign Peace Treaties |page=4 |work=The Daily Telegraph |location=New South Wales, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article248301214 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref>. Avstraliya 1948-yil 10-iyulda Finlyandiya bilan tinchlik shartnomasini ratifikatsiya qildi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=13 July 1948 |title=TREATY OF PEACE WITH FINLAND. |page=2641 |work=Commonwealth Of Australia Gazette |issue=107 |location=Australia, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article232883844 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref>.
=== Yangi aloqalar, 1949-1967-yillar ===
1949-yil 14-iyulda Finlyandiya hukumati Sidneydagi ofis konsullik emas, balki yuqori darajadagi vakolatxona sifatida qayta ochilishini eʼlon qildi, sobiq konsul Paavo Simelius Avstraliyadagi yangi muvaqqat ishlar vakili etib tayinlandi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=15 July 1949 |title=FINLAND SENDING REPRESENTATIVE TO AUSTRALIA |page=4 |work=[[The Canberra Times]] |location=Australian Capital Territory, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article2813751 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref>. Simelius Melburnga ''SS'' Orcades bortida 18-iyul kuni etib keldi va „bu yer xuddi oʻzimning uyim“ deb eʼlon qildi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=19 July 1949 |title="LIKE HOME," SAYS FINNISH DIPLOMAT |page=6 |work=The Argus (Melbourne) |location=Victoria, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article22765563 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Department of External Affairs|title=Representation – Overseas Representation in Australia|journal=Current Notes on International Affairs|date=August 1949|volume=20|issue=8|page=930|url=https://nla.gov.au/nla.obj-1193192200/|access-date=5 March 2022}}</ref>. Yelizaveta II ning toj kiyish marosimida u Finlyandiyaning Avstraliyadagi vakili sifatida u „Qirolicha Yelizaveta II ning toj kiyishi“ medali bilan taqdirlangan<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=2 June 1953 |title=CORONATION MEDAL LIST |page=5 |work=The Canberra Times |location=Australian Capital Territory, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article2883220 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref>.
1954-yilda Finlyandiya hukumati Avstraliya shtat poytaxtlarida yangi idoralar ochishga harakat qildi: Ser Garri Hovard Pertdagi faxriy vitse-konsul<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=12 August 1954 |title=CONSULS. |page=2362 |work=Commonwealth Of Australia Gazette |issue=49 |location=Australia, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article232962798 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref>, Ser Hamilton Sley Melburndagi faxriy vitse-konsul<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=2 November 1950 |title=CONSULS. |page=2753 |work=Commonwealth Of Australia Gazette |issue=66 |location=Australia, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article232784129 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref>, Robert Newenham Irvin Adelaidadagi vitse-konsul<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=5 August 1954 |title=CONSULS. |page=2234 |work=Commonwealth Of Australia Gazette |issue=47 |location=Australia, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article232962679 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref> va Maldvin Duglas Devis Brisbendagi faxriy vitse-konsul sifatida ish boshladi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=18 March 1954 |title=CONSULS. |page=830 |work=Commonwealth Of Australia Gazette |issue=18 |location=Australia, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article232903767 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref>. 1968-yilda Hovardni prezident [[Urho Kekkonen|Urxo Kekkonen]] Finlyandiya Arslon ordeni bilan taqdirlagan. Irvin Finlyandiya „Oq atirgul“ ordenining birinchi darajali ritsari boʻlgan<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=26 June 1968 |title=CANBERRA DIARY |page=16 |work=The Canberra Times |location=Australian Capital Territory, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article107059611 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref>. Simelius 1958-yil 31-iyulda o‘z lavozimidan nafaqaga chiqqan va o‘rniga 1959-yil 11-yanvarda Avstraliyaga kelgan [[:fi:Toivo Ilmari Kala|Toivo Kala]] tayinlangan<ref>{{Cite journal|last=Department of External Affairs|title=Representation – Overseas Representation in Australia|journal=Current Notes on International Affairs|date=August 1958|volume=29|issue=8|page=535|url=https://nla.gov.au/nla.obj-1224265242/|access-date=5 March 2022}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Department of External Affairs|title=Representation – Overseas Representation in Australia|journal=Current Notes on International Affairs|date=January 1959|volume=30|issue=1|page=52|url=https://nla.gov.au/nla.obj-1201556290/|access-date=5 March 2022}}</ref>. Kala 1963-yil 23-aprelgacha [[:fi:Olavi Wanne|Olavi Uann]] mas’ul lavozimni egallagunga qadar xizmat qilgan<ref>{{Cite journal|last=Department of External Affairs|title=Representation – Overseas Representation in Australia|journal=Current Notes on International Affairs|date=April 1963|volume=34|issue=4|page=33|url=https://nla.gov.au/nla.obj-1209388671/|access-date=5 March 2022}}</ref>.
=== Keyingi tarix, 1967-yildan hozirgi kungacha ===
[[Fayl:The_Embassy_of_Finland_and_Estonia_to_Australia_May_2016.jpg|right|thumb| Finlyandiyaning Kanberradagi elchixonasi, 2002-yilda qurilgan.]]
[[Fayl:Waterfront_Building_September_2014_08.jpg|right|thumb| Uoterfront binosi, 2010-yil iyul oyidan beri Stokgolmdagi Avstraliya elchixonasi joylashgan (va Finlyandiyada akkreditatsiya qilingan)<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Australiens ambassad flyttar till Stockholm Waterfront|url=http://www.waterfrontbuilding.se/Data/Media/Press_AustrAmb_20091120_sve_final.pdf|nashriyot=Waterfront Building|qaralgan sana=5 March 2022|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140320220605/http://www.waterfrontbuilding.se/Data/Media/Press_AustrAmb_20091120_sve_final.pdf|arxivsana=20 March 2014|til=Swedish|format=Press Release|sana=20 November 2009}}</ref>. ]]
1967-yil 1-martda Finlyandiya vakolatxonasini Kanberraga koʻchirish va uni elchixonaga aylantirish toʻgʻrisida qaror qabul qilindi, shu sabab 1968-yil 2-iyunda Avstraliya Finlyandiyaga elchi tayinlashiga toʻgʻri keldi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=28 June 1967 |title=No longer a land of reticent bears |page=19 |work=The Canberra Times |location=Australian Capital Territory, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article131662923 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=5 June 1968 |title=Canberra Diary |page=14 |work=The Canberra Times |location=Australian Capital Territory, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article107055637 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref>. Olavi Uanne sogʻligʻidagi muammolar tufayli Finlyandiyaga erta qaytib ketganidan soʻng, 1968-yil 1-oktyabrda uning oʻrniga oʻrinbosari Piter Graf fon der Pahlen tayinlandi<ref>{{Cite journal|last=Department of External Affairs|title=Representation – Overseas Representation in Australia|journal=Current Notes on International Affairs|date=October 1968|volume=39|issue=10|page=469|url=https://nla.gov.au/nla.obj-1266733218/|access-date=5 March 2022}}</ref>.
1968-yil iyul oyida Shvetsiyadagi ikkinchi rezident elchi Roy Pichi Finlyandiyadagi birinchi elchi etib tayinlandi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=11 July 1968 |title=Two posts for ambassador |page=8 |work=The Canberra Times |location=Australian Capital Territory, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article107062261 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref>. 1968-yil noyabr oyida Finlyandiya hukumati [[:fi:Tuure Mentula|Tuure Mentula]] mamlakatining birinchi elchisi etib tayinlanganini eʼlon qildi (keyinchalik Yangi Zelandiyaga ham<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=2 October 1969 |title=Finnish envoy to NZ, too |page=21 |work=The Canberra Times |location=Australian Capital Territory, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article107895711 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref>) va u1969-yil 4-fevralda oʻz lavozimiga kirishdi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=9 November 1968 |title=names envoy |page=31 |work=The Canberra Times |location=Australian Capital Territory, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article136954409 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=9 January 1969 |title=NEW ENVOY FOR FINLAND |page=3 |work=The Canberra Times |location=Australian Capital Territory, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article107072102 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=5 February 1969 |title=Diplomatic diary |page=11 |work=The Canberra Times |location=Australian Capital Territory, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article107076718 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref>. Finlyandiya elchixonasining Kanberraga koʻchishi bilan 1971-yilda Sidneyda Charlz Benyon Lloyd Jons boshchiligidagi faxriy konsullik tashkil etildi va 1973-yilda faxriy bosh konsullik maqomiga koʻtarildi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=28 January 1972 |title=Government Gazette Notices |page=256 |work=Government Gazette of the State Of New South Wales |issue=7 |location=New South Wales, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article220040565 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=9 March 1973 |title=Government Gazette Notices |page=748 |work=Government Gazette of the State Of New South Wales |issue=30 |location=New South Wales, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article220186852 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref>. 1978-yilda Darvin prospektida, Yarralumlada Rommel Moorcroft & Partners kompaniyasi loyihalashtirgan hamda idora va elchilar qarorgohini oʻz ichiga olgan Finlyandiya elchixonasining yangi binosi ochildi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=3 December 1978 |title=National Days Finland is way ahead in trade |page=4 |work=The Canberra Times |location=Australian Capital Territory, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article110926933 |access-date=5 March 2022 |via=National Library of Australia}}</ref><ref name="diplo"/>. 1995-yilda Avstraliya Helsinkida faxriy konsullik ochdi<ref>{{Cite journal|last=Department of Foreign Affairs and Trade|title=2.2 Consular Services|journal=Department of Foreign Affairs and Trade Annual Report 1994/1995|year=1995|page=177|url=https://nla.gov.au/nla.obj-1464720981/|access-date=5 March 2022}}</ref>. 1994-yil 15-avgustda Kris Rann Finlyandiyaning Janubiy Avstraliyadagi faxriy konsuli etib tayinlandi va 2005-yilda Finlyandiya „Arslon“ ordenining birinchi darajali ritsari unvoni bilan taqdirlandi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Foreign embassies and consulates in Australia – Finland|url=https://protocol.dfat.gov.au/Public/Consulates/69/State|ish=Department of Foreign Affairs and Trade|nashriyot=Australian Government|qaralgan sana=5 March 2022}}</ref>.
2002-yilda Darvin avenyusi va Forster Crescent burchagida Finlyandiya elchixonasining yangi binosi ochildi, uni 1997-yilda tanlovda gʻolib chiqqan fin arxitektori Vesa Huttunen va Avstraliyaning MGT Architects kompaniyasi nazorat qiluvchi firmasi loyihalashtirgan edi. Binoning oʻziga xos modernistik uslubi, oʻsha paytda „Fin arxitektura anʼanalarining mukammalligidan dalolat“ beradi<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Frith |first=Stephen |date=1 January 2002 |title=Canberra’s Finnish Embassy |agency=Architecture Australia |url=https://architectureau.com/articles/laminations/ |access-date=5 March 2022}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=History|url=https://finlandabroad.fi/web/aus/history|ish=Finland Abroad – Embassy of Finland, Canberra|nashriyot=Ministry for Foreign Affairs of Finland|qaralgan sana=5 March 2022}}</ref>. 2015-yilda ushbu binoning yarmi Estoniya elchixonasiga aylantirildi va bitta binoda oʻziga xos ikkita elchixona tartibi oʻrnatildi<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Evans |first=Steve |date=28 December 2018 |title=When geographical neighbours become diplomatic housemates |work=The Canberra Times |url=https://www.canberratimes.com.au/story/5997837/when-geographical-neighbours-become-diplomatic-housemates/ |access-date=5 March 2022}}</ref>.
== Yuqori darajadagi safarlar ==
* 1990-yil oktyabr—noyabr — deputat Karolin Yakobsen boshchiligidagi Shvetsiya, Finlyandiya, Norvegiya va [[Daniya]] parlament delegatsiyasi<ref>{{Veb manbasi|muallif=Jakobsen|ism=Carolyn|sarlavha=Parliamentary delegation to Sweden, Finland, Norway and Denmark|url=https://parlinfo.aph.gov.au/parlInfo/search/display/display.w3p;query=Id%3A%22chamber%2Fhansardr%2F1991-02-14%2F0052%22|ish=ParlInfo|nashriyot=Parliament of Australia – House of Representatives|qaralgan sana=6 March 2022|format=Hansard|sana=14 February 1991}}</ref>.
* 2002-yil 7-19-aprel — Avstraliya Senati prezidenti Margaret Rid boshchiligidagi Finlyandiya va Germaniya parlament delegatsiyasi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Finland and Germany – Report of the Australian Parliamentary Delegation, 7 to 19 April 2002, June 2002|url=https://parlinfo.aph.gov.au/parlInfo/search/display/display.w3p;query=Id%3A%22publications%2Ftabledpapers%2FHSTP03048_2002-04%22|ish=ParlInfo|nashriyot=Parliament of Australia|qaralgan sana=6 March 2022|sana=7 June 2002}}</ref>.
* 2007-yil 13-17-fevral — Finlyandiya prezidenti [[Tarja Halonen|Tarya Xalonen]] Avstraliyaga tashrif buyurdi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.theage.com.au/news/national/salutes-all-round-for-finnish-fairytale/2007/02/14/1171405295315.html|sarlavha=Salutes all round for Finnish fairytale|muallif=Colebatch|ism=Tim|sana=15 February 2007|ish=The Age|qaralgan sana=30 November 2016}}</ref>.
* 2010-yil aprel — tashqi ishlar vaziri Stiven Smit Finlyandiyaga tashrif buyurdi<ref name="brief">{{Veb manbasi|sarlavha=Finland country brief|url=https://www.dfat.gov.au/geo/finland/finland-country-brief|ish=Department of Foreign Affairs and Trade|nashriyot=Australian Government}}</ref>.
* 2013-yil noyabr-dekabr — [[Alexander Stubb|Aleksandr Stubb]] Yangi Zelandiya va Avstraliyaga tashqi savdo vaziri sifatida tashrif buyurdi<ref name="brief" />.
* 2015-yil — Avstraliya Atrof-muhit vaziri Greg Hant Finlyandiyaga tashrif buyurdi<ref name="brief" />.
* 2016-yil aprel-iyun — Avstraliya general-gubernatori ser Piter Kosgrov Finlyandiyaga davlat tashrifi buyurdi<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Öhberg |first=Tony |date=28 April 2016 |title=IN PICTURES: The Australian Governor-General Peter Cosgrove Arrives in Finland for the First State Visit |publisher=Finland Today |url=https://finlandtoday.fi/the-australian-governor-general-peter-cosgrove-and-his-spouse-arrive-in-finland-for-the-first-state-visit/ |access-date=5 March 2022}}</ref>.
* 2016-yil 29-fevraldan 5-martgacha — tashqi ishlar vaziri Timo Soini va Mudofaa vaziri Jussi Niinistyo savdoni rivojlantirish maqsadida 9 ta kompaniya va tashkilotdan iborat delegatsiya bilan Avstraliyaga tashrif buyurdi<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Redrup |first=Yolanda |date=7 March 2016 |title=Turnbull's Innovation Statement spurs Finnish and Estonian official visits |publisher=The Australian Financial Review |url=https://www.afr.com/technology/turnbulls-innovation-statement-spurs-finnish-and-estonian-official-visits-20160302-gn88n9 |access-date=5 March 2022}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Ministry of Foreign Affairs |date=23 February 2016 |title=Foreign Minister Soini presents Finnish expertise in Australia and New Zealand |publisher=Finnish Government |format=Media Release |url=https://valtioneuvosto.fi/en/-/ulkoministeri-soini-vie-australiaan-ja-uuteen-seelantiin-suomalaista-osaamista |access-date=5 March 2022 |archive-date=2022-11-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221117200122/https://valtioneuvosto.fi/en/-/ulkoministeri-soini-vie-australiaan-ja-uuteen-seelantiin-suomalaista-osaamista |url-status=dead }}</ref>.
== Savdo-sotiq aloqalari ==
[[Fayl:ABS-5368.0-InternationalTradeInGoodsServicesAustralia-MerchandiseExportsCountryCountryGroupsFobValue-Finland-A1829062W.svg|right|thumb| 1988-yildan beri Finlyandiyaga Avstraliya tovarlari eksportining oylik qiymati (million Avstraliya dollari)]]
[[Fayl:ABS-5439.0-InternationalMerchandiseImportsAustralia-CountryCountryGroupsCustomsValue-Finland-A1829378T.svg|right|thumb| 1988-yildan beri Avstraliyaga Finlyandiyatovarlari eksportining oylik qiymati (million Avstraliya dollari)]]
Avstraliya Finlyandiya uchun muhim savdo sherigi boʻlib, Finlyandiyaning Yevropadan tashqaridagi tovar eksport qiluvchi eng yirik mamlakatidir. Avstraliya va Finlyandiya oʻrtasidagi umumiy ikki tomonlama tovar savdosi 2018-yilda 1,2 milliard AQSH dollarni tashkil etdi. Avstraliyaning Finlyandiyaga eksporti 88 million dollar boʻldi, asosan, koʻmir va spirtli ichimliklar, Finlyandiyaning Avstraliyaga eksporti esa 1,1 milliard dollarni tashkil etib, qurilish texnikasi va ehtiyot qismlar, yoʻlovchi va yuk mashinalari, qogʻoz va kartonni oʻz ichiga olgan. 2018-yilda Avstraliyaning Finlyandiyaga jami sarmoyasi 3,8 milliard dollarni boʻldi, Finlyandiya Avstraliyaga 863 million dollar sarmoya kiritdi. Finlyandiyaning bir qator transmilliy kompaniyalari, jumladan, [[Nokia]], Stora Enso, Huhtamaki, Outokumpu, Wärtsilä va Konecranes, Avstraliyada biznes yuritmoqda<ref name="brief"/><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Bilateral relations|url=https://finlandabroad.fi/web/aus/kahdenvaliset-suhteet|ish=Finland Abroad – Embassy of Finland, Canberra|nashriyot=Ministry for Foreign Affairs|qaralgan sana=5 March 2022}}</ref>.
== Shartnomalar ==
Ikki davlat oʻrtasida [[ekstraditsiya]], ijtimoiy taʼminot va soliqqa tortish kabi turli sohalarni qamrab oluvchi 17 ta Avstraliya-Finlyandiya ikki tomonlama shartnomalar tuzilgan.
== Migratsiya ==
1921-1939-yillarda Avstraliyaga 2000 ga yaqin fin koʻchib keldi. 1930-yillardan boshlab kichik fin jamoalari Mount Isa konchilar shaharchasida va Kvinslendning shimoli-gʻarbiy qismidagi Tulli va Ingham shakar sanoati shaharlarida tashkil topdi. Urushdan keyingi General Assisted Passage sxemasiga koʻra, 6000 ga yaqin fin Avstraliyaga koʻchib oʻtdi, bu migratsiya darajasi 1960- va 1970-yillarda ham davom etdi<ref>{{Veb manbasi|muallif=Aaltonen|ism=Anne|sarlavha=Finnish Immigration to Australia in the 1950s and 1960s|url=http://www.uta.fi/FAST/FIN/HIST/aa-immig.html|ish=FAST-FIN-1 (TRENAK1) Finnish Institutions Research Paper|nashriyot=University of Tampere|qaralgan sana=5 March 2022|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120729015013/http://www.uta.fi/FAST/FIN/HIST/aa-immig.html|arxivsana=29 July 2012|yil=2011}}</ref>.
Avstraliyada 30 000 ga yaqin aholi fin ildizlariga ega. Finlarning aksariyati Brisben, Sidney, Melburn va Kanberra yaqinida yashaydi. 2016-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Finlyandiyada tugʻilib, Avstraliyada yashovchi odamlar soni 7,711 nafarga etgan ekan. Fin tilini biladiganlar soni – 59 577 kishi bo.lgan 2022-yil holatiga koʻra, Finlyandiyada taxminan 25 nafar Avstraliya fuqarosi doimiy yashaydi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Statistics – Permanent residence permit|url=https://tilastot.migri.fi/index.html#decisions/21205/61?l=en Migri.fi|ish=Finnish Immigration Service|nashriyot=Finnish Government|qaralgan sana=5 March 2022}}</ref>.
== Manbalar ==
{{Manbalar}}
== Havolalar ==
* [http://formin.finland.fi/public/default.aspx?nodeid=17201&culture=en-US&contentlan=2 Finlyandiya Tashqi ishlar vazirligi — Avstraliya]
* [https://sweden.embassy.gov.au/ Avstraliya elchixonasi, Shvetsiya — Finlyandiya, Latviya]
[[Turkum:Finlandiyaning ikki tomonlama aloqalari]]
[[Turkum:Avstraliyaning ikki tomonlama aloqalari|Finlandiya]]
[[Turkum:Xalqaro munosabatlar]]
an8bd8ynbmp1wd2g4jpu4jdhqsurqp7
Austin Nichols
0
833761
6197654
5431637
2026-07-07T13:40:56Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197654
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox biography vcard"
! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline">Austin Nichols</div>
|- data-file-height="3777" data-file-type="bitmap" data-file-width="3231" decoding="async" resource="./File:Austin_Nichols_at_the_2012_Comic-Con.jpg" src="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5e/Austin_Nichols_at_the_2012_Comic-Con.jpg/220px-Austin_Nichols_at_the_2012_Comic-Con.jpg" srcset="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5e/Austin_Nichols_at_the_2012_Comic-Con.jpg/330px-Austin_Nichols_at_the_2012_Comic-Con.jpg 1.5x, //upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5e/Austin_Nichols_at_the_2012_Comic-Con.jpg/440px-Austin_Nichols_at_the_2012_Comic-Con.jpg 2x" width="220" height="257"
| colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Austin_Nichols_at_the_2012_Comic-Con.jpg|frameless|260px]]<div class="infobox-caption"> Nichols 2012-yilda [[San Diego Comic-Con|San-Diegodagi Comic-Conda]]</div>
|- class="infobox-label" scope="row"
! class="infobox-label" scope="row" | Tugʻilgan
| class="infobox-data" | <span style="display:none">(<span class="bday">1980-04-24</span>)</span> 1980-yil 24-aprel <span class="noprint ForceAgeToShow">(yoshi 42da)</span><br /><div class="birthplace" style="display:inline"> [[Ann Arbor, Michigan]], [[AQSh]]</div>
|- class="noprint ForceAgeToShow"
! class="infobox-label" scope="row" | Kasbi
| class="infobox-data role" |<div class="hlist hlist-separated">
* Aktyor, rejissor
</div>
|- class="hlist hlist-separated"
! class="infobox-label" scope="row" | Faoliyati
| class="infobox-data" | 1999-yildan hozirga qadar
|}
'''Austin Nichols''' (1980-yil 24-aprelda tugʻilgan) — amerikalik [[aktyor]] va rejissyor, [[The CW|The CW dagi]] ''[[One Tree Hill]]'' drama serialida Julian Baker roli bilan tanilgan. ''[[Ertadan keyin]]'' va ''[[Wimbledon]]'' filmlaridagi rollari bilan ham mashhur.
== Yoshligi ==
Nichols [[Ann Arbor (Michigan)|Michigan shtatining Enn Arbor]] shahrida tugʻilgan va birinchi tugʻilgan kunidan oldin [[Ostin|Texasning Ostin]] shahriga koʻchib oʻtgan. Ismi [[Wild Turkey]] burbonini ishlab chiqaruvchi Austin Nichols distillash kompaniyasi sharafiga qoʻyilgan. Otasi David Nichols rentgenolog, onasi Kay (qizlik familiyasi Vermeulen) suv changʻisi boʻyicha professional sportchi boʻlgan<ref>{{Veb manbasi|url=http://clarklakespirit.com/kay-vermeulen-nichols/|sarlavha=Kay Vermeulen Nichols 1951-2015|qaralgan sana=2016-02-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160518162349/http://clarklakespirit.com/kay-vermeulen-nichols/|arxivsana=2016-05-18}}</ref>. Kay oʻn marta mamlakat chempioni va bir marta xalqaro chempion boʻlgan. Ashley ismli bitta opasi bor. Nichols Ostin koʻli yaqinida oʻsgan va Casis boshlangʻich maktabida oʻqigan.
Suv changʻisi musobaqalarini ikki yoshidan boshlagan<ref>Ingrassia, Lisa (June 11, 2007), ''Q&A:Austin Nichols'', ''People Magazine'' p.30</ref>. 1997-yilda Pan-Amerika chempionatida Amerika Qoʻshma Shtatlarining suv changʻisi oʻsmirlar jamoasida vakillik qilgan, shuningdek, Qoʻshma Shtatlar oʻsmirlar Olimpiya suv changʻisi terma jamoasida ham oʻynagan<ref name="austins power">Johnson, Noah, (February 2006), [https://web.archive.org/web/20060510173210/http://www.findarticles.com/p/articles/mi_m1608/is_1_22/ai_n16031435#continue Austinʼs power], ''Menʼs Fitness''. Retrieved October 16, 2006.</ref>. Oʻn uch yoshida u dunyoda uchinchi oʻrinni egalladi. Nichols Floridada yelkasini shikastlamaguncha professional suv changʻichisi boʻlishni niyat qilgan va sportni tark etishga majbur boʻlgan. Ostindagi McCallum oʻrta maktabida boʻlganida u [[basketbol]] oʻynagan, ammo bu sport turi unga mutlaqo xos boʻlmagan<ref name="Bound">Berkshire, Geoff, „Bound for Glory“ ''Hollywood Life'', Jan./Feb. 2006, pg. 24</ref>. Nicholsning aktyorlikka qiziqishi oʻn besh yoshida paydo boʻlgan va aktyorlik saboqlarini ola boshlagan. U oʻrta maktabdan keyin [[Los-Anjeles|Los-Anjelesga]] koʻchib oʻtgan.
== Aktyorlik faoliyati ==
=== Boshlanishlarida ===
Uning aktyorlik karyerasi Sundance kinofestivalida ziyofatga uchraganida boshlangan va menejer bilan shartnoma imzolangan. Nichols dastlab Texas universitetiga oʻqishga kirmoqchi boʻlgan, biroq shartnomadan soʻng [[Los-Anjeles|Los-Anjelesga]] koʻchib oʻtgan va Janubiy Kaliforniya universitetiga oʻqishga kirgan va 2002-yilda ingliz sanʼat bakalavr darajasiga ega boʻlgan<ref name="Bound">Berkshire, Geoff, „Bound for Glory“ ''Hollywood Life'', Jan./Feb. 2006, pg. 24</ref>. Nichols oʻqishni bitirishidan oldin ''[[Sliders]]'', ''[[Odd Man Out]]'', ''[[CSI: Crime Scene Investigation]]'', ''Oila qonuniyati'', ''Ellieni kuzatib'' va ''Boʻri koʻli'' filmlarida mehmon sifatida ishtirok etgan boʻlsa-da, uning katta tanaffus 2002-yilda Brenda Chenowithning sevgilisi sifatida „Olti fut quyida“ ikki epizodida boʻlgan. U avval ikkita filmda suratga tushgan: 1999-yilda "''Durango bolalari'' „ va 2001-yilda ''[[Holiday in the Sun]]''.
Oʻzining birinchi tanqidiy muvaffaqiyatli kino rolida Nichols 2003-yilda John P. Aguirre tomonidan suratga olingan, bir qancha mukofotlarga sazovor boʻlgan va baʼzi tanqidchilar eʼtirofiga ham sazovor boʻlgan ''"Utopik jamiyati'' „ filmida stereotipik birodar yigit rolini oʻynadi. Bir tanqidchining yozishicha, Nichols oʻzini bu rolda karta oʻyinchisi va birodar yigit karikaturasidan hayratlanarli sezgirlikka ega, yoqimtoy zaif insonga aylantiradi“. Agirre Nicholsni oʻz xarakterini oʻz egosidan butunlay voz kechgan holda rol oʻynay oladigan yulduzli isteʼdod sohibi sifatida maqtadi.
=== Kassa va muhim muvaffaqiyatlari ===
2004-yilda Nichols aqlli boy bola va [[Jake Gyllenhaal|Jake Gyllenhaalning]] [[Ertadan keyin|''Ertadan'' ''keyin'']] ekologik blokbasteridagi bosh qahramoniga ishqiy raqib boʻlgan JD rolini oʻynaydi. Film salbiy baholangan, ammo kassada muvaffaqiyat qozongan<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.rottentomatoes.com/m/day_after_tomorrow/?beg=20&int=20&page=2|sarlavha=The Day After Tomorrow|qaralgan sana=2007-08-05|nashriyot=[[IGN Entertainment]]|ish=Rotten Tomatoes}}</ref>. Shuningdek, 2004-yilda [[Kirsten Dunst]] va [[Paul Bettany]] bilan birgalikda ''[[Wimbledon (film)|Wimbledonda]]'' yana koʻrindi. Film AQShda u qadar ham muvaffaqiyatga erisholmaganiga qaramay, tanqidchilar tomonidan yaxshi qabul qilingan<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=wimbledon.htm|sarlavha=Wimbledon|qaralgan sana=2007-08-10|yil=2007|nashriyot=[[Box Office Mojo]], LLC}}</ref>. Nichols magʻrur tennischi Jake Hammond roli bilan unchalik katta muvaffaqiyat qozonmagan<ref>Anderson, Matt, [https://web.archive.org/web/20160115024029/http://www.moviehabit.com/reviews/wim_iq04.shtml Review of Wimbledon], Moviehabit.com. Retrieved July 31, 2007.</ref>. Rol uchun Nichols tennisni noldan oʻrganishi kerak edi; Nichols oʻzining mahorati bilan [[Pat Cash|Pat Cashni]] hayratda qoldirgan va bu sobiq tennischi tomonidan professional koʻrinishda tennisdan taʼlim olgan. Cash kuzata turib shunday deydi: ''„U bu guruhdagi hammadan ham eng yaxshi oʻyinchi. Allohga qasam ichaman. U oʻq kabi harakat qiladi. U bizning yulduz oʻquvchimizdir.“''<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.insidetennis.com/1004_centre_court.html|sarlavha=Centre Court Becomes Centre Stage|qaralgan sana=2007-08-10|muallif=Osborn|ism=Richard|sana=October 2004|nashriyot=[[Inside Tennis]]|arxivurl=https://web.archive.org/web/20070519011356/http://www.insidetennis.com/1004_centre_court.html|arxivsana=2007-05-19}}</ref> Treningning oxiriga kelib, ularning baʼzi murakkab almashinuvlari kompyuterda yaratilgan boʻlganiga qaramay, Nichols va Bettany uchrashuvlar va oʻyin nuqtalariga ega boʻlishdi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=October 11, 2004 |title=Q&A: Pat Cash |publisher=BBC |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/tennis/have_your_say/3734138.stm |access-date=2007-08-10}}</ref>.
Ushbu muvaffaqiyatdan soʻng, Nichols 2005-yilda „''Tortishish kuchiga rahmat''“ nomli zulmatdagi filmda kichik rol oʻynadi. Nichols buni 2006-yilda muvaffaqiyatli „''Sharafli yoʻl''“ filmida suratga olishdan oldin „''Pasadena''“ va "''Sirt'' " epizodlarida qisqa mehmon joylari bilan kuzatib bordi. Rejissor James Gartner va bosh rolni Josh Lucas oʻynagan „Sharafli yoʻl“ – bu 1966-yilgi NCAA erkaklar divizioni I basketbol chempionatining haqiqiy hikoyasiga asoslangan film boʻlib, unda murabbiy [[Don Haskins]] qora tanli boshlangʻich tarkibga ega jamoaga murabbiylik qilgan va bu NCAA tarixida birinchi. Nichols jamoadagi kam sonli oq tanli futbolchilardan birini oʻynadi; u rol uchun qattiq tayyorgarlik koʻrgan va 1960-yillarda oʻynalganidek basketbolni oʻzlashtirishga majbur boʻlib, „Men hayotimda hech qachon bunchalik qiynalmagan edim“ deydi<ref name="austins power"/>. Film kassada 42,9 million dollar ishlab topib, turli baholarni oldi.
=== ''The House of Usher'' va undan tashqarida ===
Nicholsning navbatdagi filmi 2006-yilda Hayley Cloake tomonidan suratga olingan va [[Edgar Allan Poe]] hikoyasiga asoslangan ''[[The House of Usher]]'' trilleri boʻldi. Bezovtalangan Roderick Usher rolini oʻynab, Nichols uni ''„ayrilib qolgan, oʻta kasal, ahmoq yigit“'' deya taʼriflagan. ''[[The House of Usher]]'' 2007-yil sentyabr oyida chiqarilgan. Nichols, shuningdek, ''Luz del mundo'' qisqa metrajli filmida [[Will Estes]] bilan [[Jack Kerouak]] rolini oʻynagan, [[Neal Cassady]] obrazini ham tasvirlagan.
2006-yilning aprel oyida Nichols mehmon HBO Western seriali ''[[Deadwood (Series)|Deadwoodda]]'' rol oʻynadi. Koʻp oʻtmay, Nichols [[HBO]] bilan xolding shartnomasini imzoladi<ref>{{Veb manbasi|muallif=Andreeva|ism=Nellie|sana=April 20, 2006|url=http://www.backstage.com/bso/news_reviews/multimedia/article_display.jsp?vnu_content_id=1002383424|sarlavha=Actor Nichols Nabs Rare Holding Deal with HBO|ish=[[Backstage (magazine)|Backstage]]|qaralgan sana=November 5, 2006|arxivurl=https://web.archive.org/web/20070930014611/http://www.backstage.com/bso/news_reviews/multimedia/article_display.jsp?vnu_content_id=1002383424|arxivsana=September 30, 2007}}</ref>. Oʻsha yilning avgust oyida Nichols ''Deadwood'' prodyuseri [[David Milch]] tomonidan yaratilgan ''[[John from Cincinnati]]'' nomli yangi serialda bosh rolga tayinlandi. Serial 2007-yilning iyun oyida efirga uzatila boshlangan, biroq yomon reytinglar va turli tanqidiy sharhlar tufayli bir mavsumdan keyin bekor qilingan. Nichols sokin serfing shaharchasida toʻsatdan paydo boʻlgan notanish John Monad rolini ijro etadi. Nichols serfing bilan shugʻullangan va bu rol uchun uch oy davomida har kuni tinimsiz mashq qilgan<ref>{{Veb manbasi|muallif=Knutzen|ism=Eirek|sana=August 17, 2007|url=http://www.bendweekly.com/news/9111.html|sarlavha=TV Close-Up: Austin Nichols|ish=BendWeekly.com|qaralgan sana=August 19, 2007|arxivurl=https://web.archive.org/web/20070928014456/http://www.bendweekly.com/news/9111.html|arxivsana=September 28, 2007 <!--DASHBot-->}}</ref>.
2007-yilda Nichols CWning „One Tree Hill“ oʻsmirlar dramasida Julian Baker rolini oʻynashdan oldin, [[NBC]] serialining „Juma kechasidagi yorugʻlik“ seriyasining bir necha epizodlarida koʻrindi. U yettinchi mavsum uchun muntazam seriyaga koʻtarildi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.eonline.com/uberblog/watch_with_kristin/b131858_spoiler_chat_will_brooke_julian_make_it.html|sarlavha=Spoiler Chat: Will Brooke and Julian Make It on One Tree Hill?|muallif=Dos Santos|ism=Kristin|sana=June 29, 2009|ish=E! Online|qaralgan sana=July 3, 2009}}</ref>. U seriyaning ikkita epizodini, shu jumladan, toʻqqizinchi va oʻtgan mavsumning yettinchi epizodini boshqargan<ref>{{Veb manbasi|sarlavha='One Tree Hill': Austin Nichols takes to the director's chair, reflects on final week of filming|url=http://blog.zap2it.com/frominsidethebox/2012/02/one-tree-hill-austin-nichols-takes-to-the-directors-chair-reflects-on-final-week-of-filming.html|ish=[[Zap2it]]|qaralgan sana=March 29, 2012|ism=Carina Adly|muallif=MacKenzie|sana=February 22, 2012|arxivsana=2014-02-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140202174805/http://blog.zap2it.com/frominsidethebox/2012/02/one-tree-hill-austin-nichols-takes-to-the-directors-chair-reflects-on-final-week-of-filming.html}}</ref>. 2013-yilda Ostin „<nowiki/>[[Showtime]]<nowiki/>“ serialidagi ''Ray Donovanning'' Tommy Wheeler rolini oʻynadi. Nichols keyinchalik, AMCning „''[[Yuradigan murdalar]]''“ dahshat seriyasida Spencer Monroe rolini oʻynagan, undan keyin muntazam seriyaga koʻtarilgan<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=The Walking Dead: Danai Gurira, Melissa McBride, and Austin Nichols Q&A|url=http://www.screamhorrormag.com/walking-dead-danai-gurira-melissa-mcbride-austin-nichols-qa/|ish=ScreamHorrorMag.com|qaralgan sana=October 4, 2016|sana=October 1, 2016}}</ref>. U A&E ning ''Bates Motel'' drama trilleri seriyasining beshinchi va oxirgi mavsumida Sam Loomis rolini takrorlaydi<ref>{{Veb manbasi|url=https://deadline.com/2017/01/bates-motel-the-walking-dead-austin-nichols-recur-season-5-1201881715/|sarlavha='Bates Motel': 'The Walking Dead's Austin Nichols To Recur on Season 5|ish=[[Deadline Hollywood]]|ism=Denise|muallif=Petski|sana=January 9, 2017|qaralgan sana=January 9, 2017}}</ref>.
== Shaxsiy hayoti ==
Aktyorlik karyerasi bilan bir qatorda Nichols kinoga katta qiziqish bildiradi. U koʻrgan har bir filmning jurnalini saqlab qoʻyadi. U: „Men uni kinoga olib boraman va kim musiqa, montaj, rejissorlik qiishini va film qancha davom etishini yozaman“, dedi. Sobiq doʻsti Claire Oswalt 2003-yilda bergan intervyusida Nichols haftasiga oʻrtacha 20 ta film tomosha qilishini aytgandi<ref>[https://web.archive.org/web/20041118105630/http://www.themorningnews.org/archives/personalities/diagrammatics_PRINT.php Diagrammatics]. [[The Morning News (online magazine)|The Morning News]] (December 8, 2003). Retrieved October 30, 2006.</ref>. U ,ayniqsa, Hal Ashby, Sam Fuller va John Fordni koʻrib huzur qiladi<ref name="wimbledon">{{Veb manbasi|url=http://www.paramountpictures.co.uk/wimbledon/wimbledon.html|ish=Wimbledon: The Movie|qaralgan sana=2007-08-06|sarlavha=The characters|nashriyot=[[Universal Studios]]|format=Flash|yil=2004|arxivurl=https://web.archive.org/web/20071008041420/http://www.paramountpictures.co.uk/wimbledon/wimbledon.html|arxivsana=October 8, 2007}}</ref>.
U 2006-yildan 2012-yilgacha "''One Tree Hill'' " filmidagi hamkasbi [[Sophia Bush]] bilan munosabatda boʻlgan va unga yaqinroq boʻlish uchun serialda Julian Baker rolini oʻynagan<ref>{{Veb manbasi|sana=2012-02-15|sarlavha=Sophia Bush Splits With One Tree Hill Costar Austin Nichols|url=https://www.usmagazine.com/celebrity-news/news/sophia-bush-splits-with-one-tree-hill-costar-austin-nichols-2012152/|qaralgan sana=2021-02-10|ish=Us Weekly|til=en-US}}</ref>. U, shuningdek, aktrisa [[Chloe Bennet]] bilan 2014-yildan 2017-yilgacha „Marvel’s Agents of Shield“ filmida uchrashgan va u yerda uning sobiq sevgilisi Miles rolini oʻynagan.
Nichols aktyor [[Jake Gyllenhaal]] bilan 2004-yilda ''"[[Ertadan keyin]]"'' filmini suratga olish paytida uchrashganidan beri doʻst boʻlib kelgan. Nichols bir intervyusida shunday degan: „Men Jakedan koʻp narsani oʻrgandim. U haqiqatan ham oʻtkir yigit. U menga aktyorlik, biznes, qizlar, hayot, hamma narsa haqida gapirardi.“
== Filmografiyasi ==
=== Filmlari ===
{| class="wikitable"
!Yil
! Sarlavha
! Rol
! Izohlar
|-
| 1999
| ''[[Durango Kids]]''
| Sammy
|
|-
| 2001
| ''[[Holiday in the Sun]]''
| Griffen Grayson
|Direct-to-video
|-
| 2003
| ''The Utopian Society''
| Justin Mathers
|
|-
| rowspan="2" | 2004
| ''[[Ertadan keyin]]''
| J.D.
|
|-
| ''[[Wimbledon (film)|Wimbledon]]''
| Jake Hammond
|
|-
| 2005
| ''Thanks to Gravity''
| Alex Ford
|
|-
| rowspan="4" | 2006
| ''[[Glory Road]]''
| Jerry Armstrong
|
|-
| ''Lenexa, 1 Mile''
| Shane Bolin
|
|-
| ''[[The House of Usher]]''
| Roderick Usher
|
|-
| ''Love & Debate''
| Alex
|
|-
| 2007
| ''Luz del mundo''
| Neal Cassady
| Qisqa film
|-
| 2008
| ''[[The Informers]]''
| Martin
|
|-
| 2009
| ''[[The True-Love Tale of Boyfriend & Girlfriend]]''
| Suyukli yor
| Qisqa film
|-
| rowspan="2" | 2010
| ''[[Beautiful Boy]]''
| Cooper Stearns
|
|-
| ''[[Unthinkable]]''
| Bomba yoʻq qilish boʻyicha mutaxassis
|
|-
| 2012
| ''[[LOL (2012)|LOL]]''
| Janob Ross
|
|-
| rowspan="2"| 2013
| ''[[Parkland (film)|Parkland]]''
| Emory Roberts
|
|-
| ''We Can’t Help You''
| Boshliq
| Qisqa film
|-
| 2014
| ''Stroker''
| Stroker
| Qisqa film; shuningdek, rejissor
|-
| 2015
| ''Nostradamus''
| Harry Fisher
| Qisqa film; shuningdek, bosh prodyusser
|-
| 2016
| ''Lawless Range''
| Tommy Donnelly
|
|-
| 2018
| ''[[The Iron Orchard]]''
| Dent Paxton
|
|-
| 2021
| ''[[Masquerade]]''
| Daniel
|
|-
| 2022
| ''Match''
| Ian
|}
=== Televideniya ===
{| class="wikitable"
!Yil
! Sarlavha
! Rol
! Izohlar
|-
| rowspan="2" | 1999
| ''[[Sliders]]''
| Seth
| Epizod: „Buyuk ish“
|-
| ''Odd Man Out''
| Lyle
| Epizod: „Punch Line“
|-
| rowspan="4" | 2001
| ''[[CSI: Crime Scene Investigation]]''
| Adam Walkey
| Epizod: „Jimjitlik tovushlari“
|-
| ''Oila huquqi''
| Jeyms Perliss
| Epizod: „Qurbonliklar“
|-
| ''[[Pasadena]]''
| Charlie Darwell
| Takroriy rol; 4-epizodlar
|-
| ''[[Watching Ellie]]''
| Joe
| Epizod: „Junk“
|-
| rowspan="2" | 2002
| ''[[Wolf Lake]]''
| Scott Nichols
| Epizod: „Bu boʻrilar gapira olganda“
|-
| ''Six Feet Under''
| Kyle / Tall Stoner
| Mehmon roli; 2-epizodlar
|-
| 2003
| ''[[She Spies]]''
| Soxta kollej yigiti
| Epizod: „Uchishni oʻrganish“
|-
| rowspan="2" | 2005
| ''[[Quarterlife]]''
| Charlie
| Televizion film
|-
| ''[[Surface]]''
| Jackson Holden
| Takroriy rol; 4-epizodlar
|-
| rowspan="2" | 2006
| ''[[CSI: Mayami]]''
|Patrick Wilder
| Epizod: „Fade Out“
|-
| ''[[Deadwood]]''
| Morgan Earp
| Mehmon roli; 2-epizodlar
|-
| rowspan="2" | 2007
| ''[[John from Cincinnati]]''
| John Monad
| Bosh rol; 10-epizodlar
|-
| ''[[Friday Night Lights]]''
| Noah Barnett
| Takroriy rol; 2-epizodlar
|-
| 2008-2012
| ''[[One Tree Hill]]''
| Julian Baker
| Takroriy rol (6-fasl), Bosh rol (7-9-fasllar); 71-epizodlar
|-
| 2009
| ''[[Prayers for Bobby]]''
| Ed Griffith
| Televizion film
|-
| 2011
| ''[[Five]]''
| Edward
| Televizion film
|-
| rowspan="2" | 2013
| ''The Mob Doctor''
| Luke Harris
| Mehmon roli; 3-qismlar
|-
| ''[[Agents of S.H.I.E.L.D.]]''
| Miles Lydon
| Epizod: [[Girl in the Flower Dress|„Girl in the Flower Dress“]]
|-
| 2013-2016, 2019
| ''[[Ray Donovan]]''
| Tommy Wheeler
| Takroriy rol (1-2-fasllar), Mehmon roli (3-4, 7-fasllar); 9-epizodlar
|-
| 2014
| ''The Temp Agency''
| The Temp
| Televizion kichik qismlar; shuningdek, bosh prodyusser
|-
| 2015-2016
| ''[[The Walking Dead]]''
| Spencer Monroe
| Takroriy rol (5-fasl), Bosh rol (6-7-fasllar); 15-epizodlar
|-
| 2017
| ''Bates Motel''
| Sam Loomis
| Takroriy rol; 6-epizodlar
|-
| 2019
| ''[[The Village]]''
| Ethan
| Mehmon roli; 2-epizodlar
|-
| 2019
| ''This Close''
| Shep
| Takroriy rol; 3-epizodlar
|-
| 2021
| ''Walker''
| Clint West
| Takroriy rol; 8-epizodlar
|-
| 2022
| ''[[Minx]]''
| Billy Brunson
| Mehmon roli; 3-epizodlar
|-
| 2024
| ''[[Gaslit By My Husband: The Morgan Metzer Story]]''
| Rodney Metzer
| Televizion film
|}
== Manbalar ==
<references responsive="0"></references>
== Havolalar ==
* {{IMDbda kishi|629538|Austin Nichols}}
* {{Twitter}}
* {{AllMovieda kishi|356698|Austin Nichols}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Amerikalik erkak televideniye aktyorlari]]
[[Turkum:1980-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Amerikalik erkak aktyorlar]]
ocak25dc0nr98m6lp5mn1pibxcr2o01
Aït Ali
0
836287
6197756
5777876
2026-07-07T19:27:19Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197756
wikitext
text/x-wiki
{{Bilgiquti aholi punkti
| mavqe = Qishloq
| mamlakat = Jazoir
}}
'''Aït Ali Si Embarek''' – [[Jazoir|Jazoirning]] Boumerdès viloyatida joylashgan Kabylie shahri tarkibidagi qishloq<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.djazairess.com/fr/lesoirdalgerie/156072|sarlavha=Le Soir du Centre|ish=Djazairess|qaralgan sana=2022-11-24|arxivsana=2024-12-21|arxivurl=https://web.archive.org/web/20241221170140/https://www.djazairess.com/fr/lesoirdalgerie/156072}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://www.djazairess.com/fr/elwatan/293785|sarlavha=Des villages désertés par leurs habitants|ish=Djazairess|qaralgan sana=2022-11-24|arxivsana=2024-12-20|arxivurl=https://web.archive.org/web/20241220205108/https://www.djazairess.com/fr/elwatan/293785}}</ref>.
== Manbalar ==
{{Manbalar}}
[[Turkum:Jazoir qishloqlari]]
{{Geo-stub}}
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]
8k1ek5p51tifn06mckeq7gmxziex9e3
Aït Hamadouche
0
836299
6197757
6169904
2026-07-07T19:27:39Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197757
wikitext
text/x-wiki
{{Bilgiquti aholi punkti
| mavqe = Qishloq
| mamlakat = Jazoir
}}
'''Aït Hamadouche''' yoki '''Beni Hamadouche''' – [[Jazoir|Jazoirning]] [[Boumerdès]] viloyatidagi [[Kabylie]] shahrida joylashgan qishloq<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.djazairess.com/fr/lesoirdalgerie/156072|sarlavha=Le Soir du Centre|ish=Djazairess|qaralgan sana=2022-11-24|arxivsana=2024-12-21|arxivurl=https://web.archive.org/web/20241221170140/https://www.djazairess.com/fr/lesoirdalgerie/156072}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://www.djazairess.com/elmassa/142106|sarlavha=مركز التعذيب «غوتيي»..شاهد على فظاعة الاستعمار|ish=جزايرس|qaralgan sana=2022-11-24|arxivsana=2022-04-17|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220417085834/https://www.djazairess.com/elmassa/142106}}</ref>.
== Manbalar ==
{{Manbalar}}
[[Turkum:Jazoir qishloqlari]]
{{Geo-stub}}
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]
thm3a0alvkvnyexeeol61snrrbvnomx
Aït Abdelhadi
0
836304
6197755
5546499
2026-07-07T19:27:13Z
InternetArchiveBot
58913
2 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197755
wikitext
text/x-wiki
{{Bilgiquti aholi punkti
| mavqe = Qishloq
| mamlakat = Jazoir
}}
'''Aït Abdelhadi''' — [[Jazoir|Jazoirning]] Boumerdès viloyatidagi Kabylie shahrida joylashgan qishloq<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.djazairess.com/fr/elwatan/135014|sarlavha=Ammal (Boumerdès) : Aït Abdelhadi, un village ignoré|ish=Djazairess|qaralgan sana=2022-11-24|arxivsana=2024-12-22|arxivurl=https://web.archive.org/web/20241222010142/https://www.djazairess.com/fr/elwatan/135014}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://www.djazairess.com/fr/elwatan/1279147|sarlavha=Ammal (Boumerdès) : La misère dans un paysage féerique|ish=Djazairess|qaralgan sana=2022-11-24|arxivsana=2024-12-21|arxivurl=https://web.archive.org/web/20241221205103/https://www.djazairess.com/fr/elwatan/1279147}}</ref>.
== Manbalar ==
{{Manbalar}}
[[Turkum:Qishloqlar]]
[[Turkum:Jazoir qishloqlari]]
{{geo-stub}}
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]
tet7haekix3giy04l4q3cup2r43izlr
Aït Si Amar
0
836935
6197758
6169906
2026-07-07T19:27:56Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197758
wikitext
text/x-wiki
{{Bilgiquti aholi punkti
| mavqe = Qishloq
| mamlakat = Jazoir
}}
'''Aït Si Amar''' — [[Jazoir|Jazoirning]] Boumerdès viloyatidagi Kabylie shahrida joylashgan qishloq<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.djazairess.com/fr/liberte/420584|sarlavha=Découverte d'ossements de deux chouhada dans une grotte|ish=Djazairess|qaralgan sana=2022-11-24|arxivsana=2022-11-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221124173558/https://www.djazairess.com/fr/liberte/420584}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://www.djazairess.com/fr/elwatan/294764|sarlavha=Infrastructures à l'abandon|ish=Djazairess|qaralgan sana=2022-11-24|arxivsana=2024-12-21|arxivurl=https://web.archive.org/web/20241221025935/https://www.djazairess.com/fr/elwatan/294764}}</ref>.
== Manbalar ==
{{Manbalar}}
[[Turkum:Qishloqlar]]
[[Turkum:Jazoir qishloqlari]]
{{geo-stub}}
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]
tjqu0zzt32d3dgndddqynt014g5deh8
Banntha Brakk
0
837834
6197811
5179964
2026-07-07T23:55:27Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197811
wikitext
text/x-wiki
{{Togʻ bilgiqutisi|nomi=Banntxa Brakk|tasvir=Pakistan relief location map.jpg|Joylashuvi=[[Pokiston]]|Uzunligi=7285m<ref>https://peakbagger.com/peak.aspx?pid=10513<ref>|Ilk koʻtarilishi=1977-yil 13-iyul Dag Skott, Kris Bonington}}
'''Bantha Brakk''' , '''Baintha Brak''' yoki '''Ogre''' ( ''Baintha Brakk'', ''The Ogre'' -{{Lang-en|Людоед}} ; [[Urdu|Urducha]] bạḦntạ brạḵ) (7285 m) — gʻalati relyefli, qirrali, ogʻir girintili choʻqqi. Panmax-Muztag eng baland cho'qqisi , [[Qoraqurum|Qorakorumda]]. Balandligi bo‘yicha dunyoda 87- o'rin. Dunyodagi eng qiyin cho'qqilardan biri sifatida tanilgan: 1977 yilda birinchi muvaffaqiyatli ko'tarilish va 2001 yilgi keyingi cho'qqigacha 24 yil o'tdi.
== Manzil ==
Ogre markaziy Qorakorumning yirik muzliklaridan biri bo'lgan Biafo muzliklarining shimoliy qismida joylashgan. Viloyatning asosiy shahri Skardu shahridan 75 km shimolda va Askolagacha boʻlgan yoʻldan 30 km uzoqlikda joylashgan <ref>{{Veb manbasi|url=http://www.risk.ru/i/post/39/39622_full.jpg|sarlavha=Karakoram map|qaralgan sana=2011-09-07|arxivurl=https://www.webcitation.org/6AEnkufwD?url=http://www.risk.ru/i/post/39/39622_full.jpg|arxivsana=2012-08-27}}</ref> .
== Xususiyatlari ==
Banntha Brakk - bu mutlaq balandlik, atrofdagi yerlardan balandlik va sezilarli tiklikning kombinatsiyasi bilan ajralib turadigan cho'qqi. Bu [[granit]] minoralar majmuasi bo'lib, boshqa Qorakorum cho'qqilariga qaraganda tik va chuqurroqdir (sharqda Latok (7145 m), ammo bu borada Ogredan qolishmaydi). Masalan, Ogrening shimoliy devori Uzun Brak muzligidan 2 km gorizontal masofada 3000 m dan ortiq balandlikda ko'tariladi . Tog'ning diqqatga sazovor xususiyati ulkan jandarm - Ogrening janubiy barmog'i (Lukpilla Brakk) (5380 m) <ref>{{Veb manbasi|url=http://www.risk.ru/i/post/39/39623_full.jpg|sarlavha=Огре и Южный палец|qaralgan sana=2011-09-07|arxivurl=https://www.webcitation.org/6AEnm9CzU?url=http://www.risk.ru/i/post/39/39623_full.jpg|arxivsana=2012-08-27}}</ref> .
''...Pastdan qarasak, tog‘ xunuk ko‘rinib turadi: to‘ppa-to‘g‘ri, uchi nipelga o‘xshagan kichik toshlar bilan tugagan. Va shunga qaramay, u janubiy ustun bergan inoyatdan mahrum emas - balandligi 900 m tosh barmoq ...'' <ref>{{Veb manbasi|url=http://www.risk.ru/i/post/40/40279_full.jpg|sarlavha=Страница альманаха «Ветер странствий» с рассказом Дага Скотта. 1986 г.|qaralgan sana=2011-09-07|arxivurl=https://www.webcitation.org/6BAqXWUgd?url=http://www.risk.ru/i/post/40/40279_full.jpg|arxivsana=2012-10-04}}</ref>
Tog'larning tikligi va oldindan aytib bo'lmaydigan shaklining kombinatsiyasi baland tog'li [[Alpinizm|alpinistlar]] uchun Ogreni o'ziga jalb qiladi.
== Toqqa chiqish tarixi ==
1971 va 1976 yillardagi ikkita muvaffaqiyatsiz urinishlardan so'ng Banntha Brakk birinchi marta ikki britaniyalik: Dug Skott va Kris Bonington tomonidan 1977 yilda zabt etildi. Ular janubi-g'arbiy yonbag'irdan g'arbiy tizmagacha ko'tarilishdi va G'arbiy cho'qqi orqali Asosiy tog'ga kelishdi. Ko'tarilish 7000 m dan ortiq balandlikda joylashgan deyarli vertikal qoyali uchastkalarda qiyin ishlarni bajarish zarurati bilan murakkablashdi.Qolgan ekspeditsiya a'zolari - Mo Eyton, Klayv Rouland, Nik Estkort - faqat pastki G'arbiy sammitga etib bordi. Guruhning yana bir a'zosi Toot Braithwaite birinchi kunlarning birida Janubiy Finger <ref>Andy Fanshawe and Stephen Venables, ''Himalaya Alpine-Style'', Hodder and Stoughton, 1995, ISBN 0-340-64931-3.</ref> cho'qqisiga chiqishga urinish paytida tosh qulashi natijasida jiddiy jarohat olgan.
Dag va Krisning kelib chiqishi epik fojiaga aylandi. Asosiy cho'qqidan tushish paytida (arqon ushlangan) uzilib, Skott ikkala to'pig'ini ham sindirdi. Biroz vaqt o'tgach, Bonington ikkita qovurg'ani sindirib, og'ir pnevmoniyaga duchor bo'ldi. Baza lageriga bir haftalik tushish paytida qorli kuchli shamol to'xtamadi. Shunga qaramay, ikkalasi ham tayanch lagerga yetib kelishdi (Skott bu masofani tizzalab emaklab bosib o'tdi), u yerda ular hali ham uzoq vaqt yordam kelishini kutishdi <ref>{{Veb manbasi|url=http://www.risk.ru/users/tom/7321/|sarlavha=Самоспасение на Огре. Даг Скотт|qaralgan sana=2011-09-07|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120101222611/http://www.risk.ru/users/tom/7321/|arxivsana=2012-01-01}}</ref> .
Ogrening ikkinchi muvaffaqiyatli ko'tarilishi Urs Stocker, Ivan Wolf va Tomas Xuber tomonidan 2001 yil 21 iyulda janubiy barmoq orqali ikkinchi darajali Ogre III cho'qqisiga (taxminan 6800 m) <ref>''[[:en:American Alpine Journal|American Alpine Journal]]'', 2001, p. 365</ref> ko'tarilish yo'lida amalga oshirildi. <ref>''[[:en:American Alpine Journal|American Alpine Journal]]'', 2001, p. 365</ref> . Ulardan oldin bu yo'nalish bo'ylab 20 dan ortiq muvaffaqiyatsiz urinishlar qilingan . Amerika Alpin jurnali ularning ko'tarilishini 2001 yilgi mavsumdagi eng muhim yutuq deb atadi <ref>''[[:en:American Alpine Journal|American Alpine Journal]]'', 2001, p. 366</ref> .
Uchinchi ko'tarilish amerikaliklar Kayl Dempster va Xeyden Kennedi tomonidan 2012 yil 21 avgustda tog'ning janubiy tomonida amalga oshirildi <ref>{{Veb manbasi|url=http://www.climbing.com/news/third-ascent-of-the-ogre|sarlavha=The Third Ascent of the Ogre|arxivurl=https://www.webcitation.org/6CNU4uzQW?url=http://www.climbing.com/news/third-ascent-of-the-ogre|arxivsana=2012-11-23}}</ref> .
== Eslatmalar ==
<references group="" responsive="1"></references>
== Adabiyot ==
* Jill Neate, ''Oliy Osiyo: 7000 metrlik cho'qqilarning tasvirlangan tarixi'', ISBN 0-89886-238-8 .
== Havolalar ==
* [http://www.peakware.com/peaks.html?pk=197 Peakware Jahon alpinizm entsiklopediyasi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120716211011/http://www.peakware.com/peaks.html?pk=197 |date=2012-07-16 }}
[[Turkum:Pokiston tog‘ cho‘qqilari]]
8bu275a8mpw15j6v9bke40z22znnn2d
Aziza
0
868695
6197739
6111240
2026-07-07T18:50:55Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197739
wikitext
text/x-wiki
{{Aktyor bilgiqutisi
| ismi = Aziza Abdurahimovna Muhamedova
| asl_ismi = Aziza
| tasvir = Aziza1997.jpg
| eni =
| imzo =
| Tugʻilgan paytidagi ismi =
| Tavalludi sanasi = {{tugʻilgan sanasi|1964|4|10}}
| Tavalludi joyi = [[Toshkent]] [[OʻzSSR]]
| Vafot sanasi =
| Vafoti joyi =
| Fuqaroligi = {{flagicon|SSSR}}→{{flagicon|UZB}}→{{flagicon|RUS}}
| Kasbi = estrada xonandasi va qoʻshiqchisi
| Faoliyat yillari = 1980-yildan
| Yoʻnalish =
| Mukofotlari =
| imdb_id =
| Sayt =
}}
'''Aziza Abdurahimovna Muhamedova''' '''(''' [[1964|1964-yil]] [[10-aprel]]da tugʻilgan, [[Toshkent]], [[Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi|Oʻzbekiston SSR]], [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSR]] ) — [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|sovet]], [[Oʻzbekiston|oʻzbek]] va [[Rossiya|rus]] [[Estrada|estrada xonandasi]] va qoʻshiqchisi.
== Biografiyasi ==
=== Dastlabki yillar ===
Aziza Muhamedova 1964-yil 10-aprelda [[Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi|Oʻzbekiston SSR]] poytaxti — [[Toshkent|Toshkent shahrida]] professional musiqachilar oilasida dunyoga keladi. Otasi — Abdurahim Muhamedov (1923—1980-yil 10-iyul), bastakor, O‘zbekiston SSRda xizmat ko‘rsatgan artist (1975), Ulug‘ Vatan urushi qatnashchisi, yarmi [[Oʻzbeklar|oʻzbek]], yarmi [[Uygʻurlar|uygʻur]], novvoylar oilasidan chiqqan. Aziza o‘n besh yoshga to‘lganda otasi vafot etadi. Onasi — Rafiqa Axmetshevna Muhamedova (qizlik familiyasi Haydarova; [[1924]]-yil [[31-dekabr]] — [[2015]]-yil [[22-noyabr]] ), asli [[Ulyanovsk viloyati]] Qadimgi Kulat qishlog‘idan, [[Tatarlar|tatar]], Davlat akademik xorining yakkaxoni bo‘ladi. O‘zbekiston SSR musiqa maktabida dars beradi hamda dirijyorlik qiladi. Aziza Muhamedova uch opa-singilning eng kenjasi sanaladi.
Aziza o‘n olti yoshidan Toshkentdagi “Sado” vokal-cholg‘u ansamblida yakkaxon sifatida tanila boradi.
U [[1988]]-yilda [[Oʻzbekiston konservatoriyasi|Toshkent konservatoriyasini]] tugatgandan so‘ng xonanda [[Yurmala]]da ([[Latviya SSR]]) bo‘lib o‘tgan Sovet estrada qo‘shiqlarini yosh ijrochilarning uchinchi Butunittifoq televizion tanloviga yuboriladi va u yuqori o‘rinni qo‘lga kiritolmagan bo‘lsa ham<ref name="Юрмала-Ялта-Москва на archive.li2">[https://web.archive.org/web/20120324234158/http://pesnyagoda.nm.ru/molod.html Фестиваль молодых исполнителей Юрмала-Ялта-Москва. — Проведён впервые в июле 1986 года в Юрмале (Латвийская ССР), после проявления сепаратистских настроений в 1990 году — в Юрмале и параллельно в Ялте, в 1991 году — в Ялте, с 1992 по 1996 годы — в Москве.] Архив с сайта «Песня года» (pesnyagoda.nm.ru) // archive.li</ref>, tomoshabinlar olqishiga sazovor bo‘ladi.
=== Ijro faoliyati ===
A.Muhamedova [[1989]]-yilda [[Toshkent]]dan [[Moskva]]ga keladi va u yerda yakkaxon ijrochi sifatida tanila boshlaydi. Uning “Tabassuming” deb nomlangan qo‘shig‘i uni mashhurlikka yetaklaydi. Shu yilning o‘zida u Aziza" debyut albomini chiqardi.
[[1991|1991-]]<nowiki/>yilda [[Sankt-Peterburg]]dagi konsertida Azizaning tansoqchisi Igor Malaxov Igor Talkovning qo‘riqchilari bilan mushtlashib ketadi, oqibatda to‘satdan xayolini ko‘chasiga kirmagan vaziyat yuz berib, xonanda Igor Talkovning hayoti fojeali tarzda yakunlanadi. Shundan keyin Aziza musiqadan tamoman voz kechadi. Xonandani ta’qib qilish boshlashadi, telekanallar unga boykot e’lon qilishadi, uni suratga olish maydonlariga chaqirmay qo‘yishadi, shou-biznes vakillari undan yuz o‘gira boshlashadi, tadbirlarga taklif qilmay qo‘yishadi. Xonandani faqat Iosif Kobzon, [[Alla Pugachova|Alla Pugacheva]], Ilya Reznik va Irina Ponarovskaya qo‘llab-quvvatlab turishadi <ref>{{Veb manbasi|url=https://russia.tv/video/show/brand_id/62417/episode_id/2029208/video_id/2065726/viewtype/picture/|sarlavha=Привет, Андрей! Вечер Ирины Понаровской. Ток-шоу Андрея Малахова от 15.12.18|qaralgan sana=2019-01-18|arxivsana=2020-01-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200103051808/https://russia.tv/video/show/brand_id/62417/episode_id/2029208/video_id/2065726/viewtype/picture/}}</ref> .
Aziza [[1993]]-yilda "Sening muhabbating ila" qo‘shig‘i bilan (A.Ivanov — A.Devyatkin) Rossiya televideniyesi "Yil qo‘shig‘i" festivalining final bosqichiga chiqadi.
[[1995]]-yilda u yangi qo‘shiqlar bilan yana sahnaga qaytadi va 1997-yilda uning yangi "Barchasi yoki hechbiri” albomi chiqadi.
[[1999]]-yilda qo‘shiqchi Stas Namin bilan ijod qila boshlaydi. Natijada uning repertuarida sharqona musiqa taʼsirida pop-rok qo‘shiqlari paydo bo‘ladi.
[[2006]]-yilda u kichik Igor Talkov bilan birgalikda "Bu dunyo" qo‘shig‘ini ijro etadi.
[[2007]]-yilda Aziza "[[:ru:Ты — суперстар!|Ты — суперстар!]]" televizion musiqa tanlovida ishtirok etib, NTV kanalida va barcha nominasiyalarda mutlaq g‘olibi bo‘ladi va [[2008]]-yilda u “Mulohaza” deb nom olgan o‘zi yozgan aksariyat qo‘shiqlari albomini chiqaradi. Albom prodyuseri esa Vyacheslav Voron bo‘ladi.
[[2015]]-yilda u [[Birinchi kanal (Rossiya)|Birinchi kanalda]] "[[:ru:Точь-в-точь|Точь-в-точь]]" ajoyib teleshouning ikkinchi mavsumi g‘olib bo‘ladi.
[[2015]]-yil [[6-oktabr]] sanasida u [[Sochi]] shahrida o‘tkazilgan “[[:ru:Новая волна 2015|Новая волна]]” 14-xalqaro yosh ijrochilar tanlovining gala-konsertida “Tushunmaslik osonroq” qo‘shig‘i bilan ishtirok etadi.
[[2016]]-yil sentyabr oyidan boshlab u “[[:ru:Точь-в-точь|Точь-в-точь]]” shouning supermavsumi ishtirokchisiga aylanadi.
[[2021]]-yilda — “[[:ru:Маска (телешоу)|Маска]]” shousida u pingvin qiyofasida Mask shousining 2-mavsumi namoyon bo‘ladi. Shouning to‘rtinchi finalida tomoshabinlarning ovoziga ko‘ra, u niqob yechish nominasiyaga tushib qoladi, keyin hakamlar hay’ati qarori bilan u niqobni yechadi. Aziza tezda shouni tark etganidan juda hafsalasi pir bo‘ladi, garchi shou qoidasiga ko‘ra u final qo‘shig‘ini niqobsiz ijro etishi kerak edi.
== Manbalar ==
{{Manbalar}}
== Havolalar ==
* [http://www.aziza.info Azizaning rasmiy sayti.] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20170906234817/http://www.aziza.info/ |date=2017-09-06 }} // aziza.info
[[Turkum:Oʻzbekistonlik ayol qoʻshiqchilar]]
[[Turkum:Rossiyalik qoʻshiqchilar]]
[[Turkum:Toshkentda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1964-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:10-aprelda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Oʻzbekiston konservatoriyasi bitiruvchilari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha qoʻshiqchilar]]
h8dddkutumz6cgiw644998tns09tjgm
Dick Cheney
0
874259
6197769
5776663
2026-07-07T19:40:18Z
Sleepycatinacap
271380
6197769
wikitext
text/x-wiki
[[Fayl:Richard Cheney 2003 official portrait (3x4 cropped).jpg|thumb|Dick Cheney, 2003]]
'''Dick Cheney''' ({{talaffuz|Dik Cheyni}}; [[1941-yil]] [[30-yanvar]], Lincoln, [[Nebraska]] — [[2025-yil]] [[3-noyabr]], [[Wilson (Wyoming)|Wilson]], [[Vayoming]]<ref name=BBCobit>{{Cite news |title='A great and good man who taught his children and grandchildren to love our country' - Cheney family |url=https://www.bbc.com/news/live/c4gpxe1kg8kt |url-status=deviated |archive-url=https://web.archive.org/web/20251104115647/https://www.bbc.com/news/live/c4gpxe1kg8kt |archive-date=November 4, 2025 |access-date=November 4, 2025 |agency=[[BBC|BBC News]] |language=inglizcha}}</ref>) — [[AQSH]] [[vitse-prezident]]i (2001—2009), davlat va siyosiy arbob, [[Respublikachilar partiyasi]] aʼzosi.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
{{AQSh Vitse-Prezidentlari}}
{{Portal bar|Biografiya|AQSh|Siyosat}}
{{Tashqi havolalar}}
{{DEFAULTSORT:Cheney, Dick}}
[[Turkum:1941-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:2025-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:AQSh vitse-prezidentlari]]
serxaq7skwnpwol0i832y55o867xmvg
Foydalanuvchi:Miss Kamola/qumloq
2
893056
6198317
5709726
2026-07-08T11:41:53Z
Miss Kamola
77035
6198317
wikitext
text/x-wiki
== Uzbekistan==
{{#invoke:WikimediaCEETable|table|(Q780428)}}
{{Shaxsiyat bilgiqutisi
| ismi = Abdurasul Abdullayev
| tasvir =
| tasvir_eni =
| izoh =
| asl_ismi = <!-- bu parametrga faqat kishining ona tili lotin yozuviga asoslanmagan hollarda qiymat kiritilishi kerak (masalan, kirill, arab, xitoy yozuvlarida va h.k.). -->
| tavallud_paytidagi_ismi =
| tavallud_sanasi = <!-- {{tugʻilgan sanasi va yoshi|YYYY|OO|SS}}-->
| tavallud_joyi =
| vafot_sanasi = <!-- {{vafot sanasi va yoshi|YYYY|OO|SS|YYYY|OO|SS}}-->
| vafot_joyi =
| fuqaroligi =
| taʼlimi =
| kasbi =
| dini =
| faoliyat_yillari =
| asarlari =
| boʻyi =
| unvoni =
| turmush_oʻrtogʻi =
| bolalari =
| otasi =
| onasi =
| qarindoshlari =
| mukofotlari ={{Andoza:Mehnat shuhrati ordeni}}
| veb-sayt = <!-- {{URL|sayt havolasi}}-->
| imzosi =
}}
'''Abdurasul Abdullayev''' – jurnalist, suxandon, [[Mehnat shuhrati ordeni]] sohibi.
== Hayoti va faoliyati ==
Faoliyatini radioda suxandon amaliyotchisi sifatida boshlagan. 1996-yilda muharrir sifatida televideniyeda faoliyatini davom ettirgan.
== Mukofotlari ==
Abdurasul Abdullayev 2009-yilda [[Mehnat shuhrati ordeni]] bilan taqdirlangan.
sejyl8hbd42gq8qckxxoqq3951kgghs
Ibn Qoyyim al-Javziya
0
920390
6197714
6074251
2026-07-07T16:23:08Z
Sherzod11W
273619
/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */
6197714
wikitext
text/x-wiki
{{Dindor biografiyasi bilgiqutisi
| religion = [[Islom]]
| name = Ibn Qoyyim al-Javziya
| birth_place = [[Damashq]], [[Mamluklar davlati]] (hozirgi [[Suriya]])
| birth_date = {{tugʻilgan sanasi|1292|01|29}} (hijriy 691-yil)
| death_date = {{vafot sanasi va yoshi|1350|09|15|1292|01|29}} (hijriy 751-yil)
| death_place = [[Damashq]], [[Mamluklar davlati]] (hozirgi [[Suriya]])
| era = [[Islom oltin davri]]
| region = [[Shom]]
| jurisprudence = [[Hanbaliylik]]
| main interests = [[Fiqh]], [[aqida]], [[hadis]], [[zohid|zohidlik]]
| occupation = [[Ulamo]], [[faqih]], [[muhaddis]]
| image = تخطيط ابن القيم.png
}}
'''Ibn Qoyyim al-Javziya''' (toʻliq ismi: '''Abu Abdulloh Shamsiddin Muhammad ibn Abu Bakr ibn Ayub ibn Saʼd ibn Har az-Zuaʼi ad-Dumshashiy al-Hanabliy'''; (1292-yil 29-yanvar – 1350-yil 15-sentyabr; hijriy 691-yil – 751-yil) – faqih, [[Muhaddis|hadis]] olimi, [[Tafsir|tarjimon]], [[Ijtihod|mujtahid]] [[Ulamo|musulmon olimi]] va hijriy VIII asrning birinchi yarmidagi [[Hanbaliylik|hanbaliy mazhabining]] koʻzga koʻringan imomlaridan biri hisoblanadi.
Ibn al-Qoyyim [[Hanbaliylik|hanbaliy mazhabida]] oʻsgan. Uning otasi „Abu Bakr ibn Ayub Az-Zariy“ „Javziya hanbaliy mazhabi“ning mudiri boʻlib, [[Oʻsmirlik|katta boʻlib]], shayx [[Ibn Taymiya]] bilan aloqada boʻlgach, uning ilmiy hayotida oʻzgarishlar yuz berdi. U oʻz ijtihodi orqali fatvolar berib hanbaliy mazhabidagi turli masalalarni ochiqlagan olimdir. Oʻz ijtihodlarida [[Hadis|sunnat]], keyin [[Sahoba|sahobalarning]] fikrlari va [[Salaf|salaflarning]] taʼsiriga koʻra fikr bildirgan. Ulamolar uni [[Ijtihod|mujtahidlardan]] deb bilishgan.
Ibn al-Qoyyim hijriy 691-yilda ([[1292|milodiy 1292]]-yilga toʻgʻri keladi) tugʻilgan. U [[Damashq]] shahrida ulgʻayib, yoshligidan ilm izlashga kirishgan. U koʻplab shayxlardan turli ilmlarni oʻrgangan. [[Ibn Taymiya]] [[Tafsir|shayxlarining]] eng [[Arab tili|koʻzga]] koʻringanlaridan biri edi. U bilan [[Hadis|hijriy]] 712-yil ([[1313]] yilda) uchrashgan, keyinchalik [[728]]- ([[1328]]-) yil vafotigacha u bilan birga [[Fiqh|boʻlgan]]. U bilan oʻtkazgan vaqt mobaynida undan koʻp ilm oldi, taʼlimotini kengaytirdi, uni qoʻllab-quvvatladi, kitoblarini takomillashtirdi. U bilan 17 yil birga yashadi. Ibn Qoyyim al-Javziya hijriy 743- yilda „Javziyya maktabi“da imomlikka kirgan va „Sadriyan maktabi“da dars bergan.
Ibn Qoyyim shayxning qabrlarini ziyorat qilishi tufayli, Amir bilan sayohat qilishni rad etgani uchun hijriy 726-(milodiy [[1326|1326-yil)]] [[Shaʼbon|Shaʼbon]] oyida [[Ibn Taymiya]] bilan birga qamoqqa tashlangan va ancha vaqt kuch bilan ushlab turilgan. Keyinchalik shu tufayli sogʻligda koʻplab muammolar paydo boʻlgan. U hijriy 728-yil zilhijja oyining 20- kunida ozod qilindi, bu vaqtda Ibn Taymiya vafot etgandi. Tarixchilar u zot qozilar bilan muammolarga duch kelganini, jumladan, hijriy 746- yilning [[Rabiulavval|robiyul avval]] oyida tahlilchisiz otlar oʻrtasida poyga oʻtkazish joiz degan fatvosi tufayli koʻplab muammolar vujudga kelgan. Bir soʻz bilan uchta taloq bir taloq hisoblanadi, degan fatvosi tufayli qozilar bilan ham muammolarga duch kelgan. Hijriy 751-yil 13 rajabda oltmish yoshida vafot etdi va [[Damashq|Damashqdagi]] Bob as-Sagʻir qabristoniga dafn qilindi.
Ibn al-Qayyim [[Aqida|taʼlimotida]] Ibn Taymiyaning usulidan foydalangan. [[Usul al-Fiqh|Usul al-fiqh]], uning kelib chiqishi, hadis terminologiyasi va boshqa masalalarda ham alohida fikrlarga ega edi. U nasriy sheʼrlari bilan bir qatorda [[aqida]][[Fiqh|, fiqh]] [[Tafsir|, tafsir]], taʼrif, [[Sintaksis|nahvga]] oid asarlari bilan mashhur.
Ibn Qayyim al-Javziya oʻz davrida katta mujtahid imomlar qatoridan boʻlib koʻplab shogirtlar yetishtirgan, u kishining koʻplab usullari keng miqiyosda foydalanilgan. Uning taʼsiri keyinchalik [[Islom dunyosi|islom olamining]] asosiy yerlarida shayxi [[Ibn Taymiya]] taʼlimoti kabi ahamiyatga ega boʻldi. Hijriy XII asrda paydo boʻlgan Muhammad ibn Abdulvahhob harakati Ibn Taymiya daʼvatining davomi hisoblanadi. Muhammad ibn Abdulvahhob uning ilmiy qarashlarini davom ettirib koʻplab talabalarni oʻziga jalb qilgan. Uning kitoblariga va Ibn al-Qoyyim kitoblarining nashr ettirib, mamlakat boʻyicha tarqtilishiga ham koʻp harakat qilgan. Hindiston yarim orolida ham ularning kitoblarining taʼsiri koʻplab ilm talabalarida namoyon boʻldi va ularning kitoblari u yerdagi olimlar tomonidan nashr etildi.
== Oilasi ==
=== Uning ismi va nasli ===
[[Fayl:أبو_بكر_قيم_الجوزية.png|thumb| Ibn al-Qayyimning otasi Abu Bakr Qayyim al-Javziya undan diniy farz ilmini oʻrgangan.]]
U:"<span>Al</span> -Zari’i Zaraa (bugungi kunda Izroʻi deb ataladi), keyin Al-Dimashqi Al-Hanbaliy shahridan<ref name="ia801307.us.archive.org">{{Kitob manbasi|author=[[ابن رجب الحنبلي|عبد الرحمن بن أحمد بن رجب الحنبلي]]|title=كتاب الذيل على طبقات الحنابلة، الجزء الخامس من سنة 701 إلى سنة 751هـ|url=https://ia801307.us.archive.org/3/items/FP62515/05_62519.pdf|page=170-171|year=1425هـ/2005م|publisher=مكتبة العبيكان|location=الرياض-السعودية}}</ref><ref>{{Kitob manbasi|author=[[شمس الدين الذهبي]]|title=كتاب ذيول العبر في خبر من غبر، الجزء الرابع من سنة 701 إلى سنة 764|url=https://ia802700.us.archive.org/0/items/FP72833/04_72836.pdf|page=155|year=1405هـ/1985م|publisher=دار الكتب العلمية|location=بيروت-لبنان}}</ref><ref>{{Kitob manbasi|author=[[ابن العماد الحنبلي]]|title=كتاب شذرات الذهب في أخبار مَن ذهب، المجلد الثامن من سنة 701 إلى سنة 800هـ|url=https://ia800902.us.archive.org/23/items/WAQ8335/shda08.pdf|page=287|year=1413هـ/1992م|publisher=دار ابن كثير|location=دمشق-سوريا}}</ref><ref>{{Kitob manbasi|author=[[ابن حجر العسقلاني]]|title=كتاب الدرر الكامنة في أعيان المائة الثامنة، السفر الثاني|url=http://ia600505.us.archive.org/22/items/waq11884/02_11885.pdf|page=326|year=1349هـ|publisher=[[دائرة المعارف العثمانية]]|location=[[حيدر آباد]]}}</ref>. Siddiqxon al-Qunujiyning „Toj kiygan toj“ kitobida, nasli „Ad-Dari“dan ekanini keltiradi<ref>{{Kitob manbasi|author=[[محمد صديق خان|محمد صديق حسن خان القنوجي البخاري (المتوفى سنة: 1308هـ/1890م)]]|title=كتاب التاج المكلل من جواهر مآثر الطراز الآخر والأول|url=https://ia802506.us.archive.org/11/items/WAQ86644/86644.pdf|page=409|year=1428هـ/2007م|publisher=وزارة الأوقاف والشؤون الإسلامية|location=قطر}}</ref>. Bakr ibn Abdulloh Abu Zayd esa bu xato, balki meʼyorlashtirishdir, deb taʼkidlagan.[[Ibn Kasir|Ibn Kasir Al-Dimashqiyning]] [[Al-bidoya val-nihoya|"Al-bidoya val-nihoya]]" kitobida kelganga maʼlumotga koʻra, otasi „Zariy“ naslidan boʻlgan<ref name="ابن كثير-110">{{Kitob manbasi|author=[[ابن كثير الدمشقي|ابن كثير]]|title=كتاب البداية والنهاية-ج14|url=https://ia800206.us.archive.org/27/items/FP158116/14_158122-2.pdf|page=110|year=1410هـ/1990م|publisher=مكتبة المعارف|location=بيروت-لبنان}}</ref> Abu Zayd ham bu xato ekanligini taʼkidlaydi va ehtimol bu normallashtirish deb hisoblaydi<ref>{{Kitob manbasi|author=[[بكر بن عبد الله أبو زيد]]|title=كتاب ابن قيم الجوزية حياته آثاره موارده|url=|page=20|year=|publisher=دار العاصمة|location=الرياض-السعودية}}</ref>.
Shamsiddin Muhammad '''Ibn Qoyyim al-Javziya''' unvoni bilan mashhur boʻlib, u qisqartmasi '''Ibn al-Qoyyim''' deb ataladi. Tarjimai hol olimlarining kitoblari uning bu ism bilan mashhur boʻlishiga otasi Abu Bakr boʻlganligi sabab boʻlgan, degan fikrga qoʻshiladilar. Ayyub az-Zariy bir muddat [[Damashq]] shahrida joylashgan „Javziyya maktabi“ning mudiri boʻlgan va u „Qayyim al-Javziya“ deb atalgandan keyin mashhur boʻlgan va uning avlodlari undan keyin shu nom bilan mashhur boʻlgan. Uning tarjimonlari, shu jumladan shogirdlari ham bu ismni „Ibn Qoyyim al-Javziya“ deb ishlatishgan. Ular orasida Ibn Rajab al-Hanbaliy, as-Safdiy [[Ibn Kasir|, Ibn Kasir va]] [[Zahabiy|az-Zahabiy]] bor. Uning ismining qisqartmasi Ibn Al-Qoyyim bugungi kunda keng tarqalgan va eng mashhurdir. U Ibn Hajar al-Asqaloniy va Jaloliddin as-Suyutiy [[Ibn Hajar al-Asqaloniy|kabi]] olimlar bilan yaxshi tanish edi<ref name="ابن كثير-110"/><ref>{{Kitob manbasi|author=[[بكر بن عبد الله أبو زيد]]|title=كتاب ابن قيم الجوزية حياته آثاره موارده|url=|page=23-26|year=|publisher=دار العاصمة|location=الرياض-السعودية}}</ref>.
„Al-Qayyim“ oilasi ziyolilar oilasi edi. Uning otasi Abu Bakr ibn Ayyub ibn Saad Az-Zariy [[Damashq|Damashqdagi]] „Al-Javziya maktabi“ning mudiri boʻlib, oʻgʻli Ibn al-Qoyyim dastlabki diniy bilimlarni oʻz otasidan oʻzlashtirgan. Uning ukasi Abu al-Faraj Zayniddin Abdurrahmon ibn Abu Bakr ibn Ayub az-Zoriy hijriy 693-yilda tugʻilgan boʻlib, u akasi Ibn al-Qayyimdan ikki yosh kichik edi. U ham olim edi va Ibn Rajab uning shogirdlaridan boʻlib, oʻzining shayxi soʻnggi roviylardan rivoyat qilgan kamyob kishilardan edi. Shuningdek, uning oilasidan jiyani Imodaddin Abu al-Fidoʻ Ismoil bin Zayniddin Abdurrahmon boʻlib, u amakisi Ibn al-Qoyyim vafotidan soʻng undan meros qolgan kutubxonaning koʻp qismini qoʻlga kiritgan, u 799-yilda vafot etgan. Tarjimonlik qilgan oʻgʻillari orasida oʻgʻli Sharofiddin va Jamoliddin Abdulloh olim va notiq boʻlgan, otasi vafotidan keyin sadr maktabida dars bergan, 756-yili 33 yoshida vafot etgan. Oʻgʻli Burhoniddin Ibrohim [[Sintaksis|fatvolar]] bergan mujtahidlardan boʻlib, sadr maktabida dars bergan. Vafoti hijriy 767-yil<ref>{{Kitob manbasi|author=جمال بن محمد السيد|title=كتاب ابن قيم الجوزية وجهوده في خدمة السنة النبوية وعلومها|url=https://shamela.ws/browse.php/book-11401/page-109|page=90 إلى 95|year=1424هـ/2004م|publisher=عمادة البحث العلمي بالجامعة الإسلامية|location=المدينة المنورة-السعودية|chapterurl=http://shamela.ws/browse.php/book-11401/page-109|access-date=2023-06-20|archive-date=2018-01-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20180111164922/http://shamela.ws/browse.php/book-11401/page-109}}</ref><ref>{{Kitob manbasi|author=[[بكر بن عبد الله أبو زيد]]|title=كتاب ابن قيم الجوزية حياته آثاره موارده|url=|page=38 إلى 40|year=|publisher=دار العاصمة|location=الرياض-السعودية}}</ref>.
=== Tugʻilishi ===
Tarjimai hol olimlari Ibn al-Qayyim 691-hijriy ([[1292|1292-milodiy)]] yilda tugʻilgan, degan fikrga qoʻshiladilar va u oʻzining " Al-Vafi Bal-Vafiyat " kitobida oʻzining aniq tugʻilgan sanasini " Salahaddin as-Safodiy " deb koʻrsatgan. Shuning uchun u [[1292|1292-yil]] [[28-yanvar|28 yanvarga]] toʻgʻri keladigan hijriy 691 yil Safar oyining 7- kunida tugʻilganligini koʻrsatdi<ref>{{Kitob manbasi|author=[[صلاح الدين الصفدي]]|title=كتاب الوافي بالوفيات، الجزء الثاني (محمد بن إبراهيم بن عمر - محمد بن الحسين بن محمد)|url=http://ia800509.us.archive.org/9/items/FP49931/wafiw02.pdf|page=195|year=1420هـ/2000م|publisher=دار إحياء التراث العربي|location=بيروت-لبنان}}</ref>. Undan keyin " Ad-Dovudiy ", <ref>{{Kitob manbasi|author=الحافظ شمس الدين محمد بن علي بن أحمد الداوودي|title=كتاب طبقات المفسرين، الجزء الثاني|url=http://ia800607.us.archive.org/8/items/waq4131waq/02_4132.pdf|page=94|year=1403هـ/1983م|publisher=دار الكتب العلمية|location=بيروت-لبنان}}</ref>, " Jaloliddin As-Suyutiy "<ref>{{Kitob manbasi|author=[[جلال الدين السيوطي]]|title=كتاب بغية الوعاة في طبقات اللغويين والنحاة، الجزء الأول|url=https://ia802902.us.archive.org/13/items/FP12042/01_12042.pdf|page=62|year=1384هـ/1964م|publisher=مطبعة عيسى البابي الحلبي|location=}}</ref> va " Ibn Tagʻriy Bardiy "<ref>{{Kitob manbasi|author=[[ابن تغري|ابن تغري بردي]]|title=كتاب المنهل الصافي والمستوفى بعد الوافي، الجزء التاسع|url=http://ia800607.us.archive.org/2/items/waq38101_211/09_125261.pdf|page=241|year=1423هـ/2002م|publisher=مطبعة دار الكتب والوثائق القومية|location=القاهرة-مصر}}</ref>. kabi asarlarda ham shu sana koʻrsatilgan.
Ibn Qayyum koʻplab manbaalarda Izra shahrida tugʻilganliklari haqida maʼlumotlar keltirilgan. Ammo, ayrim tarixchi olimlar uning tugʻilgan yeri Damashq ekanligini takidlashgan.
=== Uning ilmga boʻlgan talabi va uning ustozlari ===
Ibn al-Qayyim erta yoshda, xususan, tarixchilar taʼkidlaganidek, yetti yoshida ilm izlay boshlagan<ref>{{Kitob manbasi|author=[[بكر بن عبد الله أبو زيد]]|title=كتاب ابن قيم الجوزية حياته آثاره موارده|url=|page=49|year=|publisher=دار العاصمة|location=الرياض-السعودية}}</ref>. U koʻp shayxlardan, jumladan, otasi Abu Bakr ibn Ayyub dastlabki ilmlarni olgan Ibn Abdul Daim va [[Ibn Taymiya|Ahmed ibn Abdul]] kabi olimlardan saboq olgan. [[Ibn Taymiya|Halim Ibn Taymiya]]<nowiki/>dan [[Tafsir]], [[Hadis]], [[Fiqh]], nizom va ikki asos: ([[Usul ad-DIN|Usulud din]] va [[Usul al-Fiqh|Usul al-fiqh]]) va nutq ilmini oʻrgangan. [[Damashq|Damashqda]] ibn Taymiyadan vafot etgunga qadar (728- (1328-) yili vafot etgan) oʻn yetti yil davomida dars olgan. Ibn Taymiyaning valisi shunday degan: "Unga yoshi hali kichiklik vaqtidan bobosi al-Majdning muharriridan, „al-Mahsul“dan va „al-Ahkom“ kitoblaridan oʻqib berardi. as-Saif al-Amidiy tomonidan yozilgan kitoblarni va qirq hadis (Arbayina) va al-Mus’haldan va boshqa koʻplab asarlarini oʻqib berardi."<ref>{{Kitob manbasi|author=[[صلاح الدين الصفدي]]|title=كتاب الوافي بالوفيات، الجزء الثاني (محمد بن إبراهيم بن عمر - محمد بن الحسين بن محمد)|url=http://ia800509.us.archive.org/9/items/FP49931/wafiw02.pdf|page=196|year=1420هـ/2000م|publisher=دار إحياء التراث العربي|location=بيروت-لبنان}}</ref>
U juda erta yoshida, olti-etti yoshida Ahmad bin Abdurrahmon an-Nabulsiydan qilingan rivoyatlarni eshitib yodlagan. Kamoliddin Ahmad ibn Muhammad ibn ash-Shiroziydan usul fanlarini oʻzlashtirgan. Zamonasini mujtahid olimlaridan boʻlgan Al-Majd al-Harroniydan ilm eshitib, undan fiqh ilmini oʻrgandi, unga " Muxtasar Abu al-qosim al-Xarqiy "ni va Ibn Qudomaning „ Al-Muqni ’“ kitoblarini oʻqib, keyinchalik yodlab topshirdi va undan saboq oldi. Ibn Qudomaning „Ar-Ravda“ asarini qolgan kitoblarga nisbatan mukammalroq oʻzlashtirdi. Va u Ismoil Abi Al-Fida bin Yusuf bin Maktum Al-Qaisi, Ayyub Zayniddin bin Niʼma al-Kahhal, Al-Bahoa bin Asaker va Al-Hakim Sulaymon Taqi Al-samiyadan qolgan jild kitoblarni oʻzlashtirdi. Ad-Din ibn Hamza ibn Qudama al-Maqdisiy, Sharofiddin ibn Taymiya, Aladdin al-Kindi al-Vadadan fiqh ilmini oʻrgangan. U arab va fiqh ilmini Muhammad Shamsiddin ibn Abu Fath al-Baalbakiydan oldi. Uning koʻplab masalalari va tanlovlarida, " Jamoliddin al-Moziy " va Ibn al-Qayyim koʻplab kitoblarida, xususan, hadis va roviylarda unga tayanib, undan iqtibos keltirganlar. Uni: „shayximiz“ va u „Muhammad ibn Usmon al-Xaliliy“ mujtahid olim deb ulugʻlashgan<ref>{{Kitob manbasi|author=[[بكر بن عبد الله أبو زيد]]|title=كتاب ابن قيم الجوزية حياته آثاره موارده|url=|page=161 إلى 178|year=|publisher=دار العاصمة|location=الرياض-السعودية}}</ref>.
== Uning tarjimai holi ==
=== Unga oʻrgatish ===
Ibn al-Qayyimning tarixini oʻrgangan olimar „Javziya mazhabi“da uning imomlik qilganliklarini [[zikr]] qiladilar. Ibn [[Ibn Kasir|Kasir]] u haqida: „U Javziyaning imomi va u qadriyatlarining farzandi“, deydi. Ibn Kasir ham 736-hijriy yil voqealari, Ibn al-Qayyimning Damashqdagi masjiddagi xutbasi haqida rivoyat qilib shunday deydi: „Rajab oyi kirishidan avval Najm al-Masjidda [[juma namozi]] oʻqildi. Unda imom Shayx Shamsiddin ibn Qayyim Javziya vaʼz qildi.“<ref>{{Kitob manbasi|author=[[ابن كثير الدمشقي|ابن كثير]]|title=كتاب البداية والنهاية-ج14|url=https://ia800206.us.archive.org/27/items/FP158116/14_158122-2.pdf|page=174|year=1410هـ/1990م|publisher=مكتبة المعارف|location=بيروت-لبنان}}</ref> Ibn Badron Ibn al-Qayyimning birinchi boʻlib unga vaʼz qilganligini eslatib oʻtadi<ref>{{Kitob manbasi|author=[[عبد القادر بن بدران الدمشقي|عبد القادر بن أحمد بن مصطفى بن عبد الرحيم بن محمد بدران (المتوفى: 1346هـ)]]|title=كتاب منادمة الأطلال ومسامرة الخيال|url=https://shamela.ws/browse.php/book-6710/page-375|page=376|edition=الثانية|year=1985م|publisher=المكتب الإسلامي|location=بيروت-لبنان|chapterurl=http://shamela.ws/browse.php/book-6710/page-375|access-date=2023-06-20|archive-date=2018-01-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20180109064212/http://shamela.ws/browse.php/book-6710/page-375}}</ref>.
Ibn Qayyumning hayot faoliyatini oʻrgangan tarixchilarni keltirishicha hayotining aksar qismini muallimlikda oʻtkazganligi haqida aytarli maʼlumotlar keltirilmagan, faqat uning shogirdi Ibn Rajabning taʼlimoti [[Ibn Taymiya|shayxi]] [[Ibn Taymiya|Ibn Taymiya,]] Al-Hadiy va boshqalarning ustozligidan boshlanganligini eslatib oʻtgan<ref name="مولد تلقائيا1">{{Kitob manbasi|author=[[ابن رجب الحنبلي|عبد الرحمن بن أحمد بن رجب الحنبلي]]|title=كتاب الذيل على طبقات الحنابلة، الجزء الخامس من سنة 701 إلى سنة 751هـ|url=https://ia801307.us.archive.org/3/items/FP62515/05_62519.pdf|page=173-174|year=1425هـ/2005م|publisher=مكتبة العبيكان|location=الرياض-السعودية}}</ref>.
Bir qator tarixchilar, jumladan uning shogirdlari [[Ibn Kasir]], Ibn Rajab<ref name="مولد تلقائيا1"/> [[Zahabiy|va Az-Zahabiylar]] Ibn Qayyim Sadriya maktabida tahsil olganliklari haqida maʼlumot beradilar. 743-hijriy Ibn Ayyub az-Zoriy, al-Javziya imomi<ref>{{Kitob manbasi|author=[[ابن كثير الدمشقي|ابن كثير]]|title=كتاب البداية والنهاية-ج14|url=https://ia800206.us.archive.org/27/items/FP158116/14_158122-2.pdf|page=202|year=1410هـ/1990م|publisher=مكتبة المعارف|location=بيروت-لبنان}}</ref> Hofiz as-Saxoviyning xabar berishicha, Ibn al-Qayyim imomlarga foyda keltirgan va turli joylarda tahsil olgan<ref>{{Kitob manbasi|author=[[بكر بن عبد الله أبو زيد]]|title=كتاب ابن قيم الجوزية حياته آثاره موارده|url=|page=67|year=|publisher=دار العاصمة|location=الرياض-السعودية}}</ref>.
=== Ibn Taymiya bilan aloqasi ===
[[Fayl:تخطيط_كلمة_ابن_تيمية.png|thumb| Ibn al-Qayyim hijriy 712 / [[1313]] yildan boshlab 728 / [[1328|1328-yil]] vafotigacha oʻz shayxi Ibn Taymiyaga ergashdi.]]
[[Ibn Taymiya]] Ibn al-Qayyimga katta taʼsir koʻrsatdi va u uning madaniyati va taʼlimotining shakllanishiga katta yordam berdi. Ibn Taymiya Misrdan [[Damashq|Damashqqa]] qaytgan yil ular yaqindan tanishishdi, keyinchalik Ibn al-Qayyim uning kengashiga qoʻshildi, to 728 hijriy / [[1328|1328 milodiy]] vafotigacha undan koʻp ilm oldi, dunyoqarashini kengaytirdi. Uning taʼlimotini qoʻllab-quvvatladi va kitoblarini takomillashtirdi va u bilan aloqada boʻlgan davri taxminan oʻn etti yil edi. [[Ibn Hajar al-Asqaloniy|Ibn Hajar Asqaloniy]] bu borada shunday deydi: "U oʻz kitoblarini, yaʼni Ibn Taymiyaning kitoblarini takomillashtirish va ilmini yoyish va koʻp gaplarida uni qoʻllab-quvvatlagan zotdir. [[Ibn Kasir]] esa Ibn al-Qayyim rivoyat qilgan hadislarida shunday deydi: „U olti yuz toʻqson birinchi yilida tugʻilgan, hadisni eshitgan va ilm bilan ishlagan, turli ilmlarda, xususan, aqida ilmida ustun boʻlgan. Tafsir, hadis va ikki asl ilmlarda ham koʻplab bilimlarni egallagan edi. Toki Shayx vafot etguncha va undan yetarli ilm oldi va koʻplab sanʼatlarda shuning oʻz sohasida yagona boʻldi“<ref name="مولد تلقائيا2">{{Kitob manbasi|author=[[ابن كثير الدمشقي|ابن كثير]]|title=كتاب البداية والنهاية-ج14|url=https://ia800206.us.archive.org/27/items/FP158116/14_158122-2.pdf|page=234|year=1410هـ/1990م|publisher=مكتبة المعارف|location=بيروت-لبنان}}</ref>.
{| style=" ; background-color:transparent; margin:auto auto;"
| class="main-beyt" |
<span class="beyt">يا قوم والله [[العظيم (أسماء الله الحسنى)|العظيم]] نصيحة</span>
| style="width:2em;" |
| class="main-beyt" |<span class="beyt">من مشفق وأخ لكم معوان</span>
|-
| class="main-beyt" |
<span class="beyt">جربت هذا كله ووقعت في</span>
| style="width:2em;" |
| class="main-beyt" |<span class="beyt">تلك الشباك وكن ذا طيران</span>
|-
| class="main-beyt" |
<span class="beyt">حتى أتاح لي [[الإله (أسماء الله الحسنى)|الإله]] بفضله</span>
| style="width:2em;" |
| class="main-beyt" |<span class="beyt">من ليس تجزيه يدي ولساني</span>
|-
| class="main-beyt" |
<span class="beyt">[[ابن تيمية|حبر]] أتى من أرض حران فيا</span>
| style="width:2em;" |
| class="main-beyt" |<span class="beyt">أهلا بمن جاء من [[حران (تركيا)|حران]]</span>
|-
| class="main-beyt" |
<span class="beyt">فالله يجزيه الذي هو أهله</span>
| style="width:2em;" |
| class="main-beyt" |<span class="beyt">من [[الجنة في الإسلام|جنة المأوى]] مع الرضوان</span>
|-
| class="main-beyt" |
<span class="beyt">أخذت يداه يدي وسار فلم يرم</span>
| style="width:2em;" |
| class="main-beyt" |<span class="beyt">حتى أراني مطلع الإيمان</span>
|-
| class="main-beyt" |
<span class="beyt">ورأيت أعلام [[المدينة المنورة|المدينة]] حولها</span>
| style="width:2em;" |
| class="main-beyt" |<span class="beyt">نزل الهدى وعساكر القرآن</span>
|-
| class="main-beyt" |
<span class="beyt">ورأيت آثارا عظيما شأنها</span>
| style="width:2em;" |
| class="main-beyt" |<span class="beyt">محجوبة عن زمرة العميان</span>
|}
Ibn Taymiya bilan yaqin aloqada boʻlgani, uning taʼlimotini qoʻllab-quvvatlagani va unga amal qilgani uchun Ibn al-Qayyim koʻp tazyiqlarga uchradi. U Ibn Taymiyaning fikrlarini qoʻllab-quvvatlagan va targʻib qilgan, keyinchalik shuning oqibatida zindonga tashlangan<ref>{{Kitob manbasi|author=عوض الله حجازي|title=كتاب ابن القيم وموقفه من التفكير الإسلامي|url=|page=40-41|year=1392هـ/1972م|publisher=مجمع البحوث الإسلامية|location=مصر}}</ref>. Ibn Taymiya vafot etgab zindondalik vaqti ham u bilan birga edi, [[Ibn Hajar al-Asqaloniy|Ibn Hajar]] esa uni xoʻrlab, tuya ustida qiynoqqa solganidan soʻng hibsga olingani va faqat Ibn Taymiya vafotidan keyin ozod qilinganini zikr qiladi<ref name="بكر-136">{{Kitob manbasi|author=[[بكر بن عبد الله أبو زيد]]|title=كتاب ابن قيم الجوزية حياته آثاره موارده|url=|page=136-137|year=|publisher=دار العاصمة|location=الرياض-السعودية}}</ref>.
Bakr ibn Abdulloh Abu Zayd aytadilar: „ Ibn Qayyumning toliblik davrida Shayxi Ibn Taymiya bilan qilgan bahslari, bergan savollari ularga berilgan javoblar yigʻilib bir jild kitob qilinganda edi, u bebaho manfaatlar va ilm nozikliklari bilan toʻldirilgan goʻzal jildda chiqqan boʻlar edi. Xudo biladi.“<ref name="بكر-136"/>
=== Qabrlarni ziyorat qilish uchun sayohat qilish masalasi ===
Ibn al-Qayyim [[Islomda Ibrohim|Ibrohim paygʻambar (Xevron)]] qabrini ziyorat qilish joiz emasligini takidlab aytganligi uchun zindonga tashlanadi. Imomi [[Zahabiy]] shunday degan: „U bir muddat zindonda boʻldi va janoblarga egarni inkor qilgani uchun zarar koʻrdi“<ref>{{Kitob manbasi|author=[[شمس الدين الذهبي|محمد بن أحمد بن عثمان بن قايماز الذهبي شمس الدين أبو عبد الله]]|title=المعجم المختص بالمحدثين|url=http://ia600209.us.archive.org/7/items/waq1281/1281.pdf|page=269|year=1408هـ/1988م|edition=الأولى|publisher=مكتبة الصديق|location=الطائف-السعودية}}</ref>. Ayrim tarixchilar bu qamoqxona voqeasini u oʻz shayxi [[Ibn Taymiya]] bilan bir yerda boʻlishni istaganinuchun amalga oshirganligininaytishadi<ref>{{Kitob manbasi|author=جمال بن محمد السيد|title=كتاب ابن قيم الجوزية وجهوده في خدمة السنة النبوية وعلومها|url=https://shamela.ws/browse.php/book-11401/page-110|page=131|year=1424هـ/2004م|publisher=عمادة البحث العلمي بالجامعة الإسلامية|location=المدينة المنورة-السعودية|chapterurl=http://shamela.ws/browse.php/book-11401/page-110|access-date=2023-06-20|archive-date=2018-06-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20180625185831/http://shamela.ws/browse.php/book-11401/page-110}}</ref>. Ibn Qoyyim hijriy 726- yilda Shaʼbon oyining 16- kunida hibsga olindi. [[Shaʼbon|Shaʼbon]] oyining oʻrtalarida Shofeʼiy qozilari qozisi bir guruh sahobalarini Al-azharga qamoqqa tashlashni buyuradi<ref>{{Kitob manbasi|author=[[ابن كثير الدمشقي|ابن كثير]]|title=كتاب البداية والنهاية-ج14|url=https://ia800206.us.archive.org/27/items/FP158116/14_158122-2.pdf|page=123|year=1410هـ/1990م|publisher=مكتبة المعارف|location=بيروت-لبنان}}</ref>. Ibn al-Qayyimning qamoqqa olinishi sababi Ibn Taymiyaning qamoqqa olingani bilan bir xil edi, shuning uchun u qasrda uning yoniga qamalgan edi, lekin ular alohida xonalarga joylashtirilgan edi<ref>{{Kitob manbasi|author=[[ابن رجب الحنبلي|عبد الرحمن بن أحمد بن رجب الحنبلي]]|title=كتاب الذيل على طبقات الحنابلة، الجزء الخامس من سنة 701 إلى سنة 751هـ|url=https://ia801307.us.archive.org/3/items/FP62515/05_62519.pdf|page=173|year=1425هـ/2005م|publisher=مكتبة العبيكان|location=الرياض-السعودية}}</ref>.
Taqiiddin al-Maqriziy bu voqea haqida gapira turib Ibn Qayyum hibislanishidan avval qattiq kaltaklanganligini aytadi: "Dushanba kuni shabon oyining oltinchisi – hijriy 726-yil [[Ibn Taymiya|Taqi al- Din Ahmad ibn Taymiya]] va u bilan birga uning ukasi Zayniddin Abdurrahmon Damashq qal’asiga qamalganlar. Shamsuddin Muhammad ibn Abu Bakr ibn Qayyim al-Javziya esa [[Damashq|Damashqda]]<nowiki/>gi targʻibotlari tufayli kaltaklanib, hibisga olingach esa u kishiga koʻp tuhmat qilindi. Buning sababi: Ibn Qayyim al-Javziya [[Quddus|Quddusda]] shafoat va paygʻambarlarga iltijo qilish masalasida soʻzlagan va Paygʻambarimiz [[Al-Masjid an-Nabaviy|masjidini]] niyat qilmay, faqat moʻtabar qabr niyatini inkor qilgan. Ibn Taymiya uch taloq masalasi haqida shunday degan edi: „Ajrim bir taloq bilan boʻlmaydi“, Ibn Qayyumning bu fatvosidan soʻng Shom ulamolari unga qarshi turishdi, oradan ancha vaqt oʻtgach Ibn al-Qayyimdagi haram kitoblari yetib kelgach, bu haqida batafsil bayon qildilar. Taymiya va uning hamrohi Ibn al-Qayyim sultonga, bu haqida radiyya bilan chiqdi, shundan soʻng koʻplab imomlar Ibn Taymiya va uning hamrohiga juda ham yomon munosabatda boʻlishdi. Bu voqealardan soʻng sulton u ikkisini zindonband qilishga buyurdi<ref>{{Kitob manbasi|author=[[تقي الدين المقريزي|أحمد بن علي بن عبد القادر العبيد المقريزي]]|title=كتاب السلوك لمعرفة دول الملوك، الجزء الثالث|url=http://ia802806.us.archive.org/18/items/waq71581/03_71583.pdf|page=89|year=1418هـ/1997م|publisher=دارالكتب العلمية|location=بيروت-لبنان}}</ref>. Ibn Qayyim [[Ibn Taymiya]] vafotidan keyin ozod qilindi, buning sababi Ibn Taymiyaning 728-yil Zulqaʼda oyining 20-kunida qal’adagi zindonida vafot etganligidir. Hijriy<ref>{{Kitob manbasi|author=[[ابن كثير الدمشقي|ابن كثير]]|title=كتاب البداية والنهاية-ج14|url=https://ia800206.us.archive.org/27/items/FP158116/14_158122-2.pdf|page=140|year=1410هـ/1990م|publisher=مكتبة المعارف|location=بيروت-لبنان}}</ref> Ibn al-Qayyim Zulhijja oyining 20-kuni seshanba kuni ozodlikka chiqdi<ref>{{Kitob manbasi|author=جمال بن محمد السيد|title=كتاب ابن قيم الجوزية وجهوده في خدمة السنة النبوية وعلومها|url=https://shamela.ws/browse.php/book-11401/page-110|page=128|year=1424هـ/2004م|publisher=عمادة البحث العلمي بالجامعة الإسلامية|location=المدينة المنورة-السعودية|chapterurl=http://shamela.ws/browse.php/book-11401/page-110|access-date=2023-06-20|archive-date=2018-06-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20180625185831/http://shamela.ws/browse.php/book-11401/page-110}}</ref>.
=== Tanlov masalasi tahlil qilinmagan ===
Ibn Al-Qayyim tahlilchisiz otlar bellashuvi kabi musobaqalarni oʻtkazilishiga ruxsat berish haqida fatvo bergandan soʻng, As-Sabkiy buni inkor etdi. [[Ibn Hajar al-Asqaloniy|Ibn Hajar Asqaloniy]] bu fatvo tufayli unga As-Sabkiy va boshqalar bilan nohush voqealar sodir boʻlganini va bu muammolardan soʻng Ibn Qayyum bu fatvodan qaytganini zikr qiladi va u shunday dedi: „Qozilar [[Rabiulavval|Rabi`ul-avval oyida]], yaʼni hijriy 746-yil As-Subkiy undan chiqargan fatvosini bekor qilishini soʻradi. Musobaqa tahlilchisiz oʻtkazilishi koʻpchilik yuqori tabaqa vakillarini bezovta qila boshlagandan soʻng, jismoniy tazyiqlar oʻtkazilib fatvoni bekor qilinishiga erishdilar, keyinnchalik esa uni va muhokama masalasini rad etishdi<ref>{{Kitob manbasi|author=[[ابن حجر العسقلاني]]|title=كتاب الدرر الكامنة في أعيان المائة الثامنة، السفر الثالث|url=http://ia800505.us.archive.org/22/items/waq11884/03_11886.pdf|page=402-403|year=1349هـ|publisher=[[دائرة المعارف العثمانية]]|location=[[حيدر آباد]]}}</ref>“.
[[Ibn Kasir]] bu voqeani aytib berdi va Ibn al-Qayyim bu borada oʻz shayxi [[Ibn Taymiya]]<nowiki/>ning fikriga koʻra fatvo berganliklari va Ibn Taymiya fikrini tasdiqlovchi ish daftarini tuzganligidan dalolat beruvchi maʼlumotlarni aytib oʻtdilar. Fatvolar Ibn Taymiyaga nisbat berilmasdi, shuning uchun ular bu uning gapi ekanligiga ishonishdi<ref name="جمال بن محمد السيد-129">{{Kitob manbasi|author=جمال بن محمد السيد|title=كتاب ابن قيم الجوزية وجهوده في خدمة السنة النبوية وعلومها|url=https://shamela.ws/browse.php/book-11401/page-108|page=129|year=1424هـ/2004م|publisher=عمادة البحث العلمي بالجامعة الإسلامية|location=المدينة المنورة-السعودية|chapterurl=http://shamela.ws/browse.php/book-11401/page-108|access-date=2023-06-20|archive-date=2018-01-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20180110174549/http://shamela.ws/browse.php/book-11401/page-108}}</ref> Ibn Kasir hijriy 746-yilda sodir boʻlgan voqealarda shunday deydi: „Va musobaqada tahlil qiluvchining holati haqidagi soʻzlari bor edi. Sababi, Shayx Shamsiddin ibn Qayyim al-Javziy bundan oldin unda ish kitobini tuzib, Shayx [[Ibn Taymiya|Taqiiddin ibn Taymiya]] bu boradagi ishlarni qoʻllab-quvvatlagan, keyin bir guruh turklar bu haqda fatvo berishgan ammo, unga nisbat bermagan. Shayx Taqiiddin Ibn Taymiyaga, kimki uni aytdi, deb oʻylasa va bu toʻrt imomga zid boʻlsa, uni rad etadi. Vaziyat Shayx Shamsuddin Ibn Qayyim al-Javziyyaning jamoatchilik fikriga qoʻshilib ketganini koʻrsatdi<ref>{{Kitob manbasi|author=[[ابن كثير الدمشقي|ابن كثير]]|title=كتاب البداية والنهاية-ج14|url=https://ia800206.us.archive.org/27/items/FP158116/14_158122-2.pdf|page=216|year=1410هـ/1990م|publisher=مكتبة المعارف|location=بيروت-لبنان}}</ref>“.
Bakr ibn Abdulloh Abu Zayd oʻzining fatvosidan qaytganiga shubha bilan qaradi: "Tekshirish masalasi koʻrib chiqilmoqda, shuning uchun u isbotlanishi kerak va [[Alloh]] taolo menga buning inkor yoki tasdiq boʻlsin, dalil berishiga umid qilaman. " <ref>{{Kitob manbasi|author=[[بكر بن عبد الله أبو زيد]]|title=كتاب ابن قيم الجوزية حياته آثاره موارده|url=|page=70|year=|publisher=دار العاصمة|location=الرياض-السعودية}}</ref> Hozirda baʼzi boshqa tarixchilar ham buni zikr qilib, u zotning " Olamlar Parvardigori haqida imzo qoʻyuvchilarni xabardor qilish " kitobida bu masalani eslatib oʻtganliklarini va u oʻz fikridan qaytganini tilga olmaganliklarini dalil bilan qayd etishgan<ref name="جمال بن محمد السيد-129"/><ref>{{Kitob manbasi|author=أبي عبد الرحمن عبد المجيد جمعة الجزائري|title=كتاب القواعد الفقهية المستخرجة من كتاب إعلام الموقعين للعلامة ابن قيم الجوزية (رحمه الله)|url=https://ia802503.us.archive.org/15/items/WAQ65583/65583.pdf|page=48|year=1421هـ|publisher=دار ابن القيم - دار ابن عفان|location=}}{{Oʻlikhavola|date=sentabr 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
=== Bir soʻzda uchta taloq masalasi ===
[[Fayl:Shrine_of_Ibn_Qayyim_Al-Jawziyya.jpg|right|thumb| [[Damashq]] shahridagi Ibn Qayyim al-Javziya qabri.]]
Ibn al-Qayyim „[[Ibn Taymiya|Bir]] [[Taloq (shariat)|soʻz]] bilan uchta taloq bitta taloq hisoblanadi“ degan [[Ibn Kasir|fatvo]] chiqargan. Ad-Din as-Subkiy va boshqalar<ref>{{Kitob manbasi|author=[[ابن كثير الدمشقي|ابن كثير]]|title=كتاب البداية والنهاية-ج14|url=https://ia800206.us.archive.org/27/items/FP158116/14_158122-2.pdf|page=235|year=1410هـ/1990م|publisher=مكتبة المعارف|location=بيروت-لبنان}}</ref>. [[Ibn Kasir]] shu sababli unga nima boʻlganini tushuntirmadi va uning taloq masalasidagi fatvosi qozilar bilan muammoga sabab boʻlganini tasdiqlovchi narsa Ibn Kasirning Subkiy va Ibn roziyallohu anhu oʻrtasida boʻlgan yarashuv haqida rivoyat qilgani haqida aytgan. Ibn [[Ibn Kasir|Kasir]] aytadi: "Bosh qozi Taqiiddin al-Subkiy bilan Shayx Shamsiddin ibn Qayyim oʻrtasida murosa boʻldi. al-Javziyya, arablar podshohi shahzoda Sayfiddin ibn Fadl qoʻlida bosh qozi bogʻida va u taloq masalasida koʻp fatvolari uchun tanbeh oldi<ref>{{Kitob manbasi|author=[[ابن كثير الدمشقي|ابن كثير]]|title=كتاب البداية والنهاية-ج14|url=https://ia800206.us.archive.org/27/items/FP158116/14_158122-2.pdf|page=233|year=1410هـ/1990م|publisher=مكتبة المعارف|location=بيروت-لبنان}}</ref><ref>{{Kitob manbasi|author=جمال بن محمد السيد|title=كتاب ابن قيم الجوزية وجهوده في خدمة السنة النبوية وعلومها|url=https://shamela.ws/browse.php/book-11401/page-109|page=130-131|year=1424هـ/2004م|publisher=عمادة البحث العلمي بالجامعة الإسلامية|location=المدينة المنورة-السعودية|chapterurl=http://shamela.ws/browse.php/book-11401/page-109|access-date=2023-06-20|archive-date=2018-01-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20180111164922/http://shamela.ws/browse.php/book-11401/page-109}}</ref>.
=== Vafoti ===
Ibn al-Qayyim hijriy 751- yilda rajab oyining 13- payshanbasiga oʻtar [[Xufton namozi|kechasi shom]] azoni vaqtida vafot etgan, vafot etganida oltmish yoshda edi, degan fikrga tarjimai hol mualliflari ham rozi boʻlishgan. Buni tarjimonlar Ibn Rajab<ref>{{Kitob manbasi|author=[[ابن رجب الحنبلي|عبد الرحمن بن أحمد بن رجب الحنبلي]]|title=كتاب الذيل على طبقات الحنابلة، الجزء الخامس من سنة 701 إلى سنة 751هـ|url=https://ia801307.us.archive.org/3/items/FP62515/05_62519.pdf|page=176|year=1425هـ/2005م|publisher=مكتبة العبيكان|location=الرياض-السعودية}}</ref>, [[Ibn Kasir]]<ref name="مولد تلقائيا2"/> [[Ibn Hajar al-Asqaloniy|va Ibn Hajar al-Asqaloniy]] zikr qilganlari haqida yozishgan<ref>{{Kitob manbasi|author=[[ابن حجر العسقلاني]]|title=كتاب الدرر الكامنة في أعيان المائة الثامنة، السفر الثالث|url=http://ia800505.us.archive.org/22/items/waq11884/03_11886.pdf|page=403|year=1349هـ|publisher=[[دائرة المعارف العثمانية]]|location=[[حيدر آباد]]}}</ref>.
Boshqa tarjimonlar boshqa sanani aytishgan. Masalan, Hoji Xalifa oʻzining „Kitob va sanʼat nomlari haqida taxminlar vahiysi“ kitobida Ibn al-Qayyimning „Qur’on hikmatlari“ kitobini tilga olib, hijriy 754-yilda yozib qoldirgan. Kitobning boshqa joylarida hijriy 751-yilda qayd etilgan<ref>{{Kitob manbasi|author=[[حاجي خليفة|مصطفى بن عبد الله كاتب جلبي القسطنطيني المشهور باسم حاجي خليفة أو الحاج خليفة (المتوفى: 1067هـ)]]|title=كتاب كشف الظنون عن أسامي الكتب والفنون. (على المكتبة الشاملة)|url=https://shamela.ws/browse.php/book-2118/page-1375|page=168|year=1941م|publisher=مكتبة المثنى|location=[[بغداد]]|chapterurl=http://shamela.ws/browse.php/book-2118/page-1375|access-date=2023-06-20|archive-date=2018-01-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20180111110304/http://shamela.ws/browse.php/book-2118/page-1375}}</ref>. Bakr Abu Zayd bu borada xato qilganini aytadi. As -Safforiniy oltmish ikki yoshda ekanligini, Bakr ibn Abdulloh Abu Zayd esa toʻgʻri qarash oltmishinchi hijriy yil ekanini taʼkidlaganlar<ref>{{Kitob manbasi|author=[[بكر بن عبد الله أبو زيد]]|title=كتاب ابن قيم الجوزية حياته آثاره موارده|url=|page=311|year=|publisher=دار العاصمة|location=الرياض-السعودية}}</ref>.
Ertasi kuni [[Peshin namozi|peshin namozidan]] [[Janoza namozi|soʻng]] " [[Umaviylar masjidi|Umaviylar]] " masjidida, soʻngra „Jarrah“ masjidida namoz oʻqildi. Janozasida odamlar gavjum boʻldi. Ibn [[Ibn Kasir|Kasir]] aytadi: "Janozasi toʻla edi, Alloh taolo oʻz rahmati bilan siylasin. Uning tobutini koʻtarish uchun odamlar toʻplanib ketishdi. [[Damashq|Damashqda,]] Bob as-Sagʻir qabristonida onasi bilan dafn etilgan<ref>{{Kitob manbasi|author=[[ابن كثير الدمشقي|ابن كثير]]|title=كتاب البداية والنهاية-ج14|url=https://ia800206.us.archive.org/27/items/FP158116/14_158122-2.pdf|page=234-235|year=1410هـ/1990م|publisher=مكتبة المعارف|location=بيروت-لبنان}}</ref>.
Va oʻlimidan biroz vaqt oldin u kishi tushida shayxlari Ibn Taymiyani koʻrganligi va undan oʻz maqomi, yaʼni Ibn Taymiyaning maqomi haqida soʻragani va u zotning yuqorida nozil boʻlganini aytdilar. Shunda u ulamolardan birining ismini zikr qildi va unga dedi: "Siz unga qoʻshilishga oz qoldi, lekin siz Ibn Xuzayma toifasidansiz<ref name="البدر الطالع">{{Kitob manbasi|author=الشوكاني|title=البدر الطالع بمحاسن من بعد القرن السابع|url=http://islamport.com/w/tkh/Web/290/261.htm|page=144، 145|year=|publisher=دار المعرفة|location=بيروت|chapterurl=http://islamport.com/w/tkh/Web/290/261.htm|access-date=2023-04-06|archive-date=2018-01-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20180111165022/http://islamport.com/w/tkh/Web/290/261.htm}}</ref>.
== Uning shaxsiyati va xususiyatlari ==
{{Quote|text=Dinga boʻlgan ishtiyoq, tavba qilish, magʻfirat soʻrash, Xudoga etishmaslik va Unga sinish va Uning qoʻllari oldida Uning ostonasida otilishdir. Men Qur'on va Sunnatning ma'nolarini va iymon haqiqatlarini undan koʻra koʻproq bilmayman va u gunohlardan ma'sum emas, lekin uning unga oʻxshaganini koʻrmaganman|sign=Ibn Rajab|source=[[كر بن عبد الله أبو زيد]]
كتاب ابن قيم الجوزية حياته آثاره موارده}}
=== Uning kitoblarga qiziqishi ===
Ibn al-Qayyim tarjimasi manbalarida uning katta kutubxonaga ega boʻlgunga qadar kitoblarni yaxshi koʻrishi va ularni toʻplashi bilan mashhurligi haqida soʻz boradi. Ibn [[Ibn Kasir|Kasir]] aytadi: „U olimlar oʻndan bir qismini toʻplashga erisholmagan kitoblarni oldi.“ Ibn Rajab aytadilar: „U ilmni juda yaxshi koʻrar edi. . . Va kitob olishni yoqtiardi va boshqalarga nasib etmagan kitoblarni olishga muyassar boʻlgan.“ [[Ibn Hajar al-Asqaloniy|Ibn Hajar al-Asqaloniy]] aytadi: „U kitob yigʻish vasvasasiga tushdi va son-sanoqsiz kitoblar yigʻdi.“ Ibn al-Qayyim juda katta kutubxonani tark etgan va Ibn Hajar uning oʻlimidan keyin ham farzandlari oʻzlari uchun tanlagan narsalardan tashqari undan abadiy sotishda davom etganliklarini eslatib oʻtadi. Uning jiyani Imodaddin Abu al-Fido, Ismoil bin Zaynad-Din Abdurrahmon kitoblarining koʻp qismini qoʻlga kiritgan<ref>{{Kitob manbasi|author=جمال بن محمد السيد|title=كتاب ابن قيم الجوزية وجهوده في خدمة السنة النبوية وعلومها|url=https://shamela.ws/browse.php/book-11401/page-149|page=173 إلى 176|year=1424هـ/2004م|publisher=عمادة البحث العلمي بالجامعة الإسلامية|location=المدينة المنورة-السعودية|chapterurl=http://shamela.ws/browse.php/book-11401/page-149|access-date=2023-06-20|archive-date=2018-01-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20180112160419/http://shamela.ws/browse.php/book-11401/page-149}}</ref><ref>{{Kitob manbasi|author=[[بكر بن عبد الله أبو زيد]]|title=كتاب ابن قيم الجوزية حياته آثاره موارده|url=|page=61|year=|publisher=دار العاصمة|location=الرياض-السعودية}}</ref>.
== Taʼlimoti ==
[[Fayl:أبيات_من_نونية_ابن_القيم.png|right|thumb| Nuniya Ibn al-Qayyimdan oyatlar.]]
Aksariyat tarjimai hollarda Ibn al-Qayyimning mazhabi [[Hanbaliylik|hanbaliy deb]] taʼriflanadi, chunki u bu mazhab maktablarida oʻsgan, bundan tashqari uning oilasi unga ergashgan va otasi Abu Bakr az-Zoriy vasiy boʻlgan. „Javziya maktabi“. Ammo Ibn al-Qayyim [[Oʻsmirlik|ulgʻayib]], shayxi [[Ibn Taymiya]] bilan aloqada boʻlganidan soʻng, uning ilmiy hayotida oʻzgarishlar yuz berdi, bu mazhabni tark etgani maʼnosida emas, balki [[Qurʼon|Kitob]] [[Hadis|va]] rivoyatdagi dalillar bilan shugʻullana boshladi. Mazhablariga zid boʻlsa ham [[Hadis|sunnatga]] amal qildilar<ref>{{Kitob manbasi|author=صالح بن أحمد الشامي|title=كتاب ابن قيم الجوزية الداعية المصلح والعالم الموسوعي|url=https://ia902502.us.archive.org/29/items/WAQ103461/103461.pdf|page=102|year=1429هـ/2008م|edition=الأولى|publisher=دار القلم|location=دمشق-سوريا}}</ref>,<ref>{{Kitob manbasi|author=[[بكر بن عبد الله أبو زيد]]|title=كتاب ابن قيم الجوزية حياته آثاره موارده|url=|page=73|year=|publisher=دار العاصمة|location=الرياض-السعودية}}</ref>.
Va u oʻzining " Olamlar Parvardigorini imzolaganlarning maʼlumoti " kitobida shunday deydi: „Alloh taolo huzuridagi mavqeidan qoʻrqqan [[muftiy]], savol beruvchining oʻzi taqlid qilgan taʼlimotiga koʻra fatvo berishidan ogohlantirsin. Va u bu masalada boshqalarning taʼlimoti uning taʼlimoti va eng toʻgʻri dalildan koʻra koʻproq ehtimoli borligini biladi, shuning uchun rahbariyat uni fatvoga bostirib kirishga majbur qiladi.“ Demak, u Allohga va Uning Rasuliga va soʻroqchiga xoin va unga yolgʻonchi boʻlib, Alloh xoinlarning hiylasini hidoyat qilmas va Islom va uning ahlini aldagan holda kimga duch kelsa, jannatni harom qiladi. Biz ishonganimizdan farqli ravishda eng toʻgʻri taʼlimotni aytib, uni afzal koʻramiz va shunday deymiz: Bu toʻgʻri va unga amal qilish maqsadga muvofiqroqdir va muvaffaqiyat Alloh huzuridadir. " <ref name="إعلام الموقعين-136">{{Kitob manbasi|author=ابن قيم الجوزية|title=كتاب إعلام الموقعين عن رب العالمين، يفتي المفتي بما يعتقد أنه الصواب وإن كان خلاف مذهبه (على موقع إسلام ويب)|url=https://islamweb.net/ar/library/index.php?page=bookcontents&ID=515&idfrom=597&idto=694&flag=0&bk_no=34&ayano=0&surano=0&bookhad=0|page=136|year=1411هـ - 1991م|publisher=دار الكتب العلمية|location=بيروت-لبنان}}</ref><ref>{{Kitob manbasi|author=صالح بن أحمد الشامي|title=كتاب ابن قيم الجوزية الداعية المصلح والعالم الموسوعي|url=https://ia902502.us.archive.org/29/items/WAQ103461/103461.pdf|page=103-104|year=1429هـ/2008م|edition=الأولى|publisher=دار القلم|location=دمشق-سوريا}}</ref>
== Manbalar ==
* 1: المدرسة الجوزية هي من أشهر مدارس الحنابلة [[Damashq|بدمشق]]، سُميت بذلك نسبةً إلى واقفها [[Ibn al-Javziy|ابن الجوزي]]. تقع في البزورية المُسمى قديمًا سوق القمح<ref>منادمة الأطلال، لعبد القادر بن أحمد بن مصطفى بدران الحنبلي، صـ 227، الطبعة الثانية سنة 1379 هـ.
</ref>.
* 2: إبراهيم بن أحمد بن هلال بن بدر، الحنبلي، ولد سنة [[688 hijriy|688 هـ]]، واشتغل على [[Ibn Taymiya|ابن تَيْمِيَّة]] [[Ibn Az-Zamalkaniy|وابن الزملكاني]]، ومهر وتقدم في الفتيا، ودرَّس في المدرسة الحنبلية عوضاً عن ابن تَيْمِيَّة لَمَّا سُجِن، توفي سنة [[741 hijriy|741 هـ]].
* 3: محمد بن جميل بن عمر بن محمد الشطي، فقيه، فرضي، مؤرخ، ناثر، ناظم، توفي سنة [[1379 hijriy|1379 هـ]].
* 4: عدَّ [[Muhammad Rashid Rido|محمد رشيد رضا]] في مجلة المنار كلًا من [[Ibn Taymiya|ابن تيمية]] وابن القيم [[Ulamolar fikriga koʻra Islomda bid'atchilar roʻyxati|كمجددين]] في آخر [[Hijriy 7-asr|القرن السابع]] وأول [[Hijriy 8-asr|الثامن]] الهجريين<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=مجددو القرون السابقة في الدين والدنيا، مجلة المنار، تصدير التاريخ، العدد رقم (1)، جمادى الآخرة 1350 هـ 3 أكتوبر 1931م|url=http://archive.sakhrit.co/newPreview.aspx?PID=2597211&ISSUEID=3516&AID=95987|qaralgan sana=27 ربيع الثاني 1439هـ}}</ref>.
[[Turkum:1350-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:1349-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Damashqda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1292-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:MU1 xatolari: sanalar]]
097k3rf1qya8dm3kvhjkb9ujy5tnj5m
6197715
6197714
2026-07-07T16:24:31Z
Sherzod11W
273619
6197715
wikitext
text/x-wiki
{{Dindor biografiyasi bilgiqutisi
| religion = [[Islom]]
| name = Ibn Qoyyim al-Javziya
| birth_place = [[Damashq]], [[Mamluklar davlati]] (hozirgi [[Suriya]])
| birth_date = {{tugʻilgan sanasi|1292|01|29}} (hijriy 691-yil)
| death_date = {{vafot sanasi va yoshi|1350|09|15|1292|01|29}} (hijriy 751-yil)
| death_place = [[Damashq]], [[Mamluklar davlati]] (hozirgi [[Suriya]])
| era = [[Islom oltin davri]]
| region = [[Shom]]
| jurisprudence = [[Hanbaliylik]]
| main interests = [[Fiqh]], [[aqida]], [[hadis]], [[zohid|zohidlik]]
| occupation = [[Ulamo]], [[faqih]], [[muhaddis]]
| image = تخطيط ابن القيم.png
}}
'''Ibn Qoyyim al-Javziya''' (toʻliq ismi: '''Abu Abdulloh Shamsiddin Muhammad ibn Abu Bakr ibn Ayub ibn Saʼd ibn Har az-Zuaʼi ad-Dumshashiy al-Hanabliy'''; (1292-yil 29-yanvar – 1350-yil 15-sentyabr; hijriy 691-yil – 751-yil) – faqih, [[Muhaddis|hadis]] olimi, [[Tafsir|tarjimon]], [[Ijtihod|mujtahid]] [[Ulamo|musulmon olimi]] va hijriy VIII asrning birinchi yarmidagi [[Hanbaliylik|hanbaliy mazhabining]] koʻzga koʻringan imomlaridan biri hisoblanadi.
Ibn al-Qoyyim [[Hanbaliylik|hanbaliy mazhabida]] oʻsgan. Uning otasi „Abu Bakr ibn Ayub Az-Zariy“ „Javziya hanbaliy mazhabi“ning mudiri boʻlib, [[Oʻsmirlik|katta boʻlib]], shayx [[Ibn Taymiya]] bilan aloqada boʻlgach, uning ilmiy hayotida oʻzgarishlar yuz berdi. U oʻz ijtihodi orqali fatvolar berib hanbaliy mazhabidagi turli masalalarni ochiqlagan olimdir. Oʻz ijtihodlarida [[Hadis|sunnat]], keyin [[Sahoba|sahobalarning]] fikrlari va [[Salaf|salaflarning]] taʼsiriga koʻra fikr bildirgan. Ulamolar uni [[Ijtihod|mujtahidlardan]] deb bilishgan.
Ibn al-Qoyyim hijriy 691-yilda ([[1292|milodiy 1292]]-yilga toʻgʻri keladi) tugʻilgan. U [[Damashq]] shahrida ulgʻayib, yoshligidan ilm izlashga kirishgan. U koʻplab shayxlardan turli ilmlarni oʻrgangan. [[Ibn Taymiya]] [[Tafsir|shayxlarining]] eng [[Arab tili|koʻzga]] koʻringanlaridan biri edi. U bilan [[Hadis|hijriy]] 712-yil ([[1313]] yilda) uchrashgan, keyinchalik [[728]]- ([[1328]]-) yil vafotigacha u bilan birga [[Fiqh|boʻlgan]]. U bilan oʻtkazgan vaqt mobaynida undan koʻp ilm oldi, taʼlimotini kengaytirdi, uni qoʻllab-quvvatladi, kitoblarini takomillashtirdi. U bilan 17 yil birga yashadi. Ibn Qoyyim al-Javziya hijriy 743- yilda „Javziyya maktabi“da imomlikka kirgan va „Sadriyan maktabi“da dars bergan.
Ibn Qoyyim shayxning qabrlarini ziyorat qilishi tufayli, Amir bilan sayohat qilishni rad etgani uchun hijriy 726-(milodiy [[1326|1326-yil)]] [[Shaʼbon|Shaʼbon]] oyida [[Ibn Taymiya]] bilan birga qamoqqa tashlangan va ancha vaqt kuch bilan ushlab turilgan. Keyinchalik shu tufayli sogʻligda koʻplab muammolar paydo boʻlgan. U hijriy 728-yil zilhijja oyining 20- kunida ozod qilindi, bu vaqtda Ibn Taymiya vafot etgandi. Tarixchilar u zot qozilar bilan muammolarga duch kelganini, jumladan, hijriy 746- yilning [[Rabiulavval|robiyul avval]] oyida tahlilchisiz otlar oʻrtasida poyga oʻtkazish joiz degan fatvosi tufayli koʻplab muammolar vujudga kelgan. Bir soʻz bilan uchta taloq bir taloq hisoblanadi, degan fatvosi tufayli qozilar bilan ham muammolarga duch kelgan. Hijriy 751-yil 13 rajabda oltmish yoshida vafot etdi va [[Damashq|Damashqdagi]] Bob as-Sagʻir qabristoniga dafn qilindi.
Ibn al-Qayyim [[Aqida|taʼlimotida]] Ibn Taymiyaning usulidan foydalangan. [[Usul al-Fiqh|Usul al-fiqh]], uning kelib chiqishi, hadis terminologiyasi va boshqa masalalarda ham alohida fikrlarga ega edi. U nasriy sheʼrlari bilan bir qatorda [[aqida]][[Fiqh|, fiqh]] [[Tafsir|, tafsir]], taʼrif, [[Sintaksis|nahvga]] oid asarlari bilan mashhur.
Ibn Qayyim al-Javziya oʻz davrida katta mujtahid imomlar qatoridan boʻlib koʻplab shogirtlar yetishtirgan, u kishining koʻplab usullari keng miqiyosda foydalanilgan. Uning taʼsiri keyinchalik [[Islom dunyosi|islom olamining]] asosiy yerlarida shayxi [[Ibn Taymiya]] taʼlimoti kabi ahamiyatga ega boʻldi. Hijriy XII asrda paydo boʻlgan Muhammad ibn Abdulvahhob harakati Ibn Taymiya daʼvatining davomi hisoblanadi. Muhammad ibn Abdulvahhob uning ilmiy qarashlarini davom ettirib koʻplab talabalarni oʻziga jalb qilgan. Uning kitoblariga va Ibn al-Qoyyim kitoblarining nashr ettirib, mamlakat boʻyicha tarqtilishiga ham koʻp harakat qilgan. Hindiston yarim orolida ham ularning kitoblarining taʼsiri koʻplab ilm talabalarida namoyon boʻldi va ularning kitoblari u yerdagi olimlar tomonidan nashr etildi.
== Oilasi ==
=== Uning ismi va nasli ===
[[Fayl:أبو_بكر_قيم_الجوزية.png|thumb| Ibn al-Qayyimning otasi Abu Bakr Qayyim al-Javziya undan diniy farz ilmini oʻrgangan.]]
U:"<span>Al</span> -Zari’i Zaraa (bugungi kunda Izroʻi deb ataladi), keyin Al-Dimashqi Al-Hanbaliy shahridan<ref name="ia801307.us.archive.org">{{Kitob manbasi|author=[[ابن رجب الحنبلي|عبد الرحمن بن أحمد بن رجب الحنبلي]]|title=كتاب الذيل على طبقات الحنابلة، الجزء الخامس من سنة 701 إلى سنة 751هـ|url=https://ia801307.us.archive.org/3/items/FP62515/05_62519.pdf|page=170-171|year=1425هـ/2005م|publisher=مكتبة العبيكان|location=الرياض-السعودية}}</ref><ref>{{Kitob manbasi|author=[[شمس الدين الذهبي]]|title=كتاب ذيول العبر في خبر من غبر، الجزء الرابع من سنة 701 إلى سنة 764|url=https://ia802700.us.archive.org/0/items/FP72833/04_72836.pdf|page=155|year=1405هـ/1985م|publisher=دار الكتب العلمية|location=بيروت-لبنان}}</ref><ref>{{Kitob manbasi|author=[[ابن العماد الحنبلي]]|title=كتاب شذرات الذهب في أخبار مَن ذهب، المجلد الثامن من سنة 701 إلى سنة 800هـ|url=https://ia800902.us.archive.org/23/items/WAQ8335/shda08.pdf|page=287|year=1413هـ/1992م|publisher=دار ابن كثير|location=دمشق-سوريا}}</ref><ref>{{Kitob manbasi|author=[[ابن حجر العسقلاني]]|title=كتاب الدرر الكامنة في أعيان المائة الثامنة، السفر الثاني|url=http://ia600505.us.archive.org/22/items/waq11884/02_11885.pdf|page=326|year=1349هـ|publisher=[[دائرة المعارف العثمانية]]|location=[[حيدر آباد]]}}</ref>. Siddiqxon al-Qunujiyning „Toj kiygan toj“ kitobida, nasli „Ad-Dari“dan ekanini keltiradi<ref>{{Kitob manbasi|author=[[محمد صديق خان|محمد صديق حسن خان القنوجي البخاري (المتوفى سنة: 1308هـ/1890م)]]|title=كتاب التاج المكلل من جواهر مآثر الطراز الآخر والأول|url=https://ia802506.us.archive.org/11/items/WAQ86644/86644.pdf|page=409|year=1428هـ/2007م|publisher=وزارة الأوقاف والشؤون الإسلامية|location=قطر}}</ref>. Bakr ibn Abdulloh Abu Zayd esa bu xato, balki meʼyorlashtirishdir, deb taʼkidlagan.[[Ibn Kasir|Ibn Kasir Al-Dimashqiyning]] [[Al-bidoya val-nihoya|"Al-bidoya val-nihoya]]" kitobida kelganga maʼlumotga koʻra, otasi „Zariy“ naslidan boʻlgan<ref name="ابن كثير-110">{{Kitob manbasi|author=[[ابن كثير الدمشقي|ابن كثير]]|title=كتاب البداية والنهاية-ج14|url=https://ia800206.us.archive.org/27/items/FP158116/14_158122-2.pdf|page=110|year=1410هـ/1990م|publisher=مكتبة المعارف|location=بيروت-لبنان}}</ref> Abu Zayd ham bu xato ekanligini taʼkidlaydi va ehtimol bu normallashtirish deb hisoblaydi<ref>{{Kitob manbasi|author=[[بكر بن عبد الله أبو زيد]]|title=كتاب ابن قيم الجوزية حياته آثاره موارده|url=|page=20|year=|publisher=دار العاصمة|location=الرياض-السعودية}}</ref>.
Shamsiddin Muhammad '''Ibn Qoyyim al-Javziya''' unvoni bilan mashhur boʻlib, u qisqartmasi '''Ibn al-Qoyyim''' deb ataladi. Tarjimai hol olimlarining kitoblari uning bu ism bilan mashhur boʻlishiga otasi Abu Bakr boʻlganligi sabab boʻlgan, degan fikrga qoʻshiladilar. Ayyub az-Zariy bir muddat [[Damashq]] shahrida joylashgan „Javziyya maktabi“ning mudiri boʻlgan va u „Qayyim al-Javziya“ deb atalgandan keyin mashhur boʻlgan va uning avlodlari undan keyin shu nom bilan mashhur boʻlgan. Uning tarjimonlari, shu jumladan shogirdlari ham bu ismni „Ibn Qoyyim al-Javziya“ deb ishlatishgan. Ular orasida Ibn Rajab al-Hanbaliy, as-Safdiy [[Ibn Kasir|, Ibn Kasir va]] [[Zahabiy|az-Zahabiy]] bor. Uning ismining qisqartmasi Ibn Al-Qoyyim bugungi kunda keng tarqalgan va eng mashhurdir. U Ibn Hajar al-Asqaloniy va Jaloliddin as-Suyutiy [[Ibn Hajar al-Asqaloniy|kabi]] olimlar bilan yaxshi tanish edi<ref name="ابن كثير-110"/><ref>{{Kitob manbasi|author=[[بكر بن عبد الله أبو زيد]]|title=كتاب ابن قيم الجوزية حياته آثاره موارده|url=|page=23-26|year=|publisher=دار العاصمة|location=الرياض-السعودية}}</ref>.
„Al-Qayyim“ oilasi ziyolilar oilasi edi. Uning otasi Abu Bakr ibn Ayyub ibn Saad Az-Zariy [[Damashq|Damashqdagi]] „Al-Javziya maktabi“ning mudiri boʻlib, oʻgʻli Ibn al-Qoyyim dastlabki diniy bilimlarni oʻz otasidan oʻzlashtirgan. Uning ukasi Abu al-Faraj Zayniddin Abdurrahmon ibn Abu Bakr ibn Ayub az-Zoriy hijriy 693-yilda tugʻilgan boʻlib, u akasi Ibn al-Qayyimdan ikki yosh kichik edi. U ham olim edi va Ibn Rajab uning shogirdlaridan boʻlib, oʻzining shayxi soʻnggi roviylardan rivoyat qilgan kamyob kishilardan edi. Shuningdek, uning oilasidan jiyani Imodaddin Abu al-Fidoʻ Ismoil bin Zayniddin Abdurrahmon boʻlib, u amakisi Ibn al-Qoyyim vafotidan soʻng undan meros qolgan kutubxonaning koʻp qismini qoʻlga kiritgan, u 799-yilda vafot etgan. Tarjimonlik qilgan oʻgʻillari orasida oʻgʻli Sharofiddin va Jamoliddin Abdulloh olim va notiq boʻlgan, otasi vafotidan keyin sadr maktabida dars bergan, 756-yili 33 yoshida vafot etgan. Oʻgʻli Burhoniddin Ibrohim [[Sintaksis|fatvolar]] bergan mujtahidlardan boʻlib, sadr maktabida dars bergan. Vafoti hijriy 767-yil<ref>{{Kitob manbasi|author=جمال بن محمد السيد|title=كتاب ابن قيم الجوزية وجهوده في خدمة السنة النبوية وعلومها|url=https://shamela.ws/browse.php/book-11401/page-109|page=90 إلى 95|year=1424هـ/2004م|publisher=عمادة البحث العلمي بالجامعة الإسلامية|location=المدينة المنورة-السعودية|chapterurl=http://shamela.ws/browse.php/book-11401/page-109|access-date=2023-06-20|archive-date=2018-01-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20180111164922/http://shamela.ws/browse.php/book-11401/page-109}}</ref><ref>{{Kitob manbasi|author=[[بكر بن عبد الله أبو زيد]]|title=كتاب ابن قيم الجوزية حياته آثاره موارده|url=|page=38 إلى 40|year=|publisher=دار العاصمة|location=الرياض-السعودية}}</ref>.
=== Tugʻilishi ===
Tarjimai hol olimlari Ibn al-Qayyim 691-hijriy ([[1292|1292-milodiy)]] yilda tugʻilgan, degan fikrga qoʻshiladilar va u oʻzining " Al-Vafi Bal-Vafiyat " kitobida oʻzining aniq tugʻilgan sanasini " Salahaddin as-Safodiy " deb koʻrsatgan. Shuning uchun u [[1292|1292-yil]] [[28-yanvar|28 yanvarga]] toʻgʻri keladigan hijriy 691 yil Safar oyining 7- kunida tugʻilganligini koʻrsatdi<ref>{{Kitob manbasi|author=[[صلاح الدين الصفدي]]|title=كتاب الوافي بالوفيات، الجزء الثاني (محمد بن إبراهيم بن عمر - محمد بن الحسين بن محمد)|url=http://ia800509.us.archive.org/9/items/FP49931/wafiw02.pdf|page=195|year=1420هـ/2000م|publisher=دار إحياء التراث العربي|location=بيروت-لبنان}}</ref>. Undan keyin " Ad-Dovudiy ", <ref>{{Kitob manbasi|author=الحافظ شمس الدين محمد بن علي بن أحمد الداوودي|title=كتاب طبقات المفسرين، الجزء الثاني|url=http://ia800607.us.archive.org/8/items/waq4131waq/02_4132.pdf|page=94|year=1403هـ/1983م|publisher=دار الكتب العلمية|location=بيروت-لبنان}}</ref>, " Jaloliddin As-Suyutiy "<ref>{{Kitob manbasi|author=[[جلال الدين السيوطي]]|title=كتاب بغية الوعاة في طبقات اللغويين والنحاة، الجزء الأول|url=https://ia802902.us.archive.org/13/items/FP12042/01_12042.pdf|page=62|year=1384هـ/1964م|publisher=مطبعة عيسى البابي الحلبي|location=}}</ref> va " Ibn Tagʻriy Bardiy "<ref>{{Kitob manbasi|author=[[ابن تغري|ابن تغري بردي]]|title=كتاب المنهل الصافي والمستوفى بعد الوافي، الجزء التاسع|url=http://ia800607.us.archive.org/2/items/waq38101_211/09_125261.pdf|page=241|year=1423هـ/2002م|publisher=مطبعة دار الكتب والوثائق القومية|location=القاهرة-مصر}}</ref>. kabi asarlarda ham shu sana koʻrsatilgan.
Ibn Qayyum koʻplab manbaalarda Izra shahrida tugʻilganliklari haqida maʼlumotlar keltirilgan. Ammo, ayrim tarixchi olimlar uning tugʻilgan yeri Damashq ekanligini takidlashgan.
=== Uning ilmga boʻlgan talabi va uning ustozlari ===
Ibn al-Qayyim erta yoshda, xususan, tarixchilar taʼkidlaganidek, yetti yoshida ilm izlay boshlagan<ref>{{Kitob manbasi|author=[[بكر بن عبد الله أبو زيد]]|title=كتاب ابن قيم الجوزية حياته آثاره موارده|url=|page=49|year=|publisher=دار العاصمة|location=الرياض-السعودية}}</ref>. U koʻp shayxlardan, jumladan, otasi Abu Bakr ibn Ayyub dastlabki ilmlarni olgan Ibn Abdul Daim va [[Ibn Taymiya|Ahmed ibn Abdul]] kabi olimlardan saboq olgan. [[Ibn Taymiya|Halim Ibn Taymiya]]<nowiki/>dan [[Tafsir]], [[Hadis]], [[Fiqh]], nizom va ikki asos: ([[Usul ad-DIN|Usulud din]] va [[Usul al-Fiqh|Usul al-fiqh]]) va nutq ilmini oʻrgangan. [[Damashq|Damashqda]] ibn Taymiyadan vafot etgunga qadar (728- (1328-) yili vafot etgan) oʻn yetti yil davomida dars olgan. Ibn Taymiyaning valisi shunday degan: "Unga yoshi hali kichiklik vaqtidan bobosi al-Majdning muharriridan, „al-Mahsul“dan va „al-Ahkom“ kitoblaridan oʻqib berardi. as-Saif al-Amidiy tomonidan yozilgan kitoblarni va qirq hadis (Arbayina) va al-Mus’haldan va boshqa koʻplab asarlarini oʻqib berardi."<ref>{{Kitob manbasi|author=[[صلاح الدين الصفدي]]|title=كتاب الوافي بالوفيات، الجزء الثاني (محمد بن إبراهيم بن عمر - محمد بن الحسين بن محمد)|url=http://ia800509.us.archive.org/9/items/FP49931/wafiw02.pdf|page=196|year=1420هـ/2000م|publisher=دار إحياء التراث العربي|location=بيروت-لبنان}}</ref>
U juda erta yoshida, olti-etti yoshida Ahmad bin Abdurrahmon an-Nabulsiydan qilingan rivoyatlarni eshitib yodlagan. Kamoliddin Ahmad ibn Muhammad ibn ash-Shiroziydan usul fanlarini oʻzlashtirgan. Zamonasini mujtahid olimlaridan boʻlgan Al-Majd al-Harroniydan ilm eshitib, undan fiqh ilmini oʻrgandi, unga " Muxtasar Abu al-qosim al-Xarqiy "ni va Ibn Qudomaning „ Al-Muqni ’“ kitoblarini oʻqib, keyinchalik yodlab topshirdi va undan saboq oldi. Ibn Qudomaning „Ar-Ravda“ asarini qolgan kitoblarga nisbatan mukammalroq oʻzlashtirdi. Va u Ismoil Abi Al-Fida bin Yusuf bin Maktum Al-Qaisi, Ayyub Zayniddin bin Niʼma al-Kahhal, Al-Bahoa bin Asaker va Al-Hakim Sulaymon Taqi Al-samiyadan qolgan jild kitoblarni oʻzlashtirdi. Ad-Din ibn Hamza ibn Qudama al-Maqdisiy, Sharofiddin ibn Taymiya, Aladdin al-Kindi al-Vadadan fiqh ilmini oʻrgangan. U arab va fiqh ilmini Muhammad Shamsiddin ibn Abu Fath al-Baalbakiydan oldi. Uning koʻplab masalalari va tanlovlarida, " Jamoliddin al-Moziy " va Ibn al-Qayyim koʻplab kitoblarida, xususan, hadis va roviylarda unga tayanib, undan iqtibos keltirganlar. Uni: „shayximiz“ va u „Muhammad ibn Usmon al-Xaliliy“ mujtahid olim deb ulugʻlashgan<ref>{{Kitob manbasi|author=[[بكر بن عبد الله أبو زيد]]|title=كتاب ابن قيم الجوزية حياته آثاره موارده|url=|page=161 إلى 178|year=|publisher=دار العاصمة|location=الرياض-السعودية}}</ref>.
== Uning tarjimai holi ==
=== Unga oʻrgatish ===
Ibn al-Qayyimning tarixini oʻrgangan olimar „Javziya mazhabi“da uning imomlik qilganliklarini [[zikr]] qiladilar. Ibn [[Ibn Kasir|Kasir]] u haqida: „U Javziyaning imomi va u qadriyatlarining farzandi“, deydi. Ibn Kasir ham 736-hijriy yil voqealari, Ibn al-Qayyimning Damashqdagi masjiddagi xutbasi haqida rivoyat qilib shunday deydi: „Rajab oyi kirishidan avval Najm al-Masjidda [[juma namozi]] oʻqildi. Unda imom Shayx Shamsiddin ibn Qayyim Javziya vaʼz qildi.“<ref>{{Kitob manbasi|author=[[ابن كثير الدمشقي|ابن كثير]]|title=كتاب البداية والنهاية-ج14|url=https://ia800206.us.archive.org/27/items/FP158116/14_158122-2.pdf|page=174|year=1410هـ/1990م|publisher=مكتبة المعارف|location=بيروت-لبنان}}</ref> Ibn Badron Ibn al-Qayyimning birinchi boʻlib unga vaʼz qilganligini eslatib oʻtadi<ref>{{Kitob manbasi|author=[[عبد القادر بن بدران الدمشقي|عبد القادر بن أحمد بن مصطفى بن عبد الرحيم بن محمد بدران (المتوفى: 1346هـ)]]|title=كتاب منادمة الأطلال ومسامرة الخيال|url=https://shamela.ws/browse.php/book-6710/page-375|page=376|edition=الثانية|year=1985م|publisher=المكتب الإسلامي|location=بيروت-لبنان|chapterurl=http://shamela.ws/browse.php/book-6710/page-375|access-date=2023-06-20|archive-date=2018-01-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20180109064212/http://shamela.ws/browse.php/book-6710/page-375}}</ref>.
Ibn Qayyumning hayot faoliyatini oʻrgangan tarixchilarni keltirishicha hayotining aksar qismini muallimlikda oʻtkazganligi haqida aytarli maʼlumotlar keltirilmagan, faqat uning shogirdi Ibn Rajabning taʼlimoti [[Ibn Taymiya|shayxi]] [[Ibn Taymiya|Ibn Taymiya,]] Al-Hadiy va boshqalarning ustozligidan boshlanganligini eslatib oʻtgan<ref name="مولد تلقائيا1">{{Kitob manbasi|author=[[ابن رجب الحنبلي|عبد الرحمن بن أحمد بن رجب الحنبلي]]|title=كتاب الذيل على طبقات الحنابلة، الجزء الخامس من سنة 701 إلى سنة 751هـ|url=https://ia801307.us.archive.org/3/items/FP62515/05_62519.pdf|page=173-174|year=1425هـ/2005م|publisher=مكتبة العبيكان|location=الرياض-السعودية}}</ref>.
Bir qator tarixchilar, jumladan uning shogirdlari [[Ibn Kasir]], Ibn Rajab<ref name="مولد تلقائيا1"/> [[Zahabiy|va Az-Zahabiylar]] Ibn Qayyim Sadriya maktabida tahsil olganliklari haqida maʼlumot beradilar. 743-hijriy Ibn Ayyub az-Zoriy, al-Javziya imomi<ref>{{Kitob manbasi|author=[[ابن كثير الدمشقي|ابن كثير]]|title=كتاب البداية والنهاية-ج14|url=https://ia800206.us.archive.org/27/items/FP158116/14_158122-2.pdf|page=202|year=1410هـ/1990م|publisher=مكتبة المعارف|location=بيروت-لبنان}}</ref> Hofiz as-Saxoviyning xabar berishicha, Ibn al-Qayyim imomlarga foyda keltirgan va turli joylarda tahsil olgan<ref>{{Kitob manbasi|author=[[بكر بن عبد الله أبو زيد]]|title=كتاب ابن قيم الجوزية حياته آثاره موارده|url=|page=67|year=|publisher=دار العاصمة|location=الرياض-السعودية}}</ref>.
=== Ibn Taymiya bilan aloqasi ===
[[Fayl:تخطيط_كلمة_ابن_تيمية.png|thumb| Ibn al-Qayyim hijriy 712 / [[1313]] yildan boshlab 728 / [[1328|1328-yil]] vafotigacha oʻz shayxi Ibn Taymiyaga ergashdi.]]
[[Ibn Taymiya]] Ibn al-Qayyimga katta taʼsir koʻrsatdi va u uning madaniyati va taʼlimotining shakllanishiga katta yordam berdi. Ibn Taymiya Misrdan [[Damashq|Damashqqa]] qaytgan yil ular yaqindan tanishishdi, keyinchalik Ibn al-Qayyim uning kengashiga qoʻshildi, to 728 hijriy / [[1328|1328 milodiy]] vafotigacha undan koʻp ilm oldi, dunyoqarashini kengaytirdi. Uning taʼlimotini qoʻllab-quvvatladi va kitoblarini takomillashtirdi va u bilan aloqada boʻlgan davri taxminan oʻn etti yil edi. [[Ibn Hajar al-Asqaloniy|Ibn Hajar Asqaloniy]] bu borada shunday deydi: "U oʻz kitoblarini, yaʼni Ibn Taymiyaning kitoblarini takomillashtirish va ilmini yoyish va koʻp gaplarida uni qoʻllab-quvvatlagan zotdir. [[Ibn Kasir]] esa Ibn al-Qayyim rivoyat qilgan hadislarida shunday deydi: „U olti yuz toʻqson birinchi yilida tugʻilgan, hadisni eshitgan va ilm bilan ishlagan, turli ilmlarda, xususan, aqida ilmida ustun boʻlgan. Tafsir, hadis va ikki asl ilmlarda ham koʻplab bilimlarni egallagan edi. Toki Shayx vafot etguncha va undan yetarli ilm oldi va koʻplab sanʼatlarda shuning oʻz sohasida yagona boʻldi“<ref name="مولد تلقائيا2">{{Kitob manbasi|author=[[ابن كثير الدمشقي|ابن كثير]]|title=كتاب البداية والنهاية-ج14|url=https://ia800206.us.archive.org/27/items/FP158116/14_158122-2.pdf|page=234|year=1410هـ/1990م|publisher=مكتبة المعارف|location=بيروت-لبنان}}</ref>.
{| style=" ; background-color:transparent; margin:auto auto;"
| class="main-beyt" |
<span class="beyt">يا قوم والله [[العظيم (أسماء الله الحسنى)|العظيم]] نصيحة</span>
| style="width:2em;" |
| class="main-beyt" |<span class="beyt">من مشفق وأخ لكم معوان</span>
|-
| class="main-beyt" |
<span class="beyt">جربت هذا كله ووقعت في</span>
| style="width:2em;" |
| class="main-beyt" |<span class="beyt">تلك الشباك وكن ذا طيران</span>
|-
| class="main-beyt" |
<span class="beyt">حتى أتاح لي [[الإله (أسماء الله الحسنى)|الإله]] بفضله</span>
| style="width:2em;" |
| class="main-beyt" |<span class="beyt">من ليس تجزيه يدي ولساني</span>
|-
| class="main-beyt" |
<span class="beyt">[[ابن تيمية|حبر]] أتى من أرض حران فيا</span>
| style="width:2em;" |
| class="main-beyt" |<span class="beyt">أهلا بمن جاء من [[حران (تركيا)|حران]]</span>
|-
| class="main-beyt" |
<span class="beyt">فالله يجزيه الذي هو أهله</span>
| style="width:2em;" |
| class="main-beyt" |<span class="beyt">من [[الجنة في الإسلام|جنة المأوى]] مع الرضوان</span>
|-
| class="main-beyt" |
<span class="beyt">أخذت يداه يدي وسار فلم يرم</span>
| style="width:2em;" |
| class="main-beyt" |<span class="beyt">حتى أراني مطلع الإيمان</span>
|-
| class="main-beyt" |
<span class="beyt">ورأيت أعلام [[المدينة المنورة|المدينة]] حولها</span>
| style="width:2em;" |
| class="main-beyt" |<span class="beyt">نزل الهدى وعساكر القرآن</span>
|-
| class="main-beyt" |
<span class="beyt">ورأيت آثارا عظيما شأنها</span>
| style="width:2em;" |
| class="main-beyt" |<span class="beyt">محجوبة عن زمرة العميان</span>
|}
Ibn Taymiya bilan yaqin aloqada boʻlgani, uning taʼlimotini qoʻllab-quvvatlagani va unga amal qilgani uchun Ibn al-Qayyim koʻp tazyiqlarga uchradi. U Ibn Taymiyaning fikrlarini qoʻllab-quvvatlagan va targʻib qilgan, keyinchalik shuning oqibatida zindonga tashlangan<ref>{{Kitob manbasi|author=عوض الله حجازي|title=كتاب ابن القيم وموقفه من التفكير الإسلامي|url=|page=40-41|year=1392هـ/1972م|publisher=مجمع البحوث الإسلامية|location=مصر}}</ref>. Ibn Taymiya vafot etgab zindondalik vaqti ham u bilan birga edi, [[Ibn Hajar al-Asqaloniy|Ibn Hajar]] esa uni xoʻrlab, tuya ustida qiynoqqa solganidan soʻng hibsga olingani va faqat Ibn Taymiya vafotidan keyin ozod qilinganini zikr qiladi<ref name="بكر-136">{{Kitob manbasi|author=[[بكر بن عبد الله أبو زيد]]|title=كتاب ابن قيم الجوزية حياته آثاره موارده|url=|page=136-137|year=|publisher=دار العاصمة|location=الرياض-السعودية}}</ref>.
Bakr ibn Abdulloh Abu Zayd aytadilar: „ Ibn Qayyumning toliblik davrida Shayxi Ibn Taymiya bilan qilgan bahslari, bergan savollari ularga berilgan javoblar yigʻilib bir jild kitob qilinganda edi, u bebaho manfaatlar va ilm nozikliklari bilan toʻldirilgan goʻzal jildda chiqqan boʻlar edi. Xudo biladi.“<ref name="بكر-136"/>
=== Qabrlarni ziyorat qilish uchun sayohat qilish masalasi ===
Ibn al-Qayyim [[Islomda Ibrohim|Ibrohim paygʻambar (Xevron)]] qabrini ziyorat qilish joiz emasligini takidlab aytganligi uchun zindonga tashlanadi. Imomi [[Zahabiy]] shunday degan: „U bir muddat zindonda boʻldi va janoblarga egarni inkor qilgani uchun zarar koʻrdi“<ref>{{Kitob manbasi|author=[[شمس الدين الذهبي|محمد بن أحمد بن عثمان بن قايماز الذهبي شمس الدين أبو عبد الله]]|title=المعجم المختص بالمحدثين|url=http://ia600209.us.archive.org/7/items/waq1281/1281.pdf|page=269|year=1408هـ/1988م|edition=الأولى|publisher=مكتبة الصديق|location=الطائف-السعودية}}</ref>. Ayrim tarixchilar bu qamoqxona voqeasini u oʻz shayxi [[Ibn Taymiya]] bilan bir yerda boʻlishni istaganinuchun amalga oshirganligininaytishadi<ref>{{Kitob manbasi|author=جمال بن محمد السيد|title=كتاب ابن قيم الجوزية وجهوده في خدمة السنة النبوية وعلومها|url=https://shamela.ws/browse.php/book-11401/page-110|page=131|year=1424هـ/2004م|publisher=عمادة البحث العلمي بالجامعة الإسلامية|location=المدينة المنورة-السعودية|chapterurl=http://shamela.ws/browse.php/book-11401/page-110|access-date=2023-06-20|archive-date=2018-06-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20180625185831/http://shamela.ws/browse.php/book-11401/page-110}}</ref>. Ibn Qoyyim hijriy 726- yilda Shaʼbon oyining 16- kunida hibsga olindi. [[Shaʼbon|Shaʼbon]] oyining oʻrtalarida Shofeʼiy qozilari qozisi bir guruh sahobalarini Al-azharga qamoqqa tashlashni buyuradi<ref>{{Kitob manbasi|author=[[ابن كثير الدمشقي|ابن كثير]]|title=كتاب البداية والنهاية-ج14|url=https://ia800206.us.archive.org/27/items/FP158116/14_158122-2.pdf|page=123|year=1410هـ/1990م|publisher=مكتبة المعارف|location=بيروت-لبنان}}</ref>. Ibn al-Qayyimning qamoqqa olinishi sababi Ibn Taymiyaning qamoqqa olingani bilan bir xil edi, shuning uchun u qasrda uning yoniga qamalgan edi, lekin ular alohida xonalarga joylashtirilgan edi<ref>{{Kitob manbasi|author=[[ابن رجب الحنبلي|عبد الرحمن بن أحمد بن رجب الحنبلي]]|title=كتاب الذيل على طبقات الحنابلة، الجزء الخامس من سنة 701 إلى سنة 751هـ|url=https://ia801307.us.archive.org/3/items/FP62515/05_62519.pdf|page=173|year=1425هـ/2005م|publisher=مكتبة العبيكان|location=الرياض-السعودية}}</ref>.
Taqiiddin al-Maqriziy bu voqea haqida gapira turib Ibn Qayyum hibislanishidan avval qattiq kaltaklanganligini aytadi: "Dushanba kuni shabon oyining oltinchisi – hijriy 726-yil [[Ibn Taymiya|Taqi al- Din Ahmad ibn Taymiya]] va u bilan birga uning ukasi Zayniddin Abdurrahmon Damashq qal’asiga qamalganlar. Shamsuddin Muhammad ibn Abu Bakr ibn Qayyim al-Javziya esa [[Damashq|Damashqda]]<nowiki/>gi targʻibotlari tufayli kaltaklanib, hibisga olingach esa u kishiga koʻp tuhmat qilindi. Buning sababi: Ibn Qayyim al-Javziya [[Quddus|Quddusda]] shafoat va paygʻambarlarga iltijo qilish masalasida soʻzlagan va Paygʻambarimiz [[Al-Masjid an-Nabaviy|masjidini]] niyat qilmay, faqat moʻtabar qabr niyatini inkor qilgan. Ibn Taymiya uch taloq masalasi haqida shunday degan edi: „Ajrim bir taloq bilan boʻlmaydi“, Ibn Qayyumning bu fatvosidan soʻng Shom ulamolari unga qarshi turishdi, oradan ancha vaqt oʻtgach Ibn al-Qayyimdagi haram kitoblari yetib kelgach, bu haqida batafsil bayon qildilar. Taymiya va uning hamrohi Ibn al-Qayyim sultonga, bu haqida radiyya bilan chiqdi, shundan soʻng koʻplab imomlar Ibn Taymiya va uning hamrohiga juda ham yomon munosabatda boʻlishdi. Bu voqealardan soʻng sulton u ikkisini zindonband qilishga buyurdi<ref>{{Kitob manbasi|author=[[تقي الدين المقريزي|أحمد بن علي بن عبد القادر العبيد المقريزي]]|title=كتاب السلوك لمعرفة دول الملوك، الجزء الثالث|url=http://ia802806.us.archive.org/18/items/waq71581/03_71583.pdf|page=89|year=1418هـ/1997م|publisher=دارالكتب العلمية|location=بيروت-لبنان}}</ref>. Ibn Qayyim [[Ibn Taymiya]] vafotidan keyin ozod qilindi, buning sababi Ibn Taymiyaning 728-yil Zulqaʼda oyining 20-kunida qal’adagi zindonida vafot etganligidir. Hijriy<ref>{{Kitob manbasi|author=[[ابن كثير الدمشقي|ابن كثير]]|title=كتاب البداية والنهاية-ج14|url=https://ia800206.us.archive.org/27/items/FP158116/14_158122-2.pdf|page=140|year=1410هـ/1990م|publisher=مكتبة المعارف|location=بيروت-لبنان}}</ref> Ibn al-Qayyim Zulhijja oyining 20-kuni seshanba kuni ozodlikka chiqdi<ref>{{Kitob manbasi|author=جمال بن محمد السيد|title=كتاب ابن قيم الجوزية وجهوده في خدمة السنة النبوية وعلومها|url=https://shamela.ws/browse.php/book-11401/page-110|page=128|year=1424هـ/2004م|publisher=عمادة البحث العلمي بالجامعة الإسلامية|location=المدينة المنورة-السعودية|chapterurl=http://shamela.ws/browse.php/book-11401/page-110|access-date=2023-06-20|archive-date=2018-06-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20180625185831/http://shamela.ws/browse.php/book-11401/page-110}}</ref>.
=== Tanlov masalasi tahlil qilinmagan ===
Ibn Al-Qayyim tahlilchisiz otlar bellashuvi kabi musobaqalarni oʻtkazilishiga ruxsat berish haqida fatvo bergandan soʻng, As-Sabkiy buni inkor etdi. [[Ibn Hajar al-Asqaloniy|Ibn Hajar Asqaloniy]] bu fatvo tufayli unga As-Sabkiy va boshqalar bilan nohush voqealar sodir boʻlganini va bu muammolardan soʻng Ibn Qayyum bu fatvodan qaytganini zikr qiladi va u shunday dedi: „Qozilar [[Rabiulavval|Rabi`ul-avval oyida]], yaʼni hijriy 746-yil As-Subkiy undan chiqargan fatvosini bekor qilishini soʻradi. Musobaqa tahlilchisiz oʻtkazilishi koʻpchilik yuqori tabaqa vakillarini bezovta qila boshlagandan soʻng, jismoniy tazyiqlar oʻtkazilib fatvoni bekor qilinishiga erishdilar, keyinnchalik esa uni va muhokama masalasini rad etishdi<ref>{{Kitob manbasi|author=[[ابن حجر العسقلاني]]|title=كتاب الدرر الكامنة في أعيان المائة الثامنة، السفر الثالث|url=http://ia800505.us.archive.org/22/items/waq11884/03_11886.pdf|page=402-403|year=1349هـ|publisher=[[دائرة المعارف العثمانية]]|location=[[حيدر آباد]]}}</ref>“.
[[Ibn Kasir]] bu voqeani aytib berdi va Ibn al-Qayyim bu borada oʻz shayxi [[Ibn Taymiya]]<nowiki/>ning fikriga koʻra fatvo berganliklari va Ibn Taymiya fikrini tasdiqlovchi ish daftarini tuzganligidan dalolat beruvchi maʼlumotlarni aytib oʻtdilar. Fatvolar Ibn Taymiyaga nisbat berilmasdi, shuning uchun ular bu uning gapi ekanligiga ishonishdi<ref name="جمال بن محمد السيد-129">{{Kitob manbasi|author=جمال بن محمد السيد|title=كتاب ابن قيم الجوزية وجهوده في خدمة السنة النبوية وعلومها|url=https://shamela.ws/browse.php/book-11401/page-108|page=129|year=1424هـ/2004م|publisher=عمادة البحث العلمي بالجامعة الإسلامية|location=المدينة المنورة-السعودية|chapterurl=http://shamela.ws/browse.php/book-11401/page-108|access-date=2023-06-20|archive-date=2018-01-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20180110174549/http://shamela.ws/browse.php/book-11401/page-108}}</ref> Ibn Kasir hijriy 746-yilda sodir boʻlgan voqealarda shunday deydi: „Va musobaqada tahlil qiluvchining holati haqidagi soʻzlari bor edi. Sababi, Shayx Shamsiddin ibn Qayyim al-Javziy bundan oldin unda ish kitobini tuzib, Shayx [[Ibn Taymiya|Taqiiddin ibn Taymiya]] bu boradagi ishlarni qoʻllab-quvvatlagan, keyin bir guruh turklar bu haqda fatvo berishgan ammo, unga nisbat bermagan. Shayx Taqiiddin Ibn Taymiyaga, kimki uni aytdi, deb oʻylasa va bu toʻrt imomga zid boʻlsa, uni rad etadi. Vaziyat Shayx Shamsuddin Ibn Qayyim al-Javziyyaning jamoatchilik fikriga qoʻshilib ketganini koʻrsatdi<ref>{{Kitob manbasi|author=[[ابن كثير الدمشقي|ابن كثير]]|title=كتاب البداية والنهاية-ج14|url=https://ia800206.us.archive.org/27/items/FP158116/14_158122-2.pdf|page=216|year=1410هـ/1990م|publisher=مكتبة المعارف|location=بيروت-لبنان}}</ref>“.
Bakr ibn Abdulloh Abu Zayd oʻzining fatvosidan qaytganiga shubha bilan qaradi: "Tekshirish masalasi koʻrib chiqilmoqda, shuning uchun u isbotlanishi kerak va [[Alloh]] taolo menga buning inkor yoki tasdiq boʻlsin, dalil berishiga umid qilaman. " <ref>{{Kitob manbasi|author=[[بكر بن عبد الله أبو زيد]]|title=كتاب ابن قيم الجوزية حياته آثاره موارده|url=|page=70|year=|publisher=دار العاصمة|location=الرياض-السعودية}}</ref> Hozirda baʼzi boshqa tarixchilar ham buni zikr qilib, u zotning " Olamlar Parvardigori haqida imzo qoʻyuvchilarni xabardor qilish " kitobida bu masalani eslatib oʻtganliklarini va u oʻz fikridan qaytganini tilga olmaganliklarini dalil bilan qayd etishgan<ref name="جمال بن محمد السيد-129"/><ref>{{Kitob manbasi|author=أبي عبد الرحمن عبد المجيد جمعة الجزائري|title=كتاب القواعد الفقهية المستخرجة من كتاب إعلام الموقعين للعلامة ابن قيم الجوزية (رحمه الله)|url=https://ia802503.us.archive.org/15/items/WAQ65583/65583.pdf|page=48|year=1421هـ|publisher=دار ابن القيم - دار ابن عفان|location=}}{{Oʻlikhavola|date=sentabr 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
=== Bir soʻzda uchta taloq masalasi ===
[[Fayl:Shrine_of_Ibn_Qayyim_Al-Jawziyya.jpg|right|thumb| [[Damashq]] shahridagi Ibn Qayyim al-Javziya qabri.]]
Ibn al-Qayyim „[[Ibn Taymiya|Bir]] [[Taloq (shariat)|soʻz]] bilan uchta taloq bitta taloq hisoblanadi“ degan [[Ibn Kasir|fatvo]] chiqargan. Ad-Din as-Subkiy va boshqalar<ref>{{Kitob manbasi|author=[[ابن كثير الدمشقي|ابن كثير]]|title=كتاب البداية والنهاية-ج14|url=https://ia800206.us.archive.org/27/items/FP158116/14_158122-2.pdf|page=235|year=1410هـ/1990م|publisher=مكتبة المعارف|location=بيروت-لبنان}}</ref>. [[Ibn Kasir]] shu sababli unga nima boʻlganini tushuntirmadi va uning taloq masalasidagi fatvosi qozilar bilan muammoga sabab boʻlganini tasdiqlovchi narsa Ibn Kasirning Subkiy va Ibn roziyallohu anhu oʻrtasida boʻlgan yarashuv haqida rivoyat qilgani haqida aytgan. Ibn [[Ibn Kasir|Kasir]] aytadi: "Bosh qozi Taqiiddin al-Subkiy bilan Shayx Shamsiddin ibn Qayyim oʻrtasida murosa boʻldi. al-Javziyya, arablar podshohi shahzoda Sayfiddin ibn Fadl qoʻlida bosh qozi bogʻida va u taloq masalasida koʻp fatvolari uchun tanbeh oldi<ref>{{Kitob manbasi|author=[[ابن كثير الدمشقي|ابن كثير]]|title=كتاب البداية والنهاية-ج14|url=https://ia800206.us.archive.org/27/items/FP158116/14_158122-2.pdf|page=233|year=1410هـ/1990م|publisher=مكتبة المعارف|location=بيروت-لبنان}}</ref><ref>{{Kitob manbasi|author=جمال بن محمد السيد|title=كتاب ابن قيم الجوزية وجهوده في خدمة السنة النبوية وعلومها|url=https://shamela.ws/browse.php/book-11401/page-109|page=130-131|year=1424هـ/2004م|publisher=عمادة البحث العلمي بالجامعة الإسلامية|location=المدينة المنورة-السعودية|chapterurl=http://shamela.ws/browse.php/book-11401/page-109|access-date=2023-06-20|archive-date=2018-01-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20180111164922/http://shamela.ws/browse.php/book-11401/page-109}}</ref>.
=== Vafoti ===
Ibn al-Qayyim hijriy 751- yilda rajab oyining 13- payshanbasiga oʻtar [[Xufton namozi|kechasi shom]] azoni vaqtida vafot etgan, vafot etganida oltmish yoshda edi, degan fikrga tarjimai hol mualliflari ham rozi boʻlishgan. Buni tarjimonlar Ibn Rajab<ref>{{Kitob manbasi|author=[[ابن رجب الحنبلي|عبد الرحمن بن أحمد بن رجب الحنبلي]]|title=كتاب الذيل على طبقات الحنابلة، الجزء الخامس من سنة 701 إلى سنة 751هـ|url=https://ia801307.us.archive.org/3/items/FP62515/05_62519.pdf|page=176|year=1425هـ/2005م|publisher=مكتبة العبيكان|location=الرياض-السعودية}}</ref>, [[Ibn Kasir]]<ref name="مولد تلقائيا2"/> [[Ibn Hajar al-Asqaloniy|va Ibn Hajar al-Asqaloniy]] zikr qilganlari haqida yozishgan<ref>{{Kitob manbasi|author=[[ابن حجر العسقلاني]]|title=كتاب الدرر الكامنة في أعيان المائة الثامنة، السفر الثالث|url=http://ia800505.us.archive.org/22/items/waq11884/03_11886.pdf|page=403|year=1349هـ|publisher=[[دائرة المعارف العثمانية]]|location=[[حيدر آباد]]}}</ref>.
Boshqa tarjimonlar boshqa sanani aytishgan. Masalan, Hoji Xalifa oʻzining „Kitob va sanʼat nomlari haqida taxminlar vahiysi“ kitobida Ibn al-Qayyimning „Qur’on hikmatlari“ kitobini tilga olib, hijriy 754-yilda yozib qoldirgan. Kitobning boshqa joylarida hijriy 751-yilda qayd etilgan<ref>{{Kitob manbasi|author=[[حاجي خليفة|مصطفى بن عبد الله كاتب جلبي القسطنطيني المشهور باسم حاجي خليفة أو الحاج خليفة (المتوفى: 1067هـ)]]|title=كتاب كشف الظنون عن أسامي الكتب والفنون. (على المكتبة الشاملة)|url=https://shamela.ws/browse.php/book-2118/page-1375|page=168|year=1941م|publisher=مكتبة المثنى|location=[[بغداد]]|chapterurl=http://shamela.ws/browse.php/book-2118/page-1375|access-date=2023-06-20|archive-date=2018-01-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20180111110304/http://shamela.ws/browse.php/book-2118/page-1375}}</ref>. Bakr Abu Zayd bu borada xato qilganini aytadi. As -Safforiniy oltmish ikki yoshda ekanligini, Bakr ibn Abdulloh Abu Zayd esa toʻgʻri qarash oltmishinchi hijriy yil ekanini taʼkidlaganlar<ref>{{Kitob manbasi|author=[[بكر بن عبد الله أبو زيد]]|title=كتاب ابن قيم الجوزية حياته آثاره موارده|url=|page=311|year=|publisher=دار العاصمة|location=الرياض-السعودية}}</ref>.
Ertasi kuni [[Peshin namozi|peshin namozidan]] [[Janoza namozi|soʻng]] " [[Umaviylar masjidi|Umaviylar]] " masjidida, soʻngra „Jarrah“ masjidida namoz oʻqildi. Janozasida odamlar gavjum boʻldi. Ibn [[Ibn Kasir|Kasir]] aytadi: "Janozasi toʻla edi, Alloh taolo oʻz rahmati bilan siylasin. Uning tobutini koʻtarish uchun odamlar toʻplanib ketishdi. [[Damashq|Damashqda,]] Bob as-Sagʻir qabristonida onasi bilan dafn etilgan<ref>{{Kitob manbasi|author=[[ابن كثير الدمشقي|ابن كثير]]|title=كتاب البداية والنهاية-ج14|url=https://ia800206.us.archive.org/27/items/FP158116/14_158122-2.pdf|page=234-235|year=1410هـ/1990م|publisher=مكتبة المعارف|location=بيروت-لبنان}}</ref>.
Va oʻlimidan biroz vaqt oldin u kishi tushida shayxlari Ibn Taymiyani koʻrganligi va undan oʻz maqomi, yaʼni Ibn Taymiyaning maqomi haqida soʻragani va u zotning yuqorida nozil boʻlganini aytdilar. Shunda u ulamolardan birining ismini zikr qildi va unga dedi: "Siz unga qoʻshilishga oz qoldi, lekin siz Ibn Xuzayma toifasidansiz<ref name="البدر الطالع">{{Kitob manbasi|author=الشوكاني|title=البدر الطالع بمحاسن من بعد القرن السابع|url=http://islamport.com/w/tkh/Web/290/261.htm|page=144، 145|year=|publisher=دار المعرفة|location=بيروت|chapterurl=http://islamport.com/w/tkh/Web/290/261.htm|access-date=2023-04-06|archive-date=2018-01-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20180111165022/http://islamport.com/w/tkh/Web/290/261.htm}}</ref>.
== Uning shaxsiyati va xususiyatlari ==
{{Quote|text=Dinga boʻlgan ishtiyoq, tavba qilish, magʻfirat soʻrash, Xudoga etishmaslik va Unga sinish va Uning qoʻllari oldida Uning ostonasida otilishdir. Men Qur'on va Sunnatning ma'nolarini va iymon haqiqatlarini undan koʻra koʻproq bilmayman va u gunohlardan ma'sum emas, lekin uning unga oʻxshaganini koʻrmaganman|sign=Ibn Rajab|source=[[كر بن عبد الله أبو زيد]]
كتاب ابن قيم الجوزية حياته آثاره موارده}}
=== Uning kitoblarga qiziqishi ===
Ibn al-Qayyim tarjimasi manbalarida uning katta kutubxonaga ega boʻlgunga qadar kitoblarni yaxshi koʻrishi va ularni toʻplashi bilan mashhurligi haqida soʻz boradi. Ibn [[Ibn Kasir|Kasir]] aytadi: „U olimlar oʻndan bir qismini toʻplashga erisholmagan kitoblarni oldi.“ Ibn Rajab aytadilar: „U ilmni juda yaxshi koʻrar edi. . . Va kitob olishni yoqtiardi va boshqalarga nasib etmagan kitoblarni olishga muyassar boʻlgan.“ [[Ibn Hajar al-Asqaloniy|Ibn Hajar al-Asqaloniy]] aytadi: „U kitob yigʻish vasvasasiga tushdi va son-sanoqsiz kitoblar yigʻdi.“ Ibn al-Qayyim juda katta kutubxonani tark etgan va Ibn Hajar uning oʻlimidan keyin ham farzandlari oʻzlari uchun tanlagan narsalardan tashqari undan abadiy sotishda davom etganliklarini eslatib oʻtadi. Uning jiyani Imodaddin Abu al-Fido, Ismoil bin Zaynad-Din Abdurrahmon kitoblarining koʻp qismini qoʻlga kiritgan<ref>{{Kitob manbasi|author=جمال بن محمد السيد|title=كتاب ابن قيم الجوزية وجهوده في خدمة السنة النبوية وعلومها|url=https://shamela.ws/browse.php/book-11401/page-149|page=173 إلى 176|year=1424هـ/2004م|publisher=عمادة البحث العلمي بالجامعة الإسلامية|location=المدينة المنورة-السعودية|chapterurl=http://shamela.ws/browse.php/book-11401/page-149|access-date=2023-06-20|archive-date=2018-01-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20180112160419/http://shamela.ws/browse.php/book-11401/page-149}}</ref><ref>{{Kitob manbasi|author=[[بكر بن عبد الله أبو زيد]]|title=كتاب ابن قيم الجوزية حياته آثاره موارده|url=|page=61|year=|publisher=دار العاصمة|location=الرياض-السعودية}}</ref>.
== Taʼlimoti ==
[[Fayl:أبيات_من_نونية_ابن_القيم.png|right|thumb| Nuniya Ibn al-Qayyimdan oyatlar.]]
Aksariyat tarjimai hollarda Ibn al-Qayyimning mazhabi [[Hanbaliylik|hanbaliy deb]] taʼriflanadi, chunki u bu mazhab maktablarida oʻsgan, bundan tashqari uning oilasi unga ergashgan va otasi Abu Bakr az-Zoriy vasiy boʻlgan. „Javziya maktabi“. Ammo Ibn al-Qayyim [[Oʻsmirlik|ulgʻayib]], shayxi [[Ibn Taymiya]] bilan aloqada boʻlganidan soʻng, uning ilmiy hayotida oʻzgarishlar yuz berdi, bu mazhabni tark etgani maʼnosida emas, balki [[Qurʼon|Kitob]] [[Hadis|va]] rivoyatdagi dalillar bilan shugʻullana boshladi. Mazhablariga zid boʻlsa ham [[Hadis|sunnatga]] amal qildilar<ref>{{Kitob manbasi|author=صالح بن أحمد الشامي|title=كتاب ابن قيم الجوزية الداعية المصلح والعالم الموسوعي|url=https://ia902502.us.archive.org/29/items/WAQ103461/103461.pdf|page=102|year=1429هـ/2008م|edition=الأولى|publisher=دار القلم|location=دمشق-سوريا}}</ref>,<ref>{{Kitob manbasi|author=[[بكر بن عبد الله أبو زيد]]|title=كتاب ابن قيم الجوزية حياته آثاره موارده|url=|page=73|year=|publisher=دار العاصمة|location=الرياض-السعودية}}</ref>.
Va u oʻzining " Olamlar Parvardigorini imzolaganlarning maʼlumoti " kitobida shunday deydi: „Alloh taolo huzuridagi mavqeidan qoʻrqqan [[muftiy]], savol beruvchining oʻzi taqlid qilgan taʼlimotiga koʻra fatvo berishidan ogohlantirsin. Va u bu masalada boshqalarning taʼlimoti uning taʼlimoti va eng toʻgʻri dalildan koʻra koʻproq ehtimoli borligini biladi, shuning uchun rahbariyat uni fatvoga bostirib kirishga majbur qiladi.“ Demak, u Allohga va Uning Rasuliga va soʻroqchiga xoin va unga yolgʻonchi boʻlib, Alloh xoinlarning hiylasini hidoyat qilmas va Islom va uning ahlini aldagan holda kimga duch kelsa, jannatni harom qiladi. Biz ishonganimizdan farqli ravishda eng toʻgʻri taʼlimotni aytib, uni afzal koʻramiz va shunday deymiz: Bu toʻgʻri va unga amal qilish maqsadga muvofiqroqdir va muvaffaqiyat Alloh huzuridadir. " <ref name="إعلام الموقعين-136">{{Kitob manbasi|author=ابن قيم الجوزية|title=كتاب إعلام الموقعين عن رب العالمين، يفتي المفتي بما يعتقد أنه الصواب وإن كان خلاف مذهبه (على موقع إسلام ويب)|url=https://islamweb.net/ar/library/index.php?page=bookcontents&ID=515&idfrom=597&idto=694&flag=0&bk_no=34&ayano=0&surano=0&bookhad=0|page=136|year=1411هـ - 1991م|publisher=دار الكتب العلمية|location=بيروت-لبنان}}</ref><ref>{{Kitob manbasi|author=صالح بن أحمد الشامي|title=كتاب ابن قيم الجوزية الداعية المصلح والعالم الموسوعي|url=https://ia902502.us.archive.org/29/items/WAQ103461/103461.pdf|page=103-104|year=1429هـ/2008م|edition=الأولى|publisher=دار القلم|location=دمشق-سوريا}}</ref>
== Manbalar ==
{{manbalar}}
* 1: المدرسة الجوزية هي من أشهر مدارس الحنابلة [[Damashq|بدمشق]]، سُميت بذلك نسبةً إلى واقفها [[Ibn al-Javziy|ابن الجوزي]]. تقع في البزورية المُسمى قديمًا سوق القمح<ref>منادمة الأطلال، لعبد القادر بن أحمد بن مصطفى بدران الحنبلي، صـ 227، الطبعة الثانية سنة 1379 هـ.
</ref>.
* 2: إبراهيم بن أحمد بن هلال بن بدر، الحنبلي، ولد سنة [[688 hijriy|688 هـ]]، واشتغل على [[Ibn Taymiya|ابن تَيْمِيَّة]] [[Ibn Az-Zamalkaniy|وابن الزملكاني]]، ومهر وتقدم في الفتيا، ودرَّس في المدرسة الحنبلية عوضاً عن ابن تَيْمِيَّة لَمَّا سُجِن، توفي سنة [[741 hijriy|741 هـ]].
* 3: محمد بن جميل بن عمر بن محمد الشطي، فقيه، فرضي، مؤرخ، ناثر، ناظم، توفي سنة [[1379 hijriy|1379 هـ]].
* 4: عدَّ [[Muhammad Rashid Rido|محمد رشيد رضا]] في مجلة المنار كلًا من [[Ibn Taymiya|ابن تيمية]] وابن القيم [[Ulamolar fikriga koʻra Islomda bid'atchilar roʻyxati|كمجددين]] في آخر [[Hijriy 7-asr|القرن السابع]] وأول [[Hijriy 8-asr|الثامن]] الهجريين<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=مجددو القرون السابقة في الدين والدنيا، مجلة المنار، تصدير التاريخ، العدد رقم (1)، جمادى الآخرة 1350 هـ 3 أكتوبر 1931م|url=http://archive.sakhrit.co/newPreview.aspx?PID=2597211&ISSUEID=3516&AID=95987|qaralgan sana=27 ربيع الثاني 1439هـ}}</ref>.
[[Turkum:1350-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:1349-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Damashqda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1292-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:MU1 xatolari: sanalar]]
huzrzmfq3riw7mitpxr2cqkgrfqwkiu
Sergey Kovalyov
0
947904
6197760
6120893
2026-07-07T19:31:08Z
Sleepycatinacap
271380
/* Havolalar */
6197760
wikitext
text/x-wiki
{{Futbolchi bilgiqutisi|tasvir=|ism=Sergey Kovalyov|toʻliqism=Sergey Igorevich Kovalyov|tavallud_sana={{tugʻilgan sanasi va yoshi|1965|09|22|df=yes}}|tavallud_joyi=[[Krasnodar]], [[Rossiya SFSR]]|boʻyi={{boʻy|m=1.76}}|pozitsiya=[[Hujumchi]]/[[Yarim himoyachi]]|joriyklub=|klubraqami=|yillar1=1986|klublar1=[[FC Tsement Novorossiysk]]|isht1=31|gollar1=1|yillar2=1987|klublar2=[[FC Kuban Krasnodar]]|isht2=29|gollar2=3|yillar3=1988|klublar3=[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]|isht3=13|gollar3=2|yillar4=1989|klublar4=FC Rodina Petrovskaya|isht4=|gollar4=|yillar5=1990|klublar5=[[Aktobe (futbol klubi)|FC Aktyubinets]]|isht5=33|gollar5=6|yillar6=1991|klublar6=[[FC Kuban Timashyovsk]]|isht6=20|gollar6=1|yillar7=1991—1994|klublar7=[[FC KAMAZ Naberezhnye Chelny]]|isht7=79|gollar7=4|yillar8=1993|klublar8=→ [[FC KAMAZ-d Naberezhnye Chelny]] (loan)|isht8=4|gollar8=2|yillar9=1995|klublar9=[[FC Neftekhimik Nizhnekamsk]]|isht9=14|gollar9=1|yillar10=1995—1996|klublar10=[[FC Dynamo Vologda]]|isht10=19|gollar10=2|pcupdate=|ntupdate=}}
'''Sergey Igorevich Kovalyov''' ({{lang-ru|Сергей Игоревич Ковалёв}}; 1965-yil 22-sentyabrda [[Krasnodar|Krasnodarda]] tugʻilgan) — [[Rossiya|rossiyalik]] [[Futbol|sobiq]] futbolchi<ref>{{Veb manbasi|nashriyot=Footballfacts|url=http://footballfacts.ru/players/19568-kovalyov-sergej-igorevich|sarlavha=Profile by footballfacts.ru|til=ruscha}}</ref>.
== Futbolchilik faoliyati ==
1986-yilda u Novorossiysk sementida 31 oʻyin oʻtkazdi va 1 ta gol urdi. U 1987-yilgi mavsumni Kubanda oʻtkazdi, 29 uchrashuv oʻtkazdi, 3 ta gol urdi va jamoa bilan RSFSR chempioni boʻldi<ref>{{veb manbasi|url=http://www.greenmile.ru/fckuban/matchast/1987/|title=НАСЛЕДИЕ-1987|access-date=2012-04-26|archive-date=2013-05-12|archive-url=https://www.webcitation.org/6GYSQPDxi?url=http://www.greenmile.ru/fckuban/matchast/1987/|deadlink=no}}</ref>. Bundan tashqari, u oʻsha mavsumda SSSR kubogining 1 ta oʻyinida ishtirok etgan<ref>{{veb manbasi|url=http://fc-dynamo.ru/cup/prot.php?id=472800|title=Протокол матча «Кубань» — «Атоммаш»|access-date=26-aprel 2012-yil|archive-date=16-noyabr 2012-yil|archive-url=https://web.archive.org/web/20121116053507/http://fc-dynamo.ru/cup/prot.php?id=472800|deadlink=no}}</ref>. 1988-yilda [[Fargʻona]]ning „[[Neftchi (futbol klubi)|Neftyanik]]“ jamoasida oʻynagan, 13 oʻyinda 2 ta gol urgan.
1990-yilda „[[Aktobe (futbol klubi)|Aktobe]]“ da oʻynagan, 33 uchrashuvda 7 ta gol urgan. 1991-yilgi mavsumda u Kuban Timashevsk uchun oʻynadi, 20 oʻyin oʻtkazdi va 1 gol urdi. 1991-yildan 1994-yilgacha u KAMAZ ranglarini himoya qildi, shu vaqt ichida SSSR va Rossiya chempionatlarida 79 ta uchrashuvda qatnashdi va 4 ta gol urdi, shundan 36 ta oʻyin oʻtkazdi va 1 ta gol urdi. Premer-liga. 1992-yilda u jamoa tarkibida Rossiya Birinchi ligasi gʻolibiga aylandi. Bundan tashqari, 1993-yilgi mavsumda u Ikkinchi ligada „KAMAZ-D“ safida 4 ta oʻyin oʻtkazib, 2 ta gol urgan.
1995-yilda u „Nefteximik“ safida oʻynagan, 14 oʻyinda 1 ta gol urgan. Oʻsha yili u „Dinamo Vologda“ga oʻtdi va u yerda 1996-yilgacha oʻynadi va shu vaqt ichida 19 ta oʻyin oʻtkazib, 2 ta gol urdi.
== Yutuqlar ==
* Rossiya Birinchi ligasi gʻolibi : 1992
* RSFSR chempioni: 1987
== Manbalar ==
{{Manbalar}}
== Havolalar ==
* [http://footballfacts.ru/players/19568 FootballFacts.ru saytidagi profil]
{{Andrey Saxarov nomidagi ozodlik mukofoti sohiblari}}
[[Turkum:1965-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:SSSR erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Rossiyalik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Futbol yarim himoyachilari]]
[[Turkum:Neftchi (Fargʻona) futbolchilari]]
t44gx5w1wwjmj6km7ctea6f3zhgxhes
Newton qonunlari
0
959640
6197962
6174020
2026-07-08T05:36:33Z
Erkinjonov Bobur Mirzo
254938
/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */
6197962
wikitext
text/x-wiki
[[Fayl:NASA-Apollo8-Dec24-Earthrise.jpg|thumb|300x300px| Nyutonning harakat qonunlari uning tortishish qonuni bilan birgalikda [[Sayyora|sayyoralar]], [[Tabiiy yoʻldosh|oylar]] va boshqa jismlarning [[Quyosh tizimi]] boʻylab qanday aylanishlarini bashorat qilishga imkon beradi va ular kosmik sayohatni rejalashtirishning muhim qismidir. 1968-yilgi Apollon 8 missiyasi davomida astronavt [[William Anders|Bill Anders]] ushbu suratni oldi, ''Earthrise'' ; Yerga qaytib ketayotganda, Anders shunday dedi: „Menimcha, hozirda [[Isaac Newton|Isaak Nyuton]] koʻp mashinani boshqarmoqda“<ref>See, for example:
</ref>
]]'''Nyutonning harakat qonunlari -''' [[Klassik mexanika|klassik mexanikaning]] uchta asosiy qonuni boʻlib, jismning [[Mexanik harakat|harakati]] va unga taʼsir qiluvchi [[Kuch|kuchlar]] oʻrtasidagi munosabatni tavsiflaydi. Harakatning uchta qonuni birinchi boʻlib [[Isaac Newton|Isaak Nyuton]] tomonidan 1687-yilda chop etilgan ''[[Naturfalsafaning matematik tamoyillari|"Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica"]]'' (''"Tabiiy falsafaning matematik asoslari'' ") asarida bayon etilgan<ref>{{Kitob manbasi |last=Newton |first=Isaac |url=http://archive.org/details/newtonspmathema00newtrich |title=Newton's Principia: The Mathematical Principles of Natural Philosophy |date=1846 |publisher=Daniel Adee |others=University of California Libraries}}</ref>.
Ushbu qonunlarni quyidagicha izohlash mumkin:
# Agar kuch taʼsir qilmasa, tana tinch holatda yoki toʻgʻri chiziqli tekis harakat qiladi.
# Jismga kuch taʼsir qilganda, uning [[Impuls|impulsining]] oʻzgarish tezligi kuchga teng boʻladi.
# Agar ikkita jism bir-biriga kuch taʼsir qilsa, bu kuchlar bir xil kattalikka ega, ammo qarama-qarshi yoʻnalishga ega<ref name="Thornton">{{Kitob manbasi |last=Thornton |first=Stephen T. |title=Classical Dynamics of Particles and Systems |year=2004 |publisher=Brooke Cole |isbn=0-534-40896-6 |edition=5th |url=https://books.google.com/books?id=emI4EAAAQBAJ&pg=PA49 |page=49}}</ref>.
Nyuton ulardan klassik [[mexanika]]ga asos solgan koʻplab jismoniy obyektlar va tizimlarning harakatini tadqiq qilish va tushuntirish uchun foydalangan. Nyutondan keyin klassik fizikaning kontseptual mazmuni turli xil ''matematik yondashuvlarni'' oʻz ichiga olgan muqobil usullar bilan qayta ishlab chiqilgan boʻlib, ular asl Nyuton formulasida yashiringan tushunchalarni keltirib chiqardi. Nyuton qonunlarining cheklanishi ham aniqlangan; Obyektlar juda yuqori tezlikda harakat qilganda ([[Maxsus nisbiylik nazariyasi|maxsus nisbiylik]]), juda massiv ([[Umumiy nisbiylik nazariyasi|umumiy nisbiylik]]) yoki juda kichik ([[Kvant mexanika|kvant mexanikasi]]) boʻlganda yangi nazariyalar zarur.
=== Birinchi qonun ===
[[Fayl:Skylab_and_Earth_Limb_-_GPN-2000-001055.jpg|alt=see caption|thumb| Sunʼiy yoʻldoshlar Yerning [[Jismning og‘irlik kuchi|tortishish kuchi]] tufayli toʻgʻri chiziqda emas, balki egri [[Orbitalar haqida|orbita]] boʻylab harakatlanadi.]]
Lotin tilidan tarjima qilingan Nyutonning birinchi qonunida shunday deyilgan:
: ''Har bir jism oʻzining tinch holatida yoki toʻgʻri chiziqda bir tekis harakatda davom etadi, agar unga taʼsir qiladigan kuchlar bu holatni oʻzgartirishga majbur boʻlmasa''<ref name=":0">{{Kitob manbasi |last=Frautschi |first=Steven C. |title=The Mechanical Universe: Mechanics and Heat |date=2007 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-71590-4 |edition=Advanced |location=Cambridge [Cambridgeshire] |oclc=227002144 |authorlink=Steven Frautschi}}</ref>.
Nyutonning birinchi qonuni [[inersiya]] prinsipini ifodalaydi: tananing tabiiy harakati toʻgʻri chiziqda doimiy tezlikda harakat qilishdir. Tashqi taʼsirlar boʻlmasa, tananing harakati hozirgi holatini saqlab qoladi.
=== Ikkinchi qonun ===
: ''Jismning harakatining oʻzgarishi taʼsirlangan kuchga proportsionaldir; va kuch taʼsirlangan toʻgʻri chiziq yoʻnalishi boʻyicha amalga oshiriladi''<ref name=":0">{{Kitob manbasi |last=Frautschi |first=Steven C. |title=The Mechanical Universe: Mechanics and Heat |date=2007 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-71590-4 |edition=Advanced |location=Cambridge [Cambridgeshire] |oclc=227002144 |authorlink=Steven Frautschi}}</ref>.
„Harakat“ deganda Nyuton hozirgi [[impuls]] deb ataladigan miqdorni nazarda tutgan, bu jismdagi materiya miqdoriga, bu jismning harakat tezligiga va harakat yoʻnalishiga bogʻliq. Zamonaviy yozuvda jismning impulsi uning massasi va tezligining mahsulotidir:
<math>\vec{p} = m\vec{v} \, .
</math>☆
Nyutonning ikkinchi qonuni, zamonaviy shaklda, impulsning vaqt hosilasi kuch ekanligini aytadi:
<math>\vec{F} = \frac{d\vec{p}}{dt} \, .</math>
Agar massa <math>m</math> vaqt oʻtishi bilan oʻzgarmaydi, keyin hosila faqat tezlikka taʼsir qiladi va shuning uchun kuch massa va tezlikning vaqt hosilasi koʻpaytmasiga teng boʻladi, bu tezlanishdir:
<math>\vec{F} = m \frac{d\vec{v}}{dt} = m\vec{a} \, .</math>
Tezlanish vaqtga nisbatan pozitsiyaning ikkinchi hosilasi boʻlgani sababli, buni ham yozish mumkin:
<math>\vec{F} = m \frac{d^2}{dt^2}\vec{s}\, .</math>
[[Fayl:Free_body1.3.svg|right|thumb| Nishabli tekislikdagi blok uchun erkin tana diagrammasi, tekislikka perpendikulyar boʻlgan [[Reaksiya va qarshilik kuchi|normal kuchni]] (''N''), pastga qarab tortishish kuchini (''mg'') va qoʻllanishi mumkin boʻlgan tekislik yoʻnalishi boʻylab ''f'' kuchini tasvirlaydi., qator orqali.]]
=== Uchinchi qonun ===
: ''Har bir harakatga har doim teng reaktsiya qarshi boʻladi; yoki, ikki jismning bir-biriga oʻzaro harakatlari doimo teng boʻlib, qarama-qarshi qismlarga qaratilgan''<ref name=":0">{{Kitob manbasi |last=Frautschi |first=Steven C. |title=The Mechanical Universe: Mechanics and Heat |date=2007 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-71590-4 |edition=Advanced |location=Cambridge [Cambridgeshire] |oclc=227002144 |authorlink=Steven Frautschi}}</ref>.
[[Fayl:Iridium-1_Launch_(32312419215).jpg|thumb| [[Raketa|Raketalar]] [[Raketa dvigateli|raketa dvigatellari]] yordamida pastga qarab kuchli reaktsiya kuchi ishlab chiqarish orqali ishlaydi. Bu yer yoki atmosferadan qatʼi nazar, raketani yuqoriga suradi.]]
Uchinchi qonunning „harakat reaksiyaga teng“ kabi haddan tashqari qisqacha ifodalari oʻquvchilar avlodlari orasida chalkashliklarga sabab boʻlishi mumkin edi: „harakat“ va „reaktsiya“ turli organlarga tegishli. Masalan, stol ustida dam olayotgan kitobni koʻrib chiqing. [[Yerning tortishish kuchi]] kitobni pastga tortadi. Oʻsha „harakat“ ga „reaktsiya“ kitobni ushlab turgan stoldan tayanch kuchi ''emas'', balki kitobning Yerga taʼsir qiladigan tortishish kuchidir.
Nyutonning uchinchi qonuni koʻproq asosiy printsipga, [[Impuls|impulsning saqlanishiga]] tegishli. Ikkinchisi Nyutonning bayonoti boʻlmagan hollarda ham, masalan, [[Kuchlar maydoni|kuch maydonlari]], shuningdek, moddiy jismlar impulsga ega boʻlganda va impuls toʻgʻri aniqlanganda, [[Kvant mexanika|kvant mexanikasida]] ham toʻgʻri boʻladi. Nyuton mexanikasida ikkita jism momentiga ega boʻlsa <math>\vec{p}_1</math> va <math>\vec{p}_2</math> mos ravishda, u holda juftlikning umumiy impulsi <math>\vec{p} = \vec{p}_1 + \vec{p}_2</math>, va oʻzgarish tezligi <math>\vec{p}</math> hisoblanadi:
<math>\frac{d\vec{p}}{dt} = \frac{d\vec{p}_1}{dt} + \frac{d\vec{p}_2}{dt}.</math>
=== Qoʻshimcha qonunlar uchun nomzodlar ===
Turli manbalar klassik mexanikada qoʻllaniladigan boshqa gʻoyalarni ''Nyuton qonunlari'' maqomiga koʻtarishni taklif qildilar. Masalan, Nyuton mexanikasida ikkita kichikroq jismni birlashtirish natijasida hosil boʻlgan jismning umumiy massasi ularning alohida massalarining yigʻindisidir. Frank Vilchek ushbu farazni „Nyutonning nolinchi qonuni“ deb belgilash orqali eʼtiborni jalb qilishni taklif qildi<ref>{{Veb manbasi |ism=Frank |muallif=Wilczek |muallifhavola=Frank Wilczek |sarlavha=The Origin of Mass |ish=MIT Physics Annual 2003 |url=https://physics.mit.edu/wp-content/uploads/2021/01/physicsatmit_03_wilczek_originofmass.pdf |yil=2003 |qaralgan sana=2022-01-13}}</ref>. „Nolinchi qonun“ga yana bir nomzod — bu har qanday lahzada tananing oʻsha lahzada unga qoʻllaniladigan kuchlarga munosabat bildirishidir<ref>{{Cite journal|last=Scherr|first1=Rachel E.|author1-link=Rachel Scherr|last2=Redish|first2=Edward F.|date=2005-01-01|title=Newton's Zeroth Law: Learning from Listening to Our Students|url=https://aapt.scitation.org/doi/10.1119/1.1845990|journal=[[The Physics Teacher]]|volume=43|issue=1|pages=41–45|doi=10.1119/1.1845990|bibcode=2005PhTea..43...41S|issn=0031-921X}}</ref>. Xuddi shunday, kuchlarning vektorlarga oʻxshash qoʻshilishi (yoki boshqacha aytganda, [[Superpozitsiya prinsipi|superpozitsiya prinsipiga]] boʻysunadi) va kuchlar jismning energiyasini oʻzgartirishi haqidagi gʻoyalar ikkalasi ham „toʻrtinchi qonun“ sifatida tavsiflangan. [[Butun olam tortishish qonuni]] haqida ham shunday deyish mumkin.
== Misollar ==
== Tekis tezlanuvchan harakat ==
[[Fayl:Bouncing_ball_strobe_edit.jpg|thumb| [[Stroboskop|Stroboskopik chirogʻi]] yordamida soniyasiga 25 kadr tezlikda suratga olingan sakrab turgan toʻp . Sakrashlar oraligʻida toʻpning balandligi vaqtga bogʻliq boʻlgan [[Parabola (chiziq)|parabolaga]] yaqin boʻlib, havo qarshiligi, aylanish va zarba natijasida sharsimon boʻlmagan shaklga oʻtishi tufayli parabolik yoydan chetga chiqadi.]]
Agar jism Yer yuzasiga yaqin joyda dam olishdan yiqilsa, u holda havo qarshiligi boʻlmasa, u doimiy tezlikda tezlashadi. Bu [[erkin tushish]] deb nomlanadi. Erkin tushish vaqtida erishilgan tezlik oʻtgan vaqtga, bosib oʻtgan masofa esa oʻtgan vaqtning kvadratiga proportsionaldir<ref>{{Cite journal|last=Nicodemi|first1=Olympia|author-link=Olympia Nicodemi|date=2010-02-01|title=Galileo and Oresme: Who Is Modern? Who Is Medieval?|url=https://doi.org/10.4169/002557010X479965|journal=[[Mathematics Magazine]]|volume=83|issue=1|pages=24–32|doi=10.4169/002557010X479965|issn=0025-570X}}</ref>. Muhimi, tezlanish barcha jismlar uchun, ularning massasidan qatʼi nazar, bir xil boʻladi. Bu Nyutonning ikkinchi harakat qonuni bilan uning universal tortishish qonunini birlashtirishdan kelib chiqadi. Ikkinchisi, Yerdan tanaga taʼsir qiladigan tortishish kuchining kattaligi ekanligini taʼkidlaydi:
<math>F = \frac{GMm}{r^2} ,</math>
bu yerda <math>m</math> tushgan jismning massasi, <math>M</math> Yerning massasi, <math>G</math> Nyuton doimiysi va <math>r</math> Yerning markazidan tananing joylashuvigacha boʻlgan masofa, bu Yerning radiusiga juda yaqin. Buni sozlash <math>ma</math>, tananing massasi <math>m</math> ga bogʻliq boʻlgan tezlanishni qoldirib, tenglamaning har ikki tomonidan bekor qilinadi <math>G</math>, <math>M</math>, va <math>r</math>, va <math>r</math> doimiy deb qabul qilish mumkin. Tezlashtirishning bu maxsus qiymati odatda belgilanadi <math>g</math> :
<math>g = \frac{GM}{r^2} \approx \mathrm{9.8 ~m/s^2}.</math>
Agar tana dam olishdan boʻshatilmasa, aksincha, yuqoriga va/yoki gorizontal ravishda nol boʻlmagan tezlikda uchilsa, erkin tushish [[Burchak ostida otilgan jismning harakati|snaryad harakati]] boʻladi<ref>{{Veb manbasi |url=https://webhome.phy.duke.edu/~schol/phy361/faqs/faq3/ |ism=Kate |muallif=Scholberg |muallifhavola=Kate Scholberg |qaralgan sana=2022-01-16 |sarlavha=Frequently Asked Questions: Projectile Motion |ish=Physics 361 |yil=2020}}</ref>. Havoning qarshiligini eʼtiborsiz qoldirish mumkin boʻlsa, snaryadlar [[Parabola (chiziq)|parabola]] shaklidagi traektoriyalarni kuzatib boradi, chunki tortishish tananing gorizontal emas, balki vertikal harakatiga taʼsir qiladi. Snaryad traektoriyasining eng yuqori nuqtasida uning vertikal tezligi nolga teng, lekin tezlashishi <math>g</math> har doimgidek pastga qarab. Notoʻgʻri vektorni nolga tenglashtirish fizika talabalari orasida keng tarqalgan chalkashlikdir<ref>{{Cite journal|last=Carli|first1=Marta|last2=Lippiello|first2=Stefania|last3=Pantano|first3=Ornella|last4=Perona|first4=Mario|last5=Tormen|first5=Giuseppe|date=2020-03-19|title=Testing students ability to use derivatives, integrals, and vectors in a purely mathematical context and in a physical context|journal=[[Physical Review Physics Education Research]]|language=en|volume=16|issue=1|pages=010111|doi=10.1103/PhysRevPhysEducRes.16.010111|bibcode=2020PRPER..16a0111C|issn=2469-9896}}</ref>.
== Tekis aylanma harakat ==
[[Fayl:Binary_system_orbit_q=3_e=0.gif|thumb| Barisentr atrofida aylanib yuruvchi bir xil aylanma harakatdagi ikkita jism (har ikkala jismning massa markazi)]]
Jism bir tekis aylanma harakatda boʻlsa, unga taʼsir qiladigan kuch uning harakat yoʻnalishini oʻzgartiradi, lekin tezligini oʻzgartirmaydi. Radiusli aylana boʻylab harakatlanuvchi tana uchun <math>r</math> doimiy tezlikda <math>v</math>, uning tezlashuvi kattalikka ega:
<math>a = \frac{v^2}{r}</math>
va aylananing markaziga yoʻnaltirilgan. Ushbu tezlanishni ushlab turish uchun zarur boʻlgan [[Markazga intilma kuch|markazga tortish kuchi]] deb ataladigan kuch ham aylananing markaziga yoʻnaltirilgan va kattalikka ega. <math>mv^2/r</math> . Koʻpgina [[Orbitalar haqida|orbitalar]], masalan, Oyning Yer atrofidagi orbitalari, bir xil aylana harakati bilan yaqinlashishi mumkin. Bunday hollarda markazga tortish kuchi tortishish hisoblanadi va Nyutonning universal tortishish qonuniga koʻra kattalikka ega. <math>GMm/r^2</math>, bu yerda <math>M</math> orbitada aylanayotgan katta jismning massasi. Shuning uchun jismning massasini uning atrofida aylanayotgan boshqa jismni kuzatishlar asosida hisoblash mumkin<ref>{{Kitob manbasi |last=Brown |first=Mike |title=How I Killed Pluto and Why It Had It Coming |url=https://archive.org/details/howikilledplutow0000brow |date=2010 |publisher=Spiegel & Grau |isbn=978-0-385-53108-5 |edition=1st |location=New York |oclc=495271396 |authorlink=Mike Brown (astronomer)}}</ref>.
== Garmonik harakat ==
<div class="thumb tmulti tright"><div class="thumbinner multiimageinner" style="width:356px;max-width:356px"><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:77px;max-width:77px"><div class="thumbimage">[[File:Animated-mass-spring-faster.gif|alt=|131x131px]]Garmonik osilator</div></div><div class="tsingle" style="width:275px;max-width:275px"><div class="thumbimage">[[File:Simple_harmonic_motion_animation.gif|alt=|273x273px]]</div><div class="thumbcaption">Oddiy garmonik harakat</div></div></div></div></div>Massa <math>m</math> trayektoriya boʻylab harakatlana oladi <math>x</math> oʻqni va pozitsiyada muvozanat nuqtasi mavjud deb faraz qilaylik <math>x = 0</math> . Yaʼni, at <math>x = 0</math>, jismga aniq kuch nol vektor va Nyutonning ikkinchi qonuniga koʻra, tana tezlashmaydi. Agar tanaga taʼsir qiladigan kuch muvozanat nuqtasidan siljish bilan mutanosib boʻlsa va muvozanat nuqtasiga yoʻnaltirilgan boʻlsa, u holda tana oddiy garmonik harakatni amalga oshiradi. Kuchni quyidagicha yozish <math>F = -kx</math>, Nyutonning ikkinchi qonuni boʻladi:
<math>m\frac{d^2 x}{dt^2} = -kx \, .
</math>
Bu [[differensial tenglama]] yechimga ega:
<math>x(t) = A \cos \omega t + B \sin \omega t \,
</math>
[[chastota]] bu yerda <math>\omega</math> ga teng <math>\sqrt{k/m}</math>, va doimiylar <math>A</math> va <math>B</math> Masalan, tananing maʼlum bir vaqtda ega boʻlgan pozitsiyasi va tezligini bilib, hisoblash mumkin <math>t = 0</math> .
== Oʻzgaruvchan massaga ega obyektlar ==
[[Fayl:Space_Shuttle_Atlantis_launches_from_KSC_on_STS-132_side_view.jpg|thumb| Raketalar, xuddi <nowiki><i id="mwAXc">Atlantis'' kosmik kemasi kabi, materiyani boshqa tomonga surish uchun bir yoʻnalishda harakat qiladi. Bu shuni anglatadiki, itarilayotgan massa, raketa va uning bortdagi qolgan yoqilgʻi taʼminoti doimo oʻzgarib turadi.]]
Nyuton fizikasi [[materiya]]ni yaratilmagan yoki yoʻq qilinmagan deb hisoblaydi, garchi u qayta tartibga solinsa ham. Qiziqarli obyekt massasini oshirishi yoki yoʻqotishi mumkin, chunki unga materiya qoʻshiladi yoki undan chiqariladi. Bunday vaziyatda Nyuton qonunlari materiyaning alohida qismlariga nisbatan qoʻllanishi mumkin, vaqt oʻtishi bilan qaysi qismlar qiziqish obyektiga tegishli ekanligini kuzatib boradi. Masalan, agar massali raketa <math>M(t)</math>, tezlikda harakatlanadi <math>\vec{v}(t)</math>, materiyani tezlikda chiqarib yuboradi <math>\vec{u}</math> raketaga nisbatan, keyin
<math>\vec{F} = M \frac{d\vec{v}}{dt} - \vec{u} \frac{dM}{dt} \,
</math>
bu yerda <math>\vec{F}</math> aniq tashqi kuch (masalan, sayyoraning tortishish kuchi)
== Nyuton qonunlarining aylanish analoglari ==
Nyuton qonunlari aylanuvchi kengaytirilgan jismlarga qoʻllanilganda, ular dastlabki qonunlarda chaqirilganlarga oʻxshash yangi miqdorlarga olib keladi. Massaning analogi [[Inersiya momenti|inersiya momentidir]], momentumning oʻxshashi burchak momentidir va kuchning oʻxshashi momentdir .
Burchak momenti mos yozuvlar nuqtasiga nisbatan hisoblanadi<ref>{{Cite journal|last=Close|first1=Hunter G.|last2=Heron|first2=Paula R. L.|date=October 2011|title=Student understanding of the angular momentum of classical particles|url=http://aapt.scitation.org/doi/10.1119/1.3579141|journal=[[American Journal of Physics]]|language=en|volume=79|issue=10|pages=1068–1078|doi=10.1119/1.3579141|bibcode=2011AmJPh..79.1068C|issn=0002-9505}}</ref>. Agar mos yozuvlar nuqtasidan jismga siljish vektori boʻlsa <math>\vec{r}</math> va tana impulsga ega <math>\vec{p}</math>, u holda tananing oʻsha nuqtaga nisbatan burchak momenti vektor [[Vektor koʻpaytma|oʻzaro koʻpaytmasidan]] foydalangan holda,
<math>\vec{L} = \vec{r} \times \vec{p}.</math>
Burchak momentining vaqt hosilasi olinadi:
<math>\frac{d\vec{L}}{dt} = \left(\frac{d\vec{r}}{dt}\right) \times \vec{p} + \vec{r} \times \frac{d\vec{p}}{dt} = \vec{v} \times m\vec{v} + \vec{r} \times \vec{F}.
</math>
Birinchi atama yoʻqoladi, chunki <math>\vec{v}</math> va <math>m\vec{v}</math> bir xil yoʻnalishda ishora qiling. Qolgan atama moment,
<math>\vec{\tau} = \vec{r} \times \vec{F}.</math>
Moment nolga teng boʻlganda, burchak impulsi doimiy boʻladi, xuddi kuch nolga teng boʻlganda, impuls doimiy boʻladi<ref name=":2">{{Kitob manbasi |last=José |first=Jorge V. |url=https://www.worldcat.org/oclc/857769535 |title=Classical dynamics: A Contemporary Approach |date=1998 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-139-64890-5 |location=Cambridge [England] |oclc=857769535 |authorlink=Jorge V. José}}</ref>.
Agar tana mos yozuvlar nuqtasida joylashgan boʻlsa, kuch nolga teng boʻlmaganda ham moment yoʻqolishi mumkin (<math>\vec{r} = 0</math>) yoki kuch boʻlsa <math>\vec{F}</math> va siljish vektori <math>\vec{r}</math> bir xil chiziq boʻylab yoʻnaltiriladi.
Nuqta massalari yigʻindisining burchak impulsi va shuning uchun choʻzilgan jismning har bir nuqtasining hissalarini qoʻshish orqali topiladi. Bu tananing alohida qismlarining burchak momentlarini qoʻshish orqali oʻq atrofida aylanishini tavsiflash uchun vositani beradi. Natija tanlangan oʻqga, tananing shakliga va aylanish tezligiga bogʻliq<ref name=":2" />.
== Manbalar ==
* Chakrabarty, Deepto; Dourmashkin, Peter; Tomasik, Michelle; Frebel, Anna; Vuletic, Vladan (2016). „Classical Mechanics“. MIT OpenCourseWare. Retrieved 17 January 2022.
* Thomson, W.; Tait, P. G. (1867). „242, Newtonʼs laws of motion“. Treatise on natural philosophy. Vol. 1.
[[Turkum:Fizika]]
[[Turkum:Mexanika]]
pgtv2ymquebrmyae8adb2tsajsmbqgf
Aylanadigan sferalar
0
961828
6197719
6155467
2026-07-07T17:19:30Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197719
wikitext
text/x-wiki
{{AT}}[[Isaac Newton|Isaak Nyutonning]] '''aylanuvchi sharlar''' argumenti haqiqiy aylanish harakatini ikkita bir xil sferalarni birlashtiruvchi ipdagi kuchlanishni kuzatish orqali aniqlash mumkinligini koʻrsatishga harakat qiladi. Dalilning asosi shundan iboratki, barcha kuzatuvchilar ikkita kuzatishni amalga oshiradilar: jismlarni birlashtirgan ipning kuchlanishi (barcha kuzatuvchilar uchun bir xil) va sharlarning aylanish tezligi (aylanish tezligi har xil boʻlgan kuzatuvchilar uchun har xil). . Faqat haqiqiy aylanmaydigan kuzatuvchi uchun ipning tarangligi faqat kuzatilgan aylanish tezligi yordamida tushuntiriladi. Boshqa barcha kuzatuvchilar uchun „tuzatish“ ([[markazdan qochma kuch]]) talab qilinadi, bu esa kuzatilgan aylanish tezligidan foydalangan holda hisoblangan kuchlanish kutilganidan farq qiladi<ref name="centrifugal">
See {{Kitob manbasi |title=Analytical Mechanics |page=324 |url=https://books.google.com/books?id=1J2hzvX2Xh8C&pg=PA324 |isbn=0-521-57572-9 |publisher=Cambridge University Press |date=1998 |last=Louis N. Hand}} and {{Kitob manbasi |title=The Cambridge companion to Newton |url=https://books.google.com/books?id=3wIzvqzfUXkC&pg=PA43 |last=I. Bernard Cohen |page=43 |isbn=0-521-65696-6 |date=2002 |publisher=Cambridge University Press}}
</ref>. Haqiqiy harakat va dam olishning „xususiyatlari, sabablari va oqibatlari“ dan olingan beshta dalildan biri boʻlib, uning fikrini qoʻllab-quvvatlaydi, bu umuman olganda, haqiqiy harakat va dam olishni boshqa jismlarga nisbatan harakat yoki dam olishning alohida holatlari sifatida belgilash mumkin emas, lekin. oʻrniga faqat [[Mutlaq makon va vaqt|mutlaq fazoga]] mos yozuvlar bilan belgilanishi mumkin. Shu bilan bir qatorda, ushbu tajribalar " mutlaq aylanish " deganda nimani anglatishini aniq taʼriflaydi va „ ''nimaga'' nisbatan aylanish?“ <ref name="Cohen">{{Kitob manbasi |title=The Cambridge Companion to Newton |page=43 |url=https://books.google.com/books?id=3wIzvqzfUXkC&dq=centrifugal+Einstein+rotating+globes&pg=PA44 |isbn=0-521-65696-6 |date=2002 |publisher=Cambridge University Press |last=Robert Disalle |editor=I. Bernard Cohen}}</ref> [[Umumiy nisbiylik nazariyasi|Umumiy nisbiylik]] mutlaq fazodan va sababi tizimdan tashqarida boʻlgan fizikadan, [[fazo-vaqt]] geodeziyasi tushunchasidan voz kechadi<ref>{{Citation |last=Gilson |first=James G. |title=Mach's Principle II |date=September 1, 2004 |arxiv=physics/0409010 |bibcode=2004physics...9010G}}</ref>.
== Nazariy tushuntirish ==
Nyuton mutlaq fazo idrok qilinadigan narsa emasligidan kelib chiqib, biz jismlarning haqiqiy harakatlarini eksperimental tarzda aniqlashimiz mumkinligi haqidagi muammoni hal qilishga qiziqdi. Uning soʻzlariga koʻra, bunday qatʼiylikni jismlarning bir-biriga nisbatan koʻrinadigan harakatlarini emas, balki harakatning sabablarini (yaʼni ''kuchlarni'') kuzatish orqali amalga oshirish mumkin ([[Chelak argumenti|chelak argumentida]] boʻlgani kabi). Sabablarni kuzatish mumkin boʻlgan misol sifatida, agar [[Fazo|kosmosda]] suzib yuruvchi ikkita [[globus]] shnur bilan bogʻlangan boʻlsa, shnurdagi kuchlanish miqdorini oʻlchaydi va vaziyatni baholash uchun boshqa hech qanday maslahatlar boʻlmasa, ikkita ob’ektning qanchalik tez harakat qilishini koʻrsatishning oʻzi kifoya. umumiy massa markazi atrofida aylanadi. (Bu tajriba kuchni, kuchlanishni kuzatishni oʻz ichiga oladi). Shuningdek, aylanish hissi — u soat yoʻnalishi boʻyichami yoki teskari yoʻnalishda boʻladimi — globusning qarama-qarshi tomonlariga kuch qoʻllash va bu shnurning kuchlanishining oshishi yoki pasayishiga olib kelishini aniqlash orqali aniqlanishi mumkin. (yana kuch ishtirokida). Shu bilan bir qatorda, aylanish hissini globuslarning koʻrinadigan harakatini, oldingi usullarga koʻra, aylanish holatida emasligi aniqlangan jismlarning fon tizimiga nisbatan oʻlchash yoʻli bilan aniqlash mumkin. Nyuton vaqti, sobit yulduzlar .
1846 yilda Endryu Motning Nyuton soʻzlarining tarjimasida<ref name="spheres">See the ''Principia'' on line at {{Veb manbasi |url=http://gravitee.tripod.com/definitions.htm |sarlavha=Definitions |ish=The Principia |qaralgan sana=2010-05-13 |arxivsana=2011-07-13 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110713051320/http://gravitee.tripod.com/definitions.htm }}</ref> <ref name="Born">{{Kitob manbasi |title=Einstein's Theory of Relativity |url=https://archive.org/details/einsteinstheoryo0000born_m4g4 |last=Max Born |page=[https://archive.org/details/einsteinstheoryo0000born_m4g4/page/80 80] |quote=inertial forces. |isbn=0-486-60769-0 |date=1962 |publisher=Courier Dover Publications}}</ref>:
{{Blockquote|Haqiqiy harakatlarning farqlari bo'lgan qisman zohiriy harakatlardan bizni boshqaradigan ba'zi dalillarimiz bor; qisman haqiqiy harakatlarning sabablari va oqibatlari bo'lgan kuchlardan. Misol uchun, agar ikkita globus bir-biridan ma'lum masofada joylashgan bo'lsa, ularni bog'laydigan shnur orqali ularning umumiy og'irlik markazi atrofida aylansa; Biz shnurning tarangligidan globuslarning harakat o'qidan uzoqlashishga intilishini aniqlashimiz mumkin. ... Shunday qilib, biz globuslarni solishtirish mumkin bo'lgan tashqi yoki aqlli hech narsa bo'lmagan ulkan vakuumda ham bu aylanma harakatning miqdori va aniqligini topishimiz mumkin.|Isaak Nyuton, ''Principia'', 1-kitob, Scholium}}
Ushbu taklifni umumlashtirish uchun Borndan iqtibos keltiramiz<ref name="Born2">{{Kitob manbasi |title=Einstein's Theory of Relativity |last=Max Born |page=[https://archive.org/details/einsteinstheory000born/page/82 82] |url=https://archive.org/details/einsteinstheory000born |quote=inertial forces. |isbn=0-486-60769-0 |publisher=Courier Dover Publications |date=1962 |edition=Greatly revised and enlarged}}</ref>:
{{Blockquote|Agar Yer tinch holatda bo'lsa va uning o'rniga butun yulduz tizimi teskari ma'noda er atrofida yigirma to'rt soat ichida bir marta aylansa, Nyutonning fikriga ko'ra, markazdan qochma kuchlar [hozirda yerning aylanishi bilan bog'liq]. sodir bo'lmaydi.|Maks Born: ''Eynshteynning nisbiylik nazariyasi'', 81-82-betlar.}}
Mach argument bilan baʼzi bir muammoga duch kelib, aylanuvchi shar tajribasini hech qachon ''boʻsh'' koinotda amalga oshirish mumkin emasligini taʼkidladi, bu yerda Nyuton qonunlari amal qilmaydi, shuning uchun tajriba haqiqatan ham ''bizning'' koinotimizda sharlar aylanganda nima sodir boʻlishini koʻrsatadi va shuning uchun, masalan, koinotning butun massasiga nisbatan faqat aylanishni koʻrsatishi mumkin<ref name="Wheeler">{{Kitob manbasi |title=Gravitation and Inertia |last=Ignazio Ciufolini |pages=386–387 |url=https://books.google.com/books?id=UYIs1ndbi38C&dq=centrifugal+Einstein+rotating+globes&pg=RA1-PA386 |isbn=0-691-03323-4 |date=1995 |publisher=Princeton University Press}}</ref>.
{{Blockquote|Men uchun faqat nisbiy harakatlar mavjud... Jism qo'zg'almas yulduzlarga nisbatan aylanganda markazdan qochma kuchlar hosil bo'ladi; u qo'zg'almas yulduzlarga nisbatan emas, balki boshqa jismga nisbatan aylanganda markazdan qochma kuchlar hosil bo'lmaydi.|Ernst Mach; [[Ignazio Ciufolini|Ciufolini]] va [[John Archibald Wheeler|Wheeler]] tomonidan keltirilganidek: '' Gravitatsiya va inertiya '', p. 387}}
Bu qarama-qarshilikdan qochadigan talqin shundan iboratki, aylanuvchi sharlar tajribasi hech narsaga (masalan, mutlaq fazo yoki qoʻzgʻalmas yulduzlarga) ''nisbatan'' aylanishni aniq belgilamaydi; balki eksperiment ''mutlaq aylanish'' deb ataladigan harakat bilan nimani anglatishini operatsion taʼrifidir.
[[Fayl:Rotating_spheres.svg|thumb|180x180px| 1-rasm: Ip bilan bogʻlangan va ω burchak tezligida aylanadigan ikkita shar. Aylanish tufayli sharlarni bir-biriga bogʻlab turgan ip kuchlanish ostida.]]
[[Fayl:Rotating-sphere_forces.svg|thumb| 2-rasm: Bogʻlash ipidagi keskinlik bilan taʼminlangan sferalarga markazlashtirilgan kuchlarni koʻrsatuvchi inertial mos yozuvlar tizimida aylanuvchi sharlarning portlatilgan koʻrinishi.]]
== Argumentini shakllantirish ==
Ushbu shar misoli Nyuton tomonidan mutlaq fazoga nisbatan aylanishni aniqlashni muhokama qilish uchun ishlatilgan<ref name="Born1">{{Kitob manbasi |title=Einstein's Theory of Relativity |last=Max Born |date=1962 |isbn=0-486-60769-0 |publisher=Courier Dover Publications |url=https://archive.org/details/einsteinstheory000born |quote=inertial forces. |page=Figure 43, p. 79}}</ref>. Ipdagi kuchlanishni hisobga olish uchun zarur boʻlgan xayoliy kuchni tekshirish kuzatuvchi uchun ular aylanyaptimi yoki yoʻqmi, deb qaror qilishning bir usuli hisoblanadi — agar xayoliy kuch nolga teng boʻlsa, ular aylanmaydi<ref name="Novikov">{{Kitob manbasi |title=Relativistic Astrophysics |page=167 |last=D. Lynden-Bell |editor=Igorʹ Dmitrievich Novikov |isbn=0-521-62113-5 |publisher=Cambridge University Press |date=1996 |url=https://books.google.com/books?id=KgyIGHqueFsC&dq=rotating+tension+Newton&pg=PA167}}</ref>. (Albatta, gravitron oʻyin-kulgi kabi ekstremal holatda, siz aylanayotganingizga koʻp ishontirishga hojat yoʻq, lekin Yer yuzasida turganingizda, masala yanada nozikroq) Quyida ushbu kuzatish ortidagi [[matematik]] tafsilotlar keltirilgan.
1-rasmda ikkita bir xil sharning ularni birlashtiruvchi ipning markazi atrofida aylanayotgani koʻrsatilgan. Aylanish oʻqi [[Oʻng qoʻl qonuni|oʻng qoʻl qoidasi]] bilan berilgan yoʻnalish va aylanish tezligiga teng boʻlgan kattaligi '''Ω''' vektor sifatida koʻrsatilgan: '''Ω|''' = ω. Aylanishning burchak tezligi ω vaqtga bogʻliq boʻlmagan ([[Aylanma harakat va uning dinamikasi|bir xil aylanma harakat]]) qabul qilinadi. Aylanish tufayli ip kuchlanish ostida. (Qarang: reaktiv markazdan qochma kuch) Keyinchalik bu tizimning tavsifi inertial sistema nuqtai nazaridan va aylanuvchi sanoq sistemasidan keltirilgan.
=== Inertsial ramka ===
Ipning oʻrta nuqtasida joylashgan inertial ramkani qabul qiling. Toʻplar bizning koordinata tizimimizning kelib chiqishi haqida aylana boʻylab harakatlanadi. Avval ikkita toʻpdan biriga qarang. Doimiy tezlikda bir tekis ''harakatlanmaydigan'', balki doimiy tezlikda aylana boʻylab harakatlanadigan ''aylana'' yoʻlda harakatlanish uchun toʻpga uning tezligi yoʻnalishini doimiy ravishda oʻzgartirib turuvchi kuch kerak boʻladi. Bu kuch ipning yoʻnalishi boʻylab ichkariga yoʻnaltiriladi va [[Markazga intilma kuch|markazga tortuvchi kuch]] deb ataladi. Boshqa toʻp ham xuddi shunday talabga ega, lekin ipning qarama-qarshi uchida boʻlish uchun bir xil oʻlchamdagi, lekin yoʻnalish boʻyicha qarama-qarshi boʻlgan markazga yoʻnaltirilgan kuch talab qilinadi(2-rasmga qarang). Bu ikki kuch, shuningdek, 2-rasmda koʻrsatilgan, ipni kuchlanish ostida qoʻyib, ip bilan taʼminlanadi.
== Aylanadigan ramka ==
Ipning oʻrta nuqtasida aylanadigan ramkani qabul qiling. Faraz qilaylik, ramka sharlar bilan bir xil burchak tezligida aylanadi, shuning uchun toʻplar bu aylanadigan ramkada harakatsiz koʻrinadi. Toʻplar harakat qilmayotganligi sababli, kuzatuvchilar ular dam olishda ekanligini aytishadi. Agar ular Nyutonning inertsiya qonunini qoʻllasalar, ular toʻplarga hech qanday kuch taʼsir qilmasligini aytishadi, shuning uchun ipni boʻshashtirish kerak. Biroq, ular ipning kuchlanish ostida ekanligini aniq koʻrishadi. (Masalan, ular ipni ajratib, uning oʻrtasiga choʻzilib ketadigan buloqni qoʻyishlari mumkin edi)<ref name="Dainton">{{Kitob manbasi |title=Time and Space |last=Barry Dainton |page=175 |url=https://books.google.com/books?id=FZIpo06bdCsC&dq=rotating+tension+Newton&pg=PA175 |isbn=0-7735-2306-5 |date=2001 |publisher=McGill-Queen's Press}}</ref>. Ushbu keskinlikni hisobga olish uchun ular oʻzlarining ramkalarida markazdan qochma kuch ikkita sharga taʼsir qilib, ularni bir-biridan ajratib olishni taklif qiladilar. Bu kuch hech qayerdan kelib chiqmaydi — bu aylanuvchi dunyoda shunchaki „hayot haqiqati“ va ular kuzatgan hamma narsaga taʼsir qiladi, nafaqat bu sohalarda. Bu hamma joyda mavjud boʻlgan markazdan qochma kuchiga qarshilik koʻrsatishda, sharlar tinch holatda boʻlishiga qaramay, ularning kuzatuvini hisobga olgan holda, ip kuchlanish ostida joylashtiriladi<ref name="Knudsen">{{Kitob manbasi |title=Elements of Newtonian Mechanics |page=161 |url=https://books.google.com/books?id=Urumwws_lWUC&dq=rotating+tension+Newton&pg=PA161 |isbn=3-540-67652-X |last=Jens M. Knudsen |publisher=Springer |date=2000}}</ref>.
==== Koriolis kuchi ====
Agar sharlar inertial ramkada ''aylanmasa-'' chi (torning kuchlanishi nolga teng)? Keyin aylanadigan ramkadagi ipning kuchlanishi ham nolga teng. Lekin bu qanday boʻlishi mumkin? Aylanadigan ramkadagi sharlar endi aylanayotgandek koʻrinadi va buning uchun ichki kuch talab qilinishi kerak. [[Aylanma harakat va uning dinamikasi|Bir tekis aylanma harakat]] tahliliga koʻra<ref name="Joos">{{Kitob manbasi |title=Theoretical Physics |last=Georg Joos |url=https://books.google.com/books?id=vIw5m2XuvpIC&pg=PA233 |page=233 |isbn=0-486-65227-0 |publisher=Courier Dover Publications |location=New York |date=1986}}</ref> <ref name="Taylor2">{{Kitob manbasi |title=Classical Mechanics |last=John Robert Taylor |pages=348–349 |location=Sausalito CA |isbn=1-891389-22-X |date=2004 |url=https://books.google.com/books?lr=&as_brr=0&q=%22include+when+you+want+to+use+Newton%27s+second+law+in+a+rotating+frame.+This+is+the+Coriolis%22&btnG=Search+Books |publisher=University Science Books}}</ref>:
: <math>
\mathbf{F}_{\mathrm{centripetal}} = -m \mathbf{\Omega \ \times} \left( \mathbf{\Omega \times x_B }\right) \ </math>
::::: <math> = -m\omega^2 R\ \mathbf{u}_R \ ,</math>
Bu yerda '''u'''<sub>R</sub> — aylanish oʻqidan sharlarning biriga ishora qiluvchi [[birlik vektor]] va '''Ω -''' burchakli aylanishni ifodalovchi vektor, [[Oʻng qoʻl qonuni|oʻng qoʻl qoidasi]] bilan berilgan ω kattaligi va aylanish tekisligiga normal yoʻnalish, ''m'' toʻpning massasi va ''R -'' aylanish oʻqidan sharlargacha boʻlgan masofa (oʻzgartirish vektorining kattaligi, |'''x'''<sub>B</sub>| = ''R'', sharlarning bir yoki boshqasini joylashtiradigan). Aylanadigan kuzatuvchining fikriga koʻra, ipning kuchlanishi avvalgidan ikki baravar koʻp boʻlishi kerak emasmi (markazdan qochma kuchdan kelib chiqadigan kuchlanish ''va'' markazdan qoʻzgʻatuvchi aylanish kuchini taʼminlash uchun zarur boʻlgan qoʻshimcha kuchlanish)? Aylanuvchi kuzatuvchining nol kuchlanishni koʻrishining sababi, aylanuvchi dunyodagi yana bir xayoliy kuch, harakatlanuvchi jismning tezligiga bogʻliq boʻlgan [[Sayyora uchun Koriolis kuchi|Koriolis kuchidir]] . Bu nol kuchlanish holatida, aylanuvchi kuzatuvchining fikriga koʻra, sferalar hozir harakatlanmoqda va Koriolis kuchi (tezlikka bogʻliq) faollashadi. [[Xayoliy kuch|Fictitive force]] maqolasiga koʻra, Koriolis kuchi<ref name="Joos" />:
: <math>
\mathbf{F}_{\mathrm{fict}} = - 2 m \boldsymbol\Omega \times \mathbf{v}_{B} \ </math>
::: <math> = -2m \omega \left( \omega R \right)\ \mathbf{u}_R, </math>
bu yerda ''R -'' aylanish markazidan jismgacha boʻlgan masofa, '''v'''<sub>B</sub> — Koriolis kuchi taʼsirida jismning tezligi, |'''v'''<sub>B</sub>| = ω''R.''
Ushbu misol geometriyasida bu Koriolis kuchi hamma joyda joylashgan markazdan qochma kuchdan ikki baravar kattaroq va yoʻnalishi boʻyicha mutlaqo qarama-qarshidir. Shuning uchun, u birinchi misolda topilgan hamma joyda mavjud boʻlgan markazdan qochma kuchni bekor qiladi va bir xil aylanma harakat talab qiladigan markazdan qochma kuchni taʼminlash uchun bir qadam oldinga boradi, shuning uchun aylanuvchi kuzatuvchi ipda kuchlanishning hojati yoʻqligini hisoblaydi — Koriolis kuchi hamma narsaga qaraydi.
==== Umumiy holati ====
Agar sharlar bir burchak tezligida aylansa, aytaylik ω<sub>I</sub>(''I'' = inertsial) va ramka boshqa tezlikda ω<sub>R</sub>(''R'' = aylanish) aylansa nima boʻladi? Inertial kuzatuvchilar dumaloq harakatni koʻradilar va ipdagi taranglik quyidagi sohalarga markazga yoʻnaltirilgan ichki kuch taʼsir qiladi:
: <math>\mathbf{T} = -m \omega_I^2 R \mathbf{u}_R \ . </math>
Bu kuch, shuningdek, aylanuvchi kuzatuvchilar tomonidan koʻrilgan keskinlikdan kelib chiqadigan kuchdir. Aylanadigan kuzatuvchilar sferalarni aylanma harakatda burchak tezligi ω<sub>s</sub> = ω<sub>I</sub> — ω<sub>R</sub> (''S'' = sharlar) bilan koʻradilar. Yaʼni, agar ramka sharlarga qaraganda sekinroq aylansa, ω<sub>S</sub> > 0 va sharlar aylana boʻylab soat miliga teskari yoʻnalishda oldinga siljiydi, tezroq harakatlanuvchi ramka uchun esa ω<sub>S</sub> < 0 va sharlar aylana boʻylab soat yoʻnalishi boʻyicha chekinayotgandek koʻrinadi. Ikkala holatda ham aylanuvchi kuzatuvchilar aylanma harakatni koʻradilar va aniq ichkariga markazlashtirilgan kuch talab qiladilar:
: <math>\mathbf{F}_{\mathrm{Centripetal}} = -m \omega_S^2 R \mathbf{u}_R \ . </math>
Biroq, bu kuch ipning kuchlanishi emas. Shunday qilib, aylanish kuzatuvchilari (inertial kuzatuvchilar uni xayoliy kuch deb ataydigan) kuch mavjud degan xulosaga kelishadi:
: <math>\mathbf{F}_{\mathrm{Centripetal}} = \mathbf{T} + \mathbf{F}_{\mathrm{Fict}}\, </math>
yoki,
: <math> \mathbf{F}_{\mathrm{Fict}} = -m \left( \omega_S^2 R -\omega_I^2 R \right) \mathbf{u}_R \ . </math>
Xayoliy kuch ω<sub>I</sub> va ω<sub>S</sub> ning qaysi biri kattaroq boʻlishiga qarab belgini oʻzgartiradi. Belgining oʻzgarishining sababi shundaki, ω<sub>I</sub> > ω<sub>S</sub> boʻlganda, sharlar haqiqatda aylanuvchi kuzatuvchilar oʻlchaganidan tezroq harakat qiladi, shuning uchun ular ipning aslida ular kutganidan kattaroq kuchlanishni oʻlchaydilar; demak, xayoliy kuch kuchlanishni oshirishi kerak (tashqariga ishora qiladi). ω<sub>I</sub><ω<sub>S</sub> boʻlganda, narsalar teskari boʻladi, shuning uchun xayoliy kuch kuchlanishni kamaytirishi kerak va shuning uchun qarama-qarshi belgiga ega (ichkariga ishora qiladi).
===== Xayoliy kuch ''ad hocmi'' ? =====
'''F'''<sub>Fict</sub> ning kiritilishi aylanma kuzatuvchilar va inertial kuzatuvchilarga ipning kuchlanishi boʻyicha kelishib olish imkonini beradi. Biroq, biz shunday deb soʻrashimiz mumkin: "Ushbu yechim boshqa vaziyatlarda umumiy tajribaga mos keladimi yoki bu oddiygina „pishirilgan“ ''maxsus'' yechimmi?" Bu savolga javob '''F'''<sub>Fict</sub> uchun bu qiymat umumiy natijaga ([[Xayoliy kuch|Fictitive kuchda]] olingan) qanday kvadratlarga toʻgʻri kelishini koʻrish orqali beriladi<ref name="Srivastava">Many sources are cited in [[Xayoliy kuch|Fictitious force]]. Here are two more: {{Kitob manbasi |title=Mechanics |last=PF Srivastava |publisher=New Age International Publishers |date=2007 |isbn=978-81-224-1905-4 |location=New Delhi |url=https://books.google.com/books?id=yCw_Hq53ipsC&dq=spheres+rotating++Coriolis&pg=PA46 |page=43}} and {{Kitob manbasi |last=NC Rana |date=2004 |title=Mechanics |isbn=0-07-460315-9 |publisher=Tata McGraw-Hill |location=New Delhi |page=99ff |url=https://books.google.com/books?id=dptKVr-5LJAC&dq=connected+rotating+%22two+spheres%22&pg=PA28}}</ref>:
: <math>
\mathbf{F}_{\mathrm{Fict}} =
- 2 m \boldsymbol\Omega \times \mathbf{v}_{B} - m \boldsymbol\Omega \times (\boldsymbol\Omega \times \mathbf{x}_B ) </math> <math>\ - m \frac{d \boldsymbol\Omega }{dt} \times \mathbf{x}_B \ .
</math>
''B'' pastki belgisi inertial boʻlmagan koordinatalar tizimiga tegishli miqdorlarni bildiradi. Toʻliq yozilgan maʼlumotlar [[Xayoliy kuch|Xayoliy kuchda]]. Doimiy burchak tezligi uchun oxirgi muddat nolga teng. Boshqa shartlarni baholash uchun bizga sohalardan birining pozitsiyasi kerak:
: <math> \mathbf{x}_B = R\mathbf{u}_R \, </math>
va aylanuvchi ramkada koʻrinib turganidek, bu sharning tezligi:
: <math>\mathbf{v}_B = \omega_SR \mathbf{u}_{\theta} \ ,</math>
bu yerda '''u''' <sub>th</sub> — '''u''' <sub>R</sub> ga perpendikulyar harakat yoʻnalishiga ishora qiluvchi birlik vektor.
Ramka ω<sub>R</sub> tezlikda aylanadi, shuning uchun aylanish vektori '''Ω''' = ω<sub>R</sub> '''u'''<sub>z</sub> ('''u'''<sub>z</sub> a birlik vektor ''z'' — yoʻnalishda) va '''Ω × u'''<sub>R</sub> = ω<sub>R</sub> ('''u'''<sub>z</sub> × '''u'''<sub>R</sub>) = ω<sub>R</sub> '''u'''<sub>θ</sub>; '''Ω × u'''<sub>θ</sub> = −ω<sub>R</sub> '''u'''<sub>R</sub><sub>.</sub> Bunda markazdan qochma kuch:
: <math>\mathbf{F}_\mathrm{Cfgl} = - m \boldsymbol\Omega \times (\boldsymbol\Omega \times \mathbf{x}_B ) =m\omega_R^2 R \mathbf{u}_R\ ,</math>
bu tabiiy ravishda faqat ramkaning aylanish tezligiga bogʻliq va har doim tashqarida. Koriolis kuchi
: <math>\mathbf{F}_\mathrm{Cor} = - 2 m \boldsymbol\Omega \times \mathbf{v}_{B} = 2m\omega_S \omega_R R \mathbf{u}_R </math>
va sharlar ramkadan tezroq harakat qilganda tashqi tomonga (ω<sub>S</sub> > 0) va sharlar ramkadan sekinroq harakat qilganda ichkariga (ω<sub>S</sub> > 0) boʻladigan belgini oʻzgartirish qobiliyatiga ega<ref>The case ω<sub>S</sub> < 0 applies to the earlier example with [[Rotating spheres#Coriolis force|spheres at rest]] in the inertial frame.</ref>. Shartlarni birlashtirish<ref name="Stommel">This result can be compared with Eq. (3.3) in Stommel and Moore. They obtain the equation <math>\ddot{r}-\omega_S^2 r = 2\omega_S \omega_R r + \omega_R^2 r </math> where <math>\omega_S = \dot \phi ' </math> and <math>\omega_R = \Omega \ </math> in their notation, and the left-hand side is the radial acceleration in polar coordinates according to the rotating observers. In this example, their Eq. (3.4) for the azimuthal acceleration is zero because the radius is fixed and there is no angular acceleration. See {{Kitob manbasi |title=An Introduction to the Coriolis Force |last=Henry Stommel |page=[https://archive.org/details/introductiontoco0000stom/page/55 55] |url=https://archive.org/details/introductiontoco0000stom |quote=coriolis Stommel. |isbn=0-231-06636-8 |publisher=Columbia University Press |date=1989}}</ref>:
: <math>
\mathbf{F}_{\mathrm{Fict}} = \mathbf{F}_\mathrm{Cfgl} + \mathbf{F}_\mathrm{Cor}</math> <math> =\left( m\omega_R^2 R + 2m\omega_S \omega_R R\right) \mathbf{u}_R = m\omega_R \left( \omega_R + 2\omega_S \right) R \mathbf{u}_R </math>
:: <math>=m(\omega_I-\omega_S)(\omega_I+\omega_S)\ R \mathbf{u}_R = -m \left(\omega_S^2-\omega_I^2\right)\ R \mathbf{u}_R . </math>
: Binobarin, aylanuvchi sharlar muammosi uchun yuqorida topilgan xayoliy kuch umumiy natijaga mos keladi va bu bitta misol uchun kelishuvga erishish uchun shunchaki „pishirilgan“ ''maxsus'' yechim emas. Qolaversa, aynan Koriolis kuchi, markazdan qochma kuchning hissasi doimo tashqariga qaraganligi sababli, ω<sub>I</sub>, ω<sub>S</sub> ning qaysi biri katta boʻlishiga qarab, xayoliy kuchning belgisini oʻzgartirishga imkon beradi.
== Aylanish va kosmik fon nurlanishi ==
Koinot fon nurlanishining izotropiyasi koinot aylanmasligining yana bir koʻrsatkichidir<ref name="rotate">{{Kitob manbasi |last=R. B. Partridge |title=3 K: The Cosmic Microwave Background Radiation |publisher=Cambridge University Press |isbn=0-521-35254-1 |url=https://books.google.com/books?id=JJc7b-0Riq4C&dq=Hawking+isotropy++rotation+%22cosmic+background+radiation%22&pg=PA279 |pages=279–280 |date=1995 }}{{Oʻlikhavola|date=sentabr 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, {{Kitob manbasi |title=Relativistic Astrophysics |last=D. Lynden-Bell |page=167 |url=https://books.google.com/books?id=KgyIGHqueFsC&dq=rotating+tension+Newton&pg=PA167 |isbn=0-521-62113-5 |date=1996 |edition=Igorʹ Dmitrievich Novikov, Bernard Jean Trefor Jones, Draza Marković (Editors) }}, and {{Kitob manbasi |title=Big bang cosmology and the cosmic black-body radiation |edition=in ''Proc. Am. Philos. Soc.'' vol. 119, no. 5 (1975) |pages=325–348 |last=Ralph A. Alpher and Robert Herman |date=1975 |isbn=9781422371077 |url=https://books.google.com/books?id=1T0LAAAAIAAJ&dq=Hawking+isotropy++rotation+%22cosmic+background+radiation%22&pg=PA344 }} {{Kitob manbasi |title=Nothingness |last=Henning Genz |url=https://books.google.com/books?id=Cn_Q9wbDOM0C&dq=cosmic+background+%22rotation+of+the+universe%22&pg=PA275 |page=275 |isbn=0-7382-0610-5 |publisher=Da Capo Press |date=2001 }}{{Oʻlikhavola|date=sentabr 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
==Manbalar==
{{reflist}}
[[Turkum:Mexanika]]
[[Turkum:Fizika]]
ielo50cf8aes4jwesqjsrrzvqmq45j0
Axtem Chiygoz
0
965897
6197716
6115646
2026-07-07T16:42:37Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197716
wikitext
text/x-wiki
{{Shaxsiyat bilgiqutisi
| ismi = Axtem Chiygoz
| asl ismi = Axtem Zaytullayevich Chiygoz
| kasbi = Siyosatchi
| fuqaroligi = {{SSSR}}<BR/>{{UKR}}
| mukofotlari = [[File:Order_of_Merit_3rd_Class_of_Ukraine.png|35px|]]
| tasvir = Ахтем_Чийгоз.jpg
| tavallud_sanasi = {{Tugʻilgan sanasi va yoshi|1964|12|14}}
| tavallud_joyi = {{TavalludJoyi|Bulungʻur tumani}}, [[Samarqand viloyati]], [[Oʻzbekiston SSR]]
| turmush_oʻrtogʻi = Elmira Narimanovna
| taʼlimi =
}}
'''Axtem Zaytullayevich Chiygoz''' ({{Lang-crh|Ahtem Zeytulla oğlu Çiygöz}}, {{Lang-uk|Ахтем Зейтуллайович Чийгоз}}; [[14-dekabr]] [[1964-yil]], [[Bulungʻur]], [[Samarqand]]) – [[Ukraina|ukrainalik]] siyosatchisi, Yevropa birdamligi partiyasidan saylangan Oliy Rada deputati. Qrim-tatar xalqi majlisi deputati.
== Biografiyasi ==
Axtem Chiygoz 1964-yil 14-dekabrda Bulungʻur tumanida tugʻilgan. Onasi – Alie Chiygʻoz (2017-yilda vafot etgan)<ref>{{Veb manbasi |til=ru |url=https://news.liga.net/politics/news/umerla_mat_akhtema_chiygoza |sarlavha=Умерла мать Ахтема Чийгоза |ish=news.liga.net |sana=2017-07-02 |qaralgan sana=2020-06-20}}</ref>. Katta akasi siyosatchi [[:uk:Чийгоз Рустем Зейтуллайович|Rustem Chiygʻoz]] (1963-2010)<ref name="b2">{{Veb manbasi |url=https://file.liga.net/persons/chiygoz-akhtem |sarlavha=Чийгоз Ахтем |ish=LIGA |qaralgan sana=2020-06-20}}</ref>. 1979-yildan 1989-yilgacha oila Kubanda yashagan<ref name="t4">{{Veb manbasi |url=https://gordonua.com/publications/chiygoz-mne-govorili-ahtem-aga-nam-nuzhen-svoy-kadyrov-v-krymu-predlagali-3-mln-cifru-lichno-aksenov-ozvuchil-269295.html |sarlavha=Чийгоз: Мне говорили: "Ахтем-ага, нам нужен свой Кадыров в Крыму". Предлагали $3 млн. Цифру лично Аксенов озвучил |ish=gordonua.com |qaralgan sana=2020-06-20}}</ref>.
1989-yilda oila [[Qrim|Qrimga]] koʻchib oʻtdi. 1991-yilda Axtem Chiygoz Qrim-tatarlarning oʻzini oʻzi boshqarish organiga saylangan. 1998-yilning iyunidan dekabrigacha Boqchasaroy tumani, Plodovoe qishlogʻidagi „Soyuz VLT“ xususiy korxonasida duradgor boʻlib ishlagan. 2000-yilning may oyidan sentyabrgacha – [[Boqchasaroy]] shahridagi koʻchma mexanizatsiyalashgan kolonna ishchisi boʻlgan<ref name="c3">{{Veb manbasi |til=uk |url=http://old.qha.com.ua/ua/suspilstvo/ahtemu-chiigozu-sogodni-vipovnyu-tsya-51-rik/2181/ |sarlavha=Ахтему Чийгозу сьогодні виповнюється 51 рік! |muallif= |ish=QHA |sana= |nashriyot= |qaralgan sana=2020-06-20 |arxivsana=2020-06-21 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200621101402/http://old.qha.com.ua/ua/suspilstvo/ahtemu-chiigozu-sogodni-vipovnyu-tsya-51-rik/2181/ }}</ref>.
2002-yildan 2010-yilgacha – [[Ukraina prezidenti|Ukraina Prezidenti]] huzuridagi Qrim-tatar xalqi vakillari kengashi aʼzosi. 2004-yildan beri Boqchasaroy majlisi raisi<ref>{{Veb manbasi |til=ru |url=https://newdaynews.ru/crimea/414.html |sarlavha=Крымские татары готовятся к осаде бахчисарайского рынка |ish=Новый День |sana=2004-07-28 |qaralgan sana=2020-06-20}}</ref>. 2004-yil sentyabr oyida Boqchasaroydagi piyodalar oʻtish joyida olti oylik homilador ayol – Svetlana Bondarenkoni urib yuborgan. Olingan jarohatlar natijasida 27 yoshli ayol ikki kundan keyin vafot etgan<ref>{{Veb manbasi |til=ru |url=https://newdaynews.ru/crimea/1561.html |sarlavha=Лидер меджлиса убил беременную женщину |ish=Новый День |sana=2004-09-07 |qaralgan sana=2020-06-20}}</ref>. 500 dan ortiq shahar aholisi Chiygozga nisbatan jinoiy ish qoʻzgʻatishni talab qilib xat imzolagan<ref>{{Veb manbasi |til=ru |url=https://newdaynews.ru/crimea/3049.html |sarlavha=Бахчисарайцы требуют суда над лидером районного меджлиса |ish=Новый День |sana=2004-09-23 |qaralgan sana=2020-06-20}}</ref>. Ikki oy oʻtgach, jabrlanuvchining onasi huquq-tartibot idoralari tergov qilmayotganini va unga tahdidlar boʻlganini maʼlum qilgan<ref>{{Veb manbasi |til=ru |url=https://newdaynews.ru/crimea/10167.html |sarlavha=Мать погибшей девушки заявляет об угрозах со стороны Бахчисарайского меджлиса |ish=Новый День |sana=2004-11-30 |qaralgan sana=2020-06-20}}</ref>.
2004-yil noyabr oyida Qrim-tatar xalqining IV Qurultoyi delegati boʻlgan<ref>{{Veb manbasi |url=http://politika-crimea.ru/component/content/article/1116-menyu/party/crimea-tatar/medzhlis-krymskotatarskogo-naroda-zapreshchen-na-territorii-rf/79004-1-sessiya-iv-kurultaj-2001-2007gg |sarlavha=IV КУРУЛТАЙ (2001-2007гг.) |muallif= |ish=politika-crimea.ru |sana= |nashriyot= |qaralgan sana=2020-06-20}}</ref>. Sariq inqilob davrida [[Viktor Yushchenko|Viktor Yushchenkoni]] qoʻllab-quvvatlagan<ref>{{Veb manbasi |url=http://politika-crimea.ru/component/content/article/1134-menyu/party/organizacy/krymskaya-respublikanskaya-yachejka-vseukrainskoj-obshchestvennoj-organizatsii-nasha-ukraina/78729-v-krymu-uchrezhdeno-respublikanskoe-otdelenie-vseukrainskogo-ob-edineniya-za-ukrainu-za-yushchenko |sarlavha=В КРЫМУ УЧРЕЖДЕНО РЕСПУБЛИКАНСКОЕ ОТДЕЛЕНИЕ ВСЕУКРАИНСКОГО ОБЪЕДИНЕНИЯ "ЗА УКРАИНУ! ЗА ЮЩЕНКО!" |muallif= |ish=politika-crimea.ru |sana=2004-06-18 |nashriyot= |qaralgan sana=2020-06-20}}</ref>. Chiygoz va uning tarafdorlari qoʻzgʻatilgan sud ishini oʻziga nisbatan siyosiy taʼqib sifatida baholadilar<ref>{{Veb manbasi |til=ru |url=https://newdaynews.ru/crimea/11660.html |sarlavha=Лидер бахчисарайских меджлисовцев пытается прикрыться оранжевым шарфом от уголовного дела |ish=Новый День |sana=2004-12-15 |qaralgan sana=2020-06-20}}</ref>. 2007-yil 6-noyabrda [[Ay-Petri]] platosida joylashgan Chiygoz savdo majmualari buzib tashlandi. Buzib tashlash chogʻida Ichki ishlar vazirligi xodimlari bilan Chiygoz<ref>{{Veb manbasi |til=ru |url=https://newdaynews.ru/crimea/148550.html |sarlavha=Штурм Ай-Петри – это освобождение коммерческой площадки «для своих», – комментарий лидера «АнтиЗахвата» |ish=Новый День |sana=2007-11-06 |qaralgan sana=2020-06-20}}</ref><ref>{{Veb manbasi |til=ru |url=https://newdaynews.ru/crimea/148490.html |sarlavha=Крымский спикер приветствует снос татарского самозахвата на плато Ай-Петри |ish=Новый День |sana=2007-11-06 |qaralgan sana=2020-06-20}}</ref><ref>{{Veb manbasi |til=ru |url=https://newdaynews.ru/crimea/151289.html |sarlavha=Крымские татары открыли в Судаке сезон акций протеста против сноса самозахватов |ish=Новый День |sana=2007-11-22 |qaralgan sana=2020-06-20}}</ref> boshchiligidagi 50 ga yaqin majlis tarafdorlari oʻrtasida toʻqnashuv boʻlgan. 2007-yil dekabr oyida Chiygoz Yalta shahar sudi qarori bilan hibsga olingan<ref>{{Veb manbasi |til=ru |url=https://newdaynews.ru/crimea/154811.html |sarlavha=Арестованы зачинщики драки татар с милицией на Ай-Петри |ish=Новый День |sana=2007-12-12 |qaralgan sana=2020-06-20}}</ref>.
Axtem Chiygoz 2006- va 2010-yillarda Boqchasaroy tuman Kengashi deputati etib saylangan<ref name="c3"/>. 2008-yilda Avdet gazetasi bergan<ref>{{Veb manbasi |url=http://medeniye.org/node/304 |sarlavha=20 самых влиятельных крымских татар {{!}} Alem-i Medeniye |ish=medeniye.org |qaralgan sana=2020-06-20 |arxivsana=2015-11-27 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20151127024425/http://medeniye.org/node/304 }}</ref> maʼlumotlarga koʻra, u Qrim tatarlarining eng nufuzli oʻnta siyosatchilaridan biri boʻlgan. 2010-yilda Qrim Oliy Kengashiga boʻlib oʻtgan saylovlarda u „Rux“ partiyasidan nomzodini qoʻygan, biroq parlament aʼzosi boʻla olmagan<ref>{{Veb manbasi |til=ru |url=https://newdaynews.ru/crimea/298221.html |sarlavha=Меджлисовцев на выборы поведут Чубаров, Пилунский и Чийгоз |ish=Новый День |sana=2010-08-29 |qaralgan sana=2020-06-20}}</ref>.[[Fayl:Порошенко_и_Чийгоз,_2017.jpg|right|thumb|250x250px| Ukraina Prezidenti [[Petro Poroshenko]] Axtem Chiygozga „Buyuk xizmatlari uchun“ ordenini topshirmoqda. 2017-yil oktyabr]]2011-yil oktyabr oyida sud Chiygozni marhum Svetlana Bondarenkoning oilasiga 80 000 grivna tovon puli toʻlashga hukm qildi<ref>{{Veb manbasi |url=https://lb.ua/society/2011/10/11/118640_v_krimu_funktsioner_medzhlisa_otde.html |sarlavha=В Крыму функционер меджлиса отделался штрафом за сбитую беременную девушку |ish=LB.ua |qaralgan sana=2020-06-20}}</ref>.
2012-yilda Ukraina Oliy Radasiga boʻlib oʻtgan saylovlarda Xrixoriy Grubaga yutqazib, ikkinchi oʻrinni egalladi<ref name="a1" />.
2013-yil dekabr oyida u parlament raisining oʻrinbosari<ref name="c3" /><ref name="a1" /><ref>{{Veb manbasi |til=ru |url=https://newdaynews.ru/crimea/468889.html |sarlavha=У главы татарского меджлиса теперь пять замов и ни одного первого |ish=Новый День |sana=2013-11-05 |qaralgan sana=2020-06-20}}</ref> boʻlgan.
[[Fayl:Встреча_Президента_Татарстана_Р.Н.Минниханова_с_делегацией_Меджлиса_крымскотатарского_народа_(2014,_6).jpg|left|thumb|250x250px| Refat Chubarov bilan birgalikda Tatariston rahbariyati bilan uchrashuvda, 2014-yil 26-may]]
Axtem Chiygoz 2013-yilning qishida yuz bergan [[Yevromaydon|Yevromaydon namoyishlarini]]<ref name="b2" /> qoʻllab-quvvatlagan. 2014-yil aprel oyida Qrim prokuraturasi Chiygozga „Ekstremistik faoliyatning oldini olish toʻgʻrisida“ ogohlantirish berdi<ref>{{Veb manbasi |url=http://investigator.org.ua/news/126537/ |sarlavha=Еще одному члену Меджлиса прокуратура Крыма вынесла предупреждение |muallif= |ish=Центр журналистских расследований |sana=2014-05-07 |nashriyot= |qaralgan sana=2020-06-20}}</ref>. FSB Refat Chubarovning yarim orolga kirishini taqiqlaganidan soʻng, Chiygoz Qrimdagi majlis rahbari vazifasini bajardi<ref>{{Veb manbasi |til= |url=http://politika-crimea.ru/component/content/article/1117-menyu/party/crimea-tatar/medzhlis-krymskotatarskogo-naroda-zapreshchen-na-territorii-rf/medzhlis-krymskotatarskogo-naroda-zapreshchen-na-territorii-rf-sobytiya/78493-nariman-dzhelyal-budet-kurirovat-rabotu-medzhlisa-v-krymu |sarlavha=НАРИМАН ДЖЕЛЯЛ БУДЕТ КУРИРОВАТЬ РАБОТУ МЕДЖЛИСА В КРЫМУ |muallif= |ish=politika-crimea.ru |sana=2015-03-21 |nashriyot= |qaralgan sana=2020-06-20}}</ref>.
2014-yil 26-fevral kuni Qrim parlamenti binosi oldidagi mitingda qatnashgani uchun Chiygoz 2015-yil 29-yanvarda Rossiya Federatsiyasi Jinoyat kodeksining 212-moddasi 1-qismini („ommaviy tartibsizliklar tashkil etish“) buzganlikda gumonlanib hibsga olingan. Chiygozga 10 yil qamoq jazosi berilishi eʼlon qilingan<ref name="a1">{{Veb manbasi |url=https://lb.ua/file/person/4016_chiygoz_ahtem_zeytullaevich_.html |sarlavha=Чийгоз Ахтем Зейтуллаевич |ish=LB.ua |qaralgan sana=2020-06-20}}</ref>. Xalqaro Amnistiya hibsga olishni „''Qrimning anneksiya qilinishiga rozi boʻlmaganlarga qarshi yana bir repressiv chora''“ deb atadi<ref>{{Veb manbasi |til=uk |url=https://www.bbc.com/ukrainian/news_in_brief/2015/01/150130_or_chiygos_arrest |sarlavha=Amnesty назвала арешт Чийгоза "репресивним заходом" |ish=BBC News Україна |qaralgan sana=2020-06-20}}</ref>. „[[Memorial (jamiyat)|Memorial]]“ inson huquqlari tashkiloti Chiygozni siyosiy mahbus sifatida tan oldi<ref>{{Veb manbasi |url=https://memohrc.org/ru/bulletins/spisok-lic-priznannyh-politicheskimi-zaklyuchennymi-pravozashchitnym-centrom-memorial-na |sarlavha=Список лиц, признанных политическими заключенными Правозащитным центром «Мемориал» на 29 мая 2017 года {{!}} Pravozaщitniy sentr „Memorial“ |ish=memohrc.org |qaralgan sana=2020-06-20 |arxivsana=2020-06-22 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200622045017/https://memohrc.org/ru/bulletins/spisok-lic-priznannyh-politicheskimi-zaklyuchennymi-pravozashchitnym-centrom-memorial-na }}</ref>. Chiygozga qarshi sud 2015-yil 28-dekabrda Simferopolda boshlangan. Uning ishi boʻyicha jami 151 ta sud majlisi oʻtkazilgan<ref name="b2" />.
2017-yil 11-sentyabrda Qrim Respublikasi Oliy sudi uni sakkiz yilga ozodlikdan mahrum qildi. Oradan bir oy oʻtib, 25-oktyabr kuni Chiygoz va [[Ilmi Umerov|Ilmi Umerovlar]] qoʻyib yuborilib, Turkiyaga ekstraditsiya qilindi, evaziga u yerda chechen muhojirlarini oʻldirishga tayyorgarlik koʻrganlikda ayblanib hibsga olingan ruslar Aleksandr Smirnov va Yuriy Anisimovlar ozod qilindi<ref>[https://crimea.ria.ru/20171130/1112945856.html Tursiya obmenyala Umerova i Chiygoza na rossiyskix razvedchikov – SMI]</ref>. 27-oktyabr Chiygoz va Umerov Kiyevga qaytishgan<ref name="a1" />.
2019-yilda Ukraina parlamentiga boʻlib oʻtgan navbatdan tashqari saylovlarda qatnashdi. Saylov vaqtida oʻzini partiyasiz deb eʼlon qildi. 2019-yil 29-avgustda deputatlik qasamyodini qabul qildi<ref name="a1"/>. U Oliy Radaning etnosiyosat, tub xalqlar va milliy ozchiliklar huquqlari boʻyicha quyi qoʻmitasi raisi etib saylangan<ref>{{Veb manbasi |til=uk |url=https://iportal.rada.gov.ua/news/Novyny/180524.html |sarlavha=Комітет з питань прав людини, деокупації та реінтеграції тимчасово окупованих територій у Донецькій, Луганській областях та АР Крим, м. Севастополя, національних меншин і міжнаціональних відносин обговорив питання проведення виїзного засідання на Донбасі |muallif= |ish=iportal.rada.gov.ua |sana=2019-09-05 |nashriyot= |qaralgan sana=2020-06-20}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Qrim-tatarlar]]
[[Turkum:Ukrainalik siyosatchilar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha siyosatchilar]]
ou2h9945la1fi57eiuh9cvuhxbje9wz
At the Seashore
0
966429
6197546
3872725
2026-07-07T12:24:05Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197546
wikitext
text/x-wiki
{{Sanʼat asari bilgiqutisi
| nomi =
| tasvir = Anna Bilińska-Bohdanowiczowa - At the seaside - MP 203 - National Museum in Warsaw.jpg
| rassom = [[Anna Bilińska]]
| yil = 1886
| height_metric =
| height_imperial =
| width_metric = 50
| width_imperial = 19.6
| metric_unit = sm
| imperial_unit =
| muzey = Milliy Muzey,[[Varshava]]
}}
'''''At the Seashore''''' ([[Polyak tili|polyakcha]]: ''Nad brzegiem morza'') – polshalik rassom Anna Bilińska tomonida 1886-yilda chizilgan surat. Hozirda ushbu sanʼat asari [[Polsha|Polshaning]] [[Varshava]] shahridagi [[Varshava milliy muzeyi|Milliy muzeyda]] saqlanadi.
== Tavsif ==
Rasmda kichkina qizi bilan qum ustida oʻtirgan baliqchilar qishlogʻidan kelgan yosh ayol tasvirlangan. Ayolning oʻng tarafida oyoqlarining yonida baliq tutish uchun ishlatiladigan halqali toʻri yotadi. Uzoqdan sokin dengizda yelkanli qayiqlar koʻrib turibdi. Rasmda kulrang boshqa ranglarga qaraganda koʻproq ishlatilganligi yaqqol bilinadi. Rassom ushbu rasm yaralishida tomoshabin eʼtiborini asarning chuqur maʼnosiga yoʻnaltiradigan Rückenfigur kompozitsion sxemasidan foydalangan<ref>{{Veb manbasi |url=https://cyfrowe.mnw.art.pl/pl/katalog/508153 |til=pl |sarlavha=Nad brzegiem morza |qaralgan sana=2020-11-01}}</ref>.
== Tahlil ==
1885-1886-yillarda Bilinska [[Parij|Parijni]] tark etib, yozgi taʼtilini [[Normandiya|Normandiyaning]] Pourvilleda oʻtkazgan edi. Ushbu davrda unga Varshavadan kelgan akasi Władysław yordam beradi. Bu davrda uning rassom otasi va yaqin doʻsti Klementyna Krassowskaning yaqinda vafot etishi natijasida katta tushkunlikni boshdan kechiradi. ''"At the Seashore" asari'' rassom ijodidagi eng yaxshi va mashhur asarlardan biri hisoblanadi. Rasmda Ingiliz koʻli boʻyida joylashgan plyajdagi haqiqiy manzara tasvirlangan hamda chuqur ohangdor tuygʻuni aks ettiradi. Rassom nafaqat gʻamgin muhit va dengiz qirgʻogʻining bepoyonligini, balki onalikning murakkab tabiatini ham kuzatuvchiga ajoyib qilib yetkazadi. Orqa tomonda tasvirlangan ona va uning bolasining figuralari dengizning kengligi bilan ajralib turadi, bu koʻpincha bolani yoʻqotganidan keyin motam belgisi sifatida talqin qilinadi<ref>{{Veb manbasi |url=https://artystaisztuka.pl/meskie-malarstwo-anny-bilinskiej-bohdanowiczowej/ |til=pl |sarlavha="MĘSKIE" MALARSTWO ANNY BILIŃSKIEJ-BOHDANOWICZOWEJ |sana=4 September 2017 |qaralgan sana=2020-11-01 |arxivsana=2021-06-23 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210623033237/https://artystaisztuka.pl/meskie-malarstwo-anny-bilinskiej-bohdanowiczowej/ }}</ref> <ref>{{Veb manbasi |url=https://niezlasztuka.net/o-sztuce/anna-bilinska-bohdanowicz-artystka-niezlomna/ |til=pl |sarlavha=Anna Bilińska-Bohdanowicz. Artystka niezłomna |sana=28 August 2017 |qaralgan sana=2020-11-01}}</ref>.
= Manbalar =
{{Manbalar}}
[[Turkum:Rasmlar]]
[[Turkum:Tarixiy asarlar]]
n80r2wcc9gsudq1yiazmukozqx0msuh
Avliyo Georgiy Muzaffar ibodatxonasi
0
966535
6197665
6169385
2026-07-07T14:31:45Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197665
wikitext
text/x-wiki
{{Diqqatga sazovor joylar|milliy_nomi=|asl_nomi=|coordinates=39.662174557884654, 66.95966849069661|joylashuv=Samarqand shahri, Birlik koʻchasi, 66-uy|mamlakat=[[Oʻzbekiston]]|ismi=Avliyo Georgiy Muzaffar ibodatxonasi <br/> {{lang-ru|Храм Святого Георгия Победоносца}}|Oʻzbekcha nomi=|qurila boshlangan=[[1925]]|qurilish tamomlangan=[[1950]]|ochilish=|yopilish=|material=pishgan gʻisht|turi=ibodatxona|binokor=|meʼmoriy uslubi=}}'''Avliyo Georgiy Muzaffar ibodatxonasi''' — [[Rus pravoslav cherkovi|Rus pravoslav cherkovining]] [[Markaziy Osiyo mitropolit okrugi]], [[Toshkent va Oʻzbekiston yeparxiyasi|Toshkent va Oʻzbekiston yeparxiyasiga]] qarashli hozirda [[Samarqand]] shahrida faoliyat yuritayotgan [[Pravoslav cherkovi (bino)|pravoslav ibodatxonasi]]<ref>{{Veb manbasi |url=https://e-samarkand.narod.ru/christ.htm |sarlavha=Христианство и Христианские храмы в Самарканде |arxivurl=https://web.archive.org/web/20260519171501/https://e-samarkand.narod.ru/christ.htm |arxivsana=2026-05-19 |qaralgan sana=06.05.2026 |til=ruscha |ish=e-samarkand.narod.ru }}</ref>. Ibodatxona [[Avliyo Georgiy|Avliyo Georgiy Muzaffar]] nomi bilan ataladi. Asosiy bayrami 6-may, ibodatxona bosh ruhoniysi Timofey Fishelev<ref>{{Veb manbasi |url=https://pravoslavie.uz/archdiocese/parishes/ |sarlavha=Храм Георгия Победоносца |arxivurl=https://web.archive.org/web/20260518050903/https://pravoslavie.uz/archdiocese/parishes/ |arxivsana=2026-05-18 |qaralgan sana=06.05.2026 |til=ruscha |ish=pravoslavie.uz }}</ref>.
== Tarixi ==
1930-yilda eski ibodatxona yopilgandan keyin yangi ibodatxonani taʼmirlash va jihozlash ishlari 1950-yilgacha davom etgan. Ibodatxona 1925-yilda muqaddas qadamjo deb eʼlon qilingan. 1924-yilda ibodatxona yopilib, ibodatxona [[Qabriston|qabristonga]] oʻtkazilgan va oʻsha yerda ibodatlar oʻtkazila boshlangan. 1927-yilda ibodatxona qoshida yozgi ibodat uyi qurish uchun ruxsatnoma olingan. 1937-yilda ibodatxona yaqinidagi uy sotib olinib, ibodatxona shu uyga koʻchirilgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.orexca.com/rus/uzbekistan/samarkand/churches.htm |sarlavha=Храмы Самарканда |arxivurl=https://web.archive.org/web/20260518124315/https://www.orexca.com/rus/uzbekistan/samarkand/churches.htm |arxivsana=2026-05-18 |qaralgan sana=06.05.2026 |til=ruscha |ish=orexca.com }}</ref>. 2010-yillarda ibodatxona kapital taʼmirlangan. Ibodatxona turar-joy binosida joylashgan boʻlib, ruscha <nowiki>„Г“</nowiki> harfi shaklida, [[Gʻisht|gʻishtdan]] qurilgan. Ibodatxonada [[mehrob]] va boy [[cherkov]] anjomlari mavjud. Ibodatxona hududida boshqa koʻplab xonalar, jumladan, ibodatxonaning sobiq bosh ruhoniysi, protoiyerey Dmitriy Kozulinning hujrasi ham mavjud.
== Galereya ==
{|class="graytable" style="text-align:center"
|width="25%"|[[File:Church of St. George Victorious Samarkand 08-19.JPG|center|150px]]Kirish qismi
|width="25%"|[[File:Church of St. George Victorious Samarkand 08-20.JPG|center|200px]]Ibodatxonaning koʻrinishi
|width="25%"|[[File:Church of St. George Victorious Samarkand 08-23.JPG|center|200px]]Mehrob
|-
|}
== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[Turkum:Samarqand meʼmoriy yodgorliklari]]
sbx6lyj43t3i7mwpuenavmh5dkv47c0
Katalin Kariko
0
970261
6197754
6001833
2026-07-07T19:27:02Z
Sleepycatinacap
271380
6197754
wikitext
text/x-wiki
{{Olim bilgiqutisi
| ismi = Katlin Kariko
| tasvir = Katalin Kariko light corrected.jpeg
| tavallud_sanasi = 1955-yil 17-yanvar
| tavallud_joyi = [[Solnok]], [[Vengriya]]
| ish_joylari = [[Pennsylvania Universiteti]]<br/>[[BioNTech]]
| institutlar = [[Szeged Universiteti]]
}}
'''Katalin Kariko''' (1955-yil 17-yanvarda [[Vengriya]]ning [[Solnok]] shahrida tug'ilgan ) – [[Mojariston (Vengriya)|vengriya]]lik [[biokimyogar]] va [[olim]]. Kariko Germaniyada joylashgan [[BioNTech |BioNTech biotexnologiya kompaniyasining]] katta [[vitse-prezident]]i , Pfizer va BioNTech tomonidan COVID-19 vaktsinasi birgalikda ishlab chiqarilishida uning mRNK texnologiyasidan foydalanilgan.
==Ilk yillar va ta'lim==
Katalin Kariko 1956-yilgi ''Vengriya qoʻzgʻoloni''dan bir yil oldin '''Yas-Nagykun-Szolnok''' provinsiyasining markazi Solnok shahrida tugʻilgan<ref name="amp.france24.com">{{veb manbasi |last1=Trouıllard |first1=Stephanie |title=Katalin Kariko, the scientist behind the Pfizer Covid-19 vaccine |url=https://amp.france24.com/en/americas/20201218-katalin-kariko-the-scientist-behind-the-pfizer-covid-19-vaccine |publisher=[[France 24]] |accessdate=27-dekabr 2020-yil |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201225024837/https://amp.france24.com/en/americas/20201218-katalin-kariko-the-scientist-behind-the-pfizer-covid-19-vaccine |archivedate=27-dekabr 2020-yil}}</ref>. Uning otasi qassob, onasi esa uy bekasi boʻlgan. Yoshligidan ilm-fanga qiziqqan Kariko 23 yoshida [[Szeged universiteti]]ning Biologik tadqiqotlar markazida bakalavriatda o‘qishni boshlagan va shu yerda doktorlik darajasini tamomlagan. Uning RNKga boʻlgan qiziqishi Seged universitetida paydo boʻldi va uni rivojlantirish uchun ilmiy xodimlar tarkibiga kirdi. [[Filadelfiya]]dagi '''Templ universiteti'''dan taklifnoma olgandan soʻng, u oʻsha yili turmush oʻrtogʻi va qizi bilan Vengriyadan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSh]]ga koʻchib oʻtdi<ref>{{veb manbasi |last1=Bendix |first1=Aria |title=BioNTech scientist Katalin Kariko risked her career to develop mRNA vaccines. Americans will start getting her coronavirus shot on Monday. |url=https://www.businessinsider.com/mrna-vaccine-pfizer-moderna-coronavirus-2020-12?amp |publisher=[[Business Insider]] |accessdate=27-dekabr 2020-yil |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201216201826/https://www.businessinsider.com/mrna-vaccine-pfizer-moderna-coronavirus-2020-12?amp |archivedate=16-dekabr 2020-yil}}</ref>. Kommunistik tuzum davrida vengerlarga mamlakatdan pul olib chiqish taqiqlangan edi, shuning uchun Kariko va uning eri AQShga borish uchun oʻz mashinasini 1200 dollarga sotishga majbur boʻlgan va pulni ikki yoshli qizining ayiqchasiga yashirishgan<ref>{{veb manbasi |last1=Kennedy |first1=Dana |title=This scientist’s decades of mRNA research led to both COVID-19 vaccines |url=https://nypost.com/2020/12/05/this-scientists-decades-of-mrna-research-led-to-covid-vaccines/ |publisher=[[New York Post]] |accessdate=31-dekabr 2020-yil |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210107155343/https://nypost.com/2020/12/05/this-scientists-decades-of-mrna-research-led-to-covid-vaccines/amp/ |archivedate=5-dekabr 2020-yi}}</ref>.
==Karyera==
1970-yillardan oʻz faoliyatini boshlagan Katalin Kariko Pensilvaniya universiteti tibbiyot fakultetida [[RNK|Messenger RNK]] boʻyicha oʻqishni davom ettirdi. 1980-yillarning oxirida koʻplab olimlar [[DNK]]ga eʼtibor qaratdilar, bu [[Saraton (kasallik)|saraton]] kabi kasalliklarni davolash usullarini ishlab chiqishni tushunishning kaliti sifatida koʻrildi. Ammo Karikoning asosiy qiziqishi RNK edi. Oʻsha paytlarda mRNK tadqiqotlariga qiziqish pasayganligi sababli, kasalliklarga qarshi kurashda ushbu usuldan foydalanish ishonchli deb hisoblanmadi. Shu sababli, uning ilmiy tadqiqotlari uchun mablagʻ topish haqidagi arizalari rad etildi. 1995-yilda Pensilvaniya universiteti professori unvonini olishni kutgan Kariko aksincha pastroq oʻringa tushib ketdi. Shu bilan birga, unga saraton tashxisi qoʻyildi. U [[OIV]]ga qarshi emlash ustida ishlayotgan immunolog [[Dryu Vaysman]] bilan uchrashdi. 2005-yilda ular hamkorlik qilishga qaror qilishdi. Ular oʻz tadqiqotlarini davom ettirdi va RNKni lipid nanozarrachalariga oʻrashga muvaffaq boʻldi. Keyingi yili Kariko va Vaysman mRNK preparatlarini ishlab chiqish uchun kompaniyaga asos soldi va Kariko bosh direktor etib tayinlandi. 2013-yilda Kariko Germaniyaning [[Maynts universiteti]] kampusida joylashgan va oʻsha paytda hatto veb-sayti ham boʻlmagan BioNTech kompaniyasida ishlay boshladi . Shuningdek, ushbu davrda u Amerikaning [[Moderna|Moderna biotexnologiya va farmatsevtika kompaniyasi]]dan ish taklifini oldi<ref name="amp.france24.com"/>.
Karikoning ishi va tadqiqotlari BioNTech kompaniyasida vaksina ishlab chiqaradigan immunitet hujayralarini yaratishga qaratilgan edi. 2019-yilda [[Xitoy]]ning [[Uxan]] shahrida paydo boʻlgan va butun dunyo boʻylab tarqalgan [[COVID-19 pandemiyasi|COVID-19 epidemiyasi]]dan soʻng tibbiyot hamjamiyatining butun etibori koronavirusga qarshi vaktsinasini topishga qaratildi. 2020-yilda ushbu vaksina Pfizer va BioNTech tomonidan birgalikda ishlab chiqilgan.U Pfizer-BioNTech COVID-19 vaktsinasi edi<ref>{{veb manbasi |last1=Kollewe |first1=Julia |title=Covid vaccine technology pioneer: 'I never doubted it would work' |url=https://www.theguardian.com/science/2020/nov/21/covid-vaccine-technology-pioneer-i-never-doubted-it-would-work? |publisher=[[The Guardian]] |accessdate=27-dekabr 2020-yil |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210411030754/https://www.theguardian.com/science/2020/nov/21/covid-vaccine-technology-pioneer-i-never-doubted-it-would-work |archivedate=21-noyabr 2020-yil}}</ref>.
==Mukofotlar==
• 2020-yil 30-dekabrda u Vengriyadagi MTVA davlat milliy teleradiokompaniyasi tomonidan koronavirusga qarshi ishlab chiqilgan vaksinalardan biriga qoʻshgan katta hissasi va RNK vaksinasi ustidagi ishlari uchun “Yil odami” deb tanlandi<ref>{{veb manbasi |title=Hungarian Biochemist Katalin Karikó Wins Public Media’s Person of the Year Award |url=https://hungarytoday.hu/hungarian-biochemist-katalin-kariko-win-public-media-person-year-award/ |publisher=Hungary Today |accessdate=31-dekabr 2020-yil |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201231074337/https://hungarytoday.hu/hungarian-biochemist-katalin-kariko-win-public-media-person-year-award/ |archivedate=31-dekabr 2020-yil}}</ref>.
• 2020-yil dekabr oyida Forbes jurnali tomonidan “2020-yilning eng ilhomlantiruvchi muhojirlari” roʻyxatida uchinchi oʻrinni egalladi<ref>{{veb manbasi |title=The Most Inspiring Immigrants Of 2020 |url=https://www.forbes.com/sites/stuartanderson/2020/12/17/the-most-inspiring-immigrants-of-2020/?sh=5a6063a635bb |publisher=[[Forbes]] |accessdate=31-dekabr 2020-yil}}</ref>.
• Kariko, [[Uğur Şahin|Ug'ur Shahin]] va uning rafiqasi [[Özlem Tureci|O'zlem Türeci]] kabi oltita boshqa olim bilan birgalikda "Texnik va ilmiy tadqiqotlar" sohasida 2021-yilgi Asturiya Knyazligi mukofotiga loyiq deb topildi<ref>{{veb manbasi |title=2021 PRINCESS OF ASTURIAS AWARD FOR TECHNICAL & SCIENTIFIC RESEARCH |url=https://www.fpa.es/en/princess-of-asturias-awards/laureates/2021-katalin-kariko-drew-weissman-philip-felgner-ugur-sahin-ozlem-tureci-derrick-rossi-and-sarah-gilbert.html?especifica=0 |publisher=Prenses Asturias Vakfı |accessdate=25-iyun 2021-yil |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210623201813/https://www.fpa.es/en/princess-of-asturias-awards/laureates/2021-katalin-kariko-drew-weissman-philip-felgner-ugur-sahin-ozlem-tureci-derrick-rossi-and-sarah-gilbert.html?especifica=0 |archivedate=23-iyul 2021-yil}}</ref>.
• 2022-yil Kariko, Özlem Türeci va Ugʻur Shahin Germaniyaning eng nufuzli tibbiyot mukofoti [http://Pol%20Erlix%20va%20Lyudvig%20Darmshtedter%20mukofoti Pol Erlix va Lyudvig Darmshtedter mukofoti]{{Oʻlikhavola|date=aprel 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ni olishdi<ref>{{veb manbasi |title=Türeci ve Şahin'e prestijli tıp ödülü |url=https://www.dw.com/tr/t%C3%BCreci-ve-%C5%9Fahine-prestijli-t%C4%B1p-%C3%B6d%C3%BCl%C3%BC/a-59250026 |publisher=[[Deutsche Welle]] |accessdate=21-sentyabr 2021-yil |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210921165832/https://amp.dw.com/tr/t%C3%BCreci-ve-%C5%9Fahine-prestijli-t%C4%B1p-%C3%B6d%C3%BCl%C3%BC/a-59250026 |archivedate=21-sentyabr 2021-yil}}</ref>.
==Shaxsiy hayot==
Muhandis Bela Fransiya bilan turmush qurgan Katalin Kariko, shuningdek, 2008-yilgi va 2012-yilgi Yozgi Olimpiya o'yinlarida oltin medallarni qo'lga kiritgan eshkak eshuvchi [[Syuzan Fransiya]]ning onasi hamdir<ref>{{veb manbasi |last1=Zaccardi |first1=Nick |title=Olympic rowing champ’s mom helped pave way to coronavirus vaccine |url=https://olympics.nbcsports.com/2020/12/18/susan-francia-katalin-kariko-rowing/amp/ |publisher=[[NBC]] |accessdate=14-sentabr 2023-yil |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210108174112/https://olympics.nbcsports.com/2020/12/18/susan-francia-katalin-kariko-rowing/amp/ |archivedate=8-yanvar 2021-yil}}</ref>.
==Manbalar==
{{manbalar}}
{{Nobel mukofoti 2023}}
{{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}
lm6xb7tpfwfyiz4e9oolbq99ckiqeoh
6197759
6197754
2026-07-07T19:28:48Z
Sleepycatinacap
271380
6197759
wikitext
text/x-wiki
{{Olim bilgiqutisi
| ismi = Katlin Kariko
| tasvir = Katalin Kariko light corrected.jpeg
| tavallud_sanasi = 1955-yil 17-yanvar
| tavallud_joyi = [[Solnok]], [[Vengriya]]
| ish_joylari = [[Pennsylvania Universiteti]]<br/>[[BioNTech]]
| institutlar = [[Szeged Universiteti]]
}}
'''Katalin Kariko''' (1955-yil 17-yanvarda [[Vengriya]]ning [[Solnok]] shahrida tug'ilgan ) – [[Mojariston (Vengriya)|vengriya]]lik [[biokimyogar]] va [[olim]]. Kariko Germaniyada joylashgan [[BioNTech |BioNTech biotexnologiya kompaniyasining]] katta [[vitse-prezident]]i , Pfizer va BioNTech tomonidan COVID-19 vaktsinasi birgalikda ishlab chiqarilishida uning mRNK texnologiyasidan foydalanilgan.
==Ilk yillar va ta'lim==
Katalin Kariko 1956-yilgi ''Vengriya qoʻzgʻoloni''dan bir yil oldin '''Yas-Nagykun-Szolnok''' provinsiyasining markazi Solnok shahrida tugʻilgan<ref name="amp.france24.com">{{veb manbasi |last1=Trouıllard |first1=Stephanie |title=Katalin Kariko, the scientist behind the Pfizer Covid-19 vaccine |url=https://amp.france24.com/en/americas/20201218-katalin-kariko-the-scientist-behind-the-pfizer-covid-19-vaccine |publisher=[[France 24]] |accessdate=27-dekabr 2020-yil |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201225024837/https://amp.france24.com/en/americas/20201218-katalin-kariko-the-scientist-behind-the-pfizer-covid-19-vaccine |archivedate=27-dekabr 2020-yil}}</ref>. Uning otasi qassob, onasi esa uy bekasi boʻlgan. Yoshligidan ilm-fanga qiziqqan Kariko 23 yoshida [[Szeged universiteti]]ning Biologik tadqiqotlar markazida bakalavriatda o‘qishni boshlagan va shu yerda doktorlik darajasini tamomlagan. Uning RNKga boʻlgan qiziqishi Seged universitetida paydo boʻldi va uni rivojlantirish uchun ilmiy xodimlar tarkibiga kirdi. [[Filadelfiya]]dagi '''Templ universiteti'''dan taklifnoma olgandan soʻng, u oʻsha yili turmush oʻrtogʻi va qizi bilan Vengriyadan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSh]]ga koʻchib oʻtdi<ref>{{veb manbasi |last1=Bendix |first1=Aria |title=BioNTech scientist Katalin Kariko risked her career to develop mRNA vaccines. Americans will start getting her coronavirus shot on Monday. |url=https://www.businessinsider.com/mrna-vaccine-pfizer-moderna-coronavirus-2020-12?amp |publisher=[[Business Insider]] |accessdate=27-dekabr 2020-yil |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201216201826/https://www.businessinsider.com/mrna-vaccine-pfizer-moderna-coronavirus-2020-12?amp |archivedate=16-dekabr 2020-yil}}</ref>. Kommunistik tuzum davrida vengerlarga mamlakatdan pul olib chiqish taqiqlangan edi, shuning uchun Kariko va uning eri AQShga borish uchun oʻz mashinasini 1200 dollarga sotishga majbur boʻlgan va pulni ikki yoshli qizining ayiqchasiga yashirishgan<ref>{{veb manbasi |last1=Kennedy |first1=Dana |title=This scientist’s decades of mRNA research led to both COVID-19 vaccines |url=https://nypost.com/2020/12/05/this-scientists-decades-of-mrna-research-led-to-covid-vaccines/ |publisher=[[New York Post]] |accessdate=31-dekabr 2020-yil |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210107155343/https://nypost.com/2020/12/05/this-scientists-decades-of-mrna-research-led-to-covid-vaccines/amp/ |archivedate=5-dekabr 2020-yi}}</ref>.
==Karyera==
1970-yillardan oʻz faoliyatini boshlagan Katalin Kariko Pensilvaniya universiteti tibbiyot fakultetida [[RNK|Messenger RNK]] boʻyicha oʻqishni davom ettirdi. 1980-yillarning oxirida koʻplab olimlar [[DNK]]ga eʼtibor qaratdilar, bu [[Saraton (kasallik)|saraton]] kabi kasalliklarni davolash usullarini ishlab chiqishni tushunishning kaliti sifatida koʻrildi. Ammo Karikoning asosiy qiziqishi RNK edi. Oʻsha paytlarda mRNK tadqiqotlariga qiziqish pasayganligi sababli, kasalliklarga qarshi kurashda ushbu usuldan foydalanish ishonchli deb hisoblanmadi. Shu sababli, uning ilmiy tadqiqotlari uchun mablagʻ topish haqidagi arizalari rad etildi. 1995-yilda Pensilvaniya universiteti professori unvonini olishni kutgan Kariko aksincha pastroq oʻringa tushib ketdi. Shu bilan birga, unga saraton tashxisi qoʻyildi. U [[OIV]]ga qarshi emlash ustida ishlayotgan immunolog [[Dryu Vaysman]] bilan uchrashdi. 2005-yilda ular hamkorlik qilishga qaror qilishdi. Ular oʻz tadqiqotlarini davom ettirdi va RNKni lipid nanozarrachalariga oʻrashga muvaffaq boʻldi. Keyingi yili Kariko va Vaysman mRNK preparatlarini ishlab chiqish uchun kompaniyaga asos soldi va Kariko bosh direktor etib tayinlandi. 2013-yilda Kariko Germaniyaning [[Maynts universiteti]] kampusida joylashgan va oʻsha paytda hatto veb-sayti ham boʻlmagan BioNTech kompaniyasida ishlay boshladi . Shuningdek, ushbu davrda u Amerikaning [[Moderna|Moderna biotexnologiya va farmatsevtika kompaniyasi]]dan ish taklifini oldi<ref name="amp.france24.com"/>.
Karikoning ishi va tadqiqotlari BioNTech kompaniyasida vaksina ishlab chiqaradigan immunitet hujayralarini yaratishga qaratilgan edi. 2019-yilda [[Xitoy]]ning [[Uxan]] shahrida paydo boʻlgan va butun dunyo boʻylab tarqalgan [[COVID-19 pandemiyasi|COVID-19 epidemiyasi]]dan soʻng tibbiyot hamjamiyatining butun etibori koronavirusga qarshi vaktsinasini topishga qaratildi. 2020-yilda ushbu vaksina Pfizer va BioNTech tomonidan birgalikda ishlab chiqilgan.U Pfizer-BioNTech COVID-19 vaktsinasi edi<ref>{{veb manbasi |last1=Kollewe |first1=Julia |title=Covid vaccine technology pioneer: 'I never doubted it would work' |url=https://www.theguardian.com/science/2020/nov/21/covid-vaccine-technology-pioneer-i-never-doubted-it-would-work? |publisher=[[The Guardian]] |accessdate=27-dekabr 2020-yil |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210411030754/https://www.theguardian.com/science/2020/nov/21/covid-vaccine-technology-pioneer-i-never-doubted-it-would-work |archivedate=21-noyabr 2020-yil}}</ref>.
==Mukofotlar==
• 2020-yil 30-dekabrda u Vengriyadagi MTVA davlat milliy teleradiokompaniyasi tomonidan koronavirusga qarshi ishlab chiqilgan vaksinalardan biriga qoʻshgan katta hissasi va RNK vaksinasi ustidagi ishlari uchun “Yil odami” deb tanlandi<ref>{{veb manbasi |title=Hungarian Biochemist Katalin Karikó Wins Public Media’s Person of the Year Award |url=https://hungarytoday.hu/hungarian-biochemist-katalin-kariko-win-public-media-person-year-award/ |publisher=Hungary Today |accessdate=31-dekabr 2020-yil |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201231074337/https://hungarytoday.hu/hungarian-biochemist-katalin-kariko-win-public-media-person-year-award/ |archivedate=31-dekabr 2020-yil}}</ref>.
• 2020-yil dekabr oyida Forbes jurnali tomonidan “2020-yilning eng ilhomlantiruvchi muhojirlari” roʻyxatida uchinchi oʻrinni egalladi<ref>{{veb manbasi |title=The Most Inspiring Immigrants Of 2020 |url=https://www.forbes.com/sites/stuartanderson/2020/12/17/the-most-inspiring-immigrants-of-2020/?sh=5a6063a635bb |publisher=[[Forbes]] |accessdate=31-dekabr 2020-yil}}</ref>.
• Kariko, [[Uğur Şahin|Ug'ur Shahin]] va uning rafiqasi [[Özlem Tureci|O'zlem Türeci]] kabi oltita boshqa olim bilan birgalikda "Texnik va ilmiy tadqiqotlar" sohasida 2021-yilgi Asturiya Knyazligi mukofotiga loyiq deb topildi<ref>{{veb manbasi |title=2021 PRINCESS OF ASTURIAS AWARD FOR TECHNICAL & SCIENTIFIC RESEARCH |url=https://www.fpa.es/en/princess-of-asturias-awards/laureates/2021-katalin-kariko-drew-weissman-philip-felgner-ugur-sahin-ozlem-tureci-derrick-rossi-and-sarah-gilbert.html?especifica=0 |publisher=Prenses Asturias Vakfı |accessdate=25-iyun 2021-yil |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210623201813/https://www.fpa.es/en/princess-of-asturias-awards/laureates/2021-katalin-kariko-drew-weissman-philip-felgner-ugur-sahin-ozlem-tureci-derrick-rossi-and-sarah-gilbert.html?especifica=0 |archivedate=23-iyul 2021-yil}}</ref>.
• 2022-yil Kariko, Özlem Türeci va Ugʻur Shahin Germaniyaning eng nufuzli tibbiyot mukofoti [http://Pol%20Erlix%20va%20Lyudvig%20Darmshtedter%20mukofoti Pol Erlix va Lyudvig Darmshtedter mukofoti]{{Oʻlikhavola|date=aprel 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ni olishdi<ref>{{veb manbasi |title=Türeci ve Şahin'e prestijli tıp ödülü |url=https://www.dw.com/tr/t%C3%BCreci-ve-%C5%9Fahine-prestijli-t%C4%B1p-%C3%B6d%C3%BCl%C3%BC/a-59250026 |publisher=[[Deutsche Welle]] |accessdate=21-sentyabr 2021-yil |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210921165832/https://amp.dw.com/tr/t%C3%BCreci-ve-%C5%9Fahine-prestijli-t%C4%B1p-%C3%B6d%C3%BCl%C3%BC/a-59250026 |archivedate=21-sentyabr 2021-yil}}</ref>.
==Shaxsiy hayot==
Muhandis Bela Fransiya bilan turmush qurgan Katalin Kariko, shuningdek, 2008-yilgi va 2012-yilgi Yozgi Olimpiya o'yinlarida oltin medallarni qo'lga kiritgan eshkak eshuvchi [[Syuzan Fransiya]]ning onasi hamdir<ref>{{veb manbasi |last1=Zaccardi |first1=Nick |title=Olympic rowing champ’s mom helped pave way to coronavirus vaccine |url=https://olympics.nbcsports.com/2020/12/18/susan-francia-katalin-kariko-rowing/amp/ |publisher=[[NBC]] |accessdate=14-sentabr 2023-yil |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210108174112/https://olympics.nbcsports.com/2020/12/18/susan-francia-katalin-kariko-rowing/amp/ |archivedate=8-yanvar 2021-yil}}</ref>.
==Manbalar==
{{manbalar}}
{{Nobel mukofoti 2023}}
[[Turkum:Ayollar Nobel mukofoti laureatlari]]
d6nz8njni6vtexpokojr0rykz6quwe8
Azizxon Isoqov
0
977282
6198242
5940189
2026-07-08T10:57:22Z
Umarxon III
18267
+
6198242
wikitext
text/x-wiki
{{ism+familiya|Aziz|Isoqov}}
{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Azizxon Isoqov
| tasvir =
| toʻliqism = Azizxon Isoqov
| boʻyi = {{height|m=1.88}}
| tavallud_sana = {{Birth date and age|df=yes|2000|12|23}}
| tavallud_joyi = {{tavalludJoyi|Surxondaryo}}
| joriyklub = [[Qoʻqon 1912]]
| klubraqami = 13
| pozitsiya = [[Darvozabon (futbol)|Darvozabon]]
| yoshlikyillari1 =
| yoshlikklublari1 = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
| yoshlikyillari2 =
| yoshlikklublari2 =
| yillar1 = 2019—2022
| klublar1 = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
| isht1 = 0
| gollar1 = 0
| yillar2 = 2022—2023
| klublar2 = [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]]
| isht2 = 13
| gollar2 = 0
| yillar3 = 2024—2026
| klublar3 = [[Qoʻqon 1912]]
| isht3 = 51
| gollar3 = 0
| yillar4 = 2026—
| klublar4 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
| isht4 =
| gollar4 =
| pcupdate = 2026-yil 8-iyul
}}
'''Azizxon Isoqov''' (23.12.2000, [[Termiz]], [[Oʻzbekiston]]) — oʻzbekistonlik futbolchi. [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] klubi darvozaboni<ref>{{cite web|url=https://www.transfermarkt.world/azizkhon-isokov/profil/spieler/661762|title=#13 Azizkhon Isokov|publisher=[[Transfermarkt]]}}</ref><ref>{{cite web|url=https://pfl.uz/ru/players/2008|title=Azizkhon Isoqov|publisher=[[Oʻzbekiston Professional futbol ligasi]]|qaralgan sana=2023-09-25|arxivsana=2024-05-25|arxivurl=https://web.archive.org/web/20240525043833/https://pfl.uz/ru/players/2008}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.championat.com/football/_other/tournament/4241/players/240210/?ysclid=lmz3zozluw756270200|title=Азизхон Исоков|publisher=[[Championat.com]]}}</ref><ref>{{cite web|url=https://championat.asia/news/azizxon-isaqov-buxoro-futbolchisi|title=Azizxon Isaqov - "Buxoro" futbolchisi|publisher=}}</ref>.
== Havolalar ==
{{UzPFL player|id=843}}
== Manbalar ==
{{manbalar|2}}
{{Uzbekistan-footy-bio-stub}}
{{Buxoro futbol klubi tarkibi}}
{{DEFAULTSORT:Isoqov, Azizxon}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Erkak futbol darvozabonlari]]
[[Turkum:Paxtakor jamoasi futbolchilari]]
[[Turkum:Surxon klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Qoʻqon 1912 klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Buxoro klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]]
{{no iwiki}}
pi1j72eehlg3rgan30mffpn5h0je5lc
Atlantika Kanada Baptistlari
0
978285
6197597
5431595
2026-07-07T12:47:21Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197597
wikitext
text/x-wiki
{{Universal bilgiquti
|nomi = Atlantika Kanada Baptistlari
|tasvir =
|tagyozuv =
|turi = Baptizm
|kashfiyotchi =
|shirkat =
|mamlakat = Kanada
|mavjudligi = 1846-yildan buyon
|vebsayt = {{URL|baptist-atlantic.ca}}
}}
'''Atlantika Kanada Baptistlari''' – ilgari '''Atlantika Baptist Cherkovlari Konventsiyasi''' ('''CABC''') nomi bilan tanilgan [[Kanada]]ning sharqiy viloyatlarida joylashgan [[Baptizm|Baptist]] cherkovlaridir. CBAC ofislari [[Monkton (Vermont)|Monkton]], [[Nyu-Bransuyk]] shaharlarida joylashgan. Ittifoq [[Kanada Baptistlar vazirliklari]]ning toʻrt tarkibiy qismidan biridir.
== Tarixi ==
'''Dengiz provinsiyalar Baptist konventsiyasi''' – 1846-yilda tashkil etilgan<ref>Gordon L. Heath, Dallas Friesen, Taylor Murray, '' Baptists in Canada: Their History and Polity'', Wipf and Stock Publishers, US, 2020, p. 35</ref>. Kanada Atlantika Baptistlari 1905-1906-yillarda Erkin yoki Ozod baptistlar cherkovi va [[Kalvinizm|kalvinistik]] yoki Dengizchilarning Birlashgan Baptistlar Konventsiyasi sifatida tashkil etilgan<ref>Drew Blankman, Todd Augustine, ''Pocket Dictionary of North American Denominations'', InterVarsity Press, US, 2010, p. 27</ref>. Muntazam Baptist va erkin baptistlar jamoalari ikkala guruh ham rozi boʻlishi mumkin boʻlgan „Birlik asosi“ deb nomlangan eʼtiqod va siyosat bayonotini yozdilar. [[Kanada]]ga [[Nyufaundlend va Labrador|Nyufaundlend]] qoʻshilishi bilan bu nom 1963-yilda ''' Atlantika provinsiyalarining Birlashgan Baptistlar Konventsiyasi'''ga oʻzgartirildi<ref>James H. Marsh, ''The Canadian Encyclopedia'', McClelland & Stewart, Canada, 1999, p. 194</ref>. Ushbu cherkovlarning aksariyati hali ham oʻzlarining rasmiy nomida „Birlashgan Baptist“ nomi ostida faoliyat yuritishadi. 2001-yilda bu nom Atlantika Baptist cherkovlari konventsiyasiga oʻzgartirildi. 2016-yilda esa Atlantika Kanada Baptistlari deb oʻzgartirildi<ref>{{cite web|title=New name, renewed vision|date=9 September 2016 |url=http://baptist-atlantic.ca/news/new-name-renewed-vision/|publisher=Canadian Baptists of Atlantic Canada|accessdate=29 October 2016}}</ref>.
1944-yildan beri CBAC Kanada Baptistlar Federatsiyasi (hozirgi [[Kanada Baptistlar Vazirliklari]] nomi bilan tanilgan)ning faol hamkorlaridan biri hisoblanadi<ref>{{cite web|title=Ministry Partners|url=http://www.cbmin.org/who-we-are/ministrypartners/|publisher=Canadian Baptist Ministries|accessdate=29 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161019083215/http://cbmin.org/who-we-are/ministrypartners/|archive-date=19 October 2016|url-status=dead}}</ref>.
== Tashkilot ==
2020-yilda uning [[Atlantika provinsiyalari]], [[Nyu-Bransuyk]], [[Nyufaundlend va Labrador|Nyufaundlend]], [[Yangi Shotlandiya]] va [[Shahzoda Eduard oroli]] boʻylab 450 ta cherkov va 21 ta uyushmasi mavjud edi<ref>Canadian Baptists of Atlantic Canada, [https://baptist-atlantic.ca/our-convention/ OUR CBAC] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20230928113046/https://baptist-atlantic.ca/our-convention/ |date=2023-09-28 }}, baptist-atlantic.ca, Canada, retrieved April 25, 2020</ref>. CBAC mahalliy hamkorlik uchun toʻqqizta regionga boʻlingan.
== Eʼtiqodi ==
[[Baptizm|Baptist]] eʼtiqodida imon keltirish mavjuddir<ref>Canadian Baptists of Atlantic Canada, [https://baptist-atlantic.ca/our-convention/our-beliefs/ OUR BELIEFS] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20230928113044/https://baptist-atlantic.ca/our-convention/our-beliefs/ |date=2023-09-28 }}, baptist-atlantic.ca, Canada, retrieved April 25, 2020</ref>. Ittifoq Kanada Baptist vazirliklari va Kanada Evangelist fondi aʼzosi.
== Taʼlimi ==
[[Crandall universiteti]] Ittifoqning hamkori hisoblanadi<ref>Randall Herbert Balmer, ''Encyclopedia of Evangelicalism: Revised and expanded edition'', Baylor University Press, US, 2004, p. 42</ref>. Universitetda Baptistlar merosiy markazi joylashgan boʻlib, uning 300 ta artefaktlari Atlantika Baptistlari, Kanada Atlantika Baptistlari va undan oldingi tashkilotlarning moddiy tarixini saqlaydi. Markaz ibodat xizmatlarida ishlatiladigan buyumlar, mebellar, musiqa asboblari, cherkov qurilishi arxitekturasi rasmlari va bosma materiallarni oʻz ichiga oladi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Baptist Heritage Center |url=http://www.museevirtuel-virtualmuseum.ca/GetMuseumProfile.do?lang=en&chinCode=guadxf |qaralgan sana=2023-09-28 |arxivsana=2014-06-02 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20140602213318/http://www.museevirtuel-virtualmuseum.ca/GetMuseumProfile.do?lang=en&chinCode=guadxf }}</ref>.
== Manbalar ==
mmkow0l71bhus6yv9b7t31rwgfixupf
Aziz Ogan
0
978391
6197738
5410607
2026-07-07T18:43:13Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197738
wikitext
text/x-wiki
{{ismdoshlar|Aziz}}
{{Olim bilgiqutisi
| ismi = Aziz Ogan
| tasvir = Aziz Ogan.png
| tavallud_sanasi = 1888-yil
| tavallud_joyi = [[Usmonli Imperiyasi]] [[Istanbul]]
| vafot_sanasi = 1956-yil (68 yoshida)
| vafot_joyi = [[Turkiya]] [[Istanbul]]
| kasbi = Arxeolog
}}
'''Aziz Ogan''' (1888-1956-yillar) [[Turk]] [[Arxeologiya|arxeologi]]. U [[Turkiya]]ning birinchi arxeologlaridan biridir. Shuningdek Aziz Ogan ''Izmir arxeologiya muzeyi''ga asos solgan va ''Istanbul arxeologiya muzeyi''da direktor lavozimida ishlagan. U birinchi turk ayol arxeologi [[Jale İnan]]ning otasi hamdir.
==Hayoti==
Aziz Ogan 1888-yil Turkiyaning [[Istanbul]] viloyatida tug‘ilgan. Uning otasi [[Edremit, Patnos|Edremit]] tumanining taniqli kishilaridan biri Xoji Ahmad Halil Zade Ahmad bo‘lgan<ref>{{veb manbasi |title=Mustafa İnan, '''Aziz Ogan''', ''Arkitekt Dergisi, Cilt: 1953, Sayı: 263-264-265-266'' |url=http://dergi.mo.org.tr/dergiler/2/204/2745.pdf |accessdate=13-mart 2014-yil |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140313164211/http://dergi.mo.org.tr/dergiler/2/204/2745.pdf |archivedate=13-mart 2014-yil}}</ref>.
1910-yilda '''Sanayi-i Nefise maktabi'''ning rassomchilik bo‘limini tamomlagan. Keyinchalik otasining yaqin do‘sti [[Usmon Hamdi bey|Usmon Hamdi Bey]]ning tavsiyasi bilan arxeologiyaga qiziqib qolgan va ''Mecma-ı Asar-i Atika muzeyi''da ishlagan. Faoliyati davomida Aziz Bey [[Izmir]], [[Manisa]] va [[Aydin]] viloyatlarida olib borilgan qazishmalarda qatnashgan.<ref>{{veb manbasi |title=Who is Aziz Ogan |url=http://arsivmerkezi.boun.edu.tr/en/collections/aziz-ogan.php |website=www.boun.edu.tr |publisher=Boğaziçi University |accessdate=28-sentabr 2023-yil |arxivsana=2022-06-28 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220628093655/http://arsivmerkezi.boun.edu.tr/en/collections/aziz-ogan.php }}</ref>.
1914-yilda 1914 yilda Izmir Asar-ı Atika inspektori etib tayinlangan. Biroq safarbarlik e’lon qilinishi bilan zahiradago ofitser sifatida harbiy xizmatga chaqirilgan. Dastlab [[Gelibolu Jangi]] va [[Kavkaz Janglari]]da bo‘lgan Aziz Ogan keyinchalik [[Damashq qamali|Damashqqa]] yuborilgan. Armiyadagi xizmati davomida u turk armiyasida xizmat qilgan mashhur [[nemis]] arxeologi [[Teodor Wiegand]]ning yordamchisi bo‘lgan.
1918-yil 8-avgustda armiyadagi xizmatini yakunlab Izmirga qaytib kelgan. Izmirning bosib olinishi sababli u Istanbulga ketgan. Izmir ozod qilingandan so‘ng 1992-yildan armiyaga qaytib xizmatni davom ettirgan.
1931-yilda Istanbul arxeologiya muzeyi bosh direktori etib tayinlangan va bu lavozimda 23 yil ishlagan. Bu yillar davomida u muzeydagi Mesopotamiya, Misr va Parfiya topilmalarini tasniflash, kimyo laboratoriyasi, fotografiya va haykaltaroshlik ustaxonalarini tashkil etish va Ayasofiyani muzeyga aylantirish faoliyatlari bilan shug‘ullangan. Istanbul arxeologiya muzeyining yog‘och tomini beton tomga almashtirish uning muzeyga qo‘shgan muhim hissalaridan biri bo‘lgan.
1933-yilda [[Yevropa]] muzeylarini ko‘zdan kechirish maqsadida Yevropaga sayohat qilgan. Bu sayohat davomida u [[Avstriya]], [[Germaniya]], [[Niderlandiya]], [[Angliya]], [[Fransiya]] va [[Italiya]]ning mashhur muzeylarini ziyorat qilgan. 1934-yilda Turkiyaga kelgan [[Shvetsiya]] valiahd shahzodasi [[Adolf Gustavga]] [[Bursa]], Istanbul va Izmir safarlarida hamrohlik qilgan.
Turk tarixi Jamiyati, [[Vena (shahar)|Vena]], [[Berlin]], [[Praga]], [[Finlandiya]] antik davr institutlari hamda Germaniyaning [[Mayns Fanlar akademiyasi]]ning a’zosi bo‘lgan. Fethiye masjidi, Istanbul devorlari va koshinli pavilion haqida maqolalar yozgan<ref>{{veb manbasi |title=Aziz OGAN 1888 - 1956 |url=https://belleten.gov.tr/tam-metin-pdf/1260/tur |accessdate=28-sentabr 2023-yil}}</ref>.
==Manba==
gb4ar6w2x7fl6o0i3ozi8jrxi6rfq5f
Badshahi masjidi
0
978519
6197794
5915097
2026-07-07T21:23:03Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197794
wikitext
text/x-wiki
{{Bino bilgiqutisi
| nomi = Badshahi masjidi
| asl_nomi = {{Lang-ur|بادشاہی مسجد}}
| asl_nomi_til =
| logo =
| logo_size =
| logo_alt =
| logo_caption =
| tasvir = Badshahi Mosque front picture.jpg
| eni =
| tasvir_alt =
| izoh =
| map_type =
| map_alt =
| map_dot_mark =
| map_dot_label =
| relief =
| map_caption =
| map_size =
| coordinates = {{coord|31|35|17|N|74|18|34|E|region:PK_type:landmark|display=inline,title}}
| eski_nomlari =
| muqobil_nomlari =
| etmologiya =
| maqom = [[Masjid]]
| boshlangan = 1671-yil
| tugagan = 1673-yil
| buzilgan_sana =
| turi =
| tasnif =
| joylashuvi =
| manzil =
| shahar = [[Lohur]]
| mamlakat = [[Pokiston]]
| narx =
| ren_cost =
| mijoz =
| egasi =
| filial =
| balandligi =
| tip =
| antenna_shpil =
| tom =
| eng_yuqori_qavati =
| rasadxona =
| diameter =
| aylana_uzunligi =
| vazni =
| boshqa_oʻlchamlar =
| material =
| qavatlar_soni =
| binoning_ichki_maydoni =
| liftlar_soni =
| yerlar =
| meʼmor =
| architecture_firm =
| quruvchi =
| muhandis =
| boshqa_dizaynerlar =
| main_contractor =
| mukofotlar =
| vebsayt =
| modul =
| manbalar =
| havolalar =
}}
'''Badshahi masjidi''' ([[urdu]]: {{Script/Nastaliq|بادشاہی مسجد}}) – [[Pokiston|Pokistonning]] [[Panjob (viloyat)|Panjob]] provinsiyasining markazi [[Lohur]] shahridagi [[Boburiylar davlati|Boburiylar davriga]] oid [[Jome masjid|jamoat masjidi]]<ref name="AHA">{{Veb manbasi |url=https://www.orientalarchitecture.com/sid/568/pakistan/lahore/badshahi-mosque |sarlavha=Badshahi Mosque (built 1672–74) |ish=Asian Historical Architecture website |qaralgan sana=1 January 2021}}</ref><ref name="scroll">{{Veb manbasi |url=https://scroll.in/article/814923/lahores-iconic-mosque-stood-witness-to-two-historic-moments-where-tolerance-gave-way-to-brutality |sarlavha=Lahore's iconic mosque stood witness to two historic moments where tolerance gave way to brutality |ish=Scroll.in website |muallif=Haroon Khalid |sana=26 August 2016 |qaralgan sana=1 January 2021}}</ref>. Masjid [[Lahor qal'asi|Lahor qal’asining]] roʻparasida Devorli shaharning chekkasida joylashgan boʻlib, u Lahorning eng diqqatga sazovor joylaridan biri hisoblanadi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=9 October 2014 |title=Holiday tourism: Hundreds throng Lahore Fort, Badshahi Masjid |language=en-US |work=The Express Tribune (newspaper) |url=https://tribune.com.pk/story/772574/holiday-tourism-hundreds-throng-lahore-fort-badshahi-masjid/ |access-date=1 January 2021}}</ref>.
Badshahi masjidi 1671—1673-yillarda va Boburiy hukmdor [[Avrangzeb|Aurangzeb]] tomonidan qurilgan. Masjid Boburiylar meʼmorchiligining yorqin namunalaridan biri hisoblanib, tashqi koʻrinishi marmar bilan oʻyilgan va qizil qumtosh bilan bezatilgan. Bu Boburiylar davrining eng katta masjidi boʻlib, Pokistondagi uchinchi yirik masjiddir hisoblanadi<ref name="Routledge">{{Kitob manbasi |title=Medieval Islamic Civilization: An Encyclopedia |url=https://books.google.com/books?id=MypbfKdMePIC&pg=PA91 |date=31 October 2005 |publisher=Routledge |page=91 |last=Meri |first=Joseph |isbn=9780415966917}}</ref>. 1799-yilda [[Sikh imperiyasi|Sikx imperiyasining]] [[Ranjit Singx|Ranjit Singh]] hukmronligi davrida masjid hovlisi otxona, hujralari askarlar turar joyi sifatida ishlatilgan. [[Britaniya imperiyasi]] [[Lohur|Lahor]] boshqaruvini qoʻlga kiritganda olganida Badshahi masjidi 1846-yildan 1852-yilgacha [[garnizon]] sifatida ishlatilgan. Keyinchalik, masjid ibodat joyi sifatida qayta tiklanishini nazorat qilish uchun Badshahi masjidi maʼmuriyati tashkil etildi. Hozirgi kunga kelib Badshahi masjidi Pokistonning eng diqqatga sazovor joylaridan biri hisoblanadi<ref name="AHA2">{{Veb manbasi |url=https://www.orientalarchitecture.com/sid/568/pakistan/lahore/badshahi-mosque |sarlavha=Badshahi Mosque (built 1672–74) |ish=Asian Historical Architecture website |qaralgan sana=1 January 2021}}</ref>.
== Tarixi ==
Oltinchi Boburiy hukmdor [[Avrangzeb|Aurangzeb]] yangi masjidi qurish uchun Lahor shahrini tanladi. Aurangzeb, oldingi imperatorlardan farqli oʻlaroq, oʻz hukmronligi davrida sanʼat va arxitekturadan koʻra Boburiylar saltanatiga qoʻshilgan turli xil harbiy zabtlarga eʼtibor qaratgan<ref name="architecturecourses">{{Veb manbasi |sarlavha=Badshahi Mosque, Lahore (architectural details of the structure given) |url=http://www.architecturecourses.org/badshahi-mosque-lahore |ish=Architecture Courses website |qaralgan sana=1 January 2021 |arxivsana=2016-08-28 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160828214719/http://www.architecturecourses.org/badshahi-mosque-lahore }}</ref>. Masjid Hindiston janubida [[Chhatrapati|Maratha imperatori]] [[Shivaji|Shivajiga]] qarshi harbiy yurishlarini xotirlash uchun qurilgan<ref name="Routledge2">{{Kitob manbasi |title=Medieval Islamic Civilization: An Encyclopedia |url=https://books.google.com/books?id=MypbfKdMePIC&pg=PA91 |date=31 October 2005 |publisher=Routledge |page=91 |last=Meri |first=Joseph |isbn=9780415966917}}</ref>. Masjid Lahor qal’asi va uning [[Alamgiri darvozasi]] qarshisida qurilgan. Lahor qal’asi va [[Alamgiri darvozasi]] Aurangzeb tomonidan bir vaqtning oʻzida qurdirilgan<ref name="LHR">{{Veb manbasi |sarlavha=Badshahi Mosque |url=https://visitlahore.com/lahore/attractions/badshahi-mosque/ |qaralgan sana=1 January 2021 |ish=Visit Lahore website |til=en-US}}</ref>.
Masjid 1671-yilda foydalanishga topshirilgan. Qurilish ishlariga imperatorning oʻgay akasi va Lahor gubernatori Muzaffar Husayn ([[Fiday Xon Koka|Fidai Xon Koka]] nomi bilan ham mashhur)<ref>Meri, p.91</ref> boshchilik qilgan. Ikki yillik qurilish ishlaridan soʻng masjid 1673-yilda ochilgan<ref name="LHR2">{{Veb manbasi |sarlavha=Badshahi Mosque |url=https://visitlahore.com/lahore/attractions/badshahi-mosque/ |qaralgan sana=1 January 2021 |ish=Visit Lahore website |til=en-US}}</ref>.
== Sikx davri ==
{{multiple image |align=left
| total_width = 400
| image1 = Badshahi Mosque taken by Unknown Photographer in 1870.jpg
| image2 = Minaret of Badshahi Mosque along with Rangit Singh Samadhi.jpg
| footer = Sikxlar hukmronligi davrida yaroqsiz holga kelgan Badshahi masjidi, Masjid yonida Ranjit Singxning Samadhi (o'ng tarafda oq bino) qurilgan.
}}
1799-yil 7-iyulda [[Ranjit Singx|Ranjit Singh]] boshchiligidagi [[sikx]] armiyasi Lahorni egalladi<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.thesikhencyclopedia.com/pakistan/lahore.html |sarlavha=Welcome to the Sikh Encyclopedia |nashriyot=Thesikhencyclopedia.com |sana=14 April 2012 |qaralgan sana=2 January 2014 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20131230234212/http://www.thesikhencyclopedia.com/pakistan/lahore.html |arxivsana=30 December 2013}}</ref>. Shaharni qoʻlga kiritilgandan soʻng, Maharaja Ranjit Singh shahar keng hovlisidan qoʻshin otlari uchun otxona va 80 ta hujrani (hovlini oʻrab turgan kichik oʻquv xonalari) askarlari uchun turar joy va harbiy doʻkonlar sifatida ishlatgan<ref>{{Kitob manbasi |last=Chida-Razvi |first=Mehreen |url=https://books.google.com/books?id=q3QeEAAAQBAJ&pg=PT92 |title=The Friday Mosque in the City: Liminality, Ritual, and Politics |date=2020-09-20 |publisher=Intellect Books |isbn=978-1-78938-304-1 |pages=91–94 |language=en |quote=In addition to the masjid's use as a site for military storage, stables for the cavalry horses, and barracks for soldiers, parts of it were also used as storage for powder magazines}}</ref>. 1818-yilda u [[Hazuri Bagh|Hazuri bogʻida]] masjidga qaragan marmar bino qurdiradi. Hozirda ushbu inshoot [[Hazuri Bagh Baradari|Hazuri Bagʻ Baradari]] sifatida tanilgan<ref>Tikekar, p. 74</ref> va [[Ranjit Singx|Ranjit Singh]] ushbu binodan oʻzining rasmiy qirollik saroyi sifatida foydalana boshlagan<ref name="Khullar1980">{{Kitob manbasi |last=Khullar |first=K. K. |title=Maharaja Ranjit Singh |url=https://books.google.com/books?id=zoMeAAAAMAAJ |year=1980 |publisher=Hem Publishers |page=7}}</ref>. 1839-yilda [[Ranjit Singx|Ranjit Singh]] vafotidan soʻng, uning oʻgʻli va vorisi [[Xarak Singx|Kharak Singh]] tomonidan masjidga tutash joyda uning xotirasiga ''samadxi'' qurish boshlandi.
== Britaniya hukmronligi davri ==
1849-yilda inglizlar Lahorni sikxlar imperiyasidan tortib oldilar. [[Britaniya Raj]] davrida masjid va qal’a harbiy garnizon sifatida foydalanilishi boshlandi. Uning keng hovlisinida mavjid boʻlgan 80 ta hujra [[1857 yil Hindiston qo'zg'oloni|1857-yilgi Hindiston qoʻzgʻolonidan]] keyin inglizlar tomonidan Britaniyaga qarshi harakatlar uchun buzib tashlangan. Hujralar oʻrnini ''dalanlar'' deb nomlanuvchi ochiq arkadalar egalladi<ref>Development of mosque Architecture in Pakistan by Ahmad Nabi Khan, p.114</ref>.
Masjiddan harbiy garnizon sifatida foydalanishga [[Musulmon|musulmonlarning]] noroziligi kuchayganligi sababli, inglizlar 1852-yilda qayta tiklashni nazorat qilish va uni diniy ibodat joyi sifatida qayta tiklash uchun Badshahi masjidi maʼmuriyatini tuziladi. Maʼmuriyat tuzilgandan keyin Badshahi masjidida qisman taʼmirlash ishlari olib borildi. Bino rasman musulmon jamiyati [[Hindiston vitse-qiroli]] boʻlgan [[Jon Lourens, 1-baron Lourens|Jon Lourensga]] topshirildi<ref>{{Veb manbasi |muallif=Amin |ism=Agha Humayun |sarlavha=Political and Military Situation from 1839 to 1857 |url=http://www.defencejournal.com/nov99/pol-mil-situation.htm |ish=Defence Journal website |qaralgan sana=1 January 2021 |arxivsana=10 September 2017 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20170910115343/http://www.defencejournal.com/nov99/pol-mil-situation.htm}}</ref>. Keyin bino masjid sifatida qayta tiklandi.
1919-yil aprel oyida [[Amritsar qirgʻini|Amritsar qirgʻinidan]] soʻng, masjid hovlisida taxminan 25-35 ming kishilik sikx, hindu va musulmon aralash olomon norozilik bildirish uchun yigʻiladi. Yigʻilishda [[Maxatma Gandi|Gandining]] nutqi keyinchalik [[Panjob viloyati assambleyasi|Panjob provinsiyasi assambleyasi]] spikeri boʻlgan Khalifa Shuja-ud-Din tomonidan oʻqiladi<ref>{{Kitob manbasi |last=Lloyd |first=Nick |title=The Amritsar Massacre: The Untold Story of One Fateful Day |date=30 September 2011 |publisher=I.B.Tauris}}</ref><ref>Note: [https://books.google.com/books?id=D-cwAQAAMAAJ&q=%22badshahi+mosque%22+1919 Reports on the Punjab Disturbances April 1919] gives a figure of 25,000</ref>.
Keng qamrovli taʼmirlash ishlari 1939-yildan boshlangan boʻlib, ushbu taʼmirlash ishlarida Sikandar Hayat Khan mablagʻ toʻplay boshlandi<ref>Omer Tarin, ''[[Sir Sikandar Hyat Khan]] and the Renovation of the Badshahi Mosque, Lahore: An Historical Survey'', in ''Pakistan Historical Digest'' Vol 2, No 4, Lahore, 1995, pp. 21-29</ref>. Taʼmirlash ishlari arxitektor [[Nawab Alam yar jung Bahodur|Navab Alam Yar Jung Bahadur]] tomonidan nazorat qilinadi<ref name="AHA3">{{Veb manbasi |url=https://www.orientalarchitecture.com/sid/568/pakistan/lahore/badshahi-mosque |sarlavha=Badshahi Mosque (built 1672–74) |ish=Asian Historical Architecture website |qaralgan sana=1 January 2021}}</ref>. Sikandar Hayat Khan masjiddagi keng koʻlamli taʼmirlash ishlarida katta hissa qoʻshganligi sababli [[Hazuri Bagh|Hazuri Bagʻdagi]] masjid yoniga dafn etilgan.
== Pokiston mustaqillikdan keyingi ==
[[Fayl:The Badshahi in all its glory during the Eid Prayers.JPG|250px|thumb|Masjid [[Islom]] dini bayramlari boʻlgan [[Iyd al-Fitr|Hayit]] va [[Ramazon]] kunlarida.]]
1939-yilda boshlangan restavratsiya ishlari [[Pokiston mustaqilligi|Pokiston Mustaqillikka erishgandan]] keyin ham davom etdi va 1960- yilda qurilish umumiy qiymati 4,8 million rupiya boʻldi<ref name="AHA4">{{Veb manbasi |url=https://www.orientalarchitecture.com/sid/568/pakistan/lahore/badshahi-mosque |sarlavha=Badshahi Mosque (built 1672–74) |ish=Asian Historical Architecture website |qaralgan sana=1 January 2021}}</ref>.
1974-yil 22-fevralda boʻlib oʻtgan ikkinchi [[Islom hamkorlik tashkilotining Islom sammiti|Islom sammiti]] munosabati bilan oʻttiz toʻqqiz musulmon davlat rahbarlari Lahorga kelishdi. Pokistonlik [[Zulfiqor Ali Bhutto]], Saudiya Arabistonidan [[Faysal ibn Abdulaziz as-Saud]], [[Muammar Qazzofiy|Muammar Qaddafiy]], [[Yosir Arafot|Yosir Arafat]] va Quvaytdan [[Sabah III as-Salim as-Sabah|Sabah III Al-Salim Al-Sabah]] Badshahi masjidida juma namozini oʻqishdi. 1993- yilda Badshahi masjidi [[Jahon merosi|YUNESKOning Butunjahon merosi ob’ekti]] sifatida roʻyxatga kiritilgan<ref name="whc.unesco.org">{{Veb manbasi |muallif=UNESCO World Heritage Centre |url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1277/ |sarlavha=Badshahi Mosque, Lahore – UNESCO World Heritage Centre |ish=UNESCO.org website |qaralgan sana=1 January 2021}}</ref>. 2000-yilda asosiy namozxonadagi marmar qoplama taʼmirlandi. 2008-yilda [[Hindiston shtatlari|Hindistonning]] [[Rojasthon|Rajastan]] shtatidagi [[Jaypur]] yaqinidagi Boburiylar davriga oid vayronalardan olib kelingan qizil qumtosh yordamida masjidning katta hovlisida plitalarini almashtirish ishlari boshlandi<ref name="Badshahi Mosque Re-flooring">{{Veb manbasi |url=http://www.archpresspk.com/May_Mosque.htm |sarlavha=Badshahi Mosque Re-flooring |nashriyot=Archpresspk.com |qaralgan sana=2014-01-02 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20120401060444/http://www.archpresspk.com/May_Mosque.htm |arxivsana=1 April 2012}}</ref><ref name="Badshahi Mosque">{{Veb manbasi |url=https://www.atlasobscura.com/places/badshahi-mosque |sarlavha=Badshahi Mosque |ish=Atlas Obscura website |qaralgan sana=1 January 2021}}</ref>.
== Meʼmorchiligi ==
Badshahi masjidi xususan, g'arb Fors davlatlariga kirish darvozasini o'tagan bo'lib Lahor shahridagi mintaqaviy uslub [[Eron arxitekturasi|Fors me'morchiligi]] uslublari ta'sirida vujudga kelgan. Oldingi masjidlar, masalan, [[Vazirxon masjidi|Vazir Xon masjidi]] ''kashi kari'' va [[Koshon]] uslubida<ref name="Routledge3">{{Kitob manbasi |title=Medieval Islamic Civilization: An Encyclopedia |url=https://books.google.com/books?id=MypbfKdMePIC&pg=PA91 |date=31 October 2005 |publisher=Routledge |page=91 |last=Meri |first=Joseph |isbn=9780415966917}}</ref> bezatilgan edi. Aurangzeb Dehlidagi [[Dehli jome masjidi|Jama masjidini]] [[Shoh Jahon]] tanlagan me'moriy uslubga o'xshash qilib tanladi. Ikkala masjid ham oq marmar bilan qoplangan qizil qumtoshdan iborat bo'lib, bu Lahordagi odatiy masjid dizaynidan farq qiladi, unda bezatish murakkab kafel ishlari orqali amalga oshiriladi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Badshahi Masjid, Lahore, Pakistan |url=http://archnet.org/sites/2741 |ish=ArchNet website |qaralgan sana=1 January 2021 |arxivsana=2025-06-02 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250602180009/https://www.archnet.org/sites/2741 }}</ref>.
== Manbalar ==
{{Manbalar}}
[[Turkum:Pokistondagi masjidlar]]
[[Turkum:Gumbazli masjidlar]]
[[Turkum:Lohur]]
sizi6rf80tvgaplz60hpdpl1bztnubf
Foydalanuvchi munozarasi:Renamed user 045fd4a765ee6414081861f88647cf09
3
1023256
6197776
4053307
2026-07-07T20:24:52Z
AccountVanishRequests
139759
AccountVanishRequests [[Foydalanuvchi munozarasi:Dragibusnoir]] sahifasini [[Foydalanuvchi munozarasi:Renamed user 045fd4a765ee6414081861f88647cf09]]ga koʻchirdi: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Dragibusnoir|Dragibusnoir]]" to "[[Special:CentralAuth/Renamed user 045fd4a765ee6414081861f88647cf09|Renamed user 045fd4a765ee6414081861f88647cf09]]"
4053307
wikitext
text/x-wiki
{{Hello}} [[Foydalanuvchi:ProgrammerBot|ProgrammerBot]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:ProgrammerBot|munozara]]) 08:20, 28-Yanvar 2024 (UTC)
0byadyu1fdeo8onskohsq64yb3amsz9
Amadou Onana
0
1044483
6197661
6046080
2026-07-07T14:14:47Z
AnvarxonM
75105
6197661
wikitext
text/x-wiki
{{Futbolchi bilgiqutisi
| ismi = Amadou Onana
| tasvir = Amadou Onana USMNT v Belgium Mar 28 2026-96 (cropped).jpg
| izoh = Onana [[Belgiya milliy futbol terma jamoasi|Belgiya]] safida [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati|2026-yilgi jahon chempionati]]da
| toʻliqism = Amadou Ba Zeund <br/>Georges Mvom Onana<ref name="Soccerway">{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/players/amadou-zeund-georges-mvom-onana/540520/ |title=A. Onana: Summary |website=Soccerway |publisher=Perform Group |access-date=27 November 2022}}</ref>
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|2001|8|16|df=y}}<ref name="PremProfile">{{cite web |url=https://www.premierleague.com/players/108096/Amadou-Onana/overview |title=Amadou Onana: Overview |publisher=Premier League |access-date=27 November 2022}}</ref>
| tavallud_joyi = {{tavalludJoyi|Dakar}}, Senegal
| boʻyi = 1.92 m
| pozitsiya = [[Yarim himoyachi]]
| joriyklub = [[Aston Villa F.C.|Aston Villa]]
| klubraqami = 24
| yoshlikyillar1 =
| yoshlikklublar1 = [[R.S.C. Anderlecht|Anderlecht]]
| yoshlikyillar2 =
| yoshlikklublar2 = [[RWS Bruxelles]]
| yoshlikyillar3 = {{0|0000}}—2017
| yoshlikklublar3 = [[S.V. Zulte Waregem|Zulte Waregem]]
| yoshlikyillar4 = 2017—2020
| yoshlikklublar4 = [[TSG 1899 Hoffenheim|1899 Hoffenheim]]
| isht1 = 1
| gollar1 = 0
| yillar1 = 2019—2020
| klublar1 = 1899 Hoffenheim II
| yillar2 = 2020—2021
| klublar2 = Hamburger SV
| isht2 = 25
| gollar2 = 2
| yillar3 = 2021—2022
| klublar3 = Lill
| isht3 = 32
| gollar3 = 1
| yillar4 = 2022—2024
| klublar4 = [[Everton F.C.|Everton]]
| isht4 = 63
| gollar4 = 3
| yillar5 = 2024—
| klublar5 = [[Aston Villa F.C.|Aston Villa]]
| isht5 = 51
| gollar5 = 5
| milliyyillar1 = 2018
| milliyjamoa1 = Belgiya U17
| milliyisht1 = 12
| milliygollar1 = 0
| milliyyillar2 = 2018—2019
| milliyjamoa2 = Belgiya U18
| milliyisht2 = 8
| milliygollar2 = 0
| milliyyillar3 = 2019
| milliyjamoa3 = Belgiya U19
| milliyisht3 = 6
| milliygollar3 = 0
| milliyyillar4 = 2019
| milliyjamoa4 = Belgiya U21
| milliyisht4 = 7
| milliygollar4 = 1
| milliyyillar5 = 2022—
| milliyjamoa5 = [[Belgiya milliy futbol terma jamoasi|Belgiya]]
| milliyisht5 = 33
| milliygollar5 = 1
| club-update = 24 May 2026
| milliyjamoa-update = 7 July 2026
| ism =
}}
'''Amadou Ba Zeund Georges Mvom Onana''' (2001-yil 16-avgustda tugʻilgan) – professional futbolchi, [[APL|Angliya Premer-ligasining]] „[[Aston Villa F.C.|Aston Villa]]“ klubi yarim himoyachisi. Senegalda tugʻilgan, [[Belgiya]] terma jamoasi safida oʻynaydi<ref>{{WorldFootball.net}}</ref>.
== Karyera statistikasi ==
=== Klub ===
{| class=wikitable style="text-align: center;"
|+ Klub, mavsum va musobaqa boʻyicha oʻyinlar va gollar
!rowspan=2|Klub
!rowspan=2|Mavsum
!colspan=3|Liga
!colspan=2|Milliy kubok{{efn|name=o|[[DFB-Pokal]], [[Coupe de France]], [[FA Cup]] musobaqalarini oʻz ichiga oladi}}
!colspan=2|Liga kubogi{{efn|name=w|[[EFL Cup]]ni oʻz ichiga oladi}}
!colspan=2|Yevropa
!colspan=2|Jami
|-
!Divizion!!Oʻyin!!Gol!!Oʻyin!!Gol!!Oʻyin!!Gol!!Oʻyin!!Gol!!Oʻyin!!Gol
|-
|[[TSG 1899 Hoffenheim II|TSG Hoffenheim II]]
|2018–2019
|[[Regionalliga Südwest]]
|1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||1||0
|-
|[[Hamburger SV]]
|2020–2021
|[[2. Bundesliga]]
|25||2||1||1||colspan="2"|—||colspan="2"|—||26||3
|-
|[[Lille OSC|Lille]]
|2021–2022
|[[Ligue 1]]
|32||1||2||2||colspan="2"|—||9{{efn|name=UCL|[[UEFA Chempionlar ligasi]]dagi oʻyinlar}}||0||43||3
|-
|rowspan="3"|[[Everton F.C.|Everton]]
|2022–2023
|[[APL|Angliya Premer-ligasi]]
|33||1||1||0||1||0||colspan="2"|—||35||1
|-
|2023–2024
|Angliya Premer-ligasi
|30||2||3||0||4||1||colspan="2"|—||37||3
|-
!colspan="2"|Jami
!63!!3!!4!!0!!5!!1!!colspan="2"|—!!72!!4
|-
|[[Aston Villa F.C.|Aston Villa]]
|2024–2025
|Angliya Premer-ligasi
|8||2||0||0||1||0||3{{efn|name=UCL}}||1||12||3
|-
!colspan="3"|Umumiy karyera
!129!!8!!7!!3!!6!!1!!12!!1!!154!!13
|}
<references group="izoh"/>
=== Milliy jamoa ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ Milliy jamoa va yil boʻyicha oʻyinlar va gollar
!Milliy jamoa!!Yil!!Oʻyin!!Gol
|-
|rowspan="3"|[[Belgiya milliy futbol terma jamoasi|Belgiya]]
|2022||4||0
|-
|2023||5||0
|-
|2024||10||0
|-
|2025||5||0
|-
|2026||8||1
|-
!colspan="2"|Jami!!33!!1
|}
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
{{Commons category}}
*[https://www.avfc.co.uk/players/amadouonana/ Profile] at the Aston Villa F.C. website
*{{RBFA player}}
*{{UEFA player}}
{{Aston Villa F.C. tarkibi}}
{{Navboxes
| title = Belgiya tarkibi
| bg = #E20E0E
| fg = #FDDA25
| bordercolor = black
| list1 =
{{Belgiya tarkibi 2022-yilgi FIFA jahon chempionati}}
{{Belgiya tarkibi 2024-yilgi UEFA Yevropa chempionati}}
{{Belgiya tarkibi 2026-yilgi FIFA jahon chempionati}}
}}
{{Portal bar|Biografiya|Senegal|Belgiya|Futbol|Sport}}
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Onana, Amadou}}
[[Turkum:2001-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Belgiyalik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]]
[[Turkum:R.S.C. Anderlecht futbolchilari]]
[[Turkum:Hamburger SV futbolchilari]]
[[Turkum:Lille OSC futbolchilari]]
[[Turkum:Everton F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Aston Villa F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Liga 1 futbolchilari]]
[[Turkum:Angliya Premyer-ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2022 oʻyinchilari]]
[[Turkum:UEFA Yevro 2024 oʻyinchilari]]
[[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2026 oʻyinchilari]]
[[Turkum:Belgiyalik muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Germaniyadagi muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Fransiyadagi muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Angliyadagi muhojir erkak futbolchilar]]
{{Bio-stub}}
96ynpee672khroo3ph61glk88i2trbl
6197662
6197661
2026-07-07T14:17:19Z
AnvarxonM
75105
/* Milliy jamoa */
6197662
wikitext
text/x-wiki
{{Futbolchi bilgiqutisi
| ismi = Amadou Onana
| tasvir = Amadou Onana USMNT v Belgium Mar 28 2026-96 (cropped).jpg
| izoh = Onana [[Belgiya milliy futbol terma jamoasi|Belgiya]] safida [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati|2026-yilgi jahon chempionati]]da
| toʻliqism = Amadou Ba Zeund <br/>Georges Mvom Onana<ref name="Soccerway">{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/players/amadou-zeund-georges-mvom-onana/540520/ |title=A. Onana: Summary |website=Soccerway |publisher=Perform Group |access-date=27 November 2022}}</ref>
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|2001|8|16|df=y}}<ref name="PremProfile">{{cite web |url=https://www.premierleague.com/players/108096/Amadou-Onana/overview |title=Amadou Onana: Overview |publisher=Premier League |access-date=27 November 2022}}</ref>
| tavallud_joyi = {{tavalludJoyi|Dakar}}, Senegal
| boʻyi = 1.92 m
| pozitsiya = [[Yarim himoyachi]]
| joriyklub = [[Aston Villa F.C.|Aston Villa]]
| klubraqami = 24
| yoshlikyillar1 =
| yoshlikklublar1 = [[R.S.C. Anderlecht|Anderlecht]]
| yoshlikyillar2 =
| yoshlikklublar2 = [[RWS Bruxelles]]
| yoshlikyillar3 = {{0|0000}}—2017
| yoshlikklublar3 = [[S.V. Zulte Waregem|Zulte Waregem]]
| yoshlikyillar4 = 2017—2020
| yoshlikklublar4 = [[TSG 1899 Hoffenheim|1899 Hoffenheim]]
| isht1 = 1
| gollar1 = 0
| yillar1 = 2019—2020
| klublar1 = 1899 Hoffenheim II
| yillar2 = 2020—2021
| klublar2 = Hamburger SV
| isht2 = 25
| gollar2 = 2
| yillar3 = 2021—2022
| klublar3 = Lill
| isht3 = 32
| gollar3 = 1
| yillar4 = 2022—2024
| klublar4 = [[Everton F.C.|Everton]]
| isht4 = 63
| gollar4 = 3
| yillar5 = 2024—
| klublar5 = [[Aston Villa F.C.|Aston Villa]]
| isht5 = 51
| gollar5 = 5
| milliyyillar1 = 2018
| milliyjamoa1 = Belgiya U17
| milliyisht1 = 12
| milliygollar1 = 0
| milliyyillar2 = 2018—2019
| milliyjamoa2 = Belgiya U18
| milliyisht2 = 8
| milliygollar2 = 0
| milliyyillar3 = 2019
| milliyjamoa3 = Belgiya U19
| milliyisht3 = 6
| milliygollar3 = 0
| milliyyillar4 = 2019
| milliyjamoa4 = Belgiya U21
| milliyisht4 = 7
| milliygollar4 = 1
| milliyyillar5 = 2022—
| milliyjamoa5 = [[Belgiya milliy futbol terma jamoasi|Belgiya]]
| milliyisht5 = 33
| milliygollar5 = 1
| club-update = 24 May 2026
| milliyjamoa-update = 7 July 2026
| ism =
}}
'''Amadou Ba Zeund Georges Mvom Onana''' (2001-yil 16-avgustda tugʻilgan) – professional futbolchi, [[APL|Angliya Premer-ligasining]] „[[Aston Villa F.C.|Aston Villa]]“ klubi yarim himoyachisi. Senegalda tugʻilgan, [[Belgiya]] terma jamoasi safida oʻynaydi<ref>{{WorldFootball.net}}</ref>.
== Karyera statistikasi ==
=== Klub ===
{| class=wikitable style="text-align: center;"
|+ Klub, mavsum va musobaqa boʻyicha oʻyinlar va gollar
!rowspan=2|Klub
!rowspan=2|Mavsum
!colspan=3|Liga
!colspan=2|Milliy kubok{{efn|name=o|[[DFB-Pokal]], [[Coupe de France]], [[FA Cup]] musobaqalarini oʻz ichiga oladi}}
!colspan=2|Liga kubogi{{efn|name=w|[[EFL Cup]]ni oʻz ichiga oladi}}
!colspan=2|Yevropa
!colspan=2|Jami
|-
!Divizion!!Oʻyin!!Gol!!Oʻyin!!Gol!!Oʻyin!!Gol!!Oʻyin!!Gol!!Oʻyin!!Gol
|-
|[[TSG 1899 Hoffenheim II|TSG Hoffenheim II]]
|2018–2019
|[[Regionalliga Südwest]]
|1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||1||0
|-
|[[Hamburger SV]]
|2020–2021
|[[2. Bundesliga]]
|25||2||1||1||colspan="2"|—||colspan="2"|—||26||3
|-
|[[Lille OSC|Lille]]
|2021–2022
|[[Ligue 1]]
|32||1||2||2||colspan="2"|—||9{{efn|name=UCL|[[UEFA Chempionlar ligasi]]dagi oʻyinlar}}||0||43||3
|-
|rowspan="3"|[[Everton F.C.|Everton]]
|2022–2023
|[[APL|Angliya Premer-ligasi]]
|33||1||1||0||1||0||colspan="2"|—||35||1
|-
|2023–2024
|Angliya Premer-ligasi
|30||2||3||0||4||1||colspan="2"|—||37||3
|-
!colspan="2"|Jami
!63!!3!!4!!0!!5!!1!!colspan="2"|—!!72!!4
|-
|[[Aston Villa F.C.|Aston Villa]]
|2024–2025
|Angliya Premer-ligasi
|8||2||0||0||1||0||3{{efn|name=UCL}}||1||12||3
|-
!colspan="3"|Umumiy karyera
!129!!8!!7!!3!!6!!1!!12!!1!!154!!13
|}
<references group="izoh"/>
=== Milliy jamoa ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ Milliy jamoa va yil boʻyicha oʻyinlar va gollar
!Milliy jamoa!!Yil!!Oʻyin!!Gol
|-
|rowspan="5"|[[Belgiya milliy futbol terma jamoasi|Belgiya]]
|2022||4||0
|-
|2023||5||0
|-
|2024||11||0
|-
|2025||5||0
|-
|2026||8||1
|-
!colspan="2"|Jami!!33!!1
|}
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
{{Commons category}}
*[https://www.avfc.co.uk/players/amadouonana/ Profile] at the Aston Villa F.C. website
*{{RBFA player}}
*{{UEFA player}}
{{Aston Villa F.C. tarkibi}}
{{Navboxes
| title = Belgiya tarkibi
| bg = #E20E0E
| fg = #FDDA25
| bordercolor = black
| list1 =
{{Belgiya tarkibi 2022-yilgi FIFA jahon chempionati}}
{{Belgiya tarkibi 2024-yilgi UEFA Yevropa chempionati}}
{{Belgiya tarkibi 2026-yilgi FIFA jahon chempionati}}
}}
{{Portal bar|Biografiya|Senegal|Belgiya|Futbol|Sport}}
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Onana, Amadou}}
[[Turkum:2001-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Belgiyalik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]]
[[Turkum:R.S.C. Anderlecht futbolchilari]]
[[Turkum:Hamburger SV futbolchilari]]
[[Turkum:Lille OSC futbolchilari]]
[[Turkum:Everton F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Aston Villa F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Liga 1 futbolchilari]]
[[Turkum:Angliya Premyer-ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2022 oʻyinchilari]]
[[Turkum:UEFA Yevro 2024 oʻyinchilari]]
[[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2026 oʻyinchilari]]
[[Turkum:Belgiyalik muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Germaniyadagi muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Fransiyadagi muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Angliyadagi muhojir erkak futbolchilar]]
{{Bio-stub}}
qxp3xvk4netafzdordxt3ciktodujvc
Avdiivka jangi (2022-2024)
0
1107110
6197658
5859224
2026-07-07T14:04:20Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197658
wikitext
text/x-wiki
{{Orphan|date=May 2024}}
{{Urush bilgiqutisi
| nomi = Avdiivka jangi
| qismi = [[Ukrainaning sharqiy kampaniyasi]], [[Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi]]
| tasvir =
| izoh =
| sana = 10-oktyabr 2023-yil – 17-fevral 2024-yil<br />({{Age in years, months, weeks and days|month1=10|day1=10|year1=2023|month2=2|day2=17|year2=2024}})
| yer = [[Avdiivka]] (va uning atrofidagi qishloqlar), [[Donetsk viloyati]], [[Ukraina]]
| sabab =
| natija = Rossiya gʻalabasi<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Lukiv |first=Jaroslav |date=2024-02-17 |title=Avdiivka: Ukraine troops leaving embattled eastern town |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-68323366 |access-date=2024-02-17 |website=BBC News |language=en-GB |archive-date=2024-02-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240217011141/https://www.bbc.com/news/world-europe-68323366 |url-status=live }}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Walker |first=Shaun |date=2024-02-17 |title=Ukrainian forces withdraw from Avdiivka to avoid encirclement, army chief says |url=https://www.theguardian.com/world/2024/feb/16/ukrainian-forces-give-up-some-positions-in-avdiivka-as-russian-assault-continues |access-date=2024-02-17 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077 |archive-date=2024-02-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240217014538/https://www.theguardian.com/world/2024/feb/16/ukrainian-forces-give-up-some-positions-in-avdiivka-as-russian-assault-continues |url-status=live }}</ref>
| holat =
| oʻzgarishlar =
| raqib1 = [[Image:Flag of Ukraine.svg|160px]]
[[Ukraine]]
| raqib2 = [[Image:Flag of Russia.svg|160px]]
[[Russia]]
| raqib3 =
| qomondon1 = [[Andrey Mordvichev]]<ref>{{Yangiliklar manbasi |url=https://www.nbcnews.com/news/world/ukrainian-forces-withdrawing-avdiivka-rcna139145 |title=Key city of Avdiivka 'taken under control' by Russian forces amid munitions concerns for Ukrainian troops |first=Koen |last=Marée |work=NBC News |date=17 February 2024 |access-date=19 February 2024 |archive-date=18 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240218222540/https://www.nbcnews.com/news/world/ukrainian-forces-withdrawing-avdiivka-rcna139145 |url-status=live }}</ref>
| qomondon2 = [[Oleksandr Syrskyi]]
| qomondon3 =
| harbiy_birlik1 = {{armiya|Russia}}
** [[File:YVO Russia medium emblem.svg|20px]] [[Janubiy harbiy okrugi]]
*** [[File:8th Combined Arms Army SSI.svg|20px]] [[8-gvardiya birlashgan qurolli armiyasi|8-GCAA]]
*** [[File:Great emblem of the 2nd Guards Combined Arms Army.svg|20px]] [[2-gvardiya birlashgan qurolli armiyasi|2-GCAA]]<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.kyivpost.com/post/23245 |title=Russian Troop Losses Are Likely Near an All-Time High Says Everyone But Kremlin |date=25 October 2023 |access-date=2023-10-28 |archive-date=2023-10-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231028023645/https://www.kyivpost.com/post/23245 |url-status=live }}</ref>
** [[File:СVO Russia medium emblem.svg|20px]] [[Markaziy harbiy okrug]]
*** [[File:Sleeve patch of the 41st Combined Arms Army.svg|20px]] [[41-qo'shma qurolli armiya|41-CAA]]
*** [[File:Great emblem of the 90th Guards Tank Division.svg|20px]] [[90-gvardiya tank diviziyasi (2016-yildan hozirgi kungacha)|90-gvardiya tank diviziyasi]]<ref>{{Veb manbasi |url=https://xxtomcooperxx.substack.com/p/ukraine-war-11-october-2013 |title=Ukraine War, 11 October 2023 |date=11 October 2023 |access-date=12 October 2023 |archive-date=12 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231012060039/https://xxtomcooperxx.substack.com/p/ukraine-war-11-october-2013 |url-status=live }}</ref><ref>[https://min.news/en/military/d7a0bdcdcc6df3af73868c0989201a7b.html The Ukrainian army’s artillery shell consumption exceeds that! The Russian 90th Division lost 250 heavy equipment in Avdiivka]{{Oʻlikhavola|date=iyul 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
** [[File:Z (2022 Russian invasion of Ukraine).svg|20px]] [[Storm-Z]]<ref>{{veb manbasi |title=Russians trying to penetrate Ukraine's defenses near Severne and Avdiivka |url=https://www.ukrinform.net/rubric-ato/3765429-russians-trying-to-penetrate-ukraines-defenses-near-severne-and-avdiivka.html |website=[[ukrinform]] |access-date=31 March 2024 |arxivsana=2024-05-28 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240528164326/https://www.ukrinform.net/rubric-ato/3765429-russians-trying-to-penetrate-ukraines-defenses-near-severne-and-avdiivka.html }}</ref>
* {{havo kuchlari|Russia}}
* [[File:Emblem of the Donetsk People's Militia.svg|30px]] [[1-chi armiya korpusi (Rossiya)|1-chi armiya korpusi]]<ref>https://www.pravda.com.ua/eng/news/2023/12/7/7431999/</ref>
* [[File:Patch of the People's Militia of Lugansk People's Republic.svg|20px]] [[2-chi armiya korpusi (Rossiya)|2-chi armiya korpusi]]<ref>https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/01/3/7435619/</ref>
| harbiy_birlik2 = {{armiya|Ukraina}}
** [[File:ОК Південь к.svg|20px]] [[Janubiy operatsion qo'mondonlik]]
*** [[File:59th Separate Motorized Infantry Brigade SSI (no tab).png|20px]] [[59-motorlashtirilgan brigada (Ukraina)|59-motomobillashtirilgan brigada]]
** [[File:ОК Північ к.svg|20px]] [[Shimoliy operativ qo'mondonlik]]
*** [[File:Patch of the Ukrainian 110th Mechanized Brigade.png|20px]] [[110-mexanizatsiyalashgan brigada (Ukraina)|110-mexanizatsiyalashgan brigada]]<ref>{{veb manbasi |url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2023/10/27/one-exhausted-ukrainian-brigade-in-avdiivka-reportedly-blew-up-200-russian-vehicles-and-killed-800-russian-troops/?sh=5852d9c9a925 |title=One Exhausted Ukrainian Brigade In Avdiivka Reportedly Blew Up 200 Russian Vehicles And Killed 800 Russian Troops |last=Axe |first=David |author-link=David Axe |date=27 October 2023 |work=[[Forbes]] |access-date=27 October 2023 |quote= |archive-date=27 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231027051518/https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2023/10/27/one-exhausted-ukrainian-brigade-in-avdiivka-reportedly-blew-up-200-russian-vehicles-and-killed-800-russian-troops/?sh=5852d9c9a925 |url-status=live }}</ref>
** [[File:Siberiabat.svg|20px]] [[Sibir bataloni]]<ref>{{veb manbasi |url=https://www.euronews.com/2023/12/14/ukraines-siberian-battalion-pits-russian-volunteers-against-their-own-country |title=Russians join Ukrainian battalion to fight against their own country |date=14 December 2023 |access-date=24 January 2024 |archive-date=24 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240124191755/https://www.euronews.com/2023/12/14/ukraines-siberian-battalion-pits-russian-volunteers-against-their-own-country |url-status=live }}</ref>
| harbiy_birlik3 =
| quvvat =
| kuch1 =
| kuch2 =
| kuch3 =
| yoqotishlar1 = Ogʻir<ref>{{Veb manbasi |title=Russian Offensive Campaign Assessment, February 18, 2024 |url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-february-18-2024 |access-date=2024-02-23 |website=Institute for the Study of War |language=en}}</ref><ref>{{Veb manbasi |first1=Vasco |last1=Cotovio |first2=Christian |last2=Edwards |date=2024-02-22 |title=Pro-Kremlin military blogger dead days after reporting massive Russian losses in Avdiivka |url=https://www.cnn.com/2024/02/22/europe/russian-war-blogger-dead-ukraine-avdiivka-intl/index.html |access-date=2024-02-23 |website=CNN |language=en}}</ref>
| yoqotishlar2 = Nomaʼlum (ogʻir deb taxmin qilinadi)<ref name="retreat">{{Yangiliklar manbasi |last1=O'Grady |first1=Siobhán |last2=Lamothe |first2=Dan |date=21 February 2024 |title=Ukraine suffered losses during chaotic withdrawal as Russia seized Avdiivka |url=https://www.washingtonpost.com/world/2024/02/21/avdiivka-retreat-casualties-ukraine-russia/ |access-date=21 February 2024 |newspaper=Washington Post |language=en-US |issn=0190-8286}}</ref>
| yoqotishlar3 = 154 ta tinch aholi halok boʻlgan, 6 kishi bedarak yoʻqolgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.ukrinform.net/rubric-ato/3786397-more-than-150-residents-killed-in-avdiivka-since-fullscale-war-began.html |title=More than 150 residents killed in Avdiivka since full-scale war began |date=13 November 2023 |access-date=2023-12-16 |archive-date=2023-12-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231216173601/https://www.ukrinform.net/rubric-ato/3786397-more-than-150-residents-killed-in-avdiivka-since-fullscale-war-began.html |url-status=live }}</ref>
| umumiy_yoʻqotishlar =
| ilova =
}}
[[File:Avdiivka after Russian bombing, 2023-05-23 (01).jpg|thumb|Rossiya bombardimonidan keyin Avdiivka, (23.05.2023)]]
'''2022-2024-yillardagi Avdiivka jangi''' — [[Rossiyaning Ukrainaga bosqini|Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi]] doirasidagi [[Donbass]] uchun jangning bir qismi.
Avdiivka uchun janglar 2022-yil fevral oyida boshlangan. 2023-yil may oyiga kelib Rossiyaning oʻqqa tutilishi natijasida shahardagi barcha binolar shikastlangan. Avdiivkaning urushgacha boʻlgan 35 ming aholisidan, 2 mingi aholisi shaharda qolgan. 2023-yil 10-oktabrda rus armiyasi shaharga katta hujum uyushtirgan. Avdiivka Donetskdan [[Konstantinovka]], [[Kramatorsk]] va [[Slovyansk|Slavyanskgacha]] boʻlgan yoʻlda joylashgan.
Rossiyaning shaharga hujumi muvaffaqiyatli oʻtgan. 2024-yil 17-fevralda Ukraina Qurolli Kuchlari boʻlinmalari qamal ostida shaharni tark etishga majbur boʻlgan<ref name="BBCW">{{Veb manbasi |sana=2024-02-17 |sarlavha=Avdiivka: Ukraine troops leaving embattled eastern town |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-68323366 |ish=BBC News |til=en-GB |qaralgan sana=2024-02-17 |arxivsana=2024-02-17 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240217011141/https://www.bbc.com/news/world-europe-68323366}}</ref><ref name="TGW">{{Veb manbasi |sana=2024-02-17 |sarlavha=Ukrainian forces withdraw from Avdiivka to avoid encirclement, army chief says |url=https://www.theguardian.com/world/2024/feb/16/ukrainian-forces-give-up-some-positions-in-avdiivka-as-russian-assault-continues |ish=The Guardian |til=en-GB |qaralgan sana=2024-02-17 |arxivsana=2024-02-17 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240217014538/https://www.theguardian.com/world/2024/feb/16/ukrainian-forces-give-up-some-positions-in-avdiivka-as-russian-assault-continues}}</ref>.
== Ishtirokchilar ==
=== Ukraina ===
* [[Оперативно-стратегическая группировка войск «Таврия»|"Tavriya" qoʻshinlarining tezkor-strategik guruhi]]<ref name="usw284">{{Veb manbasi |url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-december-27-2023 |sarlavha=Russian Offensive Campaign Assessment, December 27, 2023 |sana=December 27, 2023 |nashriyot=ISW |qaralgan sana=2023-12-31 |arxivsana=2023-12-30 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231230084442/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-december-27-2023}}</ref>
** 1-alohida tank brigadasi<ref name="автоссылка3">{{Veb manbasi |url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2023/12/30/killing-russians-by-the-truckload-around-avdiivka-ukraines-m-2-fighting-vehicles-are-showing-how-russia-loses-and-ukraine-wins/ |sarlavha=Killing Russians By The Truckload Around Avdiivka, Ukraine’s M-2 Fighting Vehicles Are Showing How Russia Loses—And Ukraine Wins |til=en |ism=David |familiya=Axe |ish=Forbes |qaralgan sana=2024-01-04 |arxivsana=2024-01-03 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240103061010/https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2023/12/30/killing-russians-by-the-truckload-around-avdiivka-ukraines-m-2-fighting-vehicles-are-showing-how-russia-loses-and-ukraine-wins/}}</ref>
** 3-alohida hujum brigadasi (2024-yil fevraldan)<ref name="daxe">{{Veb manbasi |muallif=David Axe |sarlavha=Ukraine May Have Deployed One Its Best Brigades To Try To Save Avdiivka |url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2024/02/11/ukraine-may-have-deployed-one-its-best-brigades-to-try-to-save-avdiivka/?sh=656060c55e95 |nashriyot=Forbes |sana=2024-02-11 |qaralgan sana=2024-02-12}}</ref>
** 47-alohida „Magura“ mexanizatsiyalashgan brigadasi (2023-yil oktyabrdan)<ref name=":3">{{Veb manbasi |url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2023/11/02/to-save-avdiivka-the-ukrainians-could-boost-the-battle-hardened-110th-brigade/ |sarlavha=To Save Avdiivka, The Ukrainians Could Boost The Battle-Hardened 110th Brigade |til=en |ism=David |familiya=Axe |ish=Forbes |qaralgan sana=2023-11-03 |arxivsana=2023-11-03 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231103014554/https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2023/11/02/to-save-avdiivka-the-ukrainians-could-boost-the-battle-hardened-110th-brigade/}}</ref>
** 53-alohida mexanizatsiyalashgan brigada (2023-yil kuzidan)<ref name=":4">{{Veb manbasi |url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2024/02/06/a-ukrainian-brigade-ran-low-on-ammo-that-plus-some-bad-weather-was-all-the-advantage-russian-troops-needed-to-breach-avdiivka/ |sarlavha=A Ukrainian Brigade Ran Low On Ammo. That, Plus Some Bad Weather, Was All The Advantage Russian Troops Needed To Breach Avdiivka. |til=en |ism=David |familiya=Axe |ish=Forbes |qaralgan sana=2024-02-10 |arxivsana=2024-02-09 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240209233840/https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2024/02/06/a-ukrainian-brigade-ran-low-on-ammo-that-plus-some-bad-weather-was-all-the-advantage-russian-troops-needed-to-breach-avdiivka/}}</ref>
** 57-alohida motorli piyodalar brigadasi<ref name="автоссылка2">{{Veb manbasi |url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2023/12/28/in-one-massive-tank-battle-outside-avdiivka-the-russians-lost-as-many-as-21-tanks-the-ukrainians-lost-two/ |sarlavha=In One Brutal Tank Battle Outside Avdiivka, The Russians Lost As Many As 21 Tanks. The Ukrainians Lost Two. |til=en |ism=David |familiya=Axe |ish=Forbes |qaralgan sana=2024-01-04 |arxivsana=2024-01-04 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240104220842/https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2023/12/28/in-one-massive-tank-battle-outside-avdiivka-the-russians-lost-as-many-as-21-tanks-the-ukrainians-lost-two/}}</ref>
** 110-alohida mexanizatsiyalashgan brigada<ref name=":3" />
** 116-alohida mexanizatsiyalashgan brigada (2023-yil noyabrdan)<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2024/01/06/if-ukraines-leopard-2s-have-left-avdiivka-expect-old-t-64s-to-fill-the-firepower-gap/ |sarlavha=If Ukraine’s Leopard 2s Have Left Avdiivka, Expect Old T-64s To Fill The Firepower Gap |til=en |ism=David |familiya=Axe |ish=Forbes |qaralgan sana=2024-01-07 |arxivsana=2024-01-11 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240111180751/https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2024/01/06/if-ukraines-leopard-2s-have-left-avdiivka-expect-old-t-64s-to-fill-the-firepower-gap/}}</ref>
** Hetman Taras Tryasilo nomidagi 43-alohida artilleriya brigadasi<ref name="автоссылка1">{{Veb manbasi |url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2023/11/20/ukrainian-artillery-batteries-have-turned-the-battle-of-avdiivka-into-a-game-who-can-kill-more-russians/ |sarlavha=Ukrainian Artillery Batteries Have Turned The Battle Of Avdiivka Into A Game: Who Can Kill More Russians? |til=en |ism=David |familiya=Axe |ish=Forbes |qaralgan sana=2023-11-26 |arxivsana=2023-11-26 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231126035346/https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2023/11/20/ukrainian-artillery-batteries-have-turned-the-battle-of-avdiivka-into-a-game-who-can-kill-more-russians/}}</ref>
** 55-alohida artilleriya brigadasi<ref name="автоссылка1" />
=== Rossiya ===
* [[Группировка войск (сил) «Центр»|Qoʻshinlar (kuchlar) guruhi „Markaz“]] (general-polkovnik A. N. Mordvichev)<ref name="feb17">{{Veb manbasi |sarlavha=RUSSIAN OFFENSIVE CAMPAIGN ASSESSMENT, FEBRUARY 17, 2024 |url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-february-17-2024 |nashriyot=ISW |sana=FEBRUARY 17, 2024 |qaralgan sana=2024-02-18 |arxivsana=2024-02-18 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240218012848/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-february-17-2024}}</ref>
** 1-armiya korpusi
*** 1-gvardiya alohida motorli miltiq brigadasi<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.understandingwar.org/sites/default/files/Oct%2012%20Russian%20Offensive%20Campaign%20Assessment%20PDF.docx__0.pdf |sarlavha=Russian Offensive Campaign Assessment, October 12, 2023 |nashriyot=ISW |qaralgan sana=2023-12-31 |arxivsana=2023-12-31 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231231043714/https://www.understandingwar.org/sites/default/files/Oct%2012%20Russian%20Offensive%20Campaign%20Assessment%20PDF.docx__0.pdf}}</ref>
*** 9-gvardiya alohida motorli miltiq brigadasi<ref name="isw22">{{Veb manbasi |url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-october-22-2023 |sarlavha=Russian Offensive Campaign Assessment, October 22, 2023 |sana=October 22, 2023 |nashriyot=ISW |qaralgan sana=2023-12-31 |arxivsana=2023-10-22 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231022234925/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-october-22-2023}}</ref>
*** 110-gvardiya alohida motorli miltiq brigadasi<ref name="isw22" />
*** 114-gvardiya alohida motorli miltiq brigadasi<ref name="isw222" />
*** 132-gvardiya alohida motorli miltiq brigadasi<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-january-14-2024 |sarlavha=Russian Offensive Campaign Assessment, January 14, 2024 |til=en |ish=Institute for the Study of War |sana=January 14, 2024 |qaralgan sana=2024-01-15 |arxivsana=2024-01-14 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240114235353/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-january-14-2024}}</ref>
*** 10-tank polki<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-july-10-2023 |sarlavha=Russian Offensive Campaign Assessment, July 10, 2023 |sana=July 10, 2023 |nashriyot=ISW |qaralgan sana=2024-02-16 |arxivsana=2023-07-24 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230724211314/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-july-10-2023}}</ref>
*** 87-alohida miltiq polki<ref name="offen">{{Veb manbasi |sarlavha=Russian Offensive Campaign Assessment, January 31, 2024 |url=https://www.understandingwar.org/sites/default/files/Jan%2031%20Russian%20Offensive%20Campaign%20Assessment%20PDF.pdf |nashriyot=ISW |sana=January 31, 2024 |qaralgan sana=2024-04-07 |arxivsana=2024-02-01 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240201140632/https://www.understandingwar.org/sites/default/files/Jan%2031%20Russian%20Offensive%20Campaign%20Assessment%20PDF.pdf }}</ref>
*** [[1454-й мотострелковый полк|1454-motorli miltiq polki]]<ref name="feb17" />
*** [[1487-й мотострелковый полк|1487-motorli miltiq polki]]<ref name="offen" />
*** „Sparta“80-gvardiya alohida razvedka bataloni<ref name="isw29">{{Veb manbasi |url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-january-8-2024 |sarlavha=Russian Offensive Campaign Assessment, January 8, 2024 |sana=January 8, 2024 |nashriyot=ISW |qaralgan sana=2024-01-09 |arxivsana=2024-01-09 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240109022204/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-january-8-2024}}</ref>
*** „Somali“alohida gvardiya hujum bataloni<ref name="isw29" />
** 2-gvardiya umumqoʻshin armiyasi
*** 15-gvardiya alohida motorli miltiq brigadasi<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.understandingwar.org/sites/default/files/Oct%2016%20Russian%20Offensive%20Campaign%20Assessment%20PDF_0.pdf |sarlavha=Russian Offensive Campaign Assessment, October 16, 2023 |sana=October 16, 2023 |nashriyot=ISW |qaralgan sana=2023-12-31 |arxivsana=2023-12-13 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231213190103/https://www.understandingwar.org/sites/default/files/Oct%2016%20Russian%20Offensive%20Campaign%20Assessment%20PDF_0.pdf}}</ref>
*** 21-gvardiya alohida motorli miltiq brigadasi<ref name="isw222">{{Veb manbasi |url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-december-30-2023 |sarlavha=Russian Offensive Campaign Assessment, December 30, 2023 |sana=December 30, 2023 |nashriyot=ISW |qaralgan sana=2023-12-31 |arxivsana=2023-12-31 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231231012624/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-december-30-2023}}</ref>
*** 30-alohida motorli miltiq brigadasi<ref name="feb17" />
** 41-gvardiya umumqoʻshin armiyasi
*** 35-gvardiya alohida motorli miltiq brigadasi<ref name="feb17" />
*** 55-gvardiya alohida motorli miltiq brigadasi<ref name="usw28">{{Veb manbasi |url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-october-28-2023 |sarlavha=Russian Offensive Campaign Assessment, October 28, 2023 |sana=October 28, 2023 |nashriyot=ISW |qaralgan sana=2023-12-31 |arxivsana=2023-10-29 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231029011945/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-october-28-2023}}</ref>
*** 74-gvardiya alohida motorli miltiq brigadasi<ref name="feb17" />
*** 6-gvardiya tank polki<ref name="feb17" />
*** 80-gvardiya tank polki<ref name="feb17" />
*** 239-gvardiya tank polki<ref name="feb17" />
** „Faxriylar“koʻngillilar brigadasi<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-january-21-2024 |sarlavha=Russian Offensive Campaign Assessment, January 21, 2024 |sana=January 21, 2024 |nashriyot=ISW |qaralgan sana=2024-01-22 |arxivsana=2024-01-21 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240121235342/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-january-21-2024}}</ref>
** [[Отдельный батальон специального назначения «АрБат»|"Arbat" alohida maxsus bataloni]]<ref name="usw28" />
** Boʻron-Z<ref name="usw28" />
** Boʻron-V<ref name="usw284"/>
== Yana qarang ==
* [[Chasiv Yar jangi]]
* [[Baxmut jangi]]
* [[Marinka jangi (2022–2023)]]
* [[Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi paytidagi harbiy harakatlar ro'yxati]]
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Chala}}
[[Turkum:2024]]
8i3d2wblvdgdvxdyhoa9gc2nufxmd91
Atalanta BC
0
1110106
6197560
6166400
2026-07-07T12:30:47Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197560
wikitext
text/x-wiki
{{Futbol klubi2
| clubname = Atalanta
| image =
| image_size = 135px
| fullname = Atalanta Bergamasca Calcio [[Società per azioni|S.p.A.]]
| nickname = ''La Dea'' (The [[Atalanta|Goddess]])<br />''Gli Orobici'' (The [[Bergamasque Alps|Orobics]])<br />''I Nerazzurri'' (The Black and Blues)
| founded = {{start date and age|df=yes|1907|10|17}} ''as SBG Atalanta''<br/>{{start date and age|df=yes|1920|03|30}} ''as Atalanta Bergamasca Calcio''
| ground = [[Stadio Atleti Azzurri d'Italia|Gewiss Stadium]]
| capacity = 24,950<ref name=stadioufficiale/>
| chrtitle = President<ref>{{cite web|url=http://www.legaseriea.it/en/serie-a-tim/teams/atalanta|title=The Club – ATALANTA Lega Serie A|website=Legaseriea.it|publisher=Lega Serie A|access-date=26 August 2017|archive-date=20 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171220044504/http://www.legaseriea.it/en/serie-a-tim/teams/atalanta|url-status=dead}}</ref>
| owner = La Dea [[Società a responsabilità limitata|S.r.l.]] (86%)<br />([[Stephen Pagliuca]] and others 55%; [[Antonio Percassi]] 45%)<ref name="pagliuca">{{cite press release |publisher=Atalanta BC |date=19 February 2022 |url=https://www.atalanta.it/en/news/atalanta-bc-press-release-19-february-2022/ |title=ATALANTA BC PRESS RELEASE}}</ref><br />Others (14%)
| chairman = [[Antonio Percassi]]
| mgrtitle =
| manager = [[Gian Piero Gasperini]]
| league =
| season =
| position = 7 (2025−2026)
| website = https://www.atalanta.it
| pattern_la1 = _atalanta2425h
| pattern_b1 = _atalanta2425h
| pattern_ra1 = _atalanta2425h
| pattern_sh1 = _atalanta2425h
| pattern_so1 = _atalanta2021hl
| leftarm1 =
| body1 =
| rightarm1 =
| shorts1 = 000000
| socks1 = 000000
| pattern_la2 = _atalanta2425a
| pattern_b2 = _atalanta2425a
| pattern_ra2 = _atalanta2425a
| pattern_sh2 = _atalanta2425a
| pattern_so2 = _atalanta2021al
| leftarm2 = FFFFFF
| body2 = FFFFFF
| rightarm2 = FFFFFF
| shorts2 = FFFFFF
| socks2 = FFFFFF
| pattern_la3 =
| pattern_b3 =
| pattern_ra3 =
| pattern_sh3 =
| pattern_so3 =
| leftarm3 =
| body3 =
| rightarm3 =
| shorts3 =
| socks3 =
}}
'''Atalanta Bergamasca Calcio''', odatda '''Atalanta''' deb ataladi. Italiyaning [[Lombardia]], [[Bergamo]] shahrida joylashgan professional [[futbol]] klubi boʻlib, Italiya chempionati tizimining eng yuqori toifasi boʻlgan [[Serie A|A Seriyada]] ishtirok etadi.
Atalanta 1907-yilda Liceo Classico Paolo Sarpi talabalari tomonidan tashkil etilgan va ''La Dea'', ''Neradzurri'' va ''Orobici'' laqabini olgan. Klub koʻk-qora vertikal chiziqli koʻylaklar, qora shortilar va qora paypoqlarda oʻynaydi. Klub uy uchrashuvlarini 21 747 oʻrinli Gewiss stadionida oʻtkazadi. Italiyada Atalantani baʼzan ''Regina delle provinciali'' (viloyat klublari malikasi) deb atashadi, bu klub viloyatlar markazidan boʻlmagan Italiya klublari orasida eng barqarori, A seriyada 62 mavsum, B seriyada 28 mavsum oʻynagan va C Seriyada faqat bitta mavsum ishtirok etgan. „Atalanta“ yaqin atrofdagi „Breshiya“ klubi bilan uzoq yillik raqobatga ega<ref name="pigs">[https://forzaitalianfootball.com/2019/11/war-pigs-and-rabbits-atalanta-and-brescia-meet-13-years-later/ War, Pigs and Rabbits: Atalanta and Brescia meet 13 years later], Conor Clancy, Forza Italian Football, 29 November 2019. Retrieved 2 June 2022</ref><ref name="brescia900">{{Veb manbasi |url=https://www.theguardian.com/football/copa90/2020/feb/07/brescia-atalanta-serie-a-italian-derby-feud-roberto-baggio |sarlavha=Brescia v Atalanta: the Italian derby built on a 900-year-old feud |muallif=Arese |ism=Martino Simcik |sana=7 February 2020 |ish=The Guardian |qaralgan sana=7 August 2020}}</ref>.
Klub shuningdek, oʻzining yoshlar akademiyasi bilan mashhur, u Yevropadagi eng yaxshi ligada oʻynagan bir nechta taniqli isteʼdodlarni ishlab chiqdi<ref name="youth">{{Veb manbasi |sana=16 December 2016 |sarlavha=How AC Milan and Others Have Benefitted from Atalanta's Production Line |url=https://bleacherreport.com/articles/2682063-how-ac-milan-and-others-have-benefitted-from-atalantas-production-line |ish=bleacherreport.com |qaralgan sana=31 January 2021}}</ref>.
„Atalanta“ 1963-yilda Italiya kubogini, 2023/24 mavsumda esa [[UEFA Yevropa Ligasi|UEFA Yevropa ligasida]] gʻolib chiqdi<ref name=":0">{{Veb manbasi |sarlavha=Atalanta win the 2023/24 UEFA Europa League: Meet the champions |url=https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/news/0285-18dfede344d4-8ebefb1dffd1-1000--meet-the-2024-winners/ |nashriyot=[[UEFA]] |sana=22 May 2024 |qaralgan sana=22 May 2024}}</ref>. Klub 1988-yilda B seriyada ishtirok etayotgan [[UEFA Kubok Egalari Kubogi|Kubok egalari kubogining]] yarim finaliga ham chiqdi. Bu [[UEFA|UEFAning]] yirik musobaqalarida birinchi divizion boʻlmagan klublarning birgalikdagi eng yaxshi koʻrsatkichidir{{Efn|Toghether with [[Cardiff City F.C.|Cardiff City]]}}. Atalanta, shuningdek, UEFA Yevropa Ligasining (ilgari UEFA Kubogi deb ataladigan) oltita mavsumda ishtirok etdi{{Efn|This includes one appearance in the knockout stage after a group-stage elimination in the same season's Champions League.}} va qoʻshimcha ravishda toʻrt marta [[UEFA Chempionlar Ligasi|UEFA Chempionlar Ligasida]] ishtirok etib, 2020-yil chorak finalga chiqdi.
== Tarix ==
== Oʻyinchilar ==
{{Addoncat|Atalanta BC players}}
=== Hozirgi tarkib ===
{{Updated|15 February 2024}}<ref>{{cite web |title=Rosa |url=https://www.atalanta.it/rosa/ |website=atalanta.it |publisher=Atalanta BC |access-date=10 September 2020 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230210120415/https://www.atalanta.it/rosa/ |archive-date=10 February 2023}}</ref> {{Fs start}}
{{Fs player|no=1|nat=ARG|pos=GK|name=[[Juan Musso]]}}
{{Fs player|no=2|nat=ITA|pos=DF|name=[[Rafael Tolói]]|other=[[Captain (association football)|captain]]}}
{{Fs player|no=3|nat=SWE|pos=MF|name=[[Emil Holm (footballer)|Emil Holm]]|other=on loan from [[Spezia Calcio|Spezia]]}}
{{Fs player|no=4|nat=SWE|pos=DF|name=[[Isak Hien]]}}
{{Fs player|no=6|nat=ARG|pos=DF|name=[[José Luis Palomino]]}}
{{Fs player|no=7|nat=NED|pos=MF|name=[[Teun Koopmeiners]]}}
{{Fs player|no=8|nat=CRO|pos=MF|name=[[Mario Pašalić]]}}
{{Fs player|no=10|nat=MLI|pos=FW|name=[[El Bilal Touré]]}}
{{Fs player|no=11|nat=NGA|pos=FW|name=[[Ademola Lookman]]}}
{{Fs player|no=13|nat=BRA|pos=MF|name=[[Éderson (footballer, born 1999)|Éderson]]}}
{{Fs player|no=15|nat=NED|pos=MF|name=[[Marten de Roon]]|other=[[Vice-captain (association football)|vice-captain]]}}
{{Fs player|no=17|nat=BEL|pos=FW|name=[[Charles De Ketelaere]]|other=on loan from [[AC Milan]]}}
{{Fs mid}}
{{Fs player|no=19|nat=ALB|pos=DF|name=[[Berat Djimsiti]]|other=[[captain (association football)|3rd captain]]}}
{{Fs player|no=20|nat=NED|pos=MF|name=[[Mitchel Bakker]]}}
{{Fs player|no=22|nat=ITA|pos=MF|name=[[Matteo Ruggeri]]}}
{{Fs player|no=23|nat=BIH|pos=DF|name=[[Sead Kolašinac]]}}
{{Fs player|no=25|nat=FRA|pos=MF|name=[[Michel Ndary Adopo|Michel Adopo]]}}
{{Fs player|no=29|nat=ITA|pos=GK|name=[[Marco Carnesecchi]]}}
{{Fs player|no=31|nat=ITA|pos=GK|name=[[Francesco Rossi (footballer, born 1991)|Francesco Rossi]]}}
{{Fs player|no=33|nat=NED|pos=MF|name=[[Hans Hateboer]]}}
{{Fs player|no=42|nat=ITA|pos=DF|name=[[Giorgio Scalvini]]}}
{{Fs player|no=59|nat=RUS|pos=FW|name=[[Aleksei Miranchuk|Aleksey Miranchuk]]}}
{{Fs player|no=77|nat=ITA|pos=MF|name=[[Davide Zappacosta]]}}
{{Fs player|no=90|nat=ITA|pos=FW|name=[[Gianluca Scamacca]]}}
{{Fs end}}
=== Atalanta U23 ===
{{Updated|12 January 2024}}{{Asosiy|Atalanta BC Under-23}}
<small>Eslatma: bayroqlar [[FIFA eligibility rules|FIFA muvofiqlik qoidalariga]] koʻra belgilangan milliy terma jamoani koʻrsatadi.</small> <small>Oʻyinchilar FIFAga aʼzo boʻlmagan bir nechta fuqarolikka ega boʻlishlari mumkin.</small>
=== Yoshlar jamoasi ===
{{Asosiy|Atalanta BC Youth Sector}}
=== Ijaraga berilgan ===
{{Updated|12 February 2024}} {{Fs start}}
{{Fs player|no=|nat=ITA|pos=GK|name=[[Ludovico Gelmi]]|other=at [[SS Monopoli 1966|Monopoli]] until 30 June 2024}}
{{Fs player|no=|nat=ITA|pos=GK|name=[[Pierluigi Gollini]]|other=at [[SSC Napoli|Napoli]] until 30 June 2024}}
{{Fs player|no=|nat=ITA|pos=GK|name=[[Jacopo Sassi]]|other=at [[FC Pro Vercelli 1892|Pro Vercelli]] until 30 June 2024}}
{{Fs player|no=|nat=ITA|pos=DF|name=[[Federico Bergonzi]]|other=at [[Feralpisalò]] until 30 June 2024}}
{{Fs player|no=|nat=ITA|pos=DF|name=[[Giorgio Brogni]]|other=at [[US Fiorenzuola 1922 SS|Fiorenzuola]] until 30 June 2024}}
{{Fs player|no=|nat=EQG|pos=DF|name=[[Hugo Buyla]]|other=at [[UC Sampdoria|Sampdoria]] until 30 June 2024}}
{{Fs player|no=|nat=ITA|pos=DF|name=[[Giorgio Cittadini]]|other=at [[Genoa CFC|Genoa]] until 30 June 2024}}
{{Fs player|no=|nat=ITA|pos=DF|name=[[Christian Mora]]|other=at [[AC Renate|Renate]] until 30 June 2024}}
{{Fs player|no=|nat=ITA|pos=DF|name=[[Caleb Okoli]]|other=at [[Frosinone Calcio|Frosinone]] until 30 June 2024}}
{{Fs player|no=|nat=FRA|pos=DF|name=[[Brandon Soppy]]|other=at [[FC Schalke 04|Schalke 04]] until 30 June 2024}}
{{Fs player|no=|nat=ITA|pos=MF|name=[[Nadir Zortea]]|other=at [[Frosinone Calcio|Frosinone]] until 30 June 2024}}
{{Fs player|no=|nat=ITA|pos=MF|name=[[Samuel Giovane]]|other=at [[Ascoli Calcio 1898 FC|Ascoli]] until 30 June 2024}}
{{Fs player|no=|nat=UKR|pos=MF|name=[[Viktor Kovalenko (footballer)|Viktor Kovalenko]]|other=at [[Empoli FC|Empoli]] until 30 June 2024}}
{{Fs player|no=|nat=ALB|pos=MF|name=[[Erdis Kraja]]|other=at [[Ascoli Calcio 1898 FC|Ascoli]] until 30 June 2024}}
{{Fs mid}}
{{Fs player|no=|nat=ITA|pos=MF|name=[[Alessandro Mallamo]]|other=at [[FC Südtirol|Südtirol]] until 30 June 2024}}
{{Fs player|no=|nat=ITA|pos=MF|name=[[Andrea Oliveri]]|other=at [[US Catanzaro 1929|Catanzaro]] until 30 June 2024}}
{{Fs player|no=|nat=ITA|pos=MF|name=[[Lorenzo Peli]]|other=at [[US Città di Pontedera|Pontedera]] until 30 June 2024}}
{{Fs player|no=|nat=FRA|pos=MF|name=[[Guillaume Philippe Renault|Guillaume Renault]]|other=at [[Aurora Pro Patria|Pro Patria]] until 30 June 2024}}
{{Fs player|no=|nat=CIV|pos=MF|name=[[Alassane Sidibe]]|other=at [[Arka Gdynia]] until 30 June 2024}}
{{Fs player|no=|nat=ITA|pos=MF|name=[[Federico Zuccon]]|other=at [[Cosenza Calcio|Cosenza]] until 30 June 2024}}
{{Fs player|no=|nat=ITA|pos=FW|name=[[Nicolò Cambiaghi]]|other=at [[Empoli FC|Empoli]] until 30 June 2024}}
{{Fs player|no=|nat=GAM|pos=FW|name=[[Ebrima Colley]]|other=at [[BSC Young Boys|Young Boys]] until 30 June 2024}}
{{Fs player|no=|nat=ITA|pos=FW|name=[[Giuseppe Di Serio]]|other=at [[Spezia Calcio|Spezia]] until 30 June 2024}}
{{Fs player|no=|nat=CMR|pos=FW|name=[[Jonathan Italeng Ngock|Jonathan Italeng]]|other=at [[AC Trento 1921|Trento]] until 30 June 2024}}
{{Fs player|no=|nat=ITA|pos=FW|name=[[Simone Mazzocchi]]|other=at [[Cosenza Calcio|Cosenza]] until 30 June 2024}}
{{Fs player|no=|nat=ITA|pos=FW|name=[[Roberto Piccoli]]|other=at [[US Lecce|Lecce]] until 30 June 2024}}
{{Fs player|no=|nat=ITA|pos=FW|name=[[Davide Pio Stabile]]|other=at [[Vis Pesaro dal 1898|Vis Pesaro]] until 30 June 2024}}
{{Fs player|no=|nat=COL|pos=FW|name=[[Duván Zapata]]|other=at [[Torino FC|Torino]] until 30 June 2024}}
{{Fs end}}
=== Nafaqaga chiqqan raqamlar ===
<big>'''12'''</big> — Muxlislarga, xususan ''Curva Pisanilarga'' bagʻishlash
<big>'''14'''</big> -{{Flagicon|ITA}} Federiko Pisani, [[Hujumchi (futbol)|hujumchi]] (1991-97) — vafotidan keyin sharaf<ref name="pisani">{{Veb manbasi |url=https://www.goal.com/it/notizie/federico-pisani-atalanta-scomparso-22-anni-incidente/m1xjgy3zlf0r10h9eweb1opmd |sana=12 August 2020 |sarlavha=Federico Pisani, il talento dell'Atalanta scomparso a 22 anni in un incidente stradale |ish=Goal.com |qaralgan sana=18 December 2020}}</ref>
<big>'''80'''</big> — {{Tillararo havola|Elio Corbani|it}}, radio jurnalisti<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.atalanta.it/live/-/articles/detail/article/123594 |sarlavha=In onore di Elio Corbani l'Atalanta ritira la maglia 80 |til=it |qaralgan sana=10 May 2016 |sana=14 March 2012 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20120417213315/http://www.atalanta.it/live/-/articles/detail/article/123594 |arxivsana=17 April 2012}}</ref>.
== Menejerlar ==
[[Fayl:Gian Piero Gasperini, 2024.jpg|alt=Portrait of Gian Piero Gasperini|right|thumb|225x225px| Jan Per Gasperini 2024-yilda „Atalanta“ bosh murabbiyi sifatida]]
„Atalanta“ning hozirgi murabbiyi (bosh murabbiyi) 2016-yilning 14-iyunida bu lavozimni egallagan [[Gian Piero Gasperini]] hisoblanadi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=14 June 2016 |title=L'Atalanta ha scelto: Gasperini è il nuovo allenatore. Percassi: "Un maestro di calcio" |language=it |work=la Repubblica |url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/2016/06/14/news/serie_a_atalanta_gian_piero_gasperini_e_il_nuovo_allenatore-142004379/ |access-date=23 July 2021}}</ref>. Klub oʻzining birinchi professional murabbiyi Chezare Lovatini 1925-yilda yollaganidan beri klubda jami 59 ta murabbiy (shu jumladan oʻyinchi-murabbiylar, bosh murabbiy vazifasini bajaruvchi yordamchilar va muvaqqat menejerlar) mavjud{{Sfn|Losapio|2020}}<ref name="storia-allenatore">{{Veb manbasi |url=https://www.calcio.com/squadre/atalanta/9/ |sarlavha=Atalanta – Storia Allenatore |ish=calcio.com |til=it |qaralgan sana=30 July 2021 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200114120628/http://www.calcio.com:80/squadre/atalanta/9/ |arxivsana=14 January 2020}}</ref>. 2019-2021-yillarda klubni ligadagi eng yuqori oʻriniga va [[UEFA Chempionlar Ligasi]] saralash bosqichiga olib chiqqan hozirgi murabbiy Gasperini klub tarixida bosh murabbiy sifatida eng koʻp oʻyin oʻtkazgan ({{Holatiga koʻra|2023|6|4}} 331 ta)<ref name="gasp-stats">{{Veb manbasi |url=https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/21830-gian_piero-gasperini |sarlavha=Gian Piero Gasperini – Stats and titles won – 22/23 |ish=footballdatabase.eu |qaralgan sana=7 July 2022}}</ref> va „Atalanta“ boshqaruvidagi eng uzoq uzluksiz ish (ketma-ket yetti mavsum){{Sfn|Losapio|2020}}<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=6 June 2023 |title=Gasperini to stay with Atalanta for eighth season |work=Football Italia |url=https://football-italia.net/gasperini-to-stay-with-atalanta-for-eighth-season/ |access-date=6 August 2023}}</ref> faoliyat olib borgan murabbiy hisoblanadi. Klubning ikkinchi eng koʻp ishlagan murabbiyi Emiliano Mondoniko boʻlib, u barcha musobaqalarda, jumladan, [[UEFA Kubok Egalari Kubogi]] va [[UEFA Yevropa Ligasi|UEFA kubogida]] ikki marta, (1987-90 va 1994-98) 299 ta oʻyinda murabbiylik qilgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.lastampa.it/sport/calcio/2020/03/09/news/mondonico-l-allenatore-gentile-che-porto-i-granata-alla-vittoria-in-coppa-italia-1.38571056 |sarlavha=Mondonico, l'allenatore gentile che portò i granata alla vittoria in Coppa Italia |ish=[[La Stampa]] |muallif=Manassero |ism=Francesco |til=it |sana=9 March 2020 |qaralgan sana=22 July 2021}}</ref>{{Sfn|Losapio|2020}}. Stefano Kolantuono, shuningdek, ikki xil holatda (2005-07 va 2010-15) bosh murabbiy boʻlgan, jami 281 oʻyinda ishtirok etgan klubning uchinchi eng uzoq murabbiyi hisoblanadi<ref name="colantuono-stats">{{Veb manbasi |url=https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/17243-stefano-colantuono |sarlavha=Stefano Colantuono – Stats and titles won |ish=footballdatabase.eu |qaralgan sana=7 July 2022}}</ref>.
=== Boshqaruv tarixi ===
{|
| width="20" |
| valign="top" |
{| class="wikitable" style="text-align: center"
!Ism
!Millat
!Yillar<ref name="storia-allenatore"/>
|-
| align="left" |Cesare Lovati
|{{Flagicon|Italy|1861}}
|1925-1927
|-
| align="left" |Imre Payer
|{{Flagicon|Hungary}}
|1927-1929
|-
| align="left" |Luigi Cevenini
|{{Flagicon|Italy|1861}}
|1929-1930
|-
| align="left" |József Viola{{Efn|Player-manager|name=PM}}
|{{Flagicon|Hungary}}
|1930-1933
|-
| align="left" |Imre Payer
|{{Flagicon|Hungary}}
|1933
|-
| align="left" |Angelo Mattea
|{{Flagicon|Italy|1861}}
|1933-1935
|-
| align="left" |Imre Payer
|{{Flagicon|Hungary}}
|1935-1936
|-
| align="left" |Ottavio Barbieri
|{{Flagicon|Italy|1861}}
|1936-1938
|-
| align="left" |Géza Kertész
|{{Flagicon|Hungary}}
|1938-1939
|-
| align="left" |Ivo Fiorentini
|{{Flagicon|Italy|1861}}
|1939-1941
|-
| align="left" |János Nehadoma
|{{Flagicon|Hungary|1920}}
|1941-1945
|-
| align="left" |[[Giuseppe Meazza]]{{Efn|name=PM}}
|{{Flagicon|Italy|1861}}
|1945-1946
|-
| align="left" |Luis Monti
|{{Flagicon|Italy|1861}}
|1946
|-
| align="left" |Ivo Fiorentini
|{{Flagicon|Italy}}
|1946-1949
|-
| align="left" |Alberto Citterio{{Efn|name=PM}}
|{{Flagicon|Italy}}
|1949
|-
| align="left" |Carlo Carcano
|{{Flagicon|Italy}}
|1949
|-
| align="left" |Giovanni Varglien
|{{Flagicon|Italy}}
|1949-1950
|-
| align="left" |Denis Charles Neville
|{{Flagicon|England}}
|1951
|-
| align="left" |Carlo Ceresoli
|{{Flagicon|Italy}}
|1951-1952
|-
| align="left" |Luigi Ferrero
|{{Flagicon|Italy}}
|1952-1954
|-
| align="left" |Francesco Simonetti,<br /><br />Luigi Tentorio{{Efn|Co-managers|name=2T}}
|{{Flagicon|Italy}}<br /><br />{{Flagicon|Italy}}
|1954
|-
| align="left" |Luigi Bonizzoni
|{{Flagicon|Italy}}
|1954-1957
|-
| align="left" |Carlo Rigotti
|{{Flagicon|Italy}}
|1957
|-
| align="left" |Giuseppe Bonomi
|{{Flagicon|Italy}}
|1957
|}
| width="20" |
| valign="top" |
{| class="wikitable" style="text-align: center"
!Ism
!Millat
!Yillar<ref name="storia-allenatore" />
|-
| align="left" |Karl Adamek
|{{Flagicon|Austria}}
|1957-1959
|-
| align="left" |Ferruccio Valcareggi
|{{Flagicon|Italy}}
|1959-1962
|-
| align="left" |Paolo Tabanelli
|{{Flagicon|Italy}}
|1962-1963
|-
| align="left" |Carlo Alberto Quario
|{{Flagicon|Italy}}
|1963-1964
|-
| align="left" |Carlo Ceresoli
|{{Flagicon|Italy}}
|1964
|-
| align="left" |Ferruccio Valcareggi
|{{Flagicon|Italy}}
|1964-1965
|-
| align="left" |Héctor Puricelli
|{{Flagicon|Uruguay}}
|1965
|-
| align="left" |Stefano Angeleri
|{{Flagicon|Italy}}
|1965-1967
|-
| align="left" |Paolo Tabanelli
|{{Flagicon|Italy}}
|1967-1968
|-
| align="left" |Stefano Angeleri
|{{Flagicon|Italy}}
|1968-1969
|-
| align="left" |Silvano Moro
|{{Flagicon|Italy}}
|1969
|-
| align="left" |Carlo Ceresoli
|{{Flagicon|Italy}}
|1969
|-
| align="left" |Corrado Viciani
|{{Flagicon|Italy}}
|1969
|-
| align="left" |Renato Gei
|{{Flagicon|Italy}}
|1969-1970
|-
| align="left" |Battista Rota
|{{Flagicon|Italy}}
|1970
|-
| align="left" |Giulio Corsini
|{{Flagicon|Italy}}
|1970-1973
|-
| align="left" |Heriberto Herrera
|{{Flagicon|Paraguay}}
|1973-1974
|-
| align="left" |Angelo Piccioli
|{{Flagicon|Italy}}
|1974-1975
|-
| align="left" |Giancarlo Cadé
|{{Flagicon|Italy}}
|1975-1976
|-
| align="left" |Gianfranco Leoncini
|{{Flagicon|Italy}}
|1976
|-
| align="left" |Battista Rota
|{{Flagicon|Italy}}
|1976-1980
|-
| align="left" |Bruno Bolchi
|{{Flagicon|Italy}}
|1980-1981
|-
| align="left" |Giulio Corsini
|{{Flagicon|Italy}}
|1981
|-
| align="left" |Ottavio Bianchi
|{{Flagicon|Italy}}
|1981-1983
|}
| width="20" |
| valign="top" |
{| class="wikitable" style="text-align: center"
!Ism
!Millat
!Yillar<ref name="storia-allenatore" />
|-
| align="left" |Nedo Sonetti
|{{Flagicon|Italy}}
|1983-1987
|-
| align="left" |Emiliano Mondonico
|{{Flagicon|Italy}}
|1987-1990
|-
| align="left" |Pierluigi Frosio
|{{Flagicon|Italy}}
|1990-1991
|-
| align="left" |Bruno Giorgi
|{{Flagicon|Italy}}
|1991-1992
|-
| align="left" |Marcello Lippi
|{{Flagicon|Italy}}
|1992-1993
|-
| align="left" |Francesco Guidolin
|{{Flagicon|Italy}}
|1993
|-
| align="left" |Andrea Valdinoci,<br /><br />Cesare Prandelli{{Efn|Caretaker manager|name=caretaker}}{{Efn|name=2T}}
|{{Flagicon|Italy}}<br /><br />{{Flagicon|Italy}}
|1993-1994
|-
| align="left" |Emiliano Mondonico
|{{Flagicon|Italy}}
|1994-1998
|-
| align="left" |Bortolo Mutti
|{{Flagicon|Italy}}
|1998-1999
|-
| align="left" |Giovanni Vavassori
|{{Flagicon|Italy}}
|1999-2003
|-
| align="left" |Giancarlo Finardi
|{{Flagicon|Italy|2003}}
|2003
|-
| align="left" |Andrea Mandorlini
|{{Flagicon|Italy|2003}}
|2003-2004
|-
| align="left" |Delio Rossi
|{{Flagicon|Italy|2003}}
|2004-2005
|-
| align="left" |Stefano Colantuono
|{{Flagicon|Italy}}
|2005-2007
|-
| align="left" |Luigi Delneri
|{{Flagicon|Italy}}
|2007-2009
|-
| align="left" |Angelo Gregucci
|{{Flagicon|Italy}}
|2009
|-
| align="left" |[[Antonio Conte]]
|{{Flagicon|Italy}}
|2009-2010
|-
| align="left" |Valter Bonacina{{Efn|name=caretaker}}
|{{Flagicon|Italy}}
|2010
|-
| align="left" |Bortolo Mutti
|{{Flagicon|Italy}}
|2010
|-
| align="left" |Stefano Colantuono
|{{Flagicon|Italy}}
|2010-2015
|-
| align="left" |Edoardo Reja
|{{Flagicon|Italy}}
|2015-2016
|-
| align="left" |[[Gian Piero Gasperini]]
|{{Flagicon|Italy}}
|2016-
|}
|}
=== Murabbiylar shtabi ===
{{Updated|13 October 2023}}
{| class="wikitable"
!Lavozimi
!Ismi
|-
|Murabbiy
|{{Flagicon|ITA}} [[Gian Piero Gasperini]]<ref name="GZsocieta">{{Veb manbasi |url=https://www.gazzetta.it/calcio/squadre/atalanta/societa/ |sarlavha=Atalanta: società e staff tecnico |ish=La Gazzetta dello Sport |til=it |qaralgan sana=30 July 2021}}</ref><ref name="staff2023">{{Veb manbasi |url=https://www.atalanta.it/en/characters/gian-piero-gasperini/ |sarlavha=Gian Piero Gasperini – Atalanta <!--no title on the page itself--> |qaralgan sana=6 August 2023 |arxivsana=2023-05-26 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230526135936/https://www.atalanta.it/en/characters/gian-piero-gasperini/ }}</ref>
|-
|Yordamchi murabbiy
|{{Flagicon|ITA}} {{Tillararo havola|Tullio Gritti|it}}<ref name="GZsocieta" /><ref name="staff2023" />
|-
| rowspan="2" |Technical collaborators
|{{Flagicon|ITA}} Mauro Fumagalli<ref name="staff2023" />
|-
|{{Flagicon|ITA}} [[Cristian Raimondi]]<ref name="staff2023" />
|-
|Darvozabonlar murabbiyi
|{{Flagicon|ITA}} Massimo Biffi<ref name="staff2023" /><ref name="gollo-biffi">{{Veb manbasi |url=https://www.bergamoesport.it/gollini-grazie-a-squadra-e-staff-sono-stato-il-guardiano-di-bergamo-ma-non-nomina-il-gasp/ |sarlavha=Gollini: "Grazie a squadra e staff, sono stato il guardiano di Bergamo". Ma non nomina il Gasp |nashriyot=Bergamo e Sport |sana=24 July 2021 |til=it |qaralgan sana=30 July 2021}}</ref>
|-
| rowspan="3" |Fitness trainers
|{{Flagicon|ITA}} Domenico Borelli<ref name="staff2023" />
|-
|{{Flagicon|ITA}} Gabriele Boccolini<ref name="staff2023" />
|-
|{{Flagicon|ITA}} Giacomo Milesi<ref name="staff2023" />
|-
| rowspan="2" |Oʻyin tahlilchisi
|{{Flagicon|ITA}} Luca Trucchi<ref name="staff2023" />
|-
|{{Flagicon|ITA}} Stefano Brambilla<ref name="staff2023" />
|-
|Bosh shifokor
|{{Flagicon|ITA}} Riccardo Del Vescovo<ref name="staff2023" />
|-
|Birinchi jamoa shifokori
|{{Flagicon|ITA}} Carmine Stefano Poerio<ref name="staff2023" />
|-
| rowspan="4" |Healthcare professionals
|{{Flagicon|ITA}} Umberto Improta<ref name="staff2023" />
|-
|{{Flagicon|ITA}} Marcello Ginami<ref name="staff2023" />
|-
|{{Flagicon|MAR}} Omar Souaada<ref name="staff2023" />
|-
|{{Flagicon|ITA}} Francesco Palvarini<ref name="staff2023" />
|-
|Nutritionist
|{{Flagicon|ITA}} Danilo Azara<ref name="staff2023" />
|-
|}
== Moliya va mulk ==
Atalantaning bir nechta prezidentlari (raislari) boʻlgan ({{Lang-it|presidenti}} yoki {{Lang-it|presidenti del consiglio di amministrazione}}) ularning tarixi davomida. Ulardan baʼzilari klubning asosiy aktsiyadori boʻlishgan. 2008-yil yanvar oyida insultga uchraganidan soʻng oʻz lavozimidan ozod qilingan Ivan Ruggeri eng uzoq vaqt xizmat qilgan rais boʻlib, uning oʻrniga 2008-yil sentyabr oyida Atalanta raisi etib tayinlangan oʻgʻli Alessandro<ref>{{Veb manbasi |url=https://it.sports.yahoo.com/ |sarlavha=Yahoo Sport- Il Sito Dove Seguire i Grandi Eventi di Sport |ish=it.sports.yahoo.com |qaralgan sana=2024-05-24 |arxivsana=2023-01-31 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230131230802/https://it.sports.yahoo.com/ }}</ref> tayinlangan. Alessandroning otasi insult oqibatlari tufayli jamoani boshqara olmadi<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.eco.bg.it/EcoOnLine/SPORT/2008/09/03_ruggeri_intervista.shtml |arxivurl=https://archive.today/20120728002505/http://www.eco.bg.it/EcoOnLine/SPORT/2008/09/03_ruggeri_intervista.shtml |arxivsana=28 July 2012 |sarlavha=Alessandro Ruggeri: "Vi racconto la mia Atalanta" – Sport Bergamo |nashriyot=Eco.bg.it |qaralgan sana=8 May 2017}}</ref>. 2010-yil iyun oyida, yana B seriyaga tushib ketganidan soʻng, Alessandro Ruggeri klubdagi oʻz ulushini Antonio Perkassiga sotdi va u Atalantaning yangi raisi boʻldi<ref name="Ruggeri-Percassi">{{Yangiliklar manbasi |date=4 June 2010 |title=Atalanta, è tornato Percassi Nella notte la firma dell'accordo |language=it |work=La Gazzetta dello Sport |url=http://www.gazzetta.it/Calcio/SerieA/Atalanta/04-06-2010/atalanta-tornato-percassi-704252674135.shtml |access-date=20 August 2017}}</ref>.
{|
| width="10" |
| valign="top" |
{| class="wikitable"
! Ism
! Yillar
|-
| Enriko Luchsinger
| 1920-1921 yillar
|-
| Antonio Gambirasi
| 1926-1928 yillar
|-
| Pietro Kapoferri
| 1928-1930 yillar
|-
| Antonio Pesenti
| 1930-1932 yillar
|-
| Emilio Santi
| 1932-1935 yillar
|-
| Lamberto Sala
| 1935-1938 yillar
|-
| Nardo Bertonchini
| 1938-1944 yillar
|-
| Gerino Oprandi
| 1944-1945 yillar
|-
| Daniele Turani
| 1945-1964 yillar
|-
| Attilio Vicentini
| 1964-1969 yillar
|}
| width="30" |
| valign="top" |
{| class="wikitable"
! Ism
! Yillar
|-
| Jakomo „Mino“ Barakchi
| 1969-1970 yillar
|-
| Axille Bortolotti
| 1970-1974 yillar
|-
| Enzo Sensi
| 1974-1975 yillar
|-
| Axille Bortolotti
| 1975-1980 yillar
|-
| Chezare Bortolotti
| 1980-1990 yillar
|-
| Axille Bortolotti
| 1990 yil
|-
| Antonio Percassi
| 1990-1994 yillar
|-
| Ivan Ruggeri
| 1994-2008 yillar
|-
| Alessandro Ruggeri
| 2008-2010
|-
| Antonio Percassi
| 2010-
|}
|}
== Yutuqlar ==
=== Mahalliy ===
==== Liga ====
* '''B seriya'''
** '''Gʻoliblar (6):''' 1927-28, 1939-40, 1958-59, 1983-84, 2005-06, 2010-11
* '''C1 seriyasi'''
** '''Gʻoliblar (1):''' 1981-82
==== Kuboklar ====
* '''Italiya kubogi'''
** '''Gʻoliblar:''' 1962-63
=== Yevropa musoboqalari ===
* '''[[UEFA Yevropa Ligasi]]'''
** '''Gʻoliblar:''' 2023-24
== Divizionlardagi ishtirok ==
{| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; text-align: center;"
!Seriya
! Yillar
! Oxirgi
!Koʻtarilish
! Chiqib ketishlar
|-
| align="center" | '''[[Serie A|A]]'''
| '''63'''
| 2023-24
| —
|{{Loss}} 12 ([[1928–29 yillar Nasionale divizioni|1929]], [[1937–38 A seriya|1938]], [[1957–58 A seriya|1958]], [[1968–69 A seriya|1969]], [[1972–73 A seriya|1973]], [[1978–79 A seriya|1979]], [[1986–87 A seriya|1987]], [[1993–94 A Seriya|1994]], [[1997–98 A seriya|1998, 2003]] [[2002–03 A Seriya|,]] [[2004–05 A Seriya|2005]], [[2009–10 A seriya|2010]])
|-
| align="center" | '''B'''
| '''28'''
| 2010-11
|{{Oʻsish}} 13 ([[1927–28 yillar Prima Divisione|1928]], [[1936–37 B seriya|1937]], [[1939-40 B seriya|1940]], [[1958–59 B seriya|1959]], [[1970–71 B seriya|1971]], [[1976–77 B seriya|1977]], [[1983–84 B seriya|1984]], [[1987–88 B seriya|1988]], [[1994–95 B seriya|1995]], [[1999–2000 yillar B seriya|2000]], [[2003–04 B seriya|2004]], [[2005–06 B seriya|2006]], [[2010–11 B seriya|2011 y]] .)
|{{Loss}} 1 ([[1980–81 B seriya|1981]])
|-
| align="center" | '''C'''
| '''1'''
| 1981-82
|{{Oʻsish}} 1 ([[Lega Pro Prima Divisione|1982]])
| —
|-
! colspan="5" | 1929-yildan beri Italiyada 92 yillik professional futbol
|}
== UEFA klublar koeffitsienti reytingi ==
[[UEFA koeffitsiyentlar jadvali|UEFA koeffitsienti]] reytingi
{{updated|17 April 2024}}<ref>{{cite web |last=UEFA.com |title=Member associations – UEFA Coefficients – Club coefficients |date=July 2018 |url=https://www.uefa.com/nationalassociations/uefarankings/club/ |access-date=17 April 2024}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!Daraja
! Jamoa
! Ballar
|-
| 19
| align="left" |{{Fbaicon|POR}} [[SL Benfika|Benfika]]
| 79.000
|-
| 20
| align="left" |{{Fbaicon|POR}} [[Portu (futbol klubi)|Portu]]
| 77.000
|- style="background:#dfd;"
| 21
| align="left" |{{Fbaicon|ITA}} '''Atalanta'''
| 74.000
|-
| 22
| align="left" |{{Fbaicon|ENG}} [[Arsenal F.C.|Arsenal]]
| 72.000
|-
| 23
| align="left" |{{Fbaicon|ENG}} [["Vest Xem Yunayted"|Vest Xem Yunayted]]
| 68.000
|}
== Yoshlar tizimi ==
[[Fayl:Gaetano_Scirea_-_Atalanta_BC_1972-73.jpg|thumb| 1972/1973-yilgi mavsumda Atalanta yoshlar tizimi tomonidan ishlab chiqarilgan eng mashhur futbolchilardan biri boʻlgan yosh [[Gaetano Scirea]]]]
Atalanta yoshlar tizimi alohida milliy ligalarda (Primavera, Allievi Nazionali A va B va Giovanissimi Nazionali) ishtirok etadigan toʻrtta erkaklar jamoasidan va mintaqaviy darajada ishtirok etadigan ikkitadan (Giovanissimi Regionali A va B) iborat<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.atalanta.it/site/settore-giovanile.html |sarlavha=Settore Giovanile |til=it |nashriyot=Atalanta.it |qaralgan sana=8 May 2017 |arxivsana=29 April 2017 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20170429082439/http://www.atalanta.it/site/settore-giovanile.html}}</ref>.
Atalanta yoshlar jamoalarini tuzishga qaror qilgan birinchi shaxs Juzeppe Ciatto edi. Har bir tashkiliy jihat u tomonidan koʻrib chiqilgan va hal qilingan. Shuningdek, turli jamoalarni tayyorlashga homiylik qilgan. 1949-yilda Atalanta ''Campionato Ragazzi'' gʻolibi boʻlgan.
1950-yillarning oxirida „Atalanta“ning sobiq futbolchisi Luidji Tentorio (oʻsha paytdagi klubning maxsus komissari) yoshlarga yanada tizimli ravishda sarmoya kiritishni boshlash zarurligini his qildi: u birinchi jamoadan oʻzining mustaqil tuzilmasi boʻlgan haqiqiy yoshlar sektorini yaratishga qaror qilgan. Yoshlar jamosi Juzeppe Brolisga ishonib topshirildi, u Veneto va Friuli viloyatlaridagi turli klublar bilan hamkorlikni yoʻlga qoʻydi, skautlar va yosh murabbiylar tarmogʻini qurgan.
Bergamo klubining yoshlar jamoasi (maktabi, akademiyasi) tarixidagi muhim qadam 1990-yillarning boshida prezident Antonio Perkassi yangi investitsiya siyosatini, ayniqsa, yoshlar darajasida amalga oshirgan paytda sodir boʻlgan. U Fermo Favinini Komoni ishontirishga muvaffaq boʻldi va unga yoshlar sektori maʼsuliyatini ishonib topshirdi.
Atalanta yoshlar tizimi nafaqat asosiy jamoa uchun oʻyinchilar ishlab chiqarishni koʻpaytirishni davom ettirdi, balki eng muhimi, jamoa tizimida yetishib chiqqan futbolchilar milliy ligalarda bir nechta marta chempionlikni qoʻlga kirita boshladi. 1991-yildan 2014-yilgacha turli yoshlar jamoalari 17 ta mamlakat chempionligini qoʻlga kiritgan.
Yoshlar darajasidagi muvaffaqiyatlardan tashqari, Atalanta yoshlar tizimi ham Yevropada eng yuqori maktablardan biri sifatida baholanadi. Covercianodagi oʻquv markazining reytingiga koʻra, Atalanta Italiyada eng yaxshi yoshlar tizimiga ega va Yevropada „[[Real Madrid CF|Real Madrid]]“, [[Barselona]] va uchta fransuz jamoasidan keyin oltinchi oʻrinda turadi. Baxolashda foydalanilgan parametrlar klub tomonidan yoshlar tizimida oʻqtilgan futbolchilarning Oliy dviziondagi soni edi<ref name="rovigooggi1">{{Veb manbasi |url=http://www.rovigooggi.it/articolo/2009-03-24/dal-vivaio-alla-prima-squadra-un-percorso-educativo/ |sarlavha=Dal vivaio alla prima squadra, un percorso educativo – CALCIO La lezione al palazzetto dello sport di Stefano Bonaccorso – RovigoOggi.it, quotidiano online di informazioni su Rovigo e provincia. News ed aggiornamenti dal Polesine di cronaca, politica, sport, eventi, cultura |nashriyot=Rovigooggi.it |qaralgan sana=8 May 2017 |arxivsana=5 September 2017 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20170905184419/http://www.rovigooggi.it/articolo/2009-03-24/dal-vivaio-alla-prima-squadra-un-percorso-educativo/}}</ref>. 2007/2008-yilgi mavsumda „Atalanta“ning yoshligidan 22 nafar futbolchi [[Serie A|A Seriyada]], 32 nafari B Seriyada va 3 nafari xorijda oʻynagan<ref name="rovigooggi1" />.
2014-yilda „CIES Football Observatory“ global tadqiqoti Atalanta yoshlar tizimini dunyoda sakkizinchi oʻringa qoʻydi, bunda 25 nafar sobiq yosh oʻyinchilar Yevropaning eng yaxshi 5 ligasida oʻynashi qayd etilgan<ref>{{Veb manbasi |muallif=Redazione CalcioNews24 |url=http://www.calcionews24.com/atalanta-fabbrica-di-talenti-e-il-miglior-settore-giovanile-d-italia-364189.html |sarlavha=Atalanta, fabbrica di talenti: è il miglior settore giovanile d'Italia |nashriyot=Calcio News 24 |sana=20 June 2014 |qaralgan sana=8 May 2017}}</ref>.
== Eslatmalar ==
{{notelist}}
{{manbalar|group=izoh}}
{{manbalar|group=lower-alpha}}
{{manbalar|group=upper-alpha}}
{{manbalar|group=note}}
{{manbalar|group=†}}
== Manbalar ==
{{Manbalar}}
=== Bibliografiya ===
* {{Kitob manbasi |last=Corbani |first=Elio |title=Cent'anni di Atalanta |publisher=SESAAB |year=2007 |isbn=978-88-903088-0-2 |location=Bergamo |language=it |ref=CITEREFCorbani2007}}
* {{Kitob manbasi |last=Losapio |first=Andrea |title=1001 storie e curiosità sulla grande Atalanta che dovresti conoscere |publisher=[[Newton Compton Editori]] |year=2020 |isbn=978-88-227-4635-1 |location=Rome |language=it}}
== Havolalar ==
{{Commons turkum}}
* {{Rasmiy sayt|http://www.atalanta.it/}} {{In lang|it|en}}
* [https://www.legaseriea.it/en/serie-a/teams/atalanta Atalanta] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220630130141/https://www.legaseriea.it/en/serie-a/teams/atalanta |date=2022-06-30 }} Archived 30 June 2022 at the Wayback Machine at [[Serie A]] {{In lang|en|it}}
* [https://www.uefa.com/uefachampionsleague/clubs/52816--atalanta/ Atalanta] at [[UEFA]]
* [https://www.atalantini.online/ Official fans site] {{In lang|it}}
* [https://www.tuttoatalanta.com/ ''Tutto Atalanta'': Atalanta News & Gossip] {{In lang|it}}
{{Navboxes
|titlestyle=background:#006FC0; color:#FFFFFF;border:1px solid #000000;
|list1=
{{UEFA Yevropa Ligasi gʻoliblari}}
}}
[[Turkum:UEFA Yevropa Ligasida gʻolib chiqqan klublar]]
[[Turkum:Atalanta BC]]
[[Turkum:Serie A klublari]]
[[Turkum:Italiya futbol klublari]]
[[Turkum:1907-yilda tashkil etilgan futbol klublari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbol klublari]]
8rzyys0m2ctjhyjnrbfb52fe9iarg54
Svetlana Gannushkina
0
1110284
6197761
6122461
2026-07-07T19:32:00Z
Sleepycatinacap
271380
/* Havolalar */
6197761
wikitext
text/x-wiki
{{Shaxsiyat bilgiqutisi
| Oti = Svetlana Gannushkina
| asl oti = {{lang-ru|Светла́на Алексе́евна Га́ннушкина}}
| tasvir = Reunión con Svetlana Gannúshkina (cropped).jpg
| tavallud_sanasi = {{birth date and age|1942|03|06}}
| tavallud_joyi = {{Tavallud joyi|Moskva}}, [[ RSFSR]]
| fuqaroligi = {{RUS}}
| taʼlimi = Moskva davlat universitetining mexanika-matematika fakulteti
| kasbi = matematik, huquq himoyachisi, universitet oʻqituvchisi
}}
'''Svetlana Alekseyevna Gannushkina''' ({{Lang-ru|Светла́на Алексе́евна Га́ннушкина}}) — [[rus]] huquq himoyachisi, [[oʻqituvchi]] va jamoat arbobi. „Yabloko“ partiyasi Federal siyosiy qoʻmitasi aʼzosi. Fuqarolarga koʻmaklashish qoʻmitasi raisi, „Memorial“ huquqiy himoya markazi Kengashi aʼzosi va Migratsiya hamda yuridik tarmoq rahbari, shuningdek Inson huquqlarini rivojlantirishga yordam berish uchun [[Rossiya]] Federatsiyasi Prezidenti huzuridagi Fuqarolik jamiyati institutlari va Inson huquqlari boʻyicha kengash aʼzosi (2012-yil iyungacha). 2016-yilda „Yabloko“ partiyasidan Rossiya Federatsiyasi Davlat Dumasi deputatligiga nomzod boʻlgan.
== Hayoti ==
1965-yilda Svetlana Gannushkina [[Moskva davlat universiteti|Moskva davlat universitetining]] mexanika-matematika fakultetini tamomlagan va 1967-yilgacha shu yerda aspiranturada oʻqigan. 1970—1999-yillarda Tarix va arxiv instituti (keyinchalik Rossiya Davlat gumanitar universitetiga aylangan) matematika kafedrasida oʻqituvchi, soʻngra dotsent lavozimlarida ishlagan<ref name="bio">{{Veb manbasi |url=https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/227127/ |sarlavha=Ганнушкина Светлана Алексеевна |nashriyot=[[:ru:Кавказский узел]] |qaralgan sana=2020-01-20 |arxivsana=2020-04-13 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200413035633/https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/227127/}}</ref>.
Svetlana Gannushkina — taniqli rossiyalik psixiatr Pyotr Gannushkinning nabirasi<ref name="psi">{{Veb manbasi |url=http://www.igrunov.ru/cv/vchk-cv-side/vchk-cv-side-gannushk.html |sarlavha=Интервью со Светланой Ганнушкиной |qaralgan sana=2011-10-13 |arxivsana=2011-11-10 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20111110030242/http://igrunov.ru/cv/vchk-cv-side/vchk-cv-side-gannushk.html}}</ref>.
== Huquq himoyachisi sifatidagi faoliyati ==
Svetlana Gannushkina 1980-yillarning oxiridan beri qochqinlar va ichki koʻchirilganlar huquqlarini himoya qilish boʻyicha inson huquqlari faoliyati bilan shugʻullanadi. Soʻnggi yillarda uning faoliyatining asosiy yoʻnalishi [[Checheniston|Chechenistonda]] inson huquqlari buzilishiga qarshi kurash, shuningdek<nowiki/>[[Rossiya|, Rossiyadagi]] qochqinlarga yordam berish boʻlgan.
1990-yilda qochoqlar va ichki koʻchirilganlarga har tomonlama yordam koʻrsatuvchi birinchi inson huquqlari tashkiloti — Fuqarolarga yordam qoʻmitasining asoschilaridan biri. 1991-yilda Svetlana Gannushkina „Memorial“ inson huquqlari markazini tashkil etishda ishtirok etgan. 1996-yilda „Memorial“ inson huquqlari markazi qoshida „Migratsiya va huquq tarmogʻi“ni tashkil qilgan. Svetlana Gannushkina aʼzo boʻlgan „Fuqarolarga koʻmaklashish qoʻmitasi“ va „Migratsiya va huquqiy tarmoq“ Birlashgan Millatlar Tashkilotining Qochqinlar boʻyicha Oliy komissar boshqarmasi bilan yaqindan hamkorlik qiladi va uning faol koʻmagidan foydalanadi.
Hozirda „Fuqarolarga koʻmak“ jamiyati qochqinlar, majburiy va ichki koʻchirilganlarning davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari hamda boshqa rasmiy tuzilmalar bilan munosabatlarida vositachilik yordamini koʻrsatmoqda. Davlat tashkilotlari, sanoat korxonalari va xususiy homiylardan moddiy yordam va buyumlar (kiyim-kechak, poyabzal, idish-tovoq va boshqalar) oladi va ularni qaramogʻidagi odamlarga taqsimlaydi. Svetlana Gannushkina rahbarlik qilayotgan jamiyat ham tibbiy yordam olishda huquqiy yordam va koʻmak koʻrsatadi, bepul maslahatlar beradi.
2004-yildan beri „Fuqarolarga yordam“ qoʻmitasi [[Fransiya|Fransiyaning]] „Secours Catholique“ (Fransiyaning xartiyasi) tashkiloti bilan birgalikda [[Checheniston]] aholisi va [[Ingushiya|Ingushetiyadagi]] ichki koʻchirilganlarga tibbiy yordam koʻrsatish loyihasi ustida ishlamoqda. Loyiha [[Yevropa Ittifoqi]] gumanitar yordam komissiyasi tomonidan moliyalashtiriladi.
Qoʻmita „Bolalarni moslashtirish va taʼlim“ markazini tashkil qilgan, bu yerda Moskva universitetlari talabalari va bitiruvchilari qochqin bolalarni oddiy maktab hayotiga qaytishga tayyorlaganlar.
Svetlana Gannushkina Rossiyaning koʻplab mintaqalarida migrantlarga bepul yuridik maslahatlar berish uchun tashkil etilgan Migratsiya va yuridik tarmoqning „Majburiy migrantlar huquqlarini himoya qilish“ inson huquqlari markazi dasturini boshqaradi. Tarmoq advokatlari muhojirlarga maslahatlar beradi, ularning manfaatlarini sudda himoya qiladi, mintaqaviy aktlarni federal qonunchilik va Rossiya Federatsiyasi Konstitutsiyasiga muvofiqlashtirish ustida ish olib boradi.
Svetlana Gannushkina qochqinlarning umumiy va oʻziga xos muammolarini hal qilish uchun parlament soʻrovlari va iltimosnomalari mexanizmidan faol foydalangan holda Davlat Dumasi deputatlari bilan hamkorlik qiladi. Rossiyadagi Inson huquqlari boʻyicha vakil huzuridagi Ekspertlar kengashi aʼzosi sifatida qochqinlar va ichki koʻchirilganlar huquqlari toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarini ishlab chiqishda ishtirok etadi, muhojirlar ahvoli haqida muntazam ravishda hisobot berib boradi.
2002-yilda Gannushkina [[Rossiya prezidenti|Rossiya Federatsiyasi Prezidenti]] huzuridagi Inson huquqlari boʻyicha komissiyaning aʼzosiga aylandi (keyinchalik Rossiya Federatsiyasi Prezidenti huzuridagi fuqarolik jamiyati institutlari va uning asosida yaratilgan inson huquqlarini rivojlantirishga yordam beradigan Kengash)<ref name="bio"/>.
2003-yilda inson huquqlarini himoya qilish sohasidagi muvaffaqiyatli yutuqlari uchun „Amnesty International“ ning [[Germaniya]] boʻlimining mukofoti bilan taqdirlangan. 2004-yilda „Memorial“ inson huquqlari markazi qochoqlarni himoya qilish sohasidagi faoliyati uchun Birlashgan Millatlar Tashkilotining Qochqinlar boʻyicha Oliy komissarligining Fridtjof Nansen mukofoti bilan taqdirlangan.
2009—2012-yillarda Svetlana Gannushkina migratsiya siyosati boʻyicha hukumat komissiyasining aʼzosi boʻlgan<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Распоряжение Правительства Российской Федерации от 16 июля 2009 года №995-р |url=http://archive.government.ru/gov/results/7598/ |ish=[[:ru:Правительство Российской Федерации]] |sana=2009-07-22 |qaralgan sana=2023-09-19 |til=ru |arxivsana=2023-09-19 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230919102421/http://archive.government.ru/gov/results/7598/}}</ref> <ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Распоряжение Правительства Российской Федерации от 25 июня 2012 года N 1047-р "О внесении изменений в состав Правительственной комиссии по миграционной политике" |url=https://docs.cntd.ru/document/902354739 |sana=2012-06-25 |qaralgan sana=2023-09-19 |til=ru}}</ref>.
2010-yilda [[Oʻzbekiston|oʻzbekistonlik]] rus [[Kazaklar|kazak]] qochqinga huquqiy yordam koʻrsatgani uchun Rossiya kazaklarining „Rossiyaga eʼtiqodi va xizmati uchun“ mukofotini olgan.
2010-yilda Svetlana Gannushkina (Memorial bilan) Norvegiya konservativ partiyasi rahbari Erna Solberg tomonidan [[Tinchlik boʻyicha Nobel mukofoti|Tinchlik uchun Nobel mukofotiga]] nomzod qilib koʻrsatilgan<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Правозащитник Светлана Ганнушкина и общество "Мемориал" выдвинуты на Нобелевскую Премию Мира 2010 года |url=https://hro.org/node/7348 |ish=Права человека в России |sana=2010-02-03 |qaralgan sana=2023-09-19 |til=ru |arxivsana=2023-04-04 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230404104133/https://hro.org/node/7348}}</ref>.
2014-yilda inson huquqlarini himoya qilish va inson huquqlari harakatiga qoʻshgan tarixiy hissasi uchun Moskva [[Helsinki|Xelsinki]] guruhining laureati boʻlgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.mhg.ru/laureaty-premii-mhg-v-oblasti-zashchity-prav-cheloveka-za-2014-god |sarlavha=Лауреаты Премии МХГ в области защиты прав человека за 2014 год |ish=[[:ru:Московская Хельсинкская группа]] |qaralgan sana=2021-01-29 |arxivsana=2021-02-03 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210203082151/https://www.mhg.ru/laureaty-premii-mhg-v-oblasti-zashchity-prav-cheloveka-za-2014-god}}</ref>.
2018-yilgi prezidentlik saylovlarida Grigoriy Yavlinskiyning ishonchli vakili boʻlgan.
2022-yil 23-dekabrda Rossiya Adliya vazirligi Gannushkinani „OAV — xorijiy agentlar“ roʻyxatiga qoʻshgan<ref>{{Veb manbasi |muallif=Михаил Добрунов, Алена Нефедова |sarlavha=Минюст признал иноагентами «Роскомсвободу» и Ганнушкину |url=https://www.rbc.ru/politics/23/12/2022/63a5eef19a79477cc4c4510b |ish=[[:ru:РБК]] |sana=2022-12-23 |qaralgan sana=2023-09-19 |til=ru |arxivsana=2023-06-27 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230627013255/https://www.rbc.ru/politics/23/12/2022/63a5eef19a79477cc4c4510b}}</ref>.
== Jamoat tadbirlarida ishtiroki ==
2005-yil 27-noyabrda [[Moskva|Moskvada]] 2005-yil 4-noyabrda boʻlib oʻtgan millatchi tashkilotlarning „Rus marshi“ ga javoban antifashistlarning piketi boʻlib oʻtadi<ref>[https://web.archive.org/web/20060217100852/http://www.hro.org/actions/nazi/2005/11/28-1.php Moskva: antifashisti i stolichnoe pravosudie]</ref>.
2006-yil 28-yanvarda Gannushkinaning [[Rossiya Federatsiyasi Federal xavfsizlik xizmati|Rossiya Federal Xavfsizlik Xizmatiga]] „va boshqalarga“ yoʻllagan ochiq xati eʼlon qilingan, unda ularni inson huquqlari himoyachilariga qarshi xorijiy razvedka xizmatlari bilan hamkorlik qilishda ayblagan. Maktubga aloqasi boʻlmagan Migratsiya va Huquqiy Tarmoq veb-sayti istehzo bilan „taslim boʻlgan“<ref>''Gannushkina S.''</ref>.
2006-yil iyul oyida Moskvada nodavlat notijorat tashkilotlarining „Fuqarolik G8-2006“ xalqaro forumi boʻlib oʻtgan. Uning maqsadi [[Sankt-Peterburg|Sankt-Peterburgda]] boʻlib oʻtadigan [[Katta sakkizlik|G8]] sammiti bilan bogʻliq xalqaro hamjamiyatni tashvishga solayotgan masalalarni muhokama qilish boʻlgan. Forum doirasida davra suhbatlari boʻlib oʻtgan. Svetlana Gannushkina va Aleksandr Verxovskiy (SOVA axborot-tahlil markazi direktori) [[Aholi migratsiyasi|migratsiya]] va [[ksenofobiya]] muammolariga bagʻishlangan „jadval“ni olib borishgan<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.grani.ru/Society/m.104574.html |sarlavha=Светлана Ганнушкина: Оправдываются самые мрачные предположения |qaralgan sana=2006-12-23 |arxivsana=2006-10-17 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20061017134155/http://www.grani.ru/Society/m.104574.html}}</ref>.
2018-yil iyun oyida madaniyat arboblari, siyosatchilar va huquq himoyachilarining Rossiyada sudlangan ukrainalik rejissyor Oleg Sentsovni himoya qilish uchun dunyo yetakchilarini oʻz soʻzini aytishga chaqirgan ochiq xatini qoʻllab-quvvatlagan.
== Saylovlarda ishtiroki ==
2016-yilgi Davlat Dumasiga saylovlarda Chechenistondagi „Yabloko“ partiyasining mintaqaviy roʻyxatini boshqargan.
== Rossiya Federatsiyasi prokuraturasining bosimi ==
2007-yil fevral oyida Svetlana Gannushkina Rossiya Federatsiyasi prokuraturasidan ogohlantirish olgan. Unda <blockquote>''majburan koʻchirilgan muhojirlar, qochqinlar, chet el fuqarolarining huquqiy maqomi va fuqarolarning erkin harakatlanish huquqiga oid Rossiya qonunlarining buzilishiga yoʻl qoʻyilmasligi''</blockquote> haqida ogohlantirish berilgan.
Tergov jarayonining boshlanishiga Davlat Dumasi deputati Nikolay Kuryanovichning Rossiya Federatsiyasi Bosh prokuraturasiga tashkilot faoliyatini qisqartirish boʻyicha „etnik jinoiy guruhlar faoliyatini yashirish toʻgʻrisida“ soʻrovi sabab boʻlgan. Deputatning murojaati 2006-yil oktyabr oyida markaziy gazetalardan birida eʼlon qilinganidan keyin paydo boʻlgan. Materialda aytilishicha, huquq-tartibot idoralari tomonidan qoʻlga olinayotganda oʻldirilgan jinoyatchilardan biriga (Tariel Tsuli) nisbatan „maʼmuriy choralar koʻrmaslik va Moskva viloyatida uning harakatiga toʻsqinlik qilmaslik toʻgʻrisida“ soʻrovi bilan Svetlana Gannushkina imzolagan ariza topilgan.
2007-yil 25-oktyabrda Moskva shahri boʻyicha RUBOP, RUBEP va „Rosregistratsiya“ tomonidan „Fuqarolarga yordam qoʻmitasi“ da tekshiruvlardan soʻng, Moskva shahar Zamoskvoret sudi qarori bilan Moskva prokuraturasining ogohlantirishi eʼlon qilingan. Shunday qilib, Gannushkina ushbu shaxsga yuqorida koʻrsatilgan ariza bilan murojaat qilmaganligi va Rossiya qonunchiligi buzilmaganligi isbotlangan.
== Oilasi ==
* Otasi — Aleksey Petrovich Gannushkin (1920—1974), ANTupolev konstruktorlik byurosining samolyot konstruktori muhandisi, SSSR Davlat mukofoti laureati.
* Onasi — Yelena Grigoryevna Proxorova (1916—2000).
Svetlana Gannushkina 1966-yilda turmush qurgan, bir oʻgʻil, bir qiz, uch nabira va bir nevarasi bor<ref name=":1">{{Veb manbasi |url=https://www.kavkaz-uzel.media/articles/227127/ |sarlavha=Ганнушкина Светлана Алексеевна |muallif=Кавказский Узел |ish=Кавказский Узел |qaralgan sana=2022-11-12 |arxivsana=2022-11-12 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20221112084929/https://www.kavkaz-uzel.media/articles/227127/}}</ref>.
* Yevgeniy Aleksandrovich Gannushkin (1925—2010); rassom, kitoblartga surat chizuvchi (1960-yilda tugʻilgan)<ref>{{Veb manbasi |url=http://babanata.ru/?p=791 |sarlavha=Записки о художниках |qaralgan sana=2014-02-02 |arxivsana=2014-02-02 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20140202190055/http://babanata.ru/?p=791}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=http://www.hro.org/node/6627 |sarlavha=Не превращать в разменную монету уважение к тем, кто защищал родину |qaralgan sana=2014-02-02 |arxivsana=2014-02-21 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20140221221811/http://www.hro.org/node/6627}}</ref>.
* Bobosi Pyotr Borisovich Gannushkin (1875—1933), psixiatr, [[Moskva davlat universiteti|Moskva universiteti]] [[Professor|professori]]<ref name="psi"/>.
* Buvisi Sofya Vladimirovna Gannushkina (1878—1946) — akusher-ginekolog, Minsk tibbiyot instituti professori (1938), [[Sovet Ittifoqi Qahramoni]]<ref>{{Veb manbasi |url=http://refugee.ru/news/kamni_pretknovenija/2013-11-21-317 |sarlavha=Камни преткновения |qaralgan sana=2014-02-02 |arxivsana=2014-02-19 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20140219065545/http://refugee.ru/news/kamni_pretknovenija/2013-11-21-317}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=http://moloko.ruspole.info/node/1422 |sarlavha=Артём Сергеев «На Днепре» |qaralgan sana=2014-02-02 |arxivsana=2014-02-19 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20140219023219/http://moloko.ruspole.info/node/1422}}</ref>.
== Mukofotlari ==
* Ochiq jamiyat institutining (Soros fondi) „Asketizm uchun“ mukofoti (1997)<ref name=":1"/>
* [[Mustaqil davlatlar hamdoʻstligi|MDH]] mamlakatlari Parlamentlararo Assambleyasining „MDH axborot makonini shakllantirishdagi alohida xizmatlari uchun“ (2000) „Doʻstlik daraxti“ medali<ref name=":1" />
* Moskva xayriya kengashining „Xayriya xizmatlari uchun“ faxriy nishoni (2001)<ref name=":1" />
* 2003-yilda inson huquqlarini himoya qilish sohasidagi ulkan yutuqlari uchun Amnesty International tashkiloti Germaniya boʻlimining mukofoti bilan taqdirlangan<ref name=":1" /><ref name=":0">{{Veb manbasi |til=ru |url=https://rus.team/people/gannushkina-svetlana-alekseevna |sarlavha=Ганнушкина Светлана Алексеевна - Общественный Деятель - Биография |ish=rus.team |qaralgan sana=2022-11-12 |arxivsana=2022-11-12 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20221112084927/https://rus.team/people/gannushkina-svetlana-alekseevna}}</ref>.
* 2010-yilda [[Oʻzbekiston|oʻzbekistonlik]] rus-kazaklariga huquqiy yordam koʻrsatgani uchun Rossiya [[Kazaklar|kazaklarining]] „Rossiyaga boʻlgan eʼtiqodi va xizmatlari uchun“ mukofotiga sazovor boʻlgan<ref name=":1" /><ref name=":0" />.
* [[Chexiya|Chexiyaning]] „People in Need“ nodavlat tashkilotining „Inson huquqlarini himoya qilish va migrantlarga yordam koʻrsatish uchun“ „Man to Man“ mukofoti (2006)<ref name=":1" />.
* A.Saxarov nomidagi Inson huquqlari boʻyicha Norvegiya Xelsinki qoʻmitasining „Rossiyada inson huquqlarini himoya qilish ishiga koʻp yillik fidoyilik va sadoqat uchun“ mukofoti (2007).
* Rossiya Federatsiyasi Prezidentining minnatdorchiligi (2008-yil 30-aprel) — fuqarolik jamiyati institutlarini rivojlantirishga, inson va fuqaroning huquq va erkinliklarini himoya qilishni taʼminlashga qoʻshgan ulkan hissasi uchun<ref>{{Veb manbasi |url=http://kremlin.ru/acts/bank/27281 |sarlavha=Распоряжение Президента Российской Федерации от 30 апреля 2008 № 234-рп «О поощрении членов Совета при Президенте Российской Федерации по содействию развитию институтов гражданского общества и правам человека» |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190917180816/http://www.kremlin.ru/acts/bank/27281 |arxivsana=2019-09-17 |qaralgan sana=2019-11-17}}</ref>.
* [[Faxriy legion ordeni]] ([[Fransiya]], 2010)<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.memo.ru/d/80807.html |sarlavha=Светлана Ганнушкина стала кавалером ордена Почетного легиона |qaralgan sana=2016-02-24 |arxivsana=2016-03-03 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160303170545/http://www.memo.ru/d/80807.html}}</ref>.
* 2010-yilda Svetlana Gannushkina tinchlik boʻyicha Nobel mukofotiga nomzod boʻlgan<ref name=":1" />.
* „Namunali turmush tarzi uchun“ mukofoti<ref>{{Veb manbasi |url=http://rightlivelihoodaward2016.org/svetlana-gannushkina/ |sarlavha=Архивированная копия |qaralgan sana=2016-09-23 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160924031825/http://rightlivelihoodaward2016.org/svetlana-gannushkina/ |arxivsana=2016-09-24}}</ref>.
* 2013-yil 10-oktyabrda Gannushkina „Rossiyada inson huquqlarini himoya qilish sohasidagi barqaror va jasoratli faoliyati uchun“ Stig Larsson mukofoti bilan taqdirlandi<ref name=":1" />.
* Moskva Xelsinki guruhi mukofoti (2014).
== Intervyu ==
* {{YouTube|id=D9izrpx0xxo|title=Светлана Ганнушкина и Лев Шлосберг: «Люди и границы» / Люди мира}} // GrajdaninЪ TV. 8 sentyabrya 2022.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* [https://echofm.online/author/svetlana-gannushkina Svetlana Gannushkina] „[[:ru:Эхо (интернет-издание)|Exo]]“ saytida
* [http://www.klerk.ru/boss/news/36738/ Ivannikovaning ishi: Ertaga hukm chiqarilishi kutilmoqda]
* [http://www.allbestpeople.com/a_588.html Biografiya] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20210809134349/http://www.allbestpeople.com/a_588.html |date=2021-08-09 }}
* [http://www.index.org.ru/journal/25/ganus25.html Svetlana Gannushkina „Fuqaro uchun qiyin“]
* [http://www.hro.org/node/903 Svetlana Gannushkina: „Men oʻzim uchun emas, balki boshqalar uchun koʻproq kurashmoqchiman“]
* [http://www.dw-world.de/dw/article/0,,4016133,00.html Svetlana Gannushkina: Rossiya muhojirlarsiz omon qolmaydi]
* [https://web.archive.org/web/20100617011150/http://www.refugee.ru/publ/sagannushkina/svetlana_gannushkina_quot_nasha_migracionnaja_politika_krajne_nervnaja_quot/8-1-0-51 Svetlana Gannushkina: „Bizning migratsiya siyosatimiz juda asabiy“]
* [http://www.rfi.fr/acturu/articles/119/article_4752.asp Medvedev huquq himoyachilariga nima dedi?] [http://www.rfi.fr/acturu/articles/119/article_4752.asp (S. Gannushkina bilan suhbat)]
* [http://echo.msk.ru/programs/noexit/47589/ Etnik adovat asosidagi mojaro: undan qanday qochish kerak?] [http://echo.msk.ru/programs/noexit/47589/ //Peredača radiostansiyasi „Exo Moskvy“ ishtirokida S.] [http://echo.msk.ru/programs/noexit/47589/ Gannushkinoy va G.] [http://echo.msk.ru/programs/noexit/47589/ Raikova]
* [http://www.hro.org/node/7163 Svetlana Gannushkinaning Chechenistonda huquq-tartibot idoralari tomonidan sodir etilgan odam oʻgʻirlash va qotilliklar haqida Prezident Medvedevga maktubi]
* [http://www.svoboda.org/content/article/25020852.html Sud Svetlana Gannushkinani 2000 rubl miqdorida jarimaga tortdi]
{{Andrey Saxarov nomidagi ozodlik mukofoti sohiblari}}
[[Turkum:Moskvada tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1942-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:6-martda tugʻilganlar]]
sjcnjrpnk6v8jomvpvjpon48b3i95b2
Millard Fillmore
0
1110993
6197752
6103726
2026-07-07T19:21:22Z
Sleepycatinacap
271380
6197752
wikitext
text/x-wiki
{{Davlat arbobi bilgiqutisi
| ismi = Millard Fillmore
| asl ismi =
| tasvir = Millard Fillmore Better Crop (b).jpg
| uzunlik =
| izoh = Portrait {{circa|1855–1865}}
| tartib = 13
| lavozim = Amerika Qoʻshma Shtatlari Prezidenti
| bayroq =
| bayroq2 =
| ismi ostida =
| boshlanish davri = 9-iyul 1850-yil
| tugash davri = 4-mart 1853-yil
| premyer =
| prezident =
| spiker =
| senat raisi =
| vitse-prezident =
| gubernator =
| vitse-gubernator =
| vazir =
| bosh vazir =
| birinchi vazir =
| monarx =
| noib =
| kansler =
| parlament =
| lider =
| hokim =
| hokim yordamchisi =
| hukmdor =
| hukmdor yordamchisi =
| yordamchisi =
| muvaqqat =
| muxolif =
| oʻrinbosar =
| oʻtmishdoshi = [[Zachary Taylor]]
| vorisi = [[Franklin Pierce]]
| avvalgisi =
| keyingisi =
| toj kiydirish marosimi =
| 1belginomi =
| 1matnnomi =
| 2belginomi =
| 2matnnomi =
| 3belginomi =
| 3matnnomi =
| 4belginomi =
| 4matnnomi =
| 5belginomi =
| 5matnnomi =
| tartib_2 = 12
| lavozim_2 = Qoʻshma Shtatlar vitse-prezidenti
| bayroq_2=
| bayroq2_2=
| ismi ostida_2 =
| boshlanish davri_2 = 4-mart 1849-yil
| tugash davri_2 = 9-iyul 1850-yil
| premyer_2 =
| prezident_2 =Zachary Taylor
| vitse-prezident_2 =
| gubernator_2 =
| vitse-gubernator_2 =
| vazir_2 =
| bosh vazir_2 =
| birinchi vazir_2 =
| monarx_2 =
| noib_2 =
| kansler_2 =
| parlament_2 =
| lider_2 =
| hokim_2 =
| hokim yordamchisi_2 =
| hukmdor_2 =
| hukmdor yordamchisi_2 =
| yordamchisi_2 =
| muvaqqat_2 =
| muxolif_2 =
| oʻrinbosar_2 =
| oʻtmishdoshi_2 = [[George M. Dallas]]
| vorisi_2 = [[William R. King]]
| avvalgisi_2 =
| keyingisi_2 =
| toj kiydirish marosimi_2 =
| 1belginomi_2 =
| 1matnnomi_2 =
| 2belginomi_2 =
| 2matnnomi_2 =
| 3belginomi_2 =
| 3matnnomi_2 =
| 4belginomi_2 =
| 4matnnomi_2 =
| 5belginomi_2 =
| 5matnnomi_2 =
| tartib_3 = 14
| lavozim_3 = Nyu-York nazoratchisi
| bayroq_3=
| bayroq2_3=
| ismi ostida_3 =
| boshlanish davri_3 = 1-yanvar 1848-yil
| tugash davri_3 = 20-fevral 1849-yil
| premyer_3 =
| prezident_3 =
| vitse-prezident_3 =
| gubernator_3 =
| vitse-gubernator_3 =
| vazir_3 =
| bosh vazir_3 =
| birinchi vazir_3 =
| monarx_3 =
| noib_3 =
| kansler_3 =
| parlament_3 =
| lider_3 =
| hokim_3 = {{plainlist|
*[[John Young (governor)|John Young]]
*[[Hamilton Fish]]
}}
| hokim yordamchisi_3 =
| hukmdor_3 =
| hukmdor yordamchisi_3 =
| yordamchisi_3 =
| muvaqqat_3 =
| muxolif_3 =
| oʻrinbosar_3 =
| oʻtmishdoshi_3 = [[Azariah C. Flagg]]
| vorisi_3 = [[Washington Hunt]]
| avvalgisi_3 =
| keyingisi_3 =
| toj kiydirish marosimi_3 =
| 1belginomi_3 =
| 1matnnomi_3 =
| 2belginomi_3 =
| 2matnnomi_3 =
| 3belginomi_3 =
| 3matnnomi_3 =
| 4belginomi_3 =
| 4matnnomi_3 =
| 5belginomi_3 =
| 5matnnomi_3 =
| tartib_4 =
| lavozim_4 = Vakillar palatasining yoʻllar va vositalar qoʻmitasi raisi
| bayroq_4=
| bayroq2_4=
| ismi ostida_4 =
| boshlanish davri_4 = 4-mart 1841-yil
| tugash davri_4 = 3-mart 1843-yil
| premyer_4 =
| prezident_4 =
| vitse-prezident_4 =
| gubernator_4 =
| vitse-gubernator_4 =
| vazir_4 =
| bosh vazir_4 =
| birinchi vazir_4 =
| monarx_4 =
| noib_4 =
| kansler_4 =
| parlament_4 =
| lider_4 =
| hokim_4 =
| hokim yordamchisi_4 =
| hukmdor_4 =
| hukmdor yordamchisi_4 =
| yordamchisi_4 =
| muvaqqat_4 =
| muxolif_4 =
| oʻrinbosar_4 =
| oʻtmishdoshi_4 = [[John Winston Jones]]
| vorisi_4 = [[James I. McKay]]
| avvalgisi_4 =
| keyingisi_4 =
| toj kiydirish marosimi_4 =
| 1belginomi_4 =
| 1matnnomi_4 =
| 2belginomi_4 =
| 2matnnomi_4 =
| 3belginomi_4 =
| 3matnnomi_4 =
| 4belginomi_4 =
| 4matnnomi_4 =
| 5belginomi_4 =
| 5matnnomi_4 =
| tartib_5 =
| lavozim_5 =
| bayroq_5=
| bayroq2_5=
| ismi ostida_5 =
| boshlanish davri_5 =
| tugash davri_5 =
| premyer_5 =
| prezident_5 =
| vitse-prezident_5 =
| gubernator_5 =
| vitse-gubernator_5 =
| vazir_5 =
| bosh vazir_5 =
| birinchi vazir_5 =
| monarx_5 =
| noib_5 =
| kansler_5 =
| parlament_5 =
| lider_5 =
| hokim_5 =
| hokim yordamchisi_5 =
| hukmdor_5 =
| hukmdor yordamchisi_5 =
| yordamchisi_5 =
| muvaqqat_5 =
| muxolif_5 =
| oʻrinbosar_5 =
| oʻtmishdoshi_5 =
| vorisi_5 =
| avvalgisi_5 =
| keyingisi_5 =
| toj kiydirish marosimi_5 =
| 1belginomi_5 =
| 1matnnomi_5 =
| 2belginomi_5 =
| 2matnnomi_5 =
| 3belginomi_5 =
| 3matnnomi_5 =
| 4belginomi_5 =
| 4matnnomi_5 =
| 5belginomi_5 =
| 5matnnomi_5 =
| tartib_6 =
| lavozim_6 =
| bayroq_6=
| bayroq2_6=
| ismi ostida_6 =
| boshlanish davri_6 =
| tugash davri_6 =
| premyer_6 =
| prezident_6 =
| vitse-prezident_6 =
| gubernator_6 =
| vitse-gubernator_6 =
| vazir_6 =
| bosh vazir_6 =
| birinchi vazir_6 =
| monarx_6 =
| noib_6 =
| kansler_6 =
| parlament_6 =
| lider_6 =
| hokim_6 =
| hokim yordamchisi_6 =
| hukmdor_6 =
| hukmdor yordamchisi_6 =
| yordamchisi_6 =
| muvaqqat_6 =
| muxolif_6 =
| oʻrinbosar_6 =
| oʻtmishdoshi_6 =
| vorisi_6 =
| avvalgisi_6 =
| keyingisi_6 =
| toj kiydirish marosimi_2 =
| 1belginomi_6 =
| 1matnnomi_6 =
| 2belginomi_6 =
| 2matnnomi_6 =
| 3belginomi_6 =
| 3matnnomi_6 =
| 4belginomi_6 =
| 4matnnomi_6 =
| 5belginomi_6 =
| 5matnnomi_6 =
| talaffuzi =
| tavallud_paytidagi_ismi =
| tavallud_sanasi = {{birth date|1800|1|7}}
| tavallud_joyi = [[Moraviya]], [[Nyu-York]], [[AQSH]]
| vafot sanasi = {{death date and age|1874|3|8|1800|1|7}}
| vafot joyi = [[Buffalo]], Nyu-York, AQSH
| vafot sababi =
| dafn etilgan joyi =
| fuqaroligi =
| millati =
| partiya ={{plainlist|
*[[Masonlarga qarshi partiya|Masonlarga qarshi]] (1828–1832)
*[[Vig partiyasi (AQSh)|Vig]] (1832–1855)
*[[Hech narsani bilmayman]] (1855–1856)
*[[Demokratik partiya (AQSh)|Demokratik]] (1857-yildan)
}}
| boshqa partiya =
| boʻyi =
| turmush_oʻrtogʻi ={{plainlist|
*{{marriage|[[Abigail Fillmore|Abigail Powers]]|February 5, 1826|March 30, 1853|end=died}}
* {{marriage|[[Caroline C. Fillmore|Caroline McIntosh]]|February 10, 1858}}
}}
| bolalari ={{flatlist|
*[[Millard Powers Fillmore|Millard]]
*[[Mary Abigail Fillmore|Mary]]
}}
| otasi = [[Nathaniel Fillmore]]
| onasi = [[Phoebe Millard]]
| nikohsiz jufti =
| munosabatlar =
| qarindoshlari =
| istiqomat joyi =
| dini =
| taʼlim =
| alma_mater =
| kasbi = {{hlist|Siyosatchi|advokat}}
| mashhur ishlari =
| maoshi =
| kabinet =
| qoʻmitalar =
| portfolio =
| ilmiy unvoni =
| unvoni =
| maʼlumoti =
| mukofotlari =
| blanka1 =
| matn1 =
| blanka2 =
| matn2 =
| blanka3 =
| matn3 =
| blanka4 =
| matn4 =
| blanka5 =
| matn5 =
| imzosi = Millard Fillmore Signature-2.svg
| sayt =
| taxallus =
| mansubligi =
| qoʻshin turi = {{plainlist|
*Nyu-York militsiyasi
*Nyu-York gvardiyasi
}}
| xizmat qilgan yillari ={{plainlist|
*1820–1830 yillar (Militsiya)
* 1860–1870 yillar (Gvardiya)
}}
| harbiy_mukofotlari ={{plainlist|
*[[Mayor (AQSh)|Mayor]] (Militsiya)
*[[Kapitan (AQSh O-3)|Kapitan]] (Gvardiya)
}}
| harbiy_blanka1 =
| harbiy_matn1 =
| harbiy_blanka2 =
| harbiy_matn2 =
| harbiy_blanka3 =
| harbiy_matn3 =
| harbiy_blanka4 =
| harbiy_matn4 =
| harbiy_blanka5 =
| harbiy_matn5 =
| modul =
| modul2 =
| modul3 =
| modul4 =
| modul5 =
| izohlar =
| sana =
| yil =
| manba =
}}
'''Millard Fillmore''' ({{Lang-en|Millard Fillmore}}; [[1800|1800-yil]] [[7-yanvar]], Sammerxill, [[Nyu-York (shtat)|Nyu-York]] — [[1874|1874-yil]] [[8-mart]], [[Buffalo]], [[Nyu-York (shtat)|Nyu-York]], [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSh]]) — [[AQSh prezidenti|Qoʻshma Shtatlarning oʻn uchinchi prezidenti]] (1850-1853), [[Qoʻshma Shtatlar vitse-prezidenti|AQShning oʻn ikkinchi vitse-prezidenti]] (1849-1850)<ref>[[Ермолович, Дмитрий Иванович|Yermolovich D. I.]] Anglo-russkiy slovar personaliy. — M.: Rus. yaz., 1993. — 336 s. — S. 125</ref>. Millard Fillmore Amerika Qoʻshma Shtatlarining [[Whig partiyasi]]dan chiqqan soʻnggi prezident hisoblanadi. Fillmore oʻzini ikki marta AQSh prezidentligiga nomzod sifatida qoʻygan, biroq ikkalasida ham muvaffaqiyatsizlikka uchragan. AQSh Kongressi Vakillar Palatasining sobiq aʼzosi Fillmore [[1848]]-yilda [[vitse-prezident]] etib saylangan. [[1850]]-yil iyulida [[Zachary Taylor]] vafot etganidan soʻng AQSh prezidenti lavozimini egallagan. Shuningdek, Fillmore 1850-yilgi AQSh fuqarolik urushlarida qisqa muddatli sulhga erishishda muhim rol oʻynagan<ref>{{cite book |author=Robert J. Scarry |title=Millard Fillmore |date=February 9, 2010 |publisher=McFarland, Incorporated, Publishers |page=11 |isbn=978-0-7864-4340-6 |url=https://books.google.com/books?id=oDd_gOuSEDIC&dq=millard+fillmore+ancestry&pg=PA11 }}</ref><ref>{{cite book |author=Millard Fillmore |date=1907 |title=Millard Fillmore Papers |publisher=Buffalo Historical Society |url=https://books.google.com/books?id=fTAOAAAAIAAJ&q=millard%20fillmore%20ancestry }}</ref><ref>{{cite book |last1=Bassett |first1=Mary Cooley |last2=Johnston |first2=Sarah Hall |date=1914 |title=Lineage Book, National Society of the Daughters of the American Revolution |volume=39 |url=https://books.google.com/books?id=GmcZAQAAIAAJ&pg=PA111 |location=Harrisburg, PA |publisher=Telegraph Printing Company |page=111 |ref={{sfnRef|''Lineage Book, National Society of the Daughters of the American Revolution''}} |access-date=February 18, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170219103906/https://books.google.com/books?id=GmcZAQAAIAAJ&pg=PA111 |archive-date=February 19, 2017 |url-status=live}}</ref>.
== Havolalar ==
* [http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=F000115 AQSh Kongressi veb-saytidagi tarjimai hol]
== Manbalar ==
{{Manbalar}}
{{AQShPrezidentlari}}
{{chala}}
[[Turkum:Prezidentlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha siyosatchilar]]
ttr15b78lxausqkp82z1oqf3k45oifi
Azizbek Toʻlqinbekov
0
1112790
6197741
5417537
2026-07-07T19:00:19Z
InternetArchiveBot
58913
0 ta manba qutqarildi hamda 2 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197741
wikitext
text/x-wiki
{{ism+familiya|Aziz|Toʻlqinbekov}}
{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Azizbek Toʻlqinbekov
| tasvir =
| toʻliqism = Azizbek Toʻlqinbekov
| boʻyi = {{height|m=1.77}}
| tavallud_sana = {{Birth date and age|df=yes|2007|2|10}}
| tavallud_joyi = {{TavalludJoyi|Toshkent}}, [[Oʻzbekiston]]
| pozitsiya = [[Himoyachi (futbol)|Himoyachi]]
| joriyklub = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
| klubraqami = 66
| yillar1 = 2022—
| klublar1 = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
| isht1 = 18
| gollar1 = 0
| milliyyillar1 = 2022—2023
| milliyjamoa1 = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)|Oʻzbekiston U17]]
| milliyisht1 = 17
| milliygollar1 = 0
| milliyyillar2 = 2024
| milliyjamoa2 = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)|Oʻzbekiston U20]]
| milliyisht2 = 10
| milliygollar2 = 2
| milliyyillar3 = 2024—
| milliyjamoa3 = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|Oʻzbekiston U21]]
| milliyisht3 = 2
| milliygollar3 = 0
}}
'''Azizbek Toʻlqinbekov''' (2007-yil 10-fevralda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik professional [[futbolchi]]. [[Oʻzbekiston Superligasi]]ning „[[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]“ klubida markaziy himoyachi ampulasida toʻp suradi<ref>{{cite web|url=https://www.transfermarkt.com/azizbek-tulkinbekov/profil/spieler/1077648|title=Azizbek Toʻlqinbekov}}</ref><ref>{{cite web|url=https://int.soccerway.com/players/azizbek-tolqinbekov/882497/|title=Azizbek Toʻlqinbekov}}</ref><ref>{{cite web|url=https://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/Azizbek_Tulkinbekov__Futbol___10_02_2007_|title=Azizbek Toʻlqinbekov}}</ref>.
== Biografiyasi ==
=== Umidli futbolchi ===
2024-yilda [[The Guardian]] nashri eʼlon qilgan jahonning eng umidli oʻyinchilari TOP-60 lik roʻyxatga Azizbek Toʻlqinbekovni ham kiritgan<ref name="kun">{{veb manbasi |url=https://kun.uz/news/2024/10/17/the-guardian-ozbekistonlik-17-yoshli-futbolchini-jahonning-eng-umidli-top-60-oyinchisi-royxatiga-kiritdi |sarlavha=The Guardian o‘zbekistonlik 17 yoshli futbolchini jahonning eng umidli top-60 o‘yinchisi ro‘yxatiga kiritdi |familiya= |ism= |sana= |vebsayt=kun.uz |nashriyot= |qaralgan sana=17.10.24 |iqtibos=}} </ref>.
=== Klub faoliyati ===
Azizbek „Bunyodkor“ futbol klubining akademiyasi tarbiyalanuvchisi. Uning birinchi murabbiyi [[Yevgeniy Kazakov]]<ref name="kdn2">[https://www.transfermarkt.world/azizbek-tulkinbekov-rekordsmen-superligi-vpecatlausij-universalnostu/view/news/447233 Azizbek Tulkinbekov: Rekordsmen Superligi, vpechatlyayuщiy universalnostyu]{{Oʻlikhavola|date=iyul 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Toʻlqinbekov „[[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]“ safida 2022-yil 7-noyabr kuni, Oʻzbekiston Superligasi turniri doirasida „[[Qoʻqon 1912]]“ jamoasiga qarshi oʻyinda debyut oʻyinini oʻtkazgan. Azizbek 15 yosh, 8 oy va 28 kunligida oʻzining professional faoliyatidagi ilk oʻyinini [[Ivan Bošković]] murabbiyligida oʻtkazgan<ref>{{Cite web |url=https://setantasports.com/ru/football/azizbek-tulkinbekov-v-spiske-luchshih-talantov-mirovogo-futbola/ |title=Азизбек Тулкинбеков – в списке лучших талантов The Guardian |first=Valeriy |last=Samsonov |date=16 October 2024}}</ref>. Bu bilan u ligadagi eng yosh debyutantga aylangan. 2023-yilda [[Oʻzbekiston Superligasi]]da bu safar ham bitta oʻyinda ishtirok etgan. 2024-yilgi mavsumda Azizbek „Bunyodkor“ asosiy jamoasining doimiy aʼzosiga aylandi. Mavsum davomida Oʻzbekiston oliy divizionida 17 ta oʻyinda, shuningdek, [[Oʻzbekiston Kubogi]]da 4 ta oʻyinda maydonga tushgan. Toʻlqinbekov mavsum davomida professional faoliyatidagi ilk golini „Jayxun“ klubi darvozasiga kiritgan<ref>[https://www.transfermarkt.com/bunyodkor-tashkent_jayhun-nukus/index/spielbericht/4336049 Otchyot o matche „Bunyodkor“ – „Djayxun“]{{en icon}}</ref>.
2024-yil 15-oktyabrda u [[Angliya]]ning ''[[The Guardian]]'' gazetasi tomonidan 2007-yilda dunyoga kelgan eng yaxshi futbolchilardan biri sifatida eʼtirof etilgan<ref>{{cite web |url=https://www.theguardian.com/football/ng-interactive/2024/oct/15/next-generation-2024-60-of-the-best-young-talents-in-world-football |title=Next Generation 2024: 60 of the best young talents in world football |first1=Marcus |last1=Christenson |first2=Steven |last2=Bloor |first3=Garry |last3=Blight |date=15 October 2024 |access-date=15 October 2024 |website=theguardian.com}}</ref><ref>[https://setantasports.com/ru/football/azizbek-tulkinbekov-v-spiske-luchshih-talantov-mirovogo-futbola/ Azizbek Tulkinbekov – v spiske luchshix talantov The Guardian]</ref>.
=== Terma jamoadagi faoliyati ===
Toʻlqinbekov [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)|Oʻzbekiston yoshlar terma jamoasi]] aʼzosi boʻlib, [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)|Oʻzbekiston U17]] terma jamoasi safida [[AFC U-17 Osiyo kubogi 2023|2023-yilgi]] [[AFC U-17 Osiyo Kubogi|AFC U-17 Osiyo chempionati]] va [[FIFA U-17 Jahon chempionati 2023|2023 -yilgi]] [[FIFA U-17 Jahon chempionati]]da ishtirok etgan va 17 ta uchrashuvda maydongga tushggan<ref>{{cite web |title=Oʻzbekiston U-17 terma jamoasining Osiyo Kubogida ishtirok etadigan tarkibi maʼlum. |url=https://www.facebook.com/UzbekistanFA/photos/a.1256360527816960/6069835586469406/ |access-date=17 June 2023 |website=Facebook |publisher=Uzbekistan Football Association |date=4 June 2023 |language=Uzbek}}</ref><ref>{{cite web |url=https://championat.asia/uz/news/356412 |title=Ўзбекистон U-17 терма жамоасининг жаҳон чемпионатида иштирок этадиган таркиби маълум |access-date=8 November 2023 |website=championat.asia |date=3 November 2023 |language=uz |archive-date=8 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231108110225/https://championat.asia/uz/news/356412 |url-status=live}}</ref>. 2024-yildan buyon Oʻzbekiston yoshlar terma jamoasi tarkibidagi oʻyinlarda ishtirok etmoqda<ref name="kdn">[https://www.transfermarkt.world/azizbek-tulkinbekov-rekordsmen-superligi-vpecatlausij-universalnostu/view/news/447233 Azizbek Tulkinbekov: Rekordsmen Superligi, vpechatlyayuщiy universalnostyu]{{Oʻlikhavola|date=iyul 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Yoshlar terma jamoasi tarkibida jami 16 oʻyin oʻtkazgan va 2 ta gol muallifi boʻlgan (ikkalasi ham Kambodja yoshlar terma jamoasiga<ref>[https://www.uzdaily.uz/ru/molodezhnaia-sbornaia-uzbekistana-razgromila-kambodzhu/ Molodejnaya sbornaya Uzbekistana razgromila Kambodju]</ref>).
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* {{UzPFL player|664}}
* {{Soccerway|azizbek-tolqinbekov/882497}}
* [https://www.transfermarkt.com/azizbek-tulkinbekov/profil/spieler/1077648 Azizbek Toʻlqinbekov] Transfermarkt saytida
{{Bunyodkor futbol klubi tarkibi}}
{{Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha) 2023-yilgi jahon chempionati tarkibi}}
{{DEFAULTSORT:Toʻlqinbekov, Azizbek}}
[[Turkum:Toshkentda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Toshkentlik futbolchilar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Erkak futbol himoyachilari]]
[[Turkum:Bunyodkor klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston 21 yoshgacha boʻlgan terma jamoasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston yoshlar terma jamoasi futbolchilari]]
3wyvcyqupmrwgvyopdaic6tod1jbr2i
Ayse Bircan
0
1115216
6197725
6170814
2026-07-07T17:50:55Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197725
wikitext
text/x-wiki
{{Shaxsiyat bilgiqutisi
| ismi = Ayse Bircan
| tasvir =
| tasvir_eni =
| izoh =
| asl_ismi = <!-- bu parametrga faqat kishining ona tili lotin yozuviga asoslanmagan hollarda qiymat kiritilishi kerak (masalan, kirill, arab, xitoy yozuvlarida va h.k.). -->
| tavallud_paytidagi_ismi =
| tavallud_sanasi = {{birth year and age|1954}} <!-- {{tugʻilgan sanasi va yoshi|YYYY|OO|SS}}-->
| tavallud_joyi =Turkiya
| vafot_sanasi = <!-- {{vafot sanasi va yoshi|YYYY|OO|SS|YYYY|OO|SS}}-->
| vafot_joyi =
| fuqaroligi =
| taʼlimi =[[Istanbul Universiteti]]
| kasbi =faol fuqoro va yozuvchi
| dini =Turkiya
| faoliyat_yillari =
| asarlari =
| boʻyi =
| unvoni =
| turmush_oʻrtogʻi =
| bolalari =
| otasi =
| onasi =
| qarindoshlari =
| mukofotlari =
| veb-sayt = <!-- {{URL|sayt havolasi}}-->
| imzosi =
}}
'''Ayse Birjan''' (1954–yilda tugʻilgan) – turk faoli va yozuvchisi. Turkiyadagi yosh chap qanot tashkilotchisi sifatida u rasmiylar tomonidan nishonga olingan va Angliyaga qochib ketgan va u yerda uning faoliyati qochqinlar huquqlariga qaratilgan. Uning „Qora va turkcha“ inshosi 1992– yilda „Afrika qizlari“ antologiyasida uchraydi.
== Hayoti va faoliyati ==
Ayse Birjan 1954–yilda tugʻilgan<ref name=":0">{{Cite web|date=1992-10-09|title=ICA Talks {{!}} Tales of Travel, Daughters of Africa|url=https://sounds.bl.uk/Arts-literature-and-performance/ICA-talks/024M-C0095X0941XX-0100V0|access-date=2020-11-18|website=[[British Library]]|arxivsana=2021-04-17|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210417123251/https://sounds.bl.uk/Arts-literature-and-performance/ICA-talks/024M-C0095X0941XX-0100V0}}</ref><ref name=":1">{{Cite book|url=https://www.worldcat.org/oclc/32389942|title=The radicalism handbook : radical activists, groups, and movements of the twentieth century|date=1995|publisher=ABC-CLIO|last=Button|first= John|isbn=0-87436-838-3|location=Santa Barbara, Calif.|oclc=32389942}}</ref>. U Turkiyaning Istanbul shahrida oʻsgan<ref name=":2" />.
Uning katta bobosini Makkaga kelgan turk ziyoratchisi qul qilib sotib olib, uni Turkiyaga olib kelib, ozod qilib, asrab olib, oʻz farzandlaridan biri sifatida tarbiyalagan edi. Onasi qishlogʻidagi yagona qora tanli oiladan edi; unga oʻz qishlogʻidagi yagona qora tanli oiladan boʻlgan va unga uylanish uchun qochib ketgan bir kishi haqida aytilgan<ref name=":2">{{Cite book|last=Madden, Annette|url=https://www.worldcat.org/oclc/44713176|title=In her footsteps : 101 remarkable Black women from the Queen of Sheba to Queen Latifah|date=2000|publisher=Conari Press|isbn=1-57324-553-4|location=Berkeley, Calif.|oclc=44713176}}{{cite book|chapter-url=https://books.google.com/books?id=gt-e-5H9B7QC&dq=Ayse+Bircan&pg=PA56|title=In Her Footsteps|chapter=Ayse Bircan, Turkish Activist|pages=56–57|isbn=9781573245531 |last1=Madden |first1=Annette |date=January 2000 }}</ref>. Birjanning otasi oʻzini oʻzi tarbiyalagan va farzandlarini, jumladan, qizlarini ham ilm olishga undagan<ref name=":1" />.
1971–yilda u Istanbul universitetiga oʻqishga kirdi va u yerda sotsiologiya boʻyicha tahsil oldi. Biroq, oʻng qanot talabalar kafedrani egallaganidan keyin u oʻz ilmiy darajasini tugatmadi<ref name=":1" /><ref name=":2" />.
Talaba sifatida, Ayşe Bircan sotsialist siyosati va ayollar huquqlari faolligiga qoʻshildi. 1975-yilda u „Young Socialist“ gazetasining muharriri boʻldi. Shu yilning oʻzida, Beria Onger boshchiligidagi „İlerici Kadınlar Derneği“ (Progressiv Ayollar Tashkiloti)ni tashkil etishda yordam berdi<ref name=":2" />. Bircan ushbu tashkilotda Bursada faoliyat yuritdi, chunki bu yerda ayollar toʻqimachilik sanoatida koʻpchilikni tashkil etar edi<ref name=":3">{{Cite news|date=2007-08-26|title=Black and A Turk: Ayse Bircan, Part VII|work=Turkish Digest|issn=1554-8414}}</ref>.
U shuningdek, Turk Tinchlik Jamiyatining asoschisi edi<ref name=":1" /><ref name=":2" />.
== Hukumat repressiyasi va oʻz-oʻzini surgun qilish ==
Taraqqiyparvar ayollar tashkiloti toʻrt yillik faoliyatdan soʻng hukumat tomonidan taqiqlandi<ref name=":3" />. Birjanning oʻzi ham rasmiylar nishoniga aylandi va 1979–yilda u siyosiy faoliyati uchun sud qilindi va olti yillik qamoq jazosiga hukm qilindi. Buning oʻrniga u yashirinib ketdi, soxta identifikatorlardan foydalanib, tez-tez koʻchib yurdi<ref name=":1" /><ref name=":2" />.
1983–yilda dissidentlarga qarshi navbatdagi repressiya paytida u Angliyaga oʻz-oʻzini surgun qilish uchun qochib ketdi. Turkiya hukumatiga besh yillik bosimdan soʻnggina uning kichik oʻgʻliga Londonga qoʻshilishga ruxsat berildi<ref name=":1" /><ref name=":2" />.
Bircan Angliyaga joylashganidan keyin faolligini davom ettirdi, qochqinlar huquqlari va yordamiga murojaat qildi. U Londondagi Turklar jamiyati markazini tashkil etishga yordam berdi. U, shuningdek, Hackney qochqinlarni oʻqitish konsortsiumi va Imece ayollar markazi bilan ishlagan, shuningdek, Qochqin ayollar uyushmasi bilan taʼlim olish boʻyicha ishlagan<ref name=":2" /><ref>{{Cite web|date=2011–2012|title=Annual report 2011-12|url=https://imece.org.uk/wp-content/uploads/2015/01/ANnual-report-2011-2012.pdf|website=Imece Women's Centre}}</ref><ref>{{Cite web|title=Advice and Guidance on Education and Training|url=https://www.refugeewomen.org.uk/info/advice.htm|access-date=2020-11-19|website=Refugee Women's Association|arxivsana=2021-04-17|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210417123252/https://www.refugeewomen.org.uk/info/advice.htm}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Refugee Women's Association|date=2003|title=Empowering and Assisting Refugee Women|url=https://www.jstor.org/stable/1395998|journal=[[Feminist Review]]|volume=73|issue=73|pages=123–125|doi=10.1057/palgrave.fr.9400081|jstor=1395998|s2cid=189906814|issn=0141-7789}}</ref>.
U 1989–yilda Buyuk Britaniyadagi kollejga qaytganidan soʻng nihoyat sotsiologiya boʻyicha diplom olishga muvaffaq boʻldi<ref name=":1" /><ref name=":2" />.
Birjan jurnalist va yozuvchi sifatida ham ishlagan<ref name=":1" />. Uning „Qora va turkcha“ inshosi 1992–yilda Margaret Basbi tomonidan tahrirlangan „Afrika qizlari“ antologiyasida aks etgan<ref name=":0" /><ref>{{Cite book|url=https://www.worldcat.org/oclc/26935986|title=Daughters of Africa : an international anthology of words and writings by women of African descent from the ancient Egyptian to the present|date=1992|publisher=Jonathan Cape|editor-last=Busby|editor-first= Margaret|author-link=Margaret Busby|isbn=0-224-03592-4|location=London|oclc=26935986}}</ref><ref>{{Cite news|last=Dickson|first=E. Jane|date=1992-10-11|title=Testament of Truth|newspaper=[[The Times]]|location=London}}</ref>.
== Shaxsiy hayoti ==
1975–yilda u kurd faoliga turmushga chiqdi. Er-xotinning bitta oʻgʻli bor edi<ref name=":1" /><ref>{{Cite book|url=https://www.worldcat.org/oclc/165409714|title=The legacy of Efua Sutherland : Pan-African cultural activism|editor-last=Adams|editor-first= Anne V.|editor2=[[Esi Sutherland-Addy]]|year=2007|isbn=978-0-9547023-1-1|publisher=Ayebia Clarke|location=Banbury|oclc=165409714}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=B8ANAQAAMAAJ|title=Africa Forum Volumes I-II|publisher=Africa Leadership Forum|year=1991}}</ref>.
== Manbalar ==
{{Manbalar}}
5gtxwnco2fgxog6f2ukh46953j3kxnz
Az-Zahro al-Jadida
0
1115575
6197733
4717740
2026-07-07T18:16:22Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197733
wikitext
text/x-wiki
{{Orphan|date=avgust 2024}}
{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi = Az-Zahro al-Jadida
| mavqe = Mahalla
| mamlakat = Suriya
| mintaqa_turi = [[Suriya hududiy boʻlinishi|Muhofaza]]
| koʻrsatilgan mintaqa = [[Damashq muhofazasi|Damashq]]
| tuman_turi = Shahar
| koʻrsatilgan tuman = [[Damashq]]
| jamoat turi = [[Damashq munitsipalitetlari|Munitsipalitet]]
| jamoat = [[Al-Midan]]
| aholi = 24,863<ref name=damacen>{{Veb manbasi |sarlavha=Damascus governorate population 2004 census |url=http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB01-1-2004.htm |qaralgan sana=2024-06-10 |arxivsana=2026-01-29 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20260129043718/https://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB01-1-2004.htm }}</ref>
| sanalgan yil = 2004
}}
'''Az-Zahro al-Jadida''' [[Suriya]]ning [[Damashq]] shahridagi mahalla<ref>{{cite web |url=http://www.csmonitor.com/World/terrorism-security/2012/0716/Syria-war-deepens-Damascus-sees-worst-fighting-yet-video|title= Syria war deepens: Damascus sees worst fighting yet (+video)|author=Arthur Bright|date=16 July 2012|accessdate= 17 July 2012|work= [[The Christian Science Monitor]]|publisher=[[Christian Science Publishing Society]]}}</ref>. Mahalla [[Al-Midan]] munitsipaliteti hududida, Al-Midan mahallasidan sharqda joylashgan.
== Manbalar ==
{{Manbalar}}
[[Turkum:Damashq mahallalari]]
{{Suriya-geo-stub}}
2eetkgnoi90nyg92vu6qtcn2hsurviu
Atme
0
1116613
6197606
4515319
2026-07-07T12:52:25Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197606
wikitext
text/x-wiki
{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi = Atme
| asl nomi = اطمه
| mavqe = Shaharcha
| mamlakat = Suriya
| mintaqa_turi = [[Suriya hududiy boʻlinishi|Muhofaza]]
| koʻrsatilgan mintaqa = [[Idlib muhofazasi|Idlib]]
| tuman_turi = [[Suriya okruglari|Tuman]]
| koʻrsatilgan tuman = [[Harem okrugi]]
| jamoat turi = [[Nohiya|Kichik okrug]]
| jamoat = [[Ad-Dana nohiyasi|Ad-Dana]]
| aholi = 2,255<ref name="CBS"/>
| sanalgan yil = 2004
| vaqt mintaqasi = EET +2; +3
}}
'''Atme''' ({{lang-ar|اطمه|‘Aṭma}}, shuningdek '''Atma''', '''Atima''' shakllarida ham talaffuz qilinadi) [[Suriya]]ning shimoliy qismidagi shaharcha. Maʼmuriy jihatdan [[Idlib muhofazasi]] tarkibiga kiradi hamda [[Idlib]]dan shimolda va [[Turkiya]] bilan [[Suriya — Turkiya chegarasi|chegara]]ning sharqida joylashgan<ref>{{Veb manbasi|date=2013-01-31|title=Syrians flee to Atme to escape conflict in their towns|url=https://english.alarabiya.net/News/2013/03/11/Syrians-flee-to-Atme-to-escape-conflict-in-their-towns-|access-date=2022-02-04|website=Al Arabiya English|language=en|archive-date=2022-02-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20220204141456/https://english.alarabiya.net/News/2013/03/11/Syrians-flee-to-Atme-to-escape-conflict-in-their-towns-|url-status=live}}</ref>. Shaharcha Dayr Ballutning janubi-sharqida, [[Jindires]]ning janubida, [[Qah]]ning shimoli-gʻarbiy qismida, [[Sarmada]] va [[Ad-Dana (Suriya)|ad-Dana]]ning shimolida joylashgan. Suriya [[Markaziy Statistika Byurosi (Suriya)|Markaziy Statistika Byurosi]] (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Atme aholisi 2,255 kishini tashkil qilgan<ref name="CBS">[http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB07-15-2004.htm General Census of Population and Housing 2004] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20130313045851/http://www.cbssyr.org/new |date=2013-03-13 }}. [[Central Bureau of Statistics (Syria)|Syria Central Bureau of Statistics]] (CBS). Idlib Governorate. {{in lang|ar}}</ref>.
== Tarixi ==
Zaytun daraxti lageri [[Suriya fuqarolar urushi]] paytida paydo boʻlgan qochqinlar lageridir. [[Bianet]] maʼlumotlariga koʻra, lagerdagi chodirlarda 80 mingga yaqin odam yashaydi<ref>{{Veb manbasi|title=Bomb Attack on Atme Camp|url=https://m.bianet.org/bianet/human-rights/179351-bomb-attack-on-atme-camp|website=[[Bianet]]}}</ref>. 2013-yil oktabr oyidan Turkiyaga oʻta olmagan ichki koʻchirilgan suriyaliklar zaytun daraxtlari orasiga joylasha boshlagan. 2019-yildagi [[Shimoli-gʻarbiy Suriya hujumi (2019-yil aprel — avgust)|Suriya hujumi]] natijasida qochqinlarning yangi toʻlqini paydo boʻlgan<ref>{{Veb manbasi|title=Tent cities in northern Syria's Idlib overcrowded|url=https://www.aa.com.tr/en/middle-east/tent-cities-in-northern-syrias-idlib-overcrowded/1700944|access-date=2022-02-13|website=www.aa.com.tr}}</ref><ref>{{Veb manbasi|title=Syrians destitute under olive trees after days of bombing {{!}}|url=https://thearabweekly.com/syrians-destitute-under-olive-trees-after-days-bombing|access-date=2022-02-13|website=AW|language=en}}</ref>. Atme shahridagi 150 yoshli [[Eman (daraxt)|eman]] daraxti [[IShID]] a’zolari tomonidan 2013-yil noyabrida kesilgan. Jangarilar mahalliy aholini [[Islomda xudo|Xudo]] oʻrniga daraxtni hurmat qilishda ayblagan<ref>{{veb manbasi|url=http://www.lorientlejour.com/article/844080/un-chene-vieux-de-150-ans-derniere-victime-del-qaeda-en-syrie.html|title=Un chêne vieux de 150 ans, dernière victime d'el-Qaëda en Syrie|publisher=L'Orient le Jour|date=23 November 2013|access-date=24 November 2013|archive-date=2 December 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131202231349/http://www.lorientlejour.com/article/844080/un-chene-vieux-de-150-ans-derniere-victime-del-qaeda-en-syrie.html|url-status=live}}</ref>. Shaharcha [[Tahrir ash-Shom]] guruhi nazorati ostida qolmoqda.
[[Fayl:Al-Qurayshi compound pre-op.jpg|thumb|Atmedagi Qurayshiy majmuasi]]
IShID yetakchisi [[Abu Ibrohim al-Hoshimiy al-Qurayshiy|Abu Ibrohim al-Qurayshiy]] 2022-yil 3-fevral kuni [[AQSh maxsus operatsiyalar kuchlari|AQSh maxsus kuchlari]] Atme shahridagi uyga uyushtirgan reyd chogʻida oʻz joniga qasd qilgan<ref>{{Yangiliklar manbasi|last1=Schmitt|first1=Eric|last2=Hubbard|first2=Ben|date=2022-02-03|title=Live Updates: Pentagon Leaders Speak After ISIS Leader's Death|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/live/2022/02/03/world/us-raid-syria-isis|access-date=2022-02-03|issn=0362-4331|archive-date=2022-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20220203131343/https://www.nytimes.com/live/2022/02/03/world/us-raid-syria-isis|url-status=live}}</ref>. [[Suriya Inson huquqlari observatoriyasi]] maʼlumotlariga koʻra, reyd paytida yana oʻn uch kishi, jumladan, yetti nafar tinch fuqaro halok boʻlgan. Bu holatni ommaviy axborot vositalari operatsiyaning shiddatliligi tufayli deya qayd etgan<ref>{{Veb manbasi|date=2022-02-03|title=13 killed in rare NW Syria raid by US special forces|url=https://www.france24.com/en/live-news/20220203-13-killed-in-rare-nw-syria-raid-by-us-special-forces|access-date=2022-02-04|website=France 24|language=en|archive-date=2022-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20220203145839/https://www.france24.com/en/live-news/20220203-13-killed-in-rare-nw-syria-raid-by-us-special-forces|url-status=live}}</ref>.
Mahalliy aholining koʻpchiligi shaharda Qurayshiyning borligi, ayniqsa uning uy egasi boʻlgani hamda uyning ijarachisi IShID rahbari ekanidan bexabar ekani sababli „hayratda“ qolishgan<ref>{{Veb manbasi|date=2022-02-03|title=Syrian townfolk shocked that IS leader was a neighbour|url=https://www.france24.com/en/live-news/20220203-syrian-townfolk-shocked-that-is-leader-was-a-neighbour|access-date=2022-02-04|website=France 24|language=en|archive-date=2022-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20220203191044/https://www.france24.com/en/live-news/20220203-syrian-townfolk-shocked-that-is-leader-was-a-neighbour|url-status=live}}</ref>.
2023-yil fevral oyida shahar [[Turkiya—Suriya zilzilasi]]dan aziyat chekib, zilzila kamida 11 kishining oʻlimiga sabab boʻlgan.
== Manbalar ==
{{Manbalar}}
[[Turkum:Harem okrugi aholi punktlari]]
[[Turkum:Idlib muhofazasi aholi punktlari]]
[[Turkum:Suriya aholi punktlari]]
{{Suriya-geo-stub}}
n9urwh7igmix7rlcwr1hwbppjjqidkw
Ayn ash-Sharqiya
0
1116618
6197723
4717699
2026-07-07T17:25:46Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197723
wikitext
text/x-wiki
{{Orphan|date=avgust 2024}}
{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi = Ayn ash-Sharqiya
| asl nomi = عين الشرقية
| mavqe = Shaharcha
| mamlakat = Suriya
| mintaqa_turi = [[Suriya hududiy boʻlinishi|Muhofaza]]
| koʻrsatilgan mintaqa = [[Loziqiya muhofazasi|Deir ez-Zor]]
| tuman_turi = [[Suriya okruglari|Tuman]]
| koʻrsatilgan tuman = [[Jable okrugi]]
| jamoat turi = [[Nohiya|Kichik okrug]]
| jamoat = Ayn ash-Sharqiya
| aholi = 2,359<ref name="CBS"/>
| sanalgan yil = 2004
| vaqt mintaqasi = EET +2; +3
}}
'''Ayn ash-Sharqiya''' ({{lang-ar|عين الشرقية}}, shuningdek '''Ain esh-Sharqiye''' deb talaffuz qilinadi) shimoli-gʻarbiy [[Suriya]]dagi shaharcha. Maʼmuriy jihatdan [[Loziqiya muhofazasi]]ning [[Jable okrugi]] tarkibiga kiradi. [[Loziqiya]]ning janubi-sharqida joylashgan. Shimoli-gʻarbda [[Siyano]], shimolda [[Zama (Suriya)|Zama]], shimoli-sharqda [[Ayn al-Kurum]], sharqda [[Beit Yashout]], janubi-sharqda [[Nahr al-Bared]], janubda [[Daliya]], janubi-gʻarbda [[Dveir Baabda]], [[Baniyas]] va [[Arab al-Mulk]] joylashgan. Suriya [[Markaziy Statistika Byurosi (Suriya)|Markaziy Statistika Byurosi]] (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Ayn ash-Sharqiya aholisi 2,359 kishini tashkil qilgan. Shaharcha 2004-yilda 16,800 nafar aholidan iborat 22 ta aholi punktini oʻz ichiga olgan ''[[nohiya]]ning'' („kichik okrug“) maʼmuriy markazi hisoblanadi<ref name="CBS">[http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB06-9-2004.htm General Census of Population and Housing 2004] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200110205642/http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB06-9-2004.htm |date=2020-01-10 }}. [[Central Bureau of Statistics (Syria)|Syria Central Bureau of Statistics]] (CBS). Latakia Governorate. {{in lang|ar}}</ref>. Aholi milliy tarkibida [[nusayriylar]] ustuvorlik qiladi<ref name="Balanche">{{kitob manbasi|first=Fabrice|last=Balanche|title=La région alaouite et le pouvoir syrien|url=http://tel.archives-ouvertes.fr/docs/00/06/30/97/PDF/Les_Alaouites_l_espace_et_le_pouvoir.pdf|publisher=Karthala Editions|year=2006|isbn=2845868189|language=French|author-link=Fabrice Balanche}}</ref>.
== Manbalar ==
{{Manbalar}}
[[Turkum:Jable okrugi aholi punktlari]]
[[Turkum:Loziqiya muhofazasi aholi punktlari]]
[[Turkum:Suriya aholi punktlari]]
[[Turkum:Suriyadagi shaharchalar]]
[[Turkum:Suriyadagi alaviy jamiyatlari]]
{{Suriya-geo-stub}}
8ffb5vcxdmv2mdd1p27uffkwvqh1z0b
Baramke
0
1116668
6197813
4718838
2026-07-08T00:18:41Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197813
wikitext
text/x-wiki
{{Orphan|date=avgust 2024}}
{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi = Baramke
| asl nomi = البرامكة
| mavqe = Mahalla
| mamlakat = Suriya
| mintaqa_turi = Muhofaza
| koʻrsatilgan mintaqa = [[Damashq muhofazasi]]
| tuman_turi = Nohiya
| koʻrsatilgan tuman = [[Damashq tumani]]
| jamoat turi = [[Damashq munitsipalitetlari|Munitsipalitet]]
| jamoat = [[Qanavat (Damashq)|Qanavat]]
| aholi = 14,969
| sanalgan yil = 2004
}}
'''Baramke''' ({{lang-ar|البرامكة}}), [[Barmakiylar]] nomi bilan atalgan mazkur mahalla va tuman [[Suriya]] poytaxti [[Damashq]]dagi [[Qanavat (Damshq)|Qanavat]] munitsipaliteti tarkibiga kiradi. 2004-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, mahalla aholisi 14,969 kishini tashkil qilgan<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Damascus Governorate Population 2004 Census |url=http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB01-1-2004.htm |qaralgan sana=2012-08-01 |arxivsana=2026-01-29 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20260129043718/https://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB01-1-2004.htm }}</ref>. Mahalla 19-asr oxirlarida, [[Usmoniylar imperiyasi|Usmoniylar]] hukmronligi davrida tashkil etilgan<ref>{{cite book|title=The Empire in the City: Arab Provincial Capitals in the Late Ottoman Empire|editor1-last=Hanssen|editor1-first=Jenns|editor2-last=Philipp|editor2-first=Thomas|editor3-last=Weber|editor3-first=Stefan|url=https://books.google.com/books?id=ZFNtAAAAMAAJ&q=%22were+settled+and+whole+quarters%22|date=2002|publisher=Ergon in Kommission|isbn=9783935556897 }}</ref>. 1890-yillarda Baramkehda harbiy oʻrta maktab tashkil etilgan<ref>{{cite book|last1=Chalcraft|first1=John|title=Popular Politics in the Making of the Modern Middle East|date=2016|publisher=Cambridge University Press|page=226|isbn=9781107007505 |url=https://books.google.com/books?id=JhW8CwAAQBAJ&pg=PA226}}</ref>. Tumanda [[Damashq universiteti]] kampusi joylashgan.
== Manbalar ==
{{Manbalar}}
[[Turkum:Damashq mahallalari]]
{{Suriya-geo-stub}}
7jp38z5cw527f13vpl3gtd6zdt0mrv1
Barze (Suriya)
0
1116675
6197819
4720024
2026-07-08T01:31:11Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197819
wikitext
text/x-wiki
{{Orphan|date=avgust 2024}}
{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi = Barze
| asl nomi = بَرْزَة
| mavqe = Munitsipalitet
| tasvir = Barzehfromqasium.jpg
| izoh = [[Qasioun togʻi]]dan Barzening koʻrinishi
| koʻrsatilgan mamlakat= {{flag|Suriya}}
| mintaqa_turi = [[Suriya hududiy boʻlinishi|Muhofaza]]
| koʻrsatilgan mintaqa = [[Damashq muhofazasi|Damashq]]
| tuman_turi = Shahar
| koʻrsatilgan tuman = [[Damashq]]
| aholi = 47,339<ref name=dampop/>
| sanalgan yil = 2004
| vaqt mintaqasi = EET +2; +3
| mamlakat = Suriya
}}
'''Barze''' yoki '''Barza''' ({{lang-ar|بَرْزَة}}) [[Suriya]] poxtaxti [[Damashq]]ning shimoliy qismidagi [[Damashq munitsipalitetlari|munitsipalitet]] va mahalla<ref>{{veb manbasi|url=https://www.reuters.com/article/us-syria-crisis-damascus-idUSBRE86H0BI20120718|title=Battles break out near Syrian presidential palace|author=Khaled Yacoub Oweis|date=18 July 2012|access-date=19 July 2012|work=[[Reuters]]|archive-date=24 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924165501/http://www.reuters.com/article/2012/07/18/us-syria-crisis-damascus-idUSBRE86H0BI20120718|url-status=live}}</ref>. Suriya [[Markaziy Statistika Byurosi (Suriya)|Markaziy Statistika Byurosi]] (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Barze aholisi 47,339 kishini tashkil qilgan<ref name=dampop>{{Veb manbasi |sarlavha=Damascus city population |url=http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB01-1-2004.htm |qaralgan sana=2012-08-01 |arxivsana=2026-01-29 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20260129043718/https://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB01-1-2004.htm }}</ref>.
== Manbalar ==
{{Manbalar}}
{{Portal|Osiyo}}
[[Turkum:Damashq mahallalari]]
[[Turkum:Damashq muhofazasi aholi punktlari]]
[[Turkum:Suriya aholi punktlari]]
{{Suriya-geo-stub}}
mdji8mx9m2s1vt063ffygcwypxtcssa
Atom energiyasi agentligi
0
1117196
6197617
6163418
2026-07-07T12:56:07Z
InternetArchiveBot
58913
3 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197617
wikitext
text/x-wiki
{{Tashkilot bilgiqutisi
| Tashkilot logosi =
| logo = Logo Uzatom.png
| nomi = Atom energiyasi agentligi
| logo_caption = Uz Atom agentligi logotipi
| tasvir = Здания узатом.png
| tasvir_tagyozuvi =
| tasvir2 =
| tasvir2_tagyozuvi =
| tasvir3 =
| tasvir3_tagyozuvi =
| qisqartma =
| turi = Agentlik
| sanoat =
| shiori =
| maqomi = Amalda
| maqsadi =
| ishga_tushgan_sanasi = {{start date and age|2018|07|19}}
| tan_olingan_yili =
| tugatilgan =
| tugatilish_sababi =
| joylashuvi = [[Toshkent shahri]], [[Mirobod tumani]], [[Oybek koʻchasi (Toshkent)|Oybek koʻchasi]], 26-uy
| hududiy_hizmati = {{UZB}}
| asoschilari =
| prezident =
| direktori = [[Azim Ahmadxo‘jayev]]
| bosh_kotib =
| xoʻjayinlar =
| yetakchi_sarlavha =
| yetakchi_nomi =
| yetakchi_sarlavha2 =
| yetakchi_nomi2 =
| yetakchi_sarlavha3 =
| yetakchi_nomi3 =
| bosh_mahkamasi =
| daromad =
| aylanma_daromad =
| operatsion_foyda =
| toza_foyda =
| boyligi =
| byudjet =
| IITKI =
| ishchilar_soni =
| koʻngilli_xizmatkorlar =
| mijozlar_soni =
| aʼzolari =
| oʻziga_tegishli_tashkilotlar =
| vebsayti = {{URL|gov.uz/uzatom}}
| xaritada =
}}
'''Atom energiyasi agentligi („Oʻzatom“ agentligi yoki Oʻzatom)''' ({{lang-en|Atomic Energy Agency under the Cabinet of Ministers of the Republic of Uzbekistan}}) – atom energiyasidan tinchlik maqsadlarida foydalanish sohasida yagona davlat siyosatini ishlab chiqish va amalga oshirish uchun mas’ul boʻlgan Oʻzbekiston ijro etuvchi hokimiyat organi<ref>{{Veb manbasi |url=https://lex.uz/docs/-3829109 |sarlavha=Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni, 19.07.2018 yildagi PF-5484-son}}</ref>.
== Tashkil etilishi ==
Agentlik 2018-yil iyul oyida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmoni bilan tashkil etilgan boʻlib, dastlab [[O‘zbekiston Respublikasi Energetika vazirligi|Energetika]] vazirligi tuzilmasida boʻlgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://lex.uz/ru/docs/-6937306 |sarlavha=Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qarori, 24.05.2024 yildagi PQ-188-son}}</ref>. 2024-yilda Atom energiyasi agentligi sifatida qayta tashkil etilib, [[Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi|Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi]] huzuriga oʻtkazilgan. Agentlik direktori [[Azim Ahmadxo‘jayev|Azim Axmedxoʻjayev]]<ref>{{Veb manbasi |url=https://kun.uz/news/2024/03/29/atom-energetikasini-rivojlantirish-agentligiga-direktor-tayinlandi |sarlavha=Atom energetikasini rivojlantirish agentligiga direktor tayinlandi}}</ref>.
== Oʻzbekiston atom energetikasi tarixi ==
[[Oʻzbekiston]] atom energetikasi tarixi [[XX asr]]ning oʻrtalarida, yadro texnologiyalari energetika va sanoat vazifalarini hal qilishda muhim vositaga aylangan davrdan boshlanadi.
1950-60-yillarda Oʻzbekistonda [[atom fizikasi]]ning ilmiy bazasi shakllanadi. 1956-yilda Toshkentda [[Yadro fizikasi instituti]] tashkil etildi, u yerda olimlar yadroviy materiallar va radiatsion kimyoni oʻrganishni boshladilar.
Bir necha yil oldin, 1952-yilda [[Qizilqum]] shimolida geologlar [[Markaziy Osiyo]]dagi eng yirik [[Uran (kimyoviy unsur)|uran]] konlaridan biri – Qizilqumdagi konni topdilar. Bu Navoiy kon-metallurgiya kombinatining tashkil etilishiga asos boʻldi va bepoyon choʻlning boy yer osti boyliklarini sanoat yoʻli bilan oʻzlashtirishni boshlab berdi<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.ngmk.uz/uz/company/history/ |sarlavha=Navoiy kon metallurgiya kombinati}}</ref>.
1958-yilda birinchi marta tabiiy uran qazib olina boshlandi. 1960-yillarda Uchquduq konida rudalardan uranni ajratib olish texnologiyasini yarim sanoat usulida sinash boshlandi. 1964-yilda gidrometallurgiya zavodida uran oksidini sanoat miqyosida ishlab chiqarish yoʻlga qoʻyildi. Foydali qazilmalarni qazib olish kon usuli bilan amalga oshirildi. Bularning barchasi Oʻzbekistonga uran ishlab chiqarish boʻyicha yetakchi davlatlardan biriga aylanish imkonini berdi.
1959-yil 10-sentabrda Oʻzbekistonda birinchi tadqiqot yadroviy reaktori ishga tushirilgach, atom energetikasida qatʼiy qadamlar qoʻyildi, bu yadroviy fan va texnologiyalarni rivojlantirishda muhim qadam boʻldi. Bu Oʻrta Osiyoda quvvati 2 MVt boʻlgan birinchi VVR-SM tadqiqot reaktori boʻlib, modernizatsiyadan soʻng 10 MVt quvvatga yetdi. Reaktor ishga tushirilganidan 60 yildan koʻproq vaqt oʻtgach, u ishlashda davom etmoqda. Reaktorda bugungi kunda 15 ta radioizotop ishlab chiqarilmoqda. Ular asosida 40 dan ortiq farmatsevtik preparatlar ishlab chiqarilmoqda. Bu yerda dunyodagi yod-125 hajmining 80 foizi ishlab chiqariladi. Farmatsevtika mahsulotlari 15 mamlakatga eksport qilinadi, minerallar, qimmatbaho va yarim qimmatbaho toshlar nurlantiriladi. Institut — O‘zbekistonda tibbiyot buyumlarini radiatsiyaviy sterilizatsiya qilish bo‘yicha yagona maskan hisoblanadi. Buning uchun elektronlar tezlatgichi va kobalt-60 asosidagi gamma-qurilmadan foydalaniladi. O‘tgan yillar davomida reaktorda birorta ham avariya holati kuzatilmagan<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.inp.uz/ru/directors |sarlavha=Yadro fizikasi instituti |qaralgan sana=2026-02-18 |arxivsana=2026-01-22 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20260122105924/https://www.inp.uz/ru/directors }}</ref>.
== Vazifalari ==
* Atom energiyasidan foydalanish sohasidagi davlat strategiyalarini va boshqa dasturlarni ishlab chiqish hamda amalga oshirish<ref>{{Veb manbasi |url=https://review.uz/uz/post/atomnaya-energetika-i-prioritetne-zadachi |sarlavha=Review.uz}}</ref>;
* Sohada faoliyat yuritayotgan barcha davlat organlari va tashkilotlari faoliyatini muvofiqlashtirish<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.gazeta.uz/uz/2025/08/20/atom-energy/ |sarlavha=Gazeta.uz}}</ref>;
* Atom energiyasidan foydalanishning yadroviy obyektlarni loyihalashtirish va qurishdan boshlab radioaktiv chiqindilar bilan bog‘liq ishlarni amalga oshirishgacha bo‘lgan barcha jihatlarini tartibga soluvchi normativ-huquqiy bazani ishlab chiqish va joriy etish<ref>{{Veb manbasi |url=https://sputniknews.uz/20250108/ozatom-ozbekiston-yadro-yoqilgi-boshqarish-strategiya-47480194.html |sarlavha=Sputniknews.uz}}</ref>;
* Obyektlarning jismoniy himoya qilinishini ta’minlash hamda yadroviy materiallar va texnologiyalar tarqalib ketmasligining oldini olish<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.gazeta.uz/uz/2025/03/24/uzatom/ |sarlavha=Gazeta.uz}}</ref>;
* Ilmiy tadqiqotlarni rivojlantirish va innovatsion texnologiyalarni joriy etish<ref>{{Veb manbasi |url=https://sputniknews.uz/20230601/ozbekiston-yadro-fizika-yadro-reaktori-tadqiqot-35584619.html |sarlavha=Sputniknews.uz}}</ref>;
* Radiatsiyaviy va yadroviy xavfsizlik tizimini yaratish va takomillashtirish, shu jumladan radiatsiyaviy vaziyatni monitoring qilish va avariya holatlarida javob qaytarish<ref>{{Veb manbasi |url=https://sputniknews.uz/20251008/aes-baholash-standart-52549512.html |sarlavha=Sputniknews.uz}}</ref>;
* Yuqori malakali kadrlarni tayyorlash va qayta tayyorlash<ref>{{Veb manbasi |url=https://kun.uz/kr/68594912 |sarlavha=Kun.uz}}</ref>;
* Faol xalqaro hamkorlik va xalqaro majburiyatlarni bajarish<ref>{{Veb manbasi |url=https://daryo.uz/uz/2025/09/27/ozbekiston-yadroviy-zarar-uchun-fuqarolik-javobgarligi-togrisidagi-konvensiyasiga-qoshildi/ |sarlavha=Daryo.uz}}</ref>.
* "O‘zatom" agentligi yadroviy materiallar, ishlatilgan yadroviy yoqilg‘i va radioaktiv chiqindilar hayotiy siklining barcha bosqichlari ustidan qat’iy nazoratni amalga oshiradi, bosh tashkilotlarni belgilaydi, idoraviy mansub obyektlarda yong‘in xavfsizligi uchun javob beradi, ichki va tashqi avariya rejalarini ishlab chiqish va amalga oshirishda ishtirok etadi<ref>{{Veb manbasi |url=https://gov.uz/oz/uzatom/pages/about |sarlavha=Gov.uz}}</ref>. Agentlikning tashkiliy tuzilmasiga quyidagilar kiradi: “Atom elektr stansiyasi qurilishi direksiyasi” DK<ref>{{Veb manbasi |url=https://gov.uz/oz/uzatom/departments/subordinate?active=5391 |sarlavha=Gov.uz}}</ref>, Toshkent shahridagi “MMFI” milliy tadqiqot yadro universiteti filiali<ref>{{Veb manbasi |url=https://tashkent.mephi.uz/ |sarlavha=Tashkent.mephi.uz |qaralgan sana=2026-03-11 |arxivsana=2026-04-13 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20260413041801/https://tashkent.mephi.uz/ }}</ref>.
== Xalqaro konvensiyalardagi ishtirok ==
2025-yil 26-sentabrda O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev “Yadroviy zarar uchun fuqarolik javobgarligi to‘g‘risidagi Vena konvensiyasiga (Vena, 1963-yil 21-may) O‘zbekiston Respublikasining qo‘shilishi haqida”gi qonunni [https://lex.uz/docs/-7743852 imzoladi.] Ushbu qaror O‘zbekistonning xalqaro atom energetikasi huquqiy tizimiga integratsiyalashuvi uchun muhim qadam bo‘lib, hodisalar sodir bo‘lganda yetkazilgan zararni qoplashning aniq qoidalarini belgilab berdi.<ref>{{Veb manbasi |url=https://dunyo.info/uz/sotrudnichestvo/uzbekistan-rasshiryaet-uchastie-v-mezhdunarodno-pravovoy-sisteme-yadernoy-bezopasnosti |sarlavha=O'zbekiston Vena konvensiyasiga qo'shilish haqidagi hujjatni topshirdi}}</ref>
== O‘zbekiston atom energetikasi asoschilari ==
Yadro fizikasi institutining tashkil etilishi va rivojlanishida unutilmas sahifalar yaratgan akademiklar Ubay Oripov, Sodiq Azimov, Sergey Starodubsev, Ulug‘ G‘ulomov, Po‘lat Habibullayev, Mahamadjon Yunusov, Behzod Yo‘ldoshev, Umar Solihboyevlarni haqli ravishda O‘zbekiston atom energetikasi otasi deb atash mumkin. Institutning zamonaviy tarixi yarim asrdan ko‘proq vaqtini ilm-fanga bag‘ishlagan akademik Behzod Yo‘ldoshev va uning shogirdi, O‘zbekiston atom energetikasini rivojlantirishni munosib davom ettirayotgan akademik Ilhom Sodiqov nomi bilan [https://www.inp.uz/ru/directors bog‘liq.] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20260122105924/https://www.inp.uz/ru/directors |date=2026-01-22 }}<ref>{{Veb manbasi |url=https://inp.uz/uz/about/institute/uz?language_content_entity=uz |sarlavha=O'zR FA Yadro fizikasi instituti}}</ref>
{| class="wikitable"
|+O‘zbekiston Fanlar akademiyasi Yadro fizikasi instituti [https://inp.uz/uz/directors/uz direktorlari]
!Ismi-sharifi
!Yashab o‘tgan yillari
!Ilmiy faoliyati va yutuqlari
|-
|'''[[Ubay Orifov|Oripov Ubay Orifovich]]'''
|'''1909 - 1976 yy. Qo‘qonda tug‘ilgan'''
|1931-yilda Samarqanddagi O‘zbekiston davlat pedagogika akademiyasini tamomlagan. 1956-1962-yillarda — O‘zSSR FA Yadro fizikasi instituti direktori. 1959-yilda uning rahbarligida institutda yadro reaktori ishga tushirilgan. Reaktorda yadrolarning bo‘linish fizikasi laboratoriyasini boshqargan va tajribalarda ishtirok etgan. Hozirgi kungacha foydalanib kelinayotgan reaktor kanalida yadrolar bo‘linishining sekinlashtirilmagan mahsulotlarini magnitli separatorining original g‘oyasini taklif qilgan va amalga oshirgan.
|-
|'''[[Sodiq Azimov|Azimov Sodiq Azimovich]]'''
|'''1914 - 1988 yy. Toshkentda tug‘ilgan'''
|1940-yilda O‘rta Osiyo davlat universitetini tamomlagan. 1962-1966-yillarda O‘zSSR FA Yadro fizikasi institutini boshqargan. 1954-yilda uning tashabbusi bilan ToshDU qoshida yadro fizikasi va kosmik nurlar kafedrasi tashkil etildi va u umrining so‘nggiga qadar kafedra mudiri sifatida faoliyat olib bordi. Olim YaFIda yuqori energiyalar fizikasi bo‘limini yaratdi. Azimov davrida Qumbel dovonidagi katta Qumbel qurilmasining qurilish va ishga tushirish ishlari yakunlandi, siklotron, neytron generatori, geliy ishlab chiqarish korpusi ishga tushirildi.
|-
|'''[[Sergey Starodubsev|Starodubsev Sergey Vasilevich]]'''
|'''1914-1967 yy. Ashxobodda tug‘ilgan'''
|1935-yilda Leningrad davlat universitetini tamomlab, Toshkentga qaytdi va fizika fakultetining assistenti bo‘ldi. 1966-1967-yillarda O‘zSSR FA Yadro fizikasi institutiga rahbarlik qilgan. 1956-yilda O‘zSSR FA akademigi va vitse-prezidenti etib saylangan. Yadro fizikasi institutida (YaFI) yadro va radiatsiya fizikasi bo‘limini boshqargan. Ubay Oripov va Sodiq Azimov bilan birgalikda yadro reaktorini yaratishda, yadro reaktori, siklotron, tezlatkichlar, gamma-nurlar qurilmalarida uning ilmiy yo‘nalishlari va tadqiqotlarini belgilashda hal qiluvchi rol o‘ynagan.
|-
|'''[[Ulugʻ Gʻulomov|G‘ulomov Ulug‘ G‘ofurovich]]'''
|'''1933 - 1990 yy. Toshkentda tug‘ilgan'''
|1955-yilda O‘rta Osiyo davlat universitetining fizika-matematika fakultetini tamomlagan. 1989-yildan to 1990-yil vafotigacha O‘zSSR FA Yadro fizikasi institutiga rahbarlik qilgan. O‘zbekistonda relyativistik yadro fizikasi sohasida ilmiy maktabga asos solgan, shuningdek, amaliy yadro fizikasi sohasiga katta hissa qo‘shgan. Uning rahbarligida 1967-yilda O‘zbekistonda birinchi marta maxsus mahsulotlarni resurs sinovlari bo‘yicha reaktor ichidagi tadqiqotlar boshlandi. G‘ulomov davrida 2 megavattli reaktor 10 MVt quvvatga chiqarildi.
|-
|'''[[Poʻlat Habibullayev|Habibullayev Po‘lat Qirg‘izboyevich]]'''
|'''1936 - 2010 yy. Andijon viloyatida tug‘ilgan'''
|1960-yilda O‘rta Osiyo davlat universitetini tamomlagan. 1978-1988-yillarda O‘zSSR FA Yadro fizikasi institutiga rahbarlik qilgan. Yangi ilmiy yo‘nalishlarning asoschisi: yumshoq muhitlar va superion o‘tkazgichlar fizikasi, bu yerda holatning mezoskopikligi va klaster hosil bo‘lishi muhim ahamiyat kasb etadi. Olim radioaktiv izotoplarni (fosfor-32 va fosfor-33) ishlab chiqarish va qo‘llash yo‘nalishlarini rivojlantirdi, yuqumli kasalliklarga tashxis qo‘yish uchun texnologiya taklif qildi va preparatlar ishlab chiqargan.
|-
|'''[[Muhammadjon Yunusov|Yunusov Mahamadjon Sobirovich]]'''
|'''1932 - 2002 yy. Jalolobod (Qirg‘iziston) shahrida tug‘ilgan'''
|1950-yilda Oʻrta Osiyo Davlat universiteti (Toshkent shahri) fizika-matematika fakulteti talabasi, S.A.Azimovning kosmik nurlarni o‘rganish bo‘yicha Pomir ekspeditsiyasi (1954) ishtirokchisi bo‘lgan. Akademikning ilmiy faoliyati singuvchi nurlar ta’sirida legirlangan yarimo‘tkazgichlar, ular asosidagi asboblar va tuzilmalardagi elektr hodisalari va elektron jarayonlarni o‘rganishga bag‘ishlangan. Yunusov va uning shogirdlari tomonidan noyob nozik tajribalar o‘tkazilgan bo‘lib, ular yarimo‘tkazgichlarda kirishma atomlarining radiatsion rag‘batlantirilgan diffuziyasini bir qiymatli aniqlash va bu ta’sir asosida yarimo‘tkazgichli asboblarning parametrlarini takomillashtirish texnologiyasini ishlab chiqish imkonini berdi.
|-
|'''[[Behzod Yoʻldoshev|Yo‘ldoshev Behzod Sodiqovich]]'''
|'''1945-2024 yy. Toshkentda tug‘ilgan'''
|1968-yilda Toshkent davlat universitetining fizika fakultetini tamomlagan. 1990-2006-yillarda, so‘ngra 2017-2023-yillarda O‘zR FA Yadro fizikasi institutiga rahbarlik qilgan. Birinchi marta adron materiyasining yangi turi – tor dibarion rezonanslari mavjudligi haqida eksperimental ko‘rsatmalarni oldi va talqin qildi, yadro ichidagi materiyaning mahalliy xususiyatlari mavjudligi effektini aniqladi. Yo‘ldoshev tashabbusi bilan radioizotop va boshqa ilmtalab mahsulotlar eksporti sezilarli darajada kengaytirildi, bu esa respublikaga va institutga katta mablag‘ tushishini ta’minladi.
|-
|'''Salixbayev Umar Sagitovich'''
|'''1951 y.t. Samarqand viloyatida tug‘ilgan'''
|1973-yilda Samarqand davlat universitetining fizika fakultetini tamomlagan. O‘zR FA Yadro fizikasi institutiga 2006-2016 yillarda rahbarlik qilgan. Uning rahbarligida reaktor faol zonasining uch o‘lchovli modeli ishlab chiqildi, bu esa birinchi marta bunday turdagi reaktorlar uchun uni past boyitilgan yadro yoqilg‘isidan foydalanishga o‘tkazish imkonini berdi. Shuningdek, sanoatda foydalanish uchun yuqori solishtirma faollikka ega bo‘lgan iridiy-192 olish texnologiyasi ishlab chiqilgan. Mamlakat bojxona postlarida radiatsiyaviy monitoring tizimlari yaratildi va muvaffaqiyatli rivojlanmoqda.
|-
|'''[[:ru:Садиков,_Илхам_Исмаилович|Sodiqov Ilhom Ismoilovich]]'''
|'''1964 y.t.''' '''Qo‘qonda tug‘ilgan'''
|1986-yilda ToshDUning kimyo fakultetini imtiyozli diplom bilan tamomlagan. Sodiqov 2020-yil 11-fevraldan buyon Yadro fizikasi instituti direktori lavozimida ishlab kelmoqda. Ilmiy faoliyatini 1986-yilda Yadro fizikasi institutida toza va o‘ta toza moddalarning mikroaralashmalar tarkibini radiokimyoviy neytron-aktivatsion tahlil (RNA) usullarini ishlab chiqishdan boshlagan. Murakkab tarkibli yuqori radioaktiv moddalar, o‘ta toza yarimo‘tkazgich materiallar, makro- va mikrokomponentlarni radiokimyoviy ajratish bilan metallar va qotishmalarning 40 dan ortiq RNA usullarini yaratgan. U elementlarni radiokimyoviy ajratish uchun birinchi marta ikki kamerali avtoklavni qo‘lladi va o‘ta toza germaniyda fosforni aniqlashning rekord chegarasiga (10-11 g/g) erishdi. Hozirgi vaqtda I.I Sodiqov yangi reaktor va siklotron radionuklidlarini olish bo‘yicha tadqiqotlarga rahbarlik qilmoqda. Uning ilmiy rahbarligida Iridiy-192, Lyutetsiy-177, Yod-125, Fosfor-32 radionuklidlari va qo‘llashga tayyor bo‘lgan Lyutetsiy-177 PSMA-617, Lyutetsiy-177-DOTA TATE vektor preparatlarini ishlab chiqarish texnologiyalari va analitik nazorat usullari ishlab chiqilgan va amaliyotga joriy etilgan. Tadqiqot natijalari 70 dan ortiq ilmiy maqolalarda (51 tasi xorijiy jurnallarda, ulardan 31 tasi Web of Science indekslangan jurnallarda) chop etilgan.
|}
=== '''Nufuzli mukofotlar laureatlari''' ===
O‘zbekiston Fanlar akademiyasi Yadro fizikasi instituti olimlari fan va texnikaga qo‘shgan ulkan hissasi uchun bir necha bor nufuzli mukofotlarga sazovor bo‘lgan.<ref>{{Kitob manbasi |title=8.Yadro fizikasi instituti / Nashriyot «Ilm-Ziyo-Zakovat», 2018г. 39 с. — ISBN 978-9943-55-230-2.}}</ref>
'''Davlat Lenin mukofoti laureatlari:''' 1964-yilda radioizotop usullari yordamida bajarilgan va "Qalqonsimon bez patologiyasining ba’zi shakllarida yod va qalqonsimon bez gormonlari almashinuvi" monografiyasida bayon etilgan tadqiqotlar uchun institut xodimi Ya.X.To‘raqulov (O‘zSSR FA YAFI) va R.K.Islambekovga SSSR Lenin mukofoti berildi.
'''Beruniy nomidagi O‘zSSR Davlat mukofoti laureatlari:''' 1965-yilda Beruniy nomidagi O‘zSSR Davlat mukofoti S.V. Starodubsevga (O‘zSSR FA YAFI) va A.M. Romanovga zaryadlangan zarralar va ionlashtiruvchi nurlanishlarning modda orqali o‘tishiga bag‘ishlangan monografiyalar turkumi uchun berilganligi institut xodimlarining ilmiy ishlarini e’tirof etdi, xususan: 1-jild. Yadrolarning radioaktiv o‘zgarishlari va atom qobig‘i. Toshkent, “Fan”, 1958; 2-jild. Zaryadlangan zarralarning modda orqali o‘tishi. Toshkent, “Fan”, 1961; 3-jild. Gamma-nurlanishning modda bilan o‘zaro ta’siri. Toshkent, “Fan”, 1964. 1970-yilda S.A.Azimov, Sh.Abdujamilov, Ye.V.Beter, U.G‘.G‘ulomov, V.M. Chudakovlarga "Pionlar generatsiyasining kogerent difraksiyasi" tadqiqotlari uchun Beruniy nomidagi O‘zSSR Davlat mukofoti berildi. 1973-yilda R.B.Begjanov, D.A.Gladishev, F.S.Akilov, A.I.Mo‘minovlarga "Yadrolarda elektromagnit o‘tishlarni tadqiq qilish" turkum ishlari uchun Beruniy nomidagi O‘zSSR Davlat mukofoti berildi.
1981-yilda Beruniy nomidagi O‘zSSR Davlat mukofoti bilan institut xodimlari P.K.Habibullayev, A.A.Kist, T.B.Ashrapov, A.G.G‘aniyev, V.A.Mo‘minov, M.M.Usmonova, I.V.Kurchatov nomidagi Atom energiyasi instituti xodimlari P.M.Ye-gorenkov va N.V.Arxangelskiy “VVR-SM reaktori va boshqa yadro-fizikaviy qurilmalarni modernizatsiya qilish asosida texnologik jarayonlarni nazorat qilishning aktivatsion va yadro-fizikaviy analitik usullari majmuasini ishlab chiqqanliklari va joriy etganliklari uchun”, shuningdek G.M.Chernov (O‘zR FA YAFI), K.G‘.G‘ulomov, B.S.Yo‘ldoshev, M.N.Musaxonov va X.Sabirov “Yuqori energiyalarda leptonlar, adronlar va yadrolarning atom yadrolari bilan noelastik o‘zaro ta’sirlarini o‘rganganliklari uchun” taqdirlandilar. 1992-yilda Beruniy nomidagi O‘zR Davlat mukofoti M.S.Saidov, R.A.Mo‘minov, M.S.Yunusov (O‘zR FA YAFI), A.T.Mamadalimov, S.Zaynabidinov, M.K.Baxadirxanovlarga “Kremniy va uning asosidagi asboblar” turkum tadqiqotlari uchun berildi.
'''Butunjahon intellektual mulk tashkiloti (World Intellectual Property Organization - WIPO) laureatlari:''' 1985 va 1996-yillarda P.K.Habibullayev Butunjahon intellektual mulk tashkilotining (WIPO) oltin medali sovrindori bo‘ldi. 1985-yilda T.B.Ashrapov WIPO diplomi bilan taqdirlangan.
== O‘zbekiston atom sanoatining yangi davri ==
* 2018-yil 19-oktabr – O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev va Rossiya Federatsiyasi Prezidenti Vladimir Putin O‘zbekistonda birinchi AES qurilishi loyihasi va qidiruv ishlarini boshlashga [https://president.uz/oz/lists/view/2100 start berdilar.]
* 2018-yil 20-iyul – Prezident Shavkat Mirziyoyev Toshkent shahrida Rossiyaning “MMFI” milliy tadqiqot yadro universitetining filialini tashkil etish to‘g‘risidagi [https://lex.uz/ru/docs/-3831262 Qarorni imzoladi.]
* 2019-yil 3-sentabr kuni “MMFI” MTYAU filialining tantanali ochilishi [https://xs.uz/uz/post/ozbekistonda-moskva-muhandislik-fizika-instituti-millij-tadqiqot-yadro-universitetining-birinchi-khorizhij-filiali-ochildi bo‘lib o‘tdi.]
* 2019-yil 7-fevral – Shavkat Mirziyoyev 2029-yilgacha O‘zbekistonda atom energetikasini rivojlantirish [https://lex.uz/docs/-4194034 konsepsiyasini imzoladi.]
* 2024-yil 27-may – O‘zbekiston va Rossiya o‘rtasida Jizzax viloyatida kichik quvvatli birinchi atom elektr stansiyasini qurish bo‘yicha [https://www.gazeta.uz/ru/2024/05/27/small-np shartnoma imzolandi.]
* 2024-yil 5-dekabr – “O‘zatom” agentligi va Xalqaro atom energiyasi agentligi o‘rtasidagi Hadli mamlakat dasturiga [https://oz.sputniknews.uz/20241205/xaea-ozbekiston-rosatom-kam-quvvatli-aes-46960272.html qo‘shimchalar imzolandi.]
* 2025-yil 15-aprel – Jizzax viloyatida KQAES loyihasi uchun qurilish-montaj bazasi (QMB) [https://kun.uz/kr/news/2025/04/15/jizzaxda-aes-uchun-birinchi-ishlab-chiqarish-binolari-qurilishi-boshlandi qurilishi boshlandi.]
* 2025-yil 26-sentabr – O‘zbekiston va Rossiya o‘rtasida O‘zbekiston Respublikasida integratsiyalashgan atom elektr stansiyasini qurish loyihasini amalga oshirishning asosiy shartlari to‘g‘risida Qo‘shimcha [https://www.spot.uz/oz/2025/09/26/atomic-energy/ bitim imzolandi.]
* 2025-yil 9-oktabr – Jizzax viloyati Forish tumanidagi ASMM reaktorining birinchi binosi uchun kotlovan qazish [https://kun.uz/news/2025/10/11/jizzaxda-aes-qurilishi-boshlandi ishlari boshlandi.]
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* [https://www.facebook.com/uzatom Rasmiy Facebook sahifasi]
* [https://www.instagram.com/uzatominfo/?hl=ru Rasmiy Instagram sahifasi]
* [https://www.youtube.com/channel/UCjN-A6SJYSaEpEOONekIgmQ Rasmiy YouTube kanali]
* [https://t.me/uzatom_info Rasmiy Telegram sahifasi]
[[Turkum:Agentliklar]]
[[Turkum:Davlat tashkilotlari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston hukumati]]
45g9iuhfn30ej59wudhy3xrrxvaco9v
Axat
0
1167399
6197690
5589606
2026-07-07T16:16:44Z
InternetArchiveBot
58913
0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197690
wikitext
text/x-wiki
{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi = Axat
| mavqe = [[Fransiya kommunalari|Kommuna]]
| mamlakat = Fransiya
| tuman turi = Fransiya departamentlari{{!}}Departament
| tuman = Aude
| jadvalda tuman =Aude
| maydon =
| aholi =
| sanalgan yil = 2021
| vaqt mintaqasi = +1
| DST = bor
}}
'''Axat''' — [[Fransiya]]ning janubidagi [[Aude]] departamentida joylashgan [[kommuna]]. Kommunada 497 nafar aholi istiqomat qiladi<ref>{{cite web|title=Répertoire national des élus: les maires|url=https://www.data.gouv.fr/en/datasets/r/2876a346-d50c-4911-934e-19ee07b0e503|website=data.gouv.fr, Plateforme ouverte des données publiques françaises|date=9 August 2021|language=fr}}</ref>.
== Tarixi ==
Erik Tiuga ko‘ra<ref>Éric Thiou, ''Dictionary of titles and land titles in France under the Ancien Régime'', éditions Mémoire et Documents, Versailles, 2003, (p.58) {{in lang|fr}}</ref>, Baronlik 1776-yilda Markizlikka aylangan va 1788-yilda bekor qilingan<ref>Gustave Chaix d'Est-Ange, ''Dictionary of ancient French families and notables at the end of the 19th century'', vol. 13 {{in lang|fr}}</ref>. Bu Philippe du Puy de Clinchamps tomonidan qabul qilingan hurmat unvoniga aylandi<ref>Charondas, ''What title?'', vol. 36, 1970 {{in lang|fr}}</ref>.
== Boshqaruvi ==
'''Merlar ro‘yxati'''<ref>[http://www.francegenweb.org/mairesgenweb/resultcommune.php?id=12794 List of Mayors of France] {{in lang|fr}}</ref>
{| class="wikitable"
|-
! yildan boshlab !! yilgacha !! ismi
|-
| 1947 || 1971 || Emile Gorse
|-
| 1971 || 1983 || Alexandre Raynaud
|-
| 1983 || 1985 || Jean Paul Raynaud
|-
| 1985 || 1989 || Yves Ipavec
|-
| 1989 || 2020 || Marcel Martinez
|-
| 2020 || 2026 || Philippe Parraud
|}
== Demografiyasi ==
Kommuna aholisi fransuz tilida ''Axatois'' yoki ''Axatoises'' nomi bilan tanilgan<ref>[https://www.habitants.fr/aude-11 Le nom des habitants du 11 - Aude]{{Oʻlikhavola|date=iyul 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, habitants.fr</ref>.
{{Historical populations
| align = none
| cols = 2
| percentages = pagr
| source = EHESS<ref name=ehess>{{Cassini-Ehess|2242|Axat}}</ref> va INSEE<ref name=pophist>[https://www.insee.fr/fr/statistiques/4515315?geo=COM-11021#ancre-POP_T1 Population en historique depuis 1968], INSEE</ref>
|1793 |284
|1800 |335
|1806 |361
|1821 |411
|1831 |546
|1836 |582
|1841 |278
|1846 |594
|1851 |540
|1856 |538
|1861 |529
|1866 |458
|1872 |452
|1876 |444
|1881 |425
|1886 |450
|1891 |454
|1896 |558
|1901 |838
|1906 |695
|1911 |912
|1921 |863
|1926 |968
|1931 |1010
|1936 |901
|1946 |930
|1954 |1006
|1962 |993
|1968 |997
|1975 |911
|1982 |1021
|1990 |919
|1999 |832
|2007 |701
|2012 |623
|2017 |547
}}
[[File:Gorge de St-Georges. Axat (Aude) - Fonds Trutat - 51Fi369.jpg|thumb|XIX asr oxirida Avliyo Georgiy darasi.]]
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{France-geo-stub}}
{{Aude departamenti kommunalari}}
{{Tashqi havolalar}}
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Aude departamenti kommunalari]]
9zcr9glm7fefdqwzl3j2jvrhkxg5u0s
Barbaira
0
1167518
6197814
5590037
2026-07-08T00:21:55Z
InternetArchiveBot
58913
0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197814
wikitext
text/x-wiki
{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi = Barbaira
| mavqe = [[Fransiya kommunalari|Kommuna]]
| mamlakat = Fransiya
| tuman turi = Fransiya departamentlari{{!}}Departament
| tuman = Aude
| jadvalda tuman =Aude
| maydon =
| aholi =
| sanalgan yil = 2021
| vaqt mintaqasi = +1
| DST = bor
}}
'''Barbaira''' — [[Fransiya]]ning janubidagi [[Aude]] departamentida joylashgan [[kommuna]]. Kommunada 789 nafar aholi istiqomat qiladi<ref>{{cite web|title=Répertoire national des élus: les maires|url=https://www.data.gouv.fr/en/datasets/r/2876a346-d50c-4911-934e-19ee07b0e503|website=data.gouv.fr, Plateforme ouverte des données publiques françaises|date=9 August 2021|language=fr}}</ref>.
== Geografiyasi ==
Barbaira ''Corbières'' tog‘ tizmasining, Alaric tog‘ining quyi qismida, [[Carcassonne]] shahar hududida joylashgan boʻlib, shahardan 15 km sharqda joylashgan. Kommunaga g‘arbiy [[Floure]]dan D6113 yo‘li orqali kirish mumkin, ushbu kommuna va qishloqning shimolidan o‘tib, sharqqa qarab [[Capendu]]ga qadar davom etadi. Kommuna shimolida qishloq xo‘jalik yerlari bo‘lib, janubi esa tog‘ yonbag‘irlari o‘rmon bilan qoplangan<ref name=Google>[https://www.google.com/maps/place/Barbaira,+France/@43.17745,2.5161965,14z/data=!3m1!4b1!4m2!3m1!1s0x12b1d455da83f7ab:0x1eea4b1f6aed0aa1 Google Maps]</ref>.
== Ma’muriy boshqaruvi ==
'''[[Mer]]lar ro‘yxati<ref>[http://www.francegenweb.org/mairesgenweb/resultcommune.php?id=12800 List of Mayors of France] {{in lang|fr}}</ref>'''
{{Hidden begin
|title= Fransiya inqilobidan 1936-yilgacha bo‘lgan [[mer]]lar
|titlestyle = background:palegreen;
}}
{| class="wikitable"
|-
! Shu yildan boshlab !! Shu yilgacha !! Ismi
|-
| 1792 || 1796 || Pierre Agussol
|-
| 1796 || 1797 || Laurens Marty
|-
| 1797 || 1798 || Jean Besiat
|-
| 1798 || 1800 || Pierre Agussol
|-
| 1800 || 1806 || François Bel
|-
| 1806 || 1813 || Noël Bel
|-
| 1813 || 1816 || Pierre Agussol
|-
| 1816 || 1818 || Pierre Huillet
|-
| 1818 || 1819 || Jacques Huillet
|-
| 1819 || 1821 || Jean Baptiste Dalbès
|-
| 1821 || 1826 || Jacques Cabrié
|-
| 1826 || 1829 || Jacques Huillet
|-
| 1829 || 1830 || Louis Pascal Marty
|-
| 1830 || 1840 || Antoine Bel
|-
| 1840 || 1846 || Adrien Bel
|-
| 1846 || 1869 || Philippe Aybram
|-
| 1869 || 1870 || Pierre Robert
|-
| 1870 || 1871 || Alcide Jeantet
|-
| 1871 || 1876 || Pierre Bel
|-
| 1876 || 1882 || Alcide Jeantot
|-
| 1882 || 1884 || Maurice Prouzet
|-
| 1884 || 1888 || Félix Joucla
|-
| 1888 || 1892 || Maurice Prouzet
|-
| 1892 || 1900 || Casimir Rigaud
|-
| 1900 || 1919 || Auguste Robert
|-
| 1919 || 1936 || François Sarda
|}
{{Hidden end}}
;1936-yildan boshlab [[mer]]lar
{| class="wikitable"
|-
! Shu yildan boshlab !! Shu yilgacha !! Ismi
|-
| 1936 || 1944 || Etienne Daydé
|-
| 1944 || 1953 || François Viguier
|-
| 1953 || 1965 || Jean Vibes
|-
| 1965 || 1995 || Emile Bacquier
|-
| 1995 || 2014 || Robert Amouroux
|-
| 2014 || 2026 || Jacques Fabre
|}
== Demografiyasi ==
Kommuna aholisi fransuz tilida ''Barbairanais'' yoki ''Barbairanaises'' deb ataladi<ref>[https://www.habitants.fr/aude-11 Le nom des habitants du 11 - Aude]{{Oʻlikhavola|date=iyul 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, habitants.fr</ref>.
{{Historical populations
| align = none
| cols = 2
| percentages = pagr
| source = EHESS<ref name=ehess>{{Cassini-Ehess|2617|Barbaira}}</ref> and INSEE<ref name=pophist>[https://www.insee.fr/fr/statistiques/4515315?geo=COM-11027#ancre-POP_T1 Population en historique depuis 1968], INSEE</ref>
|1793 |318
|1800 |348
|1806 |360
|1821 |383
|1831 |405
|1836 |401
|1841 |379
|1846 |383
|1851 |405
|1856 |468
|1861 |442
|1866 |457
|1872 |488
|1876 |548
|1881 |578
|1886 |623
|1891 |583
|1896 |566
|1901 |594
|1906 |578
|1911 |583
|1921 |650
|1926 |647
|1931 |695
|1936 |677
|1946 |558
|1954 |561
|1962 |510
|1968 |512
|1975 |503
|1982 |473
|1990 |474
|1999 |523
|2007 |649
|2012 |745
|2017 |750
}}
== Iqtisodiyoti ==
=== Sanoati ===
TIGF [[Tabiiy gazlar|tabiiy gaz]] tarmog‘i uchun kompressor stansiyasi mavjud<ref>[http://www.tigf.fr/qui-sommes-nous/nos-metiers/reseau-et-implantations-geographiques.html TIGF website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150106064754/http://www.tigf.fr/qui-sommes-nous/nos-metiers/reseau-et-implantations-geographiques.html |date=2015-01-06 }} {{in lang|fr}}</ref>.
=== Qishloq xo‘jaligi ===
Kommuna sifat nomlari zonasiga tegishli qismdir:
* '''Vin de pays des coteaux de Miramont''' (Vin de Pays Miramont yonbag‘irlaridan)
* Corbières AOC tarkibiga kiruvchi '''Vignoble de la Montagne d’Alaric''' (Alaric tog‘ining uzumzorlari)
== Madaniyat va merosi==
[[File:Chateau de Miramont (Barbaira).jpg|thumb|Miramont qal’asining xarobalari]]
;Fuqarolik merosi
* Miramont qal’asi ([[o‘rta asrlar]]) qoldiqlari tarixiy yodgorlik sifatida qayd etilgan<ref>Ministry of Culture, Mérimée {{Mérimée|PA00102552|PA00102552 Chateau of Miramont}} {{in lang|fr}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
*[http://www.geoportail.gouv.fr/accueil?c=2.5128,43.1858&z=7.92265E-5&l=GEOGRAPHICALGRIDSYSTEMS.MAPS.3D$GEOPORTAIL:OGC:WMTS@aggregate(1)&l=ADMINISTRATIVEUNITS.BOUNDARIES$GEOPORTAIL:OGC:WMTS(1)&permalink=yes Barbaira on Géoportail], [[Institut géographique national|National Geographic Institute]] (IGN) website {{in lang|fr}}
*[http://rumsey.geogarage.com/maps/cassinige.html?lat=43.1858&lon=2.5128&zoom=13 ''Barbaira'' on the 1750 Cassini Map]
{{Aude departamenti kommunalari}}
{{Tashqi havolalar}}
{{Commons category|Barbaira}}
{{France-geo-stub}}
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Aude departamenti kommunalari]]
jwyutad9f9bsyanb59000ajqcnyltne
Qorasu daryosi
0
1174228
6197923
4442028
2026-07-08T05:06:29Z
Orijentolog
8347
wrong photo and also wrong source, which describes other namesake river
6197923
wikitext
text/x-wiki
{{daryo bilgiqutisi}}
'''Qorasu''' – [[Eron|Eronning]] [[Guliston ustoni|Guliston viloyatidagi]] daryo boʻlib, [[Kaspiy dengizi|Kaspiy dengiziga]] borib quyiladi.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{iran-geo-stub}}
30c272u5492m86yp25f4g4mkcdw0ccx
James David Vance
0
1201309
6197768
6101097
2026-07-07T19:38:20Z
Sleepycatinacap
271380
6197768
wikitext
text/x-wiki
{{Davlat arbobi bilgiqutisi
| ismi = Jey Di Vens
| asl ismi = {{lang-en|James David Vance}}
| tasvir = Senator Vance official portrait. 118th Congress (cropped).jpg
| uzunlik = 270px
| izoh =
| tartib =
| lavozim =
| bayroq =
| bayroq2 =
| ismi ostida =
| boshlanish davri =
| tugash davri =
| premyer =
| prezident = <!-- -->
| oʻtmishdoshi =
| vorisi =
| talaffuzi =
| tavallud_paytidagi_ismi = {{lang-en|James Donald Bowman}}
| tavallud_sanasi = {{birth date and age|1984|8|2}}
| tavallud_joyi = [[Middletown (Ohio)|Midltaun]], [[Ogayo]], [[AQSh]]
| vafot sanasi =
| vafot joyi =
| vafot sababi =
| dafn etilgan joyi =
| fuqaroligi = {{flagicon|USA}} [[AQSh]]
| millati =
| partiya = [[Respublikachilar partiyasi]]
| boshqa partiya =
| boʻyi =
| turmush_oʻrtogʻi =
| bolalari =
| otasi =
| onasi =
| nikohsiz jufti =
| munosabatlar =
| qarindoshlari =
| istiqomat joyi =
| dini =
| imzosi = JD Vance Signature-01.svg
}}
'''Jeyms Devid Vens''' (tug‘ilganida '''Jeyms Donald Bowman'''; 1984 yil 2 avgust) — [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|amerika]]lik [[siyosatchi]] va [[yozuvchi]], AQShning 50-vitse-prezidenti lavozimida faoliyat yuritadi. U [[Respublika partiyasi]] a’zosi bo‘lib, 2023–2025 yillarda AQSh Senatida Ogayo shtatini vakillik qilgan.
[[Ogayo]] shtatining [[Middltaun]] shahrida tug‘ilib o‘sgan Vens 2003 yilda AQSh dengiz piyodalari safiga qo‘shilgan va to‘rt yil davomida jamoatchilik bilan aloqalar bo‘yicha harbiy jurnalist sifatida xizmat qilgan. 2007 yilda xizmatni tugatgach, [[Ogayo shtati universiteti|Ogayo shtati universitetida]] bakalavr darajasini, keyin esa Yel huquq maktabida yuridik doktor (Juris Doctor) diplomini olgan. Qisqa muddat korporativ huquq sohasida ishlaganidan so‘ng, u Piter Til asos solgan Mithril Capital venchur investitsiya kompaniyasida faoliyat yuritgan.
Vens 2016 yilda chop etilgan “Hillbilly Elegy” nomli xotira kitobi bilan butun mamlakat miqyosida mashhurlikka erishdi. Asar [[Donald Trump|Donald Trampning]] saylanishidan keyin AQShdagi oq tanli ishchi sinf kayfiyati hamda sanoatdan keyingi davrda Appalachiya va O‘rta G‘arb hududlaridagi siyosiy o‘zgarishlarni tushuntirishga qaratilgan ilmiy va media muhokamalarda keng qo‘llanildi. Dastlab Vens Tramp nomzodiga shubha bilan qaragan va uni qo‘llab-quvvatlamagan, biroq Tramp prezidentligi davrida uning qat’iy tarafdoriga aylandi. 2022 yilda Trampning qo‘llovi bilan Respublikachilar partiyasi ichidagi keskin saylovda g‘alaba qozonib, umumiy saylovda demokrat Tim Rayanni mag‘lub etib Senatga saylandi.
2024 yilgi prezidentlik saylovida Vens Trampning saylovoldi jufti (running mate) sifatida tanlandi va vitse-prezident sifatida qasamyod qilishidan oldin Senatdagi lavozimidan voz kechdi. Vitse-prezidentlik davrida u Respublika milliy qo‘mitasining moliya bo‘yicha raisi ham bo‘lib ishlagan.
U ko‘pincha milliy konservator va o‘ng qanot populist sifatida tavsiflanadi hamda “postliberal” yangi o‘ng harakatiga yaqin qarashlarga ega. Uning siyosiy platformasi immigratsiyaga, abortga, bir jinsli nikohga, qurol nazoratiga va AQShning Ukrainaga ko‘magiga qarshi chiqish bilan tavsiflanadi. Shuningdek, u farzandsizlikni ochiq tanqid qilgani bilan ham tanilgan. Vens o‘z qarashlariga katolik ijtimoiy ta’limoti va teologiyasi ta’sir qilganini aytgan, biroq uning talqinlari Papa Fransisk va uning vorisi Papa Leo XIV tomonidan cherkov ta’limotini noto‘g‘ri aks ettiradi, deb tanqid qilingan.
== Hayoti, harbiy xizmati va ta’limi ==
Jeyms Devid Vens (tug‘ilganida Jeyms Donald Bowman) 1984 yil 2 avgustda Ogayo shtatining Middltaun shahrida tug‘ilgan va shu yerda voyaga yetgan. Uning onasi Beverli Kerol Aykins (qizlik familiyasi — Vens), otasi esa Donald Rey Bowman bo‘lgan; ular Vens hali kichik paytida ajrashgan. U o‘zining “Hillbilly Elegy” kitobida o‘zini shotland-irland kelib chiqishiga mansub deb ta’riflaydi. Keyingi tadqiqotlar uning ajdodlari Shimoliy Irlandiyaning Tiron grafligidagi Koag qishlog‘idan ekanini ko‘rsatgan. Vens bolaligida Appalachiya madaniyati ta’sirida ulg‘aygan, yozgi ta’tilni ko‘pincha Kentukki shtatidagi qarindoshlari bilan o‘tkazgan.
Onasi uchinchi bor turmushga chiqqach, Bob Xemel uni rasman asrab olgan va Vensning ismi Jeyms Devid Xemel deb o‘zgartirilgan. Bu orqali biologik otasining ismi va familiyasi olib tashlanib, amakisining “Devid” ismi qo‘shilgan. Vens o‘zining birinchi ismi va “JD” laqabini saqlab qolgan. Keyinchalik, 2013 yil aprelida u familiyasini yana onasining qizlik familiyasiga — Vensga o‘zgartirgan.
Vens bolaligini qashshoqlik va zo‘ravonlik muhiti bilan eslaydi. Onasi giyohvandlikka qaramlik bilan kurashgan. U va opasi Lindsi asosan onalari tomondan bo‘lgan buvisi va bobosi — Jeyms va Bonni Vens qo‘lida ulg‘aygan; ular ularni “Papaw” va “Mamaw” deb chaqirishgan.
U boshlang‘ich va o‘rta ta’limni Middltaun maktablarida olgan. 2003 yilda Middltaun o‘rta maktabini tugatgach, AQSh dengiz piyodalari safiga qo‘shilgan. U 2-dengiz aviatsiya qanotida jangovar muxbir (harbiy jurnalist) sifatida xizmat qilgan. To‘rt yillik xizmat davomida 2005 yilda Iroqqa olti oyga yuborilgan, biroq jangovar vazifalarda emas, maqolalar yozish va suratga olish bilan shug‘ullangan. U kapral unvoniga erishgan hamda xizmatlari uchun bir nechta mukofotlar bilan taqdirlangan.
2007 yilda harbiy xizmatni tugatgach, Vens GI Bill dasturi yordamida Ogayo shtati universitetida o‘qidi va 2009 yilda siyosatshunoslik hamda falsafa yo‘nalishida yuqori darajali bakalavr diplomini oldi. 2010 yilda Yel huquq maktabiga o‘qishga kirdi. U yerda “The Yale Law Journal” nashrida ishladi va keyinchalik mashhur tadbirkor va siyosiy arbob [[Vivek Ramasvami]] bilan do‘stlashdi. Aynan Yelda professor Emi Chua uni keyinchalik mashhur bo‘lgan xotira kitobini yozishga undagan.
== Dastlabki faoliyati ==
Huquq maktabini tugatgach, Vens respublikachi senator Jon Kornin uchun ishlagan, keyin Kentukki sharqiy okrugi federal sudyasi Devid Banningda bir yil sud kotibi bo‘lib faoliyat yuritgan. Shundan so‘ng Sidley Austin yuridik firmasida qisqa muddat korporativ yurist sifatida ishlagan. Ikki yilga yetmaydigan huquqiy amaliyotdan keyin u San-Fransiskoga ko‘chib, texnologiya sohasida venchur investitsiyalar bilan shug‘ullana boshlagan. 2016–2017 yillarda Piter Tilning Mithril Capital kompaniyasida rahbar lavozimlardan birida ishlagan.
2016 yil iyun oyida uning “Hillbilly Elegy: inqirozdagi oila va madaniyat haqida xotira” nomli kitobi chop etildi. Asarda Appalachiya hududidagi madaniyat va ijtimoiy-iqtisodiy muammolar tasvirlangan. Kitob 2016 va 2017 yillarda [[The New York Times]] bestsellerlar ro‘yxatiga kirdi va Donald Trampning saylovdagi g‘alabasini tushunishga yordam beruvchi muhim asarlardan biri sifatida baholandi. Shu muvaffaqiyat Vensni jamiyat elitalari bilan yaqinlashtirdi va u The New York Times uchun maqolalar yozishni boshladi. Keyinchalik u bu davrdagi tajribalar uning siyosiy qarashlariga ta’sir qilganini aytgan.
Keyingi faoliyati davomida u turli investitsiya loyihalarida qatnashgan, konservativ siyosiy tashabbuslarni qo‘llab-quvvatlovchi tashkilotlar tuzgan va Narya Capital venchur fondiga asos solgan. Shuningdek, u bir muddat [[CNN]] telekanalida sharhlovchi sifatida ham ishlagan.
== AQSh Senatidagi faoliyati (2023–2025) ==
Jeyms Devid Vens 2021 yil iyulda Ogayo shtatidan AQSh Senatiga nomzodini rasman e’lon qildi. 2022 yil may oyida u Respublikachilar partiyasi ichidagi dastlabki saylovda 32% ovoz bilan g‘alaba qozondi va bir nechta kuchli nomzodlarni ortda qoldirdi. Shu yil 8 noyabrda o‘tkazilgan umumiy saylovda esa demokrat Tim Rayanni 53% ga 47% hisobida mag‘lub etdi.
Vens 2023 yil 3 yanvarda 118-chaqiriq AQSh Kongressi tarkibida senator sifatida qasamyod qildi va Ogayoning “kichik senatori” bo‘ldi. 2024 yil o‘rtalariga kelib u Senatda 45 marotaba nutq so‘zlagan va 57 ta qonun loyihasiga homiylik qilgan, biroq ularning hech biri Senatdan o‘tmagan. Shuningdek, u 288 ta qonun loyihasiga hammualliflik qilgan, ulardan faqat ikkitasi Kongressdan o‘tgan bo‘lsa-da, prezident Jo Bayden tomonidan veto qilingan.
2023 yil mart oyida Vens senator Sherrod Braun bilan birga temiryo‘l halokatlarining oldini olishga qaratilgan ikki partiyaviy qonun loyihasini ilgari surdi, ammo Respublikachilar ichida yetarli qo‘llab-quvvatlash bo‘lmagani sababli loyiha qabul qilinmadi. O‘sha yil iyun oyida u davlat qarz limitini oshirishga qarshi ovoz berdi va bu qarorni Xitoy tahdidi kuchayib borayotgan bir paytda harbiy salohiyatni kamaytirishi mumkinligi bilan izohladi.
2023 yil iyulda u vakil Marjori Teylor Grin bilan birga voyaga yetmaganlarga genderni tasdiqlovchi tibbiy yordam ko‘rsatishni federal jinoyat deb belgilashni taklif qilgan. 2024 yil iyunda esa federal muassasalarda “xilma-xillik, tenglik va inklyuziya” (DEI) dasturlarini bekor qilishga qaratilgan qonun loyihasini taqdim etgan.
2025 yil 10 yanvar kuni u vitse-prezidentlik lavozimiga kirishish arafasida Senatdagi vakolatlarini rasman topshirdi.
== 2024 yilgi prezidentlik saylovi va vitse-prezidentlik kampaniyasi ==
Vens 2023 yil yanvarida Donald Trampni 2024 yilgi prezidentlik saylovida qo‘llab-quvvatlashini e’lon qildi. 2024 yil 15 iyulda Respublika milliy qurultoyining birinchi kunida Tramp uni o‘zining saylovoldi jufti sifatida tanlaganini ma’lum qildi. Ikki kundan so‘ng Vens bu nomzodlikni rasman qabul qildi.
Saylov kampaniyasi davomida u turli bahsli bayonotlari bilan ham e’tibor markazida bo‘ldi. Jumladan, farzandsiz siyosatchilar haqidagi eski intervyulari qayta tarqalib, keng tanqidga uchradi. Vens keyinchalik bu gaplarini Demokratik partiyaning oilaga qarshi siyosatini tanqid qilish sifatida izohlagan.
== Vitse-prezidentlik davri (2025 — hozirgacha) ==
2025 yil 20 yanvar kuni Jeyms Devid Vens AQShning 50-vitse-prezidenti sifatida qasamyod qildi. U AQSh tarixida bu lavozimni egallagan ilk dengiz piyodalari faxriysi bo‘ldi. Lavozimga kirishishidan oldin u Xitoy vitse-prezidenti Xan Chjen bilan uchrashib, ikki davlat munosabatlarini muhokama qilgan.
Lavozimdagi ilk kunlarida u Davlat kotibi [[Marko Rubio|Marko Rubioni]] qasamyod qildirdi. 2025 yil yanvarida esa Mudofaa vaziri nomzodi Pit Hegsethni tasdiqlashda Senatda teng ovozlar yuzaga kelgach, hal qiluvchi ovozni aynan Vens berdi.
2025 yil fevralida u Myunxen xavfsizlik konferensiyasidagi nutqida Yevropa uchun asosiy xavf tashqi davlatlardan emas, balki ichki siyosiy jarayonlardan kelib chiqayotganini aytdi. Bu nutq ayrim kuzatuvchilar tomonidan AQSh va Yevropa o‘rtasidagi munosabatlarda burilish nuqtasi sifatida baholandi.
Shuningdek, u [[Ukraina|Ukrainaga]] nisbatan diplomatik yondashuv zarurligini ta’kidlagan chiqishlari bilan ham muhokamalarga sabab bo‘lgan. 2026 yil fevralida esa Armanistonga tashrif buyurib, fuqarolik yadroviy energetikasi bo‘yicha yirik kelishuvni ilgari surgan.
== Siyosiy qarashlari ==
Vens ko‘pincha milliy konservator va o‘ng qanot populist sifatida tasvirlanadi. U abortga, bir jinsli nikohga va qurol nazoratiga qarshi chiqadi. Shuningdek, u genderni tasdiqlovchi tibbiy yordamni cheklash, immigratsiyani kamaytirish va AQShning Ukrainaga harbiy yordamiga qarshi turish kabi pozitsiyalari bilan tanilgan.
Dastlab 2016 yilda u Donald Trampni keskin tanqid qilgan bo‘lsa-da, keyinchalik uning tarafdoriga aylangan va o‘zining avvalgi tanqidlarini ochiq tan olib, uzr so‘ragan.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
{{AQSh Vitse-Prezidentlari}}
{{Portal bar|Biografiya|AQSh|Siyosat}}
{{Tashqi havolalar}}
{{DEFAULTSORT:Vance, J. D.}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Amerikalik siyosatchilar]]
[[Turkum:AQSh tadbirkorlari]]
[[Turkum:AQSh harbiy xizmatchilari]]
[[Turkum:Amerikalik yozuvchilar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha siyosatchilar]]
pgeqyv3j0c6gqd37acgaud4wslkcqph
Uzuklar hukmdori (film trilogiyasi)
0
1206123
6198276
6060877
2026-07-08T11:17:09Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
katta hissa +
6198276
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| nom = Uzuklar hukmdori
| tasvir = Tloftr-logo.svg
| izoh = ''Uzuklar hukmdori'' filmlarida logotip sifatida ishlatilgan
| rejissyor = {{Plainlist|
* [[Peter Jackson]]
}}
| prodyuser = {{Plainlist|
* [[Barrie M. Osborne]]
* Peter Jackson
* Fran Walsh
* [[Tim Sanders]]
}}
| ssenariy_muallifi = [[Fran Walsh]]<br />[[Philippa Boyens]]<br />Peter Jackson<br />[[Stephen Sinclair]]
| rollarda = {{Plainlist|
* [[Elijah Wood]]
* [[Ian McKellen]]
* [[Liv Tyler]]
* [[Viggo Mortensen]]
* [[Sean Astin]]
* [[Cate Blanchett]]
* [[John Rhys-Davies]]
* [[Christopher Lee]]
* [[Billy Boyd (actor)|Billy Boyd]]
* [[Dominic Monaghan]]
* [[Orlando Bloom]]
* [[Hugo Weaving]]
* [[Andy Serkis]]
* [[Sean Bean]]
}}
| operator = {{Plainlist|
* [[Andrew Lesnie]]
}}
| montajyor = {{Plainlist|
* [[John Gilbert]]{{ref|NoteFOTR|UI}}
* [[Michael J. Horton|Michael Horton]]{{ref|NoteTT|IQ}}
* [[Jamie Selkirk]]{{ref|NoteROTK|QQ}}
}}
| bastakor = {{Plainlist|
[[Howard Shore]]
}}
| studiya = {{Plainlist|
* [[New Line Cinema]]
* [[WingNut Films]]
}}
| distribyutor = New Line Cinema
| premyera = 2001-2003
| davomiylik = '''Jami (3 film):'''<br />{{Plainlist|
* 558 minut (teatrlashtirilgan)
* 683 minut (kengaytirilgan)
}}
| mamlakat = {{NZL}}<br />{{AQSh}}
| til = inglizcha
| byudjet = '''Jami (3 ta filmlar)'''<br />$281 milliard
| daromad = '''Jami (3 ta filmlar)'''<br />$2.988 milliard
}}
'''Uzuklar hukmdori''' — [[Birlashgan Qirollik|britaniya]]lik yozuvchi [[J. R. R. Tolkien|John Ronald Reuel Tolkien]]nning [[Uzuklar hukmdori]] romani asosida rejissyor [[Peter Jackson]] tomonidan suratga olingan epik fantastik, sarguzasht film trilogiya. Film ''[[Uzuklar hukmdori: Uzuklar ittifoqi|Uzuklar ittifoqi]]'' (2001), ''[[Uzuklar hukmdori: Ikki qalʼa|Ikki qalʼa]]'' (2002) va ''[[Uzuklar hukmdori: Qirolning qaytishi|Qirolning qaytishi]]'' (2003) kabi qismlardan iborat. New Line Cinema tomonidan WingNut Films bilan hamkorlikda ishlab chiqarilgan va namoyish etilgan. Filmlarda [[Elijah Wood]], [[Ian McKellen]], [[Liv Tyler]], [[Viggo Mortensen]], [[Sean Astin]], [[Cate Blanchett]], [[John Rhys-Davies]], [[Christopher Lee]], [[Billy Boyd]], [[Dominic Monaghan]], [[Orlando Bloom]], [[Hugo Weaving]], [[Andy Serkis]] va [[Sean Bean]] kabi aktyor hamda aktrisalar ishtirok etgan.
[[Oʻrta Yer]]ning xayoliy olamida tasvirlanadigan filmlar [[Hobbit|hobbit]] [[Frodo Baggins]] va [[Uzuklar ittifoqi]]ning [[Yagona uzuk|"Yagona uzuk"]] va uning yaratuvchisi qora lord [[Sauron]]ning yoʻq qilinishi haqida hikoya qiladi. Film davomida Uzuklar ittifoqi ajraladi va Frodo sodiq hamrohi [[Samwise Gamgee|Sam]] hamda xoin [[Gollum]] bilan yoʻlda davom etadi. Ayni paytda, surgunda yurgan [[Gondor]] taxtining vorisi [[Aragorn]], elf [[Legolas]], gnom [[Gimli]], [[Merry]], [[Pippin]], [[Boromir]] va sehrgar [[Gandalf]] Oʻrta Yerning erkin xalqlarini Sauron va uning kuchlariga qarshi birlashatiradilar. Sauronning eʼtiborini chalgʻitib, Frodoga yordam berish uchun uzuk hukmdorlarini urushga boshlaydi.
Uchta film bir vaqtda Peter Jacksonning vatani [[Yangi Zelandiya]]da [[1999-yil]] [[11-oktabr]]dan [[2000-yil]] [[22-dekabr]]gacha, asosiy sahnalar 2001—2003-yillarda suratga olingan. Film 281 million AQSh dollari miqdoridagi byudjetida oshirilgan eng qimmat va eng mashhur kinoloyihalardan biri edi (2023-yil holatiga koʻra 514 million dollarga teng). Seriyadagi birinchi filmning premyerasi [[2001-yil]] [[10-dekabr]]da [[London]]dagi Odeon Lester maydonida boʻlib oʻtdi. Ikkinchi filmning premyerasi [[2002-yil]] [[5-dekabr]]da [[Nyu-York]] shahridagi Ziegfeld teatrida boʻlib oʻtdi. Uchinchi filmning premyerasi [[2003-yil]] [[1-dekabr]]da [[Vellington]]dagi Embassy teatrida boʻlib oʻtdi. Har bir filmning kengaytirilgan nashri kinoteatrlarda chiqqanidan bir yil oʻtib barcha koʻrishi uchun ommaviy tarzda taqdim etildi.
''Uzuklar hukmdori'' koʻpchilik tomonidan eng yaxshi va eng taʼsirli film seriyalaridan biri sifatida qabul qilinadi. Film katta moliyaviy muvaffaqiyatga erishdi va butun dunyo boʻylab 2,9 milliard dollardan ortiq daromad keltirgan holda barcha davrlarning eng yuqori daromad keltirgan filmlari qatoriga kirdi. Uzoq vaqt davomida muhokama mavzusiga aylandi. Serial koʻplab maqtovlarga sazovor boʻlib, jami 30 nominatsiyadan 17 tasida [[Oscar|Oskar mukofotini]] qoʻlga kiritdi, jumladan, ''[[Uzuklar hukmdori: Qirolning qaytishi|Qirolning qaytishi]]'' filmi [[Eng yaxshi film uchun Oscar mukofoti]] nominatsiyasini qoʻlga kiritdi. [[2021-yil]]da [[Uzuklar hukmdori: Uzuklar ittifoqi|Uzuklar ittifoqi]] filmi „madaniy, tarixiy va estetik jihatdan ahamiyatli“ boʻlgani uchun AQSh Milliy filmlar reestrida saqlash uchun [[Kongress kutubxonasi]] tomonidan tanlab olingan.
== Filmlar ==
=== ''Uzuklar ittifoqi'' ===
Oʻrta Yerning ikkinchi asrida, [[Oʻrta Yerdagi elflar|elflar]], [[Oʻrta Yerdagi gnomlar|gnomlar]] va insonlar hukmdorlariga ''Qudrat uzuklari'' beriladi. Ulardan bexabar holda, qora lord Sauron Oʻrta dunyoni ishgʻol qilish va yaratilgan boshqa uzuklar ustidan hukmronlikni qoʻlga kiritish maqsadida Doom togʻida qudratining katta qismi jamlangan „Yagona uzuk“ni yasaydi. Insonlar va elflardan iborat soʻnggi ittifoq [[Mordor]]da Sauronning qoʻshini bilan jang qilishadi. Gondorlik [[Isildur]] Sauronning barmogʻini uzuk bilan birga uzib tashlaydi, shu bilan Sauron yengiladi va ruh shakliga qaytariladi. Sauronning ilk magʻlubiyati bilan Oʻrta dunyoda uchinchi asr boshlanadi. Uzukning taʼsiri Isildurni buzadi, u uzukni oʻzi uchun oladi va keyinchalik orklar tomonidan oʻldiriladi. Uzuk daryoda 2500 yil davomida qolib ketadi. Keyinchalik uni Gollum topadi va toʻrt yarim asrdan koʻproq vaqt davomida egalik qiladi. Yagona uzukni Gollumdan uning tarixidan bexabar [[Bilbo Baggins]] ismli hobbit oladi.
Oltmish yil oʻtgach, Bilbo oʻzining 111 yoshini [[Shire]]da nishonlaydi va eski doʻsti, sehrgar Gandalf Grey bilan uchrashadi. Bilbo soʻnggi sarguzasht uchun Shireni tark etadi va u oʻz merosini, shu jumladan Yagona uzukni jiyani Frodoga qoldiradi. Gandalf uzukni tekshiradi, uning asl mohiyatini aniqlaydi va Gollum Sauron orklari tomonidan qoʻlga olingani va qiynoqqa solinganini bilib, soʻroq paytida ikkita soʻzni bilib oladi: „Shire“ va „Baggins“. Gandalf qaytib keladi va Frodoni Shireni tark etishi haqida ogohlantiradi. Frodo oʻzining doʻsti, bogʻbon Samwise Gamgee bilan Gandalf hamrohligida yoʻlga chiqadi. Gandalf sehrgar [[Saruman]] bilan uchrashish uchun [[Izengard]]ga boradi va Frodoni topish uchun toʻqqizta oʻlmagan Nazgul xizmatkorlarini yuborgan Sauron bilan uning xiyonati va ittifoqini bilib oladi.
Frodo va Samga hobbitlar Merry va Pippin qoʻshiladi. Ular [[Bree (Oʻrta Yer)|Bree]]ga borishi kerak edi. Yoʻlda ular Nazgullardan qochishadi. Ular Breedagi Pony mehmonxonasida Gandalf bilan uchrashishlari kerak edi. Biroq, Saruman tomonidan asirga olingan Gandalf kelmaydi. Keyin hobbitlarga oʻzini Strider deb tanishtirgan [[Aragorn]] yordam beradi va ularni [[Rivendell]]ga kuzatib borishga vaʼda beradi. Biroq ular Weathertop tepaligida Nazgul tomonidan pistirmaga tushib qolishadi va ularning yetakchisi Jodugar Qirol Frodoni Morgul tigʻi bilan pichoqlaydi. Biroz vaqtdan soʻng elf [[Arven]] Frodoni qutqaradi. U daryo oqimida toshqin suvlarini chaqiradi va Nazgul oqizdirib yuboradi. U Frodo va sheriklarini Rivendellga olib boradi, u yerda elflar tomonidan davolanadi. Frodo Isengarddan [[Oʻrta Yerdagi burgutlar|katta burgut]]da qochib ketgan Gandalf bilan uchrashadi. Oʻsha kechada Aragorn Arven bilan yana uchrashadi va ular bir-birlariga boʻlgan sevgilarini oshkor qiladi.
Sarumanning xiyonati, endi uning Sauron bilan birgalikda tahdid qilishi haqida Gandalfdan eshitgan Arvenning otasi lord [[Elrond]] uzukni Rivendellda saqlashga qaror qiladi. Keyinchalik u Frodo va Gandalf ishtirokida elflar, insonlar va gnomlar kengashini uyushtirib, uzukni Doom togʻidagi olovda yoʻq qilish kerak deb qaror qiladi. Frodo uzukni olish uchun koʻngilli boʻlib, Gandalf, Sam, Merry, Pippin, Elf Legolas, gnom Gimli, Gondorlik Boromir va Isildurning vorisi hamda Gondorning qonuniy qiroli Aragorn hamrohligida yoʻlga hozirlik koʻradi. Ayni vaqtda Rivendellda yashovchi Bilbo Frodoga Sting qilichini va [[mitril]]dan yasalgan zanjirli koʻylakni beradi.
Agar „Uzuklar ittifoqi“ aʼzolari Rohan boʻshligʻi orqali yoʻlga chiqsa, ularni Sarumanning josuslari kuzatishi mumkin edi. Buning oʻrniga ular Karadras togʻ dovonidan oʻtishdi, lekin Saruman boʻronni chaqirib, ularni [[Moriya]] konlari boʻylab sayohat qilishga majbur qiladi. U yerda suv qoʻriqchisi kirish eshigini toʻsib qoʻyadi va ularning [[Moriya]] konlari boʻylab oʻtishdan boshqa tanlovi qolmaydi. Moriya gnomlari oʻlik holda topilgandan soʻng, Uzuklar ittifoqiga orklar va gʻor [[Troll|trolli]] hujum qiladi. Ular trollardan qochishga muvaffaq boʻladi, lekin Balrog bilan toʻqnash kelishadi. Boshqalar qochib ketayotganda, Gandalf Balrogni toʻxtatib, uni katta jarliklarga tashlaydi, lekin Balrog Gandalfni oʻzi bilan birga zulmatga tortib ketadi. Gandalfdan ajralgan Uzuklar ittifoqi Elf malikasi [[Galadriel]] tomonidan boshqariladigan [[Lothlórien]]ga yetib boradi, u Frodoga faqat u topshiriqni bajarishi mumkinligini va Uzuklar ittifoqidan biri uzukni olishga harakat qilishini alohida taʼkidlaydi. U, shuningdek, unga Sauron Oʻrta Yerni, shu jumladan Shireni qul qilib olishga muvaffaq boʻlgan kelajak haqidagi tasavvurni koʻrsatadi. Ayni paytda Saruman Isengardda Uruk-xay qoʻshinini yaratadi.
Uzuklar ittifoqi daryo boʻylab Part Galenga boradi. Frodo adashib ketadi va Boromirga duch keladi, u Galadriel xonim ogohlantirganidek, uzukni olishga harakat qiladi. Keyinchalik Uruk-xay askarlari hobbitlarni oʻgʻirlab ketishga urinib, Uzuklar ittifoqiga pistirma qoʻyishadi. Boromir uzukning sehridan xalos boʻlib, Merry va Pippinni himoya qiladi, ammo Uruk-Xay qoʻmondoni Lurts Boromirni oʻldiradi. Aragorn kelib, Lurtzni oʻldiradi va u Boromirga Gondor xalqiga yaqinlashib kelayotgan toʻqnashuvda yordam berishga vaʼda beradi. Uzuk doʻstlarini buzadi deb qoʻrqib, Frodo yolgʻiz Mordorga sayohat qilishga qaror qiladi, lekin Gandalfga unga gʻamxoʻrlik qilish haqidagi vaʼdasini eslab, Samga kelishga ruxsat beradi. Aragorn, Legolas, Gimli Merry va Pipinni qutqarish uchun yoʻlga chiqishganida, Frodo va Sam Emin Muil dovonidan tushib, Mordorga yoʻl olishdi.
=== ''Ikki qalʼa'' ===
Gandalfning Moriyada [[Balrog]] bilan kurashayotgani haqida dahshatli tush koʻrayotgan [[Frodo Baggins]] va [[Samwise Gamgee]] [[Mordor]] yaqinida joylashgan Emyn Muilda uygʻonishadi va bu yerda adashib qolishganligini anglashadi. Keyinchalik, ular „Yagona uzuk“ning sobiq egasi boʻlmish Gollum tomonidan kuzatilib borishayotganligini payqashadi. Ular Gollumni qoʻlga olishadi. Frodo unga shafqat qiladi hamda unga ularga yoʻl koʻrsatishiga izn beradi, Samwisega esa Mordorga kirib borish uchun [[Gollum]]ning yordami kerakligini taʼkidlaydi.
[[Aragorn]], [[Legolas]] va [[Gimli]] oʻzlarining hamrohlari Merry va Pippinni qutqarish uchun Uruk-xay guruhini quvib, Rohan shohligiga kirishadi. Uruk-xay bir guruh Rohirrim otliqlari tomonidan pistirmaga tushgan vaqt, Merry va Pippin [[Fangorn]] oʻrmoniga qochishga muvaffaq boʻladi. Aragorn Rohirrim otliqlari bilan uchrashadi. Rohirrim rahbari [[Eomer]] u va uning odamlari Saruman hamda uning xizmatkori [[Grima Wormtongue]] nazorati ostida boʻlgan Rohan qiroli [[Teoden]] tomonidan surgun qilinganligini tushuntiradi. Eomerning fikricha, Merry va Pippin pistirma paytida oʻldirilgan. Eomer guruhdan ikkita ot qoldiradi. Fangornda [[Aragorn]], [[Legolas]] va [[Gimli]] Gandalfga duch keladi, u Balrogga qarshi jangidan soʻng Oʻrta Yerni qutqarish uchun Oq Gandalf sifatida qayta tiriltirlgan edi.
Gandalf uchlikni Rohanning poytaxti [[Edoras]]ga olib boradi, u yerda Gandalf Teodenni Saruman nazoratidan ozod qiladi. Aragorn Teodenni qochib ketgan Wormtongueni qatl qilishdan toʻxtatdi. Sarumanning Uruk-xay armiyasi bilan Rohanni yoʻq qilish rejalarini bilgan Teoden oʻz fuqarolarini [[Helm Deep jangi|Helm]] chuqurligidagi Hornburg qal’asiga evakuatsiya qiladi. Gandalf Éomer va uning izdoshlarini topish uchun joʻnab ketadi va ular qirollari uchun kurashadi. Aragorn Teodenning jiyani [[Eovin]] bilan doʻstlashadi, u unga oshiq boʻladi. Helm qal’asiga koʻchirilayotgan qochqinlar Sarumanning Warg minib olgan orklari tomonidan hujumga uchraganda, Aragorn qoyadan tushib ketadi. U Teodredning oti Brego tomonidan topiladi va Saruman qoʻshinining qal’a tomon yurishiga guvoh boʻlib, Helm qal’asiga boradi.
Rivendellda Elrond qizi Arvenga Aragorn qaytib kelmasligini aytadi. U agar Oʻrta Yerda qolsa, minglab yillar davomida yashashini eslatadi va u istamay [[Valinor]]ga joʻnaydi. Elrond bilan Lothlorienlik Galadriel bogʻlanadi, u uni elflar oʻz ittifoqlarini odamlarga yuborish kerakligiga ishontiradi. Elrond Elflar guruhini Helm qal’asiga joʻnatadi.
Fangornda Merry va Pippin [[Ent]] ismli daraxt bilan uchrashadilar. Ent Merry va Pippin ittifoqchi ekaniga ishonib ularni Daraxtlar Kengashiga olib keladi, u yerda entlar kelayotgan urushda qatnashmaslikka qaror qilishadi. Pippin soqolli daraxtdan ularni Isengard tomon olib borishni soʻraydi, u yerda ular Sarumanning urush harakatlari natijasida oʻrmonlarning kesilishiga guvoh boʻlishadi. Gʻazablangan Entlar Isengard qal’asi tomon hujum qiladi.
Aragorn Helm qal’asiga yetib, Teodenni Saruman qoʻshini yaqinlashayotgani haqida ogohlantiradi. Teoden qoʻshini kam sonli boʻlishiga qaramay jangga tayyorlanadi. Saruman qoʻshini qal’aga hujum qilishidan sal oldin, [[Lothlorien]] Elflar guruhi Rohan aholisiga yordam berish uchun keladi. Uruk-xay [[Portlovchi moddalar|portlovchi moddalar]] bilan tashqi devorni yorib oʻtadi va keyingi hujum paytida Elflar qoʻmondoni Xaldirni oʻldiradi. Himoyachilar qoʻriqxonaga chekinishdi, u yerda Aragorn Teodenni Uruk-xayga qarshi ochiq jangda qatnashishga koʻndiradi. Tongda, Gandalf va Eomer Rohirrim bilan birga yetib kelishadi va jang taqdirini oʻzgartiradilar. Omon qolgan Uruk-xay Fangorn oʻrmoniga qochib ketadi va daraxtlar tomonidan oʻldiriladi.
Gollum Frodo va Samni oʻlik botqoqlardan Qora darvozaga olib boradi, lekin ularga Mordorga boshqa yoʻl bilan kirishni tavsiya qiladi. Frodo va Sam marhum Boromirning ukasi [[Faramir]] boshchiligidagi Itilien guruhi tomonidan qoʻlga olinadi. Frodo Faramirga Gollumni Itilien tomonidan ushlashga yordam beradi. Yagona uzukni oʻrgangan Faramir uzukni otasi [[Denetor]]ga olib kelish uchun asirlarini [[Gondor]]ga olib boradi. Qamal qilingan Osgiliat shahridan oʻtib, Frodo Faramirga uzukning asl mohiyatini tushuntirishga harakat qiladi va Sam Boromirni uning kuchidan aqldan ozganini tushuntiradi. Keyinchalik Nazgul Frodoni qoʻlga olishiga sal qoladi. Frodoning qatʼiyatidan taʼsirlangan Faramir ularni ozod qiladi.
=== ''Qirolning qaytishi'' ===
Ikki hobbit — [[Gollum|Sméagol]] va uning jiyani Déagol baliq oviga chiqishganida, Déagol [[daryo]] boʻyida Yagona uzuk ({{lang-en|One Ring}})ni topib oladi. Sméagolning ongi uzuk tomonidan boshqariladi va bu uzuk taʼsirida jiyanini oʻldiradi. U uzuk tomonidan tanasi va ongi Gollum mavjudotiga aylantirilguniga qadar qirovli togʻda hayot kechiradi.
Oradan asrlar oʻtgach, Uzuklar ittifoqi davomida [[Gandalf]] Aragorn, Legolas, Gimli va qirol Téodenni Isengardga olib boradi. Ular u yerda Merry va Pippin bilan yangidan birlashadi. Gandalf Sarumanning ''[[Palantír|palantír]]''ini qaytarib oladi va jamoa Edoras shahriga Helm qal’asidagi gʻalabani nishonlash uchun qaytadi. Shu kecha, Pippin palantírga koʻz tashlab chiqadi va buni Sauron koʻrib qoladi. Pippinning miyasidagi fikrlarni tinglaganidan soʻng, Gandalf Sauron Gondorning poytaxti [[Minas Tirit]] shahriga hujum qilmoqchi deya taxmin qiladi. Keyin, u Pippin bilan birga Gondor boshligʻi Denetorni ogohlantirish uchun yoʻlga otlanadi. Unga hamroh boʻlgan Pippin Denetorga qasamyod qiladi, uning oʻlgan merosxoʻri Boromir uning hayotini saqlab qolgan edi. Gandalfning koʻrsatmasi boʻyicha Pippin Rohandan yordam soʻraydigan mayoqlarni yoqadi.
Yagona uzuk bilan Frodo va Sam Mordor tomon sayohatlarini davom ettiradilar, ularning yoʻlboshchisi Gollum ularga xiyonat qilishni va uzukni oʻzi uchun olishni rejalashtirayotganidan bexabar edi. Uchlik [[Angmarning jodugar qiroli]], toʻqqizta Nazgulning xoʻjayini orklar qoʻshini bilan Gondor tomon yoʻl olganiga guvoh boʻladi. Frodo Samni oziq-ovqat isteʼmoli koʻpligi va uzukning taʼsiri kuchayib borishi natijasida ortga qaytishini aytadi. Keyin Gollum Frodoni aldab, ulkan oʻrgimchak [[Shelob]]ning uyiga kirishga majbur qiladi. Frodo Shelobdan zoʻrgʻa qochib ketadi va Gollumga duch keladi. Shelob Frodoni topadi, falaj qiladi va oʻrab tashlaydi, lekin Sam qaytib keladi va Shelobni yaralab haydab yuboradi. Orklar Frodoni asirga oladi, lekin orklar oʻzaro kurashayotganda Sam Frodoni qutqarishga muvaffaq boʻladi.
Qirol Teoden oʻz qoʻshinini yigʻayotganda, Elrond Aragornga Arven Oʻrta Yerni tark etishni rad etib, qolganligini aytadi. Elrond qirol Aragornga [[Elendil]] qilichi Narsilning parchalaridan tiklangan Andurilni beradi va uni oʻzi merosxoʻr boʻlgan Gondor taxtiga daʼvo qilishga majbur qiladi. Legolas va Gimli bilan birga Aragorn togʻ qoʻriqchilari yoʻllari boʻylab boraddi va agar ular Gondorga yordamga kelishsa, arvohlarni laʼnatdan ozod qilishga vaʼda beradi. Ayni paytda, avvalroq jodugar qirol tomonidan Minas Tiritga qaytarib yuborilgan Faramir ogʻir yaralangan boʻladi. Oʻgʻlining oʻlganiga ishongan Denetor aqldan ozadi. Gandalf bu vaqtda shahar himoyachilarni boshqaradi, lekin orklarning ulkan armiyasi shaharga bostirib kiradi. Denetor oʻzini va Faramirni olovda yoqishga harakat qiladi, ammo Pippin Gandalfni ogohlantiradi va ular Faramirni qutqaradilar.
Jang avjida Teoden Rohirim askarlari bilan yetib keladi va oʻz qoʻshinini orklarga qarshi olib boradi. Keyingi jangdagi dastlabki muvaffaqiyatlarga qaramay, ular [[Oliphaunt]] minadigan [[Harad|Haradrim]] tomonidan yoʻq qilinadi. Jodugar qirol Teodenni yaralaydi. Uning jiyani Evin Merry yordami bilan jodugar qirolni oʻldiradi. Teoden jiyanining qoʻlida vafot etadi. Keyin Aragorn boshchilik qilgan arvohlar qoʻshini yetib keladi va Sauron kuchlarini yengadi. Ularning qasami bajo boʻldi va oʻliklar laʼnatidan ozod qilinadi. Aragorn Sauronni chalgʻitish va Frodo hamda Samga yordam berish uchun [[Mordor]]ga yurish qilishga qaror qiladi. Sauronning qolgan barcha kuchlari Aragornning qoʻshinini kutib olish uchun yurishadi va hobbitlarga Doom togʻiga etib borishga imkon beradi. Yoʻlda omon qolgan Gollum ularga hujum qiladi, ammo Frodo toqqa kirishga muvaffaq boʻladi. U yerda u uzukning kuchiga boʻysunadi va uni barmogʻiga qoʻyadi, lekin Gollum barmogʻini tishlab, uni qaytarib olishga muvaffaq boʻladi. Frodo va Gollum uzuk uchun kurashayotgan vaqt Golllum lavaga yiqilib tushadi, uzukni oʻzi bilan olib ketadi. Lavada Gollum halok boʻladi, uzuk esa yoʻq qilinadi. Aragorn qoʻshini gʻalaba qozondi. Frodo va Samni Gandalf boshchiligidagi burgutlar qutqarib qoladi.
Aragorn Gondor qiroli tojini egallaydi va Arvenga uylanadi. Ular va boshqalar hobbitlarga taʼzim qilishadi. Hobbitlar uyiga Shirega qaytadilar, u yerda Sam Rozi Kottonga uylanadi. Toʻrt yil oʻtgach, Frodo, amakisi Bilbo, Gandalf va Elflar Oʻrta Yerdan [[Valinor]]ga joʻnaydi. U Samga [[Westmarchning Qizil kitobi]]ni qoldiradi, bu ularning sarguzashtlari haqida batafsil maʼlumot beradigan kitob edi.
== Aktyorlar va suratga olish guruhi ==
<div style="float:right;clear:right">
{{multiple image
| perrow = 5
| total_width = 320
| caption_align = left
| image1 = Sean Astin by Gage Skidmore.jpg
| image2 = AV0A6306 Sean Bean.jpg
| image3 = Cate Blanchett Cannes 2018 2 (cropped).jpg
| image4 = Orlando Bloom Cannes 2013.jpg
| image5 = Billy Boyd.jpg
| image6 = Christopher Lee at the Berlin International Film Festival 2013.jpg
| image7 = Viggo Mortensen B (2020).jpg
| image8 = SDCC13 - Ian McKellen.jpg
| image9 = Dominic Monaghan 2003 crop.jpg
| image10 = (John Rhys-Davies) 2018-02-11 15-35-40 ILCE-6500 DSC07150 (31235662177) (cropped).jpg
| image11 = Andy Serkis by Gage Skidmore 2.jpg
| image12 = Liv Tyler (29566238128) (cropped).jpg
| image13 = Karl Urban by Gage Skidmore 2.jpg
| image14 = MJK 08925 Hugo Weaving (Berlinale 2018) bw43.jpg
| image15 = Elijah Wood (47955399861) (cropped).jpg
| footer = Trilogiya keng qamrovli aktyorlar tarkibi bilan ajralib turadi, jumladan (alifbo tartibida chapdan oʻngga): Sean Astin, Sean Bean, Cate Blanchett, Orlando Bloom, Billy Boyd, Christopher Lee, Viggo Mortensen, Ian McKellen, Dominic Monaghan, John Rhys-Davies, Andy Serkis, Liv Tyler, Karl Urban, Hugo Weaving va Elijah Wood.
| direction =
}}
</div>
=== Kasting ===
Jackson Miramax bilan skriptlarni ishlab chiqish paytida kasting boʻyicha ishlarni boshladi<ref name="Fleming-2017">{{cite web |url=https://deadline.com/2017/12/peter-jackson-rebukes-harvey-weinsteins-ashley-judd-mira-sorvino-lord-of-the-rings-1202228217/ |title=Peter Jackson Rebukes Harvey Weinstein's Denial On Ashley Judd & Mira Sorvino |date=15 December 2017 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200318230523/https://deadline.com/2017/12/peter-jackson-rebukes-harvey-weinsteins-ashley-judd-mira-sorvino-lord-of-the-rings-1202228217/ |archive-date=18 March 2020}}</ref>. Jackson, Walsh va Boyens kasting boʻyicha taxminiy roʻyxatni tuzdilar, ular orasida Galadriel roli uchun [[Cate Blanchett]] va Bilbo roli uchun [[Ian Holm]] bor edi. Filippa Boyens [[Patrick Stewart]] yoki [[Ian McKellen]]ning Gandalf roliga toʻgʻri keladimi deb har ikkisi ijrosi aks etgan rasm chizdi, Jacksonga faqat ikkinchisi maʼqul keldi<ref>{{cite web |url=https://www.theonering.net/torwp/2014/11/29/95113-ian-mckellen-talks-on-gandalfs-last-day/6/ |title=Ian McKellen talks on Gandalf's last day |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191118102705/https://www.theonering.net/torwp/2014/11/29/95113-ian-mckellen-talks-on-gandalfs-last-day/6/ |archive-date=18 November 2019 |website=The One Ring |date=29 November 2014}}</ref>. Ian McKellen Jacksonning Gandalf uchun birinchi tanloviga aylandi. [[Christopher Lee]] Jacksonga Gandalf rolini oʻynamoqchi boʻlgani sababli sehrgar libosidagi suratini yubordi, lekin Jackson Li [[Saruman]] rolini yaxshiroq oʻynaydi deb qaror qildi<ref>{{cite book |first1=Robert W. |last1=Pohle Jr. |first2=Douglas C. |last2=Hart |first3=Rita |last3=Pohle Baldwin |title=The Christopher Lee Film Encyclopedia |publisher=[[Rowman & Littlefield]] |year=2017 |isbn=978-0-8108-9270-5 |page=155}}</ref>.
Miramax Gandalf uchun taniqli aktyor ishktirok etishini xohladi va kastingga [[Max von Sydow]] va [[Paul Scofield]]ni taklif qildi. Ular hatto [[Morgan Freeman]]ni ham taklif qilishmoqchi boʻladi. New Line ishni qabul qilib olganida, ular bu rolga [[Christopher Plummer]] yoki [[Sean Connery]]ni taklif qilishdi (ikkalasi ham rad etishdi)<ref>{{cite web |url=https://www.theonering.net/torwp/2003/04/11/25698-max-von-sydow-as-gandalf-2/ |title=Max von Sydow As Gandalf? |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200318230524/https://www.theonering.net/torwp/2003/04/11/25698-max-von-sydow-as-gandalf-2/ |archive-date=18 March 2020 |website=The One Ring |date=11 April 2003}}</ref>.
Kasting paytida Jackson turli qismlar uchun zaxira variantlarini qidirdi, jumladan Galadriel uchun [[Lucy Lawless]] va [[Nicole Kidman]], Bilbo roli uchun [[Anthony Hopkins]] yoki [[Sylvester McCoy]] (oxir-oqibat „[[Hobbit (film trilogiyasi)|Hobbit]]“ trilogiyasida [[Radagast]] rolini ijro etadi), Saruman uchun [[Paul Scofield]], [[Jeremy Irons]], [[Malcolm McDowell]] yoki [[Tim Curry]], Gandalf uchun ular [[Tom Baker]], [[Tom Wilkinson]], [[Sam Neill]], [[Bernard Hill]] (uning oʻrniga Teoden rolini ijro etgan), [[Peter O'Toole]] va boshqa qismlar uchun tinglovdan oʻtgan bir qancha yoshi katta aktyorlarga qarashdi<ref name="Crawleys-1999">{{cite web |title=Lord of the Rings/The Hobbit trilogies (Peter Jackson 1999–2011) |url=http://www.crawleyscastingcalls.com/index.php/component/movies/index.php?option=com_movies&Itemid=90&id=115&lettre=ALL |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200108093901/http://crawleyscastingcalls.com/index.php/component/movies/index.php?option=com_movies&Itemid=90&id=115&lettre=ALL |archive-date=8 January 2020}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.nytimes.com/2007/09/02/theater/02ridi.html |title=Every Inch a King (and Buff, Too) |newspaper=[[The New York Times]] |date=2 September 2007 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180117062020/http://www.nytimes.com/2007/09/02/theater/02ridi.html |archive-date=17 January 2018 |last=Riding |first=Alan}}</ref>.
Miramax jamoasi va Jackson [[Daniel Day-Lewis]]ni [[Aragorn]] roliga taklif qilishni muhokama qilib, Daniel Day-Lewisga koʻp marta murojaat qilishgan. Jackson [[Stuart Townsend]]ni ham ushbu rolga taklif qilib koʻradi, ammo uni studiya juda yosh deb hisoblaydi. Ular keyinchalik [[Viggo Mortensen]]ga murojaat qilishdi, shuningdek, zaxira tanlovi sifatida [[Russell Crowe]] (ilgari Boromir uchun kastindan oʻtgan) bilan gaplashdilar.
[[Patrick McGoohan]] Denetor roli uchun ularning birinchi tanlov boʻlgan. Bundan tashqari, [[Donald Sutherland]] va [[John Rhys-Davies]]larni ham ushbu rolga taklif qilishmoqchi boʻlishgan. Oxir-oqibatda [[John Noble]] variantida toʻxtashgan. Billy Connolly keyinchalik „Hobbit: Besh armiya jangi“ filmida Dain rolini ijro etdi.
=== Aktyorlar va qahramonlar ===
Quyida filmlarning kengaytirilgan versiyasida koʻrsatilgan personajlarni ovozlashtirgan yoki tasvirlagan aktyor hamda aktrisalar keltirilgan.
{| class="wikitable" style="text-align:center; width:100%;"
|-
! Personaj
! style="width:23%;" |''[[Uzuklar hukmdori: Uzuklar ittifoqi|Uzuklar ittifoqi]]''
! style="width:23%;" |''[[Uzuklar hukmdori: Ikki qalʼa|Ikki qalʼa]]''
! style="width:23%;" |''[[Uzuklar hukmdori: Qirolning qaytishi|Qirolning qaytishi]]''
|-
! colspan="4" style="background:lightblue;" | Uzuklar ittifoqi
|-
! [[Frodo Baggins]]
| colspan="3" | [[Elijah Wood]]
|-
! [[Aragorn]]
| colspan="3" | [[Viggo Mortensen]]
|-
! [[Boromir]]
| colspan="3" | [[Sean Bean]]
|-
! [[Merry Brandybuck|Meriadoc „Merry“ Brandybuck]]
| colspan="3" | [[Dominic Monaghan]]
|-
! [[Samwise Gamgee]]
| colspan="3" | [[Sean Astin]]
|-
! [[Gandalf]]
| colspan="3" | [[Ian McKellen]]
|-
! [[Gimli (Middle-earth)|Gimli]]
| colspan="3" | [[John Rhys-Davies ]]
|-
! [[Legolas]]
| colspan="3" | [[Orlando Bloom]]
|-
! [[Pippin Took|Peregrin „Pippin“]]
| colspan="3" | [[Billy Boyd]]
|-
! colspan="4" style="background:lightblue;" | Shire va Bree
|-
! [[Bilbo Baggins]]
| [[Ian Holm]]
| {{CEmpty}}
| Ian Holm
|-
! Mrs. Bracegirdle
| [[Lori Dungey]]
| colspan="2" {{CEmpty}}
|-
! [[Barliman Butterbur]]
| [[David Weatherley]]
| colspan="2" {{CEmpty}}
|-
! Rosie Cotton
| [[Sarah McLeod]]
| {{CEmpty}}
| Sarah McLeod
|-
! Gaffer Gamgee
| Norman Forsey
| {{CEmpty}}
| Norman Forsey
|-
! Elanor Gamgee
| colspan="2" {{CEmpty}}
| Alexandra Astin
|-
! Bree Gate-Keeper
| [[Martyn Sanderson]]
| colspan="2" {{CEmpty}}
|-
! [[Farmer Maggot]]
| [[Cameron Rhodes]]
| colspan="2" {{CEmpty}}
|-
! Old Noakes
| Bill Johnson
| colspan="2" {{CEmpty}}
|-
! Everard Proudfoot
| Noel Appleby
| {{CEmpty}}
| Noel Appleby
|-
! Proudfoot
| Megan Edwards
| colspan="2" {{CEmpty}}
|-
! Otho Sackville
| Peter Corrigan
| colspan="2" {{CEmpty}}
|-
! Lobelia Sackville-Baggins
| [[Elizabeth Moody]]
| colspan="2" {{CEmpty}}
|-
! Ted Sandyman
| [[Brian Sergent]]
| colspan="2" {{CEmpty}}
|-
! colspan="4" style="background:lightblue;" | Rivendell va Lothlórien
|-
! [[Arwen]]
| colspan="3" | [[Liv Tyler]]
|-
! [[Celeborn]]
| [[Marton Csokas]]
| {{CEmpty}}
| Marton Csokas
|-
! [[Elrond]]
| colspan="3" | [[Hugo Weaving]]
|-
! [[Figwit]]
| [[Bret McKenzie]]
| {{CEmpty}}
| Bret McKenzie
|-
! [[Galadriel]]
| colspan="3" | [[Cate Blanchett]]
|-
! Haldir
| colspan="2" | [[Craig Parker]]
| {{CEmpty}}
|-
! Rúmil
| Jørn Benzon
| colspan="2" {{CEmpty}}
|-
! colspan="4" style="background:lightblue;" | Izengard va Mordor
|-
! [[Gollum|Gollum / Sméagol]]
| colspan="3" | [[Andy Serkis]]
|-
! Gorbag
| colspan="2" {{CEmpty}}
| Stephen Ure
|-
! [[Uzuklar hukmdori filmlaridagi asl qahramonlar roʻyxati|Gothmog]]
| colspan="2" {{CEmpty}}
| [[Lawrence Makoare]]----{{small|Craig Parker}}{{ref|voice|V}}
|-
! [[Gríma Wormtongue]]
| {{CEmpty}}
| colspan="2" | [[Brad Dourif]]
|-
! Grishnákh
| {{CEmpty}}
| Stephen Ure
| {{CEmpty}}
|-
! [[Uzuklar hukmdori filmlaridagi asl qahramonlar roʻyxati|Lurtz]]
| [[Lawrence Makoare]]
| colspan="2" {{CEmpty}}
|-
! Mauhúr
| {{CEmpty}}
| [[Robbie Magasiva]]----{{small|Andy Serkis}}{{ref|voice|V}}
| {{CEmpty}}
|-
! [[Morannon jangi|Sauron ogʻzi]]
| colspan="2" {{CEmpty}}
| [[Bruce Spence]]
|-
! [[Yagona uzuk]]
| [[Alan Howard]]{{ref|voice|V}}
| {{CEmpty}}
| Alan Howard{{ref|voice|V}}
|-
! [[Saruman]]
| colspan="3" | [[Christopher Lee]]
|-
! [[Sauron]]
| [[Sala Baker]]----{{small|Alan Howard}}{{ref|voice|V}}
| {{CEmpty}}
| Sala Baker----{{small|Alan Howard}}{{ref|voice|V}}
|-
! Shagrat
| colspan="2" {{CEmpty}}
| Peter Tait
|-
! [[Uzuklar hukmdori filmlaridagi asl qahramonlar roʻyxati|Sharku]]
| {{CEmpty}}
| [[Jed Brophy]]
| {{CEmpty}}
|-
! Snaga
| {{CEmpty}}
| Jed Brophy----{{small|Andy Serkis}}{{ref|voice|V}}
| {{CEmpty}}
|-
! Uglúk
| {{CEmpty}}
| [[Nathaniel Lees]]
| {{CEmpty}}
|-
! [[Angmar qiroli]]
| Brent McIntyre----{{small|Andy Serkis}}{{ref|voice|V}}
| {{CEmpty}}
| Lawrence Makoare
|-
! colspan="4" style="background:lightblue;" | Rohan va Gondor
|-
! Damrod
| colspan="2" {{CEmpty}}
| [[Alistair Browning]]
|-
! [[Denetor]]
| {{CEmpty}}
| colspan="2" | [[John Noble]]
|-
! [[Éomer]]
| {{CEmpty}}
| colspan="2" | [[Karl Urban]]
|-
! [[Uzuklar hukmdori filmlaridagi asl qahramonlar roʻyxati|Éothain]]
| {{CEmpty}}
| Sam Comery
| {{CEmpty}}
|-
! [[Éovin]]
| {{CEmpty}}
| colspan="2" | [[Miranda Otto]]
|-
! [[Faramir]]
| {{CEmpty}}
| colspan="2" | [[David Wenham]]
|-
! [[Uzuklar hukmdori filmlaridagi asl qahramonlar roʻyxati|Freda]]
| {{CEmpty}}
| [[Olivia Tennet]]
| {{CEmpty}}
|-
! Gamling
| {{CEmpty}}
| colspan="2" | [[Bruce Hopkins]]
|-
! Grimbold
| colspan="2" {{CEmpty}}
| Bruce Phillips
|-
! Háma
| {{CEmpty}}
| [[John Leigh]]
| {{CEmpty}}
|-
! [[Uzuklar hukmdori filmlaridagi asl qahramonlar roʻyxati|Haleth]]
| {{CEmpty}}
| Calum Gittins
| {{CEmpty}}
|-
! [[Uzuklar hukmdori filmlaridagi asl qahramonlar roʻyxati|Irolas]]
| colspan="2" {{CEmpty}}
| Ian Hughes
|-
! Oʻliklar shohi
| colspan="2" {{CEmpty}}
| Paul Norell
|-
! [[Uzuklar hukmdori filmlaridagi asl qahramonlar roʻyxati|Madril]]
| {{CEmpty}}
| colspan="2" | [[John Bach]]
|-
! [[Uzuklar hukmdori filmlaridagi asl qahramonlar roʻyxati|Morwen]]
| {{CEmpty}}
| [[Robyn Malcolm]]
| {{CEmpty}}
|-
! [[Téoden]]
| {{CEmpty}}
| colspan="2" | [[Bernard Hill]]
|-
! Téodred
| {{CEmpty}}
| Paris Howe Strewe
| {{CEmpty}}
|-
! [[Treebeard]]
| {{CEmpty}}
| colspan="2" | [[John Rhys-Davies]]{{ref|voice|V}}
|-
! colspan="4" style="background:lightblue;" | Tarixiy shaxslar
|-
! [[Gollum#Sméagol va Déagol|Déagol]]
| [[Thomas Robins]] {{small|(faqat qoʻl)}}
| {{CEmpty}}
| Thomas Robins
|-
! [[Elendil]]
| [[Peter McKenzie]]
| colspan="2" {{CEmpty}}
|-
! [[Gil-galad]]
| [[Mark Ferguson]]
| colspan="2" {{CEmpty}}
|-
! [[Isildur]]
| [[Harry Sinclair]]
| {{CEmpty}}
| Harry Sinclair
|}
=== Suratga olish guruhi ===
{| class="wikitable" style="text-align:center; width:100%;"
|-
! rowspan="2" | Suratga olish guruhi
|- style="height: 50px;
! style="width:23%;" |''[[Uzuklar hukmdori: Uzuklar ittifoqi|Uzuklar ittifoqi]]''
! style="width:23%;" |''[[Uzuklar hukmdori: Ikki qalʼa|Ikki qalʼa]]''
! style="width:23%;" |''[[Uzuklar hukmdori: Qirolning qaytishi|Qirolning qaytishi]]''
! style="width:23%;" |''Gollumni izlab''
|-
! Direktor
| colspan="3" | [[Peter Jackson]]
| [[Andy Serkis]]
|-
! Prodyuserlar
| colspan="3" | [[Barrie M. Osborne]], Peter Jackson, [[Fran Walsh]] va [[Tim Sanders]]{{ref|NoteFOTR|UI}}
| [[Barrie M. Osborne]], Peter Jackson, Fran Walsh, Philippa Boyens va Tim Sanders
|-
! Ssenariy mualliflari
| colspan="3" | Fran Walsh, [[Philippa Boyens]], Peter Jackson va [[Stephen Sinclair]]{{ref|NoteTT|IQ}}
| Fran Walsh, Philippa Boyens, Phoebe Gittins va Arty Papageorgiou
|-
! Bastakor
| colspan="3" | [[Howard Shore]]
|-
! Kinematograf
| colspan="3" | [[Andrew Lesnie]]
|-
! Muharrirlar
| [[John Gilbert (film editor)|John Gilbert]]{{ref|NoteFOTR|UI}}
| [[Michael J. Horton|Michael Horton]]{{ref|NoteTT|IQ}}
| [[Jamie Selkirk]]{{ref|NoteROTK|QQ}}
|-
! Ishlab chiqarish dizaynerlari
| colspan="3" | [[Dan Hennah]] va [[Grant Major]]
|-
! Konseptual dizaynerlar
| colspan="3" | [[Alan Lee (illustrator)|Alan Lee]] va [[John Howe (illustrator)|John Howe]]
|-
! Kostyum dizaynerlari
| colspan="3" | [[Ngila Dickson]] va [[Richard Taylor (filmmaker)|Richard Taylor]]
|-
! Vizual effektlar bilan ishlovchi
| colspan="3" | [[Jim Rygiel]]
|-
! Ishlab chiqarish kompaniyalari
| colspan="3" | [[New Line Cinema]] va [[WingNut Films]]
| New Line Cinema, WingNut Films va [[The Imaginarium]]
|-
! Distribyutor kompaniyalari
| colspan="3" | New Line Cinema
| [[Warner Bros. Pictures]]
|}
* ''UI — faqat Uzuklar iitifoqi filmida ishlagan.''
* ''IQ — faqat Ikki qal’a filmida ishlagan.''
* ''QQ — faqat Qirolning qaytish filmida ishlagan.''
== Film olishga dastlabki urinishlar ==
[[File:Peter Jackson01.jpg|thumb|upright|[[Peter Jackson]] [[2003-yil]] [[1-dekabr]]da [[Vellington]]dagi Embassy teatrida „Uzuklar hukmdori: Qirolning qaytishi“ filmining premyerasida.]]
=== Ilk urinishlar ===
Tolkienning asarlarini suratga olishga oldingi urinishlar [[William L. Snyder|William Snyder]], [[Peter Shaffer]] va [[John Boorman]] tomonidan qilingan. Ushbu urinishlar natijasida bir nechta ishlab chiqarilmagan skriptlar, konseptsiya sanʼati va animatsion qisqa film paydo boʻldi. Filmni olishga harakat qilgan rejissyorlar va prodyuserlar orasida [[Walt Disney]], [[Al Brodax]], [[Forrest J Ackerman|Forrest Ackerman]], Denis OʻDell va [[George Lucas]]lar bor. Keyinchalik Tolkienning asarlarini ekranlashtirish huquqi bir nechta studiyalar qoʻliga oʻtadi. 1976-yilda United Artists „Uzuklar hukmdori“ga („Hobbit“ga boʻlgan huquqlarning bir qismiga) fantastik filmlar uchun huquqlarni berdi.
[[1977-yil]]da [[Rankin/Bass Animated Entertainment|Rankin va Bass]] tomonidan „Hobbit“ filmining animatsion filmi maxsus televizion qism sifatida ishlab chiqarilgan va [[1978-yil]]da [[Ralph Bakshi]] „Uzuklar hukmdori“ asari birinchi yarmining animatsion filmini yaratgan. Foydali boʻlsa-da, film davomini olishni kafolatlash uchun yetarli pul topmadi va prodyuser [[Saul Zaentz]] bilan tortishuv Bakshini loyihadan voz kechishga olib keldi. Keyinchalik Rankin/Bass [[1980-yil]]da „Qirolning qaytishi“ filmining animatsion teledasturini taqdim etdi. Oʻsha paytda yana bir qancha Tolkienest fantastik filmlari, jumladan [[Jim Henson]] va [[Frank Oz]]ning „Qorongʻu kristall“ va Lucasning „Willow“ filmlari ishlab chiqarilgan<ref>{{cite news |last1=Pfeiffer |first1=Oliver |title=Clip joint: 80s cult fantasy cinema |url=https://www.theguardian.com/film/filmblog/2011/apr/27/clip-join-80s-cult-fantasy-cinema |access-date=21 May 2021 |work=[[The Guardian]] |date=27 April 2011}}</ref>.
Bakshining filmi chiqqanida, oʻsmir Piter Jackson kitobni oʻqimagan, balki kitob haqida eshitgan va filmni koʻrish uchun borgan<ref>{{Cite web |url=http://www.conlanpress.com/resources/peter_jackson_on_Tolkien_inspiration_2-6-04.mp3 |title=Peter Jackson, as quoted at the Egyptian Theater in Hollywood, on February 6, 2004.|archive-url=https://web.archive.org/web/20061009173240/http://www.conlanpress.com/resources/peter_jackson_on_Tolkien_inspiration_2-6-04.mp3|archive-date=9 October 2006}}</ref>: „Menga birinchi qismi yoqdi — unda bir nechta gʻalati ketma-ketliklar bor edi. Hobbitlar, Qora chavandoz bilan yoʻlda dahshatli uchrashuv va bir nechta yaxshi jang sahnalari — lekin keyin, taxminan, yarim yoʻlda, hikoya juda noaniq va chalgʻituvchi boʻldi va men nima boʻlayotganini tushunmadim. Bu menga kitobni oʻqish istagini uygʻotdi — nima boʻlganini bilish uchun!“<ref>{{Cite book |last=Sibley |first=Brian |title=Peter Jackson: A Film-Maker's Journey |pages=6}}</ref>. Jackson „Uzuklar hukmdori“ asarining yangi nashrini sotib oldi. Keyinchalik u „Hobbit“ hamda [[Silmarillion]]ni oʻqidi va [[1981-yil]]da Bi-bi-si radiosiga moslashtirilganini tingladi. Jackson asarni ekranga olib chiqishga urinishlarini oʻqib chiqdi. U Rankin va Bass TV maxsus dasturlarini tomosha qilmagan<ref>{{Cite web |url=https://www.herr-der-ringe-film.de/v3/de/news/tolkienfilme/news_19958.php |title=20 QUESTIONS WITH PETER JACKSON – PART 2 |url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130403174527/http://www.herr-der-ringe-film.de/v3/de/news/tolkienfilme/news_19958.php|archive-date=3 April 2013}}</ref><ref name="Jackson-2001">"Peter Jackson interview". ''Explorations''. Barnes & Noble Science Fiction newsletter. October–November 2001.</ref>.
=== Miramaxga murojaat qilish ===
[[1995-yil]]da „The Frighteners“ filmida post-prodyuserlikni tugatayotganda, Jackson va Fran Walsh mashhur bir fantastik film yaratishni muhokama qilishdi, lekin Tolkienga xos boʻlmagan ssenariy haqida oʻylay olmadilar va oxir-oqibat film huquqlarini izlashga qaror qilishdi. Ular Saul Zaentzdan huquqlarni olgan Miramaxdagi [[Harvey Weinstein]]ning oldiga borishdi. Jackson Tolkienning asarlarini mashhur qilish uchun bir nechta filmlar kerak boʻlishini bilar edi<ref name="Sibley">{{Cite book |last=Sibley |title=A Filmmaker's Journey |pages=36–40}}</ref>. U dastlab bitta trilogiyani yaratdi: „Hobbit“ga asoslangan bitta film va agar bu muvaffaqiyatli boʻlsa, „ Uzuklar hukmdori“ ning ikkita filmi suratga olinar eddi. Jackson „Hobbit“ni qayta oʻqiy boshladi, illyustratsiyalar koʻrib chiqdi va kitobdagi konsepsiya yaxshiroq oʻrgandi<ref name="YouTube-2015">{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=9XDsSr3sGSI&t=2369s |title=Peter Jackson Exeter interview, 2015 |website=[[YouTube]] |access-date=19 December 2020 |archive-date=19 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201219180831/https://www.youtube.com/watch?v=9XDsSr3sGSI&t=2369s |url-status=live}}</ref>. Keyinchalik kinoni olishga boʻlgan huquqlar Zaentz va United Artists oʻrtasida boʻlinib ketdi. Harvey Weinstein studiyaning huquqlar ulushini sotib olishga harakat qildi, ammo muvaffaqiyatga erisha olmadi.
„Hobbit“ keyingi prikvelga qoldirilgach, Jackson ikki yoki undan ortiq „Uzuklar hukmdori“ filmini suratga olish gʻoyalarini ishlab chiqdi: „Biz uchta film gʻoyasini ilgari surdik va Miramax bunga tavakkal qilishni istamadi, lekin ikkitasiga kelishib oldik“<ref name="CharlieRose">{{Cite web |url=https://charlierose.com/videos/17671 |title=Peter Jackson interview with Charlie Rose, 2002 |date=22 February 2002 |website=[[Charlie Rose (talk show)|Charlie Rose]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200524163214/https://charlierose.com/videos/17671 |archive-date=24 May 2020 |access-date=24 May 2020}}</ref>. U Walsh va [[Stephen Sinclair]] bilan ssenariy yozishni, Christian Rivers bilan hikoyalar yozishni va Weinsteinlar bilan kasting gʻoyalarini muhokama qilishni boshladi. Shu bilan birga, Weta Digital kerakli raqamli effektlar uchun dasturiy taʼminotni ishlab chiqishni boshladi. WETA Workshop rekvizitlar va konsepsiya sanʼatini ishlab chiqardi. Sinclair keyinchalik loyihadan voz kechdi, lekin Jcakson uning baʼzi hissalari tayyor skriptlarda, xususan, ikkinchi „Ikki qal’a“ filmida saqlanib qolganini taʼkidlagan.
=== New Linega oʻtish ===
Ssenariylar shakllanar ekan, talab qilinadigan byudjet Miramax imkoniyatlaridan oshib ketishi aniq boʻldi. Weinsteinlar loyihani bitta filmga qisqartirishni taklif qilishdi. Jackson bu taxminan toʻrt soat davom etishi mumkinmi yoki yoʻqligini soʻradi, lekin Miramax ikki soat davom etishini talab qilib, hikoyani sezilarli darajada qisqartirishni taklif qildi, Jackson buni rad etdi. Harvey Weinstein Jacksonni ssenariy muallifi [[Hossein Amini]] va rejissyorlar [[John Madden]] yoki [[Quentin Tarantino]] bilan almashtirish bilan tahdid qildi. Jackson buni bitta film versiyasini suratga olishni tan olish uchun tahdid deb hisobladi.
Harvey Weinstein oxir-oqibat fikrini oʻzgartirdi va loyihani oʻzgartirishga rozi boʻldi, ammo uning ogʻir shartlari loyihani boshqa studiya tomonidan qabul qilinishiga yoʻl qoʻymaslik uchun moʻljallangan edi<ref name="Jackson">{{Cite book |title=Peter Jackson: A Film-Maker's Journey |pages=39–40}}</ref><ref>{{cite book |last1=Thompson |first1=Kristin |title=The Frodo Franchise: The Lord of the Rings and Modern Hollywood |url=https://archive.org/details/frodofranchiselo0000thom |date=2007 |location=Berkeley |publisher=University of California Press |isbn=9780520247741 |page=[https://archive.org/details/frodofranchiselo0000thom/page/n43 18] }}</ref>. Jackson loyihani qabul qilgan New Line bosh direktori [[Robert Shaye]]dan auditoriya oldi va uni trilogiyaga kengaytirishni soʻradi<ref>{{Cite web|last1=Fleming|first1=Mike Jr.|date=7 July 2021|title='The Lord Of The Rings' Trilogy: A Look Back At A Breathtaking Gamble 20 Years Later|url=https://deadline.com/2021/07/the-lord-of-the-rings-20-years-peter-jackson-bob-shaye-new-line-cinema-cannes-magazine-feature-1234785740/|access-date=7 July 2021|website=Deadline|language=en-US}}</ref>. Trilogiya muvaffaqiyatli boʻlishi uchun koʻplab istiqbolli sabablarga ega edi, loyiha imzolandi. Yakuniy huquqlar Jackson va Bob Shaye oʻrtasida shartnoma boʻyicha boʻlingan. Dastlab, har bir filmning ishlab chiqarish byudjeti 60 million dollarni tashkil etgan, biroq [[2001-yil]] [[Kann kinofestivali]]da „Uzuklar ittifoqi“ filmining 26 daqiqalik prevyusi taqdim etilganidan soʻng, „New Line“ Jacksonning byudjetni oshirish haqidagi iltimosini qabul qildi<ref>{{Cite web|last1=Sharf|first1=Zack|date=7 July 2021|title=Peter Jackson Recalls Blowing Up at Studio on 'Lord of the Rings' Set Over Budget Battle|url=https://www.indiewire.com/2021/07/peter-jackson-screamed-studio-lord-of-the-rings-budget-battle-1234649369/|access-date=1 July 2022|website=IndieWire|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last1=Jennings|first1=Collier|date=12 April 2022|title=How The Cannes Film Festival Set The Stage For Lord Of The Rings|url=https://www.slashfilm.com/830110/how-the-cannes-film-festival-set-the-stage-for-lord-of-the-rings/|access-date=1 July 2022|website=/Film|language=en-US}}</ref>.
== Ishlab chiqarish ==
[[File:Alan Lee 2005.JPG|thumb|upright|Alan Lee, [[Glazgo]]dagi Worldcon 2005 loyihasi. U vizual dizaynda yordam bergan.]]
Jackson [[1997-yil]]da [[Christian Rivers]], [[Fran Walsh]] va [[Philippa Boyens]] bilan serial syujetini yaratish va ssenariy yozishni boshladi hamda oʻz jamoasiga bir vaqtning oʻzida Oʻrta Yerni loyihalashni boshlashni tayinladi<ref name="TTT Art">{{Cite book |last=Russell |first=Gary |author-link=Gary Russell |title=The Art of the Two Towers |publisher=Harper Collins |year=2003 |isbn=0-00-713564-5}}</ref>. Jackson, Walsh va Boyens har bir filmni oʻz kitobga toʻliq mos keladigan tarzda yozmadilar, buning oʻrniga kitoblarda qanday joylashishidan qatʼiy nazar baʼzi ketma-ketliklar oʻzgartirilgan, baʼzi ketma-ketliklar noldan yaratilgan va baʼzi ketma-ketliklar bir sohadan ikkinchisiga koʻchirilgan uch qismli moslashuv yozishni tanladilar. Hikoya tomoshabinlar uchun aniqroq boʻlishi uchun Jackson Tolkienning hikoya chizigʻini murakkab oʻzaro bogʻlashiga qaraganda hikoyaga koʻproq xronologik yondashdi. Suratga olish jarayonida ssenariylar qisman oʻz qahramonlarini yanada oʻrganishga intilayotgan aktyorlarning hissalari tufayli oʻzgartirilshda davom etdi.
Ssenariyning oldingi versiyalarida Fatty Bolger, Glorfindel, Elladan, Elrohir, Erkenbrand, Imrahil va Forlong kabi qoʻshimcha belgilar mavjud edi<ref name="quest">{{Cite book |author=Brian Sibley |title=Peter Jackson: A Film-maker's Journey |url=https://archive.org/details/peterjacksonfilm0000sibl |publisher=Harper Collins |year=2006 |isbn=0-00-717558-2 |location=London |pages=[https://archive.org/details/peterjacksonfilm0000sibl/page/n354 329]–387 |chapter=Quest for the Ring|author-link=Brian Sibley}}</ref>. Bir payt Jackson hatto Tom Bombadilni ssenariyga qayta kiritish haqida oʻylagan edi<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=ugEFwc5bMB8&list=PLCZgoww3m_249koI9ngypkNy5kKy3J3SX&index=70 |title=Philippa Boyens interview in Comic-Con, 2014 |website=[[YouTube]] |access-date=19 December 2020 |archive-date=19 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201219180829/https://www.youtube.com/watch?v=ugEFwc5bMB8&list=PLCZgoww3m_249koI9ngypkNy5kKy3J3SX&index=70 |url-status=live}}</ref>. [[Gimli]] butun film davomida haqoratli soʻzlar ishlatar edi, Arven esa Rohandagi Uzuklar ittifoqiga qoʻshiladi va Aragorn bilan Glittering gʻori hovuzida yalangʻoch sahnani koʻrsatar edi.
Jackson [[Weta Workshop]]ni beshta asosiy dizayn elementi: zirh, qurollar, protez pardozlari, mavjudotlar va miniatyuralar boʻyicha boshqarish uchun uzoq yillik hamkori [[Richard Taylor]]ni yolladi. New Line iltimosiga koʻra, animatsiya boʻyicha supervayzer [[Jim Rygiel]] Weta Digital kompaniyasidan [[Mark Stetson]] oʻrnini egalladi. [[1997-yil]]ning noyabrida mashhur Tolkien rassomlari [[Alan Lee]] va John Howe loyihaga qoʻshilishdi<ref name="FOTR SEE">{{cite video |title=The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring Appendices |medium=DVD |publisher=[[New Line Cinema]] |year=2002}}</ref><ref name="Lord of the Films">{{Cite book |last=Braun |first=J.W. |title=The Lord of the Films |url=https://archive.org/details/lordoffilmsunoff0000brau |publisher=ECW Press |year=2009 |isbn=978-1-55022-890-8 |page= }}</ref>. Shuningdek, Jackson Ted Nasmithning ishiga ham tayangan, u keyinchalik Alan va Johnga qoʻshilish taklifini rad etgan. Jackson xayoliy filmlar emas, balki tarixiy epik uslubdagi real dizaynlarni xohlardi. Jamoasiga namuna sifatida [[Sheryurak]] filmini koʻrsatardi<ref>{{Cite book |last=Falconer |first=Daniel |title=Middle Earth: From Script to Screen |pages=2}}</ref><ref name="YouTube-2002">{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=-ggVDYcvNxg |title=Peter Jackson interview on Charile Rose, 2002 |website=[[YouTube]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200228201928/https://www.youtube.com/watch?v=-ggVDYcvNxg|archive-date=28 February 2020}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://archives.theonering.net/perl/newsview/2/994347571 |title=Media Watch: Cinelive Magazine |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120411221626/http://archives.theonering.net/perl/newsview/2/994347571 |archive-date=11 April 2012 |website=The One Ring}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.herr-der-ringe-film.de/v3/de/news/tolkienfilme/news_20888.php |title=Film Crew Embarks on Tolkien Adventures |access-date=19 December 2020 |archive-date=19 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201219180831/https://www.herr-der-ringe-film.de/v3/de/news/tolkienfilme/news_20888.php |url-status=live |website=Herr der Ringe Film}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.herr-der-ringe-film.de/v3/de/news/tolkienfilme/news_20705.php |title=HdR in der französischen Presse |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130403150027/http://www.herr-der-ringe-film.de/v3/de/news/tolkienfilme/news_20705.php |archive-date=3 April 2013}}</ref>.
<blockquote>Piter Jackson fikri [[ingliz tili]]da. "It might be clearer if I described it as an historical film. Something very different to ''[[The Dark Crystal|Dark Crystal]]'' or ''[[Labyrinth (1986 film)|Labyrinth]]''. Imagine something like ''Braveheart'', but with a little of the visual magic of [[Legend (1985 film)|''Legend'']]. […] It should have the historical authority of ''Braveheart'', rather than the meaningless fantasy mumbo-jumbo of [[Willow (1988 film)|''Willow'']].<ref name="Herr der Ringe Film-2020">{{Cite web |url=https://www.herr-der-ringe-film.de/v3/de/news/tolkienfilme/news_19946.php |title=20 Questions with Peter Jackson |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200318230526/https://www.herr-der-ringe-film.de/v3/de/news/tolkienfilme/news_19946.php |archive-date=18 March 2020 |website=Herr der Ringe Film}}</ref></blockquote>
Dizayner [[Grant Major]]ga Lee va Howening dizaynlarini arxitekturaga aylantirish, toʻplamlar modellarini yaratish vazifasi yuklangan. [[Dan Hennah]] esa badiiy direktor boʻlib ishlagan, unga joylarni skautlash va toʻplamlar qurilishini tashkil qilish ishlari topshirilgan. [[Ngila Dickson]] kostyumlar ishlab chiqarishda Richard Teylor bilan hamkorlik qilgan, [[Peter King]] va [[Peter Owen]] esa pardoz ishlari bilan shugʻullangan. Ushbu jamoa aʼzolarining aksariyati (va boshqalar) [[Hobbit]] filmida ishlagan<ref name="serkis2nd">{{Cite news |url= https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/gollum-actor-andy-serkis-serve-175685 |agency= The Hollywood Reporter |date= 6 April 2011 |access-date= 1 May 2011 |title= Gollum Actor Andy Serkis to Serve as Second Unit Director on 'The Hobbit' (Exclusive) |first=Carolyn|last=Giardina}}</ref>.
Jackson va kinematograf [[Andrew Lesnie]] filmni 65 mm plyonka kabi katta formatda suratga olish yoki 4K variantlarini koʻrib chiqdi, biroq ikkalasini ham [[Yangi Zelandiya]] hududida amalga oshirib boʻlmadi<ref name="Roberts-2012">{{Cite web |url=https://collider.com/peter-jackson-the-hobbit-48fps-interview/ |title=Peter Jackson Talks THE HOBBIT: AN UNEXPECTED JOURNEY, Coming on When Guillermo del Toro Left, and Post-Converting LORD OF THE RINGS to 3D |last=Roberts |first=Sheila |date=14 December 2012 |website=[[Collider (website)|Collider]] |url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200108005311/https://collider.com/peter-jackson-the-hobbit-48fps-interview/ |archive-date=8 January 2020 |access-date=24 May 2020}}</ref>. Ular nozik taneli [[Super 35]] mm plyonkada suratga olishga qaror qilishdi va filmlarni qattiq raqamli tasniflashdan oʻtkazishdi<ref>{{Cite web |url=https://archiv.arri.de/news/newsletter/articles/74839/berl_lesnie.htm |title=ARRI Newsletter: Andrew Lesnie at the 2004 Berlinale |url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20110903171409/http://archiv.arri.de/news/newsletter/articles/74839/berl_lesnie.htm|archive-date=3 September 2011}}</ref>.
Barcha uchta filmning asosiy suratga olish ishlari bir vaqtning oʻzida Yangi Zelandiyaning tabiat qoʻriqxonalari va milliy bogʻlaridagi koʻplab joylarda olib borildi. Suratga olish ishlari [[1999-yil]] [[11-oktabr]]dan [[2000-yil]] [[22-dekabr]]gacha boʻlib oʻtdi. Suratga olish ishlari 2001—2004-yillarda har yili oʻtkazildi<ref>{{cite video |title=The Lord of the Rings: The Return of the King "Appendices" |medium=[[DVD]] |publisher=[[New Line Cinema]] |date=2004}}</ref>. Filmlar seriyasi 150 dan ortiq turli joylarda suratga olingan, shuningdek, [[Vellington]] va [[Queenstown]]da yettita turli boʻlimlar tashkil qilingan<ref name="Trilogy book">{{Cite book |last=Sibley |first=Brian |author-link=Brian Sibley |title=The Making of the Movie Trilogy |publisher=Harper Collins |year=2002 |isbn=978-0-618-26022-5 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/lordofringsmakin00sibl |pages=}}</ref>. Butun filmni ishlab chiqarish jarayonida Jackson bilan bir qatorda, boshqa birlik rejissyorlar ham qatnashgan. Jumladan, ular orasida John Mahaffie, [[Geoff Murphy]], Fran Walsh, [[Barrie M. Osborne]], [[Rick Porras]] va boshqa rejissyor yordamchisi, prodyuser yoki yozuvchilar mavjud edi.
Weta Digital trilogiya uchun zarur boʻlgan ilgʻor raqamli effektlarni yaratish uchun yangi texnologiyalarni ishlab chiqdi, jumladan, jang sahnalari uchun olomonni yaratish maqsadida [[MASSIVE (dasturiy taʼminot)|MASSIVE]] dasturiy taʼminotini ishlab chiqish va Gʻor Trolli kabi ikki oyoqli mavjudotlarda qoʻllangan harakatni suratga olish sanʼatini rivojlantirish ishlari amalga oshirildi. Jacksonning boʻlajak filmlari bilan harakatni suratga olish texnologiyasi shu qadar kuchaydiki, u „raqamli rang berish“ deb nomlandi, keyinchalik „Uzuklar hukmdori“ filmida CG animatorlaridan ham foydalanildi<ref>{{Cite web |url=https://otherthings.com/blog/2014/05/randy-cook-speaks-out-on-digital-makeup/ |title=Randy Cook Speaks Out On "Digital Makeup" |date=13 May 2014 |access-date=19 December 2020 |archive-date=19 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201219180856/https://otherthings.com/blog/2014/05/randy-cook-speaks-out-on-digital-makeup/ |url-status=live}}</ref>.
Har bir film dekabrda chiqarilishidan oldin toʻliq bir yillik post-prodyuserdan foydalanish imkoniyatiga ega boʻlardi. Koʻpincha oktyabr-noyabr oylarida suratga olish tugaydi va suratga olish guruhi darhol keyingi film ustida ishlashga kirishardi. Jackson dastlab Jamei Selkirk bilan birdaniga uchta filmni ham suratga olmoqchi edi, ammo bu juda koʻp ish boʻlib ketardi. Keyingi gʻoya [[John Gilbert]], [[Michael Horton]] va Selkirkning bir vaqtning oʻzida uchta filmni tahrirlashi edi. Lekin Jackson uchun juda qiyin boʻlgan dastlabki birinchi oydan soʻng, filmlar ketma-ket yillar davomida olinishga qaror qilindi<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=3nFH-dnjtrY |title=Michael Horton interview |website=[[YouTube]] |access-date=19 December 2020 |archive-date=19 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201219180824/https://www.youtube.com/watch?v=3nFH-dnjtrY |url-status=live}}</ref>. Ammo Selkirk bunga qarshilik qildi. Kundalik jarayon koʻpincha toʻrt soatgacha davom etardi va „Uzuklar ittifoqi“ chiqqanida, qolgan ikkita filmning (har biri 4 1⁄2 soat) yigʻish qismlari allaqachon tayyorlangan.
== Musiqa ==
[[File:Howard Shore, Canadian Film Centre, 2013-1.jpg|thumb|upright|[[Howard Shore]] filmlar musiqasi bastakori.]]
[[Howard Shore]] trilogiya musiqasini bastalagan, orkestrga rahbarlik qilgan, dirijyorlik va prodyuserlik qilgan. [[Howard Shore]] [[1999-yil]]da Uzuklar hukumdori filmlar seriyasi loyihasiga qoʻshildi va Jackson suratga olishni boshlashdan oldin Shire va Frodo mavzusi boʻyicha dastlabki musiqa versiyasini yaratdi<ref>{{Cite web |url=https://audioboom.com/posts/7119168-episode-119-peter-jackson-philippa-boyens-on-the-music-of-mortal-engines-lord-of-the-rings |title=Episode 119: Peter Jackson & Philippa Boyens On The Music Of Mortal Engines & Lord Of The Rings |website=Soundtracking with Edith Bowman|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200318230531/https://audioboom.com/posts/7119168-episode-119-peter-jackson-philippa-boyens-on-the-music-of-mortal-engines-lord-of-the-rings|archive-date=18 March 2020}}</ref>. [[2000-yil]] avgust oyida u yana suratga olish maydonchasiga tashrif buyurdi va „Uzuklar ittifoqi“ va „Qirolning qaytishi“ filmlarining montaj qismlarini tomosha qildi<ref>{{cite web |last=Davidson |first=Paul |title=Lord of the Rings Composer Confirmed |publisher=[[IGN]] |url=https://www.ign.com/articles/2000/08/15/lord-of-the-rings-composer-confirmed |date=15 August 2000 |access-date=29 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110831202427/http://uk.movies.ign.com/articles/034/034262p1.html |archive-date=31 August 2011|url-status=live}}</ref>. Musiqada Shore turli personajlar, madaniyatlar va joylarni ifodalovchi koʻplab (85 dan 110 gacha) leytmotivlarni oʻz ichiga olgan — bu kino tarixidagi eng katta leytmotivlar katalogi boʻlib, taqqoslash uchun [[Yulduzlar jangi]] filmlari seriyasidan ham oshib ketadi. Masalan, hobbitlar va Shire uchun bir nechta leytmotivlar mavjud. Birinchi filmning bir qismi Vellingtonda yozilgan boʻlsa-da, trilogiyaning deyarli barcha musiqasi Watford Town Hall va Abbey Road Studiosda yozilgan. Jackson [[London]]da har yili olti hafta davomida musiqa haqida maʼlumot berishni rejalashtirgan, ammo Ikki qal’a filmining suratga olish ishlari uning koʻp vaqtini oladi<ref>{{cite video |title=The Lord of the Rings: The Two Towers "Appendices" |medium=DVD |publisher=[[New Line Cinema]] |year=2003}}</ref>.
Musiqani yozib olish uchun asosan 93 dan 120 tagacha ijrochini oʻz ichiga olgan [[London Filarmonik orkestri]] ijro etadi. London Voices, London Oratory School Schola bolalar xori va Ben Del Maestro, [[Sheila Chandra]], [[Enya]], [[Renée Fleming]], [[James Galway]], [[Annie Lennox]] va[[Emilíana Torrini]]ni kabi koʻplab qoʻshiqchilar oʻz hissalarini qoʻshdilar. Hatto aktyorlar [[Billy Boyd]], [[Viggo Mortensen]], [[Liv Tyler]], [[Miranda Otto]] (faqat oxirgi ikkitasi uchun qisqartirilgan) va Piter Jackson (ikkinchi filmdagi bitta ovoz uchun) ham hissa qoʻshgan. Fran Walsh va Philippa Boyens librettistlar boʻlib xizmat qilgan, turli musiqa va qoʻshiqlarga soʻz yozgan, David Salo ularni Tolkien tillariga tarjima qilgan. Uchinchi filmning yakuniy qoʻshigʻi „Into the West“ [[2003-yil]]da saraton kasalligidan vafot etgan yosh rejissyor, Jackson va Walsh bilan birga ishlagan [[Cameron Duncan]]ga bagʻishlangan edi<ref name="ROTK SEE">{{cite video |title=The Lord of the Rings: The Return of the King "Appendices" |medium=DVD |publisher=[[New Line Cinema]] |year=2004}}</ref>.
Shore turli xarakter mavzularidan koʻra Qirolning qaytishi uchun asosiy mavzuni yaratdi va uning kuchi hamda hajmining keng jihatlari seriyaning turli nuqtalarida tasvirlangan. Buning ustiga, turli madaniyatlarni ifodalash uchun alohida mavzular tuzilgan. Shore uchinchi film uchun har kuni yozishi kerak boʻlgan musiqa miqdori keskin oshdi va taxminan yetti daqiqaga etdi. Serial uchun yaratilgan musiqa olti yil davomida barcha davrlarning eng yaxshi film saundtreki deb topildi va mos ravishda [[Schindler's List|Shindler roʻyxati]] (1993), [[Gladiator (film)|Gladiator]] (2000), [[Yulduzlar jangi]] (1977) va Out of Africadan (1985) oʻtib ketdi<ref>{{Cite web |title=Lord of the Rings voted 'best movie soundtrack' |url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-34748803 |website=BBC News |date=7 November 2015 |access-date=22 November 2015 |language=en-GB |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151120090121/http://www.bbc.com/news/entertainment-arts-34748803 |archive-date=20 November 2015}}</ref>.
=== Saundtreklar ===
{| class="wikitable" style="text-align:center; width:75%"
! Sarlavha
! AQShda chiqarilish sanasi
! Uzunligi
! Bastakor
! Leybl
|-
| ''[[„Uzuklar hukmdori: Uzuklar ittifoqi“ (saundtrek)|Uzuklar ittifoqi: Original kinofilm saundtreki]]''
| {{Start date|2001|11|20|df=y}}
| 71:29
| rowspan="3"| [[Howard Shore]]
| rowspan="3"| [[Reprise Records]]
|-
| ''[[„Uzuklar hukmdori: Ikki qalʼa“ (saundtrek)|Ikki qalʼa: Original kinofilm saundtreki]]''
| {{Start date|2002|12|10|df=y}}
| 72:46
|-
| ''[[„Uzuklar hukmdori: Qirolning qaytishi“ (saundtrek)|Qirolning qaytishi: Original kinofilm saundtreki]]''
| {{Start date|2003|11|25|df=y}}
| 72:05
|}
== Qabul qilish jarayoni ==
=== Teatr kassasi ===
Trilogiyaning onlayn reklama treyleri birinchi marta [[2000-yil]] [[27-aprel]]da chiqarilgan boʻlib, u chiqarilgan dastlabki 24 soat ichida 1,7 million koʻrishlarni qayd etib, yuklab olish sonlari boʻyicha yangi rekord oʻrnatdi<ref>{{cite web |url=http://www.xenite.org/faqs/lotr_movie/download-press-release.html |title=Lord of the Rings News | LoTR movie internet trailer preview |date=10 April 2000 |publisher=Xenite.org |access-date=30 April 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080821192740/http://www.xenite.org/faqs/lotr_movie/download-press-release.html |archive-date=21 August 2008}}</ref>. Treyler boshqa kesmalar qatorida [[Sheryurak]] va [[Shoushenkdan qochish]] uchun saundtrekdan tanlab olingan. [[2001-yil]]da [[2001 yil Kann kinofestivali|54-Kann kinofestivali]]da serialdan 24 daqiqalik kadrlar, birinchi navbatda, Moriya ketma-ketligi namoyish etildi va juda yaxshi qabul qilindi<ref>{{cite web |last=Davidson |first=Paul |url=https://www.ign.com/articles/2001/05/15/lotr-footage-wows-journalists |title=LOTR Footage Wows Journalists |publisher=IGN |date=15 May 2001 |access-date=30 April 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120215011403/http://uk.movies.ign.com/articles/200/200155p1.html |archive-date=15 February 2012}}</ref>. Namoyishda Oʻrta Yerga oʻxshatib ishlangan dekoratsiya ham mavjud edi.
''Uzuklar ittifoqi'' [[2001-yil]] [[19-dekabr]]da namoyish etilgan. U AQShda namoyish etilgan ilk dam olish kunlarida 47,2 million dollar yigʻdi va butun dunyo boʻylab 868 million dollardan ortiq daromad keltirdi<ref>{{cite web |url=https://www.boxofficemojo.com/year/world/2001/ |title=2001 Worldwide Box Office |work=[[Box Office Mojo]] |access-date=15 March 2024}}</ref>. Ikki qalʼa filmining prevyusi, filmning soʻnggi sahnalari suratga olinishidan oldin namoyish etilgan<ref>{{cite web |last=Davidson |first=Paul |title=A Longer Fellowship Ending? |url=https://www.ign.com/articles/2002/01/25/a-longer-fellowship-ending |work=[[IGN]] |access-date=19 January 2022 |date=25 January 2002 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110713004734/http://uk.movies.ign.com/articles/317/317797p1.html |archive-date=13 July 2011}}</ref>. Keyinroq reklama treyleri chiqdi, unda „''[[Requiem for a Dream]]''“ filmida ishlatilgan musiqa mavjud<ref>{{cite web |url=https://www.rogerebert.com/answer-man/movie-answer-man-11172002 |title=Movie Answer Man |publisher=rogerebert.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20090830235453/http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20021117%2FANSWERMAN%2F211170301 |archive-date=30 August 2009|access-date=19 January 2022}}</ref>. ''Ikki qalʼa'' filmi [[2002-yil]] [[18-dekabr]]da chiqarildi. U AQShdagi birinchi dam olish kunlarida 62 million dollar yigʻdi va butun dunyo boʻylab 936 million dollardan ortiq daromad bilan oldingi Uzuklar ittifoqi filmidan oshib ketdi<ref>{{cite web |url=https://www.boxofficemojo.com/year/world/2002/ |title=2002 Worldwide Box Office |website=[[Box Office Mojo]] |access-date=15 March 2024}}</ref>. ''Qirolning qaytishi'' filmining reklama treyleri 2003-yil 23-sentyabrda „New Line Cinema“ining „[[Secondhand Lions]]“ filmidan oldin debyut qilingan<ref>{{cite web |url=https://movieweb.com/the-return-of-the-king-trailer-confirmed-for-september-26th-plus-ian-mckellen-speaks-about-the-reshoots/ |title=The RETURN OF THE KING trailer confirmed for September 26th! Plus Ian McKellen speaks about the reshoots! |date=16 September 2003 |publisher=Movieweb.com |access-date=19 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080726071720/http://www.movieweb.com/news/14/1714.php |archive-date=26 July 2008}}</ref>. Film [[2003-yil]] [[17-dekabr]]da chiqarilgan, uning AQShdagi birinchi haftalik daromadi 72,6 million dollarni tashkil etgan. ''Qirolning qaytishi'' filmi [[Titaniс (film)|Titanik]]dan keyin (1997), butun dunyo boʻylab 1,1 milliard dollardan ortiq daromad keltirdi<ref>{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/year/world/2003/|title=2003 Worldwide Box Office|website=Box Office Mojo|access-date=15 March 2024}}</ref>. Ushbu filmlar Yangi Zelandiya kino tarixidagi eng yuqori daromad keltirgan filmlar sirasiga kiradi. Shuningdek, Yangi Zelandiyada suratga olingan Avatardan keyin eng koʻp daromad keltirgan film hisoblanadi<ref>{{Cite web |date=10 March 2024 |title='Rings' sinks 'Titanic' record |url=https://www.nzherald.co.nz/lifestyle/rings-sinks-titanic-record/4BTSWWUJYKAXGJEBHQOVEEJFHE/ |access-date=10 March 2024 |website=[[The New Zealand Herald]]}}</ref>.
{{hatnote|Har bir film o'z maqolasining „Kassa“ bo'limiga bog'langan.}}
{| class="wikitable" style="text-align:center; width:100%"
! rowspan="3" | Film
! rowspan="3" | AQSda namoyish qilinish sanasi
! colspan="3" | Umumiy daromad
! colspan="4" | Barcha davrlardagi reytingi
! rowspan="3" | Byudjet
! rowspan="3" | {{Abbr|Manba(lar)|Manbalar}}
|-
! rowspan="2" | AQSh va Kanada
! rowspan="2" | Boshqa hududlar
! rowspan="2" | Butun dunyoda
! colspan="2" width="11%" | AQSh va Kanadada
! colspan="2" width="11%" | Butun dunyoda
|-
! Rank
! width="3%" | Eng yuqori
! Rank
! width="3%" | Eng yuqori
|-
| ''[[Uzuklar ittifoqi]]''
| {{start date|2001|12|19|df=y}}
| $316,115,420
| $567,292,426
| $883,407,846
| 93
| 9
| 73
| 5
| $93 million
| <ref>{{cite web |url=https://www.boxofficemojo.com/title/tt0120737/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20231212112503/https://www.boxofficemojo.com/title/tt0120737/ |title=The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring (2001) |website=[[Box Office Mojo]] |publisher=[[IMDb]] |archive-date=12 December 2023 |access-date=12 December 2023 |url-status=live}}</ref><ref>''The Fellowship of the Ring'' peak positions
* U. S. and Canada: {{cite web |title=All Time Domestic Box Office |website=[[Box Office Mojo]] |url=https://www.boxofficemojo.com/alltime/domestic/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20021202080632/http://www.boxofficemojo.com/alltime/domestic.htm |archive-date=2 December 2002}}
* Worldwide: {{cite web |title=All Time Worldwide Box Office |website=[[Box Office Mojo]] |url=https://www.boxofficemojo.com/alltime/world/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20021001123059/http://boxofficemojo.com/alltime/world/ |archive-date=1 October 2002}}</ref>
|-
| ''[[Uzuklar hukmdori: Ikki qalʼa|Ikki qalʼa]]''
| {{start date|2002|12|18|df=y}}
| $342,952,511
| $605,992,978
| $948,945,489
| 70
| 7
| 64
| 4
| $94 million
| <ref>{{cite web |url=https://www.boxofficemojo.com/title/tt0167261/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20231212112504/https://www.boxofficemojo.com/title/tt0167261/ |title=The Lord of the Rings: The Two Towers (2002) |website=[[Box Office Mojo]] |publisher=[[IMDb]] |archive-date=12 December 2023 |access-date=12 December 2023 |url-status=live}}</ref><ref>''The Two Towers'' peak positions
* U. S. and Canada: {{cite web |title=All Time Domestic Box Office |website=[[Box Office Mojo]] |url=https://www.boxofficemojo.com/alltime/domestic/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20030619190056/https://www.boxofficemojo.com/alltime/domestic.htm |archive-date=19 June 2003}}
* Worldwide: {{cite web |title=All Time Worldwide Box Office |website=[[Box Office Mojo]] |url=https://www.boxofficemojo.com/alltime/world/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20031207144634/http://www.boxofficemojo.com/alltime/world/ |archive-date=7 December 2003}}</ref>
|-
| ''[[Qirolning qaytishi]]''
| {{start date|2003|12|17|df=y}}
| $379,427,292
| $776,766,888
| $1,156,194,180
| 53
| 6
| 27
| 2
| $94 million
| <ref>{{cite web |url=https://www.boxofficemojo.com/title/tt0167260/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20231212112508/https://www.boxofficemojo.com/title/tt0167260/ |title=The Lord of the Rings: The Return of the King (2003) |website=[[Box Office Mojo]] |publisher=[[IMDb]] |archive-date=12 December 2023 |access-date=12 December 2023 |url-status=live}}</ref><ref>''The Return of the King'' peak positions
* U. S. and Canada: {{cite web |title=All Time Domestic Box Office |website=[[Box Office Mojo]] |url=https://www.boxofficemojo.com/alltime/domestic/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20040604193553/https://www.boxofficemojo.com/alltime/domestic.htm |archive-date=4 June 2004}}
* Worldwide: {{cite web |title=All Time Worldwide Box Office |website=[[Box Office Mojo]] |url=https://www.boxofficemojo.com/alltime/world/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20040605104640/http://www.boxofficemojo.com/alltime/world/ |archive-date=5 June 2004}}</ref>
|-
! colspan="2" | Jami
! ${{formatnum:{{#expr:316115420+342952511+379427292}}}}
! ${{formatnum:{{#expr:567292426+605992978+776766888}}}}
! ${{formatnum:{{#expr:883407846+948945489+1156194180}}}}
! colspan="4" |
! $281 million
! <ref>{{cite web |last=Johnson |first=Ross |archive-url=https://web.archive.org/web/20150529193903/http://www.nytimes.com/2005/06/27/business/media/the-lawsuit-of-the-rings.html |url=https://www.nytimes.com/2005/06/27/business/media/the-lawsuit-of-the-rings.html |title=The Lawsuit of the Rings |quote=The "Rings" film trilogy, produced for an aggregate '''$281 million''', has made more than $4 billion in retail sales from worldwide film exhibition, home video, soundtracks, merchandise and television showings, and cleared more than 122 billion for New Line after payments to profit participants, according to one of Mr. Jackson's lawyers, Peter Nelson. |website=[[The New York Times]] |date=27 June 2005 |archive-date=29 May 2015 |access-date=5 July 2019}}</ref><ref>{{cite web |last=Griffiths |first=Katherine |archive-url=https://web.archive.org/web/20190705195707/http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/news/director-of-lord-of-the-rings-says-he-is-still-owed-100m-295306.html |url=http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/news/director-of-lord-of-the-rings-says-he-is-still-owed-100m-295306.html |title=Director of Lord of the Rings says he is still owed 12300m |quote=They were made for a total of '''$281m''', with much of the filming taking place in Jackson's native New Zealand. |website=[[The Independent]] |date=28 June 2005 |archive-date=5 July 2019 |access-date=5 July 2019}}</ref><ref>{{cite web |last=Sheperd |first=Jack |archive-url=https://web.archive.org/web/20171115153430/http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/tv/news/lord-of-the-rings-tv-show-cost-jrr-tolkien-christopher-a8056631.html |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/tv/news/lord-of-the-rings-tv-show-cost-jrr-tolkien-christopher-a8056631.html |title=Lord of the Rings set to become the most expensive TV show of all time |quote=With a price tag of 124 billion, that would also put the series way above the budget of the movies: all three of Peter Jackson's Lord of the Rings films cost '''$281 million''', before advertising. |website=[[The Independent]] |date=15 November 2017 |archive-date=15 November 2017 |access-date=5 July 2019}}</ref><ref>{{cite web |last=Swaine |first=Jon |archive-url=https://web.archive.org/web/20101020181056/http://www.telegraph.co.uk/culture/film/film-news/8053833/The-Hobbit-could-be-most-expensive-film-ever-made.html |url=http://www.telegraph.co.uk/culture/film/film-news/8053833/The-Hobbit-could-be-most-expensive-film-ever-made.html |title=The Hobbit 'could be most expensive film ever made' |quote=It would also mean The Hobbit's final price-tag would be approaching twice that of the entire Lord of the Rings trilogy, which cost '''$281 million''' (£177 million). |website=[[The Daily Telegraph|The Telegraph]] |date=10 October 2010 |archive-date=20 October 2010 |access-date=5 July 2019}}</ref><ref>{{cite web |last=Acuna |first=Kirsten |archive-url=https://web.archive.org/web/20121021000313/http://www.businessinsider.com/will-the-hobbit-gamble-be-worth-the-multi-million-risk-2012-10 |url=https://www.businessinsider.com/will-the-hobbit-gamble-be-worth-the-multi-million-risk-2012-10 |title=Will The Multi-Million Dollar Budget Of 'The Hobbit' Pay Off? |quote=Bear in mind, the total estimated budget for the original three films is set at '''$281 million'''. |website=[[Business Insider]] |date=19 October 2012 |archive-date=21 October 2012 |access-date=5 July 2019}}</ref><ref>{{cite web |last=Chitwood |first=Adam |archive-url=https://web.archive.org/web/20141025020133/http://collider.com/the-hobbit-movies-budget |url=https://collider.com/the-hobbit-movies-budget |title=THE HOBBIT Movies Cost $745 Million, But That's Okay Because They've Already Made Nearly $2 Billion |quote=The Lord of the Rings trilogy, for example, cost around '''$281 million''' not adjusting for inflation. |website=[[Collider (website)|Collider]] |date=22 October 2014 |archive-date=25 October 2014 |access-date=5 July 2019}}</ref><ref>{{cite web |last=Nordine |first=Michael |archive-url=https://web.archive.org/web/20180320044317/http://www.indiewire.com/2018/03/lord-of-the-rings-tv-show-budget-amazon-1201941431/ |url=https://www.indiewire.com/2018/03/lord-of-the-rings-tv-show-budget-amazon-1201941431/ |title=Amazon Is Spending as Much as $500 Million on Its 'Lord of the Rings' Series — Report |quote=The original film trilogy, released between 2001–03, came with a comparatively modest price tag of '''$281 million''', whereas the more recent "Hobbit" trilogy cost a reported $623 million. |website=[[IndieWire]] |date=19 March 2018 |archive-date=20 March 2018 |access-date=5 July 2019}}</ref><ref>{{cite web |last=Kohn |first=Eric |archive-url=https://web.archive.org/web/20190426133446/http://www.indiewire.com/2019/04/elijah-wood-lord-of-the-rings-amazon-1-billion-1202127879/ |url=https://www.indiewire.com/2019/04/elijah-wood-lord-of-the-rings-amazon-1-billion-1202127879/ |title=Elijah Wood On Amazon's 129 Billion 'Lord of the Rings' Investment: 'That's Crazy to Me' |quote=Jackson's combination of cutting-edge CGI and a flair for classical fantasy transformed J.R.R. Tolkien's novels into an epic trilogy that ultimately grossed $2.92 billion worldwide off a combined budget of roughly '''$281 million'''. |website=[[IndieWire]] |date=25 April 2019 |archive-date=26 April 2019 |access-date=5 July 2019}}</ref>
|}
== Tanqidlar ==
„Uzuklar hukmdori“ trilogiyasi koʻpchilikning eʼtirofiga sazovor boʻldi va tarixda yaratilgan eng mashhur kino trilogiyalar qatoriga kiradi<ref>Sources that refer to ''The Lord of the Rings'' being praised as one of the greatest film trilogies ever made include:
* {{cite web |first=Willow |last=Green |archive-url=https://web.archive.org/web/20151211130624/http://www.empireonline.com/movies/features/trilogy/ |url=https://www.empireonline.com/movies/features/trilogy/ |title=The 33 Greatest Movie Trilogies |website=[[Empire (film magazine)|Empire]] |archive-date=11 December 2015 |date=27 September 2010 |access-date=5 July 2019 |ref=none}}
* {{cite web |first=Robin |last=Parrish |archive-url=https://web.archive.org/web/20160702001439/http://screenrant.com/best-film-movie-trilogies-ever-all-time/ |url=https://screenrant.com/best-film-movie-trilogies-ever-all-time/ |title=The Best Movie Trilogies Of All Time |website=[[Screen Rant]] |archive-date=2 July 2016 |date=29 June 2016 |access-date=5 July 2019 |ref=none}}
* {{cite web |first=Chelsea |last=Ritschel |archive-url=https://web.archive.org/web/20180921001143/http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/best-movie-trilogy-film-jurassic-park-lord-of-the-rings-indiana-jones-a8547876.html |url=http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/best-movie-trilogy-film-jurassic-park-lord-of-the-rings-indiana-jones-a8547876.html |title=From 'Jurassic Park' to 'The Godfather': America's favourite movie trilogies, ranked |website=[[The Independent]] |archive-date=21 September 2018 |date=20 September 2018 |access-date=5 July 2019 |ref=none}}</ref>. ''Los Angeles Times'' gazetasidan [[Kenneth Turan]] „trilogiyaga oʻxshash film yaqin orada topilmaydi“ deb yozgan boʻlsa, Variety jurnalidan [[Todd McCarthy]] filmlarni „juda ambitsiyali va gʻoyat muvaffaqiyatli loyihalaridan biri“ deb taʼriflagan<ref>{{cite web |url=http://www.calendarlive.com/movies/reviews/cl-et-turan16dec16,2,3219427.htmlstory?coll=cl-mreview |title='The Lord of the Rings: The Return of the King' |archive-url=https://web.archive.org/web/20100922004749/http://www.calendarlive.com/movies/reviews/cl-et-turan16dec16%2C2%2C3219427.htmlstory?coll=cl-mreview |website=[[Los Angeles Times]] |archive-date=22 September 2010 |date=16 December 2003 |last=Turan |first=Kenneth |access-date=14 May 2019}}</ref><ref>{{cite web |last=McCarthy |first=Todd |archive-url=https://web.archive.org/web/20190514133516/http://variety.com/2003/film/awards/the-lord-of-the-rings-the-return-of-the-king-2-1200537614/ |url=https://variety.com/2003/film/awards/the-lord-of-the-rings-the-return-of-the-king-2-1200537614/ |title=The Lord of the Rings: The Return of the King |website=[[Variety (magazine)|Variety]] |date=5 December 2003 |archive-date=14 May 2019 |access-date=14 May 2019 |url-status=live}}</ref>. Amerikaning Wired jurnali tomonidan 2012-yilda oʻtkazilgan soʻrovnomada ''Uzuklar ittifoqi'' filmi barcha davrlarning eng buyuk fantastik filmi deb topildi, ''Ikki qal’a'' va ''Qirolning qaytishi'' filmlari mos ravishda toʻrtinchi va uchinchi oʻrinlarni egalladi<ref>{{cite news |last=Gilsdorf |first=Ethan|author-link=Ethan Gilsdorf |archive-url=https://web.archive.org/web/20161222061621/http://www.wired.com/2012/12/winners-fantasy-movies/ |url=https://www.wired.com/2012/12/winners-fantasy-movies/ |title=And the Winner Is... Reader's Choice for Top 10 Fantasy Movies |magazine=[[Wired (magazine)|Wired]] |date=30 December 2012 |archive-date=22 December 2016}}</ref><ref>{{cite web|title=10 greatest movie trilogies of all time|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/features/greatest-movie-trilogies-star-wars-b1847608.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220618/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/features/greatest-movie-trilogies-star-wars-b1847608.html |archive-date=18 June 2022 |url-access=subscription |url-status=live|website=The Independent|date=15 May 2021}}</ref>. The Independent ''Uzuklar hukmdori'' trilogiyasini „barcha davrlarning eng zoʻr 10 film trilogiyasi“ roʻyxatida 2-oʻringa qoʻydi<ref>{{Cite web|last1=Gaughan|first1=Liam|date=2 February 2022|title=The 15 Greatest Film Trilogies Of All Time Ranked|url=https://www.slashfilm.com/754613/the-15-greatest-film-trilogies-of-all-time-ranked/|access-date=21 August 2022|website=/Film|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last1=Green|first1=Willow|date=4 July 2022|title=The 33 Greatest Movie Trilogies|url=https://www.empireonline.com/movies/features/trilogy/|access-date=21 August 2022|website=Empire|language=en-US}}</ref>.
''Uzuklar hukmdori'' trilogiyasi Dallas–Fort Worth Film kinotanqidchilari uyushmasining eng yaxshi 10 ta film, barcha davrlarning 100 ta eng yaxshi filmi va James Berardinellining eng yaxshi 100 ta eng yaxshi filmi roʻyxatiga kirdi<ref>{{cite web |author=James Berardinelli |title=Berardinelli's All-Time Top 100 |website=Reelviews |url=http://preview.reelviews.net/top100/toc.html |access-date=16 March 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150420111431/http://preview.reelviews.net/top100/toc.html |archive-date=20 April 2015 |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |title=Hollywood highlights: 25 movies with real impact |work=USA Today |url=https://www.usatoday.com/life/top25-movies.htm?csp=34 |date=2 July 2007 |author=Susan Wloszczyna |access-date=3 July 2007 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070707011314/http://www.usatoday.com/life/top25-movies.htm?csp=34 |archive-date=7 July 2007}}</ref>. 2007-yilda USA Today trilogiyani soʻnggi 25 yil ichida yaratilgan eng mashhur film deb atadi<ref>Geier, Thom; Jensen, Jeff; Jordan, Tina; Lyons, Margaret; Markovitz, Adam; Nashawaty, Chris; Pastorek, Whitney; Rice, Lynette; Rottenberg, Josh; Schwartz, Missy; Slezak, Michael; Snierson, Dan; Stack, Tim; Stroup, Kate; Tucker, Ken; Vary, Adam B.; Vozick-Levinson, Simon; Ward, Kate (11 December 2009), „THE 100 Greatest MOVIES, TV SHOWS, ALBUMS, BOOKS, CHARACTERS, SCENES, EPISODES, SONGS, DRESSES, MUSIC VIDEOS, AND TRENDS THAT ENTERTAINED US OVER THE PAST 10 YEARS“. ''[[Entertainment Weekly]]''. (1079/1080):74-84</ref>. Entertainment Weekly trilogiyani oʻn yillikning „eng yaxshi filmlar“ roʻyxatiga kiritdi. Paste jurnali uni oʻn yillikning 50 ta eng yaxshi filmi (2000—2009) qatoriga kiritib, 4-oʻringa qoʻydi<ref>{{cite web |title=The 50 Best Movies of the Decade (2000–2009) |url=https://www.pastemagazine.com/blogs/lists/2009/11/50-best-movies-of-the-decade-2000-2009.html?p=5 |work=[[Paste Magazine]] |access-date=14 December 2011 |date=3 November 2009 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20111208152020/http://www.pastemagazine.com/blogs/lists/2009/11/50-best-movies-of-the-decade-2000-2009.html?p=5 |archive-date=8 December 2011}}</ref>. Time jurnalining boshqa roʻyxatida serial „Oʻn yillikning eng yaxshi filmlari“ roʻyxatida ikkinchi oʻrinni egalladi<ref>{{cite magazine |last=Corliss |first=Richard |url=https://entertainment.time.com/2009/12/29/the-10-best-movies-of-the-decade/slide/the-lord-of-the-rings-trilogy-2001-03/ |title=The Lord of the Rings trilogy (2001–03) – 10 Best Movies of the Decade |magazine=Time |date=29 December 2009 |access-date=19 January 2022 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110501045205/http://www.time.com/time/specials/packages/article/0%2C28804%2C1949837_1949237_1949176%2C00.html |archive-date=1 May 2011}}</ref>. Bundan tashqari, olti personaj va ularning tegishli aktyorlari Empire tomonidan tuzilgan „100 ta eng zoʻr film qahramonlari“ roʻyxatiga kirdi, [[Viggo Mortensen]]ning Aragornni 15-oʻrinda, [[Ian McKellen]]ning Gandalf roli 30-oʻrin, [[Ian Holm]]ning Bilbo Baggins obrazi („Xobbit“ filmidagi xuddi shu qahramon obrazini [[Martin Freeman]] ijro etgan) reytingda 61-oʻrin, [[Andy Serkis]]ning Gollum timsoli 66-oʻrin, [[Sean Astin]]ning Samwise Gamgee reytingda 77-oʻrinda va [[Orlando Bloom]]ning Legolas roli reytingda 94-oʻrinda qayd etilgan<ref>{{cite web |url=https://www.empireonline.com/movies/features/100-greatest-movie-characters/ |title=The 100 Greatest Movie Characters |access-date=18 May 2019 |date=29 June 2015 |website=[[Empire (magazine)|Empire Online]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160329121320/http://www.empireonline.com/movies/features/100-greatest-movie-characters/ |archive-date=29 March 2016}}</ref>.
{| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center; width:100%"
|-
! Film
! [[Rotten Tomatoes]]
! [[Metacritic]]
! [[CinemaScore]]<ref name="CinemaScore">{{cite web |url=https://www.cinemascore.com/ |title=CinemaScore |publisher=[[CinemaScore]] |access-date=15 April 2022 |archive-url= https://web.archive.org/web/20220413083139/https://www.cinemascore.com/ |archive-date=13 April 2022 |url-status=live }}</ref>
|-
| ''[[Uzuklar ittifoqi]]''
| 91% (8.20/10 oʻrtacha reyting) (235 sharhlar)<ref>{{cite web |url=https://www.rottentomatoes.com/m/the_lord_of_the_rings_the_fellowship_of_the_ring |archive-url=https://web.archive.org/web/20231212113108/https://www.rottentomatoes.com/m/the_lord_of_the_rings_the_fellowship_of_the_ring |title=The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring (2001) |website=[[Rotten Tomatoes]] |publisher=[[Fandango Media|Fandango]] |archive-date=12 December 2023 |access-date=12 December 2023 |url-status=live}}</ref>
| 92/100 (34 sharhlar)<ref>{{cite web |url=https://www.metacritic.com/movie/the-lord-of-the-rings-the-fellowship-of-the-ring |archive-url=https://web.archive.org/web/20201111202348/https://www.metacritic.com/movie/the-lord-of-the-rings-the-fellowship-of-the-ring |title=The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring (2001) |website=[[Metacritic]] |publisher=[[CBS Interactive]] |archive-date=11 November 2020 |access-date=12 December 2023 |url-status=live}}</ref>
| A−
|-
| ''[[Uzuklar hukmdori: Ikki qalʼa|Ikki qalʼa]]''
| 95% (8.50/10 oʻrtacha reyting) (258 sharhlar)<ref>{{cite web |url=https://www.rottentomatoes.com/m/the_lord_of_the_rings_the_two_towers |archive-url=https://web.archive.org/web/20231212113110/https://www.rottentomatoes.com/m/the_lord_of_the_rings_the_two_towers |title=The Lord of the Rings: The Two Towers (2002) |website=[[Rotten Tomatoes]] |publisher=[[Fandango Media|Fandango]] |archive-date=12 December 2023 |access-date=12 December 2023 |url-status=live}}</ref>
| 87/100 (39 sharhlar)<ref>{{cite web |url=https://www.metacritic.com/movie/the-lord-of-the-rings-the-two-towers |archive-url=https://web.archive.org/web/20201111202400/https://www.metacritic.com/movie/the-lord-of-the-rings-the-two-towers |title=The Lord of the Rings: The Two Towers (2002) |website=[[Metacritic]] |publisher=[[CBS Interactive]] |archive-date=11 November 2020 |access-date=12 December 2023 |url-status=live}}</ref>
| A
|-
| ''[[Qirolning qaytishi]]''
| 94% (8.70/10 oʻrtacha reyting) (280 sharhlar)<ref>{{cite web |url=https://www.rottentomatoes.com/m/the_lord_of_the_rings_the_return_of_the_king |archive-url=https://web.archive.org/web/20231212113111/https://www.rottentomatoes.com/m/the_lord_of_the_rings_the_return_of_the_king |title=The Lord of the Rings: The Return of the King (2003) |website=[[Rotten Tomatoes]] |publisher=[[Fandango Media|Fandango]] |archive-date=12 December 2023 |access-date=12 December 2023 |url-status=live}}</ref>
| 94/100 (41 sharhlar)<ref>{{cite web |url=https://www.metacritic.com/movie/the-lord-of-the-rings-the-return-of-the-king |archive-url=https://web.archive.org/web/20201111202334/https://www.metacritic.com/movie/the-lord-of-the-rings-the-return-of-the-king |title=The Lord of the Rings: The Return of the King (2003) |website=[[Metacritic]] |publisher=[[CBS Interactive]] |archive-date=11 November 2020 |access-date=12 December 2023 |url-status=live}}</ref>
| A+
|}
== Kinosanoat fikri ==
Trilogiya ushbu sohada, jumladan rejissyorlar [[Steven Spielberg]], [[James Cameron]] va [[George Lucas]]ning olqishiga sazovor boʻldi<ref>{{harvnb|Nathan|2018|p=849}}</ref><ref>{{cite web |first=Roger |last=Friedman |author-link=Roger Friedman |url=https://www.foxnews.com/story/george-lucas-all-set-for-failure |archive-url=https://web.archive.org/web/20200524161858/https://www.foxnews.com/story/george-lucas-all-set-for-failure |title=George Lucas 'All Set for Failure' |quote=Lucas also told me that he and Lord of the Rings director Peter Jackson have become good friends |website=[[Fox News]] |date=16 January 2003 |archive-date=24 May 2020 |access-date=24 May 2020 |url-status=live}}</ref>. Bir vaqtlar „Uzuklar hukmdori“ filmi uchun ssenariy yozgan [[John Boorman]] oʻzining versiyasi yaratilmaganidan xursand ekanligini aytdi, chunki Jacksonning film trilogiyasi „shunchalik keng koʻlam va miqyosda boʻlganki, uni faqat buyuk gotika soborlari qurilishi bilan solishtirish mumkin“ degan boʻlsa, bir paytlar Tolkienga film ssenariysini taqdim etgan va Jacksonning [[Bad Taste (film|Bad Taste]] filmida ishtirok etgan Forrest J. Ackerman „hech qachon boshqa filmlar Peter Jackson taqdim etgandek koʻp koʻrilishi mumkin emas edi“ degan<ref>{{Cite book |last=Boorman |first=John |title=Adventures of a Suburban Boy |publisher=Farmer, Straus and Giroux |location=New York |pages=50}}</ref><ref name="Hughes-2012">{{Cite book |last=Hughes |first=David |title=Tales From Development Hell (New Updated Edition): The Greatest Movies Never Made? |publisher=Titan |year=2012 |isbn=978-0-85768-731-9 |pages=8}}</ref>. Arthur Rankin Jackson „ajoyib filmlar“ yaratayotganini aytib oʻtgan<ref>{{Cite web |title=Arthur Rankin Jr., Interview at the Museum of Television & Radio (2003) – Part 3 |website = [[YouTube]]|url=https://www.youtube.com/watch?v=COto1-Ur1S4|access-date=19 December 2020|archive-date=17 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201217040910/https://www.youtube.com/watch?v=COto1-Ur1S4&gl=US&hl=en|url-status=live}}</ref>.
Biroq, baʼzi rejissyorlar tanqidiyroq yondashdi. United Artists jamiyati [[The Beatles]] bilan animatsion filmlarni suratga olish gʻoyasini ilgari surgan [[Heinz Edelmann]] filmni „yomon ishlangan“ deb hisobladi<ref>{{Cite web |url=https://www.awn.com/animationworld/heinz-edelmann-interview |title=The Heinz Edelmann Interview |url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160406150154/http://www.awn.com/animationworld/heinz-edelmann-interview|archive-date=6 April 2016}}</ref>. Trilogiyaning birinchi yarmi asosida animatsion film suratga olgan [[Ralph Bakshi]] filmlarni tomosha qilmagan, biroq Jackson filmi unikining hosilasi ekanligini aytgan<ref>{{Cite web |url=http://www.theonering.com/news/other-news/a-brief-interview-with-ralph-bakshi-what-does-ralph-think-of-peter-jackson-apos-s-lotr |title=A Brief Interview with Ralph Bakshi – What does Ralph think of Peter Jackson's LOTR? |date=22 August 2002 |url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190903203034/http://www.theonering.com/news/other-news/a-brief-interview-with-ralph-bakshi-what-does-ralph-think-of-peter-jackson-apos-s-lotr|archive-date=3 September 2019}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.fpsmagazine.com/feature/040703bakshi-6.php |title=Interview: Ralph Bakshi|archive-url=https://web.archive.org/web/20170714120916/http://www.fpsmagazine.com/feature/040703bakshi-6.php|archive-date=14 July 2017}}</ref>. Filmlar chiqishidan oldin u buni „tushunmaganini“, lekin „yaxshi film boʻlishini tilayman“ deb aytgan. Keyinchalik u Saul Zaentzdan film haqida xabar bermagani uchun jamoaga qoʻshish haqida soʻragan va Jacksonning filmini oʻrganishi kerakligini aytgan<ref name="Simmons-2003">{{Cite web |title=Ralph Bakshi on the recent DVD release of "Wizards" |url=http://www.fulvuedrive-in.com/interview/1032/RALPH+BAKSHI+INTERVIEW |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120629035543/http://www.fulvuedrive-in.com/interview/1032/RALPH+BAKSHI+INTERVIEW |archive-date=29 June 2012}}</ref><ref name="BakshiInterview">{{Cite web |first=Cliff |last=Broadway |title=The Bakshi Interview: Uncloaking a Legacy |url=https://www.theonering.net/torwp/2015/04/20/97766-the-bakshi-interview-uncloaking-a-legacy/ |website=[[TheOneRing.net]] |url-status=live |access-date=25 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200118203245/https://www.theonering.net/torwp/2015/04/20/97766-the-bakshi-interview-uncloaking-a-legacy/ |date=20 April 2015 |archive-date=18 January 2020}}</ref>. Keyinchalik u Jacksonni oʻzini tushunmayapti deb norozilik bildirgan<ref name="KenP-2004">{{Cite web |url=https://www.ign.com/articles/2004/05/26/an-interview-with-ralph-bakshi |title=An Interview with Ralph Bakshi |date=26 May 2004 |url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200318230523/https://www.ign.com/articles/2004/05/26/an-interview-with-ralph-bakshi|archive-date=18 March 2020}}</ref>. Ralph Bakshi yana Jacksonni animatsion filmning taʼsirini tan olmagani uchun aybladi. Biroq, u Jacksonning maxsus effektlarini maqtagan va [[2015-yil]]da baʼzi soʻzlari uchun uzr ham soʻragan<ref>{{Cite web |first=Ethan |last=Gilsdorf |author-link=Ethan Gilsdorf |title=A 2006 INTERVIEW WITH RALPH BAKSHI |url=http://www.ethangilsdorf.com/ethanfreak-blog/2014/3/22/a-2006-interview-with-ralph-bakshi.html |website=[[Ethan Gilsdorf]] |url-status=live |access-date=24 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170119013413/http://www.ethangilsdorf.com/ethanfreak-blog/2014/3/22/a-2006-interview-with-ralph-bakshi.html |date=22 March 2014 |archive-date=19 January 2017}}</ref>. Bakshining animatori Mike Ploog va yozuvchi Peter Beagle ham filmni maqtashgan<ref name="Ash-2008">{{Cite book |last=Ash |first=Roger |title=Modern Masters Volume 19: Mike Ploog |publisher=TwoMorrows Publishing |year=2008 |pages=41}}</ref>.
== Yutuqlar ==
{{Main|Uzuklar hukmdori film trilogiyasi olgan mukofotlaar ro'yxati}}
[[File:SDCC13 - Ian McKellen.jpg|thumb|upright|[[Ian McKellen]] [[Gandalf]] obrazi uchun koʻplab mukofotlarga sazovor boʻldi, jumladan, 74-Oskar taqdirlash marosimida [[Ikkinchi plandagi eng yaxshi erkak roli uchun Oskor mukofoti|Eng yaxshi ikkinchi plandagi aktyor]] nominatsiyasi gʻolibi boʻldi]]
Uchta film birgalikda jami 30 ta [[Oscar|Oskar]] mukofotiga nomzod boʻlib, shulardan 17 tasida gʻolib boʻlishdi, ikkalasi ham har qanday kino trilogiyasi uchun rekorddir<ref>{{cite web |first=Adam |last=Rosenberg |archive-url=https://web.archive.org/web/20190512095324/http://mashable.com/2016/01/14/star-wars-oscars-numbers/ |url=http://mashable.com/2016/01/14/star-wars-oscars-numbers/ |title='Star Wars' ties 'Lord of the Rings' with 30 Oscar nominations, the most for any series |website=[[Mashable]] |date=14 January 2016 |archive-date=12 May 2019 |access-date=1 July 2019}}</ref>. ''[[Uzuklar hukmdori: Uzuklar ittifoqi|Uzuklar ittifoqi]]'' filmi 74-Oskar taqdirlash marosimida umumiy 13 ta nominatsiyada nomzodlikka qoʻyildi va toʻrttasida gʻoliblikni qoʻlga kiritdi. ''[[Uzuklar hukmdori: Ikki qalʼa|Ikki qalʼa]]'' 75-Oskar taqdirlash marosimida oltita nominatsiya boʻyicha ikkita mukofotni qoʻlga kiritdi. ''[[Uzuklar hukmdori: Qirolning qaytishi|Qirolning qaytishi]]'' filmi 76-Oskar taqdirlash marosimida nomzod boʻlgan barcha nominatsiyalar boʻyicha gʻolib boʻlib, „Oskar“ taqdirlash marosimlari tarixida oʻziga xos rekord qayd etdi va 11 ta „Oskar“ mukofotini qoʻlga kiritdi. ''Ben-Hur'' (1959) va ''Titanik'' filmlari rekordini yangiladi<ref>{{cite web |url=http://www.guinnessworldrecords.com/world-records/most-oscars-won-by-a-film |title=Most Oscars won by a film |website=[[Guinness World Records]] |access-date=24 May 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180814213244/http://www.guinnessworldrecords.com/world-records/most-oscars-won-by-a-film |archive-date=14 August 2018 |url-status=live}}</ref>. ''Qirolning qaytishi'' filmi [[Choʻqintirgan ota II]] (1974) dan keyin „Eng yaxshi film“ nominatsiyasida „Oskar“ni qoʻlga kiritgan ikkinchi davomiy film boʻldi<ref>{{cite news|last=Meier|first=Alex|title=Best picture winners list: Every single movie to win top Oscar|url=https://abc7ny.com/every-oscar-best-picture-winner-list-every-movie/14457885/|publisher=[[WABC-TV]]|date=11 March 2024|access-date=30 June 2024}}</ref>.
Bundan tashqari, suratga olish guruhi aʼzolari ''Qirolning qaytishi'' filmida mavjudotlarda teri teksturasini koʻrsatgani uchun texnik yutuqlari uchun Akademiya mukofotini, [[Stephen Regelous]] loyihalashdagi ishlari uchun ilmiy va muhandislik mukofotini qoʻlga kiritdilar<ref>{{Cite book |last=Thompson |first=Kristin |title=The Frodo Franchise: The Lord of the Rings and Modern Hollywood |url=https://archive.org/details/frodofranchiselo0000thom |publisher=University of California Press |year=2007 |isbn=978-0-520-24774-1 |pages=[https://archive.org/details/frodofranchiselo0000thom/page/n77 52]}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.oscars.org/sci-tech/ceremonies/2004 |title=THE 76TH SCIENTIFIC & TECHNICAL AWARDS 2003 {{!}} 2004|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200302062701/https://oscars.org/sci-tech/ceremonies/2004|archive-date=2 March 2020}}</ref>.
{| class="wikitable" style="text-align:left; width:55%"
|+ ''Uzuklar hukmdori'' film trilogiyasi Oskar mukofotini topshirish marosimida<ref>{{cite web |archive-url=https://web.archive.org/web/20120929190528/http://www.oscars.org/awards/academyawards/legacy/ceremony/74th-winners.html |url=http://www.oscars.org/awards/academyawards/legacy/ceremony/74th-winners.html |title=The 74th Academy Awards (2002) Nominees and Winners |website=[[Academy of Motion Picture Arts and Sciences]] |date=24 March 2002 |archive-date=29 September 2012}}</ref><ref>{{cite web |archive-url=https://web.archive.org/web/20120929190607/http://www.oscars.org/awards/academyawards/legacy/ceremony/75th-winners.html |url=http://www.oscars.org/awards/academyawards/legacy/ceremony/75th-winners.html |title=The 75th Academy Awards (2003) Nominees and Winners |website=[[Academy of Motion Picture Arts and Sciences]] |date=23 March 2003 |archive-date=29 September 2012}}</ref><ref>{{cite web |archive-url=https://web.archive.org/web/20120929190645/http://www.oscars.org/awards/academyawards/legacy/ceremony/76th-winners.html |url=http://www.oscars.org/awards/academyawards/legacy/ceremony/76th-winners.html |title=The 76th Academy Awards (2004) Nominees and Winners |website=[[Academy of Motion Picture Arts and Sciences]] |date=29 February 2004 |archive-date=29 September 2012}}</ref>
|-
! rowspan="3" style="width:10%;"| Kategoriya
|-
! style="width:15%;"| [[74-Oskar taqdirlash marosimi]]
! style="width:15%;"| [[75-Oskar taqdirlash marosimi]]
! style="width:15%;"| [[76-Oskar taqdirlash marosimi]]
|-
! ''[[Uzuklar hukmdori: Uzuklar ittifoqi|Uzuklar ittifoqi]]''
! ''[[Uzuklar hukmdori: Ikki qalʼa|Ikki qalʼa]]''
! ''[[Uzuklar hukmdori: Qirolning qaytishi|Qirolning qaytishi]]''
|-
| '''[[Eng yaxshi film uchun Oscar mukofoti|Eng yaxshi film]]'''
| {{nom}}
| {{nom}}
| {{won}}
|-
| '''[[Eng yaxshi rejissyor uchun Oscar mukofoti|Rejissyor]]'''
| {{nom}}
|
| {{won}}
|-
| '''[[Eng yaxshi ssenariy uchun Oscar mukofoti|Ssenariy]]'''
| {{nom}}
|
| {{won}}
|-
| '''[[Eng yaxshi ikkinchi plandagi aktyor uchun Oscar mukofoti|Ikkinchi plandagi aktyor]]'''
| {{nom}}
|
|
|-
| '''[[Eng yaxshi dizayn uchun Oscar mukofoti|Badiiy yoʻnalish]]'''
| {{nom}}
| {{nom}}
| {{won}}
|-
| '''[[Eng yaxshi kinematografiya uchun Oscar mukofoti|Kinematografiya]]'''
| {{won}}
|
|
|-
| '''[[Eng yaxshi kostyum dizayni uchun Oscar mukofoti|Kostyum dizayni]]'''
| {{nom}}
|
| {{won}}
|-
| '''[[Eng yaxshi film montaji uchun Oscar mukofoti|Film montaji]]'''
| {{nom}}
| {{nom}}
| {{won}}
|-
| '''[[Eng yaxshi pardozlash va soch turmagi uchun Oscar mukofoti|Pardozlash]]'''
| {{won}}
|
| {{won}}
|-
| '''[[Eng yaxshi original sahna uchun Oscar mukofoti|Original sahna]]'''
| {{won}}
|
| {{won}}
|-
| '''[[Eng yaxshi original qoʻshiq uchun Oscar mukofoti|Original musiqa]]'''
| {{nom}}
|
| {{won}}
|-
| '''[[Eng yaxshi ovoz tahriri uchun Oscar mukofoti|Ovoz tahriri]]'''
|
| {{won}}
|
|-
| '''[[Eng yaxshi ovoz uchun Oscar mukofoti|Ovoz]]'''
| {{nom}}
| {{nom}}
| {{won}}
|-
| '''[[Eng yaxshi vizual effektlar uchun Oscar mukofoti|Vizual effektlar]]'''
| {{won}}
| {{won}}
| {{won}}
|}
Trilogiyadagi har bir film eng yaxshi dramatik taqdimot uchun [[Hugo mukofoti]], yilning eng yaxshi filmi uchun [[MTV kino mukofoti]] va eng yaxshi fantastik film uchun [[Saturn mukofotlari|Saturn mukofoti]]ga sazovor boʻldi. Birinchi va uchinchi filmlar ham eng yaxshi film uchun [[BAFTA mukofoti]]ga sazovor boʻldi. Nyu-York kinotanqidchilari ''Qirolning qaytishi'' filmini 2003-yilda tashkilotning oʻsha paytdagi raisi Andrew Johnston tomonidan oʻtkazilgan taqdirlash marosimida „Eng yaxshi film“ mukofoti bilan taqdirladi<ref>{{cite web |url=https://www.today.com/popculture/new-york-film-critics-honor-rings-wbna3720057 |title=New York film critics honor 'Rings' |publisher=[[Today (American TV program)|Today]] |date=15 December 2003 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141231051508/http://www.today.com/id/3720057 |archive-date=31 December 2014|access-date=19 January 2022}}</ref>.
== Yozma asar bilan taqqoslash ==
{{main|Piter Jacksonning Uzuklar hukmdori haqidagi talqini}}
Sharhlovchilar Jacksonning film trilogiyasini Tolkienning asarlari bilan taqqoslab, ikkalasi ham tijorat nuqtai nazaridan juda muvaffaqiyatli boʻlgan boʻlsa-da, ular koʻp jihatdan farq qilishini taʼkidladilar. Tanqidchilar umuman olganda Jacksonning uzoq va murakkab filmni suratga olish qobiliyatiga qoyil qolishdi. Kinematografiyaning goʻzalligi, toʻplamlar va liboslar va Tolkien hikoyasining epik koʻlami barchasi mukammal edi. Biroq, ular Jacksonning psixologik teranlik hisobiga harakat va zoʻravonlikka eʼtibor qaratishi tufayli personajlar va hikoya sezilarli darajada zaiflashganini qayd etishdi. Tolkienning erkin iroda va shaxsiy mas’uliyatga eʼtiborning yoʻqolishi va Frodoning ichki kechinmalari keskin oʻzgartirilganini aytishdi.
Film trilogiyasi romanga sodiqmi yoki yoʻqligiga kelsak, [[Verlyn Flieger]]ning filmga moslashish hatto urinib koʻrishga arzimaydi degan fikridan tortib, [[Wayne G. Hammond]]ning film zoʻravonlik, hayajon va arzon yumor uchun kitobning tavsif hamda hikoya boyligini qurbon qiladi, [[Christopher Tolkien]]ning Jacksonning talqinini qabul qilib boʻlmaydi degan fikrlar bildirilgan<ref>{{cite web |url=http://www3.dbu.edu/mitchell/tolkiencritbriefintro.htm |title=A Beginner's Guide to Tolkien Criticism |first=Philip Irving |last=Mitchell |publisher=[[Dallas Baptist University]] |access-date=24 July 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120430112142/http://www3.dbu.edu/mitchell/tolkiencritbriefintro.htm |archive-date=30 April 2012}}</ref><ref name="Croft on Wayne G. Hammond">{{cite web |last=Croft |first=Janet Brennan |author-link=Janet Brennan Croft |title=Anticipation and Flattening in Peter Jackson's The Fellowship of the Ring |url=http://faculty-staff.ou.edu/C/Janet.B.Croft-1/anticipationandflattening.htm |website=faculty-staff.ou.edu |publisher=University of Oklahoma |access-date=11 November 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111031065417/http://faculty-staff.ou.edu/C/Janet.B.Croft-1/anticipationandflattening.htm |archive-date=31 October 2011}}</ref><ref name="Le Monde">{{cite news |url=http://www.lemonde.fr/culture/article/2012/07/05/tolkien-l-anneau-de-la-discorde_1729858_3246.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20120709045110/http://www.lemonde.fr/culture/article/2012/07/05/tolkien-l-anneau-de-la-discorde_1729858_3246.html |title=Tolkien, l'anneau de la discorde |last=Rérolle |first=Raphaëlle |newspaper=[[Le Monde]] |date=5 July 2012 |access-date=15 May 2019 |archive-date=9 July 2012 |language=fr |url-status=live}}</ref>. Shu nuqtai nazardan, [[Brian Rosebury]] va [[Tom Shippey]] kabi olimlar filmlarni qisman muvaffaqiyatli, romanning baʼzi asosiy mavzularini qamrab olgan deb taʼriflashgan<ref name="Jackson interview">{{cite web |url=http://members.tripod.com/peter_jackson_online/lotr/articles/20_questions.htm |title=20 Questions with Peter Jackson. Last retrieved 16 September 2006 |publisher=Members.tripod.com |access-date=30 April 2010}}</ref><ref>{{cite book |last=Rosebury |first=Brian |author-link=Brian Rosebury |title=Tolkien: A Cultural Phenomenon |title-link=Tolkien: A Cultural Phenomenon |date=2003 |orig-year=1992 |publisher=Palgrave |isbn=978-1-4039-1263-3 |pages=[https://archive.org/details/tolkienculturalp0000rose/page/204 204]–220}}</ref><ref name="Shippey 2005 PJ's film versions">{{cite book |last=Shippey |first=Tom |author-link=Tom Shippey |title=Peter Jackson's Film Versions |url=https://archive.org/details/roadtomiddleeart0000toms |work=[[The Road to Middle-Earth]] |date=2005 |edition=Third |orig-year=1982 |publisher=HarperCollins |isbn=978-0-261-10275-0 |pages=409–429}}</ref>. Yvette Kisorning fikricha, Jackson Tolkienning koʻplab tafsilotlariga sodiq boʻlmagan, ammo xuddi shunday taʼsir va taqdir tuygʻusiga, eukatafboga va oʻzaro bogʻliqlikka erishishga muvaffaq boʻlgan. [[Dimitra Fimi]] Jackson oʻzining zamonaviy folklorini yaratish uchun film trilogiyasidagi zombi kabi folklor va kino anʼanalari haqidagi muxlislarning qarashlarini oʻz ichiga olgan holda Tolkienning folklorga moslashish anʼanasini davom ettirganini taʼkidlagan<ref name="Timmons 2013">{{cite encyclopedia |last=Timmons |first=Daniel |title=Jackson, Peter |editor-last=Drout |editor-first=Michael D. C. |editor-link=Michael D. C. Drout |encyclopedia=[[J.R.R. Tolkien Encyclopedia]] |year=2013 |orig-year=2007 |publisher=[[Routledge]] |isbn=978-0-415-86511-1 |pages=303–310}}</ref><ref name="Bogstad Kaveny 2011">{{cite book |last1=Bogstad |first1=Janice M. |last2=Kaveny |first2=Philip E. |chapter=Introduction<!--where editors=authors--> |title=[[Picturing Tolkien]] |chapter-url=https://books.google.com/books?id=jNjKrXRP0G8C&pg=PA5 |year=2011 |publisher=McFarland |isbn=978-0-7864-8473-7 |pages=5–23 |access-date=19 December 2020 |archive-date=19 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201219180829/https://books.google.com/books?id=jNjKrXRP0G8C&pg=PA5 |url-status=live}}</ref>.
== Ommaviy axborot vositalari ==
Dastlabki ikkita film ikki diskli standart nashrdagi DVD disklarida prevyu filmning oldindan koʻrishlarini oʻz ichiga olgan holda chiqarildi. Muvaffaqiyatli yangi tahrirlar, maxsus effektlar va musiqa qoʻshilgan toʻrt diskli kengaytirilgan nashrlar ishlab chiqarildi<ref>{{cite web |last=Patrizio |first=Andy |title=The Lord of the Rings: The Return of the King (Special Extended Edition) |url=https://www.ign.com/articles/2004/12/08/the-lord-of-the-rings-the-return-of-the-king-special-extended-edition |work=[[IGN]] |access-date=19 January 2022 |date=8 December 2004 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110713005407/http://uk.dvd.ign.com/articles/571/571469p1.html |archive-date=13 July 2011}}</ref>. Jackson ishlab chiqarishdan oldin LaserDisc va DVD formatlari uchun kengaytirilgan kesish gʻoyasini oʻylab topdi. U sahna uchun PG-13 reytingini olish uchun qisqartirish kerak deb hisoblagan qismlarni olib tashlashga harakat qildi<ref>{{cite web |url=https://www.ign.com/articles/2003/12/08/interview-peter-jackson-2?page=4|title=Interview: Peter Jackson|work=IGN|date=9 December 2003 |access-date=21 December 2022}}</ref>.
Filmlarning kengaytirilgan qismlari va qoʻshimcha maxsus xususiyatlar har bir film uchun toʻrtta diskli qutiga yozilgan. Cheklangan kollektor nashri ham haykaltaroshlik bilan bezatilgan kitoblar bilan chiqdi. Uzuklar ittifoqi 2002-yil 12-noyabrda 30 daqiqalik qoʻshimcha kadrlarni oʻz ichiga olgan. 2003-yil 18-noyabrda chiqarilgan Ikki qal’ada 44 daqiqalik qoʻshimcha kadrlar mavjud. „Qirolning qaytishi“ filmi 2004-yil 14-dekabrda 51 daqiqa koʻproq suratga olingan. Kengaytirilgan qisqartirishlar kinoteatrlarda ham namoyish etildi. [[2003-yil]] [[16-dekabr]]da filmlar namoyishi („Trilogiya seshanba“ deb nomlangan) uchinchi film namoyishi bilan yakunlanadi. 2006-yilda har bir filmning ikkala versiyasi ham cheklangan nashrda chiqarildi, u har bir film uchun yangi toʻliq metrajli hujjatli filmni oʻz ichiga oladi (lekin avvalgi relizlardagi qoʻshimchalar emas)<ref>{{Cite magazine|last=Daly|first=Steve|date=29 August 2006|title=Is yet another ''LOTR'' reissue really worth it?|url=https://ew.com/article/2006/08/29/yet-another-lotr-reissue-really-worth-it/|access-date=6 October 2021|magazine=Entertainment Weekly|language=en}}</ref>.
Warner Brothers [[2010-yil]] [[6-aprel]]da Blu-rayda trilogiyaning teatr versiyalarining toʻplamini chiqardi<ref>{{cite web |url=https://www.comingsoon.net/dvd/news/61612-the-lord-of-the-rings-trilogy-hits-blu-ray-april-6 |title=The Lord of the Rings Trilogy Hits Blu-ray April 6! |work=ComingSoon.net |date=14 December 2009 |access-date=19 January 2022 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20091216003933/http://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=61612 |archive-date=16 December 2009}}</ref>. Toʻrt diskli kengaytirilgan toʻplamlar Blu-ray-da 2011-yil 28-iyun kuni qoʻshimcha diskni oʻz ichiga olgan quti toʻplamida chiqarildi<ref>{{cite web |title='The Lord of the Rings' Extended Edition Heads To Blu-Ray |url=http://www.mtv.com/news/2438720/lord-of-the-rings-blu-ray/ |publisher=MTV |access-date=19 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110311014330/http://moviesblog.mtv.com/2011/03/07/lord-of-the-rings-blu-ray |archive-date=11 March 2011}}</ref><ref name=Dellamorte>{{cite web|last=Dellamorte|first=Andre|date=20 June 2011|url=https://collider.com/lord-of-the-rings-extended-edition-blu-ray-review/97669|title=The Lord of the Rings: The Motion Picture Trilogy: Extended Edition Blu-ray Review|archive-url=https://web.archive.org/web/20120918222935/http://collider.com/lord-of-the-rings-extended-edition-blu-ray-review/97669|archive-date=18 September 2012|website=Collider|access-date=6 October 2021}}</ref>. [[2014-yil]]da besh diskli kengaytirilgan Blu-ray kitob nashrlari chiqarildi<ref>{{cite web |author=Demosthenes |url=http://www.theonering.net/torwp/2014/02/01/86614-the-lord-of-the-rings-the-fellowship-of-the-ring-coming-soon-in-five-disc-blu-ray-steelbook-format/ |title=The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring coming soon in five-disc blu-ray steelbook format |website=theonering.net |date=1 February 2014 |access-date=26 October 2016 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161026234243/http://www.theonering.net/torwp/2014/02/01/86614-the-lord-of-the-rings-the-fellowship-of-the-ring-coming-soon-in-five-disc-blu-ray-steelbook-format/ |archive-date=26 October 2016}}</ref><ref>{{cite web |last=Palmer |first=Michael |url=https://bluray.highdefdigest.com/4591/fellowship_extended.html |title=The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring – Extended Edition |website=bluray.highdefdigest.com |date=29 August 2012 |access-date=26 October 2016 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161027055259/http://bluray.highdefdigest.com/4591/fellowship_extended.html |archive-date=27 October 2016}}</ref>. 2016-yilda „Uzuklar hukmdori“ va „Xobbit“ trilogiyasining faqat teatrlashtirilgan filmlarini oʻz ichiga olgan olti diskli Blu-ray chiqarildi, shuningdek, kengaytirilgan versiyalarning 30 diskli kitob javoniga oid toʻplami namoyish etilidi<ref>{{Cite web |last=Hutchinson |first=Sean |date=17 August 2016 |title=The $800 'Lord of the Rings' Box Set is Completely Ridiculous |url=https://www.inverse.com/article/19864-the-800-lord-of-the-rings-box-set-is-completely-ridiculous |access-date=14 August 2023 |website=Inverse |language=en}}</ref><ref name="Ponniah-2021">{{Cite web |last=Ponniah |first=Gabriel |date=7 February 2021 |title=Lord Of The Rings 4K vs HD: Which Is Better? |url=https://screenrant.com/lord-rings-4k-restoration-hd-comparison/ |access-date=17 February 2021 |website=ScreenRant |language=en-US}}</ref>.
2020-yilda ikkala trilogiya ham teatrlashtirilgan, ham kengaytirilgan nashrlarini oʻz ichiga olgan Ultra HD Blu-rayda chiqarildi<ref>{{cite web |last=Brew |first=Simon |url=https://www.filmstories.co.uk/news/lord-of-the-rings-and-the-hobbit-set-for-4k-release-in-december/ |title=Lord Of The Rings and The Hobbit set for 4K release in November |website=filmstories.co.uk |date=9 October 2020 |access-date=30 November 2020 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201021183914/https://www.filmstories.co.uk/news/lord-of-the-rings-and-the-hobbit-set-for-4k-release-in-december/ |archive-date=21 October 2020}}</ref>. Oltita film ham ularga yanada izchil rang berish uchun remaster qilingan<ref>{{Cite web |last=Kurp |first=Josh |date=1 December 2020 |title=Peter Jackson Remastered 'Inconsistent' 'Lord Of The Rings' Trilogies |url=https://uproxx.com/movies/lord-of-the-rings-4k-remaster-peter-jackson/|access-date=6 December 2020 |website=[[Uproxx]] |language=en-US|archive-date=19 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201219180612/https://uproxx.com/movies/lord-of-the-rings-4k-remaster-peter-jackson/|url-status=live}}</ref>. Jackson ushbu nashr uchun vizual effektli kadrlar kamchiliklarini olib tashlash va boʻyash orqali takomillashtirilganini, ammo ular yangilangan yoki yaxshilanmaganligini aytdi<ref>{{Cite web |last=Weiss |first=Josh |date=7 December 2020 |title=Peter Jackson didn't pull a Lucas on Lord of the Rings, but here's what did change in the 4K remasters |url=https://www.syfy.com/syfywire/peter-jackson-4k-remasters-lord-of-the-rings-the-hobbit|url-status=live|access-date=7 December 2020 |website=SyFy Wire |language=en|archive-date=19 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201219180632/https://www.syfy.com/syfywire/peter-jackson-4k-remasters-lord-of-the-rings-the-hobbit}}</ref>. Audio remastering ham amalga oshirildi, filmlar yangi Dolby Atmos aralashmasini oldi. 4K va Blu-ray formatidagi oltita filmning ikkala versiyasini oʻz ichiga olgan 31 diskli kollektor toʻplami 2021-yilda birinchi filmning 20 yilligi munosabati bilan chiqarilgan<ref>{{Cite web|last=Gilliam|first=Ryan|date=9 September 2021|title=31-disc Lord of the Rings 4K Blu-ray box set is the most Lord of the Rings yet|url=https://www.polygon.com/22664926/lord-of-the-rings-4k-blu-ray-box-set-hobbit-middle-earth-ultimate-collectors-edition|access-date=6 October 2021|website=Polygon|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=Bricken|first=Rob|date=10 September 2021|title=Lord of the Rings 4K Ultimate Collector's Edition Isn't That Ultimate|url=https://gizmodo.com/lord-of-the-rings-ultimate-collector-s-edition-isn-t-1847646012|access-date=6 October 2021|website=Gizmodo|language=en-us}}</ref>.
2017-yilga kelib ''Uzuklar hukmdori'' filmlari ommaviy axborot vositalaridan 2,4 milliard dollardan ortiq daromad olgan<ref>{{cite web |title=Lord of the Rings Total Franchise Revenue |url=http://www.statisticbrain.com/lord-of-the-rings-total-franchise-revenue/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20180627165316/http://www.statisticbrain.com/lord-of-the-rings-total-franchise-revenue/ |url-status=dead |archive-date=27 June 2018 |publisher=Statistic Brain Research Institute |date=2 January 2018}}</ref>.
{| class="wikitable" style="text-align:center; width:60%"
|-
! Film<!--Each film is linked to the "Home media" section of its article--> !! Sahnalashtirilgan vaqt !!Kengaytirilgan nashr uzunligi
|-
| ''[[Uzuklar hukmdori: Uzuklar ittifoqi|Uzuklar ittifoqi]]'' || 178 daqiqa (2 soat, 58 min)<ref>{{cite web |archive-url=https://web.archive.org/web/20180326110633/http://www.bbfc.co.uk/releases/lord-rings-fellowship-ring-2001 |url=https://www.bbfc.co.uk/releases/lord-rings-fellowship-ring-2001 |title=The Lord Of The Rings – The Fellowship Of The Ring |work=[[British Board of Film Classification]] |archive-date=26 March 2018 |access-date=9 May 2019 |url-status=live}}</ref> || 208 minutes (3 soat, 28 min)<ref>{{cite web |archive-url=https://web.archive.org/web/20180321091140/http://www.bbfc.co.uk/releases/lord-rings-fellowship-ring-2003 |url=https://www.bbfc.co.uk/releases/lord-rings-fellowship-ring-2003 |title=The Lord Of The Rings – The Fellowship Of The Ring [Extended version] |work=[[British Board of Film Classification]] |archive-date=21 March 2018 |access-date=9 May 2019 |url-status=live}}</ref>
|-
| ''[[Uzuklar hukmdori: Ikki qalʼa|Ikki qalʼa]]'' || 179 daqiqa (2 soat, 59 min)<ref>{{cite web |archive-url=https://web.archive.org/web/20180321092838/http://www.bbfc.co.uk/releases/lord-rings-two-towers-2002 |url=https://www.bbfc.co.uk/releases/lord-rings-two-towers-2002 |title=The Lord Of The Rings – The Two Towers|work=[[British Board of Film Classification]] |archive-date=21 March 2018 |access-date=9 May 2019 |url-status=live}}</ref> || 223 minutes (3 soat, 43 min)<ref>{{cite web |archive-url=https://web.archive.org/web/20180321091230/http://www.bbfc.co.uk/releases/lord-rings-two-towers-video-5 |url=https://www.bbfc.co.uk/releases/lord-rings-two-towers-video-5 |title=The Lord Of The Rings – The Two Towers [Extended version] |work=[[British Board of Film Classification]] |archive-date=21 March 2018 |access-date=9 May 2019 |url-status=live}}</ref>
|-
| ''[[Uzuklar hukmdori: Qirolning qaytishi|Qirolning qaytishi]]'' || 201 daqiqa (3 soat, 21 min)<ref>{{cite web |archive-url=https://web.archive.org/web/20180322120813/http://www.bbfc.co.uk/releases/lord-rings-return-king-film |url=https://www.bbfc.co.uk/releases/lord-rings-return-king-film |title=The Lord Of The Rings – The Return Of The King |work=[[British Board of Film Classification]] |archive-date=22 March 2018 |access-date=9 May 2019 |url-status=live}}</ref> || 252 minutes (4 soat, 12 min)<ref>{{cite web |archive-url=https://web.archive.org/web/20180321092908/http://www.bbfc.co.uk/releases/lord-rings-return-king-video-3 |url=https://www.bbfc.co.uk/releases/lord-rings-return-king-video-3 |title=The Lord Of The Rings – The Return Of The King [Extended version] |work=[[British Board of Film Classification]] |archive-date=21 March 2018 |access-date=9 May 2019 |url-status=live}}</ref>
|-
! Jami ishlash vaqti
! 558 daqiqa (9 soat, 18 min)
! 683 daqiqa (11 soat, 23 min)
|}
== Meros ==
Filmlarning chiqarilishi natijasida ''Uzuklar hukmdori'' va Tolkienning boshqa asarlariga qiziqish ortdi hamda uning ommabop madaniyatga taʼsirini sezilarli darajada oshirdi<ref name="surge">{{Cite web |last=Gilsdorf |first=Ethan |author-link=Ethan Gilsdorf |date=16 November 2003 |url=http://archive.boston.com/news/globe/magazine/articles/2003/11/16/lord_of_the_gold_ring/ |title=Lord of the Gold Ring |website=[[The Boston Globe]] |access-date=19 January 2022 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20060827073302/http://www.boston.com/news/globe/magazine/articles/2003/11/16/lord_of_the_gold_ring/ |archive-date=27 August 2006}}</ref>. Filmlarning muvaffaqiyati koʻplab video oʻyinlar va boshqa koʻplab mahsulotlarni yaratilishiga sabab boʻldi.
=== Boshqa filmlar ===
==== Hobbit trilogiyasi ====
[[2012-yil]]dan [[2014-yil]]gacha Peter Jackson Wingnut Films studiyasida ''[[Hobbit: Kutilmagan sarguzashtlar]]'', ''[[Hobbit: Smaug vayronasi]]'' va ''[[Hobbit: Besh koinotning urushi]]'' filmlaridan iborat [[Hobbit (film trilogiyasi)|Hobbit trilogiyasi]]ni yaratdi<ref>{{cite web|last=Maytum|first=Matt|title=Peter Jackson confirms that The Hobbit will become three films|url=https://www.gamesradar.com/peter-jackson-confirms-that-the-hobbit-will-become-three-films/|work=[[GamesRadar+]]|date=31 July 2012|access-date=30 June 2024}}</ref><ref>{{cite web|last=Foundas|first=Scott|title=Film Review: ‘The Hobbit: The Battle of the Five Armies’|url=https://variety.com/2014/film/reviews/film-review-the-hobbit-the-battle-of-the-five-armies-1201367492/|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|date=1 December 2014|access-date=30 June 2024}}</ref>. Trilogiya Uzuklar hukmdori filmlarining muqaddimasi hisoblanadi. Tanqidchilar odatda trilogiyani asl filmlardan past deb hisoblashsa-da, u moliyaviy jihatdan ancha muvaffaqiyatli boʻldi<ref>{{cite web|last=Mendleson|first=Scott|title='The Hobbit' Trilogy Grossed Almost $3 Billion And No One Cared|url=https://www.forbes.com/sites/scottmendelson/2015/02/11/the-hobbit-trilogy-grossed-almost-3-billion-and-no-one-cared/|work=[[Forbes]]|date=11 February 2015|access-date=30 June 2024}}</ref>.
==== Spin-offlar ====
[[2024-yil]]da [[The War of the Rohirrim]] nomli [[anime]] prequel filmi chiqishi rejalashtirilgan. Unga [[Kenji Kamiyama]] rejissyorlik qiladi. Bundan tashqari, Jackson prodyuserlik qilishi rejalashtirilgan ikkita yangi film ishlab chiqilishi kutilmoqda<ref name="Rohirrim">{{Cite web |last=D'Alessandro |first=Anthony |date=15 June 2022 |title='The Lord Of The Rings: The War Of The Rohirrim': Anime Voice Cast Counts Brian Cox, Gaia Wise, Miranda Otto & More |url=https://deadline.com/2022/06/lord-of-the-rings-the-war-of-the-rohirrim-brian-cox-miranda-otto-1235045883/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220615130310/https://deadline.com/2022/06/lord-of-the-rings-the-war-of-the-rohirrim-brian-cox-miranda-otto-1235045883/ |archive-date=15 June 2022 |access-date=25 June 2022 |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref>. Ulardan birinchisi, ''Uzuklar hukmdori: Gollum uchun ov'' filmi hisoblanadi. 2026-yilda chiqishi moʻljalangan filmga [[Andy Serkis]] rejissyorlik qiladi<ref>{{Cite web |last=Maas |first=Jennifer |date=2024-05-09 |title=Warner Bros. to Release New 'Lord of the Rings' Movie 'The Hunt for Gollum' in 2026, Peter Jackson to Produce and Andy Serkis to Direct |url=https://variety.com/2024/film/news/lord-of-the-rings-movie-2026-release-warner-bros-1235997102/ |access-date=2024-05-09 |website=Variety |language=en-US}}</ref>.
=== Uchrashuv ===
2020-yilda aktyor [[Josh Gad]] „Reunited Apart“ veb-serialining toʻrtinchi epizodi sifatida virtual uchrashuvni namoyish etdi, bu [[COVID-19 pandemiyasi]] davrida xayriya mablagʻlarini yigʻish uchun qilingan edi. Unda aktyorlarning katta qismi, jumladan [[Sean Astin]], [[Sean Bean]], [[Orlando Bloom]], [[Billy Boyd (actor)|Billy Boyd]], [[Bernard Hill]], [[Ian McKellen]], [[Dominic Monaghan]], [[Viggo Mortensen]], [[Miranda Otto]], [[John Rhys-Davies]], [[Andy Serkis]], [[Liv Tyler]], [[Karl Urban]] va [[Elijah Wood]], shuningdek, rejissyor [[Peter Jackson]], ssenariy muallifi [[Philippa Boyens]] va bastakor [[Howard Shore]] ishtirok etdi<ref>{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=l_U0S6x_kCs |archive-url=https://web.archive.org/web/20200601001920/https://www.youtube.com/watch?v=l_U0S6x_kCs |title=One Zoom to Rule Them All <nowiki>|</nowiki> Reunited Apart Lord of the Rings Edition |website=[[YouTube]] |date=31 May 2020 |archive-date=1 June 2020 |access-date=2 June 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |last=O'Kane |first=Caitlin |url=https://www.cbsnews.com/news/actor-josh-gad-reunites-stars-of-lord-of-the-rings-while-raising-money-for-kids-in-need/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200602191945/https://www.cbsnews.com/news/actor-josh-gad-reunites-stars-of-lord-of-the-rings-while-raising-money-for-kids-in-need/ |title=Actor Josh Gad reunites stars of "Lord of the Rings" while raising money for kids in need |website=[[CBS News]] |date=1 June 2020 |archive-date=2 June 2020 |access-date=2 June 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |last=Axon |first=Samuel |url=https://arstechnica.com/gaming/2020/06/one-zoom-to-rule-them-all-lord-of-the-rings-cast-reunites-to-share-memories/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200602161634/https://arstechnica.com/gaming/2020/06/one-zoom-to-rule-them-all-lord-of-the-rings-cast-reunites-to-share-memories/ |title=One Zoom to rule them all: ''Lord of the Rings'' cast reunites to share memories |website=[[Ars Technica]] |date=1 June 2020 |archive-date=2 June 2020 |access-date=2 June 2020 |url-status=live}}</ref>. Xayriya 100 000 dollardan koʻproq pul yigʻdi<ref>{{cite web |last=Gad |first=Josh |author-link=Josh Gad |url=https://twitter.com/joshgad/status/1267846683204804609 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200602193742/https://twitter.com/joshgad/status/1267846683204804609 |title=I want to cry. During this darkest hour, you all came together and raised over $100,000 for @nokidhungry so that every child can get a hot meal right now. Bless you all! |website=[[Twitter]] |date=2 June 2020 |archive-date=2 June 2020 |access-date=2 June 2020 |url-status=live}}</ref>.
=== Kino sanoati va turizmga taʼsiri ===
[[File:Airbus A320-232, Air New Zealand AN0537013.jpg|thumb|upright=1.36|Air New Zealand 2004-yilda Qirolning qaytishi filmini targʻib qilish uchun Airbus A320ga rasm chizdirdi.]]
Trilogiyaning muvaffaqiyati natijasida Peter Jackson [[Steven Spielberg]] va [[George Lucas]] kabi kino sanoatining asosiy qahramoniga aylandi, bu jarayonda u [[Bryan Singer]] va [[Frank Darabont]] kabi baʼzi kinosanoat mashhurlari bilan doʻstlashdi. Oʻshandan keyin Jackson oʻzining Wingnut Films kinoprodyuserlik kompaniyasiga, shuningdek, Wingnut Interactive video oʻyinlar kompaniyasiga asos solgan. Shuningdek, unga [[2005-yil]]da [[King Kong]]ni qayta yaratish imkoniyati berildi. Film Uzuklar hukmdori kabi muvaffaqiyatli boʻlmasa-da, tanqidiy va kassa jihatidan muvaffaqiyatiga erishdi. Jackson Yangi Zelandiyaning sevimli oʻgʻli deb atalgan<ref>{{Cite web |url=http://www.nzherald.co.nz/feature/story.cfm?c_id=594&ObjectID=584301 |title=NZer of the year: Peter Jackson |publisher=[[The New Zealand Herald]] |date=29 December 2001 |access-date=1 October 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929175303/http://www.nzherald.co.nz/feature/story.cfm?c_id=594&ObjectID=584301 |archive-date=29 September 2007 |url-status=live}}</ref>. 2004-yilda [[Howard Shore]] Uzuklar hukmdori simfoniyasi bilan gastrol safarida boʻlib, ikki soatlik konsert berdi. [[Harry Potter (filmlar seriyasi)|Harry Potter filmlari]] bilan bir qatorda, trilogiya fantastik filmlar janriga qiziqishni yangiladi. [[Yangi Zelandiya]]da turizm sanoati sezilarli ravishda rivojlandi<ref>{{cite web |url=http://theculturedtraveler.com/Archives/AUG2005/Movies_New_Zeland.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20051120164817/http://theculturedtraveler.com/Archives/AUG2005/Movies_New_Zeland.htm |archive-date=20 November 2005 |title=Movie Tourism in New Zealand}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.newzealand.com/travel/about-nz/culture/lotr/nz-home-of-middle-earth-feature.cfm |title=New Zealand, Home of Middle-earth |publisher=[[The New Zealand Herald]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20060810092351/http://www.newzealand.com/travel/about-nz/culture/lotr/nz-home-of-middle-earth-feature.cfm |archive-date=10 August 2006}}</ref>.
2002-yilda [[Vellington]]dagi Yangi Zelandiya Te Papa Tongareva muzeyi ''Uzuklar hukmdori'' film trilogiyasining koʻchma koʻrgazmasini yaratdi. Koʻrgazma butun dunyo boʻylab [[Boston]], [[London]], [[Sidney]], [[Singapur]] va [[Xyuston]] shaharlarida namoyish qilingan.
=== Huquqiy nizolar ===
Uzuklar hukmdori trilogiyasidan olingan foyda boʻyicha sud ishlari boʻldi. Oʻn olti aktyor (Noel Appleby, [[Jed Brophy]], [[Mark Ferguson]], Ray Henwood, [[Bruce Hopkins]], William Johnson, [[Nathaniel Lees]], [[Sarah McLeod]], [[Ian Mune]], Paul Norell, [[Craig Parker]], [[Robert Pollock]], [[Martyn Sanderson]], Peter Tait va Stephen Ure) oʻzlarining tashqi koʻrinishiga ega mahsulotlardan daromad yoʻqligi uchun sudga murojaat qilishdi. Ish [[2008-yil]]da sudsiz hal qilingan<ref name="Guardian on Zaentz">{{Cite news |author=<!--Not stated--> |date=19 August 2004 |title=Producer sues over Lord of the Rings profits |url=http://www.theguardian.com/film/2004/aug/19/lordoftherings.news |access-date=20 May 2021 |work=[[The Guardian]] }}</ref><ref>{{Cite news |author=Bruce Hopkins |title=New Zealand actors settle out of court with New Line |publisher=TheOneRing.net |date=8 October 2008 |url=http://www.theonering.net/torwp/2008/10/08/30205-new-zealand-actors-settle-out-of-court-with-new-line-cinema/ |access-date=9 October 2008 |author-link=Bruce Hopkins (actor) |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20081011115524/http://www.theonering.net/torwp/2008/10/08/30205-new-zealand-actors-settle-out-of-court-with-new-line-cinema/ |archive-date=11 October 2008}}</ref>.
Keyingi yili Jacksonning oʻzi studiyani birinchi filmdan olingan foyda uchun sudga berdi va bu [[2007-yil]] oxirigacha Hobbit trilogiyasining olinishini sekinlashtirdi<ref>{{Cite magazine |first=Benjamin |last=Svetkey |title=''The Hobbit'': Is Peter Jackson coming back? |magazine=[[Entertainment Weekly]] |date=4 October 2007 |url=https://ew.com/article/2007/10/04/hobbit-peter-jackson-coming-back/ |access-date=15 May 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071005021459/http://www.ew.com/ew/article/0%2C%2C20036782_20037403_20142132%2C00.html |archive-date=5 October 2007|url-status=live}}</ref>. Tolkien Trust 2008-yil fevral oyida Tolkienning asarlari asosida har qanday filmlardan daromadning 7,5 foizini ishlab olish huquqi boʻyicha asl shartnomasini buzganligi uchun sudga murojaat qildi<ref>{{cite web |url=http://news.findlaw.com/nytimes/docs/ent/tlknnewline21108cmp.html/ |title=J.R.R. Tolkien Trust Sues New Line Cinema for Portion of 'Lord of the Rings' Profits |work=findlaw.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20080323234626/http://news.findlaw.com/nytimes/docs/ent/tlknnewline21108cmp.html |archive-date=23 March 2008}}</ref>. Trust 150 million dollar tovon puli soʻradi<ref>{{Cite news |url=http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/n/a/2008/02/11/financial/f115544S35.DTL&tsp=1 |title=Tolkien Estate Sues New Line Cinema |access-date=3 May 2008 |date=12 February 2008 |author=Alex Viega |work=San Francisco Chronicle |agency=Associated Press |archive-url=https://web.archive.org/web/20080417072953/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=%2Fn%2Fa%2F2008%2F02%2F11%2Ffinancial%2Ff115544S35.DTL&tsp=1 |archive-date=17 April 2008}}</ref><ref>{{Cite news |title=No punitive damages in Rings case |work=BBC News |date=26 September 2008 |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/7637693.stm |access-date=27 September 2008 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080929050304/http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/7637693.stm |archive-date=29 September 2008}}</ref><ref>{{Cite news |url=https://www.reuters.com/article/entertainmentNews/idUSTRE5875BK20090908|author=Alex Dobuzinskis |title=Legal settlement clears way for "Hobbit" movie |access-date=8 September 2009 |quote=The Hollywood studio behind a film based on 'The Hobbit' and trustees for author J.R.R. Tolkien's estate said on Tuesday they had settled a lawsuit that clears the way for what is expected to be a blockbuster movie based on the book. |date=8 September 2009 |work=Reuters |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090911142633/https://www.reuters.com/article/entertainmentNews/idUSTRE5875BK20090908 |archive-date=11 September 2009}}</ref>.
=== Video oʻyinlar ===
Filmlarni toʻldirish uchun koʻplab video oʻyinlar chiqarildi. The Two Towers va The Return of the King filmlarning toʻgʻridan-toʻgʻri olingan video oʻyinlar hisoblanadi<ref name="Evans Interview1">{{cite web | url=http://www.gamespot.com/articles/the-lord-of-the-rings-the-two-towers-preview/1100-2874680/ | title=The Lord of the Rings: The Two Towers Preview | website=[[GameSpot]] | last=Ajami | first=Amer | date=17 July 2002 | access-date=10 November 2014 | archive-date=25 July 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210725001825/https://www.gamespot.com/articles/the-lord-of-the-rings-the-two-towers-preview/1100-2874680/ | url-status=live }}</ref><ref name="Evans Interview 2">{{cite web | url=http://ie.ign.com/articles/2002/10/04/lotr-the-two-towers-interview?page=2 | title=LOTR: The Two Towers Interview | website=[[IGN]] | last=Perry | first=Douglass C. | date=4 October 2002 | access-date=11 November 2014}}</ref><ref>{{cite web | url=http://ie.ign.com/articles/2002/12/02/lord-of-the-games | title=Lord of the Games | website=[[IGN]] | date=2 December 2002 | access-date=27 October 2014}}</ref>. Shuningdek, The Third Age va uning Game Boy Advance, Tactics, The Battle for Middle-earth, The Battle for Middle-earth II va uning kengayishi The Rise of the Witch-king, Conquest, Aragornʼs Quest, War in the North, Lego The Lord of the Rings, Guardians of Middle-earth, Middle-earth: Shadow of Mordor va Middle-earth: Shadow of War oʻyinlari ishlab chiqildi<ref>{{Cite web |title=The Lord of the Rings Games |url=https://www.giantbomb.com/the-lord-of-the-rings/3025-481/games/ |access-date=27 September 2023 |website=Giant Bomb |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Terence |first=Antony |date=28 September 2022 |title=The best Lord of the Rings games to help you have a Middle-earth adventure |url=https://www.gamesradar.com/best-lord-of-the-rings-games/ |access-date=27 September 2023 |website=GamesRadar+ |language=en}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar|2}}
== Adabiyotlar ==
* {{Cite book |last=Nathan |first=Ian |title=Anything You Can Imagine: Peter Jackson and the Making of Middle Earth |url=https://archive.org/details/anythingyoucanim0000nath |publisher=HarperCollins |year=2018 |isbn=978-0008192501}}
== Havolalar ==
{{Wikiquote|Uzuklar hukumdori (film trilogiya)}}
{{Commons category|Uzuklar hukmdori film trilogiyasi}}
* {{IMDb title|qid=Q127367|title=The Fellowship of the Ring}}
* {{IMDb title|qid=Q164963|title=The Two Towers}}
* {{IMDb title|qid=Q131074|title=The Return of the King}}
{{Oʻrta Yer dunyosi franshizasi}}
[[Turkum:Uzuklar hukmdori (filmlar seriyasi)]]
[[Turkum:AQSh filmlari]]
[[Turkum:Yangi Zelandiya filmlari]]
q8y241zpxkj6091p4jlbu6pfn7s45fs
6198279
6198276
2026-07-08T11:19:41Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Musiqa */
6198279
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| nom = Uzuklar hukmdori
| tasvir = Tloftr-logo.svg
| izoh = ''Uzuklar hukmdori'' filmlarida logotip sifatida ishlatilgan
| rejissyor = {{Plainlist|
* [[Peter Jackson]]
}}
| prodyuser = {{Plainlist|
* [[Barrie M. Osborne]]
* Peter Jackson
* Fran Walsh
* [[Tim Sanders]]
}}
| ssenariy_muallifi = [[Fran Walsh]]<br />[[Philippa Boyens]]<br />Peter Jackson<br />[[Stephen Sinclair]]
| rollarda = {{Plainlist|
* [[Elijah Wood]]
* [[Ian McKellen]]
* [[Liv Tyler]]
* [[Viggo Mortensen]]
* [[Sean Astin]]
* [[Cate Blanchett]]
* [[John Rhys-Davies]]
* [[Christopher Lee]]
* [[Billy Boyd (actor)|Billy Boyd]]
* [[Dominic Monaghan]]
* [[Orlando Bloom]]
* [[Hugo Weaving]]
* [[Andy Serkis]]
* [[Sean Bean]]
}}
| operator = {{Plainlist|
* [[Andrew Lesnie]]
}}
| montajyor = {{Plainlist|
* [[John Gilbert]]{{ref|NoteFOTR|UI}}
* [[Michael J. Horton|Michael Horton]]{{ref|NoteTT|IQ}}
* [[Jamie Selkirk]]{{ref|NoteROTK|QQ}}
}}
| bastakor = {{Plainlist|
[[Howard Shore]]
}}
| studiya = {{Plainlist|
* [[New Line Cinema]]
* [[WingNut Films]]
}}
| distribyutor = New Line Cinema
| premyera = 2001-2003
| davomiylik = '''Jami (3 film):'''<br />{{Plainlist|
* 558 minut (teatrlashtirilgan)
* 683 minut (kengaytirilgan)
}}
| mamlakat = {{NZL}}<br />{{AQSh}}
| til = inglizcha
| byudjet = '''Jami (3 ta filmlar)'''<br />$281 milliard
| daromad = '''Jami (3 ta filmlar)'''<br />$2.988 milliard
}}
'''Uzuklar hukmdori''' — [[Birlashgan Qirollik|britaniya]]lik yozuvchi [[J. R. R. Tolkien|John Ronald Reuel Tolkien]]nning [[Uzuklar hukmdori]] romani asosida rejissyor [[Peter Jackson]] tomonidan suratga olingan epik fantastik, sarguzasht film trilogiya. Film ''[[Uzuklar hukmdori: Uzuklar ittifoqi|Uzuklar ittifoqi]]'' (2001), ''[[Uzuklar hukmdori: Ikki qalʼa|Ikki qalʼa]]'' (2002) va ''[[Uzuklar hukmdori: Qirolning qaytishi|Qirolning qaytishi]]'' (2003) kabi qismlardan iborat. New Line Cinema tomonidan WingNut Films bilan hamkorlikda ishlab chiqarilgan va namoyish etilgan. Filmlarda [[Elijah Wood]], [[Ian McKellen]], [[Liv Tyler]], [[Viggo Mortensen]], [[Sean Astin]], [[Cate Blanchett]], [[John Rhys-Davies]], [[Christopher Lee]], [[Billy Boyd]], [[Dominic Monaghan]], [[Orlando Bloom]], [[Hugo Weaving]], [[Andy Serkis]] va [[Sean Bean]] kabi aktyor hamda aktrisalar ishtirok etgan.
[[Oʻrta Yer]]ning xayoliy olamida tasvirlanadigan filmlar [[Hobbit|hobbit]] [[Frodo Baggins]] va [[Uzuklar ittifoqi]]ning [[Yagona uzuk|"Yagona uzuk"]] va uning yaratuvchisi qora lord [[Sauron]]ning yoʻq qilinishi haqida hikoya qiladi. Film davomida Uzuklar ittifoqi ajraladi va Frodo sodiq hamrohi [[Samwise Gamgee|Sam]] hamda xoin [[Gollum]] bilan yoʻlda davom etadi. Ayni paytda, surgunda yurgan [[Gondor]] taxtining vorisi [[Aragorn]], elf [[Legolas]], gnom [[Gimli]], [[Merry]], [[Pippin]], [[Boromir]] va sehrgar [[Gandalf]] Oʻrta Yerning erkin xalqlarini Sauron va uning kuchlariga qarshi birlashatiradilar. Sauronning eʼtiborini chalgʻitib, Frodoga yordam berish uchun uzuk hukmdorlarini urushga boshlaydi.
Uchta film bir vaqtda Peter Jacksonning vatani [[Yangi Zelandiya]]da [[1999-yil]] [[11-oktabr]]dan [[2000-yil]] [[22-dekabr]]gacha, asosiy sahnalar 2001—2003-yillarda suratga olingan. Film 281 million AQSh dollari miqdoridagi byudjetida oshirilgan eng qimmat va eng mashhur kinoloyihalardan biri edi (2023-yil holatiga koʻra 514 million dollarga teng). Seriyadagi birinchi filmning premyerasi [[2001-yil]] [[10-dekabr]]da [[London]]dagi Odeon Lester maydonida boʻlib oʻtdi. Ikkinchi filmning premyerasi [[2002-yil]] [[5-dekabr]]da [[Nyu-York]] shahridagi Ziegfeld teatrida boʻlib oʻtdi. Uchinchi filmning premyerasi [[2003-yil]] [[1-dekabr]]da [[Vellington]]dagi Embassy teatrida boʻlib oʻtdi. Har bir filmning kengaytirilgan nashri kinoteatrlarda chiqqanidan bir yil oʻtib barcha koʻrishi uchun ommaviy tarzda taqdim etildi.
''Uzuklar hukmdori'' koʻpchilik tomonidan eng yaxshi va eng taʼsirli film seriyalaridan biri sifatida qabul qilinadi. Film katta moliyaviy muvaffaqiyatga erishdi va butun dunyo boʻylab 2,9 milliard dollardan ortiq daromad keltirgan holda barcha davrlarning eng yuqori daromad keltirgan filmlari qatoriga kirdi. Uzoq vaqt davomida muhokama mavzusiga aylandi. Serial koʻplab maqtovlarga sazovor boʻlib, jami 30 nominatsiyadan 17 tasida [[Oscar|Oskar mukofotini]] qoʻlga kiritdi, jumladan, ''[[Uzuklar hukmdori: Qirolning qaytishi|Qirolning qaytishi]]'' filmi [[Eng yaxshi film uchun Oscar mukofoti]] nominatsiyasini qoʻlga kiritdi. [[2021-yil]]da [[Uzuklar hukmdori: Uzuklar ittifoqi|Uzuklar ittifoqi]] filmi „madaniy, tarixiy va estetik jihatdan ahamiyatli“ boʻlgani uchun AQSh Milliy filmlar reestrida saqlash uchun [[Kongress kutubxonasi]] tomonidan tanlab olingan.
== Filmlar ==
=== ''Uzuklar ittifoqi'' ===
Oʻrta Yerning ikkinchi asrida, [[Oʻrta Yerdagi elflar|elflar]], [[Oʻrta Yerdagi gnomlar|gnomlar]] va insonlar hukmdorlariga ''Qudrat uzuklari'' beriladi. Ulardan bexabar holda, qora lord Sauron Oʻrta dunyoni ishgʻol qilish va yaratilgan boshqa uzuklar ustidan hukmronlikni qoʻlga kiritish maqsadida Doom togʻida qudratining katta qismi jamlangan „Yagona uzuk“ni yasaydi. Insonlar va elflardan iborat soʻnggi ittifoq [[Mordor]]da Sauronning qoʻshini bilan jang qilishadi. Gondorlik [[Isildur]] Sauronning barmogʻini uzuk bilan birga uzib tashlaydi, shu bilan Sauron yengiladi va ruh shakliga qaytariladi. Sauronning ilk magʻlubiyati bilan Oʻrta dunyoda uchinchi asr boshlanadi. Uzukning taʼsiri Isildurni buzadi, u uzukni oʻzi uchun oladi va keyinchalik orklar tomonidan oʻldiriladi. Uzuk daryoda 2500 yil davomida qolib ketadi. Keyinchalik uni Gollum topadi va toʻrt yarim asrdan koʻproq vaqt davomida egalik qiladi. Yagona uzukni Gollumdan uning tarixidan bexabar [[Bilbo Baggins]] ismli hobbit oladi.
Oltmish yil oʻtgach, Bilbo oʻzining 111 yoshini [[Shire]]da nishonlaydi va eski doʻsti, sehrgar Gandalf Grey bilan uchrashadi. Bilbo soʻnggi sarguzasht uchun Shireni tark etadi va u oʻz merosini, shu jumladan Yagona uzukni jiyani Frodoga qoldiradi. Gandalf uzukni tekshiradi, uning asl mohiyatini aniqlaydi va Gollum Sauron orklari tomonidan qoʻlga olingani va qiynoqqa solinganini bilib, soʻroq paytida ikkita soʻzni bilib oladi: „Shire“ va „Baggins“. Gandalf qaytib keladi va Frodoni Shireni tark etishi haqida ogohlantiradi. Frodo oʻzining doʻsti, bogʻbon Samwise Gamgee bilan Gandalf hamrohligida yoʻlga chiqadi. Gandalf sehrgar [[Saruman]] bilan uchrashish uchun [[Izengard]]ga boradi va Frodoni topish uchun toʻqqizta oʻlmagan Nazgul xizmatkorlarini yuborgan Sauron bilan uning xiyonati va ittifoqini bilib oladi.
Frodo va Samga hobbitlar Merry va Pippin qoʻshiladi. Ular [[Bree (Oʻrta Yer)|Bree]]ga borishi kerak edi. Yoʻlda ular Nazgullardan qochishadi. Ular Breedagi Pony mehmonxonasida Gandalf bilan uchrashishlari kerak edi. Biroq, Saruman tomonidan asirga olingan Gandalf kelmaydi. Keyin hobbitlarga oʻzini Strider deb tanishtirgan [[Aragorn]] yordam beradi va ularni [[Rivendell]]ga kuzatib borishga vaʼda beradi. Biroq ular Weathertop tepaligida Nazgul tomonidan pistirmaga tushib qolishadi va ularning yetakchisi Jodugar Qirol Frodoni Morgul tigʻi bilan pichoqlaydi. Biroz vaqtdan soʻng elf [[Arven]] Frodoni qutqaradi. U daryo oqimida toshqin suvlarini chaqiradi va Nazgul oqizdirib yuboradi. U Frodo va sheriklarini Rivendellga olib boradi, u yerda elflar tomonidan davolanadi. Frodo Isengarddan [[Oʻrta Yerdagi burgutlar|katta burgut]]da qochib ketgan Gandalf bilan uchrashadi. Oʻsha kechada Aragorn Arven bilan yana uchrashadi va ular bir-birlariga boʻlgan sevgilarini oshkor qiladi.
Sarumanning xiyonati, endi uning Sauron bilan birgalikda tahdid qilishi haqida Gandalfdan eshitgan Arvenning otasi lord [[Elrond]] uzukni Rivendellda saqlashga qaror qiladi. Keyinchalik u Frodo va Gandalf ishtirokida elflar, insonlar va gnomlar kengashini uyushtirib, uzukni Doom togʻidagi olovda yoʻq qilish kerak deb qaror qiladi. Frodo uzukni olish uchun koʻngilli boʻlib, Gandalf, Sam, Merry, Pippin, Elf Legolas, gnom Gimli, Gondorlik Boromir va Isildurning vorisi hamda Gondorning qonuniy qiroli Aragorn hamrohligida yoʻlga hozirlik koʻradi. Ayni vaqtda Rivendellda yashovchi Bilbo Frodoga Sting qilichini va [[mitril]]dan yasalgan zanjirli koʻylakni beradi.
Agar „Uzuklar ittifoqi“ aʼzolari Rohan boʻshligʻi orqali yoʻlga chiqsa, ularni Sarumanning josuslari kuzatishi mumkin edi. Buning oʻrniga ular Karadras togʻ dovonidan oʻtishdi, lekin Saruman boʻronni chaqirib, ularni [[Moriya]] konlari boʻylab sayohat qilishga majbur qiladi. U yerda suv qoʻriqchisi kirish eshigini toʻsib qoʻyadi va ularning [[Moriya]] konlari boʻylab oʻtishdan boshqa tanlovi qolmaydi. Moriya gnomlari oʻlik holda topilgandan soʻng, Uzuklar ittifoqiga orklar va gʻor [[Troll|trolli]] hujum qiladi. Ular trollardan qochishga muvaffaq boʻladi, lekin Balrog bilan toʻqnash kelishadi. Boshqalar qochib ketayotganda, Gandalf Balrogni toʻxtatib, uni katta jarliklarga tashlaydi, lekin Balrog Gandalfni oʻzi bilan birga zulmatga tortib ketadi. Gandalfdan ajralgan Uzuklar ittifoqi Elf malikasi [[Galadriel]] tomonidan boshqariladigan [[Lothlórien]]ga yetib boradi, u Frodoga faqat u topshiriqni bajarishi mumkinligini va Uzuklar ittifoqidan biri uzukni olishga harakat qilishini alohida taʼkidlaydi. U, shuningdek, unga Sauron Oʻrta Yerni, shu jumladan Shireni qul qilib olishga muvaffaq boʻlgan kelajak haqidagi tasavvurni koʻrsatadi. Ayni paytda Saruman Isengardda Uruk-xay qoʻshinini yaratadi.
Uzuklar ittifoqi daryo boʻylab Part Galenga boradi. Frodo adashib ketadi va Boromirga duch keladi, u Galadriel xonim ogohlantirganidek, uzukni olishga harakat qiladi. Keyinchalik Uruk-xay askarlari hobbitlarni oʻgʻirlab ketishga urinib, Uzuklar ittifoqiga pistirma qoʻyishadi. Boromir uzukning sehridan xalos boʻlib, Merry va Pippinni himoya qiladi, ammo Uruk-Xay qoʻmondoni Lurts Boromirni oʻldiradi. Aragorn kelib, Lurtzni oʻldiradi va u Boromirga Gondor xalqiga yaqinlashib kelayotgan toʻqnashuvda yordam berishga vaʼda beradi. Uzuk doʻstlarini buzadi deb qoʻrqib, Frodo yolgʻiz Mordorga sayohat qilishga qaror qiladi, lekin Gandalfga unga gʻamxoʻrlik qilish haqidagi vaʼdasini eslab, Samga kelishga ruxsat beradi. Aragorn, Legolas, Gimli Merry va Pipinni qutqarish uchun yoʻlga chiqishganida, Frodo va Sam Emin Muil dovonidan tushib, Mordorga yoʻl olishdi.
=== ''Ikki qalʼa'' ===
Gandalfning Moriyada [[Balrog]] bilan kurashayotgani haqida dahshatli tush koʻrayotgan [[Frodo Baggins]] va [[Samwise Gamgee]] [[Mordor]] yaqinida joylashgan Emyn Muilda uygʻonishadi va bu yerda adashib qolishganligini anglashadi. Keyinchalik, ular „Yagona uzuk“ning sobiq egasi boʻlmish Gollum tomonidan kuzatilib borishayotganligini payqashadi. Ular Gollumni qoʻlga olishadi. Frodo unga shafqat qiladi hamda unga ularga yoʻl koʻrsatishiga izn beradi, Samwisega esa Mordorga kirib borish uchun [[Gollum]]ning yordami kerakligini taʼkidlaydi.
[[Aragorn]], [[Legolas]] va [[Gimli]] oʻzlarining hamrohlari Merry va Pippinni qutqarish uchun Uruk-xay guruhini quvib, Rohan shohligiga kirishadi. Uruk-xay bir guruh Rohirrim otliqlari tomonidan pistirmaga tushgan vaqt, Merry va Pippin [[Fangorn]] oʻrmoniga qochishga muvaffaq boʻladi. Aragorn Rohirrim otliqlari bilan uchrashadi. Rohirrim rahbari [[Eomer]] u va uning odamlari Saruman hamda uning xizmatkori [[Grima Wormtongue]] nazorati ostida boʻlgan Rohan qiroli [[Teoden]] tomonidan surgun qilinganligini tushuntiradi. Eomerning fikricha, Merry va Pippin pistirma paytida oʻldirilgan. Eomer guruhdan ikkita ot qoldiradi. Fangornda [[Aragorn]], [[Legolas]] va [[Gimli]] Gandalfga duch keladi, u Balrogga qarshi jangidan soʻng Oʻrta Yerni qutqarish uchun Oq Gandalf sifatida qayta tiriltirlgan edi.
Gandalf uchlikni Rohanning poytaxti [[Edoras]]ga olib boradi, u yerda Gandalf Teodenni Saruman nazoratidan ozod qiladi. Aragorn Teodenni qochib ketgan Wormtongueni qatl qilishdan toʻxtatdi. Sarumanning Uruk-xay armiyasi bilan Rohanni yoʻq qilish rejalarini bilgan Teoden oʻz fuqarolarini [[Helm Deep jangi|Helm]] chuqurligidagi Hornburg qal’asiga evakuatsiya qiladi. Gandalf Éomer va uning izdoshlarini topish uchun joʻnab ketadi va ular qirollari uchun kurashadi. Aragorn Teodenning jiyani [[Eovin]] bilan doʻstlashadi, u unga oshiq boʻladi. Helm qal’asiga koʻchirilayotgan qochqinlar Sarumanning Warg minib olgan orklari tomonidan hujumga uchraganda, Aragorn qoyadan tushib ketadi. U Teodredning oti Brego tomonidan topiladi va Saruman qoʻshinining qal’a tomon yurishiga guvoh boʻlib, Helm qal’asiga boradi.
Rivendellda Elrond qizi Arvenga Aragorn qaytib kelmasligini aytadi. U agar Oʻrta Yerda qolsa, minglab yillar davomida yashashini eslatadi va u istamay [[Valinor]]ga joʻnaydi. Elrond bilan Lothlorienlik Galadriel bogʻlanadi, u uni elflar oʻz ittifoqlarini odamlarga yuborish kerakligiga ishontiradi. Elrond Elflar guruhini Helm qal’asiga joʻnatadi.
Fangornda Merry va Pippin [[Ent]] ismli daraxt bilan uchrashadilar. Ent Merry va Pippin ittifoqchi ekaniga ishonib ularni Daraxtlar Kengashiga olib keladi, u yerda entlar kelayotgan urushda qatnashmaslikka qaror qilishadi. Pippin soqolli daraxtdan ularni Isengard tomon olib borishni soʻraydi, u yerda ular Sarumanning urush harakatlari natijasida oʻrmonlarning kesilishiga guvoh boʻlishadi. Gʻazablangan Entlar Isengard qal’asi tomon hujum qiladi.
Aragorn Helm qal’asiga yetib, Teodenni Saruman qoʻshini yaqinlashayotgani haqida ogohlantiradi. Teoden qoʻshini kam sonli boʻlishiga qaramay jangga tayyorlanadi. Saruman qoʻshini qal’aga hujum qilishidan sal oldin, [[Lothlorien]] Elflar guruhi Rohan aholisiga yordam berish uchun keladi. Uruk-xay [[Portlovchi moddalar|portlovchi moddalar]] bilan tashqi devorni yorib oʻtadi va keyingi hujum paytida Elflar qoʻmondoni Xaldirni oʻldiradi. Himoyachilar qoʻriqxonaga chekinishdi, u yerda Aragorn Teodenni Uruk-xayga qarshi ochiq jangda qatnashishga koʻndiradi. Tongda, Gandalf va Eomer Rohirrim bilan birga yetib kelishadi va jang taqdirini oʻzgartiradilar. Omon qolgan Uruk-xay Fangorn oʻrmoniga qochib ketadi va daraxtlar tomonidan oʻldiriladi.
Gollum Frodo va Samni oʻlik botqoqlardan Qora darvozaga olib boradi, lekin ularga Mordorga boshqa yoʻl bilan kirishni tavsiya qiladi. Frodo va Sam marhum Boromirning ukasi [[Faramir]] boshchiligidagi Itilien guruhi tomonidan qoʻlga olinadi. Frodo Faramirga Gollumni Itilien tomonidan ushlashga yordam beradi. Yagona uzukni oʻrgangan Faramir uzukni otasi [[Denetor]]ga olib kelish uchun asirlarini [[Gondor]]ga olib boradi. Qamal qilingan Osgiliat shahridan oʻtib, Frodo Faramirga uzukning asl mohiyatini tushuntirishga harakat qiladi va Sam Boromirni uning kuchidan aqldan ozganini tushuntiradi. Keyinchalik Nazgul Frodoni qoʻlga olishiga sal qoladi. Frodoning qatʼiyatidan taʼsirlangan Faramir ularni ozod qiladi.
=== ''Qirolning qaytishi'' ===
Ikki hobbit — [[Gollum|Sméagol]] va uning jiyani Déagol baliq oviga chiqishganida, Déagol [[daryo]] boʻyida Yagona uzuk ({{lang-en|One Ring}})ni topib oladi. Sméagolning ongi uzuk tomonidan boshqariladi va bu uzuk taʼsirida jiyanini oʻldiradi. U uzuk tomonidan tanasi va ongi Gollum mavjudotiga aylantirilguniga qadar qirovli togʻda hayot kechiradi.
Oradan asrlar oʻtgach, Uzuklar ittifoqi davomida [[Gandalf]] Aragorn, Legolas, Gimli va qirol Téodenni Isengardga olib boradi. Ular u yerda Merry va Pippin bilan yangidan birlashadi. Gandalf Sarumanning ''[[Palantír|palantír]]''ini qaytarib oladi va jamoa Edoras shahriga Helm qal’asidagi gʻalabani nishonlash uchun qaytadi. Shu kecha, Pippin palantírga koʻz tashlab chiqadi va buni Sauron koʻrib qoladi. Pippinning miyasidagi fikrlarni tinglaganidan soʻng, Gandalf Sauron Gondorning poytaxti [[Minas Tirit]] shahriga hujum qilmoqchi deya taxmin qiladi. Keyin, u Pippin bilan birga Gondor boshligʻi Denetorni ogohlantirish uchun yoʻlga otlanadi. Unga hamroh boʻlgan Pippin Denetorga qasamyod qiladi, uning oʻlgan merosxoʻri Boromir uning hayotini saqlab qolgan edi. Gandalfning koʻrsatmasi boʻyicha Pippin Rohandan yordam soʻraydigan mayoqlarni yoqadi.
Yagona uzuk bilan Frodo va Sam Mordor tomon sayohatlarini davom ettiradilar, ularning yoʻlboshchisi Gollum ularga xiyonat qilishni va uzukni oʻzi uchun olishni rejalashtirayotganidan bexabar edi. Uchlik [[Angmarning jodugar qiroli]], toʻqqizta Nazgulning xoʻjayini orklar qoʻshini bilan Gondor tomon yoʻl olganiga guvoh boʻladi. Frodo Samni oziq-ovqat isteʼmoli koʻpligi va uzukning taʼsiri kuchayib borishi natijasida ortga qaytishini aytadi. Keyin Gollum Frodoni aldab, ulkan oʻrgimchak [[Shelob]]ning uyiga kirishga majbur qiladi. Frodo Shelobdan zoʻrgʻa qochib ketadi va Gollumga duch keladi. Shelob Frodoni topadi, falaj qiladi va oʻrab tashlaydi, lekin Sam qaytib keladi va Shelobni yaralab haydab yuboradi. Orklar Frodoni asirga oladi, lekin orklar oʻzaro kurashayotganda Sam Frodoni qutqarishga muvaffaq boʻladi.
Qirol Teoden oʻz qoʻshinini yigʻayotganda, Elrond Aragornga Arven Oʻrta Yerni tark etishni rad etib, qolganligini aytadi. Elrond qirol Aragornga [[Elendil]] qilichi Narsilning parchalaridan tiklangan Andurilni beradi va uni oʻzi merosxoʻr boʻlgan Gondor taxtiga daʼvo qilishga majbur qiladi. Legolas va Gimli bilan birga Aragorn togʻ qoʻriqchilari yoʻllari boʻylab boraddi va agar ular Gondorga yordamga kelishsa, arvohlarni laʼnatdan ozod qilishga vaʼda beradi. Ayni paytda, avvalroq jodugar qirol tomonidan Minas Tiritga qaytarib yuborilgan Faramir ogʻir yaralangan boʻladi. Oʻgʻlining oʻlganiga ishongan Denetor aqldan ozadi. Gandalf bu vaqtda shahar himoyachilarni boshqaradi, lekin orklarning ulkan armiyasi shaharga bostirib kiradi. Denetor oʻzini va Faramirni olovda yoqishga harakat qiladi, ammo Pippin Gandalfni ogohlantiradi va ular Faramirni qutqaradilar.
Jang avjida Teoden Rohirim askarlari bilan yetib keladi va oʻz qoʻshinini orklarga qarshi olib boradi. Keyingi jangdagi dastlabki muvaffaqiyatlarga qaramay, ular [[Oliphaunt]] minadigan [[Harad|Haradrim]] tomonidan yoʻq qilinadi. Jodugar qirol Teodenni yaralaydi. Uning jiyani Evin Merry yordami bilan jodugar qirolni oʻldiradi. Teoden jiyanining qoʻlida vafot etadi. Keyin Aragorn boshchilik qilgan arvohlar qoʻshini yetib keladi va Sauron kuchlarini yengadi. Ularning qasami bajo boʻldi va oʻliklar laʼnatidan ozod qilinadi. Aragorn Sauronni chalgʻitish va Frodo hamda Samga yordam berish uchun [[Mordor]]ga yurish qilishga qaror qiladi. Sauronning qolgan barcha kuchlari Aragornning qoʻshinini kutib olish uchun yurishadi va hobbitlarga Doom togʻiga etib borishga imkon beradi. Yoʻlda omon qolgan Gollum ularga hujum qiladi, ammo Frodo toqqa kirishga muvaffaq boʻladi. U yerda u uzukning kuchiga boʻysunadi va uni barmogʻiga qoʻyadi, lekin Gollum barmogʻini tishlab, uni qaytarib olishga muvaffaq boʻladi. Frodo va Gollum uzuk uchun kurashayotgan vaqt Golllum lavaga yiqilib tushadi, uzukni oʻzi bilan olib ketadi. Lavada Gollum halok boʻladi, uzuk esa yoʻq qilinadi. Aragorn qoʻshini gʻalaba qozondi. Frodo va Samni Gandalf boshchiligidagi burgutlar qutqarib qoladi.
Aragorn Gondor qiroli tojini egallaydi va Arvenga uylanadi. Ular va boshqalar hobbitlarga taʼzim qilishadi. Hobbitlar uyiga Shirega qaytadilar, u yerda Sam Rozi Kottonga uylanadi. Toʻrt yil oʻtgach, Frodo, amakisi Bilbo, Gandalf va Elflar Oʻrta Yerdan [[Valinor]]ga joʻnaydi. U Samga [[Westmarchning Qizil kitobi]]ni qoldiradi, bu ularning sarguzashtlari haqida batafsil maʼlumot beradigan kitob edi.
== Aktyorlar va suratga olish guruhi ==
<div style="float:right;clear:right">
{{multiple image
| perrow = 5
| total_width = 320
| caption_align = left
| image1 = Sean Astin by Gage Skidmore.jpg
| image2 = AV0A6306 Sean Bean.jpg
| image3 = Cate Blanchett Cannes 2018 2 (cropped).jpg
| image4 = Orlando Bloom Cannes 2013.jpg
| image5 = Billy Boyd.jpg
| image6 = Christopher Lee at the Berlin International Film Festival 2013.jpg
| image7 = Viggo Mortensen B (2020).jpg
| image8 = SDCC13 - Ian McKellen.jpg
| image9 = Dominic Monaghan 2003 crop.jpg
| image10 = (John Rhys-Davies) 2018-02-11 15-35-40 ILCE-6500 DSC07150 (31235662177) (cropped).jpg
| image11 = Andy Serkis by Gage Skidmore 2.jpg
| image12 = Liv Tyler (29566238128) (cropped).jpg
| image13 = Karl Urban by Gage Skidmore 2.jpg
| image14 = MJK 08925 Hugo Weaving (Berlinale 2018) bw43.jpg
| image15 = Elijah Wood (47955399861) (cropped).jpg
| footer = Trilogiya keng qamrovli aktyorlar tarkibi bilan ajralib turadi, jumladan (alifbo tartibida chapdan oʻngga): Sean Astin, Sean Bean, Cate Blanchett, Orlando Bloom, Billy Boyd, Christopher Lee, Viggo Mortensen, Ian McKellen, Dominic Monaghan, John Rhys-Davies, Andy Serkis, Liv Tyler, Karl Urban, Hugo Weaving va Elijah Wood.
| direction =
}}
</div>
=== Kasting ===
Jackson Miramax bilan skriptlarni ishlab chiqish paytida kasting boʻyicha ishlarni boshladi<ref name="Fleming-2017">{{cite web |url=https://deadline.com/2017/12/peter-jackson-rebukes-harvey-weinsteins-ashley-judd-mira-sorvino-lord-of-the-rings-1202228217/ |title=Peter Jackson Rebukes Harvey Weinstein's Denial On Ashley Judd & Mira Sorvino |date=15 December 2017 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200318230523/https://deadline.com/2017/12/peter-jackson-rebukes-harvey-weinsteins-ashley-judd-mira-sorvino-lord-of-the-rings-1202228217/ |archive-date=18 March 2020}}</ref>. Jackson, Walsh va Boyens kasting boʻyicha taxminiy roʻyxatni tuzdilar, ular orasida Galadriel roli uchun [[Cate Blanchett]] va Bilbo roli uchun [[Ian Holm]] bor edi. Filippa Boyens [[Patrick Stewart]] yoki [[Ian McKellen]]ning Gandalf roliga toʻgʻri keladimi deb har ikkisi ijrosi aks etgan rasm chizdi, Jacksonga faqat ikkinchisi maʼqul keldi<ref>{{cite web |url=https://www.theonering.net/torwp/2014/11/29/95113-ian-mckellen-talks-on-gandalfs-last-day/6/ |title=Ian McKellen talks on Gandalf's last day |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191118102705/https://www.theonering.net/torwp/2014/11/29/95113-ian-mckellen-talks-on-gandalfs-last-day/6/ |archive-date=18 November 2019 |website=The One Ring |date=29 November 2014}}</ref>. Ian McKellen Jacksonning Gandalf uchun birinchi tanloviga aylandi. [[Christopher Lee]] Jacksonga Gandalf rolini oʻynamoqchi boʻlgani sababli sehrgar libosidagi suratini yubordi, lekin Jackson Li [[Saruman]] rolini yaxshiroq oʻynaydi deb qaror qildi<ref>{{cite book |first1=Robert W. |last1=Pohle Jr. |first2=Douglas C. |last2=Hart |first3=Rita |last3=Pohle Baldwin |title=The Christopher Lee Film Encyclopedia |publisher=[[Rowman & Littlefield]] |year=2017 |isbn=978-0-8108-9270-5 |page=155}}</ref>.
Miramax Gandalf uchun taniqli aktyor ishktirok etishini xohladi va kastingga [[Max von Sydow]] va [[Paul Scofield]]ni taklif qildi. Ular hatto [[Morgan Freeman]]ni ham taklif qilishmoqchi boʻladi. New Line ishni qabul qilib olganida, ular bu rolga [[Christopher Plummer]] yoki [[Sean Connery]]ni taklif qilishdi (ikkalasi ham rad etishdi)<ref>{{cite web |url=https://www.theonering.net/torwp/2003/04/11/25698-max-von-sydow-as-gandalf-2/ |title=Max von Sydow As Gandalf? |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200318230524/https://www.theonering.net/torwp/2003/04/11/25698-max-von-sydow-as-gandalf-2/ |archive-date=18 March 2020 |website=The One Ring |date=11 April 2003}}</ref>.
Kasting paytida Jackson turli qismlar uchun zaxira variantlarini qidirdi, jumladan Galadriel uchun [[Lucy Lawless]] va [[Nicole Kidman]], Bilbo roli uchun [[Anthony Hopkins]] yoki [[Sylvester McCoy]] (oxir-oqibat „[[Hobbit (film trilogiyasi)|Hobbit]]“ trilogiyasida [[Radagast]] rolini ijro etadi), Saruman uchun [[Paul Scofield]], [[Jeremy Irons]], [[Malcolm McDowell]] yoki [[Tim Curry]], Gandalf uchun ular [[Tom Baker]], [[Tom Wilkinson]], [[Sam Neill]], [[Bernard Hill]] (uning oʻrniga Teoden rolini ijro etgan), [[Peter O'Toole]] va boshqa qismlar uchun tinglovdan oʻtgan bir qancha yoshi katta aktyorlarga qarashdi<ref name="Crawleys-1999">{{cite web |title=Lord of the Rings/The Hobbit trilogies (Peter Jackson 1999–2011) |url=http://www.crawleyscastingcalls.com/index.php/component/movies/index.php?option=com_movies&Itemid=90&id=115&lettre=ALL |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200108093901/http://crawleyscastingcalls.com/index.php/component/movies/index.php?option=com_movies&Itemid=90&id=115&lettre=ALL |archive-date=8 January 2020}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.nytimes.com/2007/09/02/theater/02ridi.html |title=Every Inch a King (and Buff, Too) |newspaper=[[The New York Times]] |date=2 September 2007 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180117062020/http://www.nytimes.com/2007/09/02/theater/02ridi.html |archive-date=17 January 2018 |last=Riding |first=Alan}}</ref>.
Miramax jamoasi va Jackson [[Daniel Day-Lewis]]ni [[Aragorn]] roliga taklif qilishni muhokama qilib, Daniel Day-Lewisga koʻp marta murojaat qilishgan. Jackson [[Stuart Townsend]]ni ham ushbu rolga taklif qilib koʻradi, ammo uni studiya juda yosh deb hisoblaydi. Ular keyinchalik [[Viggo Mortensen]]ga murojaat qilishdi, shuningdek, zaxira tanlovi sifatida [[Russell Crowe]] (ilgari Boromir uchun kastindan oʻtgan) bilan gaplashdilar.
[[Patrick McGoohan]] Denetor roli uchun ularning birinchi tanlov boʻlgan. Bundan tashqari, [[Donald Sutherland]] va [[John Rhys-Davies]]larni ham ushbu rolga taklif qilishmoqchi boʻlishgan. Oxir-oqibatda [[John Noble]] variantida toʻxtashgan. Billy Connolly keyinchalik „Hobbit: Besh armiya jangi“ filmida Dain rolini ijro etdi.
=== Aktyorlar va qahramonlar ===
Quyida filmlarning kengaytirilgan versiyasida koʻrsatilgan personajlarni ovozlashtirgan yoki tasvirlagan aktyor hamda aktrisalar keltirilgan.
{| class="wikitable" style="text-align:center; width:100%;"
|-
! Personaj
! style="width:23%;" |''[[Uzuklar hukmdori: Uzuklar ittifoqi|Uzuklar ittifoqi]]''
! style="width:23%;" |''[[Uzuklar hukmdori: Ikki qalʼa|Ikki qalʼa]]''
! style="width:23%;" |''[[Uzuklar hukmdori: Qirolning qaytishi|Qirolning qaytishi]]''
|-
! colspan="4" style="background:lightblue;" | Uzuklar ittifoqi
|-
! [[Frodo Baggins]]
| colspan="3" | [[Elijah Wood]]
|-
! [[Aragorn]]
| colspan="3" | [[Viggo Mortensen]]
|-
! [[Boromir]]
| colspan="3" | [[Sean Bean]]
|-
! [[Merry Brandybuck|Meriadoc „Merry“ Brandybuck]]
| colspan="3" | [[Dominic Monaghan]]
|-
! [[Samwise Gamgee]]
| colspan="3" | [[Sean Astin]]
|-
! [[Gandalf]]
| colspan="3" | [[Ian McKellen]]
|-
! [[Gimli (Middle-earth)|Gimli]]
| colspan="3" | [[John Rhys-Davies ]]
|-
! [[Legolas]]
| colspan="3" | [[Orlando Bloom]]
|-
! [[Pippin Took|Peregrin „Pippin“]]
| colspan="3" | [[Billy Boyd]]
|-
! colspan="4" style="background:lightblue;" | Shire va Bree
|-
! [[Bilbo Baggins]]
| [[Ian Holm]]
| {{CEmpty}}
| Ian Holm
|-
! Mrs. Bracegirdle
| [[Lori Dungey]]
| colspan="2" {{CEmpty}}
|-
! [[Barliman Butterbur]]
| [[David Weatherley]]
| colspan="2" {{CEmpty}}
|-
! Rosie Cotton
| [[Sarah McLeod]]
| {{CEmpty}}
| Sarah McLeod
|-
! Gaffer Gamgee
| Norman Forsey
| {{CEmpty}}
| Norman Forsey
|-
! Elanor Gamgee
| colspan="2" {{CEmpty}}
| Alexandra Astin
|-
! Bree Gate-Keeper
| [[Martyn Sanderson]]
| colspan="2" {{CEmpty}}
|-
! [[Farmer Maggot]]
| [[Cameron Rhodes]]
| colspan="2" {{CEmpty}}
|-
! Old Noakes
| Bill Johnson
| colspan="2" {{CEmpty}}
|-
! Everard Proudfoot
| Noel Appleby
| {{CEmpty}}
| Noel Appleby
|-
! Proudfoot
| Megan Edwards
| colspan="2" {{CEmpty}}
|-
! Otho Sackville
| Peter Corrigan
| colspan="2" {{CEmpty}}
|-
! Lobelia Sackville-Baggins
| [[Elizabeth Moody]]
| colspan="2" {{CEmpty}}
|-
! Ted Sandyman
| [[Brian Sergent]]
| colspan="2" {{CEmpty}}
|-
! colspan="4" style="background:lightblue;" | Rivendell va Lothlórien
|-
! [[Arwen]]
| colspan="3" | [[Liv Tyler]]
|-
! [[Celeborn]]
| [[Marton Csokas]]
| {{CEmpty}}
| Marton Csokas
|-
! [[Elrond]]
| colspan="3" | [[Hugo Weaving]]
|-
! [[Figwit]]
| [[Bret McKenzie]]
| {{CEmpty}}
| Bret McKenzie
|-
! [[Galadriel]]
| colspan="3" | [[Cate Blanchett]]
|-
! Haldir
| colspan="2" | [[Craig Parker]]
| {{CEmpty}}
|-
! Rúmil
| Jørn Benzon
| colspan="2" {{CEmpty}}
|-
! colspan="4" style="background:lightblue;" | Izengard va Mordor
|-
! [[Gollum|Gollum / Sméagol]]
| colspan="3" | [[Andy Serkis]]
|-
! Gorbag
| colspan="2" {{CEmpty}}
| Stephen Ure
|-
! [[Uzuklar hukmdori filmlaridagi asl qahramonlar roʻyxati|Gothmog]]
| colspan="2" {{CEmpty}}
| [[Lawrence Makoare]]----{{small|Craig Parker}}{{ref|voice|V}}
|-
! [[Gríma Wormtongue]]
| {{CEmpty}}
| colspan="2" | [[Brad Dourif]]
|-
! Grishnákh
| {{CEmpty}}
| Stephen Ure
| {{CEmpty}}
|-
! [[Uzuklar hukmdori filmlaridagi asl qahramonlar roʻyxati|Lurtz]]
| [[Lawrence Makoare]]
| colspan="2" {{CEmpty}}
|-
! Mauhúr
| {{CEmpty}}
| [[Robbie Magasiva]]----{{small|Andy Serkis}}{{ref|voice|V}}
| {{CEmpty}}
|-
! [[Morannon jangi|Sauron ogʻzi]]
| colspan="2" {{CEmpty}}
| [[Bruce Spence]]
|-
! [[Yagona uzuk]]
| [[Alan Howard]]{{ref|voice|V}}
| {{CEmpty}}
| Alan Howard{{ref|voice|V}}
|-
! [[Saruman]]
| colspan="3" | [[Christopher Lee]]
|-
! [[Sauron]]
| [[Sala Baker]]----{{small|Alan Howard}}{{ref|voice|V}}
| {{CEmpty}}
| Sala Baker----{{small|Alan Howard}}{{ref|voice|V}}
|-
! Shagrat
| colspan="2" {{CEmpty}}
| Peter Tait
|-
! [[Uzuklar hukmdori filmlaridagi asl qahramonlar roʻyxati|Sharku]]
| {{CEmpty}}
| [[Jed Brophy]]
| {{CEmpty}}
|-
! Snaga
| {{CEmpty}}
| Jed Brophy----{{small|Andy Serkis}}{{ref|voice|V}}
| {{CEmpty}}
|-
! Uglúk
| {{CEmpty}}
| [[Nathaniel Lees]]
| {{CEmpty}}
|-
! [[Angmar qiroli]]
| Brent McIntyre----{{small|Andy Serkis}}{{ref|voice|V}}
| {{CEmpty}}
| Lawrence Makoare
|-
! colspan="4" style="background:lightblue;" | Rohan va Gondor
|-
! Damrod
| colspan="2" {{CEmpty}}
| [[Alistair Browning]]
|-
! [[Denetor]]
| {{CEmpty}}
| colspan="2" | [[John Noble]]
|-
! [[Éomer]]
| {{CEmpty}}
| colspan="2" | [[Karl Urban]]
|-
! [[Uzuklar hukmdori filmlaridagi asl qahramonlar roʻyxati|Éothain]]
| {{CEmpty}}
| Sam Comery
| {{CEmpty}}
|-
! [[Éovin]]
| {{CEmpty}}
| colspan="2" | [[Miranda Otto]]
|-
! [[Faramir]]
| {{CEmpty}}
| colspan="2" | [[David Wenham]]
|-
! [[Uzuklar hukmdori filmlaridagi asl qahramonlar roʻyxati|Freda]]
| {{CEmpty}}
| [[Olivia Tennet]]
| {{CEmpty}}
|-
! Gamling
| {{CEmpty}}
| colspan="2" | [[Bruce Hopkins]]
|-
! Grimbold
| colspan="2" {{CEmpty}}
| Bruce Phillips
|-
! Háma
| {{CEmpty}}
| [[John Leigh]]
| {{CEmpty}}
|-
! [[Uzuklar hukmdori filmlaridagi asl qahramonlar roʻyxati|Haleth]]
| {{CEmpty}}
| Calum Gittins
| {{CEmpty}}
|-
! [[Uzuklar hukmdori filmlaridagi asl qahramonlar roʻyxati|Irolas]]
| colspan="2" {{CEmpty}}
| Ian Hughes
|-
! Oʻliklar shohi
| colspan="2" {{CEmpty}}
| Paul Norell
|-
! [[Uzuklar hukmdori filmlaridagi asl qahramonlar roʻyxati|Madril]]
| {{CEmpty}}
| colspan="2" | [[John Bach]]
|-
! [[Uzuklar hukmdori filmlaridagi asl qahramonlar roʻyxati|Morwen]]
| {{CEmpty}}
| [[Robyn Malcolm]]
| {{CEmpty}}
|-
! [[Téoden]]
| {{CEmpty}}
| colspan="2" | [[Bernard Hill]]
|-
! Téodred
| {{CEmpty}}
| Paris Howe Strewe
| {{CEmpty}}
|-
! [[Treebeard]]
| {{CEmpty}}
| colspan="2" | [[John Rhys-Davies]]{{ref|voice|V}}
|-
! colspan="4" style="background:lightblue;" | Tarixiy shaxslar
|-
! [[Gollum#Sméagol va Déagol|Déagol]]
| [[Thomas Robins]] {{small|(faqat qoʻl)}}
| {{CEmpty}}
| Thomas Robins
|-
! [[Elendil]]
| [[Peter McKenzie]]
| colspan="2" {{CEmpty}}
|-
! [[Gil-galad]]
| [[Mark Ferguson]]
| colspan="2" {{CEmpty}}
|-
! [[Isildur]]
| [[Harry Sinclair]]
| {{CEmpty}}
| Harry Sinclair
|}
=== Suratga olish guruhi ===
{| class="wikitable" style="text-align:center; width:100%;"
|-
! rowspan="2" | Suratga olish guruhi
|- style="height: 50px;
! style="width:23%;" |''[[Uzuklar hukmdori: Uzuklar ittifoqi|Uzuklar ittifoqi]]''
! style="width:23%;" |''[[Uzuklar hukmdori: Ikki qalʼa|Ikki qalʼa]]''
! style="width:23%;" |''[[Uzuklar hukmdori: Qirolning qaytishi|Qirolning qaytishi]]''
! style="width:23%;" |''Gollumni izlab''
|-
! Direktor
| colspan="3" | [[Peter Jackson]]
| [[Andy Serkis]]
|-
! Prodyuserlar
| colspan="3" | [[Barrie M. Osborne]], Peter Jackson, [[Fran Walsh]] va [[Tim Sanders]]{{ref|NoteFOTR|UI}}
| [[Barrie M. Osborne]], Peter Jackson, Fran Walsh, Philippa Boyens va Tim Sanders
|-
! Ssenariy mualliflari
| colspan="3" | Fran Walsh, [[Philippa Boyens]], Peter Jackson va [[Stephen Sinclair]]{{ref|NoteTT|IQ}}
| Fran Walsh, Philippa Boyens, Phoebe Gittins va Arty Papageorgiou
|-
! Bastakor
| colspan="3" | [[Howard Shore]]
|-
! Kinematograf
| colspan="3" | [[Andrew Lesnie]]
|-
! Muharrirlar
| [[John Gilbert (film editor)|John Gilbert]]{{ref|NoteFOTR|UI}}
| [[Michael J. Horton|Michael Horton]]{{ref|NoteTT|IQ}}
| [[Jamie Selkirk]]{{ref|NoteROTK|QQ}}
|-
! Ishlab chiqarish dizaynerlari
| colspan="3" | [[Dan Hennah]] va [[Grant Major]]
|-
! Konseptual dizaynerlar
| colspan="3" | [[Alan Lee (illustrator)|Alan Lee]] va [[John Howe (illustrator)|John Howe]]
|-
! Kostyum dizaynerlari
| colspan="3" | [[Ngila Dickson]] va [[Richard Taylor (filmmaker)|Richard Taylor]]
|-
! Vizual effektlar bilan ishlovchi
| colspan="3" | [[Jim Rygiel]]
|-
! Ishlab chiqarish kompaniyalari
| colspan="3" | [[New Line Cinema]] va [[WingNut Films]]
| New Line Cinema, WingNut Films va [[The Imaginarium]]
|-
! Distribyutor kompaniyalari
| colspan="3" | New Line Cinema
| [[Warner Bros. Pictures]]
|}
* ''UI — faqat Uzuklar iitifoqi filmida ishlagan.''
* ''IQ — faqat Ikki qal’a filmida ishlagan.''
* ''QQ — faqat Qirolning qaytish filmida ishlagan.''
== Film olishga dastlabki urinishlar ==
[[File:Peter Jackson01.jpg|thumb|upright|[[Peter Jackson]] [[2003-yil]] [[1-dekabr]]da [[Vellington]]dagi Embassy teatrida „Uzuklar hukmdori: Qirolning qaytishi“ filmining premyerasida.]]
=== Ilk urinishlar ===
Tolkienning asarlarini suratga olishga oldingi urinishlar [[William L. Snyder|William Snyder]], [[Peter Shaffer]] va [[John Boorman]] tomonidan qilingan. Ushbu urinishlar natijasida bir nechta ishlab chiqarilmagan skriptlar, konseptsiya sanʼati va animatsion qisqa film paydo boʻldi. Filmni olishga harakat qilgan rejissyorlar va prodyuserlar orasida [[Walt Disney]], [[Al Brodax]], [[Forrest J Ackerman|Forrest Ackerman]], Denis OʻDell va [[George Lucas]]lar bor. Keyinchalik Tolkienning asarlarini ekranlashtirish huquqi bir nechta studiyalar qoʻliga oʻtadi. 1976-yilda United Artists „Uzuklar hukmdori“ga („Hobbit“ga boʻlgan huquqlarning bir qismiga) fantastik filmlar uchun huquqlarni berdi.
[[1977-yil]]da [[Rankin/Bass Animated Entertainment|Rankin va Bass]] tomonidan „Hobbit“ filmining animatsion filmi maxsus televizion qism sifatida ishlab chiqarilgan va [[1978-yil]]da [[Ralph Bakshi]] „Uzuklar hukmdori“ asari birinchi yarmining animatsion filmini yaratgan. Foydali boʻlsa-da, film davomini olishni kafolatlash uchun yetarli pul topmadi va prodyuser [[Saul Zaentz]] bilan tortishuv Bakshini loyihadan voz kechishga olib keldi. Keyinchalik Rankin/Bass [[1980-yil]]da „Qirolning qaytishi“ filmining animatsion teledasturini taqdim etdi. Oʻsha paytda yana bir qancha Tolkienest fantastik filmlari, jumladan [[Jim Henson]] va [[Frank Oz]]ning „Qorongʻu kristall“ va Lucasning „Willow“ filmlari ishlab chiqarilgan<ref>{{cite news |last1=Pfeiffer |first1=Oliver |title=Clip joint: 80s cult fantasy cinema |url=https://www.theguardian.com/film/filmblog/2011/apr/27/clip-join-80s-cult-fantasy-cinema |access-date=21 May 2021 |work=[[The Guardian]] |date=27 April 2011}}</ref>.
Bakshining filmi chiqqanida, oʻsmir Piter Jackson kitobni oʻqimagan, balki kitob haqida eshitgan va filmni koʻrish uchun borgan<ref>{{Cite web |url=http://www.conlanpress.com/resources/peter_jackson_on_Tolkien_inspiration_2-6-04.mp3 |title=Peter Jackson, as quoted at the Egyptian Theater in Hollywood, on February 6, 2004.|archive-url=https://web.archive.org/web/20061009173240/http://www.conlanpress.com/resources/peter_jackson_on_Tolkien_inspiration_2-6-04.mp3|archive-date=9 October 2006}}</ref>: „Menga birinchi qismi yoqdi — unda bir nechta gʻalati ketma-ketliklar bor edi. Hobbitlar, Qora chavandoz bilan yoʻlda dahshatli uchrashuv va bir nechta yaxshi jang sahnalari — lekin keyin, taxminan, yarim yoʻlda, hikoya juda noaniq va chalgʻituvchi boʻldi va men nima boʻlayotganini tushunmadim. Bu menga kitobni oʻqish istagini uygʻotdi — nima boʻlganini bilish uchun!“<ref>{{Cite book |last=Sibley |first=Brian |title=Peter Jackson: A Film-Maker's Journey |pages=6}}</ref>. Jackson „Uzuklar hukmdori“ asarining yangi nashrini sotib oldi. Keyinchalik u „Hobbit“ hamda [[Silmarillion]]ni oʻqidi va [[1981-yil]]da Bi-bi-si radiosiga moslashtirilganini tingladi. Jackson asarni ekranga olib chiqishga urinishlarini oʻqib chiqdi. U Rankin va Bass TV maxsus dasturlarini tomosha qilmagan<ref>{{Cite web |url=https://www.herr-der-ringe-film.de/v3/de/news/tolkienfilme/news_19958.php |title=20 QUESTIONS WITH PETER JACKSON – PART 2 |url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130403174527/http://www.herr-der-ringe-film.de/v3/de/news/tolkienfilme/news_19958.php|archive-date=3 April 2013}}</ref><ref name="Jackson-2001">"Peter Jackson interview". ''Explorations''. Barnes & Noble Science Fiction newsletter. October–November 2001.</ref>.
=== Miramaxga murojaat qilish ===
[[1995-yil]]da „The Frighteners“ filmida post-prodyuserlikni tugatayotganda, Jackson va Fran Walsh mashhur bir fantastik film yaratishni muhokama qilishdi, lekin Tolkienga xos boʻlmagan ssenariy haqida oʻylay olmadilar va oxir-oqibat film huquqlarini izlashga qaror qilishdi. Ular Saul Zaentzdan huquqlarni olgan Miramaxdagi [[Harvey Weinstein]]ning oldiga borishdi. Jackson Tolkienning asarlarini mashhur qilish uchun bir nechta filmlar kerak boʻlishini bilar edi<ref name="Sibley">{{Cite book |last=Sibley |title=A Filmmaker's Journey |pages=36–40}}</ref>. U dastlab bitta trilogiyani yaratdi: „Hobbit“ga asoslangan bitta film va agar bu muvaffaqiyatli boʻlsa, „ Uzuklar hukmdori“ ning ikkita filmi suratga olinar eddi. Jackson „Hobbit“ni qayta oʻqiy boshladi, illyustratsiyalar koʻrib chiqdi va kitobdagi konsepsiya yaxshiroq oʻrgandi<ref name="YouTube-2015">{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=9XDsSr3sGSI&t=2369s |title=Peter Jackson Exeter interview, 2015 |website=[[YouTube]] |access-date=19 December 2020 |archive-date=19 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201219180831/https://www.youtube.com/watch?v=9XDsSr3sGSI&t=2369s |url-status=live}}</ref>. Keyinchalik kinoni olishga boʻlgan huquqlar Zaentz va United Artists oʻrtasida boʻlinib ketdi. Harvey Weinstein studiyaning huquqlar ulushini sotib olishga harakat qildi, ammo muvaffaqiyatga erisha olmadi.
„Hobbit“ keyingi prikvelga qoldirilgach, Jackson ikki yoki undan ortiq „Uzuklar hukmdori“ filmini suratga olish gʻoyalarini ishlab chiqdi: „Biz uchta film gʻoyasini ilgari surdik va Miramax bunga tavakkal qilishni istamadi, lekin ikkitasiga kelishib oldik“<ref name="CharlieRose">{{Cite web |url=https://charlierose.com/videos/17671 |title=Peter Jackson interview with Charlie Rose, 2002 |date=22 February 2002 |website=[[Charlie Rose (talk show)|Charlie Rose]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200524163214/https://charlierose.com/videos/17671 |archive-date=24 May 2020 |access-date=24 May 2020}}</ref>. U Walsh va [[Stephen Sinclair]] bilan ssenariy yozishni, Christian Rivers bilan hikoyalar yozishni va Weinsteinlar bilan kasting gʻoyalarini muhokama qilishni boshladi. Shu bilan birga, Weta Digital kerakli raqamli effektlar uchun dasturiy taʼminotni ishlab chiqishni boshladi. WETA Workshop rekvizitlar va konsepsiya sanʼatini ishlab chiqardi. Sinclair keyinchalik loyihadan voz kechdi, lekin Jcakson uning baʼzi hissalari tayyor skriptlarda, xususan, ikkinchi „Ikki qal’a“ filmida saqlanib qolganini taʼkidlagan.
=== New Linega oʻtish ===
Ssenariylar shakllanar ekan, talab qilinadigan byudjet Miramax imkoniyatlaridan oshib ketishi aniq boʻldi. Weinsteinlar loyihani bitta filmga qisqartirishni taklif qilishdi. Jackson bu taxminan toʻrt soat davom etishi mumkinmi yoki yoʻqligini soʻradi, lekin Miramax ikki soat davom etishini talab qilib, hikoyani sezilarli darajada qisqartirishni taklif qildi, Jackson buni rad etdi. Harvey Weinstein Jacksonni ssenariy muallifi [[Hossein Amini]] va rejissyorlar [[John Madden]] yoki [[Quentin Tarantino]] bilan almashtirish bilan tahdid qildi. Jackson buni bitta film versiyasini suratga olishni tan olish uchun tahdid deb hisobladi.
Harvey Weinstein oxir-oqibat fikrini oʻzgartirdi va loyihani oʻzgartirishga rozi boʻldi, ammo uning ogʻir shartlari loyihani boshqa studiya tomonidan qabul qilinishiga yoʻl qoʻymaslik uchun moʻljallangan edi<ref name="Jackson">{{Cite book |title=Peter Jackson: A Film-Maker's Journey |pages=39–40}}</ref><ref>{{cite book |last1=Thompson |first1=Kristin |title=The Frodo Franchise: The Lord of the Rings and Modern Hollywood |url=https://archive.org/details/frodofranchiselo0000thom |date=2007 |location=Berkeley |publisher=University of California Press |isbn=9780520247741 |page=[https://archive.org/details/frodofranchiselo0000thom/page/n43 18] }}</ref>. Jackson loyihani qabul qilgan New Line bosh direktori [[Robert Shaye]]dan auditoriya oldi va uni trilogiyaga kengaytirishni soʻradi<ref>{{Cite web|last1=Fleming|first1=Mike Jr.|date=7 July 2021|title='The Lord Of The Rings' Trilogy: A Look Back At A Breathtaking Gamble 20 Years Later|url=https://deadline.com/2021/07/the-lord-of-the-rings-20-years-peter-jackson-bob-shaye-new-line-cinema-cannes-magazine-feature-1234785740/|access-date=7 July 2021|website=Deadline|language=en-US}}</ref>. Trilogiya muvaffaqiyatli boʻlishi uchun koʻplab istiqbolli sabablarga ega edi, loyiha imzolandi. Yakuniy huquqlar Jackson va Bob Shaye oʻrtasida shartnoma boʻyicha boʻlingan. Dastlab, har bir filmning ishlab chiqarish byudjeti 60 million dollarni tashkil etgan, biroq [[2001-yil]] [[Kann kinofestivali]]da „Uzuklar ittifoqi“ filmining 26 daqiqalik prevyusi taqdim etilganidan soʻng, „New Line“ Jacksonning byudjetni oshirish haqidagi iltimosini qabul qildi<ref>{{Cite web|last1=Sharf|first1=Zack|date=7 July 2021|title=Peter Jackson Recalls Blowing Up at Studio on 'Lord of the Rings' Set Over Budget Battle|url=https://www.indiewire.com/2021/07/peter-jackson-screamed-studio-lord-of-the-rings-budget-battle-1234649369/|access-date=1 July 2022|website=IndieWire|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last1=Jennings|first1=Collier|date=12 April 2022|title=How The Cannes Film Festival Set The Stage For Lord Of The Rings|url=https://www.slashfilm.com/830110/how-the-cannes-film-festival-set-the-stage-for-lord-of-the-rings/|access-date=1 July 2022|website=/Film|language=en-US}}</ref>.
== Ishlab chiqarish ==
[[File:Alan Lee 2005.JPG|thumb|upright|Alan Lee, [[Glazgo]]dagi Worldcon 2005 loyihasi. U vizual dizaynda yordam bergan.]]
Jackson [[1997-yil]]da [[Christian Rivers]], [[Fran Walsh]] va [[Philippa Boyens]] bilan serial syujetini yaratish va ssenariy yozishni boshladi hamda oʻz jamoasiga bir vaqtning oʻzida Oʻrta Yerni loyihalashni boshlashni tayinladi<ref name="TTT Art">{{Cite book |last=Russell |first=Gary |author-link=Gary Russell |title=The Art of the Two Towers |publisher=Harper Collins |year=2003 |isbn=0-00-713564-5}}</ref>. Jackson, Walsh va Boyens har bir filmni oʻz kitobga toʻliq mos keladigan tarzda yozmadilar, buning oʻrniga kitoblarda qanday joylashishidan qatʼiy nazar baʼzi ketma-ketliklar oʻzgartirilgan, baʼzi ketma-ketliklar noldan yaratilgan va baʼzi ketma-ketliklar bir sohadan ikkinchisiga koʻchirilgan uch qismli moslashuv yozishni tanladilar. Hikoya tomoshabinlar uchun aniqroq boʻlishi uchun Jackson Tolkienning hikoya chizigʻini murakkab oʻzaro bogʻlashiga qaraganda hikoyaga koʻproq xronologik yondashdi. Suratga olish jarayonida ssenariylar qisman oʻz qahramonlarini yanada oʻrganishga intilayotgan aktyorlarning hissalari tufayli oʻzgartirilshda davom etdi.
Ssenariyning oldingi versiyalarida Fatty Bolger, Glorfindel, Elladan, Elrohir, Erkenbrand, Imrahil va Forlong kabi qoʻshimcha belgilar mavjud edi<ref name="quest">{{Cite book |author=Brian Sibley |title=Peter Jackson: A Film-maker's Journey |url=https://archive.org/details/peterjacksonfilm0000sibl |publisher=Harper Collins |year=2006 |isbn=0-00-717558-2 |location=London |pages=[https://archive.org/details/peterjacksonfilm0000sibl/page/n354 329]–387 |chapter=Quest for the Ring|author-link=Brian Sibley}}</ref>. Bir payt Jackson hatto Tom Bombadilni ssenariyga qayta kiritish haqida oʻylagan edi<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=ugEFwc5bMB8&list=PLCZgoww3m_249koI9ngypkNy5kKy3J3SX&index=70 |title=Philippa Boyens interview in Comic-Con, 2014 |website=[[YouTube]] |access-date=19 December 2020 |archive-date=19 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201219180829/https://www.youtube.com/watch?v=ugEFwc5bMB8&list=PLCZgoww3m_249koI9ngypkNy5kKy3J3SX&index=70 |url-status=live}}</ref>. [[Gimli]] butun film davomida haqoratli soʻzlar ishlatar edi, Arven esa Rohandagi Uzuklar ittifoqiga qoʻshiladi va Aragorn bilan Glittering gʻori hovuzida yalangʻoch sahnani koʻrsatar edi.
Jackson [[Weta Workshop]]ni beshta asosiy dizayn elementi: zirh, qurollar, protez pardozlari, mavjudotlar va miniatyuralar boʻyicha boshqarish uchun uzoq yillik hamkori [[Richard Taylor]]ni yolladi. New Line iltimosiga koʻra, animatsiya boʻyicha supervayzer [[Jim Rygiel]] Weta Digital kompaniyasidan [[Mark Stetson]] oʻrnini egalladi. [[1997-yil]]ning noyabrida mashhur Tolkien rassomlari [[Alan Lee]] va John Howe loyihaga qoʻshilishdi<ref name="FOTR SEE">{{cite video |title=The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring Appendices |medium=DVD |publisher=[[New Line Cinema]] |year=2002}}</ref><ref name="Lord of the Films">{{Cite book |last=Braun |first=J.W. |title=The Lord of the Films |url=https://archive.org/details/lordoffilmsunoff0000brau |publisher=ECW Press |year=2009 |isbn=978-1-55022-890-8 |page= }}</ref>. Shuningdek, Jackson Ted Nasmithning ishiga ham tayangan, u keyinchalik Alan va Johnga qoʻshilish taklifini rad etgan. Jackson xayoliy filmlar emas, balki tarixiy epik uslubdagi real dizaynlarni xohlardi. Jamoasiga namuna sifatida [[Sheryurak]] filmini koʻrsatardi<ref>{{Cite book |last=Falconer |first=Daniel |title=Middle Earth: From Script to Screen |pages=2}}</ref><ref name="YouTube-2002">{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=-ggVDYcvNxg |title=Peter Jackson interview on Charile Rose, 2002 |website=[[YouTube]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200228201928/https://www.youtube.com/watch?v=-ggVDYcvNxg|archive-date=28 February 2020}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://archives.theonering.net/perl/newsview/2/994347571 |title=Media Watch: Cinelive Magazine |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120411221626/http://archives.theonering.net/perl/newsview/2/994347571 |archive-date=11 April 2012 |website=The One Ring}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.herr-der-ringe-film.de/v3/de/news/tolkienfilme/news_20888.php |title=Film Crew Embarks on Tolkien Adventures |access-date=19 December 2020 |archive-date=19 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201219180831/https://www.herr-der-ringe-film.de/v3/de/news/tolkienfilme/news_20888.php |url-status=live |website=Herr der Ringe Film}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.herr-der-ringe-film.de/v3/de/news/tolkienfilme/news_20705.php |title=HdR in der französischen Presse |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130403150027/http://www.herr-der-ringe-film.de/v3/de/news/tolkienfilme/news_20705.php |archive-date=3 April 2013}}</ref>.
<blockquote>Piter Jackson fikri [[ingliz tili]]da. "It might be clearer if I described it as an historical film. Something very different to ''[[The Dark Crystal|Dark Crystal]]'' or ''[[Labyrinth (1986 film)|Labyrinth]]''. Imagine something like ''Braveheart'', but with a little of the visual magic of [[Legend (1985 film)|''Legend'']]. […] It should have the historical authority of ''Braveheart'', rather than the meaningless fantasy mumbo-jumbo of [[Willow (1988 film)|''Willow'']].<ref name="Herr der Ringe Film-2020">{{Cite web |url=https://www.herr-der-ringe-film.de/v3/de/news/tolkienfilme/news_19946.php |title=20 Questions with Peter Jackson |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200318230526/https://www.herr-der-ringe-film.de/v3/de/news/tolkienfilme/news_19946.php |archive-date=18 March 2020 |website=Herr der Ringe Film}}</ref></blockquote>
Dizayner [[Grant Major]]ga Lee va Howening dizaynlarini arxitekturaga aylantirish, toʻplamlar modellarini yaratish vazifasi yuklangan. [[Dan Hennah]] esa badiiy direktor boʻlib ishlagan, unga joylarni skautlash va toʻplamlar qurilishini tashkil qilish ishlari topshirilgan. [[Ngila Dickson]] kostyumlar ishlab chiqarishda Richard Teylor bilan hamkorlik qilgan, [[Peter King]] va [[Peter Owen]] esa pardoz ishlari bilan shugʻullangan. Ushbu jamoa aʼzolarining aksariyati (va boshqalar) [[Hobbit]] filmida ishlagan<ref name="serkis2nd">{{Cite news |url= https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/gollum-actor-andy-serkis-serve-175685 |agency= The Hollywood Reporter |date= 6 April 2011 |access-date= 1 May 2011 |title= Gollum Actor Andy Serkis to Serve as Second Unit Director on 'The Hobbit' (Exclusive) |first=Carolyn|last=Giardina}}</ref>.
Jackson va kinematograf [[Andrew Lesnie]] filmni 65 mm plyonka kabi katta formatda suratga olish yoki 4K variantlarini koʻrib chiqdi, biroq ikkalasini ham [[Yangi Zelandiya]] hududida amalga oshirib boʻlmadi<ref name="Roberts-2012">{{Cite web |url=https://collider.com/peter-jackson-the-hobbit-48fps-interview/ |title=Peter Jackson Talks THE HOBBIT: AN UNEXPECTED JOURNEY, Coming on When Guillermo del Toro Left, and Post-Converting LORD OF THE RINGS to 3D |last=Roberts |first=Sheila |date=14 December 2012 |website=[[Collider (website)|Collider]] |url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200108005311/https://collider.com/peter-jackson-the-hobbit-48fps-interview/ |archive-date=8 January 2020 |access-date=24 May 2020}}</ref>. Ular nozik taneli [[Super 35]] mm plyonkada suratga olishga qaror qilishdi va filmlarni qattiq raqamli tasniflashdan oʻtkazishdi<ref>{{Cite web |url=https://archiv.arri.de/news/newsletter/articles/74839/berl_lesnie.htm |title=ARRI Newsletter: Andrew Lesnie at the 2004 Berlinale |url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20110903171409/http://archiv.arri.de/news/newsletter/articles/74839/berl_lesnie.htm|archive-date=3 September 2011}}</ref>.
Barcha uchta filmning asosiy suratga olish ishlari bir vaqtning oʻzida Yangi Zelandiyaning tabiat qoʻriqxonalari va milliy bogʻlaridagi koʻplab joylarda olib borildi. Suratga olish ishlari [[1999-yil]] [[11-oktabr]]dan [[2000-yil]] [[22-dekabr]]gacha boʻlib oʻtdi. Suratga olish ishlari 2001—2004-yillarda har yili oʻtkazildi<ref>{{cite video |title=The Lord of the Rings: The Return of the King "Appendices" |medium=[[DVD]] |publisher=[[New Line Cinema]] |date=2004}}</ref>. Filmlar seriyasi 150 dan ortiq turli joylarda suratga olingan, shuningdek, [[Vellington]] va [[Queenstown]]da yettita turli boʻlimlar tashkil qilingan<ref name="Trilogy book">{{Cite book |last=Sibley |first=Brian |author-link=Brian Sibley |title=The Making of the Movie Trilogy |publisher=Harper Collins |year=2002 |isbn=978-0-618-26022-5 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/lordofringsmakin00sibl |pages=}}</ref>. Butun filmni ishlab chiqarish jarayonida Jackson bilan bir qatorda, boshqa birlik rejissyorlar ham qatnashgan. Jumladan, ular orasida John Mahaffie, [[Geoff Murphy]], Fran Walsh, [[Barrie M. Osborne]], [[Rick Porras]] va boshqa rejissyor yordamchisi, prodyuser yoki yozuvchilar mavjud edi.
Weta Digital trilogiya uchun zarur boʻlgan ilgʻor raqamli effektlarni yaratish uchun yangi texnologiyalarni ishlab chiqdi, jumladan, jang sahnalari uchun olomonni yaratish maqsadida [[MASSIVE (dasturiy taʼminot)|MASSIVE]] dasturiy taʼminotini ishlab chiqish va Gʻor Trolli kabi ikki oyoqli mavjudotlarda qoʻllangan harakatni suratga olish sanʼatini rivojlantirish ishlari amalga oshirildi. Jacksonning boʻlajak filmlari bilan harakatni suratga olish texnologiyasi shu qadar kuchaydiki, u „raqamli rang berish“ deb nomlandi, keyinchalik „Uzuklar hukmdori“ filmida CG animatorlaridan ham foydalanildi<ref>{{Cite web |url=https://otherthings.com/blog/2014/05/randy-cook-speaks-out-on-digital-makeup/ |title=Randy Cook Speaks Out On "Digital Makeup" |date=13 May 2014 |access-date=19 December 2020 |archive-date=19 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201219180856/https://otherthings.com/blog/2014/05/randy-cook-speaks-out-on-digital-makeup/ |url-status=live}}</ref>.
Har bir film dekabrda chiqarilishidan oldin toʻliq bir yillik post-prodyuserdan foydalanish imkoniyatiga ega boʻlardi. Koʻpincha oktyabr-noyabr oylarida suratga olish tugaydi va suratga olish guruhi darhol keyingi film ustida ishlashga kirishardi. Jackson dastlab Jamei Selkirk bilan birdaniga uchta filmni ham suratga olmoqchi edi, ammo bu juda koʻp ish boʻlib ketardi. Keyingi gʻoya [[John Gilbert]], [[Michael Horton]] va Selkirkning bir vaqtning oʻzida uchta filmni tahrirlashi edi. Lekin Jackson uchun juda qiyin boʻlgan dastlabki birinchi oydan soʻng, filmlar ketma-ket yillar davomida olinishga qaror qilindi<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=3nFH-dnjtrY |title=Michael Horton interview |website=[[YouTube]] |access-date=19 December 2020 |archive-date=19 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201219180824/https://www.youtube.com/watch?v=3nFH-dnjtrY |url-status=live}}</ref>. Ammo Selkirk bunga qarshilik qildi. Kundalik jarayon koʻpincha toʻrt soatgacha davom etardi va „Uzuklar ittifoqi“ chiqqanida, qolgan ikkita filmning (har biri 4 1⁄2 soat) yigʻish qismlari allaqachon tayyorlangan.
== Musiqasi ==
[[File:Howard Shore, Canadian Film Centre, 2013-1.jpg|thumb|upright|[[Howard Shore]] filmlar musiqasi bastakori.]]
[[Howard Shore]] trilogiya musiqasini bastalagan, orkestrga rahbarlik qilgan, dirijyorlik va prodyuserlik qilgan. [[Howard Shore]] [[1999-yil]]da Uzuklar hukumdori filmlar seriyasi loyihasiga qoʻshildi va Jackson suratga olishni boshlashdan oldin Shire va Frodo mavzusi boʻyicha dastlabki musiqa versiyasini yaratdi<ref>{{Cite web |url=https://audioboom.com/posts/7119168-episode-119-peter-jackson-philippa-boyens-on-the-music-of-mortal-engines-lord-of-the-rings |title=Episode 119: Peter Jackson & Philippa Boyens On The Music Of Mortal Engines & Lord Of The Rings |website=Soundtracking with Edith Bowman|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200318230531/https://audioboom.com/posts/7119168-episode-119-peter-jackson-philippa-boyens-on-the-music-of-mortal-engines-lord-of-the-rings|archive-date=18 March 2020}}</ref>. [[2000-yil]] avgust oyida u yana suratga olish maydonchasiga tashrif buyurdi va „Uzuklar ittifoqi“ va „Qirolning qaytishi“ filmlarining montaj qismlarini tomosha qildi<ref>{{cite web |last=Davidson |first=Paul |title=Lord of the Rings Composer Confirmed |publisher=[[IGN]] |url=https://www.ign.com/articles/2000/08/15/lord-of-the-rings-composer-confirmed |date=15 August 2000 |access-date=29 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110831202427/http://uk.movies.ign.com/articles/034/034262p1.html |archive-date=31 August 2011|url-status=live}}</ref>. Musiqada Shore turli personajlar, madaniyatlar va joylarni ifodalovchi koʻplab (85 dan 110 gacha) leytmotivlarni oʻz ichiga olgan — bu kino tarixidagi eng katta leytmotivlar katalogi boʻlib, taqqoslash uchun [[Yulduzlar jangi]] filmlari seriyasidan ham oshib ketadi. Masalan, hobbitlar va Shire uchun bir nechta leytmotivlar mavjud. Birinchi filmning bir qismi Vellingtonda yozilgan boʻlsa-da, trilogiyaning deyarli barcha musiqasi Watford Town Hall va Abbey Road Studiosda yozilgan. Jackson [[London]]da har yili olti hafta davomida musiqa haqida maʼlumot berishni rejalashtirgan, ammo Ikki qal’a filmining suratga olish ishlari uning koʻp vaqtini oladi<ref>{{cite video |title=The Lord of the Rings: The Two Towers "Appendices" |medium=DVD |publisher=[[New Line Cinema]] |year=2003}}</ref>.
Musiqani yozib olish uchun asosan 93 dan 120 tagacha ijrochini oʻz ichiga olgan [[London Filarmonik orkestri]] ijro etadi. London Voices, London Oratory School Schola bolalar xori va Ben Del Maestro, [[Sheila Chandra]], [[Enya]], [[Renée Fleming]], [[James Galway]], [[Annie Lennox]] va[[Emilíana Torrini]]ni kabi koʻplab qoʻshiqchilar oʻz hissalarini qoʻshdilar. Hatto aktyorlar [[Billy Boyd]], [[Viggo Mortensen]], [[Liv Tyler]], [[Miranda Otto]] (faqat oxirgi ikkitasi uchun qisqartirilgan) va Piter Jackson (ikkinchi filmdagi bitta ovoz uchun) ham hissa qoʻshgan. Fran Walsh va Philippa Boyens librettistlar boʻlib xizmat qilgan, turli musiqa va qoʻshiqlarga soʻz yozgan, David Salo ularni Tolkien tillariga tarjima qilgan. Uchinchi filmning yakuniy qoʻshigʻi „Into the West“ [[2003-yil]]da saraton kasalligidan vafot etgan yosh rejissyor, Jackson va Walsh bilan birga ishlagan [[Cameron Duncan]]ga bagʻishlangan edi<ref name="ROTK SEE">{{cite video |title=The Lord of the Rings: The Return of the King "Appendices" |medium=DVD |publisher=[[New Line Cinema]] |year=2004}}</ref>.
Shore turli xarakter mavzularidan koʻra Qirolning qaytishi uchun asosiy mavzuni yaratdi va uning kuchi hamda hajmining keng jihatlari seriyaning turli nuqtalarida tasvirlangan. Buning ustiga, turli madaniyatlarni ifodalash uchun alohida mavzular tuzilgan. Shore uchinchi film uchun har kuni yozishi kerak boʻlgan musiqa miqdori keskin oshdi va taxminan yetti daqiqaga etdi. Serial uchun yaratilgan musiqa olti yil davomida barcha davrlarning eng yaxshi film saundtreki deb topildi va mos ravishda [[Schindler's List|Shindler roʻyxati]] (1993), [[Gladiator (film)|Gladiator]] (2000), [[Yulduzlar jangi]] (1977) va Out of Africadan (1985) oʻtib ketdi<ref>{{Cite web |title=Lord of the Rings voted 'best movie soundtrack' |url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-34748803 |website=BBC News |date=7 November 2015 |access-date=22 November 2015 |language=en-GB |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151120090121/http://www.bbc.com/news/entertainment-arts-34748803 |archive-date=20 November 2015}}</ref>.
=== Saundtreklar ===
{| class="wikitable" style="text-align:center; width:75%"
! Sarlavha
! AQShda chiqarilish sanasi
! Uzunligi
! Bastakor
! Leybl
|-
| ''[[„Uzuklar hukmdori: Uzuklar ittifoqi“ (saundtrek)|Uzuklar ittifoqi: Original kinofilm saundtreki]]''
| {{Start date|2001|11|20|df=y}}
| 71:29
| rowspan="3"| [[Howard Shore]]
| rowspan="3"| [[Reprise Records]]
|-
| ''[[„Uzuklar hukmdori: Ikki qalʼa“ (saundtrek)|Ikki qalʼa: Original kinofilm saundtreki]]''
| {{Start date|2002|12|10|df=y}}
| 72:46
|-
| ''[[„Uzuklar hukmdori: Qirolning qaytishi“ (saundtrek)|Qirolning qaytishi: Original kinofilm saundtreki]]''
| {{Start date|2003|11|25|df=y}}
| 72:05
|}
== Qabul qilish jarayoni ==
=== Teatr kassasi ===
Trilogiyaning onlayn reklama treyleri birinchi marta [[2000-yil]] [[27-aprel]]da chiqarilgan boʻlib, u chiqarilgan dastlabki 24 soat ichida 1,7 million koʻrishlarni qayd etib, yuklab olish sonlari boʻyicha yangi rekord oʻrnatdi<ref>{{cite web |url=http://www.xenite.org/faqs/lotr_movie/download-press-release.html |title=Lord of the Rings News | LoTR movie internet trailer preview |date=10 April 2000 |publisher=Xenite.org |access-date=30 April 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080821192740/http://www.xenite.org/faqs/lotr_movie/download-press-release.html |archive-date=21 August 2008}}</ref>. Treyler boshqa kesmalar qatorida [[Sheryurak]] va [[Shoushenkdan qochish]] uchun saundtrekdan tanlab olingan. [[2001-yil]]da [[2001 yil Kann kinofestivali|54-Kann kinofestivali]]da serialdan 24 daqiqalik kadrlar, birinchi navbatda, Moriya ketma-ketligi namoyish etildi va juda yaxshi qabul qilindi<ref>{{cite web |last=Davidson |first=Paul |url=https://www.ign.com/articles/2001/05/15/lotr-footage-wows-journalists |title=LOTR Footage Wows Journalists |publisher=IGN |date=15 May 2001 |access-date=30 April 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120215011403/http://uk.movies.ign.com/articles/200/200155p1.html |archive-date=15 February 2012}}</ref>. Namoyishda Oʻrta Yerga oʻxshatib ishlangan dekoratsiya ham mavjud edi.
''Uzuklar ittifoqi'' [[2001-yil]] [[19-dekabr]]da namoyish etilgan. U AQShda namoyish etilgan ilk dam olish kunlarida 47,2 million dollar yigʻdi va butun dunyo boʻylab 868 million dollardan ortiq daromad keltirdi<ref>{{cite web |url=https://www.boxofficemojo.com/year/world/2001/ |title=2001 Worldwide Box Office |work=[[Box Office Mojo]] |access-date=15 March 2024}}</ref>. Ikki qalʼa filmining prevyusi, filmning soʻnggi sahnalari suratga olinishidan oldin namoyish etilgan<ref>{{cite web |last=Davidson |first=Paul |title=A Longer Fellowship Ending? |url=https://www.ign.com/articles/2002/01/25/a-longer-fellowship-ending |work=[[IGN]] |access-date=19 January 2022 |date=25 January 2002 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110713004734/http://uk.movies.ign.com/articles/317/317797p1.html |archive-date=13 July 2011}}</ref>. Keyinroq reklama treyleri chiqdi, unda „''[[Requiem for a Dream]]''“ filmida ishlatilgan musiqa mavjud<ref>{{cite web |url=https://www.rogerebert.com/answer-man/movie-answer-man-11172002 |title=Movie Answer Man |publisher=rogerebert.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20090830235453/http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20021117%2FANSWERMAN%2F211170301 |archive-date=30 August 2009|access-date=19 January 2022}}</ref>. ''Ikki qalʼa'' filmi [[2002-yil]] [[18-dekabr]]da chiqarildi. U AQShdagi birinchi dam olish kunlarida 62 million dollar yigʻdi va butun dunyo boʻylab 936 million dollardan ortiq daromad bilan oldingi Uzuklar ittifoqi filmidan oshib ketdi<ref>{{cite web |url=https://www.boxofficemojo.com/year/world/2002/ |title=2002 Worldwide Box Office |website=[[Box Office Mojo]] |access-date=15 March 2024}}</ref>. ''Qirolning qaytishi'' filmining reklama treyleri 2003-yil 23-sentyabrda „New Line Cinema“ining „[[Secondhand Lions]]“ filmidan oldin debyut qilingan<ref>{{cite web |url=https://movieweb.com/the-return-of-the-king-trailer-confirmed-for-september-26th-plus-ian-mckellen-speaks-about-the-reshoots/ |title=The RETURN OF THE KING trailer confirmed for September 26th! Plus Ian McKellen speaks about the reshoots! |date=16 September 2003 |publisher=Movieweb.com |access-date=19 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080726071720/http://www.movieweb.com/news/14/1714.php |archive-date=26 July 2008}}</ref>. Film [[2003-yil]] [[17-dekabr]]da chiqarilgan, uning AQShdagi birinchi haftalik daromadi 72,6 million dollarni tashkil etgan. ''Qirolning qaytishi'' filmi [[Titaniс (film)|Titanik]]dan keyin (1997), butun dunyo boʻylab 1,1 milliard dollardan ortiq daromad keltirdi<ref>{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/year/world/2003/|title=2003 Worldwide Box Office|website=Box Office Mojo|access-date=15 March 2024}}</ref>. Ushbu filmlar Yangi Zelandiya kino tarixidagi eng yuqori daromad keltirgan filmlar sirasiga kiradi. Shuningdek, Yangi Zelandiyada suratga olingan Avatardan keyin eng koʻp daromad keltirgan film hisoblanadi<ref>{{Cite web |date=10 March 2024 |title='Rings' sinks 'Titanic' record |url=https://www.nzherald.co.nz/lifestyle/rings-sinks-titanic-record/4BTSWWUJYKAXGJEBHQOVEEJFHE/ |access-date=10 March 2024 |website=[[The New Zealand Herald]]}}</ref>.
{{hatnote|Har bir film o'z maqolasining „Kassa“ bo'limiga bog'langan.}}
{| class="wikitable" style="text-align:center; width:100%"
! rowspan="3" | Film
! rowspan="3" | AQSda namoyish qilinish sanasi
! colspan="3" | Umumiy daromad
! colspan="4" | Barcha davrlardagi reytingi
! rowspan="3" | Byudjet
! rowspan="3" | {{Abbr|Manba(lar)|Manbalar}}
|-
! rowspan="2" | AQSh va Kanada
! rowspan="2" | Boshqa hududlar
! rowspan="2" | Butun dunyoda
! colspan="2" width="11%" | AQSh va Kanadada
! colspan="2" width="11%" | Butun dunyoda
|-
! Rank
! width="3%" | Eng yuqori
! Rank
! width="3%" | Eng yuqori
|-
| ''[[Uzuklar ittifoqi]]''
| {{start date|2001|12|19|df=y}}
| $316,115,420
| $567,292,426
| $883,407,846
| 93
| 9
| 73
| 5
| $93 million
| <ref>{{cite web |url=https://www.boxofficemojo.com/title/tt0120737/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20231212112503/https://www.boxofficemojo.com/title/tt0120737/ |title=The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring (2001) |website=[[Box Office Mojo]] |publisher=[[IMDb]] |archive-date=12 December 2023 |access-date=12 December 2023 |url-status=live}}</ref><ref>''The Fellowship of the Ring'' peak positions
* U. S. and Canada: {{cite web |title=All Time Domestic Box Office |website=[[Box Office Mojo]] |url=https://www.boxofficemojo.com/alltime/domestic/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20021202080632/http://www.boxofficemojo.com/alltime/domestic.htm |archive-date=2 December 2002}}
* Worldwide: {{cite web |title=All Time Worldwide Box Office |website=[[Box Office Mojo]] |url=https://www.boxofficemojo.com/alltime/world/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20021001123059/http://boxofficemojo.com/alltime/world/ |archive-date=1 October 2002}}</ref>
|-
| ''[[Uzuklar hukmdori: Ikki qalʼa|Ikki qalʼa]]''
| {{start date|2002|12|18|df=y}}
| $342,952,511
| $605,992,978
| $948,945,489
| 70
| 7
| 64
| 4
| $94 million
| <ref>{{cite web |url=https://www.boxofficemojo.com/title/tt0167261/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20231212112504/https://www.boxofficemojo.com/title/tt0167261/ |title=The Lord of the Rings: The Two Towers (2002) |website=[[Box Office Mojo]] |publisher=[[IMDb]] |archive-date=12 December 2023 |access-date=12 December 2023 |url-status=live}}</ref><ref>''The Two Towers'' peak positions
* U. S. and Canada: {{cite web |title=All Time Domestic Box Office |website=[[Box Office Mojo]] |url=https://www.boxofficemojo.com/alltime/domestic/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20030619190056/https://www.boxofficemojo.com/alltime/domestic.htm |archive-date=19 June 2003}}
* Worldwide: {{cite web |title=All Time Worldwide Box Office |website=[[Box Office Mojo]] |url=https://www.boxofficemojo.com/alltime/world/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20031207144634/http://www.boxofficemojo.com/alltime/world/ |archive-date=7 December 2003}}</ref>
|-
| ''[[Qirolning qaytishi]]''
| {{start date|2003|12|17|df=y}}
| $379,427,292
| $776,766,888
| $1,156,194,180
| 53
| 6
| 27
| 2
| $94 million
| <ref>{{cite web |url=https://www.boxofficemojo.com/title/tt0167260/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20231212112508/https://www.boxofficemojo.com/title/tt0167260/ |title=The Lord of the Rings: The Return of the King (2003) |website=[[Box Office Mojo]] |publisher=[[IMDb]] |archive-date=12 December 2023 |access-date=12 December 2023 |url-status=live}}</ref><ref>''The Return of the King'' peak positions
* U. S. and Canada: {{cite web |title=All Time Domestic Box Office |website=[[Box Office Mojo]] |url=https://www.boxofficemojo.com/alltime/domestic/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20040604193553/https://www.boxofficemojo.com/alltime/domestic.htm |archive-date=4 June 2004}}
* Worldwide: {{cite web |title=All Time Worldwide Box Office |website=[[Box Office Mojo]] |url=https://www.boxofficemojo.com/alltime/world/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20040605104640/http://www.boxofficemojo.com/alltime/world/ |archive-date=5 June 2004}}</ref>
|-
! colspan="2" | Jami
! ${{formatnum:{{#expr:316115420+342952511+379427292}}}}
! ${{formatnum:{{#expr:567292426+605992978+776766888}}}}
! ${{formatnum:{{#expr:883407846+948945489+1156194180}}}}
! colspan="4" |
! $281 million
! <ref>{{cite web |last=Johnson |first=Ross |archive-url=https://web.archive.org/web/20150529193903/http://www.nytimes.com/2005/06/27/business/media/the-lawsuit-of-the-rings.html |url=https://www.nytimes.com/2005/06/27/business/media/the-lawsuit-of-the-rings.html |title=The Lawsuit of the Rings |quote=The "Rings" film trilogy, produced for an aggregate '''$281 million''', has made more than $4 billion in retail sales from worldwide film exhibition, home video, soundtracks, merchandise and television showings, and cleared more than 122 billion for New Line after payments to profit participants, according to one of Mr. Jackson's lawyers, Peter Nelson. |website=[[The New York Times]] |date=27 June 2005 |archive-date=29 May 2015 |access-date=5 July 2019}}</ref><ref>{{cite web |last=Griffiths |first=Katherine |archive-url=https://web.archive.org/web/20190705195707/http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/news/director-of-lord-of-the-rings-says-he-is-still-owed-100m-295306.html |url=http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/news/director-of-lord-of-the-rings-says-he-is-still-owed-100m-295306.html |title=Director of Lord of the Rings says he is still owed 12300m |quote=They were made for a total of '''$281m''', with much of the filming taking place in Jackson's native New Zealand. |website=[[The Independent]] |date=28 June 2005 |archive-date=5 July 2019 |access-date=5 July 2019}}</ref><ref>{{cite web |last=Sheperd |first=Jack |archive-url=https://web.archive.org/web/20171115153430/http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/tv/news/lord-of-the-rings-tv-show-cost-jrr-tolkien-christopher-a8056631.html |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/tv/news/lord-of-the-rings-tv-show-cost-jrr-tolkien-christopher-a8056631.html |title=Lord of the Rings set to become the most expensive TV show of all time |quote=With a price tag of 124 billion, that would also put the series way above the budget of the movies: all three of Peter Jackson's Lord of the Rings films cost '''$281 million''', before advertising. |website=[[The Independent]] |date=15 November 2017 |archive-date=15 November 2017 |access-date=5 July 2019}}</ref><ref>{{cite web |last=Swaine |first=Jon |archive-url=https://web.archive.org/web/20101020181056/http://www.telegraph.co.uk/culture/film/film-news/8053833/The-Hobbit-could-be-most-expensive-film-ever-made.html |url=http://www.telegraph.co.uk/culture/film/film-news/8053833/The-Hobbit-could-be-most-expensive-film-ever-made.html |title=The Hobbit 'could be most expensive film ever made' |quote=It would also mean The Hobbit's final price-tag would be approaching twice that of the entire Lord of the Rings trilogy, which cost '''$281 million''' (£177 million). |website=[[The Daily Telegraph|The Telegraph]] |date=10 October 2010 |archive-date=20 October 2010 |access-date=5 July 2019}}</ref><ref>{{cite web |last=Acuna |first=Kirsten |archive-url=https://web.archive.org/web/20121021000313/http://www.businessinsider.com/will-the-hobbit-gamble-be-worth-the-multi-million-risk-2012-10 |url=https://www.businessinsider.com/will-the-hobbit-gamble-be-worth-the-multi-million-risk-2012-10 |title=Will The Multi-Million Dollar Budget Of 'The Hobbit' Pay Off? |quote=Bear in mind, the total estimated budget for the original three films is set at '''$281 million'''. |website=[[Business Insider]] |date=19 October 2012 |archive-date=21 October 2012 |access-date=5 July 2019}}</ref><ref>{{cite web |last=Chitwood |first=Adam |archive-url=https://web.archive.org/web/20141025020133/http://collider.com/the-hobbit-movies-budget |url=https://collider.com/the-hobbit-movies-budget |title=THE HOBBIT Movies Cost $745 Million, But That's Okay Because They've Already Made Nearly $2 Billion |quote=The Lord of the Rings trilogy, for example, cost around '''$281 million''' not adjusting for inflation. |website=[[Collider (website)|Collider]] |date=22 October 2014 |archive-date=25 October 2014 |access-date=5 July 2019}}</ref><ref>{{cite web |last=Nordine |first=Michael |archive-url=https://web.archive.org/web/20180320044317/http://www.indiewire.com/2018/03/lord-of-the-rings-tv-show-budget-amazon-1201941431/ |url=https://www.indiewire.com/2018/03/lord-of-the-rings-tv-show-budget-amazon-1201941431/ |title=Amazon Is Spending as Much as $500 Million on Its 'Lord of the Rings' Series — Report |quote=The original film trilogy, released between 2001–03, came with a comparatively modest price tag of '''$281 million''', whereas the more recent "Hobbit" trilogy cost a reported $623 million. |website=[[IndieWire]] |date=19 March 2018 |archive-date=20 March 2018 |access-date=5 July 2019}}</ref><ref>{{cite web |last=Kohn |first=Eric |archive-url=https://web.archive.org/web/20190426133446/http://www.indiewire.com/2019/04/elijah-wood-lord-of-the-rings-amazon-1-billion-1202127879/ |url=https://www.indiewire.com/2019/04/elijah-wood-lord-of-the-rings-amazon-1-billion-1202127879/ |title=Elijah Wood On Amazon's 129 Billion 'Lord of the Rings' Investment: 'That's Crazy to Me' |quote=Jackson's combination of cutting-edge CGI and a flair for classical fantasy transformed J.R.R. Tolkien's novels into an epic trilogy that ultimately grossed $2.92 billion worldwide off a combined budget of roughly '''$281 million'''. |website=[[IndieWire]] |date=25 April 2019 |archive-date=26 April 2019 |access-date=5 July 2019}}</ref>
|}
== Tanqidlar ==
„Uzuklar hukmdori“ trilogiyasi koʻpchilikning eʼtirofiga sazovor boʻldi va tarixda yaratilgan eng mashhur kino trilogiyalar qatoriga kiradi<ref>Sources that refer to ''The Lord of the Rings'' being praised as one of the greatest film trilogies ever made include:
* {{cite web |first=Willow |last=Green |archive-url=https://web.archive.org/web/20151211130624/http://www.empireonline.com/movies/features/trilogy/ |url=https://www.empireonline.com/movies/features/trilogy/ |title=The 33 Greatest Movie Trilogies |website=[[Empire (film magazine)|Empire]] |archive-date=11 December 2015 |date=27 September 2010 |access-date=5 July 2019 |ref=none}}
* {{cite web |first=Robin |last=Parrish |archive-url=https://web.archive.org/web/20160702001439/http://screenrant.com/best-film-movie-trilogies-ever-all-time/ |url=https://screenrant.com/best-film-movie-trilogies-ever-all-time/ |title=The Best Movie Trilogies Of All Time |website=[[Screen Rant]] |archive-date=2 July 2016 |date=29 June 2016 |access-date=5 July 2019 |ref=none}}
* {{cite web |first=Chelsea |last=Ritschel |archive-url=https://web.archive.org/web/20180921001143/http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/best-movie-trilogy-film-jurassic-park-lord-of-the-rings-indiana-jones-a8547876.html |url=http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/best-movie-trilogy-film-jurassic-park-lord-of-the-rings-indiana-jones-a8547876.html |title=From 'Jurassic Park' to 'The Godfather': America's favourite movie trilogies, ranked |website=[[The Independent]] |archive-date=21 September 2018 |date=20 September 2018 |access-date=5 July 2019 |ref=none}}</ref>. ''Los Angeles Times'' gazetasidan [[Kenneth Turan]] „trilogiyaga oʻxshash film yaqin orada topilmaydi“ deb yozgan boʻlsa, Variety jurnalidan [[Todd McCarthy]] filmlarni „juda ambitsiyali va gʻoyat muvaffaqiyatli loyihalaridan biri“ deb taʼriflagan<ref>{{cite web |url=http://www.calendarlive.com/movies/reviews/cl-et-turan16dec16,2,3219427.htmlstory?coll=cl-mreview |title='The Lord of the Rings: The Return of the King' |archive-url=https://web.archive.org/web/20100922004749/http://www.calendarlive.com/movies/reviews/cl-et-turan16dec16%2C2%2C3219427.htmlstory?coll=cl-mreview |website=[[Los Angeles Times]] |archive-date=22 September 2010 |date=16 December 2003 |last=Turan |first=Kenneth |access-date=14 May 2019}}</ref><ref>{{cite web |last=McCarthy |first=Todd |archive-url=https://web.archive.org/web/20190514133516/http://variety.com/2003/film/awards/the-lord-of-the-rings-the-return-of-the-king-2-1200537614/ |url=https://variety.com/2003/film/awards/the-lord-of-the-rings-the-return-of-the-king-2-1200537614/ |title=The Lord of the Rings: The Return of the King |website=[[Variety (magazine)|Variety]] |date=5 December 2003 |archive-date=14 May 2019 |access-date=14 May 2019 |url-status=live}}</ref>. Amerikaning Wired jurnali tomonidan 2012-yilda oʻtkazilgan soʻrovnomada ''Uzuklar ittifoqi'' filmi barcha davrlarning eng buyuk fantastik filmi deb topildi, ''Ikki qal’a'' va ''Qirolning qaytishi'' filmlari mos ravishda toʻrtinchi va uchinchi oʻrinlarni egalladi<ref>{{cite news |last=Gilsdorf |first=Ethan|author-link=Ethan Gilsdorf |archive-url=https://web.archive.org/web/20161222061621/http://www.wired.com/2012/12/winners-fantasy-movies/ |url=https://www.wired.com/2012/12/winners-fantasy-movies/ |title=And the Winner Is... Reader's Choice for Top 10 Fantasy Movies |magazine=[[Wired (magazine)|Wired]] |date=30 December 2012 |archive-date=22 December 2016}}</ref><ref>{{cite web|title=10 greatest movie trilogies of all time|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/features/greatest-movie-trilogies-star-wars-b1847608.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220618/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/features/greatest-movie-trilogies-star-wars-b1847608.html |archive-date=18 June 2022 |url-access=subscription |url-status=live|website=The Independent|date=15 May 2021}}</ref>. The Independent ''Uzuklar hukmdori'' trilogiyasini „barcha davrlarning eng zoʻr 10 film trilogiyasi“ roʻyxatida 2-oʻringa qoʻydi<ref>{{Cite web|last1=Gaughan|first1=Liam|date=2 February 2022|title=The 15 Greatest Film Trilogies Of All Time Ranked|url=https://www.slashfilm.com/754613/the-15-greatest-film-trilogies-of-all-time-ranked/|access-date=21 August 2022|website=/Film|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last1=Green|first1=Willow|date=4 July 2022|title=The 33 Greatest Movie Trilogies|url=https://www.empireonline.com/movies/features/trilogy/|access-date=21 August 2022|website=Empire|language=en-US}}</ref>.
''Uzuklar hukmdori'' trilogiyasi Dallas–Fort Worth Film kinotanqidchilari uyushmasining eng yaxshi 10 ta film, barcha davrlarning 100 ta eng yaxshi filmi va James Berardinellining eng yaxshi 100 ta eng yaxshi filmi roʻyxatiga kirdi<ref>{{cite web |author=James Berardinelli |title=Berardinelli's All-Time Top 100 |website=Reelviews |url=http://preview.reelviews.net/top100/toc.html |access-date=16 March 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150420111431/http://preview.reelviews.net/top100/toc.html |archive-date=20 April 2015 |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |title=Hollywood highlights: 25 movies with real impact |work=USA Today |url=https://www.usatoday.com/life/top25-movies.htm?csp=34 |date=2 July 2007 |author=Susan Wloszczyna |access-date=3 July 2007 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070707011314/http://www.usatoday.com/life/top25-movies.htm?csp=34 |archive-date=7 July 2007}}</ref>. 2007-yilda USA Today trilogiyani soʻnggi 25 yil ichida yaratilgan eng mashhur film deb atadi<ref>Geier, Thom; Jensen, Jeff; Jordan, Tina; Lyons, Margaret; Markovitz, Adam; Nashawaty, Chris; Pastorek, Whitney; Rice, Lynette; Rottenberg, Josh; Schwartz, Missy; Slezak, Michael; Snierson, Dan; Stack, Tim; Stroup, Kate; Tucker, Ken; Vary, Adam B.; Vozick-Levinson, Simon; Ward, Kate (11 December 2009), „THE 100 Greatest MOVIES, TV SHOWS, ALBUMS, BOOKS, CHARACTERS, SCENES, EPISODES, SONGS, DRESSES, MUSIC VIDEOS, AND TRENDS THAT ENTERTAINED US OVER THE PAST 10 YEARS“. ''[[Entertainment Weekly]]''. (1079/1080):74-84</ref>. Entertainment Weekly trilogiyani oʻn yillikning „eng yaxshi filmlar“ roʻyxatiga kiritdi. Paste jurnali uni oʻn yillikning 50 ta eng yaxshi filmi (2000—2009) qatoriga kiritib, 4-oʻringa qoʻydi<ref>{{cite web |title=The 50 Best Movies of the Decade (2000–2009) |url=https://www.pastemagazine.com/blogs/lists/2009/11/50-best-movies-of-the-decade-2000-2009.html?p=5 |work=[[Paste Magazine]] |access-date=14 December 2011 |date=3 November 2009 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20111208152020/http://www.pastemagazine.com/blogs/lists/2009/11/50-best-movies-of-the-decade-2000-2009.html?p=5 |archive-date=8 December 2011}}</ref>. Time jurnalining boshqa roʻyxatida serial „Oʻn yillikning eng yaxshi filmlari“ roʻyxatida ikkinchi oʻrinni egalladi<ref>{{cite magazine |last=Corliss |first=Richard |url=https://entertainment.time.com/2009/12/29/the-10-best-movies-of-the-decade/slide/the-lord-of-the-rings-trilogy-2001-03/ |title=The Lord of the Rings trilogy (2001–03) – 10 Best Movies of the Decade |magazine=Time |date=29 December 2009 |access-date=19 January 2022 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110501045205/http://www.time.com/time/specials/packages/article/0%2C28804%2C1949837_1949237_1949176%2C00.html |archive-date=1 May 2011}}</ref>. Bundan tashqari, olti personaj va ularning tegishli aktyorlari Empire tomonidan tuzilgan „100 ta eng zoʻr film qahramonlari“ roʻyxatiga kirdi, [[Viggo Mortensen]]ning Aragornni 15-oʻrinda, [[Ian McKellen]]ning Gandalf roli 30-oʻrin, [[Ian Holm]]ning Bilbo Baggins obrazi („Xobbit“ filmidagi xuddi shu qahramon obrazini [[Martin Freeman]] ijro etgan) reytingda 61-oʻrin, [[Andy Serkis]]ning Gollum timsoli 66-oʻrin, [[Sean Astin]]ning Samwise Gamgee reytingda 77-oʻrinda va [[Orlando Bloom]]ning Legolas roli reytingda 94-oʻrinda qayd etilgan<ref>{{cite web |url=https://www.empireonline.com/movies/features/100-greatest-movie-characters/ |title=The 100 Greatest Movie Characters |access-date=18 May 2019 |date=29 June 2015 |website=[[Empire (magazine)|Empire Online]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160329121320/http://www.empireonline.com/movies/features/100-greatest-movie-characters/ |archive-date=29 March 2016}}</ref>.
{| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center; width:100%"
|-
! Film
! [[Rotten Tomatoes]]
! [[Metacritic]]
! [[CinemaScore]]<ref name="CinemaScore">{{cite web |url=https://www.cinemascore.com/ |title=CinemaScore |publisher=[[CinemaScore]] |access-date=15 April 2022 |archive-url= https://web.archive.org/web/20220413083139/https://www.cinemascore.com/ |archive-date=13 April 2022 |url-status=live }}</ref>
|-
| ''[[Uzuklar ittifoqi]]''
| 91% (8.20/10 oʻrtacha reyting) (235 sharhlar)<ref>{{cite web |url=https://www.rottentomatoes.com/m/the_lord_of_the_rings_the_fellowship_of_the_ring |archive-url=https://web.archive.org/web/20231212113108/https://www.rottentomatoes.com/m/the_lord_of_the_rings_the_fellowship_of_the_ring |title=The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring (2001) |website=[[Rotten Tomatoes]] |publisher=[[Fandango Media|Fandango]] |archive-date=12 December 2023 |access-date=12 December 2023 |url-status=live}}</ref>
| 92/100 (34 sharhlar)<ref>{{cite web |url=https://www.metacritic.com/movie/the-lord-of-the-rings-the-fellowship-of-the-ring |archive-url=https://web.archive.org/web/20201111202348/https://www.metacritic.com/movie/the-lord-of-the-rings-the-fellowship-of-the-ring |title=The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring (2001) |website=[[Metacritic]] |publisher=[[CBS Interactive]] |archive-date=11 November 2020 |access-date=12 December 2023 |url-status=live}}</ref>
| A−
|-
| ''[[Uzuklar hukmdori: Ikki qalʼa|Ikki qalʼa]]''
| 95% (8.50/10 oʻrtacha reyting) (258 sharhlar)<ref>{{cite web |url=https://www.rottentomatoes.com/m/the_lord_of_the_rings_the_two_towers |archive-url=https://web.archive.org/web/20231212113110/https://www.rottentomatoes.com/m/the_lord_of_the_rings_the_two_towers |title=The Lord of the Rings: The Two Towers (2002) |website=[[Rotten Tomatoes]] |publisher=[[Fandango Media|Fandango]] |archive-date=12 December 2023 |access-date=12 December 2023 |url-status=live}}</ref>
| 87/100 (39 sharhlar)<ref>{{cite web |url=https://www.metacritic.com/movie/the-lord-of-the-rings-the-two-towers |archive-url=https://web.archive.org/web/20201111202400/https://www.metacritic.com/movie/the-lord-of-the-rings-the-two-towers |title=The Lord of the Rings: The Two Towers (2002) |website=[[Metacritic]] |publisher=[[CBS Interactive]] |archive-date=11 November 2020 |access-date=12 December 2023 |url-status=live}}</ref>
| A
|-
| ''[[Qirolning qaytishi]]''
| 94% (8.70/10 oʻrtacha reyting) (280 sharhlar)<ref>{{cite web |url=https://www.rottentomatoes.com/m/the_lord_of_the_rings_the_return_of_the_king |archive-url=https://web.archive.org/web/20231212113111/https://www.rottentomatoes.com/m/the_lord_of_the_rings_the_return_of_the_king |title=The Lord of the Rings: The Return of the King (2003) |website=[[Rotten Tomatoes]] |publisher=[[Fandango Media|Fandango]] |archive-date=12 December 2023 |access-date=12 December 2023 |url-status=live}}</ref>
| 94/100 (41 sharhlar)<ref>{{cite web |url=https://www.metacritic.com/movie/the-lord-of-the-rings-the-return-of-the-king |archive-url=https://web.archive.org/web/20201111202334/https://www.metacritic.com/movie/the-lord-of-the-rings-the-return-of-the-king |title=The Lord of the Rings: The Return of the King (2003) |website=[[Metacritic]] |publisher=[[CBS Interactive]] |archive-date=11 November 2020 |access-date=12 December 2023 |url-status=live}}</ref>
| A+
|}
== Kinosanoat fikri ==
Trilogiya ushbu sohada, jumladan rejissyorlar [[Steven Spielberg]], [[James Cameron]] va [[George Lucas]]ning olqishiga sazovor boʻldi<ref>{{harvnb|Nathan|2018|p=849}}</ref><ref>{{cite web |first=Roger |last=Friedman |author-link=Roger Friedman |url=https://www.foxnews.com/story/george-lucas-all-set-for-failure |archive-url=https://web.archive.org/web/20200524161858/https://www.foxnews.com/story/george-lucas-all-set-for-failure |title=George Lucas 'All Set for Failure' |quote=Lucas also told me that he and Lord of the Rings director Peter Jackson have become good friends |website=[[Fox News]] |date=16 January 2003 |archive-date=24 May 2020 |access-date=24 May 2020 |url-status=live}}</ref>. Bir vaqtlar „Uzuklar hukmdori“ filmi uchun ssenariy yozgan [[John Boorman]] oʻzining versiyasi yaratilmaganidan xursand ekanligini aytdi, chunki Jacksonning film trilogiyasi „shunchalik keng koʻlam va miqyosda boʻlganki, uni faqat buyuk gotika soborlari qurilishi bilan solishtirish mumkin“ degan boʻlsa, bir paytlar Tolkienga film ssenariysini taqdim etgan va Jacksonning [[Bad Taste (film|Bad Taste]] filmida ishtirok etgan Forrest J. Ackerman „hech qachon boshqa filmlar Peter Jackson taqdim etgandek koʻp koʻrilishi mumkin emas edi“ degan<ref>{{Cite book |last=Boorman |first=John |title=Adventures of a Suburban Boy |publisher=Farmer, Straus and Giroux |location=New York |pages=50}}</ref><ref name="Hughes-2012">{{Cite book |last=Hughes |first=David |title=Tales From Development Hell (New Updated Edition): The Greatest Movies Never Made? |publisher=Titan |year=2012 |isbn=978-0-85768-731-9 |pages=8}}</ref>. Arthur Rankin Jackson „ajoyib filmlar“ yaratayotganini aytib oʻtgan<ref>{{Cite web |title=Arthur Rankin Jr., Interview at the Museum of Television & Radio (2003) – Part 3 |website = [[YouTube]]|url=https://www.youtube.com/watch?v=COto1-Ur1S4|access-date=19 December 2020|archive-date=17 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201217040910/https://www.youtube.com/watch?v=COto1-Ur1S4&gl=US&hl=en|url-status=live}}</ref>.
Biroq, baʼzi rejissyorlar tanqidiyroq yondashdi. United Artists jamiyati [[The Beatles]] bilan animatsion filmlarni suratga olish gʻoyasini ilgari surgan [[Heinz Edelmann]] filmni „yomon ishlangan“ deb hisobladi<ref>{{Cite web |url=https://www.awn.com/animationworld/heinz-edelmann-interview |title=The Heinz Edelmann Interview |url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160406150154/http://www.awn.com/animationworld/heinz-edelmann-interview|archive-date=6 April 2016}}</ref>. Trilogiyaning birinchi yarmi asosida animatsion film suratga olgan [[Ralph Bakshi]] filmlarni tomosha qilmagan, biroq Jackson filmi unikining hosilasi ekanligini aytgan<ref>{{Cite web |url=http://www.theonering.com/news/other-news/a-brief-interview-with-ralph-bakshi-what-does-ralph-think-of-peter-jackson-apos-s-lotr |title=A Brief Interview with Ralph Bakshi – What does Ralph think of Peter Jackson's LOTR? |date=22 August 2002 |url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190903203034/http://www.theonering.com/news/other-news/a-brief-interview-with-ralph-bakshi-what-does-ralph-think-of-peter-jackson-apos-s-lotr|archive-date=3 September 2019}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.fpsmagazine.com/feature/040703bakshi-6.php |title=Interview: Ralph Bakshi|archive-url=https://web.archive.org/web/20170714120916/http://www.fpsmagazine.com/feature/040703bakshi-6.php|archive-date=14 July 2017}}</ref>. Filmlar chiqishidan oldin u buni „tushunmaganini“, lekin „yaxshi film boʻlishini tilayman“ deb aytgan. Keyinchalik u Saul Zaentzdan film haqida xabar bermagani uchun jamoaga qoʻshish haqida soʻragan va Jacksonning filmini oʻrganishi kerakligini aytgan<ref name="Simmons-2003">{{Cite web |title=Ralph Bakshi on the recent DVD release of "Wizards" |url=http://www.fulvuedrive-in.com/interview/1032/RALPH+BAKSHI+INTERVIEW |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120629035543/http://www.fulvuedrive-in.com/interview/1032/RALPH+BAKSHI+INTERVIEW |archive-date=29 June 2012}}</ref><ref name="BakshiInterview">{{Cite web |first=Cliff |last=Broadway |title=The Bakshi Interview: Uncloaking a Legacy |url=https://www.theonering.net/torwp/2015/04/20/97766-the-bakshi-interview-uncloaking-a-legacy/ |website=[[TheOneRing.net]] |url-status=live |access-date=25 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200118203245/https://www.theonering.net/torwp/2015/04/20/97766-the-bakshi-interview-uncloaking-a-legacy/ |date=20 April 2015 |archive-date=18 January 2020}}</ref>. Keyinchalik u Jacksonni oʻzini tushunmayapti deb norozilik bildirgan<ref name="KenP-2004">{{Cite web |url=https://www.ign.com/articles/2004/05/26/an-interview-with-ralph-bakshi |title=An Interview with Ralph Bakshi |date=26 May 2004 |url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200318230523/https://www.ign.com/articles/2004/05/26/an-interview-with-ralph-bakshi|archive-date=18 March 2020}}</ref>. Ralph Bakshi yana Jacksonni animatsion filmning taʼsirini tan olmagani uchun aybladi. Biroq, u Jacksonning maxsus effektlarini maqtagan va [[2015-yil]]da baʼzi soʻzlari uchun uzr ham soʻragan<ref>{{Cite web |first=Ethan |last=Gilsdorf |author-link=Ethan Gilsdorf |title=A 2006 INTERVIEW WITH RALPH BAKSHI |url=http://www.ethangilsdorf.com/ethanfreak-blog/2014/3/22/a-2006-interview-with-ralph-bakshi.html |website=[[Ethan Gilsdorf]] |url-status=live |access-date=24 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170119013413/http://www.ethangilsdorf.com/ethanfreak-blog/2014/3/22/a-2006-interview-with-ralph-bakshi.html |date=22 March 2014 |archive-date=19 January 2017}}</ref>. Bakshining animatori Mike Ploog va yozuvchi Peter Beagle ham filmni maqtashgan<ref name="Ash-2008">{{Cite book |last=Ash |first=Roger |title=Modern Masters Volume 19: Mike Ploog |publisher=TwoMorrows Publishing |year=2008 |pages=41}}</ref>.
== Yutuqlari ==
{{Main|Uzuklar hukmdori film trilogiyasi olgan mukofotlaar ro'yxati}}
[[File:SDCC13 - Ian McKellen.jpg|thumb|upright|[[Ian McKellen]] [[Gandalf]] obrazi uchun koʻplab mukofotlarga sazovor boʻldi, jumladan, 74-Oskar taqdirlash marosimida [[Ikkinchi plandagi eng yaxshi erkak roli uchun Oskor mukofoti|Eng yaxshi ikkinchi plandagi aktyor]] nominatsiyasi gʻolibi boʻldi]]
Uchta film birgalikda jami 30 ta [[Oscar|Oskar]] mukofotiga nomzod boʻlib, shulardan 17 tasida gʻolib boʻlishdi, ikkalasi ham har qanday kino trilogiyasi uchun rekorddir<ref>{{cite web |first=Adam |last=Rosenberg |archive-url=https://web.archive.org/web/20190512095324/http://mashable.com/2016/01/14/star-wars-oscars-numbers/ |url=http://mashable.com/2016/01/14/star-wars-oscars-numbers/ |title='Star Wars' ties 'Lord of the Rings' with 30 Oscar nominations, the most for any series |website=[[Mashable]] |date=14 January 2016 |archive-date=12 May 2019 |access-date=1 July 2019}}</ref>. ''[[Uzuklar hukmdori: Uzuklar ittifoqi|Uzuklar ittifoqi]]'' filmi 74-Oskar taqdirlash marosimida umumiy 13 ta nominatsiyada nomzodlikka qoʻyildi va toʻrttasida gʻoliblikni qoʻlga kiritdi. ''[[Uzuklar hukmdori: Ikki qalʼa|Ikki qalʼa]]'' 75-Oskar taqdirlash marosimida oltita nominatsiya boʻyicha ikkita mukofotni qoʻlga kiritdi. ''[[Uzuklar hukmdori: Qirolning qaytishi|Qirolning qaytishi]]'' filmi 76-Oskar taqdirlash marosimida nomzod boʻlgan barcha nominatsiyalar boʻyicha gʻolib boʻlib, „Oskar“ taqdirlash marosimlari tarixida oʻziga xos rekord qayd etdi va 11 ta „Oskar“ mukofotini qoʻlga kiritdi. ''Ben-Hur'' (1959) va ''Titanik'' filmlari rekordini yangiladi<ref>{{cite web |url=http://www.guinnessworldrecords.com/world-records/most-oscars-won-by-a-film |title=Most Oscars won by a film |website=[[Guinness World Records]] |access-date=24 May 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180814213244/http://www.guinnessworldrecords.com/world-records/most-oscars-won-by-a-film |archive-date=14 August 2018 |url-status=live}}</ref>. ''Qirolning qaytishi'' filmi [[Choʻqintirgan ota II]] (1974) dan keyin „Eng yaxshi film“ nominatsiyasida „Oskar“ni qoʻlga kiritgan ikkinchi davomiy film boʻldi<ref>{{cite news|last=Meier|first=Alex|title=Best picture winners list: Every single movie to win top Oscar|url=https://abc7ny.com/every-oscar-best-picture-winner-list-every-movie/14457885/|publisher=[[WABC-TV]]|date=11 March 2024|access-date=30 June 2024}}</ref>.
Bundan tashqari, suratga olish guruhi aʼzolari ''Qirolning qaytishi'' filmida mavjudotlarda teri teksturasini koʻrsatgani uchun texnik yutuqlari uchun Akademiya mukofotini, [[Stephen Regelous]] loyihalashdagi ishlari uchun ilmiy va muhandislik mukofotini qoʻlga kiritdilar<ref>{{Cite book |last=Thompson |first=Kristin |title=The Frodo Franchise: The Lord of the Rings and Modern Hollywood |url=https://archive.org/details/frodofranchiselo0000thom |publisher=University of California Press |year=2007 |isbn=978-0-520-24774-1 |pages=[https://archive.org/details/frodofranchiselo0000thom/page/n77 52]}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.oscars.org/sci-tech/ceremonies/2004 |title=THE 76TH SCIENTIFIC & TECHNICAL AWARDS 2003 {{!}} 2004|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200302062701/https://oscars.org/sci-tech/ceremonies/2004|archive-date=2 March 2020}}</ref>.
{| class="wikitable" style="text-align:left; width:55%"
|+ ''Uzuklar hukmdori'' film trilogiyasi Oskar mukofotini topshirish marosimida<ref>{{cite web |archive-url=https://web.archive.org/web/20120929190528/http://www.oscars.org/awards/academyawards/legacy/ceremony/74th-winners.html |url=http://www.oscars.org/awards/academyawards/legacy/ceremony/74th-winners.html |title=The 74th Academy Awards (2002) Nominees and Winners |website=[[Academy of Motion Picture Arts and Sciences]] |date=24 March 2002 |archive-date=29 September 2012}}</ref><ref>{{cite web |archive-url=https://web.archive.org/web/20120929190607/http://www.oscars.org/awards/academyawards/legacy/ceremony/75th-winners.html |url=http://www.oscars.org/awards/academyawards/legacy/ceremony/75th-winners.html |title=The 75th Academy Awards (2003) Nominees and Winners |website=[[Academy of Motion Picture Arts and Sciences]] |date=23 March 2003 |archive-date=29 September 2012}}</ref><ref>{{cite web |archive-url=https://web.archive.org/web/20120929190645/http://www.oscars.org/awards/academyawards/legacy/ceremony/76th-winners.html |url=http://www.oscars.org/awards/academyawards/legacy/ceremony/76th-winners.html |title=The 76th Academy Awards (2004) Nominees and Winners |website=[[Academy of Motion Picture Arts and Sciences]] |date=29 February 2004 |archive-date=29 September 2012}}</ref>
|-
! rowspan="3" style="width:10%;"| Kategoriya
|-
! style="width:15%;"| [[74-Oskar taqdirlash marosimi]]
! style="width:15%;"| [[75-Oskar taqdirlash marosimi]]
! style="width:15%;"| [[76-Oskar taqdirlash marosimi]]
|-
! ''[[Uzuklar hukmdori: Uzuklar ittifoqi|Uzuklar ittifoqi]]''
! ''[[Uzuklar hukmdori: Ikki qalʼa|Ikki qalʼa]]''
! ''[[Uzuklar hukmdori: Qirolning qaytishi|Qirolning qaytishi]]''
|-
| '''[[Eng yaxshi film uchun Oscar mukofoti|Eng yaxshi film]]'''
| {{nom}}
| {{nom}}
| {{won}}
|-
| '''[[Eng yaxshi rejissyor uchun Oscar mukofoti|Rejissyor]]'''
| {{nom}}
|
| {{won}}
|-
| '''[[Eng yaxshi ssenariy uchun Oscar mukofoti|Ssenariy]]'''
| {{nom}}
|
| {{won}}
|-
| '''[[Eng yaxshi ikkinchi plandagi aktyor uchun Oscar mukofoti|Ikkinchi plandagi aktyor]]'''
| {{nom}}
|
|
|-
| '''[[Eng yaxshi dizayn uchun Oscar mukofoti|Badiiy yoʻnalish]]'''
| {{nom}}
| {{nom}}
| {{won}}
|-
| '''[[Eng yaxshi kinematografiya uchun Oscar mukofoti|Kinematografiya]]'''
| {{won}}
|
|
|-
| '''[[Eng yaxshi kostyum dizayni uchun Oscar mukofoti|Kostyum dizayni]]'''
| {{nom}}
|
| {{won}}
|-
| '''[[Eng yaxshi film montaji uchun Oscar mukofoti|Film montaji]]'''
| {{nom}}
| {{nom}}
| {{won}}
|-
| '''[[Eng yaxshi pardozlash va soch turmagi uchun Oscar mukofoti|Pardozlash]]'''
| {{won}}
|
| {{won}}
|-
| '''[[Eng yaxshi original sahna uchun Oscar mukofoti|Original sahna]]'''
| {{won}}
|
| {{won}}
|-
| '''[[Eng yaxshi original qoʻshiq uchun Oscar mukofoti|Original musiqa]]'''
| {{nom}}
|
| {{won}}
|-
| '''[[Eng yaxshi ovoz tahriri uchun Oscar mukofoti|Ovoz tahriri]]'''
|
| {{won}}
|
|-
| '''[[Eng yaxshi ovoz uchun Oscar mukofoti|Ovoz]]'''
| {{nom}}
| {{nom}}
| {{won}}
|-
| '''[[Eng yaxshi vizual effektlar uchun Oscar mukofoti|Vizual effektlar]]'''
| {{won}}
| {{won}}
| {{won}}
|}
Trilogiyadagi har bir film eng yaxshi dramatik taqdimot uchun [[Hugo mukofoti]], yilning eng yaxshi filmi uchun [[MTV kino mukofoti]] va eng yaxshi fantastik film uchun [[Saturn mukofotlari|Saturn mukofoti]]ga sazovor boʻldi. Birinchi va uchinchi filmlar ham eng yaxshi film uchun [[BAFTA mukofoti]]ga sazovor boʻldi. Nyu-York kinotanqidchilari ''Qirolning qaytishi'' filmini 2003-yilda tashkilotning oʻsha paytdagi raisi Andrew Johnston tomonidan oʻtkazilgan taqdirlash marosimida „Eng yaxshi film“ mukofoti bilan taqdirladi<ref>{{cite web |url=https://www.today.com/popculture/new-york-film-critics-honor-rings-wbna3720057 |title=New York film critics honor 'Rings' |publisher=[[Today (American TV program)|Today]] |date=15 December 2003 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141231051508/http://www.today.com/id/3720057 |archive-date=31 December 2014|access-date=19 January 2022}}</ref>.
== Yozma asar bilan taqqoslash ==
{{main|Piter Jacksonning Uzuklar hukmdori haqidagi talqini}}
Sharhlovchilar Jacksonning film trilogiyasini Tolkienning asarlari bilan taqqoslab, ikkalasi ham tijorat nuqtai nazaridan juda muvaffaqiyatli boʻlgan boʻlsa-da, ular koʻp jihatdan farq qilishini taʼkidladilar. Tanqidchilar umuman olganda Jacksonning uzoq va murakkab filmni suratga olish qobiliyatiga qoyil qolishdi. Kinematografiyaning goʻzalligi, toʻplamlar va liboslar va Tolkien hikoyasining epik koʻlami barchasi mukammal edi. Biroq, ular Jacksonning psixologik teranlik hisobiga harakat va zoʻravonlikka eʼtibor qaratishi tufayli personajlar va hikoya sezilarli darajada zaiflashganini qayd etishdi. Tolkienning erkin iroda va shaxsiy mas’uliyatga eʼtiborning yoʻqolishi va Frodoning ichki kechinmalari keskin oʻzgartirilganini aytishdi.
Film trilogiyasi romanga sodiqmi yoki yoʻqligiga kelsak, [[Verlyn Flieger]]ning filmga moslashish hatto urinib koʻrishga arzimaydi degan fikridan tortib, [[Wayne G. Hammond]]ning film zoʻravonlik, hayajon va arzon yumor uchun kitobning tavsif hamda hikoya boyligini qurbon qiladi, [[Christopher Tolkien]]ning Jacksonning talqinini qabul qilib boʻlmaydi degan fikrlar bildirilgan<ref>{{cite web |url=http://www3.dbu.edu/mitchell/tolkiencritbriefintro.htm |title=A Beginner's Guide to Tolkien Criticism |first=Philip Irving |last=Mitchell |publisher=[[Dallas Baptist University]] |access-date=24 July 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120430112142/http://www3.dbu.edu/mitchell/tolkiencritbriefintro.htm |archive-date=30 April 2012}}</ref><ref name="Croft on Wayne G. Hammond">{{cite web |last=Croft |first=Janet Brennan |author-link=Janet Brennan Croft |title=Anticipation and Flattening in Peter Jackson's The Fellowship of the Ring |url=http://faculty-staff.ou.edu/C/Janet.B.Croft-1/anticipationandflattening.htm |website=faculty-staff.ou.edu |publisher=University of Oklahoma |access-date=11 November 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111031065417/http://faculty-staff.ou.edu/C/Janet.B.Croft-1/anticipationandflattening.htm |archive-date=31 October 2011}}</ref><ref name="Le Monde">{{cite news |url=http://www.lemonde.fr/culture/article/2012/07/05/tolkien-l-anneau-de-la-discorde_1729858_3246.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20120709045110/http://www.lemonde.fr/culture/article/2012/07/05/tolkien-l-anneau-de-la-discorde_1729858_3246.html |title=Tolkien, l'anneau de la discorde |last=Rérolle |first=Raphaëlle |newspaper=[[Le Monde]] |date=5 July 2012 |access-date=15 May 2019 |archive-date=9 July 2012 |language=fr |url-status=live}}</ref>. Shu nuqtai nazardan, [[Brian Rosebury]] va [[Tom Shippey]] kabi olimlar filmlarni qisman muvaffaqiyatli, romanning baʼzi asosiy mavzularini qamrab olgan deb taʼriflashgan<ref name="Jackson interview">{{cite web |url=http://members.tripod.com/peter_jackson_online/lotr/articles/20_questions.htm |title=20 Questions with Peter Jackson. Last retrieved 16 September 2006 |publisher=Members.tripod.com |access-date=30 April 2010}}</ref><ref>{{cite book |last=Rosebury |first=Brian |author-link=Brian Rosebury |title=Tolkien: A Cultural Phenomenon |title-link=Tolkien: A Cultural Phenomenon |date=2003 |orig-year=1992 |publisher=Palgrave |isbn=978-1-4039-1263-3 |pages=[https://archive.org/details/tolkienculturalp0000rose/page/204 204]–220}}</ref><ref name="Shippey 2005 PJ's film versions">{{cite book |last=Shippey |first=Tom |author-link=Tom Shippey |title=Peter Jackson's Film Versions |url=https://archive.org/details/roadtomiddleeart0000toms |work=[[The Road to Middle-Earth]] |date=2005 |edition=Third |orig-year=1982 |publisher=HarperCollins |isbn=978-0-261-10275-0 |pages=409–429}}</ref>. Yvette Kisorning fikricha, Jackson Tolkienning koʻplab tafsilotlariga sodiq boʻlmagan, ammo xuddi shunday taʼsir va taqdir tuygʻusiga, eukatafboga va oʻzaro bogʻliqlikka erishishga muvaffaq boʻlgan. [[Dimitra Fimi]] Jackson oʻzining zamonaviy folklorini yaratish uchun film trilogiyasidagi zombi kabi folklor va kino anʼanalari haqidagi muxlislarning qarashlarini oʻz ichiga olgan holda Tolkienning folklorga moslashish anʼanasini davom ettirganini taʼkidlagan<ref name="Timmons 2013">{{cite encyclopedia |last=Timmons |first=Daniel |title=Jackson, Peter |editor-last=Drout |editor-first=Michael D. C. |editor-link=Michael D. C. Drout |encyclopedia=[[J.R.R. Tolkien Encyclopedia]] |year=2013 |orig-year=2007 |publisher=[[Routledge]] |isbn=978-0-415-86511-1 |pages=303–310}}</ref><ref name="Bogstad Kaveny 2011">{{cite book |last1=Bogstad |first1=Janice M. |last2=Kaveny |first2=Philip E. |chapter=Introduction<!--where editors=authors--> |title=[[Picturing Tolkien]] |chapter-url=https://books.google.com/books?id=jNjKrXRP0G8C&pg=PA5 |year=2011 |publisher=McFarland |isbn=978-0-7864-8473-7 |pages=5–23 |access-date=19 December 2020 |archive-date=19 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201219180829/https://books.google.com/books?id=jNjKrXRP0G8C&pg=PA5 |url-status=live}}</ref>.
== Ommaviy axborot vositalari ==
Dastlabki ikkita film ikki diskli standart nashrdagi DVD disklarida prevyu filmning oldindan koʻrishlarini oʻz ichiga olgan holda chiqarildi. Muvaffaqiyatli yangi tahrirlar, maxsus effektlar va musiqa qoʻshilgan toʻrt diskli kengaytirilgan nashrlar ishlab chiqarildi<ref>{{cite web |last=Patrizio |first=Andy |title=The Lord of the Rings: The Return of the King (Special Extended Edition) |url=https://www.ign.com/articles/2004/12/08/the-lord-of-the-rings-the-return-of-the-king-special-extended-edition |work=[[IGN]] |access-date=19 January 2022 |date=8 December 2004 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110713005407/http://uk.dvd.ign.com/articles/571/571469p1.html |archive-date=13 July 2011}}</ref>. Jackson ishlab chiqarishdan oldin LaserDisc va DVD formatlari uchun kengaytirilgan kesish gʻoyasini oʻylab topdi. U sahna uchun PG-13 reytingini olish uchun qisqartirish kerak deb hisoblagan qismlarni olib tashlashga harakat qildi<ref>{{cite web |url=https://www.ign.com/articles/2003/12/08/interview-peter-jackson-2?page=4|title=Interview: Peter Jackson|work=IGN|date=9 December 2003 |access-date=21 December 2022}}</ref>.
Filmlarning kengaytirilgan qismlari va qoʻshimcha maxsus xususiyatlar har bir film uchun toʻrtta diskli qutiga yozilgan. Cheklangan kollektor nashri ham haykaltaroshlik bilan bezatilgan kitoblar bilan chiqdi. Uzuklar ittifoqi 2002-yil 12-noyabrda 30 daqiqalik qoʻshimcha kadrlarni oʻz ichiga olgan. 2003-yil 18-noyabrda chiqarilgan Ikki qal’ada 44 daqiqalik qoʻshimcha kadrlar mavjud. „Qirolning qaytishi“ filmi 2004-yil 14-dekabrda 51 daqiqa koʻproq suratga olingan. Kengaytirilgan qisqartirishlar kinoteatrlarda ham namoyish etildi. [[2003-yil]] [[16-dekabr]]da filmlar namoyishi („Trilogiya seshanba“ deb nomlangan) uchinchi film namoyishi bilan yakunlanadi. 2006-yilda har bir filmning ikkala versiyasi ham cheklangan nashrda chiqarildi, u har bir film uchun yangi toʻliq metrajli hujjatli filmni oʻz ichiga oladi (lekin avvalgi relizlardagi qoʻshimchalar emas)<ref>{{Cite magazine|last=Daly|first=Steve|date=29 August 2006|title=Is yet another ''LOTR'' reissue really worth it?|url=https://ew.com/article/2006/08/29/yet-another-lotr-reissue-really-worth-it/|access-date=6 October 2021|magazine=Entertainment Weekly|language=en}}</ref>.
Warner Brothers [[2010-yil]] [[6-aprel]]da Blu-rayda trilogiyaning teatr versiyalarining toʻplamini chiqardi<ref>{{cite web |url=https://www.comingsoon.net/dvd/news/61612-the-lord-of-the-rings-trilogy-hits-blu-ray-april-6 |title=The Lord of the Rings Trilogy Hits Blu-ray April 6! |work=ComingSoon.net |date=14 December 2009 |access-date=19 January 2022 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20091216003933/http://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=61612 |archive-date=16 December 2009}}</ref>. Toʻrt diskli kengaytirilgan toʻplamlar Blu-ray-da 2011-yil 28-iyun kuni qoʻshimcha diskni oʻz ichiga olgan quti toʻplamida chiqarildi<ref>{{cite web |title='The Lord of the Rings' Extended Edition Heads To Blu-Ray |url=http://www.mtv.com/news/2438720/lord-of-the-rings-blu-ray/ |publisher=MTV |access-date=19 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110311014330/http://moviesblog.mtv.com/2011/03/07/lord-of-the-rings-blu-ray |archive-date=11 March 2011}}</ref><ref name=Dellamorte>{{cite web|last=Dellamorte|first=Andre|date=20 June 2011|url=https://collider.com/lord-of-the-rings-extended-edition-blu-ray-review/97669|title=The Lord of the Rings: The Motion Picture Trilogy: Extended Edition Blu-ray Review|archive-url=https://web.archive.org/web/20120918222935/http://collider.com/lord-of-the-rings-extended-edition-blu-ray-review/97669|archive-date=18 September 2012|website=Collider|access-date=6 October 2021}}</ref>. [[2014-yil]]da besh diskli kengaytirilgan Blu-ray kitob nashrlari chiqarildi<ref>{{cite web |author=Demosthenes |url=http://www.theonering.net/torwp/2014/02/01/86614-the-lord-of-the-rings-the-fellowship-of-the-ring-coming-soon-in-five-disc-blu-ray-steelbook-format/ |title=The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring coming soon in five-disc blu-ray steelbook format |website=theonering.net |date=1 February 2014 |access-date=26 October 2016 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161026234243/http://www.theonering.net/torwp/2014/02/01/86614-the-lord-of-the-rings-the-fellowship-of-the-ring-coming-soon-in-five-disc-blu-ray-steelbook-format/ |archive-date=26 October 2016}}</ref><ref>{{cite web |last=Palmer |first=Michael |url=https://bluray.highdefdigest.com/4591/fellowship_extended.html |title=The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring – Extended Edition |website=bluray.highdefdigest.com |date=29 August 2012 |access-date=26 October 2016 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161027055259/http://bluray.highdefdigest.com/4591/fellowship_extended.html |archive-date=27 October 2016}}</ref>. 2016-yilda „Uzuklar hukmdori“ va „Xobbit“ trilogiyasining faqat teatrlashtirilgan filmlarini oʻz ichiga olgan olti diskli Blu-ray chiqarildi, shuningdek, kengaytirilgan versiyalarning 30 diskli kitob javoniga oid toʻplami namoyish etilidi<ref>{{Cite web |last=Hutchinson |first=Sean |date=17 August 2016 |title=The $800 'Lord of the Rings' Box Set is Completely Ridiculous |url=https://www.inverse.com/article/19864-the-800-lord-of-the-rings-box-set-is-completely-ridiculous |access-date=14 August 2023 |website=Inverse |language=en}}</ref><ref name="Ponniah-2021">{{Cite web |last=Ponniah |first=Gabriel |date=7 February 2021 |title=Lord Of The Rings 4K vs HD: Which Is Better? |url=https://screenrant.com/lord-rings-4k-restoration-hd-comparison/ |access-date=17 February 2021 |website=ScreenRant |language=en-US}}</ref>.
2020-yilda ikkala trilogiya ham teatrlashtirilgan, ham kengaytirilgan nashrlarini oʻz ichiga olgan Ultra HD Blu-rayda chiqarildi<ref>{{cite web |last=Brew |first=Simon |url=https://www.filmstories.co.uk/news/lord-of-the-rings-and-the-hobbit-set-for-4k-release-in-december/ |title=Lord Of The Rings and The Hobbit set for 4K release in November |website=filmstories.co.uk |date=9 October 2020 |access-date=30 November 2020 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201021183914/https://www.filmstories.co.uk/news/lord-of-the-rings-and-the-hobbit-set-for-4k-release-in-december/ |archive-date=21 October 2020}}</ref>. Oltita film ham ularga yanada izchil rang berish uchun remaster qilingan<ref>{{Cite web |last=Kurp |first=Josh |date=1 December 2020 |title=Peter Jackson Remastered 'Inconsistent' 'Lord Of The Rings' Trilogies |url=https://uproxx.com/movies/lord-of-the-rings-4k-remaster-peter-jackson/|access-date=6 December 2020 |website=[[Uproxx]] |language=en-US|archive-date=19 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201219180612/https://uproxx.com/movies/lord-of-the-rings-4k-remaster-peter-jackson/|url-status=live}}</ref>. Jackson ushbu nashr uchun vizual effektli kadrlar kamchiliklarini olib tashlash va boʻyash orqali takomillashtirilganini, ammo ular yangilangan yoki yaxshilanmaganligini aytdi<ref>{{Cite web |last=Weiss |first=Josh |date=7 December 2020 |title=Peter Jackson didn't pull a Lucas on Lord of the Rings, but here's what did change in the 4K remasters |url=https://www.syfy.com/syfywire/peter-jackson-4k-remasters-lord-of-the-rings-the-hobbit|url-status=live|access-date=7 December 2020 |website=SyFy Wire |language=en|archive-date=19 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201219180632/https://www.syfy.com/syfywire/peter-jackson-4k-remasters-lord-of-the-rings-the-hobbit}}</ref>. Audio remastering ham amalga oshirildi, filmlar yangi Dolby Atmos aralashmasini oldi. 4K va Blu-ray formatidagi oltita filmning ikkala versiyasini oʻz ichiga olgan 31 diskli kollektor toʻplami 2021-yilda birinchi filmning 20 yilligi munosabati bilan chiqarilgan<ref>{{Cite web|last=Gilliam|first=Ryan|date=9 September 2021|title=31-disc Lord of the Rings 4K Blu-ray box set is the most Lord of the Rings yet|url=https://www.polygon.com/22664926/lord-of-the-rings-4k-blu-ray-box-set-hobbit-middle-earth-ultimate-collectors-edition|access-date=6 October 2021|website=Polygon|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=Bricken|first=Rob|date=10 September 2021|title=Lord of the Rings 4K Ultimate Collector's Edition Isn't That Ultimate|url=https://gizmodo.com/lord-of-the-rings-ultimate-collector-s-edition-isn-t-1847646012|access-date=6 October 2021|website=Gizmodo|language=en-us}}</ref>.
2017-yilga kelib ''Uzuklar hukmdori'' filmlari ommaviy axborot vositalaridan 2,4 milliard dollardan ortiq daromad olgan<ref>{{cite web |title=Lord of the Rings Total Franchise Revenue |url=http://www.statisticbrain.com/lord-of-the-rings-total-franchise-revenue/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20180627165316/http://www.statisticbrain.com/lord-of-the-rings-total-franchise-revenue/ |url-status=dead |archive-date=27 June 2018 |publisher=Statistic Brain Research Institute |date=2 January 2018}}</ref>.
{| class="wikitable" style="text-align:center; width:60%"
|-
! Film<!--Each film is linked to the "Home media" section of its article--> !! Sahnalashtirilgan vaqt !!Kengaytirilgan nashr uzunligi
|-
| ''[[Uzuklar hukmdori: Uzuklar ittifoqi|Uzuklar ittifoqi]]'' || 178 daqiqa (2 soat, 58 min)<ref>{{cite web |archive-url=https://web.archive.org/web/20180326110633/http://www.bbfc.co.uk/releases/lord-rings-fellowship-ring-2001 |url=https://www.bbfc.co.uk/releases/lord-rings-fellowship-ring-2001 |title=The Lord Of The Rings – The Fellowship Of The Ring |work=[[British Board of Film Classification]] |archive-date=26 March 2018 |access-date=9 May 2019 |url-status=live}}</ref> || 208 minutes (3 soat, 28 min)<ref>{{cite web |archive-url=https://web.archive.org/web/20180321091140/http://www.bbfc.co.uk/releases/lord-rings-fellowship-ring-2003 |url=https://www.bbfc.co.uk/releases/lord-rings-fellowship-ring-2003 |title=The Lord Of The Rings – The Fellowship Of The Ring [Extended version] |work=[[British Board of Film Classification]] |archive-date=21 March 2018 |access-date=9 May 2019 |url-status=live}}</ref>
|-
| ''[[Uzuklar hukmdori: Ikki qalʼa|Ikki qalʼa]]'' || 179 daqiqa (2 soat, 59 min)<ref>{{cite web |archive-url=https://web.archive.org/web/20180321092838/http://www.bbfc.co.uk/releases/lord-rings-two-towers-2002 |url=https://www.bbfc.co.uk/releases/lord-rings-two-towers-2002 |title=The Lord Of The Rings – The Two Towers|work=[[British Board of Film Classification]] |archive-date=21 March 2018 |access-date=9 May 2019 |url-status=live}}</ref> || 223 minutes (3 soat, 43 min)<ref>{{cite web |archive-url=https://web.archive.org/web/20180321091230/http://www.bbfc.co.uk/releases/lord-rings-two-towers-video-5 |url=https://www.bbfc.co.uk/releases/lord-rings-two-towers-video-5 |title=The Lord Of The Rings – The Two Towers [Extended version] |work=[[British Board of Film Classification]] |archive-date=21 March 2018 |access-date=9 May 2019 |url-status=live}}</ref>
|-
| ''[[Uzuklar hukmdori: Qirolning qaytishi|Qirolning qaytishi]]'' || 201 daqiqa (3 soat, 21 min)<ref>{{cite web |archive-url=https://web.archive.org/web/20180322120813/http://www.bbfc.co.uk/releases/lord-rings-return-king-film |url=https://www.bbfc.co.uk/releases/lord-rings-return-king-film |title=The Lord Of The Rings – The Return Of The King |work=[[British Board of Film Classification]] |archive-date=22 March 2018 |access-date=9 May 2019 |url-status=live}}</ref> || 252 minutes (4 soat, 12 min)<ref>{{cite web |archive-url=https://web.archive.org/web/20180321092908/http://www.bbfc.co.uk/releases/lord-rings-return-king-video-3 |url=https://www.bbfc.co.uk/releases/lord-rings-return-king-video-3 |title=The Lord Of The Rings – The Return Of The King [Extended version] |work=[[British Board of Film Classification]] |archive-date=21 March 2018 |access-date=9 May 2019 |url-status=live}}</ref>
|-
! Jami ishlash vaqti
! 558 daqiqa (9 soat, 18 min)
! 683 daqiqa (11 soat, 23 min)
|}
== Meros ==
Filmlarning chiqarilishi natijasida ''Uzuklar hukmdori'' va Tolkienning boshqa asarlariga qiziqish ortdi hamda uning ommabop madaniyatga taʼsirini sezilarli darajada oshirdi<ref name="surge">{{Cite web |last=Gilsdorf |first=Ethan |author-link=Ethan Gilsdorf |date=16 November 2003 |url=http://archive.boston.com/news/globe/magazine/articles/2003/11/16/lord_of_the_gold_ring/ |title=Lord of the Gold Ring |website=[[The Boston Globe]] |access-date=19 January 2022 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20060827073302/http://www.boston.com/news/globe/magazine/articles/2003/11/16/lord_of_the_gold_ring/ |archive-date=27 August 2006}}</ref>. Filmlarning muvaffaqiyati koʻplab video oʻyinlar va boshqa koʻplab mahsulotlarni yaratilishiga sabab boʻldi.
=== Boshqa filmlar ===
==== Hobbit trilogiyasi ====
[[2012-yil]]dan [[2014-yil]]gacha Peter Jackson Wingnut Films studiyasida ''[[Hobbit: Kutilmagan sarguzashtlar]]'', ''[[Hobbit: Smaug vayronasi]]'' va ''[[Hobbit: Besh koinotning urushi]]'' filmlaridan iborat [[Hobbit (film trilogiyasi)|Hobbit trilogiyasi]]ni yaratdi<ref>{{cite web|last=Maytum|first=Matt|title=Peter Jackson confirms that The Hobbit will become three films|url=https://www.gamesradar.com/peter-jackson-confirms-that-the-hobbit-will-become-three-films/|work=[[GamesRadar+]]|date=31 July 2012|access-date=30 June 2024}}</ref><ref>{{cite web|last=Foundas|first=Scott|title=Film Review: ‘The Hobbit: The Battle of the Five Armies’|url=https://variety.com/2014/film/reviews/film-review-the-hobbit-the-battle-of-the-five-armies-1201367492/|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|date=1 December 2014|access-date=30 June 2024}}</ref>. Trilogiya Uzuklar hukmdori filmlarining muqaddimasi hisoblanadi. Tanqidchilar odatda trilogiyani asl filmlardan past deb hisoblashsa-da, u moliyaviy jihatdan ancha muvaffaqiyatli boʻldi<ref>{{cite web|last=Mendleson|first=Scott|title='The Hobbit' Trilogy Grossed Almost $3 Billion And No One Cared|url=https://www.forbes.com/sites/scottmendelson/2015/02/11/the-hobbit-trilogy-grossed-almost-3-billion-and-no-one-cared/|work=[[Forbes]]|date=11 February 2015|access-date=30 June 2024}}</ref>.
==== Spin-offlar ====
[[2024-yil]]da [[The War of the Rohirrim]] nomli [[anime]] prequel filmi chiqishi rejalashtirilgan. Unga [[Kenji Kamiyama]] rejissyorlik qiladi. Bundan tashqari, Jackson prodyuserlik qilishi rejalashtirilgan ikkita yangi film ishlab chiqilishi kutilmoqda<ref name="Rohirrim">{{Cite web |last=D'Alessandro |first=Anthony |date=15 June 2022 |title='The Lord Of The Rings: The War Of The Rohirrim': Anime Voice Cast Counts Brian Cox, Gaia Wise, Miranda Otto & More |url=https://deadline.com/2022/06/lord-of-the-rings-the-war-of-the-rohirrim-brian-cox-miranda-otto-1235045883/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220615130310/https://deadline.com/2022/06/lord-of-the-rings-the-war-of-the-rohirrim-brian-cox-miranda-otto-1235045883/ |archive-date=15 June 2022 |access-date=25 June 2022 |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref>. Ulardan birinchisi, ''Uzuklar hukmdori: Gollum uchun ov'' filmi hisoblanadi. 2026-yilda chiqishi moʻljalangan filmga [[Andy Serkis]] rejissyorlik qiladi<ref>{{Cite web |last=Maas |first=Jennifer |date=2024-05-09 |title=Warner Bros. to Release New 'Lord of the Rings' Movie 'The Hunt for Gollum' in 2026, Peter Jackson to Produce and Andy Serkis to Direct |url=https://variety.com/2024/film/news/lord-of-the-rings-movie-2026-release-warner-bros-1235997102/ |access-date=2024-05-09 |website=Variety |language=en-US}}</ref>.
=== Uchrashuv ===
2020-yilda aktyor [[Josh Gad]] „Reunited Apart“ veb-serialining toʻrtinchi epizodi sifatida virtual uchrashuvni namoyish etdi, bu [[COVID-19 pandemiyasi]] davrida xayriya mablagʻlarini yigʻish uchun qilingan edi. Unda aktyorlarning katta qismi, jumladan [[Sean Astin]], [[Sean Bean]], [[Orlando Bloom]], [[Billy Boyd (actor)|Billy Boyd]], [[Bernard Hill]], [[Ian McKellen]], [[Dominic Monaghan]], [[Viggo Mortensen]], [[Miranda Otto]], [[John Rhys-Davies]], [[Andy Serkis]], [[Liv Tyler]], [[Karl Urban]] va [[Elijah Wood]], shuningdek, rejissyor [[Peter Jackson]], ssenariy muallifi [[Philippa Boyens]] va bastakor [[Howard Shore]] ishtirok etdi<ref>{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=l_U0S6x_kCs |archive-url=https://web.archive.org/web/20200601001920/https://www.youtube.com/watch?v=l_U0S6x_kCs |title=One Zoom to Rule Them All <nowiki>|</nowiki> Reunited Apart Lord of the Rings Edition |website=[[YouTube]] |date=31 May 2020 |archive-date=1 June 2020 |access-date=2 June 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |last=O'Kane |first=Caitlin |url=https://www.cbsnews.com/news/actor-josh-gad-reunites-stars-of-lord-of-the-rings-while-raising-money-for-kids-in-need/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200602191945/https://www.cbsnews.com/news/actor-josh-gad-reunites-stars-of-lord-of-the-rings-while-raising-money-for-kids-in-need/ |title=Actor Josh Gad reunites stars of "Lord of the Rings" while raising money for kids in need |website=[[CBS News]] |date=1 June 2020 |archive-date=2 June 2020 |access-date=2 June 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |last=Axon |first=Samuel |url=https://arstechnica.com/gaming/2020/06/one-zoom-to-rule-them-all-lord-of-the-rings-cast-reunites-to-share-memories/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200602161634/https://arstechnica.com/gaming/2020/06/one-zoom-to-rule-them-all-lord-of-the-rings-cast-reunites-to-share-memories/ |title=One Zoom to rule them all: ''Lord of the Rings'' cast reunites to share memories |website=[[Ars Technica]] |date=1 June 2020 |archive-date=2 June 2020 |access-date=2 June 2020 |url-status=live}}</ref>. Xayriya 100 000 dollardan koʻproq pul yigʻdi<ref>{{cite web |last=Gad |first=Josh |author-link=Josh Gad |url=https://twitter.com/joshgad/status/1267846683204804609 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200602193742/https://twitter.com/joshgad/status/1267846683204804609 |title=I want to cry. During this darkest hour, you all came together and raised over $100,000 for @nokidhungry so that every child can get a hot meal right now. Bless you all! |website=[[Twitter]] |date=2 June 2020 |archive-date=2 June 2020 |access-date=2 June 2020 |url-status=live}}</ref>.
=== Kino sanoati va turizmga taʼsiri ===
[[File:Airbus A320-232, Air New Zealand AN0537013.jpg|thumb|upright=1.36|Air New Zealand 2004-yilda Qirolning qaytishi filmini targʻib qilish uchun Airbus A320ga rasm chizdirdi.]]
Trilogiyaning muvaffaqiyati natijasida Peter Jackson [[Steven Spielberg]] va [[George Lucas]] kabi kino sanoatining asosiy qahramoniga aylandi, bu jarayonda u [[Bryan Singer]] va [[Frank Darabont]] kabi baʼzi kinosanoat mashhurlari bilan doʻstlashdi. Oʻshandan keyin Jackson oʻzining Wingnut Films kinoprodyuserlik kompaniyasiga, shuningdek, Wingnut Interactive video oʻyinlar kompaniyasiga asos solgan. Shuningdek, unga [[2005-yil]]da [[King Kong]]ni qayta yaratish imkoniyati berildi. Film Uzuklar hukmdori kabi muvaffaqiyatli boʻlmasa-da, tanqidiy va kassa jihatidan muvaffaqiyatiga erishdi. Jackson Yangi Zelandiyaning sevimli oʻgʻli deb atalgan<ref>{{Cite web |url=http://www.nzherald.co.nz/feature/story.cfm?c_id=594&ObjectID=584301 |title=NZer of the year: Peter Jackson |publisher=[[The New Zealand Herald]] |date=29 December 2001 |access-date=1 October 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929175303/http://www.nzherald.co.nz/feature/story.cfm?c_id=594&ObjectID=584301 |archive-date=29 September 2007 |url-status=live}}</ref>. 2004-yilda [[Howard Shore]] Uzuklar hukmdori simfoniyasi bilan gastrol safarida boʻlib, ikki soatlik konsert berdi. [[Harry Potter (filmlar seriyasi)|Harry Potter filmlari]] bilan bir qatorda, trilogiya fantastik filmlar janriga qiziqishni yangiladi. [[Yangi Zelandiya]]da turizm sanoati sezilarli ravishda rivojlandi<ref>{{cite web |url=http://theculturedtraveler.com/Archives/AUG2005/Movies_New_Zeland.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20051120164817/http://theculturedtraveler.com/Archives/AUG2005/Movies_New_Zeland.htm |archive-date=20 November 2005 |title=Movie Tourism in New Zealand}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.newzealand.com/travel/about-nz/culture/lotr/nz-home-of-middle-earth-feature.cfm |title=New Zealand, Home of Middle-earth |publisher=[[The New Zealand Herald]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20060810092351/http://www.newzealand.com/travel/about-nz/culture/lotr/nz-home-of-middle-earth-feature.cfm |archive-date=10 August 2006}}</ref>.
2002-yilda [[Vellington]]dagi Yangi Zelandiya Te Papa Tongareva muzeyi ''Uzuklar hukmdori'' film trilogiyasining koʻchma koʻrgazmasini yaratdi. Koʻrgazma butun dunyo boʻylab [[Boston]], [[London]], [[Sidney]], [[Singapur]] va [[Xyuston]] shaharlarida namoyish qilingan.
=== Huquqiy nizolar ===
Uzuklar hukmdori trilogiyasidan olingan foyda boʻyicha sud ishlari boʻldi. Oʻn olti aktyor (Noel Appleby, [[Jed Brophy]], [[Mark Ferguson]], Ray Henwood, [[Bruce Hopkins]], William Johnson, [[Nathaniel Lees]], [[Sarah McLeod]], [[Ian Mune]], Paul Norell, [[Craig Parker]], [[Robert Pollock]], [[Martyn Sanderson]], Peter Tait va Stephen Ure) oʻzlarining tashqi koʻrinishiga ega mahsulotlardan daromad yoʻqligi uchun sudga murojaat qilishdi. Ish [[2008-yil]]da sudsiz hal qilingan<ref name="Guardian on Zaentz">{{Cite news |author=<!--Not stated--> |date=19 August 2004 |title=Producer sues over Lord of the Rings profits |url=http://www.theguardian.com/film/2004/aug/19/lordoftherings.news |access-date=20 May 2021 |work=[[The Guardian]] }}</ref><ref>{{Cite news |author=Bruce Hopkins |title=New Zealand actors settle out of court with New Line |publisher=TheOneRing.net |date=8 October 2008 |url=http://www.theonering.net/torwp/2008/10/08/30205-new-zealand-actors-settle-out-of-court-with-new-line-cinema/ |access-date=9 October 2008 |author-link=Bruce Hopkins (actor) |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20081011115524/http://www.theonering.net/torwp/2008/10/08/30205-new-zealand-actors-settle-out-of-court-with-new-line-cinema/ |archive-date=11 October 2008}}</ref>.
Keyingi yili Jacksonning oʻzi studiyani birinchi filmdan olingan foyda uchun sudga berdi va bu [[2007-yil]] oxirigacha Hobbit trilogiyasining olinishini sekinlashtirdi<ref>{{Cite magazine |first=Benjamin |last=Svetkey |title=''The Hobbit'': Is Peter Jackson coming back? |magazine=[[Entertainment Weekly]] |date=4 October 2007 |url=https://ew.com/article/2007/10/04/hobbit-peter-jackson-coming-back/ |access-date=15 May 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071005021459/http://www.ew.com/ew/article/0%2C%2C20036782_20037403_20142132%2C00.html |archive-date=5 October 2007|url-status=live}}</ref>. Tolkien Trust 2008-yil fevral oyida Tolkienning asarlari asosida har qanday filmlardan daromadning 7,5 foizini ishlab olish huquqi boʻyicha asl shartnomasini buzganligi uchun sudga murojaat qildi<ref>{{cite web |url=http://news.findlaw.com/nytimes/docs/ent/tlknnewline21108cmp.html/ |title=J.R.R. Tolkien Trust Sues New Line Cinema for Portion of 'Lord of the Rings' Profits |work=findlaw.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20080323234626/http://news.findlaw.com/nytimes/docs/ent/tlknnewline21108cmp.html |archive-date=23 March 2008}}</ref>. Trust 150 million dollar tovon puli soʻradi<ref>{{Cite news |url=http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/n/a/2008/02/11/financial/f115544S35.DTL&tsp=1 |title=Tolkien Estate Sues New Line Cinema |access-date=3 May 2008 |date=12 February 2008 |author=Alex Viega |work=San Francisco Chronicle |agency=Associated Press |archive-url=https://web.archive.org/web/20080417072953/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=%2Fn%2Fa%2F2008%2F02%2F11%2Ffinancial%2Ff115544S35.DTL&tsp=1 |archive-date=17 April 2008}}</ref><ref>{{Cite news |title=No punitive damages in Rings case |work=BBC News |date=26 September 2008 |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/7637693.stm |access-date=27 September 2008 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080929050304/http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/7637693.stm |archive-date=29 September 2008}}</ref><ref>{{Cite news |url=https://www.reuters.com/article/entertainmentNews/idUSTRE5875BK20090908|author=Alex Dobuzinskis |title=Legal settlement clears way for "Hobbit" movie |access-date=8 September 2009 |quote=The Hollywood studio behind a film based on 'The Hobbit' and trustees for author J.R.R. Tolkien's estate said on Tuesday they had settled a lawsuit that clears the way for what is expected to be a blockbuster movie based on the book. |date=8 September 2009 |work=Reuters |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090911142633/https://www.reuters.com/article/entertainmentNews/idUSTRE5875BK20090908 |archive-date=11 September 2009}}</ref>.
=== Video oʻyinlar ===
Filmlarni toʻldirish uchun koʻplab video oʻyinlar chiqarildi. The Two Towers va The Return of the King filmlarning toʻgʻridan-toʻgʻri olingan video oʻyinlar hisoblanadi<ref name="Evans Interview1">{{cite web | url=http://www.gamespot.com/articles/the-lord-of-the-rings-the-two-towers-preview/1100-2874680/ | title=The Lord of the Rings: The Two Towers Preview | website=[[GameSpot]] | last=Ajami | first=Amer | date=17 July 2002 | access-date=10 November 2014 | archive-date=25 July 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210725001825/https://www.gamespot.com/articles/the-lord-of-the-rings-the-two-towers-preview/1100-2874680/ | url-status=live }}</ref><ref name="Evans Interview 2">{{cite web | url=http://ie.ign.com/articles/2002/10/04/lotr-the-two-towers-interview?page=2 | title=LOTR: The Two Towers Interview | website=[[IGN]] | last=Perry | first=Douglass C. | date=4 October 2002 | access-date=11 November 2014}}</ref><ref>{{cite web | url=http://ie.ign.com/articles/2002/12/02/lord-of-the-games | title=Lord of the Games | website=[[IGN]] | date=2 December 2002 | access-date=27 October 2014}}</ref>. Shuningdek, The Third Age va uning Game Boy Advance, Tactics, The Battle for Middle-earth, The Battle for Middle-earth II va uning kengayishi The Rise of the Witch-king, Conquest, Aragornʼs Quest, War in the North, Lego The Lord of the Rings, Guardians of Middle-earth, Middle-earth: Shadow of Mordor va Middle-earth: Shadow of War oʻyinlari ishlab chiqildi<ref>{{Cite web |title=The Lord of the Rings Games |url=https://www.giantbomb.com/the-lord-of-the-rings/3025-481/games/ |access-date=27 September 2023 |website=Giant Bomb |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Terence |first=Antony |date=28 September 2022 |title=The best Lord of the Rings games to help you have a Middle-earth adventure |url=https://www.gamesradar.com/best-lord-of-the-rings-games/ |access-date=27 September 2023 |website=GamesRadar+ |language=en}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar|2}}
== Adabiyotlar ==
* {{Cite book |last=Nathan |first=Ian |title=Anything You Can Imagine: Peter Jackson and the Making of Middle Earth |url=https://archive.org/details/anythingyoucanim0000nath |publisher=HarperCollins |year=2018 |isbn=978-0008192501}}
== Havolalar ==
{{Wikiquote|Uzuklar hukumdori (film trilogiya)}}
{{Commons category|Uzuklar hukmdori film trilogiyasi}}
* {{IMDb title|qid=Q127367|title=The Fellowship of the Ring}}
* {{IMDb title|qid=Q164963|title=The Two Towers}}
* {{IMDb title|qid=Q131074|title=The Return of the King}}
{{Oʻrta Yer dunyosi franshizasi}}
[[Turkum:Uzuklar hukmdori (filmlar seriyasi)]]
[[Turkum:AQSh filmlari]]
[[Turkum:Yangi Zelandiya filmlari]]
it7trujdftl6mts0tgnaj4ql7zns661
Avstriya milliy badminton chempionati
0
1206775
6197676
5494681
2026-07-07T15:48:37Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197676
wikitext
text/x-wiki
{{birlashtirish|Badminton boʻyicha Avstriya milliy chempionati}}
'''Avstriya milliy badminton chempionati''' – [[Avstriya]]dagi eng yaxshi [[badminton]]chilarni aniqlash uchun tashkil etilgan turnir. 1958-yildan beri oʻtkazib kelinadi.
==Shu paytga qadar gʻolib boʻlgan oʻyinchilar==
{| class=wikitable style="font-size:90%;"
!Yil
!Erkaklar oʻrtasidagi yakkalik bahslar
!Ayollar oʻrtasidagi yakkalik bahslar
!Erkaklar oʻrtasidagi juftlik bahslar
!Ayollar oʻrtasidagi juftlik bahslar
!Aralash juftlik bahslar
|-
| 1958
| [[Helmut Kraule]]
| [[Lotte Heri]]
| [[Valentin Taupe]]<br>[[August Woschitz]]
| [[Hilde Taupe]]<br>[[Anni Taupe]]
| [[Bernd Frohnwieser]]<br>[[Hilde Themel]]
|-
| 1959
| [[Bernd Frohnwieser]]
| [[Hilde Taupe]]
| [[Hans Fauland]]<br>[[Heinz Gertz]]
| [[Lotte Heri]]<br>[[Anni Ninaus]]
| [[Bernd Frohnwieser]]<br>[[Hilde Themel]]
|-
| 1960
| [[Bernd Frohnwieser]]
| [[Lotte Heri]]
| [[Bernd Frohnwieser]]<br>[[Heinz Ottmann]]
| [[Hilde Taupe]]<br>[[Anni Taupe]]
| [[Bernd Frohnwieser]]<br>[[Hilde Themel]]
|-
| 1961
| [[Fritz Plockinger]]
| [[Hilde Taupe]]
| [[Bernd Frohnwieser]]<br>[[Heinz Ottmann]]
| [[Hilde Taupe]]<br>[[Anni Taupe]]
| [[Hermann Fröhlich]]<br>[[Lore Voit]]
|-
| 1962
| [[Heinz Ottmann]]
| [[Britta Kajdasz]]
| [[Franz Fuchs (badminton)|Franz Fuchs]]<br>[[Kurt Achtleitner]]
| [[Britta Kajdasz]]<br>[[Christa Schlogl]]
| [[Hermann Fröhlich]]<br>[[Lore Voit]]
|-
| 1963
| [[Reinhold Pum]]
| [[Britta Kajdasz]]
| [[Reinhold Pum]]<br>[[Karl Buchart]]
| [[Lore Voit]]<br>[[Brigitte Hlinka]]
| [[Reinhold Pum]]<br>[[Brigitte Hlinka]]
|-
| 1964
| [[Reinhold Pum]]
| [[Hilde Kreulitsch]]
| [[Reinhold Pum]]<br>[[Karl Buchart]]
| [[Lore Voit]]<br>[[Brigitte Hlinka]]
| [[Hermann Fröhlich]]<br>[[Lore Voit]]
|-
| 1965
| [[Reinhold Pum]]
| [[Hilde Kreulitsch]]
| [[Reinhold Pum]]<br>[[Karl Buchart]]
| [[Elisabeth Wieltschnig]]<br>[[Ingrid Wieltschnig]]
| [[Hermann Fröhlich]]<br>[[Lore Voit]]
|-
| 1966
| [[Reinhold Pum]]
| [[Elisabeth Wieltschnig]]
| [[Franz Fuchs (badminton)|Franz Fuchs]]<br>[[Erwin Kirchhofer]]
| [[Elisabeth Wieltschnig]]<br>[[Ingrid Wieltschnig]]
| [[Reinhold Pum]]<br>[[Ingrid Wieltschnig]]
|-
| 1967
| [[Hermann Fröhlich]]
| [[Ingrid Wieltschnig]]
| [[Bernd Frohnwieser]]<br>[[Reinhold Pum]]
| [[Elisabeth Wieltschnig]]<br>[[Ingrid Wieltschnig]]
| [[Reinhold Pum]]<br>[[Ingrid Wieltschnig]]
|-
| 1968
| [[Reinhold Pum]]
| [[Ingrid Wieltschnig]]
| [[Reinhold Pum]]<br>[[Leopold Bauer]]
| [[Elisabeth Wieltschnig]]<br>[[Ingrid Wieltschnig]]
| [[Reinhold Pum]]<br>[[Ingrid Wieltschnig]]
|-
| 1969
| [[Hermann Fröhlich]]
| [[Ingrid Wieltschnig]]
| [[Reinhold Pum]]<br>[[Leopold Bauer]]
| [[Elisabeth Wieltschnig]]<br>[[Ingrid Wieltschnig]]
| [[Hermann Fröhlich]]<br>[[Lore König]]
|-
| 1970
| [[Hermann Fröhlich]]
| [[Hilde Kreulitsch]]
| [[Erwin Kirchhofer]]<br>[[Karl Klesadl]]
| [[Elisabeth Wieltschnig]]<br>[[Ingrid Wieltschnig]]
| [[Hermann Fröhlich]]<br>[[Lore König]]
|-
| 1971
| [[Hermann Fröhlich]]
| [[Ingrid Wieltschnig]]
| [[Alfred Hofer]]<br>[[Dieter Hofer]]
| [[Elisabeth Wieltschnig]]<br>[[Ingrid Wieltschnig]]
| [[Reinhold Pum]]<br>[[Friederike Pum]]
|-
| 1972
| [[Alfred Hofer]]
| [[Ingrid Wieltschnig]]
| [[Leopold Bauer]]<br>[[Alfred Kohlhauser]]
| [[Elisabeth Wieltschnig]]<br>[[Ingrid Wieltschnig]]
| [[Siegfried Jost]]<br>[[Ingrid Wieltschnig]]
|-
| 1973
| [[Hermann Fröhlich]]
| [[Elisabeth Wieltschnig]]
| [[Alfred Hofer]]<br>[[Dieter Hofer]]
| [[Elisabeth Wieltschnig]]<br>[[Ingrid Potocnik]]
| [[Hermann Fröhlich]]<br>[[Lore König]]
|-
| 1974
| [[Hermann Fröhlich]]
| [[Brigitte Reichman]]
| [[Alfred Hofer]]<br>[[Dieter Hofer]]
| [[Elisabeth Wieltschnig]]<br>[[Ingrid Potocnik]]
| [[Hermann Fröhlich]]<br>[[Lore König]]
|-
| 1975
| [[Reinhold Pum]]
| [[Brigitte Reichman]]
| [[Johann Ratheyser]]<br>[[Gerald Hofegger]]
| [[Elisabeth Schechtner]]<br>[[Brigitte Reichmann]]
| [[Hermann Fröhlich]]<br>[[Lore König]]
|-
| 1976
| [[Reinhold Pum]]
| [[Ingrid Potocnik]]
| [[Johann Ratheyser]]<br>[[Gerald Hofegger]]
| [[Elisabeth Wieltschnig]]<br>[[Ingrid Potocnik]]
| [[Gerald Hofegger]]<br>[[Ingrid Potocnik]]
|-
| 1977
| [[Hermann Fröhlich]]
| [[Renate Dietrich]]
| [[Johann Ratheyser]]<br>[[Gerald Hofegger]]
| [[Hilde Kreulitsch]]<br>[[Renate Dietrich]]
| [[Ernst Stingl]]<br>[[Hilde Kreulitsch]]
|-
| 1978
| [[Johann Ratheyser]]
| [[Elisabeth Wieltschnig]]
| [[Johann Ratheyser]]<br>[[Gerald Hofegger]]
| [[Elisabeth Wieltschnig]]<br>[[Brigitte Reichmann]]
| [[Gerald Hofegger]]<br>[[Hilde Kreulitsch]]
|-
| 1979
| [[Johann Ratheyser]]
| [[Renate Dietrich]]
| [[Johann Ratheyser]]<br>[[Gerald Hofegger]]
| [[Herta Obritzhauser]]<br>[[Brigitte Reichmann]]
| [[Johann Ratheyser]]<br>[[Brigitte Reichmann]]
|-
| 1980
| [[Gerald Hofegger]]
| [[Herta Obritzhauser]]
| [[Johann Ratheyser]]<br>[[Gerald Hofegger]]
| [[Herta Obritzhauser]]<br>[[Brigitte Reichmann]]
| [[Johann Ratheyser]]<br>[[Brigitte Reichmann]]
|-
| 1981
| [[Peter Moritz]]
| [[Herta Obritzhauser]]
| [[Johann Ratheyser]]<br>[[Gerald Hofegger]]
| [[Herta Obritzhauser]]<br>[[Brigitte Reichmann]]
| [[Alexander Almer]]<br>[[Herta Obritzhauser]]
|-
| 1982
| [[Klaus Fischer (badminton)|Klaus Fischer]]
| [[Herta Obritzhauser]]
| [[Klaus Fischer (badminton)|Klaus Fischer]]<br>[[Heinz Fischer (badminton)|Heinz Fischer]]
| [[Elisabeth Wieltschnig]]<br>[[Ingrid Potocnik]]
| [[Alexander Almer]]<br>[[Herta Obritzhauser]]
|-
| 1983
| [[Klaus Fischer (badminton)|Klaus Fischer]]
| [[Herta Obritzhauser]]
| [[Johann Ratheyser]]<br>[[Gerald Hofegger]]
| [[Elisabeth Wieltschnig]]<br>[[Ingrid Potocnik]]
| [[Alexander Almer]]<br>[[Herta Obritzhauser]]
|-
| 1984
| [[Klaus Fischer (badminton)|Klaus Fischer]]
| [[Herta Obritzhauser]]
| [[Johann Ratheyser]]<br>[[Gerald Hofegger]]
| [[Herta Obritzhauser]]<br>[[Brigitte Wastl]]
| [[Alexander Almer]]<br>[[Herta Obritzhauser]]
|-
| 1985
| [[Klaus Fischer (badminton)|Klaus Fischer]]
| [[Herta Obritzhauser]]
| [[Klaus Fischer (badminton)|Klaus Fischer]]<br>[[Heinz Fischer (badminton)|Heinz Fischer]]
| [[Elisabeth Wieltschnig]]<br>[[Hilde Kreulitsch]]
| [[Alexander Almer]]<br>[[Herta Obritzhauser]]
|-
| 1986
| [[Heinz Fischer (badminton)|Heinz Fischer]]
| [[Herta Obritzhauser]]
| [[Klaus Fischer (badminton)|Klaus Fischer]]<br>[[Heinz Fischer (badminton)|Heinz Fischer]]
| [[Herta Obritzhauser]]<br>[[Brigitte Wastl]]
| [[Alexander Almer]]<br>[[Herta Obritzhauser]]
|-
| 1987
| Tariq Farooq
| [[Sabine Ploner]]
| [[Klaus Fischer (badminton)|Klaus Fischer]]<br>[[Heinz Fischer (badminton)|Heinz Fischer]]
| [[Sabine Ploner]]<br>[[Gabriele Kumpfmüller]]
| [[Heinz Fischer (badminton)|Heinz Fischer]]<br>[[Elisabeth Wieltschnig]]
|-
| 1988
| [[Klaus Fischer (badminton)|Klaus Fischer]]
| [[Sabine Ploner]]
| [[Klaus Fischer (badminton)|Klaus Fischer]]<br>[[Heinz Fischer (badminton)|Heinz Fischer]]
| [[Sabine Ploner]]<br>[[Gabriele Kumpfmüller]]
| [[Klaus Fischer (badminton)|Klaus Fischer]]<br>[[Sabine Ploner]]
|-
| 1989
| [[Klaus Fischer (badminton)|Klaus Fischer]]
| [[Sabine Ploner]]
| [[Klaus Fischer (badminton)|Klaus Fischer]]<br>[[Heinz Fischer (badminton)|Heinz Fischer]]
| [[Sabine Ploner]]<br>[[Brigitte Wastl]]
| [[Klaus Fischer (badminton)|Klaus Fischer]]<br>[[Sabine Ploner]]
|-
| 1990
| [[Jürgen Koch]]
| [[Sabine Ploner]]
| [[Jürgen Koch]]<br>[[Hannes Fuchs]]
| [[Sabine Ploner]]<br>[[Sigrun Ploner]]
| [[Klaus Fischer (badminton)|Klaus Fischer]]<br>[[Sabine Ploner]]
|-
| 1991
| [[Jürgen Koch]]
| [[Sabine Ploner]]
| [[Jürgen Koch]]<br>[[Harald Koch]]
| [[Sabine Ploner]]<br>[[Sigrun Ploner]]
| [[Heinz Fischer (badminton)|Heinz Fischer]]<br>[[Sabine Ploner]]
|-
| 1992
| [[Hannes Fuchs]]
| [[Sabine Ploner]]
| [[Hannes Fuchs]]<br>[[Heimo Götschl]]
| [[Sabine Ploner]]<br>[[Sigrun Ploner]]
| [[Heinz Fischer (badminton)|Heinz Fischer]]<br>[[Sabine Ploner]]
|-
| 1993
| [[Hannes Fuchs]]
| [[Sigrun Ploner]]
| [[Jürgen Koch]]<br>[[Harald Koch]]
| [[Sabine Ploner]]<br>[[Sigrun Ploner]]
| [[Heinz Fischer (badminton)|Heinz Fischer]]<br>[[Sabine Ploner]]
|-
| 1994
| [[Hannes Fuchs]]
| [[Irina Serova]]
| [[Jürgen Koch]]<br>[[Harald Koch]]
| [[Sabine Ploner]]<br>[[Sigrun Ploner]]
| [[Vladimir Serov (badminton)|Vladimir Serov]]<br>[[Irina Serova]]
|-
| 1995
| [[Jürgen Koch]]
| [[Verena Fastenbauer]]
| [[Heimo Götschl]]<br>[[Kai Abraham]]
| [[Sabine Ploner]]<br>[[Sigrun Ploner]]
| [[Kai Abraham]]<br>[[Sigrun Ploner]]
|-
| 1996
| [[Peter Kreulitsch]]
| [[Verena Fastenbauer]]
| [[Heimo Götschl]]<br>[[Harald Koch]]
| [[Sabine Ploner]]<br>[[Verena Fastenbauer]]
| [[Heinz Fischer (badminton)|Heinz Fischer]]<br>[[Sabine Ploner]]
|-
| 1997
| [[Jürgen Koch]]
| [[Verena Fastenbauer]]
| [[Jürgen Koch]]<br>[[Harald Koch]]
| [[Bettina Weilguni]]<br>[[Irina Serova]]
| [[Jürgen Koch]]<br>[[Irina Serova]]
|-
| 1998
| [[Jürgen Koch]]
| [[Irina Serova]]
| [[Heimo Götschl]]<br>[[Kai Abraham]]
| [[Bettina Weilguni]]<br>[[Irina Serova]]
| [[Harald Koch]]<br>[[Bettina Weilguni]]
|-
| 1999
| [[Jürgen Koch]]
| [[Irina Serova]]
| [[Jürgen Koch]]<br>[[Harald Koch]]
| [[Bettina Weilguni]]<br>[[Irina Serova]]
| [[Harald Koch]]<br>[[Bettina Weilguni]]
|-
| 2000
| [[Jürgen Koch]]
| [[Simone Prutsch]]
| [[Jürgen Koch]]<br>[[Harald Koch]]
| [[Bettina Weilguni]]<br>[[Irina Serova]]
| [[Harald Koch]]<br>[[Bettina Weilguni]]
|-
| 2001
| [[Jürgen Koch]]
| [[Simone Prutsch]]
| [[Jürgen Koch]]<br>[[Harald Koch]]
| [[Bettina Weilguni]]<br>[[Irina Serova]]
| [[Harald Koch]]<br>[[Bettina Weilguni]]
|-
| 2002
| [[Jürgen Koch]]
| [[Verena Fastenbauer]]
| [[Jürgen Koch]]<br>[[Harald Koch]]
| [[Simone Prutsch]]<br>[[Sabine Franz]]
| [[Harald Koch]]<br>[[Bettina Weilguni]]
|-
| 2003
| [[Jürgen Koch]]
| [[Simone Prutsch]]
| [[Heimo Götschl]]<br>[[Martin De Jonge]]
| [[Simone Prutsch]]<br>[[Sabine Franz]]
| [[Michael Lahnsteiner]]<br>[[Verena Fastenbauer]]
|-
| 2004
| [[Jürgen Koch]]
| [[Simone Prutsch]]
| [[Heimo Götschl]]<br>[[Martin De Jonge]]
| [[Simone Prutsch]]<br>[[Sabine Franz]]
| [[Harald Koch]]<br>[[Verena Fastenbauer]]
|-
| 2005
| [[Jürgen Koch]]
| [[Simone Prutsch]]
| [[Harald Koch]]<br>[[Peter Zauner]]
| [[Simone Prutsch]]<br>[[Sabine Franz]]
| [[Michael Lahnsteiner]]<br>[[Tina Riedel]]
|-
| 2006
| [[Peter Zauner]]
| [[Simone Prutsch]]
| [[Harald Koch]]<br>[[Peter Zauner]]
| [[Simone Prutsch]]<br>[[Sabine Franz]]
| [[Michael Lahnsteiner]]<br>[[Tina Riedl]]
|-
| 2007
| [[Jürgen Koch]]
| [[Simone Prutsch]]
| [[Heimo Götschl]]<br>[[Manuel Berger]]
| [[Miriam Gruber]]<br>[[Tina Riedl]]
| [[Michael Lahnsteiner]]<br>[[Tina Riedl]]
|-
| 2008
| [[Jürgen Koch]]
| [[Miriam Gruber]]
| [[Harald Koch]]<br>[[Peter Zauner]]
| [[Iris Freimüller]]<br>[[Karina Lengauer]]
| [[Roman Zirnwald]]<br>[[Tina Riedl]]
|-
| 2009
| [[Peter Zauner]]
| [[Miriam Gruber]]
| [[Jürgen Koch]]<br>[[Peter Zauner]]
| [[Belinda Heber]]<br>[[Elisabeth Baldauf]]
| [[Jürgen Koch]]<br>[[Zhu Niannian]]
|-
| 2010
| [[Michael Lahnsteiner]]
| [[Claudia Mayer]]
| [[Jürgen Koch]]<br>[[Peter Zauner]]
| [[Iris Freimüller]]<br>[[Tina Riedl]]
| [[Jürgen Koch]]<br>[[Zhu Niannian]]
|-
| 2011
| [[Michael Lahnsteiner]]
| [[Claudia Mayer]]
| [[Jürgen Koch]]<br>[[Peter Zauner]]
| [[Belinda Heber]]<br>[[Alexandra Mathis]]
| [[Roman Zirnwald]]<br>[[Simone Prutsch]]
|-
| 2012<ref>{{cite news |title=Prutsch und Wraber sicherten sich Badminton-Titel |url=https://kurier.at/sport/prutsch-und-wraber-sicherten-sich-badminton-titel/767.139 |publisher=[[Kurier]] |date=5 February 2012 |access-date=25 June 2019 |language=de}}</ref>
| [[Luka Wraber]]
| [[Simone Prutsch]]
| [[Jürgen Koch]]<br>[[Peter Zauner]]
| [[Elisabeth Baldauf]]<br>[[Alexandra Mathis]]
| [[Roman Zirnwald]]<br>[[Elisabeth Baldauf]]
|-
| 2013<ref>{{cite news |first=Manuel |last=Røsler |title=National Champions crowned in Europe |url=http://www.badmintoneurope.com/wwwPublic/Club/News/Detail/default.aspx?clubid=4685&m=606541 |publisher=[[Badminton Europe]] |date=6 February 2013 |access-date=25 June 2019 |archive-date=2023-05-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230524004036/http://www.badmintoneurope.com/wwwPublic/Club/News/Detail/default.aspx?clubid=4685&m=606541 |url-status=dead }}</ref>
| [[David Obernosterer]]
| [[Simone Prutsch]]
| [[Roman Zirnwald]]<br>[[Daniel Grassmück]]
| [[Elisabeth Baldauf]]<br>[[Alexandra Mathis]]
| [[Roman Zirnwald]]<br>[[Elisabeth Baldauf]]
|-
| 2014<ref>{{cite news |title=Eine Gala-Vorstellung der Ländle-Asse in Wien |url=https://www.vn.at/sport/2014/02/02/eine-gala-vorstellung-der-laendle-asse-in-wien.vn |publisher=[[Vorarlberger Nachrichten]] |date=3 February 2014 |access-date=25 June 2019 |language=de}}</ref>
| [[David Obernosterer]]
| [[Alexandra Mathis]]
| [[Jürgen Koch]]<br>[[Peter Zauner]]
| [[Elisabeth Baldauf]]<br>[[Belinda Heber]]
| [[Roman Zirnwald]]<br>[[Elisabeth Baldauf]]
|-
| 2015<ref>{{cite news |title=Baldauf schreibt in Linz Geschichte |url=https://www.vn.at/sport/2015/02/01/baldauf-schreibt-in-linz-geschichte.vn |publisher=[[Vorarlberger Nachrichten]] |date=2 February 2015 |access-date=25 June 2019 |language=de}}</ref>
| [[Matthias Almer]]
| [[Elisabeth Baldauf]]
| [[Jürgen Koch]]<br>[[Peter Zauner]]
| [[Elisabeth Baldauf]]<br>[[Iris Freimüller]]
| [[Roman Zirnwald]]<br>[[Elisabeth Baldauf]]
|-
| 2016<ref>{{cite news |title=Wraber und Neudolt sind Badminton-Staatsmeister |url=https://www.laola1.at/de/red/sport-mix/mehr-sport/badminton/wraber-und-neudolt-sind-badminton-staatsmeister/ |publisher=[[Laola1]] |date=7 February 2016 |access-date=25 June 2019 |language=de}}</ref>
| [[Luka Wraber]]
| [[Katrin Neudolt]]
| [[Jürgen Koch]]<br>[[Peter Zauner]]
| [[Jenny Ertl]]<br>[[Anna Demmelmayer]]
| [[Roman Zirnwald]]<br>[[Sonja Langthaler]]
|-
| 2017<ref>{{cite news |title=Dritter Staasmeistertitel für Luka Wraber |url=http://lokalsport.info/dritter-staasmeistertitel-fuer-luka-wraber/ |website=lokalsport.info |publisher=Heinz Harauer |date=6 February 2017 |access-date=25 June 2019 |language=de}}</ref>
| [[Luka Wraber]]
| [[Jenny Ertl]]
| [[Jürgen Koch]]<br>[[Peter Zauner]]
| [[Serena Au Yeong]]<br>[[Sabrina Herbst]]
| [[Roman Zirnwald]]<br>[[Sonja Langthaler]]
|-
| 2018<ref>{{cite news |first=Niels |last=Nedergaard |title=These are the new national champions |url=http://badmintonpeople.com/cms/default.aspx?clubid=4685&m=5643038&cmsid=239&pageid=5381& |publisher=[[Badminton Europe]] |date=9 February 2018 |access-date=25 June 2019}}</ref>
| [[Luka Wraber]]
| [[Jenny Ertl]]
| [[Roman Zirnwald]]<br>[[Daniel Grassmück]]
| [[Serena Au Yeong]]<br>[[Sabrina Herbst]]
| [[Roman Zirnwald]]<br>[[Elisabeth Baldauf]]
|-
| 2019<ref>{{cite news |title=Badminton Staatsmeisterschaften – Leon Seiwald und Bianca Schiester erstmals Einzelmeister |url=http://sportreport.biz/2019/02/03/badminton-staatsmeisterschaften-leon-seiwald-und-bianca-schiester-erstmals-einzelmeister/ |publisher=sportreport.biz |date=3 February 2019 |access-date=25 June 2019 |language=de |archive-date=2020-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809230758/http://sportreport.biz/2019/02/03/badminton-staatsmeisterschaften-leon-seiwald-und-bianca-schiester-erstmals-einzelmeister/ |url-status=dead }}</ref>
| [[Leon Seiwald]]
| [[Bianca Schiester]]
| [[Philip Birker]]<br>[[Dominik Stipsits]]
| [[Réka Sárosí]]<br>[[Bianca Schiester]]
| [[Dominik Stipsits]]<br>[[Serena Au Yeong]]
|}
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
*[http://badmintoneurope.com/CMS/?cmsid=239&pageid=4946 Badminton Europe - Details of affiliated national organisations: Austria]
{{Badminton musobaqalari}}
[[Kategoriya:Badminton boʻyicha milliy chempionatlar]]
[[Kategoriya:1958-yilda tashkil etilgan takrorlanuvchi sport musobaqalari]]
[[Kategoriya:Avstriyadagi badminton turnirlari]]
[[Turkum:Avstriyadagi milliy chempionatlar|Badminton]]
2m5uzajfse0q99onfkdet9k0c6mwjdo
Baxishbek Sobur
0
1206926
6197821
4578489
2026-07-08T02:19:21Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197821
wikitext
text/x-wiki
{{Yozuvchi
| Ismi = Baxishbek Sobur
| Asl ismi = [[Ozarbayjon tili|ozarb]]. Baxış bəy Səbur
| Tasvir = Baxış bəy Səbur (Vəzirov).jpg
| Eni = 250 px
| Tasvir izohi =
| Tugʻilgandagi ismi = Baxishbek Asadbek o'g'li Vezirov
| Taxalluslari =
| Tavallud sanasi = {{birth date|1863|8|27}}
| Tavallud joyi = [[Ozarbayjon]], Mirzajamalli, [[Shusha tumani]], [[Boku]], [[Rossiya imperiyasi]]
| Vafot sanasi = [[1931]]
| Vafot joyi = [[Toshkent]], [[Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi|O'zbekiston SSR]], [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSR]]
| Fuqaroligi =
| Tabaalik =
| Faoliyat turi = [[Shoir]]
| Ijod yillari =
| Yoʻnalish = “Majolisi-faromushon” adabiy majlisining aʼzosi
| Janr =
| Asarlari tili =
| Debut =
| Mukofotlari =
| Taqdirlanmalari =
| Imzo =
| Sayt =
| Vikiombor =
| 1
}}
Baxishbek Sobur ({{TVSJ/asos|tugʻilgan sanasi=27-avgust 1863-yil|tugʻilgan joyi=Mirzojamolli, Shusha tumani|vafot sanasi=1931-yil|vafot joyi=Toshkent}})–19-asr 2-yarmi – 20-asr 1-yarmida ijod qilgan shoir, [[Shusha]]<nowiki/>da faoliyat ko‘rsatgan “Majolisi-faromushon” adabiy majlisining aʼzosi. Baxishbek [[Qorabogʻ|Qorabog]]‘ning mashhur bek xonadonlaridan biri Vazirovlar oilasining namoyandasi edi.<ref>{{cite web
|url = https://azertag.az/xeber/susa_medeniyyetinin_incileri_layihesi___meclisi_uns-2176088
|archiveurl =
|archivedate =
|title = “Şuşa mədəniyyətinin inciləri” layihəsi - “Məclisi-Üns”
|author =
|date = 13 June 2022
|work =
|publisher = azertag.az
|accessdate = 25 July 2024
|language =
}}</ref><ref>{{cite web
|url = https://vetensesi.az/page/18/news/51
|archiveurl = https://web.archive.org/web/20240725102807/https://vetensesi.az/page/18/news/51
|archivedate = 2024-07-25
|title = Şuşanın ədəbi məclisləri
|author = Vasif Quliyev
|date = 4 February 2022
|work =
|publisher = vetensesi.az
|accessdate = 25 July 2024
|language =
}}</ref>
== Hayoti ==
Baxishbek Sobur 1863-yil 27-avgustda [[Shusha]] tumanining Varanda qismidagi Mirzojamolli (Sharifbeyli) qishlog‘ida tug‘ilgan. Shusha haqiqiy maktabini tugatgan edi. U bir necha tillarni bilar edi. Baxishbek Shusha va [[Boku]]<nowiki/>dagi davlat idoralarida bir necha muddat ishlagandan so‘ng [[Oʻzbekiston|O‘zbekiston]]<nowiki/>ning [[Toshkent]] shahriga ko‘chib o‘tadi. Salmon Mumtozning yozishicha, Toshkent shahrida “maorif va madaniyat rivoji uchun uning katta hissasi qoʻshilgan edi”.{{sfn|Çingizoğlu|2004|p=238}}
Baxishbey Sobur 1931-yili Toshkentda vafot etgan.
* Asadbek Vazirning o‘g‘li.
Mir Muhsin Navvob mashhur tazkirasida shunday yozadi:{{sfn|Nəvvab|1995|p=174}}
<blockquote>''Baxishbek — Asadbekning o‘g‘li. U Qorabog‘ning Shusha aholisidan. Bahrombek Fadoiyning ukasi, Asining jiyani va Zokirning nabirasi. U 28 yoshli xushsurat yigit. Fors va rus tillarida savodli. She’riyat yo‘nalishida toza ijod qiladi. Quyidagi she’rlar unga tegishli. Uning taxallusi esa Sobur''.</blockquote>
== Oilasi ==
Uning otasi Asadbek Vazirov Mirzo Jamol Javonshir Qorabog‘iyning jiyani edi. Baxishbekning Baxrombek Fadoiy va Iskandiyorbek Gulchin degan akalari bor edi. Baxishbekning amakisi Abdullabek Asi ham shoir edi. Baxishbek Qosimbek Zokirning nabirasi edi. Yuqorida sanab o‘tilganlarning barchasi she’riyat bilan ham shug‘ullangan.
== Tashqi malumot ==
* [[:az:Vəzirovlar|Vazirovlar]]
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Manba ==
* {{Citation
|last= Nəvvab
|first= Mir Möhsün
|title= Təzkireyi-Nəvvab
|year= 1995
|location= Baku
|publisher= Azərnəşr
|isbn=
|url=https://anl.az/el/n/nmm_se.pdf}}
* {{Citation
|last= Çingizoğlu
|first= Ənvər
|title= Hacılılar
|year= 2004
|location= Baku
|publisher= Soy, №6
|isbn=
|url=}}
tw957opnb64f1e6hfsyby6h7i7q5zrd
Bahodir Toshmatov
0
1211687
6197799
6159911
2026-07-07T21:51:53Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197799
wikitext
text/x-wiki
{{Davlat arbobi bilgiqutisi
|ismi = Bahodir Toshmatov
|tasvir = Bahodir Toshmatov.jpg
|izoh=Bahodir Toshmatov 2026-yilda
|bayroq=Flag_of_Uzbekistan.svg
|bayroq2=Emblem of Uzbekistan.svg
|lavozimi=[[Oʻzbekiston Respublikasi Milliy gvardiyasi]] qoʻmondoni
|boshlanish davri=[[2026-yil]] [[28-yanvar]]dan
|tugash davri=hozirgacha
|prezident = [[Shavkat Mirziyoyev]]
|oʻtmishdoshi=[[Rustam Joʻrayev]]<ref>[https://kun.uz/news/2020/03/16/bahodir-toshmatov-lavozimini-tark-etdi Bahodir Toshmatov lavozimini tark etdi]</ref>
|vorisi=
|prezident_2 = [[Shavkat Mirziyoyev]]
|boshlanish davri_2=[[2017-yil]] [[5-avgust]]dan
|tugash davri_2=[[2020-yil]] [[16-mart]]gacha
|oʻtmishdoshi_2=lavozim taʼsis etilgan
|vorisi_2=[[Rustam Joʻrayev]]
|prezident_2 = [[Shavkat Mirziyoyev]]
|lavozimi_3=[[Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Davlat xavfsizlik xizmati]] raisi
|boshlanish davri_3=[[2018-yil]] [[22-yanvar]]dan
|tugash davri_3=[[2020-yil]] [[5-dekabr]]gacha
|prezident_3 = [[Shavkat Mirziyoyev]]
|oʻtmishdoshi_3=lavozim taʼsis etilgan
|vorisi_3=Alisher Usmonov<ref>{{cite web|url=https://kun.uz/news/2020/12/05/prezident-davlat-xavfsizlik-xizmati-raisi-tayinlandi|title=Prezident Davlat xavfsizlik xizmati raisi tayinlandi}}</ref>
|tavallud sanasi = 1964-yil
|tavallud joyi = [[Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi|Oʻzbekiston SSR]]
|fuqaroligi = {{UZB}}
|kasbi= Harbiy
|unvoni = [[General-polkovnik]]
}}
'''Bahodir Hamidovich Toshmatov''' ([[1964|1964-yil]] [[Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi|Oʻzbekiston SSR]]da tugʻilgan) – oʻzbek harbiy xizmatchisi. 2017—2020-yillarda va 2026-yildan [[Oʻzbekiston Respublikasi Milliy gvardiyasi]] qoʻmondoni.
== Biografiya ==
[[Toshkent oliy umumqoʻshin qoʻmondonlik bilim yurti]]ni, [[Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari akademiyasi|Oʻzbekiston Qurolli Kuchlari akademiyasi]]ni, [[Rossiya Qurolli Kuchlari Bosh shtabining Harbiy akademiyasi|Rossiya Qurolli Kuchlari Bosh shtabi Harbiy akademiyasi]]ni, shuningdek, [[Fargʻona davlat universiteti]]ni tamomlagan.
[[Sovet Armiyasi]] [[Turkiston harbiy okrugi]] qoʻshinlarida turli qoʻmondonlik lavozimlarida va keyinchalik 90-yillar davomida Mudofaa vazirligining rahbarlik lavozimlarida xizmat qilgan. [[1999-yil]]dan [[2001-yil]]gacha [[Toshkent harbiy okrugi]] qoʻshinlari qoʻmondoni. 2001—2005-yillarda [[Sharqiy harbiy okrug]] qoʻshinlari qoʻmondoni. 2005—2008-yillarda Janubi-G‘arbiy maxsus harbiy okrug qoʻshinlari qoʻmondoni. 2008—2011-yillarda Mudofaa vazirining birinchi oʻrinbosari va Bosh shtab boshligʻi<ref>{{Cite web |date=2013-09-23 |title=O‘zbekistonda xavfsizlik uchun mas‘ul rahbarlar o‘zgartirilgan |url=https://www.bbc.com/uzbek/lotin/2013/09/130923_latin_reshuffles |access-date=2021-06-07 |website=BBC News Oʻzbek |language=uz-Cyrl}}</ref>, soʻngra 2011—2013-yillarda [[Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Xavfsizlik kengashi|Oʻzbekiston Prezidenti huzuridagi Milliy xavfsizlik kengashi kotibi]] lavozimlarida ishlagan. 2013—2017-yillarda mudofa vaziri general-polkovnik [[Qobul Berdiyev]]ning birinchi oʻrinbosari lavozimida ishlagan<ref>{{Cite web |date=2013-09-21 |title=Uzbek president makes some appointments |url=https://en.trend.az/casia/uzbekistan/2192928.html |access-date=2021-06-07 |website=Trend.Az |language=en}}</ref>. 2017—2020-yillarda [[Oʻzbekiston Respublikasi Milliy gvardiyasi|Oʻzbekiston Milliy gvardiyasi]] qoʻmondoni boʻlgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://kun.uz/news/2020/03/16/bahodir-toshmatov-lavozimini-tark-etdi?q=%2Fuz%2Fnews%2F2020%2F03%2F16%2Fbahodir-toshmatov-lavozimini-tark-etdi |sarlavha=Bahodir Toshmatov lavozimini tark etdi |sana=16.03.2020}}</ref>. 2018-yildan 2020-yilgacha [[Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Davlat xavfsizlik xizmati]]ga rahbarlik qilgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://kun.uz/ru/80286862#! |sarlavha=Prezident Davlat xavfsizlik xizmati rahbari Bahodir Toshmatov Xavfsizlik kengashiga oʻtdi |sana=23.10.2020 |til=Rus tili}}</ref>. 2020-yil 22-oktyabrda Prezident huzuridagi Xavfsizlik kengashi kotibining qurolli kuchlarni rivojlantirish masalalari boʻyicha oʻrinbosari etib tayinlandi<ref>{{Cite web |title=ТАШМАТОВ Баходир Хамидович {{!}} TsentrAziya |url=https://centrasia.org/person2.php?st=1603401743 |access-date=2021-06-07 |website=centrasia.org}}</ref><ref>{{Cite web |date=2020-10-22 |title=Глава Госслужбы безопасности президента перешел в Совбез |url=https://www.gazeta.uz/ru/2020/10/22/tashmatov/ |access-date=2021-06-07 |website=Газета.uz |language=ru-UZ}}</ref><ref>{{Cite web |title=Главный телохранитель президента Узбекистана назначен заместителем председателя Совета безопасности |url=https://rus.ozodlik.org/a/30910001.html |access-date=2021-06-07 |website=Радио Озодлик |language=ru}}</ref>.
2026-yil 28-yanvardan [[Oʻzbekiston Respublikasi Milliy gvardiyasi]] qoʻmondoni<ref>{{cite web|url=https://xs.uz/uz/post/bahodir-toshmatov-millij-gvardiya-qomondoni-lavozimiga-tajinlandi|title=Bahodir Toshmatov Milliy gvardiya qoʻmondoni lavozimiga tayinlandi|qaralgan sana=2026-03-28|arxivsana=2026-01-31|arxivurl=https://web.archive.org/web/20260131071943/https://xs.uz/uz/post/bahodir-toshmatov-millij-gvardiya-qomondoni-lavozimiga-tajinlandi}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.xabar.uz/uz/jamiyat/bahodir-toshmatov-milliy-gvardiya-qomondoni-etib-tayinlandi|title=Bahodir Toshmatov Milliy gvardiya qo‘mondoni etib tayinlandi}}</ref>. 28-mart kuni Oʻzbekiston kamondan otish federatsiyasi raisi etib saylandi<ref>{{cite web|url=https://www.olympic.uz/oz/news/bahodir-tomatov-izbran-p|title=Bahodir Toshmatov Oʻzbekiston kamondan otish federatsiyasi raisi etib saylandi}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{DEFAULTSORT:Toshmatov, Bahodir}}
[[Turkum:1964-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Toshkentlik harbiy xizmatchilar]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Bosh shtab boshliqlari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston hukumati]]
[[Turkum:Fargʻona davlat universiteti bitiruvchilari]]
[[Turkum:Toshkent oliy umumqoʻshin qoʻmondonlik bilim yurti bitiruvchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston generallari]]
re4hej1hczg4vaw564wv47ifmqnbrl5
Uzbekistan Airways Technics
0
1222576
6197770
6191635
2026-07-07T19:42:12Z
Sleepycatinacap
271380
/* Havolalar */
6197770
wikitext
text/x-wiki
{{Shirkat bilgiqutisi
| nomi = Uzbekistan Airways Technics
| tasvir =
| izoh =
| sobiq_nomi = Fuqaro aviatsiyasining 243-sonli zavodi
| turi = Samolyotlarga texnik xizmat koʻrsatish
| sanoat = Aviatsiya
| shirkat_egasi = [[Oʻzbekiston havo yoʻllari]]
| asos_solingan_sanasi = {{Start date and age|1924|11|12}}
| tugatilgan = <!-- {{End date|YYYY|OO|KK}} -->
| joylashuvi = {{UZB}}, [[Toshkent|Toshkent shahar]], [[Sergeli tumani]] <br />[[Toshkent xalqaro aeroporti]] hududida
| asoschilari =
| rahbariyat =
| mahsulotlari =
| budjet =
| daromad =
| ishchilar_soni =
| mijozlar_soni =
| aʼzolari =
| vebsayti = {{URL|airtech.uz}}
}}
'''Uzbekistan Airways Technics MChJ (UAT)''' – „[[Oʻzbekiston havo yoʻllari]]“ milliy aviakompaniyasining tarkibiy boʻlinmasi. Samolyotlar, dvigatellar va butlovchi qismlarga texnik xizmat koʻrsatish va taʼmirlash sohasida qariyb 100 yillik tajribaga ega kompaniya. UAT majmuasi [[Boeing]] 757, 767, [[Boeing 787 Dreamliner|787]], [[Airbus]] 300, 310, 318, 319, [[Airbus A320|320]], 321 kabi samolyotlarga va ularning butlovchi qismlariga texnik xizmat koʻrsatish va taʼmirlashni amalga oshiradi<ref name="RAI">{{yangiliklar manbasi |title=Uzbekistan Airways Technics performs its first ever Boeing 737 C-check |url=https://www.rusaviainsider.com/uzbekistan-airways-technics-performs-its-first-ever-boeing-737-c-check/ |accessdate=28-sentabr 2024-yil |agency=Russian Aviation INSIDER |date=2020-yil 17-mart}}</ref>. Kompaniyaning taʼmirlash sohasidagi imkoniyati [[Oʻzbekiston]], [[Qozogʻiston]], [[Tojikiston]], [[Yevropa Ittifoqi|Yevropa]] hamda [[Bermud orollari]], [[Rossiya Federatsiyasi]], [[Kuvayt]] aviatsiya boshqarmalari tomonidan tan olingan<ref name="RAI" /><ref name="Kun.uz-Buxoro"/>.
Kompaniya yiliga kamida 10 ta xorijiy aviakompaniya samolyotlariga texnik xizmat koʻrsatadi va taʼmirlaydi<ref name="Tashkent Times">{{yangiliklar manbasi |title=Uzbekistan Airways Technics to provide MRO for Afghan aircrafts |url=https://tashkenttimes.uz/national/2236-uzbekistan-airways-technics-to-provide-mro-for-afghan-aircrafts |accessdate=28-sentabr 2024-yil |publisher=The Tashkent Times |date=2018-yil 9-aprel |language=en |access-date=2024-10-09 |archive-date=2024-10-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241009084605/https://tashkenttimes.uz/national/2236-uzbekistan-airways-technics-to-provide-mro-for-afghan-aircrafts |url-status=dead }}</ref>.
Uzbekistan Airways Technics [[Toshkent xalqaro aeroporti|Islom Karimov nomidagi Toshkent xalqaro aeroporti]] hududida joylashgan. Geografik joylashuvi istalgan toifadagi havo kemalarini qabul qilish, saqlash, texnik xizmat koʻrsatish va taʼmirlash imkonini beradi. UATning angar hududlari Toshkent aeroportining taksi yoʻllari tizimiga ulangan.
Samolyotlar taʼmirlash majmuasi maydoni 17 280 kv metrni tashkil etadi. Majmua bir vaqtning oʻzida 3 ta keng fyuzelajli samolyotlarni qabul qila oladi va ularga barcha turdagi bazaviy texnik xizmatlarni koʻrsata oladi<ref name="uzairways">{{veb manbasi |title=«Uzbekistan Airways Technics» MCHJ |url=https://www.uzairways.com/uz/uzbekistan-airways-technics-mchj |website=uzairways.com |publisher=[[Oʻzbekiston havo yoʻllari]] |accessdate=25-sentabr 2024-yil}}</ref>.
Uzbekistan Airways Technics ICAO, Yevropa aviatsiya xavfsizligi (EASA PART-66 va 145)<ref name="RAI" /> va Yevropa normalari (EN4179) talablariga javob beradi<ref name="uzairways" />.
== Tarixi ==
=== Dastlabki davri ===
Kompaniyaning tashkil topish tarixi 1924-yil 12-noyabrda Dobrolet jamiyati qoshida birinchi samolyot taʼmirlash ustaxonalari ochilgan paytdan boshlanadi. Ustaxonalardagi 15 nafar harbiy aviamexanik bir dvigatelli K-4 va K-5 samolyotlarini, [[Germaniya]]ning Yunkers, Farman samolyotlari, Yunkers va BMW aviamotorlarini taʼmirlash va texnik xizmat koʻrsatish bilan shugʻullangan<ref name="gazeta-2014">{{yangiliklar manbasi |title=Uzbekistan Airways Technics отметит 90-летие |url=https://www.gazeta.uz/ru/2014/11/07/uzairways/ |accessdate=28-sentabr 2024-yil |agency=Afisha Media |publisher=[[Gazeta.uz]] |date=2014-yil 7-noyabr |language=ru}}</ref>.
1937-yil Fuqaro aviatsiyasining 243-sonli samolyot taʼmirlash zavodi ochiladi va unda ANT-9, R-5, P-5, G-1, G-2, K-4, K-5, U-2 kabi samolyotlarni, BMW-123A, L-5 dvigatellari taʼmirlashni amalga oshirgan. Keyingi yillarda TB-3, Li-2 samolyotlari va M-17, M-34, ASh-62IR dvigatellarini ketma-ket taʼmirlash oʻzlashtirilgan.
[[Ulugʻ Vatan urushi]]dan keyin zavod fuqarolik mahsulotlarini ishlab chiqarish uchun yangi uskunalar bilan jihozlandi. Koʻp yillar davomida zavod [[Ilyushin Il - 12|Il-12]], [[Ilyushin Il - 14|Il-14]], Yak-12, Il-18 samolyotlaridan tashqari uzoq masofaga uchadigan Il-62 samolyotlarini, Il-76 transport samolyotlarini, birinchi keng fyuzelajli Il-86 samolyotlari, AI-25 dvigatellari va TA-6, TA-6A, TA-8 yordamchi quvvat bloklarini taʼmirlashga ixtisoslashgan.
=== 1991-yildan boshlab rivojlanishi ===
[[Oʻzbekiston havo yoʻllari]] milliy aviakompaniyasi tomonidan Gʻarbda ishlab chiqarilgan texnikalar – Airbus 310, [[Boeing]] 757/767 va BAe146/AVRO146-RJ xarid qilinishi bilan ularga texnik xizmat koʻrsatishni oʻzlashtirish zarurati tugʻildi va 1997-yilda zavodda Gʻarb texnikalariga texnik xizmat koʻrsatish markazi tashkil etildi<ref>{{veb manbasi |title=FUQARO AVIATSIYASINING “UZBEKISTAN AIRWAYS TECHNICS” AVIAKORXONASI BAZASIDA G‘ARBDA IShLAB ChIQARILGAN SAMOLYoTLARGA TEXNIK XIZMAT KO‘RSATISh MARKAZINI TAShKIL ETISh TO‘G‘RISIDA |url=https://lex.uz/docs/-1590876 |website=lex.uz |publisher=[[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi]] |accessdate=28-sentabr 2024-yil}}</ref>. 1998-yilda Markaziy Osiyoda birinchi C-check Airbus 310 samolyotlaridan birida amalga oshirildi, 1999-yildan boshlab Boeing 767 va BAe146/AVRO146-RJ, 2000-yildan esa Boeing 737 samolyotlarida C-check texnik xizmat koʻrsatib kelinmoqda.
2002-yilda Fuqaro aviatsiyasining 243-sonli zavodi „Uzbekistan Airways Technics“ aviatsiya korxonasi deb nomlandi<ref>{{veb manbasi |title=G‘ARBDA IShLAB ChIQARILGAN SAMOLYOTLARGA TEXNIK XIZMAT KO‘RSATISh MARKAZINI TAShKIL ETISh BO‘YIChA LOYIHANING IKKINChI BOSQIChINI AMALGA OShIRISh ChORA-TADBIRLARI TO‘G‘RISIDA |url=https://lex.uz/docs/-778189 |website=lex.uz |publisher=[[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi]] |accessdate=28-sentabr 2024-yil}}</ref>, 2006-yilda uning tarkibiga sharqda ishlab chiqarilgan samolyotlarga texnik xizmat koʻrsatuvchi Aviatsiya texnika majmuasi davlat unitar korxonasi kiritildi.
2010-yil noyabr oyida Airbus 320 samolyotini qabul qilib olgan Uzbekistan Airways Technics mutaxassislari ushbu turdagi samolyotlarga birinchi marta A-check, 2011-yilda esa C-check texnik xizmat koʻrsatishni amalga oshirdi<ref name="Gazeta.uz-2010">{{yangiliklar manbasi |title=Российские и казахстанские самолеты обслужат в Ташкенте |url=https://www.gazeta.uz/ru/2010/01/15/uat/ |accessdate=28-sentabr 2024-yil |agency=Afisha Media |publisher=[[Gazeta.uz]] |date=2010-yil 15-yanvar |language=ru}}</ref>. 2010-yilda kompaniya mijozlari orasida Qozogʻistonning [[SCAT Airlines|SCAT aviakompaniyasi]] paydo boʻldi<ref name="Gazeta.uz-2010" />.
2016-yilda Uzbekistan Airways Technics bazasida [[Boeing 787 Dreamliner]]ning kompozit qismlarini taʼmirlash markazi foydalanishga topshirildi<ref>{{yangiliklar manbasi |title=Журналисты из СНГ посетили Uzbekistan Airways Technics |url=https://uz.sputniknews.ru/20161202/jurnalisty-iz-sng-na-aviaremontnom-predpriyatii-4286109.html |accessdate=28-sentabr 2024-yil |agency=[[Sputnik]] |publisher=Sputnik Oʻzbekiston |date=2016-yil 2-dekabr |language=ru}}</ref><ref>{{yangiliklar manbasi |title=Фото: Boeing и НАК открыли Центр по ремонту композитных компонентов самолетов |url=https://www.gazeta.uz/ru/2016/01/28/boeing/ |accessdate=28-sentabr 2024-yil |agency=Afisha Media |publisher=[[Gazeta.uz]] |date=2016-yil 28-yanvar |language=ru}}</ref>.
2018-yil Oʻzbekiston Tashqi savdo vaziri Afgʻoniston Transport vaziri Muhammad Hamid Tahmasiy bilan uchrashuvda UAT Afgʻoniston samolyotlari uchun texnik xizmat koʻrsatish va taʼmirlash ishlarini amalga oshirishi maʼlum boʻldi<ref name="Tashkent Times" />. Oʻtgan davr mobaynida afgʻon samolyotlariga xizmat koʻrsatgani haqida maʼlumot mavjud emas.
2023-yil fevral oyida UAT hududidagi 39 gektar maydonda erkin bojxona zonasi tashkil qilindi. EBZda ehtiyot qismlarni saqlashga moʻljallangan 2 ta omborxona mavjud<ref>{{yangiliklar manbasi |last1=Kim |first1=Yelena |title=В UzAirways Technics открыли свободную таможенную зону |url=https://uz.kursiv.media/2023-02-23/v-uzairways-technics-otkryli-svobodnuyu-tamozhennuyu-zonu/ |accessdate=28-sentabr 2024-yil |agency=Kursiv Media |publisher=Kursiv.uz |date=2023-yil 23-fevral}}</ref>. 2021-yil 30-apreldagi PQ-5100-sonli Prezident qarori<ref>{{veb manbasi |title=Fuqaro aviatsiyasi korxonalarini transformatsiya qilish va qo‘llab-quvvatlash chora-tadbirlari to‘g‘risida |url=https://lex.uz/docs/-5400427 |website=lex.uz |publisher=[[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi]] |accessdate=28-sentabr 2024-yil}}</ref> hamda 2021-yil 21-oktyabrdagi VMQ-652-sonli Vazirlar Mahkamasi qarori<ref>{{veb manbasi |title=“Uzbekistan Airways Technics” MChJ erkin bojxona zonasi hududiga tovarlarni olib kirish, olib chiqish, havo kemalarini ta’mirlashda foydalanish, ularni tegishli rejimlarga rasmiylashtirish, shuningdek, ushbu tovarlar va xizmatlar uchun valyuta operatsiyalarini amalga oshirish tartibi to‘g‘risidagi nizomni tasdiqlash haqida |url=https://lex.uz/docs/-5688099 |website=lex.uz |publisher=[[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi]] |accessdate=28-sentabr 2024-yil}}</ref> bilan erkin bojxona zonasi tashkil etishning huquqiy asoslari yaratildi. EBZ tashkil qilingandan keyin texnik xizmat koʻrsatishga kelgan ilk samolyot [[SCAT Airlines]]ning Boeing 737-300 samolyoti boʻldi<ref>{{yangiliklar manbasi |title=На территории Uzbekistan Airways Technics создана свободная таможенная зона |url=https://dunyo.news/ru/news/darakchi-na-territorii-uzbekistan-airways-technics-sozdana-svobodnaya-tamozhennaya-zona-63f83820a780b |accessdate=28-sentabr 2024-yil |publisher=Dunyo News |date=2023-yil 24-fevral |language=ru}}</ref>.
== Faoliyati ==
Uzbekistan Airways Technics xizmat koʻrsatish quvvatlariga quyidagilar kiradi:
# Samolyotlarni taʼmirlash majmuasi.
# Samolyotlarni boʻyash uchun angar.
# Gʻarbda ishlab chiqarilgan butlovchi qismlarga texnik xizmat koʻrsatish va taʼmirlash ustaxonasi.
# Yumshoq uskunalar ishlab chiqarish sexi.
# Asosiy metrologik xizmat va kimyoviy analitik laboratoriya.
# Samolyot korpusi va samolyot kompozit qismlarini taʼmirlash ustaxonasi.
# Oʻqitilgan va sertifikatlangan xodimlar samolyot komponentlarini buzilmaydigan sinov (NDT) usullaridan foydalangan holda tekshirishni amalga oshiradi.
# Samolyotning tashqi va ichki qismini yuvish joyi.
2014-yil holatiga koʻra, aviakorxona tarixi davomida 80 mingdan ortiq samolyotlarni kapital taʼmirdan chiqargan<ref name="gazeta-2014" /><ref>{{yangiliklar manbasi |title=Uzbekistan Airways Technics aviakorxonasi tashkil topganiga 90 yil to‘ladi |url=https://daryo.uz/2014/11/09/uzbekistan-airways-technics-aviakorxonasi-tashkil-topganiga-90-yil-toladi |accessdate=28-sentabr 2024-yil |agency=Simple Networking Solutions |publisher=[[Daryo.uz]] |date=2014-yil 9-noyabr}}</ref>.
2017-yilda Uzbekistan Airways Technics [[Tojikiston]]ning [[Tajik Air]] aviakompaniyasiga tegishli Boeing 757-200 hamda 767-300 samolyotlarini taʼmirdan chiqardi. 767-300 ning dvigateli, gʻildiragi hamda avtopilot tizimidagi kamchiliklar bartaraf etildi<ref>{{yangiliklar manbasi |title=Uzbekistan Airways Technics тожик учоқларини таъмир қила бошлади |url=https://www.ozodlik.org/a/28465439.html |accessdate=28-sentabr 2024-yil |publisher=[[Ozodlik radiosi]] |date=2017-yil 3-may}}</ref>.
[[COVID-19 pandemiyasi]] davrida 2020-yil UAT oʻzining bosh kompaniyasi – [[Oʻzbekiston havo yoʻllari]]ga tegishli ikkita Boeing-767-300-ER yoʻlovchi samolyotini Boeing-767-300-PTC yuk samolyotiga aylantirdi. Qayta jihozlangan yuk samolyoti 180 kub metr yuk koʻtarish imkoniyatiga ega boʻldi<ref>{{yangiliklar manbasi |title=Uzbekistan Airways Boeing-767 yo‘lovchi samolyotlarini yuk tashuvchiga aylantirmoqda |url=https://www.gazeta.uz/oz/2020/04/21/passenger-to-cargo/ |accessdate=28-sentabr 2024-yil |agency=Afisha Media |publisher=[[Gazeta.uz]] |date=2020-yil 21-aprel}}</ref> <ref>{{yangiliklar manbasi |title=Uzbekistan Airways переоборудует пассажирские самолеты в грузовые |url=https://kun.uz/ru/news/2020/04/21/uzbekistan-airways-pereoboruduyet-passajirskiye-samolety-v-gruzovyye |accessdate=28-sentabr 2024-yil |agency=Web Expert |publisher=[[Kun.uz]] |date=2020-yil 21-aprel |language=ru}}</ref>.
2021-yil 29-oktyabrda UAT xodimlari [[Buxoro xalqaro aeroporti]]da Rossiyaning [[Smartavia]] aviakompaniyasiga tegishli Airbus 320NEO samolyotining CFMI Leap-1A dvigatelidagi parrak qurilmasining 4-kurakchasini almashtirdi<ref name="Kun.uz-Buxoro">{{yangiliklar manbasi |title=Rossiyaning nosozlikka uchragan samolyoti Buxoro xalqaro aeroportida ta'mirlandi |url=https://kun.uz/73040186 |accessdate=28-sentabr 2024-yil |agency=Web Expert |publisher=[[Kun.uz]] |date=2021-yil 1-noyabr}}</ref>.
2022-yilda UAT Aviastar-TU ([[Rossiya]]), [[Aero Nomad Airlines]] ([[Qirgʻiziston]]), [[SCAT Airlines]], Gryphon Air Cargo ([[Gruziya]]), ACM AIR ([[Turkiya]]), [[Silk Avia]], Asia Sky Lines ([[Tojikiston]]) aviakompaniyalari uchun texnik xizmat koʻrsatish, toʻliq boʻyash, katta hajmli texnik xizmat koʻrsatish kabi ishlarni amalga oshirdi<ref>{{yangiliklar manbasi |title=Uzbekistan Airways Technics 2022-yil yakunlari |url=https://www.uzairways.com/uz/press-center/news/uzbekistan-airways-technics-2022-yil-yakunlari |accessdate=25-sentabr 2024-yil |publisher=[[Oʻzbekiston havo yoʻllari]] |date=2023-yil 6-yanvar}}</ref>. Xususan, birinchi marta Boeing 737 MAX 8 samolyotini toʻliq boʻyadi. Boʻyash Akzo Nobel tomonidan ishlab chiqarilgan qoplamalar yordamida Intermediate Coat Paint System Base Coat/Clear Coat (baza + lak) yordamida amalga oshirildi<ref>{{yangiliklar manbasi |title=На базу «Uzbekistan Airways Technics» впервые прибыл Boeing 737 MAX 8 |url=https://darakchi.uz/ru/150069 |accessdate=28-sentabr 2024-yil |publisher=Darakchi.uz |date=2022-yil 9-avgust |language=ru}}</ref><ref>{{yangiliklar manbasi |title=OOO «Uzbekistan Airways Technics» впервые принял на покраску воздушное судно Boeing 737-MAX 8 |url=https://yuz.uz/ru/news/ooo-uzbekistan-airways-technics-vperve-prinyal-na-pokrasku-vozdushnoe-sudno-boeing-737-max-8 |accessdate=28-sentabr 2024-yil |publisher=Yangi Oʻzbekiston gazetasi |date=2022-yil 9-avgust |language=ru}}</ref>.
2023-yilda kompaniya [[Germaniya]]ning Condor aviakompaniyasiga tegishli Boeing 757-300 samolyotini kapital taʼmirlash (D-check) tekshiruvi va boʻyash ishlarini amalga oshirdi. Taʼmirlangan va yangi liveryaga boʻyalgan samolyot [[Turkiya]]ning Mavi Gök aviakompaniyasiga topshirildi<ref>{{yangiliklar manbasi |title=Uzbekistan Airways Technics приняла воздушное судно турецкой авиакомпании |url=https://www.kultura.uz/view_2_r_19003.html |accessdate=28-sentabr 2024-yil |publisher=Kultura.uz |date=2023-yil 5-fevral |language=ru}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
{{commonscat-inline}}
* [https://uzairwaystech.com/ Rasmiy veb-sayti]
* [https://kashnich.livejournal.com/10437.html Fotosuratlar]
[[Turkum:Oʻzbekiston havo yoʻllari|Technics]]
[[Turkum:Toshkentdagi kompaniyalar]]
lay8rkx0vox9m862aw0c2sh829hy23k
6197771
6197770
2026-07-07T19:43:04Z
Sleepycatinacap
271380
6197771
wikitext
text/x-wiki
{{Shirkat bilgiqutisi
| nomi = Uzbekistan Airways Technics
| tasvir =
| izoh =
| sobiq_nomi = Fuqaro aviatsiyasining 243-sonli zavodi
| turi = Samolyotlarga texnik xizmat koʻrsatish
| sanoat = Aviatsiya
| shirkat_egasi = [[Oʻzbekiston havo yoʻllari]]
| asos_solingan_sanasi = {{Start date and age|1924|11|12}}
| tugatilgan = <!-- {{End date|YYYY|OO|KK}} -->
| joylashuvi = {{UZB}}, [[Toshkent|Toshkent shahar]], [[Sergeli tumani]] <br />[[Toshkent xalqaro aeroporti]] hududida
| asoschilari =
| rahbariyat =
| mahsulotlari =
| budjet =
| daromad =
| ishchilar_soni =
| mijozlar_soni =
| aʼzolari =
| vebsayti = {{URL|https://uzairwaystech.com/}}
}}
'''Uzbekistan Airways Technics MChJ (UAT)''' – „[[Oʻzbekiston havo yoʻllari]]“ milliy aviakompaniyasining tarkibiy boʻlinmasi. Samolyotlar, dvigatellar va butlovchi qismlarga texnik xizmat koʻrsatish va taʼmirlash sohasida qariyb 100 yillik tajribaga ega kompaniya. UAT majmuasi [[Boeing]] 757, 767, [[Boeing 787 Dreamliner|787]], [[Airbus]] 300, 310, 318, 319, [[Airbus A320|320]], 321 kabi samolyotlarga va ularning butlovchi qismlariga texnik xizmat koʻrsatish va taʼmirlashni amalga oshiradi<ref name="RAI">{{yangiliklar manbasi |title=Uzbekistan Airways Technics performs its first ever Boeing 737 C-check |url=https://www.rusaviainsider.com/uzbekistan-airways-technics-performs-its-first-ever-boeing-737-c-check/ |accessdate=28-sentabr 2024-yil |agency=Russian Aviation INSIDER |date=2020-yil 17-mart}}</ref>. Kompaniyaning taʼmirlash sohasidagi imkoniyati [[Oʻzbekiston]], [[Qozogʻiston]], [[Tojikiston]], [[Yevropa Ittifoqi|Yevropa]] hamda [[Bermud orollari]], [[Rossiya Federatsiyasi]], [[Kuvayt]] aviatsiya boshqarmalari tomonidan tan olingan<ref name="RAI" /><ref name="Kun.uz-Buxoro"/>.
Kompaniya yiliga kamida 10 ta xorijiy aviakompaniya samolyotlariga texnik xizmat koʻrsatadi va taʼmirlaydi<ref name="Tashkent Times">{{yangiliklar manbasi |title=Uzbekistan Airways Technics to provide MRO for Afghan aircrafts |url=https://tashkenttimes.uz/national/2236-uzbekistan-airways-technics-to-provide-mro-for-afghan-aircrafts |accessdate=28-sentabr 2024-yil |publisher=The Tashkent Times |date=2018-yil 9-aprel |language=en |access-date=2024-10-09 |archive-date=2024-10-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241009084605/https://tashkenttimes.uz/national/2236-uzbekistan-airways-technics-to-provide-mro-for-afghan-aircrafts |url-status=dead }}</ref>.
Uzbekistan Airways Technics [[Toshkent xalqaro aeroporti|Islom Karimov nomidagi Toshkent xalqaro aeroporti]] hududida joylashgan. Geografik joylashuvi istalgan toifadagi havo kemalarini qabul qilish, saqlash, texnik xizmat koʻrsatish va taʼmirlash imkonini beradi. UATning angar hududlari Toshkent aeroportining taksi yoʻllari tizimiga ulangan.
Samolyotlar taʼmirlash majmuasi maydoni 17 280 kv metrni tashkil etadi. Majmua bir vaqtning oʻzida 3 ta keng fyuzelajli samolyotlarni qabul qila oladi va ularga barcha turdagi bazaviy texnik xizmatlarni koʻrsata oladi<ref name="uzairways">{{veb manbasi |title=«Uzbekistan Airways Technics» MCHJ |url=https://www.uzairways.com/uz/uzbekistan-airways-technics-mchj |website=uzairways.com |publisher=[[Oʻzbekiston havo yoʻllari]] |accessdate=25-sentabr 2024-yil}}</ref>.
Uzbekistan Airways Technics ICAO, Yevropa aviatsiya xavfsizligi (EASA PART-66 va 145)<ref name="RAI" /> va Yevropa normalari (EN4179) talablariga javob beradi<ref name="uzairways" />.
== Tarixi ==
=== Dastlabki davri ===
Kompaniyaning tashkil topish tarixi 1924-yil 12-noyabrda Dobrolet jamiyati qoshida birinchi samolyot taʼmirlash ustaxonalari ochilgan paytdan boshlanadi. Ustaxonalardagi 15 nafar harbiy aviamexanik bir dvigatelli K-4 va K-5 samolyotlarini, [[Germaniya]]ning Yunkers, Farman samolyotlari, Yunkers va BMW aviamotorlarini taʼmirlash va texnik xizmat koʻrsatish bilan shugʻullangan<ref name="gazeta-2014">{{yangiliklar manbasi |title=Uzbekistan Airways Technics отметит 90-летие |url=https://www.gazeta.uz/ru/2014/11/07/uzairways/ |accessdate=28-sentabr 2024-yil |agency=Afisha Media |publisher=[[Gazeta.uz]] |date=2014-yil 7-noyabr |language=ru}}</ref>.
1937-yil Fuqaro aviatsiyasining 243-sonli samolyot taʼmirlash zavodi ochiladi va unda ANT-9, R-5, P-5, G-1, G-2, K-4, K-5, U-2 kabi samolyotlarni, BMW-123A, L-5 dvigatellari taʼmirlashni amalga oshirgan. Keyingi yillarda TB-3, Li-2 samolyotlari va M-17, M-34, ASh-62IR dvigatellarini ketma-ket taʼmirlash oʻzlashtirilgan.
[[Ulugʻ Vatan urushi]]dan keyin zavod fuqarolik mahsulotlarini ishlab chiqarish uchun yangi uskunalar bilan jihozlandi. Koʻp yillar davomida zavod [[Ilyushin Il - 12|Il-12]], [[Ilyushin Il - 14|Il-14]], Yak-12, Il-18 samolyotlaridan tashqari uzoq masofaga uchadigan Il-62 samolyotlarini, Il-76 transport samolyotlarini, birinchi keng fyuzelajli Il-86 samolyotlari, AI-25 dvigatellari va TA-6, TA-6A, TA-8 yordamchi quvvat bloklarini taʼmirlashga ixtisoslashgan.
=== 1991-yildan boshlab rivojlanishi ===
[[Oʻzbekiston havo yoʻllari]] milliy aviakompaniyasi tomonidan Gʻarbda ishlab chiqarilgan texnikalar – Airbus 310, [[Boeing]] 757/767 va BAe146/AVRO146-RJ xarid qilinishi bilan ularga texnik xizmat koʻrsatishni oʻzlashtirish zarurati tugʻildi va 1997-yilda zavodda Gʻarb texnikalariga texnik xizmat koʻrsatish markazi tashkil etildi<ref>{{veb manbasi |title=FUQARO AVIATSIYASINING “UZBEKISTAN AIRWAYS TECHNICS” AVIAKORXONASI BAZASIDA G‘ARBDA IShLAB ChIQARILGAN SAMOLYoTLARGA TEXNIK XIZMAT KO‘RSATISh MARKAZINI TAShKIL ETISh TO‘G‘RISIDA |url=https://lex.uz/docs/-1590876 |website=lex.uz |publisher=[[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi]] |accessdate=28-sentabr 2024-yil}}</ref>. 1998-yilda Markaziy Osiyoda birinchi C-check Airbus 310 samolyotlaridan birida amalga oshirildi, 1999-yildan boshlab Boeing 767 va BAe146/AVRO146-RJ, 2000-yildan esa Boeing 737 samolyotlarida C-check texnik xizmat koʻrsatib kelinmoqda.
2002-yilda Fuqaro aviatsiyasining 243-sonli zavodi „Uzbekistan Airways Technics“ aviatsiya korxonasi deb nomlandi<ref>{{veb manbasi |title=G‘ARBDA IShLAB ChIQARILGAN SAMOLYOTLARGA TEXNIK XIZMAT KO‘RSATISh MARKAZINI TAShKIL ETISh BO‘YIChA LOYIHANING IKKINChI BOSQIChINI AMALGA OShIRISh ChORA-TADBIRLARI TO‘G‘RISIDA |url=https://lex.uz/docs/-778189 |website=lex.uz |publisher=[[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi]] |accessdate=28-sentabr 2024-yil}}</ref>, 2006-yilda uning tarkibiga sharqda ishlab chiqarilgan samolyotlarga texnik xizmat koʻrsatuvchi Aviatsiya texnika majmuasi davlat unitar korxonasi kiritildi.
2010-yil noyabr oyida Airbus 320 samolyotini qabul qilib olgan Uzbekistan Airways Technics mutaxassislari ushbu turdagi samolyotlarga birinchi marta A-check, 2011-yilda esa C-check texnik xizmat koʻrsatishni amalga oshirdi<ref name="Gazeta.uz-2010">{{yangiliklar manbasi |title=Российские и казахстанские самолеты обслужат в Ташкенте |url=https://www.gazeta.uz/ru/2010/01/15/uat/ |accessdate=28-sentabr 2024-yil |agency=Afisha Media |publisher=[[Gazeta.uz]] |date=2010-yil 15-yanvar |language=ru}}</ref>. 2010-yilda kompaniya mijozlari orasida Qozogʻistonning [[SCAT Airlines|SCAT aviakompaniyasi]] paydo boʻldi<ref name="Gazeta.uz-2010" />.
2016-yilda Uzbekistan Airways Technics bazasida [[Boeing 787 Dreamliner]]ning kompozit qismlarini taʼmirlash markazi foydalanishga topshirildi<ref>{{yangiliklar manbasi |title=Журналисты из СНГ посетили Uzbekistan Airways Technics |url=https://uz.sputniknews.ru/20161202/jurnalisty-iz-sng-na-aviaremontnom-predpriyatii-4286109.html |accessdate=28-sentabr 2024-yil |agency=[[Sputnik]] |publisher=Sputnik Oʻzbekiston |date=2016-yil 2-dekabr |language=ru}}</ref><ref>{{yangiliklar manbasi |title=Фото: Boeing и НАК открыли Центр по ремонту композитных компонентов самолетов |url=https://www.gazeta.uz/ru/2016/01/28/boeing/ |accessdate=28-sentabr 2024-yil |agency=Afisha Media |publisher=[[Gazeta.uz]] |date=2016-yil 28-yanvar |language=ru}}</ref>.
2018-yil Oʻzbekiston Tashqi savdo vaziri Afgʻoniston Transport vaziri Muhammad Hamid Tahmasiy bilan uchrashuvda UAT Afgʻoniston samolyotlari uchun texnik xizmat koʻrsatish va taʼmirlash ishlarini amalga oshirishi maʼlum boʻldi<ref name="Tashkent Times" />. Oʻtgan davr mobaynida afgʻon samolyotlariga xizmat koʻrsatgani haqida maʼlumot mavjud emas.
2023-yil fevral oyida UAT hududidagi 39 gektar maydonda erkin bojxona zonasi tashkil qilindi. EBZda ehtiyot qismlarni saqlashga moʻljallangan 2 ta omborxona mavjud<ref>{{yangiliklar manbasi |last1=Kim |first1=Yelena |title=В UzAirways Technics открыли свободную таможенную зону |url=https://uz.kursiv.media/2023-02-23/v-uzairways-technics-otkryli-svobodnuyu-tamozhennuyu-zonu/ |accessdate=28-sentabr 2024-yil |agency=Kursiv Media |publisher=Kursiv.uz |date=2023-yil 23-fevral}}</ref>. 2021-yil 30-apreldagi PQ-5100-sonli Prezident qarori<ref>{{veb manbasi |title=Fuqaro aviatsiyasi korxonalarini transformatsiya qilish va qo‘llab-quvvatlash chora-tadbirlari to‘g‘risida |url=https://lex.uz/docs/-5400427 |website=lex.uz |publisher=[[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi]] |accessdate=28-sentabr 2024-yil}}</ref> hamda 2021-yil 21-oktyabrdagi VMQ-652-sonli Vazirlar Mahkamasi qarori<ref>{{veb manbasi |title=“Uzbekistan Airways Technics” MChJ erkin bojxona zonasi hududiga tovarlarni olib kirish, olib chiqish, havo kemalarini ta’mirlashda foydalanish, ularni tegishli rejimlarga rasmiylashtirish, shuningdek, ushbu tovarlar va xizmatlar uchun valyuta operatsiyalarini amalga oshirish tartibi to‘g‘risidagi nizomni tasdiqlash haqida |url=https://lex.uz/docs/-5688099 |website=lex.uz |publisher=[[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi]] |accessdate=28-sentabr 2024-yil}}</ref> bilan erkin bojxona zonasi tashkil etishning huquqiy asoslari yaratildi. EBZ tashkil qilingandan keyin texnik xizmat koʻrsatishga kelgan ilk samolyot [[SCAT Airlines]]ning Boeing 737-300 samolyoti boʻldi<ref>{{yangiliklar manbasi |title=На территории Uzbekistan Airways Technics создана свободная таможенная зона |url=https://dunyo.news/ru/news/darakchi-na-territorii-uzbekistan-airways-technics-sozdana-svobodnaya-tamozhennaya-zona-63f83820a780b |accessdate=28-sentabr 2024-yil |publisher=Dunyo News |date=2023-yil 24-fevral |language=ru}}</ref>.
== Faoliyati ==
Uzbekistan Airways Technics xizmat koʻrsatish quvvatlariga quyidagilar kiradi:
# Samolyotlarni taʼmirlash majmuasi.
# Samolyotlarni boʻyash uchun angar.
# Gʻarbda ishlab chiqarilgan butlovchi qismlarga texnik xizmat koʻrsatish va taʼmirlash ustaxonasi.
# Yumshoq uskunalar ishlab chiqarish sexi.
# Asosiy metrologik xizmat va kimyoviy analitik laboratoriya.
# Samolyot korpusi va samolyot kompozit qismlarini taʼmirlash ustaxonasi.
# Oʻqitilgan va sertifikatlangan xodimlar samolyot komponentlarini buzilmaydigan sinov (NDT) usullaridan foydalangan holda tekshirishni amalga oshiradi.
# Samolyotning tashqi va ichki qismini yuvish joyi.
2014-yil holatiga koʻra, aviakorxona tarixi davomida 80 mingdan ortiq samolyotlarni kapital taʼmirdan chiqargan<ref name="gazeta-2014" /><ref>{{yangiliklar manbasi |title=Uzbekistan Airways Technics aviakorxonasi tashkil topganiga 90 yil to‘ladi |url=https://daryo.uz/2014/11/09/uzbekistan-airways-technics-aviakorxonasi-tashkil-topganiga-90-yil-toladi |accessdate=28-sentabr 2024-yil |agency=Simple Networking Solutions |publisher=[[Daryo.uz]] |date=2014-yil 9-noyabr}}</ref>.
2017-yilda Uzbekistan Airways Technics [[Tojikiston]]ning [[Tajik Air]] aviakompaniyasiga tegishli Boeing 757-200 hamda 767-300 samolyotlarini taʼmirdan chiqardi. 767-300 ning dvigateli, gʻildiragi hamda avtopilot tizimidagi kamchiliklar bartaraf etildi<ref>{{yangiliklar manbasi |title=Uzbekistan Airways Technics тожик учоқларини таъмир қила бошлади |url=https://www.ozodlik.org/a/28465439.html |accessdate=28-sentabr 2024-yil |publisher=[[Ozodlik radiosi]] |date=2017-yil 3-may}}</ref>.
[[COVID-19 pandemiyasi]] davrida 2020-yil UAT oʻzining bosh kompaniyasi – [[Oʻzbekiston havo yoʻllari]]ga tegishli ikkita Boeing-767-300-ER yoʻlovchi samolyotini Boeing-767-300-PTC yuk samolyotiga aylantirdi. Qayta jihozlangan yuk samolyoti 180 kub metr yuk koʻtarish imkoniyatiga ega boʻldi<ref>{{yangiliklar manbasi |title=Uzbekistan Airways Boeing-767 yo‘lovchi samolyotlarini yuk tashuvchiga aylantirmoqda |url=https://www.gazeta.uz/oz/2020/04/21/passenger-to-cargo/ |accessdate=28-sentabr 2024-yil |agency=Afisha Media |publisher=[[Gazeta.uz]] |date=2020-yil 21-aprel}}</ref> <ref>{{yangiliklar manbasi |title=Uzbekistan Airways переоборудует пассажирские самолеты в грузовые |url=https://kun.uz/ru/news/2020/04/21/uzbekistan-airways-pereoboruduyet-passajirskiye-samolety-v-gruzovyye |accessdate=28-sentabr 2024-yil |agency=Web Expert |publisher=[[Kun.uz]] |date=2020-yil 21-aprel |language=ru}}</ref>.
2021-yil 29-oktyabrda UAT xodimlari [[Buxoro xalqaro aeroporti]]da Rossiyaning [[Smartavia]] aviakompaniyasiga tegishli Airbus 320NEO samolyotining CFMI Leap-1A dvigatelidagi parrak qurilmasining 4-kurakchasini almashtirdi<ref name="Kun.uz-Buxoro">{{yangiliklar manbasi |title=Rossiyaning nosozlikka uchragan samolyoti Buxoro xalqaro aeroportida ta'mirlandi |url=https://kun.uz/73040186 |accessdate=28-sentabr 2024-yil |agency=Web Expert |publisher=[[Kun.uz]] |date=2021-yil 1-noyabr}}</ref>.
2022-yilda UAT Aviastar-TU ([[Rossiya]]), [[Aero Nomad Airlines]] ([[Qirgʻiziston]]), [[SCAT Airlines]], Gryphon Air Cargo ([[Gruziya]]), ACM AIR ([[Turkiya]]), [[Silk Avia]], Asia Sky Lines ([[Tojikiston]]) aviakompaniyalari uchun texnik xizmat koʻrsatish, toʻliq boʻyash, katta hajmli texnik xizmat koʻrsatish kabi ishlarni amalga oshirdi<ref>{{yangiliklar manbasi |title=Uzbekistan Airways Technics 2022-yil yakunlari |url=https://www.uzairways.com/uz/press-center/news/uzbekistan-airways-technics-2022-yil-yakunlari |accessdate=25-sentabr 2024-yil |publisher=[[Oʻzbekiston havo yoʻllari]] |date=2023-yil 6-yanvar}}</ref>. Xususan, birinchi marta Boeing 737 MAX 8 samolyotini toʻliq boʻyadi. Boʻyash Akzo Nobel tomonidan ishlab chiqarilgan qoplamalar yordamida Intermediate Coat Paint System Base Coat/Clear Coat (baza + lak) yordamida amalga oshirildi<ref>{{yangiliklar manbasi |title=На базу «Uzbekistan Airways Technics» впервые прибыл Boeing 737 MAX 8 |url=https://darakchi.uz/ru/150069 |accessdate=28-sentabr 2024-yil |publisher=Darakchi.uz |date=2022-yil 9-avgust |language=ru}}</ref><ref>{{yangiliklar manbasi |title=OOO «Uzbekistan Airways Technics» впервые принял на покраску воздушное судно Boeing 737-MAX 8 |url=https://yuz.uz/ru/news/ooo-uzbekistan-airways-technics-vperve-prinyal-na-pokrasku-vozdushnoe-sudno-boeing-737-max-8 |accessdate=28-sentabr 2024-yil |publisher=Yangi Oʻzbekiston gazetasi |date=2022-yil 9-avgust |language=ru}}</ref>.
2023-yilda kompaniya [[Germaniya]]ning Condor aviakompaniyasiga tegishli Boeing 757-300 samolyotini kapital taʼmirlash (D-check) tekshiruvi va boʻyash ishlarini amalga oshirdi. Taʼmirlangan va yangi liveryaga boʻyalgan samolyot [[Turkiya]]ning Mavi Gök aviakompaniyasiga topshirildi<ref>{{yangiliklar manbasi |title=Uzbekistan Airways Technics приняла воздушное судно турецкой авиакомпании |url=https://www.kultura.uz/view_2_r_19003.html |accessdate=28-sentabr 2024-yil |publisher=Kultura.uz |date=2023-yil 5-fevral |language=ru}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
{{commonscat-inline}}
* [https://uzairwaystech.com/ Rasmiy veb-sayti]
* [https://kashnich.livejournal.com/10437.html Fotosuratlar]
[[Turkum:Oʻzbekiston havo yoʻllari|Technics]]
[[Turkum:Toshkentdagi kompaniyalar]]
aicrnir1026s9qnomdok04sahn34x5p
Bandaranaike xalqaro aeroporti
0
1226698
6197805
5911995
2026-07-07T23:21:43Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197805
wikitext
text/x-wiki
{{Aeroport bilgiqutisi
| nativename =
| nativename-a = {{lang|si|බණ්ඩාරනායක ජාත්යන්තර ගුවන්තොටුපළ}}<br />{{lang|ta|பண்டாரநாயக்க சர்வதேச விமான நிலையம்}}
| image2-width = 250
| location = [[Katunayake]], Shri Lanka
| opened = 1967-yil
| hub = <div>
* Cinnamon Air
* Fits Air
* [[SriLankan Airlines]]
</div>
| elevation-m = 8
| metric-elev =
| coordinates = {{coord|07|10|52|N|79|53|01|E|region:LK|display=inline,title}}
|latd=07|latm=10|lats=52|longd=79|longm=53|longs=01|longEW=E|latNS=N
| pushpin_label = '''CMB'''/VCBI
| r1-length-f = 10,990
| r1-surface = [[Asfalt-beton|Asfalt]]
| metric-rwy =
| name = Kolombo–Bandaranaike xalqaro aeroporti
| image =
| image-width = 250
| image_alt = Logo of the Bandaranaike International Airport
| image2 = 22 boeing 772 app cmb.jpg
| IATA = CMB
| ICAO = VCBI
| WMO = 43450
| type = Fuqarolik / harbiy
| owner = [[Shri Lanka]] hukumati
| operator =Airport and Aviation Services Limited<ref name="stats">{{Cite web|url=https://www.airport.lk/aasl/index.php|archive-url=https://web.archive.org/web/20151126025441/http://www.airport.lk/aasl/index.php|url-status=dead|archive-date=26 November 2015|title=Airport & Aviation Services (Sri Lanka) Limited|website=www.airport.lk|access-date=23 April 2019}}</ref>
| city-served = [[Kolombo]]
| timezone = Shri Lanka standard vaqti
| utc = [[UTC+05:30]]
| elevation-f = 26
| website = {{URL|https://www.airport.lk/main|Official website}}
| pushpin_map = Shri Lanka
| pushpin_map_caption = Aeroportning Shri Lanka xaritasidagi joylashuvi
| r1-number = 04/22
| r1-length-m = 3,350
| r2-number = 04L/22R (rejalashtirilgan)
| r2-length-f = 13,123
| r2-length-m = 4,000
| r2-surface = [[Asfalt-beton|Asfalt]]
| r3-number = 04R/22L (rejalashtirilgan)
| r3-length-f = 13,123
| r3-length-m = 4,000
| r3-surface = [[Asfalt-beton|Asfalt]]
| stat-year = 2023
| stat1-header = Yoʻlovchilar oqimi
| stat1-data = {{increase}} 7,474,582
| stat2-header = Yuk tashishlar miqdori (MT)
| stat2-data = {{nowrap|{{increase}} 166,969.46}}
| stat3-header = Parvozlar soni
| stat3-data = {{increase}} 46,304
| footnotes = Manba: Shri Lanka Fuqarolik aviatsiyasi boshqarmasi<ref name="CAA-2015_Report">{{Cite web|url=https://www.caa.lk/|title=Welcome to Civil Aviation Authority|website=www.caa.lk|access-date=28 April 2021}}</ref>
}}
'''Bandaranaike xalqaro aeroporti (BIA)''' ([[Singal tili|singalcha]]: බණ්ඩාරනායක ජාත්යන්තර ගුවන්තොටුපළ, <small>romanizatsiyasi</small>: ''Bandāranāyaka Jātyantara Guvantoṭupaḷa''; [[Tamil tili|tamilcha]]: பண்டாரநாயக்க சர்வதேச விமான நிலையம், romanizatsiyasi: Paṇṭāranāyakka Carvatēca Vimāṉa Nilaiyam) ('''Kolombo xalqaro aeroporti''', '''Kolombo—Bandaranaike xalqaro aeroporti''' nomlari bilan tanilgan, mahalliy '''Katunayake xalqaro aeroporti''' deb nomlanadi) {{Airport codes|CMB|VCBI}} – [[Shri Lanka]]ning asosiy xalqaro aeroporti. Mamlakatning sobiq bosh vaziri S. W. R. D. Bandaranaike (1899–1959) sharafiga nomlangan boʻlib, Shri Lanka poytaxti va iqtisodiy markazi [[Kolombo]]dan {{convert|32.5|km|mi|frac=4|abbr=off}} shimoldagi Negomboda joylashgan.
Airport and Aviation Services Ltd (Shri Lanka) tomonidan boshqariladi. Mamlakatning flagman aviakompaniyasi [[SriLankan Airlines]], xususiy lou-koster Fitsair hamda mahalliy aviatashuvchi Cinnamon Air aviakompaniyalari uchun markaz vazifasini bajaradi.
Kolombo shahriga xizmat koʻrsatadigan boshqa aeroport Ratmalana xalqaro aeroporti hisoblanadi.
[[File:Colombo Airport view.JPG|alt=|thumb|[[SriLankan Airlines]] CMBdagi oʻzining asosiy bazasida.]]
[[File:Colombo_Airport_view2.JPG|alt=Colombo Airport view2|thumb|Terminalning ichki koʻrinishi]]
[[File:Katunayake,_Sri_Lanka_-_panoramio.jpg|alt=Katunayake, Sri Lanka – panoramio|thumb|Uchib kelish / uchub ketish hududi]]
[[File:Bandaranaike International Airport.JPG|thumb|Apron koʻrinishi]]
[[File:LK-BIA-vorfeld-02.jpg|thumb|Apronning ichkaridan koʻrinishi]]
== Tarixi ==
Aeroport [[Ikkinchi jahon urushi]] davrida, 1944-yil '''RAF Negombo''' nomi bilan Britaniya Qirollik harbiy-havo kuchlari (RAF, {{lang-en|Royal Air Force}}) uchun aerodrom sifatida oʻz faoliyatini boshlagan. Turli yillar Negombo harbiylarning 45-eskandroni (1946–49){{sfn|Jefford|1988|p=40}}, 232-eskandroni (1945){{sfn|Jefford|1988|p=75}}, 249-eskadroni (1950){{sfn|Jefford|1988|p=78}} hamda 1303-reysi (1945—46-yillar){{sfn|Lake|1999|p=84}} uchun baza vazifasini bajaradi. 1957-yil Bosh vazir S. W. R. D. Bandaranaike Britaniyaning barcha harbiy aerodromlarini Seylondan (Shri Lanka) chiqarib yuboradi hamda aerodrom Selyon Qirollik harbiy-havo kuchlari (RCAF) ixtiyoriga oʻtadi va Katunayake deb nomlanadi. Aeroportning bir qismidan haliyam harbiylar foydalanadi. 1964-yil Aloqa vaziri Anil Moonesinghe Kanadaning yordami bilan Ratmalanani almashtiradigan yangi xalqaro aeroport binosi qurilishini boshlaydi. Aeroport 1967-yilda qurib bitkaziladi va milliy flagman aviakompaniya Air Ceylon British Overseas Airways Corporation (BOAC) dan lizingga olingan Hawker Siddeley Trident va Vickers VC-10 samolyotlarida xalqaro parvozlarni amalga oshira boshlaydi. 1970-yil sobiq Bosh vazir SWRD Bandaranaike sharafiga nomlanadi. 1977-yil Katunayake xalqaro aeroporti deb qayta nomlanadi, lekin 1995-yil Bandaranaike nomi qayta tiklanadi<ref>{{cite web|url=https://www.airport.lk/aasl/company_overview/aviation_history.php|title=Sri Lankan Aviation history|publisher=airport.lk|access-date=31 January 2019}}</ref>.
1971-yil 7-noyabrda birinchi [[Boeing 747]] samolyoti aeroportga qoʻnadi. Condor aviakompaniyasi tomonidan boshqarilgan Boeing 747-200B samolyoti [[Frankfurtmayn|Frankurtdan]] nemis sayyohlarini olib keladi. 1990-yillarning boshida aeroportning uchish-qoʻnish yoʻlagi (04/22) shimolga koʻchiriladi va eski uchish-qoʻnish yoʻlagi samolyotlar uchishi va qoʻnishi uchun taksi yoʻlagiga aylantiriladi. Yaqinda aeroportda 1-bosqich, II faza kengaytirish loyihasi doirasida aeroportni kengaytirish ishlari amalga oshirildi. Sakkizta teletrapli pier 2005-yil noyabr oyida ochilgan. Ikkinchi bosqichni kengaytirish loyihasining II fazasi doirasida qoʻshimcha sakkiz darvozaga ega yangi terminal qurish taklif qilinmoqda. Yangi II bosqich II faza kengaytirish loyihasining qurilishi 2017-yil aprel oyida boshlanishi va 2020-yilda yakunlanishi kutilmoqda{{Citation needed}}.
2007-yil 7-mayda Shri Lanka hukumati harbiy aviatsiya operatsiyalarini aeroportga tutashgan maydondan SLAF Hingurakgodaga koʻchirdi va shu bilan fuqarolik operatsiyalarini kengaytirishga yoʻl ochdi. Aeroportni rivojlantirish dasturi doirasida 2010-yil iyun oyida aeroport va Kolombo kotibiyat stansiyasi oʻrtasida yoʻlovchi poyezd qatnovi yoʻlga qoʻyildi<ref name="airporttechnology">{{cite news|url=http://www.airport-technology.com/projects/bandaranaikeinternat/|title=Bandaranaike International Airport, Katunayake, Sri Lanka|newspaper=Airport Technology |publisher=airport-Technology|access-date= 4 February 2011}}</ref>. Aeroportdan [[Emirates]] aviakompaniyasining [[Airbus A380]] samolyotlari uchun muqobil favqulodda aeroport sifatida foydalaniladi<ref name="airporttechnology" /><ref name="Shirajiv Airbus">{{cite news|last=Sirimane|first=Shirajiv|title=Airbus A380 to touch down at BIA|url=https://archives.sundayobserver.lk/2010/02/14/new05.asp|access-date=10 January 2012|newspaper=Sunday Observer|date=14 February 2010|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100216090713/http://www.sundayobserver.lk/2010/02/14/new05.asp|archive-date=16 February 2010}}</ref>. 2012-yil 9-yanvarda [[Emirates]] tomonidan boshqariladigan [[Airbus A380|Airbus A380-800]] Bandaranaike xalqaro aeroportiga qoʻndi. Bu birinchi marta Airbus A380 samolyoti Shri Lanka aeroportiga qoʻnishi edi<ref name="first time">{{cite web|last=Sandaruwan|first=Miyuru|title=Airbus A380 Touches Down in Sri Lanka for the first time|url=http://airlineindustry.co/airbus-a380-touches-down-in-sri-lanka-for-the-first-time/|publisher=Airline Industry Review|access-date=10 January 2012|arxivsana=2016-01-13|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160113052223/http://airlineindustry.co/airbus-a380-touches-down-in-sri-lanka-for-the-first-time/}}</ref>.
[[SriLankan Airlines]] aeroportda faoliyat yurituvchi eng yirik aviakompaniya boʻlib, uning parkida 27 ta Airbus samolyoti mavjud<ref>{{cite web|url=https://www.emirates.com/media-centre/to-go-out-at-4-pm-with-photos-lk--uae-emirates-one-off-a380-lands-in-colombo#|title=Emirates One-Off A380 Lands in Colombo|publisher=Emirates}}</ref>.
== Infratuzilmasi ==
=== Terminallari ===
Shri Lankaning Katunayake shahridagi Bandaranaike xalqaro aeroporti (aeroport kodi CMB<ref>{{Cite web|date=|title=All About Colombo (Sri Lanka) Airport|url=https://www.byevisa.com/colombo-sri-lanka-airport/#What_Is_the_Sri_Lanka_Airport_Code|url-status=live|access-date=22 February 2016|website=Byevisa.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20201028052238/https://www.byevisa.com/colombo-sri-lanka-airport/ |archive-date=28 October 2020 }}</ref>) mamlakat poytaxti Kolombodan 32,5 kilometr shimolda joylashgan. Hozirda 37 aviakompaniya aeroportning yillik 10,79 million yoʻlovchisiga xizmat koʻrsatmoqda<ref>{{cite web|url=https://www.caa.lk/index.php?option=com_caasl&view=passenger&Itemid=862|title=CMB Airport Passenger handling data|publisher=Civil Aviation Authority of Sri Lanka|access-date=31 January 2019|arxivsana=2020-05-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200528120305/https://www.caa.lk/index.php?option=com_caasl&view=passenger&Itemid=862}}</ref>. Aeroportda uchta yoʻlovchi terminali mavjud. 1-terminal 1967-yilda qurilgan hozirgi xalqaro terminal. 2-terminal 2025-yilda qurib bitkazilishi kutilayotgan yangi xalqaro terminal. 3-terminal 2012-yil noyabr oyida ochilgan yangi mahalliy terminal.
* '''1-terminal''' 1967-yilda ochilgan va aeroportdagi eng eski va eng katta terminal hisoblanadi. Uning 12 ta darvozasi bor. Ketish va kelish joylari gorizontal ravishda ajratilgan. 2025-yilda 2-terminal ochilgunga qadar barcha xalqaro reyslar ushbu terminaldan foydalanmoqda. Terminal barcha darvozalar joylashgan bitta konkursga bevosita ulangan asosiy terminal binosidan iborat. Xavfsizlikdan oʻtib, yoʻlovchilar uzun, qoʻl shaklidagi 6—14-darvozalardan oʻtishadi. Ushbu koridorning yuqori qavatida ikkita dam olish xonasi mavjud. Terminalning asosiy qismida SriLankan Airlines kompaniyasining „Serendib Lounge“ va Palm Spirit kutish zali joylashgan. Bu hududda boj olinmaydigan doʻkonlar, choyxona, kafeteriya, chekish zali, dam olish xonalari va dushlar mavjud.
* '''2-terminal''' 2017-yilning aprel oyida qurilishi boshlandi va 2025-yilda ochilishi rejalashtirilgan. Unda 8 ta darvoza va 14 ta yoʻlovchiga chiqish koʻprigi boʻlishi, uchib kelish va uchib ketish joylari vertikal ravishda ajratilishi rejalashtirilgan. [[Airbus A380]] uchun ikkita yoʻlovchi koʻprigidan iborat qoʻshimcha darvoza loyihalashtirilgan.
* '''3-terminal''' 2012-yil noyabr oyida ochilgan va barcha mahalliy reyslarga xizmat koʻrsatadi. Uning uchib kelish va uchib ketish joylari gorizontal ravishda ajratilgan<ref>{{cite web|url=https://www.skyscanner.co.in/airports/cmb/colombo-bandaranayake-airport.html|title=CMB Airport Terminal 3 opening 2012|publisher=Skyscanner India|access-date=31 January 2019}}</ref>.
* '''Yuk terminali''' 2009-yil oktyabr oyida ochilgan va barcha yuk reyslarini amalga oshiradi. Uning uchib kelish va uchib ketish joylari gorizontal ravishda ajratilgan.
=== Apronlari ===
* Alfa aproni: Bu aeroportdagi eng qadimgi [[apron]]. Unda toʻqqizta toʻxtash joyi, shu jumladan beshta masofaviy toʻxtash joyi va toʻrtta teletrap bilan jihozlangan toʻxtash joyi mavjud. Bir vaqtning oʻzida toʻrtta [[Boeing 747]] va beshta Airbus A330-200 samolyotlarini boshqara oladi.
* Bravo aproni: sakkizta toʻxtash joyiga ega, shu jumladan toʻrtta masofaviy toʻxtash joyi va toʻrtta teletrap bilan jihozlangan toʻxtash joyi. Bir vaqtning oʻzida sakkizta keng fyuzelyajli samolyotni boshqara oladi. Toʻrtta masofaviy toʻxtash joyi II bosqich rivojlantirish loyihasi boʻyicha toʻrtta Airbus A380 uchish imkoniyatiga ega boʻlgan teletrapga aylantiriladi.
* Charli aproni: sakkizta toʻxtash joyi bor, ularning barchasi masofaviydir. Bir vaqtning oʻzida sakkizta keng fyuzelyajli samolyotni boshqara oladi. Masofaviy toʻxtash joylari II bosqichni rivojlantirish loyihasi doirasida sakkizta Airbus A380 uchish imkoniyatiga ega boʻlgan teletrapga aylantiriladi. Bu hozirda Airbus A380-800 ni boshqarishga qodir yagona apron. [[Emirates]] [[Airbus A380]] samolyotlari uchun uch marta foydalanilgan.
* Delta aproni: [[tor korpusli samolyot]]larni boshqarishga qodir boʻlgan toʻrtta toʻxtash joyiga ega.
* Exo aproni: Aeroportning eng yangi aproni, unda 17 ta toʻxtash joyi mavjud. 2021-yil 25-noyabrda ochilgan<ref>{{Cite web |date=2021-11-25 |title=Latest News |url=https://www.airport.lk/aasl/news/full_news?news_id=146&news_title=Opening%20of%20the%20New%20Apron%20Area%20Development%20Project%20at%20Bandaranaike%20International%20Airport%20(BIA). |access-date=2023-06-21 |website=Airport and Aviation Services (Sri Lanka)(Private)Limited}}</ref>.
=== Uchish-qoʻnish yoʻlagi ===
Bandaranaike xalqaro aeroportida asfalt qoplamali bitta uchish-qoʻnish yoʻlagi (04/22) mavjud. Uchish va qoʻnish masofalari mos ravishda 3441 m va 3350 m<ref>{{cite web|url=http://www.gcmap.com/airport/CMB|title=CMB - Colombo [Bandaranaike Intl], 1, LK - Airport - Great Circle Mapper|website=www.gcmap.com|access-date=2017-03-13}}</ref>. Bundan tashqari, BIA kengaytirish loyihasining II bosqichida A380 ni sigʻdira oladigan ikkinchi uchish-qoʻnish yoʻlagi va ikkinchi uchish-qoʻnish yoʻlagiga boshqa taksi yoʻli qurilishi koʻzda tutilgan.
{| class="wikitable"
!Uchish-qoʻnish yoʻlagi
!Uzunligi
!Qoplama materiali
!Eslatma
|-
|04/22
|{{convert|3350|m|ft}}
|Asfalt
|Hozir foydalanilayotgan yoʻlak
|-
|04L/22R (rejalashtirilgan)
|{{convert|4000|m|ft}}
|Asfalt
|II faza doirasida rejalashtirilgan
|-
|04R/22L (rejalashtirilgan)
|{{convert|4000|m|ft}}
|Asfalt
|II faza doirasida rejalashtirilgan
|}
Boeing 777, A350-1000 va 747 kabi samolyotlar hozirda uchish-qoʻnish yoʻlagi qabul qila oladigan oladigan eng katta samolyotlardir. Hatto kattaroq samolyotlar aeroportga qoʻngan, ammo toʻxtash uchun haddan tashqari tormozdan foydalanishga majbur boʻlgan holatlar mavjud. Buning natijasida samolyot tormozlari nihoyatda qizib ketgan.
=== Kutish zallari ===
Bandaranaike xalqaro aeroportida oltita kutish zali mavjud. Ulardan toʻrttasi – Executive Lounge, Silk Route Arrival and Departure Lounges, Gold Route Arrival and Departure Lounges. CMB orqali tranzit qilayotgan yoʻlovchilar 3—6 soat uchun kishi boshiga taxminan 21 AQSh dollari toʻlashlari mumkin. Bundan tashqari, ikkita „Privilege Lounge“ – Lotus Lounge va Araliya Lounge mavjud. Sri Lankan Airlines biznes-klassda sayohat qilayotgan yoʻlovchilar bepul foydalanishlari mumkin boʻlgan oʻz Serendib Lounge zaliga ega. Dam olish xonalari bepul ovqat va ichimliklar bilan taʼminlaydi.
=== Avtoturargohi ===
Aeroportda uchta ochiq avtoturargoh mavjud. Masofaviy avtoturargoh terminaldan taxminan 300 m masofada joylashgan boʻlib, u mashinalar, furgonlar, qoʻshaloq kabinalar va jiplarni sigʻdira oladi.
Aeroportni kengaytirish loyihasining II bosqichi ortib borayotgan yoʻlovchilar oqimini taʼminlash uchun besh qavatli avtoturargohni qurishga qaratilgan.
=== Mavjud chastotalar ===
Aeroportda uchuvchilar Havo harakatini boshqarish (ATC) bilan bogʻlanish uchun foydalanishi mumkin boʻlgan toʻrtta chastota mavjud. Birinchisi, 132.4 MHz dagi Bandaranaike xalqaro aeroportiga yaqinlashish, ikkinchisi esa 118,7 MHz chastotadagi Bandaranaike xalqaro aeroporti minorasi. Yer usti aloqasi 121,9 MHz, ATIS (Avtomatik terminal maʼlumot xizmati) esa 127,2 MHz.
== Kengaytirish loyihalari ==
Aeroportda uchish-qoʻnish yoʻlagi yangilandi va shu munosabat bilan [[Emirates]] [[Dubay]]dan EK654-reysi uchun bir marta A380 dan foydalandi, odatda bu reysda Boeing 777 samolyoti uchadi.
Kelajakdagi kengayitirish loyihasiga [[Airbus A380]] ni qabul qilish uchun ikkinchi uchish-qoʻnish yoʻlagi, yana sakkizta yoʻlovchi darvozasi, mahalliy [[Aerovokzal|terminal]], besh qavatli avtoturargoh va aeroportga qoʻshni besh yulduzli mehmonxona kiradi. Aeroportga yaqinlashish uchun yangi kanallar qurilishi 2017-yilning aprel oyida boshlangan.
Taklif qiligan yangi majmuada uchib kelish va uchib ketishlarni vertikal ravishda ajratib turuvchi yangi ikki darajali yoʻlovchi terminali binosi, sakkizta bortga chiqish darvozasi boʻlgan yangi pier va yangi Airbus A380 uchun ikkita yoʻlovchi oʻtqazish koʻprigidan iborat maxsus darvozasi boʻlgan oʻn toʻrtta teletrap kiradi. Shuningdek, havo harakatini osonlashtirish uchun masofaviy apron va qoʻshimcha toʻqqizta toʻxtash joyi boʻladi. Shri Lankaga koʻproq biznes tashrif buyuruvchilarni jalb qilish uchun Katunayake BOI zonasida bojsiz kiyim-kechak savdo markazi boʻladi. Savdo markazi uchib kelish terminaliga ulashgan boʻlishi va teletrap bilan bogʻlanishi kerak.
Ikkinchi bosqichda {{convert|600|ha|abbr=on}} umumiy foydalanishdagi yer uchastkasi oʻzlashtiriladi, yangi avlod samolyotlarini sigʻdira oladigan uchish-qoʻnish yoʻlagi, samolyotlarni taʼmirlash va texnik xizmat koʻrsatish uchib kelish va uchib ketish terminali, savdo majmuasi, aeroportga temir yoʻl orqali ulangan yuk kompleksi va koʻp qavatli avtoturargoh barpo etiladi. Kengaytirish loyihasining II bosqichi, 2-fazasi doirasida ikkinchi yoʻlovchi terminali va ikkinchi terminal uchun zarur boʻlgan kommunal qurilma oʻrnatiladi. Terminal, samolyotlar toʻxtash joyi aproni, kommunal xizmatlar ham kengaytiriladi. Yangi majmua tayyor boʻlgach, mavjud aeroport terminali mahalliy va mintaqaviy terminalga aylantiriladi. Koʻpgina zamonaviy aeroportlarda boʻlganidek, uchib kelish va uchib ketish jismoniy jihatdan ajratilgan ikki pogʻonali yoʻlovchi terminali ham quriladi. Kolombo – Katunayake avtomagistraliga tezkor chiqish terminaldan toʻgʻridan-toʻgʻri taʼminlanadi.
B paketi – „Masofaviy apron va taksi yoʻllari“ qurilish ishlari 2017-yil aprel oyida boshlangan.
=== Loyihaning bosqichlari va qurilishi ===
Kengaytirish loyihasining ikkinchi bosqichi Yaponiya koʻmagida amalga oshirilmoqda va 2025-yilgacha yakunlanishi kutilmoqda.
* 2007-yil noyabridan 2014-yil avgustigacha – II fazaning rivojlanish bosqichi.
* 2014-yil iyul oyida taqdim etilgan yangi dizayn quyoshdan yanada ekologik toza konsepsiyalardan foydalangan holda yashil terminalni taqdim etdi.
* 2014-yil 7-sentyabrda Yaponiya bosh vaziri Yaponiya hukumati tomonidan moliyalashtirilayotgan aeroportga yetib kelganida BIAni rivojlantirish loyihasi ikkinchi bosqichining 2-fazasiga start berdi.
* 2017—2025-yillarda yangi terminal qurilishi 2017-yil aprel oyida boshlangan va 2025-yilda yakunlanadi<ref>{{cite news|last1=Kumarasinghe|first1=Uditha|title=RESURFACING OF RUNWAY AT BIA: AIRLINES GIVEN FOUR OPTIONS|url=http://archives1.sundayobserver.lk/2017/01/08/news/resurfacing-runway-bia-airlines-given-four-options|access-date=17 July 2017|publisher=Sunday Observer}}</ref>.
* II faza qurilishi 2020-yil 18-noyabrda qayta ishga tushirildi<ref>{{cite news|title=Phase two of Katunayake Airport Expansion Project to commence soon|url=http://archives1.sundayobserver.lk/2017/01/08/news/resurfacing-runway-bia-airlines-given-four-options|access-date=16 November 2020|publisher=Ceylon Today}}</ref>.
* 2020-yilda boshlangan Katunayake aeroportining ikkinchi terminali qurilishi 2022-yilda toʻxtatildi. Buning asosiy sababi 2022-yil martiga borib mamlakatdagi iqtisodiy tanazzul boʻldi.
=== II bosqichning qisqacha mazmuni ===
Katunayake aeroportidagi kengaytirish loyihasining ikkinchi bosqichi Yaponiya koʻmagida amalga oshirilmoqda va dastlab 2025-yilgacha yakunlanishi rejalashtirilgan edi. Biroq, joriy kechikishlar tufayli muddatlarni uzaytirish imkoniyati mavjud, bu esa 2026-yil oxirigacha yoki 2027-yilgacha yakunlanishi mumkin. Quyida II bosqichning qisqacha tavsifi keltirilgan:
{| class="wikitable"
|+ Loyihaning fazalari va qurilishi
|-
! Loyihaning fazalari va qurilishi !! Xronologiyasi !! Eslatmalar
|-
| II fazaning rivojlanish bosqichi || 2007-yil noyabrdan 2014-yil avgustgacha || Yakunlangan
|-
| Yashil terminal uchun yangi dizaynni taqdim etish || 2014-yil iyul || Yakunlangan
|-
| Yaponiya Bosh vaziri tomonidan BIA rivojlantirish loyihasining 2-bosqichini ishga tushirish || 2014-yil 7-sentyabr || Yakunlangan
|-
| Yangi terminal qurilishining boshlanishi || 2017-yil aprel || Davom etmoqda
|-
| II faza qurilishi qaytadan ishga tushirildi || 2020-yil 18-noyabr || -
|-
| Ikkinchi terminal qurilishi toʻxtatiladi || 2022-yil || -
|-
| Yaponiya yordami bilan II fazani kengaytirish kutilmoqda || 2025 (ehtimoliy kechikish 2026-yil oxiri va 2027-yilning boshi)
| -
|}
== Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar ==
=== Yoʻlovchi tashish ===
{{Aeroport-yoʻnalishlar|3rdcoltitle = Refs | 3rdcolunsortable=yes
| [[Aeroflot]] | [[Sheremetyevo (aeroport)|Moskva–Sheremetyevo]] | <ref>{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/231122-sunw23cmb|title=Aeroflot further expands Colombo capacity in NW23|website=aeroroutes.com|date=November 22, 2023}}</ref>
<!-- -->
| [[Air Arabia]] | [[Zayd xalqaro aeroporti|Abu-Dabi]]<ref>{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/230904-3l1q24cmb|title=Air Arabia Abu Dhabi schedules 1Q24 Colombo launch|website=aeroroutes.com|date=4 September 2023}}</ref> [[Sharja xalqaro aeroporti|Sharja]] |
<!-- -->
| [[Air Astana]] | '''Mavsumiy:''' [[Olmaota xalqaro aeroporti|Olmaota]] | <ref>{{cite web|url=https://www.newswire.lk/2023/12/06/air-astana-launches-direct-flights-to-sl/|title=Air Astana launches direct flights to Sri Lanka|website=newswire.lk|date=December 6, 2023}}</ref>
<!-- -->
| [[Air China]] | [[Chendu Tianfu xalqaro aeroporti|Chendu–Tianfu]] | <ref>{{cite web|url=https://archives1.sundayobserver.lk/2023/05/14/air-china-fly-thrice-weekly-colombo|title=Air China to fly thrice weekly to Colombo|publisher=Sunday Observer|date=15 May 2023|access-date=15 May 2023}}</ref>
<!-- -->
| Air India | [[Indira Gandi xalqaro aeroporti|Dehli]], [[Chhatrapati Shivaji Maharoja xalqaro aeroporti|Mumbay]], {{Flagicon|India}}Chennay |
<!-- -->
| Air Seychelles | {{Flagicon|Seychelles}}Mahé | <ref>{{cite news|title=AIR SEYCHELLES SCHEDULES LATE-JUNE 2023 SRI LANKA SERVICE LAUNCH|url=https://www.aeroroutes.com/eng/230417-hmcmb|work=Aeroroutes|date=17 April 2023|access-date=20 April 2023}}</ref>
<!-- -->
| [[AirAsia]] | [[Kuala Lumpur xalqaro aeroporti|Kuala Lumpur–Xalqaro]] |
<!-- -->
| Arkia |'''Charter:''' {{Flagicon|Seychelles}}Mahé, [[Ben Gurion aeroporti|Tel-Aviv]] | <ref name='IZ_SEZ_CMB'>{{cite news |title=Arkia Moves Forward Sri Lanka Launch to Feb 2024 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/240129-izfeb24lk |access-date=29 January 2024 |work=AeroRoutes |date=29 January 2024 |language=en-CA}}</ref>
<!-- -->
| [[Azur Air]] | '''Mavsumiy charter:''' [[Krasnoyarsk xalqaro aeroporti|Krasnoyarsk]]{{Citation needed}}, [[Vnukovo xalqaro aeroporti|Moskva–Vnukovo]]{{Citation needed}}, [[Tolmachevo aeroporti|Novosibirsk]]{{Citation needed}}, [[Pulkovo aeroporti|Sankt-Peterburg]]{{Citation needed}} | <ref>{{cite web|url=https://www.airport.lk/aasl/news/full_news?news_id=217&news_title=Azur%20Air%20Resumes%20Operations%20to%20Sri%20Lanka|title=Azur Air Resumes Operations to Sri Lanka|website=airport.lk|date=December 8, 2023}}</ref>
<!-- -->
| [[Cathay Pacific]] | [[Hong Kong xalqaro aeroporti|Hong Kong]] | <ref>{{cite web |title=Cathay Pacific NW23 South Asia Operations – 26JUL23 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/230727-cxnw23sa |website=Aeroroutes |access-date=27 July 2023}}</ref>
<!-- -->
| [[Centrum Air]] | [[Toshkent xalqaro aeroporti|Toshkent]] | <ref>{{cite web |title=Centrum Air Schedules Colombo Nov 2024 Launch |url=https://www.aeroroutes.com/eng/241029-c6nw24cmb |website=Aeroroutes |access-date=29 October 2024}}</ref>
<!-- -->
| {{nowrap|[[China Eastern Airlines]]}} | {{Flagicon|China}}Kunmin, [[Velana xalqaro aeroporti|Male]]<ref>{{cite web |title=China Eastern Resumes Kunming – Maldives Service in mid-1Q24 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/240213-munw23mle |website=Aeroroutes |access-date=13 February 2024}}</ref>, [[Shanxay Pudong xalqaro aeroporti|Shanxay–Pudong]] | <ref>{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/220808-aug22cnint?rq=Air%20China|title=Mainland Chinese Carriers Aug - Oct 2022 International Service - 07AUG22|publisher=AeroRoutes|date=8 August 2022|accessdate=22 September 2022}}</ref>
<!-- -->
| Cinnamon Air | {{Flagicon|Sri Lanka}}Batticaloa, {{Flagicon|Sri Lanka}}Bentota, {{Flagicon|Sri Lanka}}Dickwella, [[Mattala Rajapaksa xalqaro aeroporti|Hambantota–Mattala]], {{Flagicon|Sri Lanka}}Koggala, {{Flagicon|Sri Lanka}}Nuwara Eliya, {{Flagicon|Sri Lanka}}Sigiriya, {{Flagicon|Sri Lanka}}Trincomalee <br />'''Charter:''' {{Flagicon|Sri Lanka}}Jaffna, {{Flagicon|Sri Lanka}}Vavuniya |
<!-- -->
| Chongqing Airlines | [[Velana xalqaro aeroporti|Male]], [[Chunsin Szyanbey xalqaro aeroporti|Chunsin]] | <ref>{{cite web |title=Chongqing Airlines Plans Sri Lanka / Maldives June 2024 Launch |url=https://www.aeroroutes.com/eng/240415-oqjun24sa |website=Aeroroutes |access-date=15 April 2024}}</ref>
<!-- -->
| Edelweiss Air | '''Mavsumiy:''' {{Flagicon|Switzerland}}Syurix{{Citation needed}} | <ref>{{cite web|url=https://www.newswire.lk/2023/11/03/switzerlands-edelweiss-air-commences-charter-flight-operations-to-sl/|title=Switzerland's Edelweiss Air commences charter flight operations to SL|website=newswire.lk|date=November 3, 2023}}</ref>
<!-- -->
| [[Emirates]] | [[Dubay xalqaro aeroporti|Dubay–Xalqaro]], [[Velana xalqaro aeroporti|Male]] |
<!-- -->
| Enter Air | '''Mavsumiy charter:''' {{Flagicon|Poland}}Katovitse{{Citation needed}} [[Ras al-Xayma xalqaro aeroporti|Ras al-Xayma]]{{Citation needed}} [[Varshava Shopen aeroporti|Varshava–Shopen]]{{Citation needed}} | <ref>{{cite web|url=https://www.ft.lk/front-page/Enter-Air-begins-charter-flights-connecting-Poland-and-Sri-Lanka/44-754854|title=Enter Air begins charter flights connecting Poland and Sri Lanka|website=ft.lk|date=November 3, 2023}}</ref>
<!-- -->
| [[Etihad Airways]] | [[Zayd xalqaro aeroporti|Abu-Dabi]] | <ref>{{cite web |title=Etihad NW23 Network Changes – 09AUG23 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/230810-eynw23 |website=Aeroroutes |access-date=10 August 2023}}</ref>
<!-- -->
| FitsAir | [[Hazrati Shohjalol xalqaro aeroporti|Dakka]]<ref>{{cite web | url=https://www.tbsnews.net/economy/aviation/sri-lankas-fitsair-launches-direct-flights-dhaka-813066 | title=Sri Lanka's FitsAir launches direct flights to Dhaka | date=22 March 2024 }}</ref>, [[Dubay xalqaro aeroporti|Dubay–Xalqaro]], [[Velana xalqaro aeroporti|Male]], {{Flagicon|India}}Chennay<ref>{{cite news|author1=Krishnaswamy, N. Murali|title=Sri Lanka's FitsAir launches Colombo-Chennai flight|url=https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/sri-lankas-fitsair-launches-colombo-chennai-flight/article66531910.ece/|work=[[The Hindu]]|date=21 February 2023|access-date=22 February 2023|language=en}}</ref> |
<!-- -->
| [[Flydubai]] | [[Dubay xalqaro aeroporti|Dubay–Xalqaro]], [[Velana xalqaro aeroporti|Male]] | <ref>{{cite news|title=flydubai Adds Male – Colombo Sector in NW22|url=https://www.aeroroutes.com/eng/221012-fznw22mlecmb|work=Aeroroutes|date=12 October 2022|access-date=27 October 2022}}</ref>
<!-- -->
| [[Gulf Air]] | [[Bahrayn xalqaro aeroporti|Bahrayn]], [[Velana xalqaro aeroporti|Male]] |
<!-- -->
| [[IndiGo]] | [[Kempegovda xalqaro aeroporti|Bangalor]]<ref>{{cite web|title=Flight Schedule|url=https://www.goindigo.in/booking/flight-select.html|website=IndiGo|access-date=20 April 2023}}</ref>, {{Flagicon|India}}Haydarobod<ref>{{cite news|title=IndiGo to start direct air link between Hyderabad and Colombo|work=Business World Hotelier|url=https://bwhotelier.businessworld.in/article/IndiGo-to-start-direct-air-link-between-Hyderabad-and-Colombo/18-09-2023-491782|date=18 September 2023|access-date=21 September 2023|language=en}}</ref>, [[Chhatrapati Shivaji Maharoja xalqaro aeroporti|Mumbay]]<ref>{{cite news|url=https://www.travelandtourworld.com/news/article/indigo-launches-direct-mumbai-colombo-flights-to-enhances-connectivity/|title=IndiGo Launches Direct Mumbai-Colombo Flights to Enhances Connectivity|access-date=2024-11-11|archive-date=2025-08-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20250830013248/https://www.travelandtourworld.com/news/article/indigo-launches-direct-mumbai-colombo-flights-to-enhances-connectivity/|url-status=dead}}</ref>, {{Flagicon|India}}Chennay |
<!-- -->
| [[Iran Air Tours]]| [[Imom Xumayniy nomidagi Tehron xalqaro aeroporti|Tehron–Imom Xumayniy]] | <ref>{{cite web |title=Iran Airtour begins service to Colombo |url=https://colombo.mfa.gov.ir/en/newsview/752386 |website=Embassy of the Islamic Republic of Iran |date=31 August 2024 |access-date=31 August 2024}}</ref>
<!-- -->
| [[Jazeera Airways]] | [[Kuvayt xalqaro aeroporti|Kuvayt]] | <ref>{{cite web|url=https://www.newswire.lk/2023/09/28/kuwaits-jazeera-airways-to-increase-flights-to-sl/|title=Kuwait's Jazeera Airways to increase flights to Sri Lanka|website=newswire.lk|date=September 28, 2023}}</ref>
<!-- -->
| Jetstar Asia | [[Changi aeroporti|Singapur]] (2024-yil 21-noyabrdan qayta tiklanadi) | <ref>{{cite web |title=Jetstar Asia Announces Low-Fare Flights to Colombo |url=https://newsroom.jetstar.com/jetstar-asia-announces-low-fare-flights-to-colombo/ |website=Jetstar Airways Pty Ltd |date=14 August 2024}}</ref>
<!-- -->
| [[LOT Polish Airlines]] | '''Mavsumiy charter:''' [[Vatslav Gavel aeroporti|Praga]]{{Citation needed}}, [[Varshava Shopen aeroporti|Varshava–Shopen]]{{Citation needed}} | <ref>{{cite web|url=https://www.dailymirror.lk/worldnews/breaking-news/Charter-flights-between-Colombo-Poland-commence/108-274518|title=Charter flights between Colombo, Poland commence|website=dailymirror.lk|date=February 8, 2023}}</ref>
<!-- -->
| [[Malaysia Airlines]] | [[Kuala Lumpur xalqaro aeroporti|Kuala Lumpur–Xalqaro]] |
<!-- -->
| Maldivian | [[Velana xalqaro aeroporti|Male]] | <ref>{{cite web |title=Maldivian Adds Colombo Service in 2Q24 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/240305-q2ns24cmb |website=Aeroroutes |access-date=5 March 2024}}</ref>
<!-- -->
| [[Qatar Airways]] | [[Hamad xalqaro aeroporti|Doha]] |
<!-- -->
| [[SalamAir]] | [[Maskat xalqaro aeroporti|Maskat]] | <ref>{{Cite web|url=https://www.salamair.com/|title=Salamair.com|website=salamair.com}}{{full citation needed|date=January 2024}}</ref>
<!-- -->
| [[Singapore Airlines]] | [[Changi aeroporti|Singapur]] |
<!-- -->
| Smartwings Hungary |'''Mavsumiy charter:''' [[Budapesht Franz Liszt xalqaro aeroporti|Budapesht]]{{Citation needed}}, [[Ras al-Xayma xalqaro aeroporti|Ras al-Xayma]]{{Citation needed}} | <ref>{{cite web|url= https://www.aeroroutes.com/eng/231023-7onw23cmb |title=SmartWings Hungary adds Colombo Service|website=AeroRoutes|access-date=27 December 2023}}</ref>
<!-- -->
| [[SriLankan Airlines]] | [[Zayd xalqaro aeroporti|Abu-Dabi]], [[Podshoh Xolid xalqaro aeroporti|Ar-Riyod]], [[Kempegovda xalqaro aeroporti|Bangalor]], [[Suvarnabhumi|Bangkok–Suvarnabhumi]], [[Hazrati Shohjalol xalqaro aeroporti|Dakka]], [[Podshoh Fahd xalqaro aeroporti|Dammom]], [[Indira Gandi xalqaro aeroporti|Dehli]], [[Hamad xalqaro aeroporti|Doha]], [[Dubay xalqaro aeroporti|Dubay–Xalqaro]], [[Frankfurt aeroporti|Frankfurt]], Gan ({{Flagicon|Maldives}}), [[Guanchjou Bayyun xalqaro aeroporti|Guanchjou]], {{Flagicon|India}}Haydarobod, [[Sukarno–Hatta xalqaro aeroporti|Jakarta–Sukarno–Hatta]], [[Jinna xalqaro aeroporti|Karachi]], {{Flagicon|Nepal}}Katmandu, {{Flagicon|India}}Kochi, [[Kuala Lumpur xalqaro aeroporti|Kuala Lumpur–Xalqaro]], [[Kuvayt xalqaro aeroporti|Kuvayt]], [[Alloma Iqbol xalqaro aeroporti|Lohur]], [[Hitrou aeroporti|London–Hitrou]], {{Flagicon|India}}Maduray, [[Velana xalqaro aeroporti|Male]], {{Flagicon|Australia}}Melburn, [[Chhatrapati Shivaji Maharoja xalqaro aeroporti|Mumbay]], [[Sharl de Goll aeroporti|Parij–Sharl de Goll]]<ref>{{Cite web|url=https://www.air-journal.fr/2021-09-07-srilankan-airlines-va-faire-son-retour-a-paris-5230294.html|title=SriLankan Airlines va faire son retour à Paris |language=French |website=Air Journal|date=7 September 2021 }}</ref>, [[Inchxon aeroporti|Seul–Inchxon]], [[Changi aeroporti|Singapur]], [[Sidney aeroporti|Sidney]], {{Flagicon|India}}Tiruvanantapuram, {{Flagicon|India}}Tiruchirappalli, [[Narita xalqaro aeroporti|Tokio–Narita]], {{Flagicon|India}}Chennay |
<!-- -->
| Thai AirAsia | {{Flagicon|Thailand}}Bangkok–Don Mueang | <ref>{{Cite web|url=https://www.ft.lk/front-page/AirAsia-to-launch-Colombo-Bangkok-direct-flights-from-July/44-748545 |title=AirAsia to launch "Colombo-Bangkok" direct flights from July |website=Daily FT|date=20 May 2023 }}</ref>
<!-- -->
| {{nowrap|[[Thai Airways International]]}} | [[Suvarnabhumi|Bangkok–Suvarnabhumi]] | <ref>{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/231221-tgns24int|title=Thai NS24 International Service Changes|website=Aeroroutes|accessdate=22 December 2023}}</ref>
<!-- -->
| [[Turkish Airlines]] | [[Istanbul aeroporti|Istanbul]] | <ref>{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/230509-tkns24mvlk|title=TURKISH AIRLINES NS24 SRI LANKA / MALDIVES SERVICE CHANGES|website=Aeroroutes|accessdate=10 April 2024}}</ref>
}}
=== Yuk tashish ===
{{Aeroport-yoʻnalishlar|3rdcoltitle = Refs | 3rdcolunsortable=yes
| [[Cathay Cargo]] | [[Hong Kong xalqaro aeroporti|Hong Kong]], {{Flagicon|India}}Chennay | <ref>{{cite web|title=Cathay Pacific Cargo Flight CX18 (CPA18)–Colombo (CMB) to Hong Kong (HKG)-13 May 2023|url=https://flightaware.com/live/flight/CPA18|website=[[FlightAware]]}}</ref>
<!-- -->
| [[Turkish Airlines|Turkish Cargo]] | [[Kempegovda xalqaro aeroporti|Bangalor]], [[Istanbul aeroporti|Istanbul]], [[Chhatrapati Shivaji Maharoja xalqaro aeroporti|Mumbay]] | <ref>{{cite web |url=https://www.newindianexpress.com/cities/bengaluru/2018/oct/27/kempegowda-international-airport-will-link-to-seven-more-cities-1890700.html |title=Kempegowda International Airport will link to seven more cities |publisher=The New Indian Express |date=27 October 2018 |access-date=7 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181030035425/http://www.newindianexpress.com/cities/bengaluru/2018/oct/27/kempegowda-international-airport-will-link-to-seven-more-cities-1890700.html |archive-date=30 October 2018 |url-status=live }}</ref>
}}
== Statistika ==
== Yer usti transporti ==
== SLAF Katunayake ==
== Baxtsiz hodisalar va falokatlar ==
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* {{cite book |last1=Jefford |first1= C.G. |title= RAF Squadrons. A comprehensive record of the movement and equipment of all RAF squadrons and their antecedents since 1912 |url=https://archive.org/details/rafsquadronscomp0000jeff |year=1988 |publisher= Airlife |location= [[Shrewsbury]] |isbn= 1-85310-053-6 }}
* {{cite book |last1=Lake |first1=A |title= Flying units of the RAF |url=https://archive.org/details/flyingunitsofraf0000lake |year=1999 |publisher= Airlife |location= [[Shrewsbury]] |isbn= 1-84037-086-6 }}
== Havolalar ==
{{Commons category-inline|Bandaranaike International Airport}}
* [https://www.airport.lk/main Official website of the Bandaranaike International Airport]
* [https://www.airforce.lk/pages.php?pages=katunayake Sri Lanka Air Force Base Katunayake]
* [https://www.airsrilanka.org/ Sri Lanka Aviation Discussion Forum & Aviator Fan Club]
{{Shri Lanka aeroportlari}}
{{authority control}}
[[Turkum:Shri Lanka aeroportlari]]
qjqv74ck1wicpl31ks4tmupbdhi5974
Barokko davri musiqasi
0
1231619
6197817
5968485
2026-07-08T01:08:30Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197817
wikitext
text/x-wiki
[[Fayl:Baschenis_-_Musical_Instruments.jpg|thumb|Evaristo Baschenis tomonidan yaratilgan barokko cholgʻu asboblari, jumladan, sitren, viola da gamba, skripka va ikkita lyutnya suratlari]]
'''Barokko davri musiqasi''' taxminan 1600-yildan 1750-yilgacha davom etgan va [[Klassik musiqa|Gʻarb klassik musiqasining]] rivojlanish davrlaridan biri hisoblanadi{{sfn|Palisca|2001}}. Barokko davri uch asosiy bosqichga boʻlinadi: ilk (1580 – 1650), oʻrta (1630 – 1700) va soʻnggi (1680 – 1750) davrlar. „Barokko“ atamasi portugalcha ''barroco'' soʻzidan kelib chiqqan boʻlib, „notekis shakldagi marvarid“ degan maʼnoni anglatadi{{sfn|Mackay|Romanec|2007}}<ref>{{cite book |last=Ravshanoy Tursunova |first=Gushanoy Tursunova |author-link= |date=2017 |page=23 |title=Jahon musiqa tarixi |edition= |url=https://www.ziyouz.com/books/kollej_va_otm_darsliklari/sanat/Jahon%20musiqasi%20tarixi%20(R.%20Tursunova).pdf|access-date=18.12.2024}}</ref>.
Barokko musiqasi [[klassik musiqa]] merosining muhim qismi boʻlib, bugungi kunda ham keng koʻlamda oʻrganilmoqda va ijro etilmoqda. Ushbu davrning eng mashhur bastakorlari orasida [[Antonio Vivaldi|Antonio Vivaldi,]] [[Gendel Georg Fridrix|Georg Fridrix Gendel]] va [[Johann Sebastian Bach]] bor boʻlib, ularning asarlari barokko davrining eng yuksak choʻqqisi sifatida eʼtirof etiladi. Shuningdek, [[Claudio Monteverdi]], Domenico Scarlatti, Alessandro Scarlatti, Alessandro Stradella, Tomaso Albinoni, Johanna Pachelbel, [[Henry Purcell]], Georg Philipp Telemann, [[Jean-Baptiste Lully]], [[Jean-Philippe Rameau]], [[Jean-Philippe Rameau]], Marc-Antoine Charpentier, Arcangelo Corelli, François Couperin, Johann Hermann Schein, Heinrich Schütz, Samuel Scheidt, Dieterich Buxtehude, Gaspar Sanz, José de Nebra, Antonio Soler, Carlos Seixas, Adam Jarzębski, Jan Dismas Zelenka, Heinrich Ignaz Franz Biber va [[Giovanni Battista Pergolesi]] kabi boshqa koʻplab bastakorlar ham bu davrning rivojlanishiga katta hissa qoʻshishgan.
mki9Barokko davri Gʻarb musiqasida umumiy amaliyot tonalligining shakllanishiga asos boʻlgan. Bu yondashuv musiqiy asarlarni maʼlum bir tonallikda (masalan, Do major yoki Re minor) yozishni anglatadi. Garmoniyaning ushbu turi bugungi kunda ham klassik va ommabop musiqada keng qoʻllanilmoqda. Barokko davri musiqachilari yakkaxon kuylar va joʻrovoz qismlarini ijro etishda mohirona improvizatsiya qilishlari talab qilingan. Konsertlarda '''basso continuo''' deb ataluvchi guruh muhim rol oʻynagan. Ushbu guruhga akkordlarni improvizatsiya qiluvchi klavessinchilar va lyutnyachilar, shuningdek, bas chizigʻini ijro etuvchi viola da gamba, [[violonchel]] va [[kontrabas]] kabi cholgʻular kirgan. Raqs [[Syuita|syuitasi]] (Dance Suite) barokko davrining eng muhim musiqiy janrlaridan biri boʻlib, undagi qismlar raqs musiqasi taʼsirida yaratilgan. Biroq, ular raqs uchun emas, balki tinglash uchun moʻljallangan.
Ushbu davr mobaynida koʻplab yangiliklar amalga oshirilgan. Jumladan, bastakorlar har bir cholgʻu asbobining ovozini boyitishga harakat qilishgan. Shu tariqa orkestr yaratilgan{{Sfn|Mackay|Romanec|2007|p=}}. Akkord progressiyalarini tez va aniq yozib olish imkoniyati paydo boʻlgan, ijro uslublari takomillashtirilib, cholgʻu asboblari ijrosi yanada murakkab va keng koʻlamli boʻlgan.
Barokko davrida aralash vokal va cholgʻu janrlari (masalan, opera, kantata, oratoriya), shuningdek, yakkaxon konsert va sonata kabi cholgʻu janrlari shakllangan. [[Polifoniya]], yaʼni bir vaqtning oʻzida bir nechta mustaqil kuy chiziqlarining ijrosi, barokko davri musiqasining ajralmas qismi edi. Masalan, [[fuga]] – murakkab [[Polifoniya|polifonik]] shakl boʻlib, ushbu davrning eng yorqin misollaridan biridir. Umuman olganda, barokko davri musiqasi ijodiy ifoda va muloqot vositasi sifatida xizmat qilgan, shu orqali oʻz davrining estetik va hissiy talablariga javob bergan{{sfn|Palisca|2001}}.
== Etimologiyasi ==
[[File:Johann Sebastian Bach.jpg|thumb|[[Johann Sebastian Bach]], 1748-yil]]
„Barokko“ soʻzining kelib chiqishi portugalcha '''barroco''' soʻziga borib taqaladi. Bu soʻz dastlab „notekis shakldagi marvarid“ maʼnosini anglatgan. Shuningdek, fransuzcha '''baroque''' soʻzi ham bu atamaga asos boʻlgan degan taxmin ham mavjud<ref>{{Cite web|title=baroque – Wiktionary|url=https://en.wiktionary.org/wiki/baroque|access-date=2021-09-13|website=en.wiktionary.org|language=en}}</ref>.
Shuningdek italyan tilida bu atama „ajoyib“, „gʻaroyib“ kabi maʼnolarda ishlatilgan<ref>{{cite book |last=Ravshanoy Tursunova |first=Gushanoy Tursunova |author-link= |date=2017 |page=25 |title=Jahon musiqa tarixi |edition= |url=https://www.ziyouz.com/books/kollej_va_otm_darsliklari/sanat/Jahon%20musiqasi%20tarixi%20(R.%20Tursunova).pdf|access-date=18.12.2024}}</ref>.
„Barokko“ atamasi, odatda, musiqa tarixchilari tomonidan Yevropada keng geografik hududlarni qamrab olib, taxminan 150 yil davomida shakllangan va oʻzida turli uslublarni mujassamlashtirgan musiqani tavsiflash maqsadida qoʻllaniladi{{sfn|Palisca|2001}}. „Barokko“ atamasi dastlab arxitekturaga nisbatan tanqidiy maʼnoda qoʻllanilgan deb hisoblangan boʻlsa-da, aslida bu soʻz musiqaga nisbatan oldinroq, 1733-yil oktyabrida Rameoning „Ippolit va Arisiya“ operasi premyerasining anonim, hajviy sharhida ishlatilgan. Ushbu sharh 1734-yil may oyida „Mercure de France“ jurnalida nashr etilgan. Tanqidchi operadagi yangiliklarni „du barocque“ (barokko uslubida) deb atagan va musiqaning izchil ohangga ega emasligi, doimiy dissonanslar bilan toʻldirilgani, tonallik va oʻlchamlarning tez-tez oʻzgarib turishi hamda kompozitsion usullar haddan tashqari tez qoʻllanishidan norozilik bildirgan{{sfn|Palisca|1989|pp=7–8}}.
1768-yilda musiqachi, bastakor va faylasuf [[Jean-Jacques Rousseau]] „Ensiklopediya“da barokko musiqasini „garmoniyasi chalkash, modulyatsiyalar va dissonanslar bilan toʻla musiqa“ deya taʼriflagan<ref name="Encyclopedie">''Encyclopedie''; ''Lettre sur la Musique Francaise'' under the direction of [[Denis Diderot]]</ref>. [[Jean-Jacques Rousseau|Rousseau]] bu atamani, ehtimol, XIII asrda murakkab va baʼzilar uchun ortiqcha boʻlgan akademik mulohazalarni tasvirlashda ishlatilgan barokko falsafiy atamasiga oʻxshash deb hisoblagan boʻlishi mumkin<ref>Antoine Arnauld, Pierre Nicole, ''La logique ou l’art de penser'', Part Three, chapter VI (1662) (in French)</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.cnrtl.fr/etymologie/baroque|title=BAROQUE : Etymologie de BAROQUE|website=www.cnrtl.fr|access-date=2019-01-04}}</ref>.
„Barokko“ atamasining musiqa sohasida tizimli qoʻllanilishi nisbatan yaqinda, 1919-yilda Curt Sachs tomonidan Heinrich Wölfflinning barokko nazariyasining beshta xususiyatini musiqaga tatbiq etishi bilan boshlangan{{sfn|Sachs|1919|pp=7–15}}. Biroq, tanqidchilar Wölfflinning toifalarini musiqaga moslashtirishga urinishlarini tezda shubha ostiga olishdi. Keyinchalik, 20-asrning ikkinchi yarmida Manfred Bukofzer va Suzanne Clercx-Lejeune bu atamaning musiqada qoʻllanishini sanʼat va adabiyotdan ajratib, uni mustaqil texnik tahlil qilishga eʼtibor qaratgan. Ingliz tilida bu atama faqat 1940-yillarda, Bukofzer va Paul Henry Langning asarlarida namoyon boʻlgan{{sfn|Palisca|2001}}.
1960-yillarning oxirlarida, ilmiy doiralar, xususan [[Fransiya]] va [[Birlashgan Qirollik|Britaniyada]], Jacopo Peri, Domenico Scarlatti va [[Johann Sebastian Bach]] asarlaridagi barokko musiqasining xilma-xilligi haqida bahs va munozaralar davom etib, bu atama musiqa olamida keng qoʻllanila boshlandi{{sfn|Palisca|2001}}.
== Tarixi ==
Barokko davri mobaynida musiqaga oid yangiliklar dastlab Italiyada paydo boʻlgan. Soʻngra, bu yangiliklar Gʻarb klassik musiqasining boshqa hududlariga taxminan 20 yil davomida yoyilgan. Masalan, italiyalik bastakorlar 1730-yillar atrofida galant uslubida asarlar yaratishgan, Johann Sebastian Bach kabi nemis bastakorlari esa 1750-yilgacha barokko uslubida ijod qilishni davom ettirgan{{sfn|Bukofzer|1947|pp=17ff}}{{sfn|Bukofzer|2013|loc=[https://books.google.com/books?id=dzV9CgAAQBAJ&pg=PT26 "The Phases of Baroque Music" pp. 26–29]}}.
{| class="wikitable"
|+ Barokko musiqasi bosqichlari{{sfn|Bukofzer|1947|pp=17ff}}{{sfn|Bukofzer|2013|loc=[https://books.google.com/books?id=dzV9CgAAQBAJ&pg=PT26 "Baroq musiqasi bosqichlari" pp.26-29]}}.
! Davrlar
! Yillari
! Italiyada
! Boshqa joyda
|-
| Ilk barokko davri
| 1580 – 1650
| {{flatlist|
* [[Giovanni Gabrieli|Gabrieli]]
* [[Claudio Monteverdi|Monteverdi]]
* [[Girolamo Frescobaldi|Frescobaldi]]
}}
| {{flatlist|
* [[Michael Praetorius|M. Praetorius]]
* [[Jan Pieterszoon Sweelinck|Sweelinck]]
* [[Orlando Gibbons|O.Gibbons]]
* [[Heinrich Schütz|Schütz]]
}}
|-
| Oʻrta barokko davri
| 1630 – 1700
| {{flatlist|
* [[Francesco Cavalli|Cavalli]]
* [[Giacomo Carissimi|Carissimi]]
* [[Giovanni Legrenzi|Legrenzi]]
}}
| {{flatlist|
* [[Jean-Baptiste Lully|Lully]]
* [[Heinrich Ignaz Franz Biber|Biber]]
* [[Dieterich Buxtehude|Buxtehude]]
* [[Henry Purcell|Purcell]]
* [[Pachelbel]]
}}
|-
| Soʻnggi barokko davri
| 1680 – 1750
| {{flatlist|
* [[Arcangelo Corelli|Corelli]]
* [[Antonio Vivaldi|Vivaldi]]
* [[Giovanni Battista Pergolesi|Pergolesi]]
}}
| {{flatlist|
* [[Georg Philipp Telemann|Telemann]]
* [[Jean-Philippe Rameau|Rameau]]
* [[George Frideric Handel|Handel]]
* [[Johann Sebastian Bach|J.S. Bach]]
}}
|}
=== Ilk barokko davri musiqasi (1580 – 1650) ===
[[File:Claudio Monteverdi.jpg|thumb|[[Claudio Monteverdi]] 1640-yilda]]
Florentine Camerata (Camerata deʼ Bardi) Uygʻonish davri oxirlarida Florensiyada faoliyat yuritgan gumanistlar, musiqachilar, shoirlar va ziyolilardan tashkil topgan guruh boʻlib, ular graf Giovanni deʼ Bardining homiyligida sanʼat, xususan musiqa va drama sohalarini oʻrganish qilish uchun yigʻilgan<ref>{{jurnal manbasi |last=Surayyo |first=Berdimurodova |date= |title=Yevropa musiqa madaniyati rivojlanish bosqichlari |trans-title= |url=https://in-academy.uz/index.php/si/article/download/20382/13745/18756 |language=uz |magazine=Zenodo |location= |publisher=Zenodo.org |access-date= |arxiv-sana=2024-12-19 |arxiv-url=https://web.archive.org/web/20241219154337/https://in-academy.uz/index.php/si/article/download/20382/13745/18756 |url-status=dead }}</ref>. Musiqa borasida ular oʻz qarashlarini qadimgi yunon musiqiy dramasi asosida shakllantirgan, bu esa nutq va notiqlikka katta eʼtibor qaratilgan anʼanaga tayanadi{{sfn|Nuti|2007|p=14}}. Shu sababli, Florentine Camerata zamondoshlari keng qoʻllagan [[polifoniya]] va cholgʻu musiqasidan foydalanishmagan. Buning oʻrniga, ular qadimgi yunon musiqasida uchraydigan [[monodiya]] kabi uslublarni oʻrganishgan. Monodiyada, asosan, kithara (qadimgi torli cholgʻu asbobi) joʻrligida yakkaxon kuylanadi{{sfn|Wallechinsky|2007|p=445}}. Ushbu gʻoyalarning dastlabki amaliyoti Jacopo Perining „Dafne“ va „L’Euridice“ kabi asarlarida namoyon boʻlgan{{sfn|Chua|2001|p=26}}. Mazkur asarlar opera janrining shakllanishini boshlab bergan va barokko musiqasi rivojlanishiga kuchli turtki boʻlgan{{sfn|Wainwright and Holman|2005|p=4}}.
Musiqa nazariyasida figurali bass polifoniyaning keng foydalanilishi asosi oʻlaroq garmoniyaning rivojlanishdagi ahamiyatini koʻrsatilgan{{sfn|Clarke|1898|pp=147–48}}. Garmoniya kontrpunktning natijasi boʻlib, figurali bass esa musiqiy ijroda keng qoʻllaniladigan ushbu uygʻunliklarning vizual tasviridir. Figurali bassda raqamlar, bekor qiluvchi belgilar yoki ramzlar bas chizigʻining ustiga qoʻyiladi va ular klavishli cholgʻu ijrochilari, masalan, klavesin yoki organ chaluvchilar (yoki lyutnada chaluvchilar) tomonidan ijro etiladi. Bu raqamlar, musiqiy belgilar ijrochi har bir bas notasi ustida qanday intervallarni chalishini koʻrsatib beradi. Klavishli cholgʻu ijrochisi har bir bas notasi uchun akkord ovozini improvizatsiya qiladi{{sfn|Clarke|1898|pp=147–48}}. Bastakorlar garmonik rivojlanishlarga eʼtibor bera boshladilar{{sfn|York|1909|p=109}} va triton kabi beqaror intervalni dissonans yaratish uchun ishlatishgan. Triton dominant yettinchi akkordda va kamaytirilgan akkordlarda qoʻllanilgan{{sfn|Donington|1974|p=156}}. [[Uygʻonish davri]]<nowiki/>ning ayrim bastakorlari, xususan Carlo Gesualdo ham garmoniyaga qiziqish bildirgan{{sfn|Watkins|1991|p=103}}. Shunga qaramay, barokko davriga oʻtishda garmoniya modallikdan koʻra tonallikka yoʻnaltirildi. Tonallik asarning „asosiy notasi“ sifatida qaraladigan musiqiy kalitga asoslanadi{{sfn|Norton|1984|p=24}}. Bu tushuncha tonallik deb ataladigan musiqiy nazariyaning asosiy gʻoyalaridan biriga aylangan.
Ushbu kompozitsiyaning yangi jihatlarini oʻz ichiga olgan holda, [[Claudio Monteverdi]] musiqaning Uygʻonish davri uslubidan barokko davri uslubiga oʻtishini yanada jadallashtirgan. Monteverdi kompozitsiyaning ikkita alohida uslubini ishlab chiqdi: Uygʻonish davri polifoniyasi merosi sifatida tanilgan ''prima pratica'' va barokko davrining yangi basso continuo uslubiga asoslangan ''seconda pratica''. Basso continuo uslubida musiqachilarning kichik guruhi bas chizigʻini ijro etib, ohang uchun joʻrlikni tashkil etuvchi akkordlarni chalardi. Ushbu ansambl odatda bir yoki bir nechta klavishli cholgʻu asbobi ijrochilari (masalan, [[klavesin]] yoki [[organ]] chaluvchilar) va lyut ijrochisidan iborat boʻlib, ular bas chizigʻini chalib, akkordlarni improvizatsiya qilishardi. Monteverdi, xususan, „L’Orfeo“ va „L’incoronazione di Poppea“ kabi operalarni yozish orqali ushbu yangi janrga katta eʼtibor qaratgan. Bu Venetsiya uslubi Germaniyaga Genrix Shyuts tomonidan olib kirilgan, uning xilma-xil uslubi esa keyingi davr musiqasining rivojlanishiga ham sezilarli taʼsir koʻrsatgan{{sfn|Carter|Chew|2011}}.
Cholgʻu ijrosiga oid oʻziga xos uslublar tobora koʻproq eʼtiborga sazovor boʻla boshladi. Ayniqsa, style luthé – akkord rivojlanishlarining tartibsiz va kutilmagan burilishidir. XX asr boshidan boshlab style brisé deb atalib, Robert Ballard tomonidan 1611 va 1614-yillardagi lute kitoblarida{{sfn|Rollin|Ledbetter|2001}}{{sfn|Ledbetter|2001}} hamda Ennemond Gaultier tomonidan Fransuz musiqa anʼanasida izchil uslub sifatida qoʻllanilgan{{sfn|Rollin|2001a}}. Ushbu xos lyut figuratiyasi keyinchalik klavishli cholgʻularga ham oʻtkazilgan. Shuningdek, Louis Couperin va Jean-Henri D’Anglebertning klavishli musiqasi 18-19-asrlar davomida klaviatura musiqasiga sezilarli taʼsir koʻrsatdi. Masalan, [[Johann Sebastian Bach]] va [[Frederik Shopen]]<nowiki/>ning asarlari bunga ajoyib misol boʻla oladi{{sfn|Ledbetter|2001}}.
=== Oʻrta barokko davri musiqasi (1630 – 1700) ===
Markazlashgan saroy tizimining yuksalishi koʻpincha Fransiya qiroli [[Louis XIV|Lui XIV]] davri bilan bogʻliq boʻlgan Absolyutizmning iqtisodiy va siyosiy xususiyatlaridan biri sifatida qaraladi. U yaratgan saroy uslubi, odob-axloq tizimi va sanʼat butun Yevropa uchun namuna boʻlib xizmat qildi. Cherkov va davlat homiyligining kuchayishi uyushgan ommaviy musiqaga ehtiyojni oshirgan, shu bilan birga, cholgʻu asboblarining koʻpayishi kichik ansambllar uchun moʻljallangan kamer musiqasiga talabni kuchaytirgan{{sfn|Sadie |2013}}<ref>{{cite book |last=Ravshanoy Tursunova |first=Gushanoy Tursunova |author-link= |date=2017 |page=25 |title=Jahon musiqa tarixi |edition= |url=https://www.ziyouz.com/books/kollej_va_otm_darsliklari/sanat/Jahon%20musiqasi%20tarixi%20(R.%20Tursunova).pdf|access-date=18.12.2024}}</ref>.
[[File:Paul Mignard - Jean-Baptiste Lully.jpg|thumb|left|[[Jean-Baptiste Lully]] Paul Mignard asarida]]
[[Jean-Baptiste Lully]] saroy uslubidagi bastakorlarning yorqin namunasidir. U Fransiya qiroli uchun operalarning yagona bastakori boʻlish huquqini olish va boshqalarning operalarini sahnalashtirishiga yoʻl qoʻymaslik uchun monarxiyadan patentlar sotib olgan. U 15 ta lirik tragediya yaratgan, biroq ''Achille et Polyxène'' asarini tugallanmay qolgan{{sfn|La Gorce|2001}}. Lully dirijyorlik sanʼatining dastlabki namoyandalaridan biri boʻlib, u katta tayoq yordamida temponi belgilab, ansamblni bir-biriga muvofiqlashtirgan{{sfn|La Gorce|2001}}.
Musiqiy jihatdan, Lully italyan operasidan olingan anʼanalarni davom ettirgan, lekin torli cholgʻular ustunlik qiladigan orkestr tuzilishini oʻzgartirmagan. Xususan, fransuzcha besh qismli tuzilish ([[Skripka|skripkalar]], viola – hautes-contre, tailles va quintes oʻlchamlaridagi bas skripkalar) Lyudovik XIII davridan boshlab baletda qoʻllanilgan. Ammo, Lully bu ansamblni lirik teatrga olib kirdi, unda yuqori qismlar koʻpincha blok-fleytalar, [[Fleyta|fleytalar]] va [[Goboy|goboylar]] bilan, bas esa [[Fagot|fagotlar]] bilan toʻldirilgan. Qahramonlik sahnalari uchun esa, [[Truba|trubalar]] va [[Litavra|litavralar]] qoʻshilgan{{sfn|La Gorce|2001}}.
[[Italiya]] barokko musiqasining oʻrta davri, 1630-yillarda [[kantata]], [[oratoriya]] va [[opera]] kabi vokal uslublarining paydo boʻlishi bilan belgilanadi. Bu davrda, soʻzlarning avvalgi ustunligi oʻrnini musiqaning teng huquqliligi egalladi, chunki [[melodiya]] va armoniya yangi konseptlari musiqani alohida ahamiyatga ega qilgan edi. Ilk barokkoning florid va koloraturnal monodiyasi soddaroq va yanada mukammal melodik uslubga aylangan. Bu melodiyalar qisqa, kadensiyaga aniq ajratilgan gʻoyalardan iborat boʻlib, koʻpincha saraband yoki kurant kabi raqs harakatlariga asoslangan. Armoniyalar esa soddaroq, bu musiqaga yengil ifodani berib, uzoq notalarda kretsendo va diminuendo kabi dinamikalarni qoʻllash imkonini beradi. Bass chiziqlari melodiyaga chuqurroq bogʻlangan boʻlib, bu kontrapunktal tenglikni yaratdi va keyinchalik bu [[ariya]] melodiyasining boshidagi bassning oldindan kiritilishi kabi xususiyatlarni keltirib chiqargan. Bu armonik soddalashtirish, shuningdek, recitativ (opera vokalining qismi) va ariya (opera vokalining kuylangan melodiyalari) oʻrtasida farqni aniq belgilashga olib kelgan. Ushbu uslubning eng muhim yangiliklarini kiritgan bastakorlar orasida rimlik Luigi Rossi va Giacomo Carissimi, asosan kantatalar va oratoriyalar bastakorlari boʻlishgan. Venetsiyalik Francesco Cavalli esa opera bastakori sifatida tanilgan. Keyinchalik bu uslubni davom ettirgan muhim bastakorlar orasida Antonio Cesti, Giovanni Legrenzi va Alessandro Stradella bor, ular, shuningdek, Sonate di viole asarida concerto grosso uslubini yaratgan{{sfn|Bukofzer|1947|pp=118–21}}.
Arcangelo Corelli musiqada oʻzining texnik yutuqlari bilan tanilgan. U violin texnikasi va pedagogikasini tashkil etgan va instrumental musiqada, ayniqsa concerto grossoning rivojlanishiga qoʻshgan hissasi bilan ajralib turadi{{sfn|Talbot|2001a}}. Agar Lully saroyda faoliyat yuritgan boʻlsa, Corelli butun Yevropada musiqasini nashr qilgan birinchi bastakorlardan biri boʻlgan. Lullyning opera uslubidagi stilizatsiyasi kabi, concerto grosso ham kuchli qarama-qarshiliklarga asoslanadi, yaʼni, boʻlimlar toʻliq orkestr va kichik guruh tomonidan ijro etiladi, tez va sekin boʻlimlar oʻrtasida qarama-qarshilik mavjud<ref>{{cite book |last=Bahrom Madrimov |first= |editor-last= |editor-first= |title=Musiqa tarixi (Chet el musiqasi tarixi)|publisher=Noshir |date=2019 |pages=19 |chapter= |isbn=978-9943-5485-7-2 }}</ref>. Uning talabalari orasida [[Antonio Vivaldi]] ham bor, u Corellining trio sonatalari va konsertlaridagi prinsiplarga asoslanib yuzlab asarlar yaratgan{{sfn|Talbot|2001a}}.
Ulardan farqli oʻlaroq, Dieterich Buxtehude saroy musiqachisi emas, balki cherkov musiqachisi boʻlgan. U Lübeckdagi Marienkirche cherkovida organist va Werkmeister lavozimlarida ishlagan. Werkmeister sifatida uning vazifalari cherkovning kotibi, kassiri va boshqaruvchisi boʻlishni oʻz ichiga olgan. Organist sifatida esa u asosiy xizmatlarda ijro etgan va baʼzan boshqa instrumentalistlar yoki vokalistlar bilan birgalikda ijro etgan. Cherkov vazifalaridan tashqari, u Abendmusiken deb nomlangan kontsertlar seriyasini tashkil etgan va boshqargan, bu yerda diniy dramalar asarlari ijro etilgan, ular zamondoshlari tomonidan operalar bilan tenglashtirilgan edi{{sfn|Snyder|2001}}.
[[Fransiya]]:
* Denis Gaultier{{sfn|Rollin|2001b}}
* Jean-Henri d'Anglebert{{sfn|Ledbetter|Harris|2014}}
* Jacques Champion de Chambonnières{{sfn|Fuller|2001}}
* Louis Couperin{{sfn|Fuller|Gustafson|2001}}
=== Soʻnggi barokko davri musiqasi (1680 – 1750) ===
George Frideric Handel, Johann Sebastian Bach va ularning zamondoshlari, jumladan Domenico Scarlatti, Antonio Vivaldi, Tomaso Albinoni, [[Jean-Philippe Rameau]], Georg Philipp Telemann va boshqalarning asarlari Barokko davrini yuqori choʻqqiga olib chiqqan{{sfn|Sadie|2002}}<ref>{{cite book |last=Ibrohimov O.A |first=Xudoyev Gʻ. M |author-link= |date=2018 |title=Musiqa tarixi |edition= |url=https://namdu.uz/media/Books/pdf/2024/06/04/NamDU-ARM-3773-Musiqa_tarixi.pdf |access-date=18.12.2024}}</ref>.
==== Boshlanishi: ====
Italiya:
* Alessandro Scarlatti (Neapolitan maktabi, Neapolitan mass)
* Arcangelo Corelli (Trio sonatasi), Concerto grosso, La Folia)
* Giuseppe Torelli (Solo concerto)
[[File:MA Charpentier II.jpg|alt=Marc-Antoine Charpentier|thumb|Marc-Antoine Charpentier]]
Fransiya:
* Henri Dumont
* Pierre Robert
* [[Koʻperen Fransua|Fransua Kuperin]]
* André Campra
* Michel-Richard Delalande
* Mark-Antuan Sharpenti
* Henri Desmarest
* Marin Marais
* Jean Féry Rebel
==== Kengayishi: ====
Italiya:
* Giovanni Bononcini
* [[Antonio Vivaldi]]
* Tomaso Albinoni
* Benedetto Marcello
* Francesco Geminiani
* Pietro Locatelli
* [[Giovanni Battista Pergolesi]]
* Nicola Porpora
* Giuseppe Tartini
* Francesco Maria Veracini
Tarqalishi:
* Erdmann Neumeister
* Estienne Roger, L’estro armonico
* Johann Kuhnau, Johann David Heinichen, Gottfried Heinrich Sto‘lzel
* Domenico Scarlatti, Antonio Caldara, Antonio Lotti, Pietro Torri
[[Fransiya]]:
* [[Jean-Philippe Rameau]]
* Jean-Marie Leclair
* Jean Joseph de Mondonville
* Jean-Baptiste Senaille
* Joseph Bodin de Boismortier
* Michel Corrette
* Louis Marchand
[[Germaniya]]:
* Johann Georg Pisendel
* Georg Philipp Telemann
* [[Johann Sebastian Bach]]
* Johann Friedrich Fasch
* Johann Joseph Fux
* Johann Pachelbel
* Christoph Graupner
* Johann David Heinichen
* Sylvius Leopold Weiss
* [[Gendel Georg Fridrix|George Frideric Handel]], Johann Adolf Scheibe
[[Bogemiya]]:
* Jan Dismas Zelenka
[[Polsha]]:
* Adam Jarzębski
==== Klassik davrga oʻtish ====
Galant uslubi:
* Georg Philipp Telemann
* Johann Mattheson
* Johann Joachim Quantz
* František Benda
* Jiří Antonín Benda
* Johann Gottlieb Janitsch
* Johann Adolph Hasse
* Carl Heinrich Graun
* Jean-Marie Leclair
* Francesco Maria Veracini
* Giovanni Battista Sammartini
* Baldassare Galuppi
Bachning oʻgʻillari va shogirdlari:
* Wilhelm Friedemann Bach
* Karl Philipp Emanuel Bach
* Johann Gottlieb Goldberg
Mannxaym maktabi:
* Johann Stamitz
== Barokko davri bastakorlari ==
{{Andoza:Barokko davri bastakorlari}}
== Cholgʻu asboblar ==
=== Torli musiqa cholgʻulari ===
[[File:Harpsichord VitalJulianFrey.jpg|thumb|Julian Frey tomonidan 1749-yildagi Jean-Claude Goujon uslubida yasalgan ikkilik klavesin (1749)]]
[[File:Archive-ugent-be-F10D9E4E-7E68-11E5-B44A-58F8D43445F2 DS-4 (cropped).jpg|thumb|380x380px|XVII asr arfasi uchun yozilgan notalar<ref>{{Cite web|title=Muziek voor barokharp|url=https://lib.ugent.be/viewer/archive.ugent.be:F10D9E4E-7E68-11E5-B44A-58F8D43445F2#?c=&m=&s=&cv=&xywh=-3926,0,12970,7241|access-date=2020-08-27|website=lib.ugent.be}}</ref>.]]
* Violino piccolo
* Violin
* Viol
* Viola ([[alt]])
* [[Viol d’amur]]
* Viola pomposa
* Tenor violin
* [[Violonchel]]
* Violone
* Bass violin
* Contrabass
* Lute
* [[Teorba]]
* Archlute
* Mandora
* Bandora
* Angélique
* Mandolin
* Cittern
* Gitara
* [[Arfa]]
* [[Gʻildirakli lira|Hurdy-gurdy]]
=== Yogʻoch puflamali musiqa cholgʻulari ===
* Baroque flute
* Chalumeau
* Cortol
* Dulcian
* Musette de cour
* [[Goboy]]
* Rackett
* [[Blokfleyta]]
* [[Fagot]]
=== Mis puflamali musiqa cholgʻulari ===
* [[Kornet]]
* Natural horn
* Baroque trumpet
* Tromba da tirarsi
* Flatt trumpet
* [[Serpent]]
* Sackbut
* [[Trombon]]
=== Klavishli musiqa cholgʻulari ===
* [[Klavikord]]
* [[Tangentenflyugel|Tangent piano]]
* [[Fortepiano]]
* [[Klavesin]]
* [[Organ]]
=== Zarbli musiqa asboblari ===
* [[Litavra]]
* Tambourine
* [[Kastanetlar]]
== Uslublar va shakllar ==
=== Syuita ===
[[File:Pannini, Giovanni Paolo - Musical Fête - 1747.png|thumb|upright=1.15|Giovanni Paolo Panini tomonidan tasvirlangan Argentina teatridagi katta cholgʻu ansamblining chiqishi (1747)]]
Barokko davrining muhim xususiyatlaridan biri Dance suite ([[Syuita]]) toʻplamlari shakli boʻlgan. Baʼzi hollarda [[Johann Sebastian Bach|Johann Sebastian Bachning]] raqs toʻplamlari „partita“<ref>{{cite book |last=A. X |first=Trigulova |author-link= |date=2009 |title=Xorijiy musiqa adabiyoti|edition= |page=35 |url=https://lib.cspu.uz/index.php?newsid=2494 |access-date=18.12.2024}}</ref> deb atalgan, ammo bu atama boshqa turdagi asar toʻplamlariga nisbatan ham ishlatilgan. Raqs toʻplamlari aslida raqs uchun emas, balki tinglash uchun moʻljallangan va raqqoslarning harakatlariga hamohang boʻlmagan. Bastakorlar ushbu toʻplamlarga turli harakatlarni kiritgan boʻlib, ular odatda quyidagi qismlardan iborat boʻlgan:
* [[Uvertyura]] – barokko toʻplamlari koʻpincha fransuzcha uvertyura („Ouverture“) bilan boshlanadi. Bu asar birinchi qismi sekin harakatdan iborat boʻlib, asosan toʻrtta asosiy raqs turi bilan davom etgan:
* Allemande – odatda cholgʻu toʻplamining birinchi raqsi boʻlib, bu raqs nemis Uygʻonish davridan kelib chiqqan. Allemande juda mashhur boʻlgan va oʻrtacha sur’atda ijro etilgan{{sfn|Estrella|2012}}.
* Courante – ikkinchi raqs uchlik oʻlchovda ijro etilgan. U tez va jonli, yoki aksincha, sekin va tantanali boʻlishi mumkin. Uning italyancha shakli „Corrente“ deb ataladi{{sfn|Little|2001c}}.
* Sarabande – ispan raqsi boʻlib, toʻrtta asosiy raqsning uchinchisi hisoblanadi. Bu raqs eng sekin barokko raqslaridan biri. Uchlik oʻlchovda ijro etilib, taktdagi har qanday zarbdan boshlanishi mumkin. Ikkinchi zarbga urgʻu berilishi Sarabandaga xos „toʻxtalish“ yoki jambik ritmni hosil qiladi{{sfn|Estrella|2012}}.
* Gigue – koʻtarinki xarakterga ega boʻlgan murakkab oʻlchovdagi barokko raqsi. Bu odatda toʻplamning yakunlovchi harakati boʻlib, Britaniya orollaridan kelib chiqqan{{sfn|Estrella|2012}}.
17-asrdagi toʻplamlarda asosan yuqoridagi toʻrtta asosiy raqs ishlatilgan. Keyinchalik Sarabanda va Gigue oʻrtasiga bir yoki bir nechta qoʻshimcha raqslar kiritilgan:
* Gavotte – ikki oʻlchovda ijro etilib, odatda kuchsiz zarbdan boshlanadi. Bu raqs oʻrtacha sur’atda ijro etilgan, ammo italyancha uslubdagi gavottelar tezroq boʻlgan{{sfn|Little|2014}}.
* Bourrée – gavottega oʻxshash boʻlib, 2/2 oʻlchovda ijro etilgan. Ammo bu raqs taktdagi soʻnggi zarbning ikkinchi yarmidan boshlanishi bilan farq qilgan. Bourrée odatda oʻrtacha sur’atda ijro etilib, lekin baʼzi bastakorlar (masalan, Handel) uni tezroq ijro qilishgan{{sfn|Mackay|Romanec|2007}}.
* [[Menuet]] – Uchlik oʻlchovda oʻrtacha sur’atda ijro etilgan raqs. Italiyada menuet odatda tezroq ijro etilgan va uzoq templardan iborat boʻlgan{{sfn|Little|2001d}}.
* Passepied – tezkor raqs boʻlib, ikki qismdan tashkil topgan va uchlik oʻlchovda ijro etilgan. Passepied [[Bretan (tarixiy viloyat)|Bretan]] mintaqasidan kelib chiqqan saroy raqsi hisoblanadi{{sfn|Little|2001a}}.
* Rigaudon – ikki oʻlchovda ijro etilgan jonli fransuz raqsi. Bu raqs bourrée oʻxshash boʻlib, ritm jihatidan soddaroq. U Janubiy Fransiyaning turli viloyatlarida keng tarqalgan xalq raqslaridan kelib chiqqan{{sfn|Little|2001b}}.
=== Boshqa xususiyatlar ===
* [[Prelude (musiqa) |Prelude]] – syuita improvizatsiya usulida yozilgan muqaddima bilan boshlanishi mumkin. Baʼzi barokko prelyudiyalari toʻliq yozilmagan. Buning oʻrniga, cholgʻuchi koʻrsatilgan garmonik ramkadan foydalangan<ref>{{cite book |last=Saidiy Said |first=Boltazoda |author-link= |date=2019 |title=Jahon Musiqasi Tarixi II Tom |edition= |url=https://www.scribd.com/document/793242277/Jahon-Musiqasi-Tarixi-II-Tom |access-date=18.12.2024}}</ref>.
* [[Entrée (ballet) |Entrée]] – baʼzida entrée toʻplamning bir qismi sifatida yaratiladi; lekin u yerda faqat musiqa boʻladi, hech qanday raqs ijro etilmaydi.
* [[Basso continuo]] – odatda bir yoki bir nechta bass asboblari (masalan, [[cello]]) va bir yoki bir nechta akkordli asboblar (masalan, [[harpsichord]], [[pipe organ]] yoki [[lute]] kabi klavishli musiqa asboblari) uchun moʻljallangan yangi musiqiy nota tizimi.
* [[Conserto]] (orkestr joʻrligidagi yakkaxon asar) va Conserto grosso
* [[Monodiya]] – yakkaxon ijro uslubi, XVI asr oxirida yakkaxon cholgʻular uchun ansambl musiqasi aranjirovkasi natijasida paydo boʻlgan{{sfn|Fortune|2001}}.
* [[Gomofoniya]] – musiqada koʻp ovozlilik turi; gomofoniyada bir (odatda yuqoridagi) ovoz yetakchi boʻlib, boshqa ovozlar unga boʻysunadi, joʻr boʻladi{{sfn|Hyer|2013}}.
* Opera kabi dramatik musiqiy shakllar, dramma per musica{{sfn|Shotwell|2002}}.
* [[Oratoriya]] va [[kantata]] kabi qoʻshma cholgʻu-vokal shakllar, ularning har ikkalasida ham [[Xonanda|xonandalar]] va [[orkestr]] ishtirok etgan{{Sfn|Shotwell|2002}}.
* [[Tremolo]] va [[Pizzicato]] kabi yangi instrumental usullar.
* [[Da capo aria]] 1680-yilga kelib ariyaning dominant shakliga aylangan{{sfn|Westrup|McClimmonds|Budden|Clements|2001}}.
* Konsertato uslubi – musiqa asboblari guruhlari orasidagi tovush kontrasti.
* Keng qamrovli ornamentatsiya{{sfn|Roseman|1975}}, odatda qoʻshiqchilar va cholgʻuchilar tomonidan improvizatsiya qilinadi, masalan, [[trill (musiqa) |trils]], [[mordent]] va boshqalar.
== Janrlar ==
=== Vokal ===
* [[Opera]]
** [[Singspiel]]
** [[Ballad opera]]
** [[Semi-opera]]
** [[Zarzuela]]
** [[Intermetsso]]
** [[Buff opera]]
** [[Opera seria]]
** Opéra comique
** [[Opera-ballet]]
** [[Tragédie en musique]]
* [[Ballet de cour]]
* [[Masque]]
* [[Oratoriya]]
* [[Passion (music)|Passion]]
* [[Kantata]]
* [[Messa]]
* [[Anthem]]
* [[Monodiya]]
* [[Xoral]]
=== Cholgʻuli ===
* [[Chorale composition]]
* [[Concerto]]
* [[Concerto grosso]]
* [[Fuga]]
* [[Syuita]]
** [[Allemande]]
** [[Courante]]
** [[Sarabande]]
** [[Gigue]]
** [[Gavotte]]
** [[Menuet]]
* [[Sonata]]
** [[Sonata da camera]]
** [[Sonata da chiesa]]
** [[Trio sonata]]
* [[Partita]]
* [[Canzona]]
* [[Sinfonia]]
* [[Fantaziya (musiqa)|Fantaziya]]
* [[Ricercar]]
* [[Toccata]]
* [[Prelyudiya]]
* Chaconne
* [[Passakalya]]
* Chorale prelude
* Stylus fantasticus
== Manbalar ==
{{manbalar}}
=== Adabiyotlar ===
{{div col|colwidth=45em}}
* {{cite book|last=Bukofzer|first=Manfred F.|author-link=Manfred Bukofzer|year=1947|title=Music in the Baroque Era: From Monteverdi to Bach|url=https://archive.org/details/musicinbaroqueer0000buko|url-access=registration|isbn=0-393-09745-5|publisher=W. W. Norton|location= New York}}
* {{cite book |last1=Bukofzer |first1=Manfred F. |author-link1=Manfred Bukofzer |date=2013 |title=Music in the Baroque Era – From Monteverdi to Bach |url=https://books.google.com/books?id=dzV9CgAAQBAJ |edition=digital |publisher=Read Books |isbn=978-1-4474-9678-6}}<!-- Not used:
* {{cite book| last= Burrows |first= Donald|author-link=Donald Burrows (musicologist) |year=1991| title= Handel: Messiah |publisher= Cambridge University Press |location= Cambridge, New York, Melbourne|isbn=0-521-37620-3}} -->
* {{cite Grove|last1=Carter|first1=Tim|author1-link=Tim Carter (musicologist)|last2=Chew|first2=Geoffrey|author2-link=Geoffrey Chew (musicologist)|title=Monteverdi [Monteverde], Claudio|year=2011|id=44352}}
* {{cite encyclopedia|last= Carver|first= Anthony F.|year=2013|encyclopedia=[[Grove Music Online]]|publisher=[[Oxford University Press]]|entry=Concertato}} {{Subscription required}}
* {{cite book|last=Clarke|first=Hugh Archibald|year=1898|title=A System of Harmony|url=https://archive.org/details/asystemharmonyf01clargoog|publisher=T. Presser| location=Philadelphia|isbn=978-1-248-37946-2}}
* {{cite book|last=Chua|first=Daniel K. L.|chapter=Vincenzo Galilei, Modernity, and the Division of Nature|title=Music Theory and Natural Order from the Renaissance to the Early Twentieth Century|editor-first=Suzannah|editor-last=Clark|year=2001|publisher=Cambridge University Press |url=https://books.google.com/books?id=wSYm0cUW6PMC|isbn=978-0-521-77191-7}}
* {{cite book|last=Donington|first=Robert|year=1974|title=A Performer's Guide to Baroque Music|url=https://archive.org/details/performersguidet00doni|url-access=registration|isbn=978-0-571-09797-5|publisher=C. Scribner's Sons|location= New York}}
* {{cite book|last1=Dürr |first1=Alfred |author-link1=Alfred Dürr |date=1954 |chapter=Johann Gottlieb Goldberg und die Triosonate BWV 1037 |trans-chapter=[[Johann Gottlieb Goldberg]] and the [[trio sonata]] BWV 1037 |chapter-url=https://journals.qucosa.de/ejournals/bjb/article/view/1476 |editor1-last=Dürr |editor1-first=Alfred |editor1-link=Alfred Dürr |editor2-last=Neumann |editor2-first=Werner |editor2-link=Werner Neumann |title=Bach-Jahrbuch 1953 |trans-title=Bach Yearbook 1953 |url=https://journals.qucosa.de/ejournals/bjb/issue/view/116 |series=[[Bach-Jahrbuch]] |language=de |volume=40 |others=[[Neue Bachgesellschaft]] |location=Berlin |publisher=[[Evangelische Verlagsanstalt]] |pages=51–80 |doi=10.13141/bjb.v1953 }}
* {{cite web|last=Estrella|first=Espie|url=https://www.liveabout.com/baroque-dance-suite-2456368|title=The Suite: Baroque Dance Suite|publisher=About.com|year=2012|qaralgan sana=2024-12-17|arxivsana=2019-08-18|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190818132950/https://www.liveabout.com/baroque-dance-suite-2456368}}
* {{cite encyclopedia| last=Fortune |first=Nigel |year=2001 |title=Grove Music Online |entry=Monody |doi=10.1093/gmo/9781561592630.article.18977}} {{Grove Music subscription}}
* {{cite book|last=Fuller|first=David|year=2001|title=[[The New Grove Dictionary of Music and Musicians]]|edition=2nd|chapter=Chambonnières, Jacques Champion, Sieur de|publisher=Macmillan|location=London|isbn= 978-1-56159-239-5}}
* {{cite book|last1=Fuller|first1=David|last2=Gustafson|first2=Bruce|year=2001|title=The New Grove Dictionary of Music and Musicians|edition=second|chapter=Couperin, Luis|publisher=Macmillan|location=London|isbn= 978-1-56159-239-5}}
* {{cite book|last=Haagmans|first=Dirk|year=1916|title=Scales, Intervals, Harmony|url=https://archive.org/details/scalesintervalsh01haag|isbn=978-1-4370-6202-1|publisher=J. Fischer & Bro.|location=University of Michigan}}
* {{cite encyclopedia|last=Hyer|first=Brian|year=2013|encyclopedia=[[Grove Music Online]]|entry=Homophony|publisher=[[Oxford University Press]]}} {{Subscription required}}
* {{cite encyclopedia|last=La Gorce |first= Jérôme de|author-link = Jérôme de La Gorce |year=2001|encyclopedia=Grove Music Online|publisher=[[Oxford University Press]]|entry=Jean-Baptiste Lully}} {{Subscription required}}
* {{cite book|last=Ledbetter|first=David|year=2001|title=[[The New Grove Dictionary of Music and Musicians]]|edition=2nd|chapter=Style brisé (Fr.: 'broken style')|publisher=Macmillan|location=London|isbn= 978-1-56159-239-5}}
* {{cite encyclopedia|last1=Ledbetter|first1=David|last2=Harris|first2=C. David|year=2014|entry=D'Anglebert, Jean Henry|encyclopedia=[[Grove Music Online]]|publisher=Oxford University Press}}
* {{cite book|last=Little|first=Meredith Ellis|year=2001a|title=The New Grove Dictionary of Music and Musicians|chapter=Passepied|publisher=Macmillan|location=London|isbn= 978-1-56159-239-5}}
* {{cite book|last=Little|first=Meredith Ellis|year=2001b|title=The New Grove Dictionary of Music and Musicians|chapter=Rigaudon|publisher=Macmillan|location=London|isbn= 978-1-56159-239-5}}
* {{cite encyclopedia| last=Little |first=Meredith Ellis |year=2001c |title=Grove Music Online |entry=Courante |doi=10.1093/gmo/9781561592630.article.06707}} {{Grove Music subscription}}
* {{cite encyclopedia |last=Little |first=Meredith Ellis |year=2001d |title=Grove Music Online |entry=Minuet |doi=10.1093/gmo/9781561592630.article.18751}} {{Grove Music subscription}}
* {{cite encyclopedia |last=Little |first=Meredith Ellis |year=2014 |title=Grove Music Online |entry=Gavotte |doi=10.1093/gmo/9781561592630.article.10774}} {{Grove Music subscription}}
* {{cite web|last1=Mackay|first1=Alison|last2=Romanec|first2=Craig|year=2007|url=http://www.tafelmusik.org/sites/all/themes/tafelmusik/downloads/Baroque_Guide.pdf|title=Baroque Guide|publisher=Tafelmusik|access-date=27 July 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20161207213948/http://www.tafelmusik.org/sites/all/themes/tafelmusik/downloads/Baroque_Guide.pdf|archive-date=7 December 2016|url-status=dead}}
* {{cite book |last=Norton |first=Richard |year=1984 |title= Tonality in Western Culture: A Critical and Historical Perspective |url=https://archive.org/details/tonalityinwester0000nort |url-access=registration |isbn=978-0-271-00359-7|publisher=Pennsylvania State University Press |location=University Park}}
* {{cite book |last=Nuti |first=Giulia |year=2007 |title= The Performance of Italian Basso Continuo: Style in Keyboard Accompaniment in the Seventeenth and Eighteenth Centuries|url=https://archive.org/details/performanceofita0000nuti |publisher=Ashgate Publishing|location=Aldershot, England|isbn=978-0-7546-0567-6}}
* {{cite book| last=Palisca|first=Claude V.|year=1989|title=French Musical Thought, 1600–1800| url=https://archive.org/details/frenchmusicaltho0000unse|publisher= UMI Research Press|editor=Georgia Cowart|pages=[https://archive.org/details/frenchmusicaltho0000unse/page/n18 7]–22|chapter='Baroque' as a Music-Critical Term|location=Ann Arbor|isbn=978-0-8357-1882-0}}
* {{cite book |last=Palisca |first=Claude V. |author-link=Claude V. Palisca |chapter=Baroque |editor=Stanley Sadie |editor-link=Stanley Sadie |title=[[The New Grove Dictionary of Music and Musicians]]|date=2001 |publisher=Oxford University Press |location=Oxford |isbn=9781561592630}}
* {{cite book|last=Rollin|first=Monique|year=2001a|title=The New Grove Dictionary of Music and Musicians|edition=2nd|chapter=Gaultier [Gautier, Gaulthier], Ennemond|publisher=Macmillan|location=London|isbn= 978-1-56159-239-5}}
* {{cite book|last=Rollin|first=Monique|year=2001b|title=The New Grove Dictionary of Music and Musicians|edition=2nd|chapter=Gaultier [Gautier, Gaulthier], Denis|publisher=Macmillan|location=London|isbn= 978-1-56159-239-5}}
* {{cite book|last1=Rollin|first1=Monique|last2=Ledbetter|first2=David |year=2001|title=The New Grove Dictionary of Music and Musicians|edition=2nd|chapter=Ballard Family: (3) Robert Ballard (ii)|publisher=Macmillan|location=London|isbn= 978-1-56159-239-5}}
* {{cite web|last=Roseman |first=Ronald |year=1975 |url=http://idrs.colorado.edu/publications/journal/JNL3/baroque.html |title=Baroque Ornamentation |publisher=Journal of The International Double Reed Society 3 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080420072643/http://idrs.colorado.edu/publications/journal/JNL3/baroque.html |archive-date=20 April 2008 }} Reprinted in ''[http://www.musebaroque.fr/Articles/Baroque_ornamentation.htm Muse Baroque: La magazine de la musique baroque] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140514043416/http://www.musebaroque.fr/Articles/Baroque_ornamentation.htm |date=14 May 2014 }}'', n.d.
* {{cite book|last1=Sachs|first1=Curt|author-link1=Curt Sachs|chapter=Barockmusik|title=Jahrbuch der Musikbibliothek Peters|volume=26|year=1919}}
* {{cite web|last=Sadie |first= Stanley|year=2002|work=The Oxford Companion to Music|publisher=[[Oxford University Press]]|title=The Baroque Era|url=http://www.oxfordmusiconline.com/public/}} {{Subscription required}}
* {{cite encyclopedia|last= Sadie|first=Julie Anne|year=2013|encyclopedia=[[Grove Music Online]]|publisher=[[Oxford University Press]]|entry=Louis XIV, King of France}} {{Subscription required}}
* {{cite web|last=Shotwell|first=Clay|url=http://www.aug.edu/~cshotwel/4350.Baroquetraits.html|title=MUSI 4350/4360: Music of the Baroque Era: General Characteristics of the Baroque|place=Augusta, GA|publisher=Augusta State University|year=2002|access-date=25 August 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120430010736/http://www.aug.edu/~cshotwel/4350.Baroquetraits.html|archive-date=30 April 2012|url-status=dead}}
* {{cite encyclopedia|last= Snyder|first= Kerala J.|year=2001|encyclopedia=Grove Music Online|entry=Buxtehude, Dieterich|publisher=[[Oxford University Press]]}} {{Subscription required}}
* {{cite encyclopedia|last=Talbot|first=Michael|author-link=Michael Talbot (musicologist)|year=2001a|encyclopedia=Grove Music Online|entry=Corelli, Arcangelo|publisher=[[Oxford University Press]]}} {{Subscription required}}
* {{cite encyclopedia|last=Talbot|first=Michael|year=2001b|encyclopedia=Grove Music Online|entry=Ritornello|publisher=[[Oxford University Press]]}} {{Subscription required}}
* {{cite book|last1=Wainwright|first1=Jonathan|author2=Peter Holman|year=2005|title=From Renaissance to Baroque: Change in Instruments and Instrumental Music in the Seventeenth Century|url=https://books.google.com/books?id=2uXTdwWxppwC|isbn=978-0-7546-0403-7|publisher=Ashgate Publishing|location=Aldershot, England|ref={{harvid|Wainwright and Holman|2005}}}}
* {{cite book|last=Wallechinsky|first=David|year=2007|url=https://books.google.com/books?id=938irIZnmGsC|title=The Knowledge Book: Everything You Need to Know to Get by in the 21st century|location=Washington, DC|publisher=National Geographic Books|isbn=978-1-4262-0124-0}}
* {{cite book|last=Watkins|first=Glenn|year=1991|title=Gesualdo: The Man and His Music|publisher=Oxford University Press|location=Oxford|isbn=978-0-19-816197-4|url-access=registration|url=https://archive.org/details/gesualdomanhismu0000watk}}
* {{cite encyclopedia |last1=Westrup |last2=McClymonds |last3=Budden |last4=Clements |last5=Carter |last6=Walker |last7=Heartz |last8=Libby |year=2001 |title=Grove Music Online |entry=Aira |doi=10.1093/gmo/9781561592630.article.43315}} {{Grove Music subscription}}
* {{cite book|last=York|first=Francis L.|year=1909|title=Harmony Simplified: A Practical Introduction to Composition|url=https://archive.org/details/cu31924021751643|publisher=Oliver Ditson and Company|location=Boston|isbn=978-1-176-33956-9}}
{{div col end}}
== Qoʻshimcha adabiyotlar ==
{{div col|colwidth=45em}}
* Christensen, Thomas Street, and Peter Dejans. ''Towards Tonality Aspects of Baroque Music Theory''. Leuven: Leuven University Press, 2007. {{ISBN|978-90-5867-587-3}}
* Cyr, Mary. ''Essays on the Performance of Baroque Music Opera and Chamber Music in France and England''. Variorum collected studies series, 899. Aldershot, Hants, England: Ashgate, 2008. {{ISBN|978-0-7546-5926-6}}
* Foreman, Edward. ''A Bel Canto Method, or, How to Sing Italian Baroque Music Correctly Based on the Primary Sources''. Twentieth century masterworks on singing, v. 12. Minneapolis, Minn: Pro Musica Press, 2006. {{ISBN|978-1-887117-18-0}}
* {{Cite book|last1=Fux|first1=Johann Joseph|title=The Study of Counterpoint from Johann Joseph Fux's Gradus ad parnassum|last2=Mann|first2=Alfred|last3=Edmunds|first3=John|publisher=W. W. Norton & Co.|year=1965|isbn=0-393-00277-2|location=New York|oclc=494781|ref=none}}
* {{cite book|author1=Grout, Donald J.|author1-link=Donald Jay Grout|author2=[[Claude V. Palisca]]|title=A History of Western Music|location=New York|publisher=W. W. Norton|year=1996|ref=none}}
* Hebson, Audrey (2012). „Dance and Its Importance in Bach’s Suites for Solo Cello“, Musical Offerings: Vol. 1: No. 2, Article 2. Available at http://digitalcommons.cedarville.edu/musicalofferings/vol1/iss2/2 {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20231203133147/https://digitalcommons.cedarville.edu/musicalofferings/vol1/iss2/2/ |date=2023-12-03 }}.
* Hoffer, Brandi (2012). „Sacred German Music in the Thirty Years' War“, Musical Offerings: Vol. 3: No. 1, Article 1. Available at http://digitalcommons.cedarville.edu/musicalofferings/vol3/iss1/1 {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20231210045852/https://digitalcommons.cedarville.edu/musicalofferings/vol3/iss1/1/ |date=2023-12-10 }}.
* Schubert, Peter, and Christoph Neidhöfer. ''Baroque Counterpoint''. Upper Saddle River, NJ: Pearson Prentice Hall, 2006. {{ISBN|978-0-13-183442-2}}
* Schulenberg, David. ''Music of the Baroque''. New York: Oxford UP, 2001. {{ISBN|978-0-19-512232-9}}
* Stauffer, George B. ''The World of Baroque Music New Perspectives''. Bloomington: Indiana University Press, 2006. {{ISBN|978-0-253-34798-5}}
* Strunk, Oliver. ''Source Readings in Music History. From Classical Antiquity to the Romantic Era''. London: Faber & Faber, 1952.
{{div col end}}
== Havolalar ==
{{Commons category|Baroque music}}
* [http://www.saladelcembalo.org/ Handel’s Harpsichord Room – free recordings of harpsichord music of the Baroque era]
* [https://web.archive.org/web/20070208215140/http://plato.acadiau.ca/courses/musi/callon/2233/ch-comp.htm Renaissance & Baroque Music Chronology]:
* [http://www.orpheon.org/ Orpheon Foundation] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20121113011736/http://www.orpheon.org/ |date=2012-11-13 }}
* [https://web.archive.org/web/20090319233101/http://etd.lib.fsu.edu/theses/available/etd-11172003-033041/unrestricted/02_smp_fire1.pdf Music, Affect and Fire]:
* [http://www.rism.info Répertoire International des Sources Musicales (RISM)]
[[Turkum:Musiqa nazariyasi]]
[[Turkum:Musiqa tarixi]]
[[Turkum:Barokko musiqasi]]
mzysgx63085589h9kih6rpe9tl5i2tp
Avaz Maksumov
0
1232335
6197656
5816435
2026-07-07T13:54:50Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197656
wikitext
text/x-wiki
{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Avaz Maksumov
| tasvir = Avaz Maksumov.jpg
| birth_date = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1979|8|16|df=yes}}
| birth_place = {{tavalludJoyi|Fargʻona}}
| death_date =
| death_place =
| position =
| klublar1 =
| milliyisht1 =
| milliygollar1 =
| toʻliqism = Avaz Parxatovich Maksumov
| vazni =
| joriyklub =
| milliyjamoa1 =
| milliyyillar1 =
| medallar = {{Shuhrat medali}}
}}
'''Avaz Parxatovich Maksumov''' — oʻzbekistonlik futbol funksioneri.
== Biografiyasi ==
Avaz Maksumov [[Oʻzbekiston davlat jahon tillari universiteti]] bitiruvchisi. 2018-yildan buyon [[Oʻzbekiston futbol assotsiatsiyasi]] bosh kotibi sifatida faoliyat yuritadi<ref>{{cite web|url=https://ufa.uz/futzal-va-sohil-futboli-uchun-mas%ca%bcul-alohida-tashkilot-faoliyati-yo%ca%bblga-qo%ca%bbyiladi/|title=Futzal va sohil futboli uchun masʼul alohida tashkilot faoliyati yoʻlga qoʻyiladi|publisher=[[championat.asia]]}}</ref><ref>{{cite web|url=https://orginfo.uz/organization/497efae19bdd/|title=Узбекистон Республикаси футбол федерацияси}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.uzdaily.uz/en/former-futsal-association-executive-director-heads-uzbekistan-womens-team/|title=Former Futsal Association Executive Director heads Uzbekistan women’s team}}</ref><ref>{{cite web|url=https://futsal.uz/management|title=Leaders|qaralgan sana=2024-12-23|arxivsana=2024-12-26|arxivurl=https://web.archive.org/web/20241226093823/https://futsal.uz/management}}</ref><ref>{{cite web|url=https://ufa.uz/rukovodstvo/|title=Rahbariyat — UFA}}</ref>.
== Mukofotlari ==
2025-yil 6-iyunda [[Shuhrat medali]] bilan taqdirlangan<ref>{{Veb manbasi |url=https://president.uz/oz/lists/view/8186 |sarlavha=Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 6-iyundagi „Futbol boʻyicha Oʻzbekiston milliy terma jamoasi aʼzolari va murabbiylaridan bir guruhini mukofotlash toʻgʻrisida“gi farmoni |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250607043759/https://president.uz/oz/lists/view/8186 |arxivsana=2025-06-07 |sana=06.06.2025 |qaralgan sana=06.06.2025 |ish=president.uz }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* {{Facebook|avaz.maksumov}}
{{uzbekistan-bio-stub}}
{{DEFAULTSORT:Maksumov, Avaz}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Oʻzbekiston davlat jahon tillari universiteti bitiruvchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston futboli funksionerlari]]
9e081m7126h44kjy4b7yft3dlh65xtr
Ayn ash-Shaara
0
1234534
6197722
5367969
2026-07-07T17:25:44Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197722
wikitext
text/x-wiki
{{Bilgiquti aholi punkti
| coordinates = {{coord|33|22|25|N|35|56|0|E|region:SY|display=inline,title}}
<!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->
<!-- Basic info ---------------->
|nomi = Ayn ash-Shaara
|other_name =
|asl_nomi = عين الشعره
|elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags-->
|elevation_m =
|elevation_ft =
<!-- Area/postal codes & others -------->
|postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... -->
|postal_code =
| mavqe = Qishloq
| mamlakat = Suriya
| mintaqa_turi = [[Suriya hududiy boʻlinishi|Muhofaza]]
| koʻrsatilgan mintaqa = [[Rif Damashq muhofazasi|Rif Damashq]]
| tuman_turi = [[Suriya okruglari|Okrug]]
| koʻrsatilgan tuman =[[Qatana tumani]]
| jamoat turi = [[Nohiya|Kichik tuman]]
| jamoat = Bayt Jan
| aholi = {{nts|659}}
| sanalgan yil = 2004
| vaqt mintaqasi = EET +2; +3
}}
'''Ayn ash-Shaara''' ([[arabcha]]:عين الشعره) – [[Suriya]]ning [[Rif Damashq muhofazasi]]dagi [[Qatana tumani]]da joylashgan qishloq. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yilgi aholini roʻyxatga olishda Ayn ash-Shaarada 645 kishi yashashi aniqlangan<ref name="CBS">[http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB03-33-2004.htm General Census of Population and Housing 2004] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200706055759/http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB03-33-2004.htm |date=2020-07-06 }}. [[Central Bureau of Statistics (Syria)|Syria Central Bureau of Statistics]] (CBS). Rif Dimashq Governorate. {{in lang|ar}}</ref>. Hudud aholisining bir qismini darziylar tashkil qiladi<ref name="BDS">{{Veb manbasi |sarlavha=Druze communities in the Middle East |url=//www.britishdruze.org.uk/popups/detailed_druzes.html |nashriyot=British Druze Society |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110911063025/http://www.britishdruze.org.uk/popups/detailed_druzes.html |arxivsana=September 11, 2011}}</ref>.
== Tarixi ==
Hermon togʻi atrofidagi hududlarda druzlarning yashashi, 11-asr boshlarida darziylar diniga asos solingan vaqtdan buyon yozma manbalarda tilga olinadi.
1838-yilda Eli Smith Ayn ash-Shaara aholisini [[darziylar]] va pravoslav xristianlar deya tariflagan.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Suriya-geo-stub}}
[[Turkum:Rif Damashq muhofazasi aholi punktlari]]
9yg25fau2c60hifzki5cq1j66nm5jz1
Ayn at-Tina
0
1234535
6197724
5367959
2026-07-07T17:25:49Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197724
wikitext
text/x-wiki
{{Bilgiquti aholi punkti
| coordinates = {{coord|33.8162|N|36.5572|E|source:wikidata|display=inline,title}}
<!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->
<!-- Basic info ---------------->
|nomi = Ayn at-Tina
|other_name =
|asl_nomi = عين التينة
|elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags-->
|elevation_m =
|elevation_ft =
<!-- Area/postal codes & others -------->
|postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... -->
|postal_code =
| mavqe = Qishloq
| mamlakat = Suriya
| mintaqa_turi = [[Suriya hududiy boʻlinishi|Muhofaza]]
| koʻrsatilgan mintaqa = [[Rif Damashq muhofazasi|Rif Damashq]]
| tuman_turi = [[Suriya okruglari|Okrug]]
| koʻrsatilgan tuman =[[Qatana tumani]]
| jamoat turi = [[Nohiya|Kichik tuman]]
| jamoat = Maʼloula
| aholi = {{nts|3206}}
| sanalgan yil = 2004
| vaqt mintaqasi = EET +2; +3
}}
'''Ayn at-Tina''' ([[arabcha]]:عين التينة) – [[Suriya]]ning [[Rif Damashq muhofazasi]]dagi [[Qatana tumani]]da joylashgan qishloq. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yilgi aholini roʻyxatga olishda qishloqda 3206 kishi yashashi aniqlangan<ref name="CBS">[http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB03-33-2004.htm General Census of Population and Housing 2004] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200706055759/http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB03-33-2004.htm |date=2020-07-06 }}. [[Central Bureau of Statistics (Syria)|Syria Central Bureau of Statistics]] (CBS). Rif Dimashq Governorate. {{in lang|ar}}</ref>. Uning aholisi asosan [[Ahl as-Sunna val-Jamoa|sunniy musulmonlardan]] tashkil topgan.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
{{refbegin}}
*{{cite book|last1=Robinson|first1=E.|authorlink1=Edward Robinson (scholar)|last2=Smith|first2=E.|authorlink2=Eli Smith|year=1841|url=https://archive.org/details/biblicalresearch03robiuoft |title=Biblical Researches in Palestine, Mount Sinai and Arabia Petraea: A Journal of Travels in the year 1838| location=Boston|publisher=[[Crocker & Brewster]]|volume=3}}
{{refend}}
{{Suriya-geo-stub}}
[[Turkum:Rif Damashq muhofazasi aholi punktlari]]
kfnvtxaz610pajsibw28g7f485bokna
Ayn Hur
0
1234536
6197720
5367967
2026-07-07T17:22:31Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197720
wikitext
text/x-wiki
{{Bilgiquti aholi punkti
| coordinates = {{Coord|33|18|34|N|36|3|40|E|display=inline,title}}
<!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->
<!-- Basic info ---------------->
|nomi = Ayn Hur
|other_name =
|asl_nomi = عين حور
|elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags-->
|elevation_m =
|elevation_ft =
<!-- Area/postal codes & others -------->
|postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... -->
|postal_code =
| mavqe = Qishloq
| mamlakat = Suriya
| mintaqa_turi = [[Suriya hududiy boʻlinishi|Muhofaza]]
| koʻrsatilgan mintaqa = [[Rif Damashq muhofazasi|Rif Damashq]]
| tuman_turi = [[Suriya okruglari|Okrug]]
| koʻrsatilgan tuman =[[Qatana tumani]]
| jamoat turi = [[Nohiya|Kichik tuman]]
| jamoat = Sergʻaya
| aholi = {{nts|1974}}
| sanalgan yil = 2004
| vaqt mintaqasi = EET +2; +3
}}
'''Ayn Hur''' ([[arabcha]]:عين حور) – [[Suriya]]ning [[Rif Damashq muhofazasi]]dagi [[Qatana tumani]]da joylashgan qishloq. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yilgi aholini roʻyxatga olishda Ayn Hurda 1974 kishi yashashi aniqlangan<ref name="CBS">[http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB03-33-2004.htm General Census of Population and Housing 2004] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200706055759/http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB03-33-2004.htm |date=2020-07-06 }}. [[Central Bureau of Statistics (Syria)|Syria Central Bureau of Statistics]] (CBS). Rif Dimashq Governorate. {{in lang|ar}}</ref>. Uning aholisi asosan [[Ahl as-Sunna val-Jamoa|sunniy musulmonlardan]] tashkil topgan.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
{{refbegin}}
*{{cite book|last1=Robinson|first1=E.|authorlink1=Edward Robinson (scholar)|last2=Smith|first2=E.|authorlink2=Eli Smith|year=1841|url=https://archive.org/details/biblicalresearch03robiuoft |title=Biblical Researches in Palestine, Mount Sinai and Arabia Petraea: A Journal of Travels in the year 1838| location=Boston|publisher=[[Crocker & Brewster]]|volume=3}}
{{refend}}
{{Suriya-geo-stub}}
[[Turkum:Rif Damashq muhofazasi aholi punktlari]]
oc5r6dqgnidvg0v2c1qsldazs9o0qq1
Az-Zavavida
0
1235177
6197734
5372801
2026-07-07T18:16:46Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197734
wikitext
text/x-wiki
'''Az -Zavovida''' ({{Lang-ar|الذواودة}}) yoki '''az-Zavadi''' ({{Lang-ar|الذوادي}}) – Arabiston koʻrfazidagi arab davlatlari, xususan, [[Bahrayn]], [[Qatar]] va [[Saudiya Arabistoni|Saudiya Arabistonidagi]] [[Arabiston yarim orolidagi qabilalar va urugʻlar|arab qabilasi]]. Ular Banu Xolid qabilasining kichik urugʻi hisoblanadi.
Qabila vakillari Bahrayndagi al-Hidd va Muharraq hududlariga joylashgan. Ularning koʻpgina oila aʼzolari [[marvarid]] ovlash sanoati bilan shugʻullanishgan.
Az -Zavavida qabilasi 1783-yilda Banu Utbaning Bahraynga bostirib kirishi natijasida Zubara tumanidan [[Bahrayn|Bahraynga]] koʻchib kelgan urugʻlar hisoblanishadi.
Mazkur oilaning mashhur aʼzolari orasida siyosiy faol Ahmad az-Zavadi, Uy-joy banki asoschisi Iso ibn Sulaymon az-Zavadi kabi shaxslar bor.
== Havolalar ==
* [https://web.archive.org/web/20100609061714/http://www.althwawdah.com/vb/index.php Az-Zavovida oilama forumi]
* [https://web.archive.org/web/20100107162839/http://alwaqt.com/art.php?aid=183213 الذواودة ينتسبون إلى العمائر من قبيلة بني خالد], Al-Vaqt, 2009-yil 16-oktyabr
* [https://web.archive.org/web/20110707121939/http://www.alwaqt.com/art.php?aid=187546 تصحيحات واستدراك في ترجمة الشيخ عبدالله بن عيسى الذوادي], Al-Vaqt, 2009-yil 20-noyabr
{{Saudiya Arabistonidagi arab qabilalari}}
{{Stub}}
[[Turkum:Arabistondagi qabilalar]]
[[Turkum:Saudiya Arabistonidagi qabilalar]]
kxhplrrsipzwou5sdn1gwbc6w2z0tkt
Bahamra
0
1237158
6197797
5387691
2026-07-07T21:39:41Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197797
wikitext
text/x-wiki
{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi = Bahamra
| asl nomi = بحمرة
| mavqe = Qishloq
| mamlakat = Suriya
| mintaqa_turi = [[Suriya hududiy boʻlinishi|Muhofaza]]
| koʻrsatilgan mintaqa = [[Latakiya muhofazasi|Latakiya]]
| tuman_turi = [[Suriya okruglari|Okrug]]
| koʻrsatilgan tuman = [[Qardaha okrugi]]
| jamoat turi = [[Nohiya|Kichik tuman]]
| jamoat = [[Qardaha]]
| aholi = {{nts|1028}}<ref name="CBS"/>
| sanalgan yil = 2004
| vaqt mintaqasi = EET +2; +3
}}
'''Bahamra''' ({{lang-ar|بحمرة|Bahāmra}}, shuningdek ''Bhamra'') [[Suriya]] shimoli-gʻarbidagi qishloq. Maʼmuriy jihatdan [[Latakiya muhofazasi]]ning [[Qardaha okrugi]] tarkibiga kiradi. Qishloq [[Qardaha]] yaqinida va [[Latakiya]]dan {{convert|29|km|mi|sp=us}} sharqda joylashgan. Suriya [[Markaziy Statistika Byurosi (Suriya)|Markaziy Statistika Byurosi]] (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Bahamra aholisi {{nts|1028}} kishini tashkil qilgan<ref name="CBS">[https://web.archive.org/web/20191217050442/http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB06-19-2004.htm General Census of Population and Housing 2004]. [[Central Bureau of Statistics (Syria)|Syrian Central Bureau of Statistics]] (CBS). Latakia Governorate. {{in lang|ar}}</ref>. Qishloqning asosiy aholisi [[Nusayriylar|alaviylar]]dir.
Britaniyalik [[Anglikanlik|anglikan]] missioner [[Samuel Lyde]] 1854—1859-yillar oraligʻida oʻzining Suriyadagi missiyasini Bahamra qishlogʻida tashkil etgan{{sfn|Winter|2016|p=121}}. Missioner qishloqdan mulk sotib olib, oʻz maktabini ochgan. U yerda bir qator boshqa binolar qurgan hamda asosan mintaqadagi alaviylar orasida oʻz diniy qarashlarini yoyishga urinib koʻrgan{{sfn|Balph|1913|p=35}}. Oʻz harakatlarida katta muvaffaqiyatga erisholmay, maktabni Amerika [[Presviterian]] missioneri R.J.Dobbsga topshirgan. Dobbs esa missiya ishini davom ettirgan{{sfn|Balph|1913|p=36}}. 1860-yillarda maktab yopilgan. Biroq, Latakiyada ochilgan protestant oʻgʻil bolalar maktabi 1870-yilda Bahamraga koʻchirilib, u yerda 1876-yilgacha faoliyat olib borgan{{sfn|Balph|1913|p=47}}. Qishloqdagi missionerlik faoliyati kamida 1913-yilga qadar davom etgan{{sfn|Balph|1913|p=146}}.
== Mashhur shaxslar ==
* [[Gʻozi Kanon]] — 1982—2002-yillarda Suriya maxsus xizmatlarining Livandagi rahbari boʻlgan{{sfn|Vloeberghs|2016|p=80, note 176}}.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
*{{cite book |last1=Balph |first1=James McKinnis |title=Fifty Years of Mission Work in Syria: A Brief Compend of the Mission Work of the Reformed Presbyterian Church in Northern Syria, Asia Minor, and Cyprus |date=1913 |publisher=Murdoch, Kerr & Co. |location=Pittsburgh |url=https://books.google.com/books?id=_NtFk7ETLs8C}}
*{{cite book |last1=Winter |first1=Stefan |title=A History of the 'Alawis: From Medieval Aleppo to the Turkish Republic |date=2016 |publisher=Princeton University Press |location=Princeton and Oxford |isbn=9780691167787 |url=https://books.google.com/books?id=Suf-CwAAQBAJ}}
*{{cite book |last1=Vloeberghs |first1=Ward |title=Architecture, Power and Religion in Lebanon: Rafiq Hariri and the Politics of Sacred Space in Beirut |date=2016 |publisher=Brill |location=Leiden and Boston |isbn=978-90-04-30582-3 |url=https://books.google.com/books?id=AJADCwAAQBAJ}}
[[Turkum:Qardaha okrugi aholi punktlari]]
[[Turkum:Suriyadagi alaviy jamiyatlari]]
{{Suriya-geo-stub}}
sjibsnzjda4yyw8gvd8kd4nloee1vnc
Foydalanuvchi:Anlztrk/conversion.js
2
1237227
6197645
6197480
2026-07-07T13:10:50Z
Anlztrk
7677
6197645
javascript
text/javascript
function cyrlat(input) {
let car = input;
car = car.replace(/([SC])[Hh]/g, "$1\u0327");
car = car.replace(/([sc])h/g, "$1\u0327");
car = car.replace(/S[\u02bc\u2019\u0027]([Hh])/g, "S$1");
car = car.replace(/s[\u02bc\u2019\u0027]h/g, "sh");
car = car.replace(/([Gg])[\u2018\u02bb\u0027]/g, "$1\u0306");
car = car.replace(/([Oo])[\u2018\u02bb\u0027]/g, "$1\u0308");
car = car.replace(/LOBAT/g, "LO\u02bcBAT");
car = car.replace(/MO\u0308JAZ/g, "MO\u02bcJAZ");
car = car.replace(/MO\u0308JIZA/g, "MO\u02bcJIZA");
car = car.replace(/MO\u0308TABAR/g, "MO\u02bcTABAR");
car = car.replace(/MO\u0308TAD/g, "MO\u02bcTAD");
car = car.replace(/MO\u0308TAZILA/g, "MO\u02bcTAZILA");
car = car.replace(/MO\u0308TARIZA/g, "MO\u02bcTARIZA");
car = car.replace(/(L|l)o\u0308bat/g, "$1o\u02bcbat");
car = car.replace(/(M|m)o\u0308jaz/g, "$1o\u02bcjaz");
car = car.replace(/(M|m)o\u0308jiza/g, "$1o\u02bcjiza");
car = car.replace(/(M|m)o\u0308tabar/g, "$1o\u02bctabar");
car = car.replace(/(M|m)o\u0308tad/g, "$1o\u02bctad");
car = car.replace(/(M|m)o\u0308tazila/g, "$1o\u02bctazila");
car = car.replace(/(M|m)o\u0308tariza/g, "$1o\u02bctariza");
car = car.normalize('NFC');
return car;
}
function convertText(node) {
if (node.nodeType === Node.TEXT_NODE) {
node.nodeValue = cyrlat(node.nodeValue);
} else if (node.nodeType === Node.ELEMENT_NODE && node.tagName !== "SCRIPT" && node.tagName !== "STYLE") {
node.childNodes.forEach(convertText);
// Modify placeholder text for input fields
if (node.placeholder) {
node.placeholder = cyrlat(node.placeholder);
}
}
}
function transliteratePage() {
convertText(document.body);
}
transliteratePage();
lkydcso5snnq65ffcrtnw5reyxhhzv0
Foydalanuvchi:Anlztrk/common.js
2
1237228
6197644
6197481
2026-07-07T13:10:09Z
Anlztrk
7677
[[Special:Contributions/Anlztrk|Anlztrk]] ([[User talk:Anlztrk|munozara]]) tomonidan qilingan [[Special:Diff/6197481|6197481]]-sonli tahrir qaytarildi
6197644
javascript
text/javascript
//mw.loader.load( '//uz.wikipedia.org/wiki/User:Anlztrk/conversion.js?action=raw&ctype=text/javascript' );
c997mzlwmacame5zf5yux8r7d473tnv
6197646
6197644
2026-07-07T13:11:04Z
Anlztrk
7677
[[Special:Contributions/Anlztrk|Anlztrk]] ([[User talk:Anlztrk|munozara]]) tomonidan qilingan [[Special:Diff/6197644|6197644]]-sonli tahrir qaytarildi
6197646
javascript
text/javascript
mw.loader.load( '//uz.wikipedia.org/wiki/User:Anlztrk/conversion.js?action=raw&ctype=text/javascript' );
gbqs914bkjgmlx63607iwxhl9vgzztv
Babna
0
1237742
6197779
5392891
2026-07-07T20:38:40Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197779
wikitext
text/x-wiki
{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi = Babna
| asl nomi = بابنا
| mavqe = Qishloq
| mamlakat = Suriya
| mintaqa_turi = [[Suriya hududiy boʻlinishi|Muhofaza]]
| koʻrsatilgan mintaqa = [[Latakiya muhofazasi|Latakiya]]
| tuman_turi = [[Suriya okruglari|Okrug]]
| koʻrsatilgan tuman = [[Al-Haffa okrugi]]
| jamoat turi = [[Nohiya|Kichik tuman]]
| jamoat = [[Al-Haffa]]
| aholi = {{nts|802}}<ref name="CBS"/>
| sanalgan yil = 2004
| vaqt mintaqasi = EET +2; +3
}}
'''Babna''' ({{lang-ar|بابنا|Bābnā}}, shuningdek ''Babanna'' yoki ''Bab Ana'') [[Suriya]] shimoli-gʻarbidagi qishloq. Maʼmuriy jihatdan [[al-Haffa]] okrugi tarkibiga kiradi. [[Latakiya]]dan shimoli-sharqda va [[al-Haffa]] shahridan {{convert|10|km|mi|sp=us}} shimolda joylashgan{{sfn|Balanche|2000|pp=101, 153}}. Suriya [[Markaziy Statistika Byurosi (Suriya)|Markaziy Statistika Byurosi]] (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Aramo aholisi {{nts|490}} kishini tashkil qilgan<ref name="CBS">[https://web.archive.org/web/20191212191451/http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB06-15-2004.htm General Census of Population and Housing 2004]. [[Central Bureau of Statistics (Syria)|Syria Central Bureau of Statistics]] (CBS). Latakia Governorate. {{in lang|ar}}</ref>. Aholi [[Sunniylik|sunniylar]]dan iborat{{sfn|Balanche|2000|p=297}}.
== Tarixi ==
Babna 1519 va 1547-yillardagi [[Usmoniylar imperiyasi|Usmoniylar]] soliq roʻyxatlarida [[Sahyun qasri|Sahyun]] tumaniga qarashli hudud sifatida qayd etilgan boʻlib, undan 620 [[dirham]] miqdorida soliq undirilgani haqida ma’lumot keltirilgan{{sfn|Winter|2016|p=109}}. 19-asr boshlaridan 1924-yilgacha, ya’ni Usmoniylar hukmronligi davrida (1517-1918) va keyinchalik [[Fransiya mandati]] davrida (1923-1946) Babna Sahyun [[kaza]]sining (tumanining) markazi boʻlib kelgan. Fransuzlar hududning ushbu maʼmuriy rolini yaqin atrofdagi al-Haffa shahriga oʻtkazishdi. Maqomi pasaytirilishidan oldin Babnada 2000 nafarga yaqin aholi yashagan boʻlib, ularning aksariyatini atrofdagi hududlarning yirik yer egalari tashkil etardi. Shaharda katta masjid, ma’muriy sud, [[Seray|saroy]] (hukumat uyi) va gavjum [[bozor]] mavjud edi. Keyinchalik aholi soni tez orada keskin kamayib ketdi. Shaharning nufuzli kishilari va ularga tobe boʻlganlar [[Latakiya]] hamda [[Jableh]] shaharlariga koʻchib oʻtdilar. Hozirda hudud kichik qishloqqa aylanib qolgan. 1990-yillargacha eski masjid va hududning sobiq aholisiga tegishli boʻlgan ba’zi katta villalar saqlanib qolgan edi. 1994-yilda qishloq aholisi 711 nafarni tashkil qilgan{{sfn|Balanche|2000|pp=101, 153, 160, 183}}.
Suriya fuqarolar urushi davomida 2012-yil iyun oyida Babna, al-Haffa va uning atrofidagi hududlarda qoʻzgʻolonchilar bilan hukumat kuchlari oʻrtasida [[Al-Haffa jangi|shiddatli toʻqnashuvlar yuz berdi]]<ref>[https://www.reuters.com/article/world/heavy-fighting-erupts-in-syrias-latakia-province-idUSBRE8540IG/ Heavy fighting erupts in Syria's Latakia province]. ''[[Reuters]]''. 2012-06-05.</ref>. 2022-yil aprel oyida Babna qishlog‘i aholisi va qaytib kelgan shaxslar jangovаr harakatlar vaqtida shikastlangan uylarni qayta qurish yoki ta’mirlash uchun ruxsatnomalar soʻrab murojaat qila boshladilar<ref>[http://syriatimes.sy/subscription-begins-for-renovation-of-houses-damaged-by-terrorism-in-the-countryside-of-al-haffeh-lattakia/ Subscription Begins for Renovation of Houses Damaged by Terrorism in the Countryside of Al-Haffeh, Lattakia]. ''[[Syria Times]]''. 2012-06-05.</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
*{{cite web |last1=Balanche |first1=Fabrice |title=Les Alaouites, l'espace et le pouvoir dans la région côtière syrienne : une intégration nationale ambiguë. |url=https://theses.hal.science/tel-00011981 |publisher=Université François Rabelais |access-date=20 October 2024 |location=Tours |language=French |date=2000}}
* {{cite book |last1=Winter |first1=Stefan |title=A History of the 'Alawis: From Medieval Aleppo to the Turkish Republic |date=2016 |publisher=Princeton University Press |location=Princeton and Oxford |isbn=9780691167787 |url=https://books.google.com/books?id=Suf-CwAAQBAJ}}
[[Turkum:Al-Haffa okrugi aholi punktlari]]
{{Suriya-geo-stub}}
22kp0ydb77nzcqb3nro8vpm7oov4m6p
Ayn al-Bayda (Latakiya)
0
1238060
6197721
5395006
2026-07-07T17:25:35Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197721
wikitext
text/x-wiki
{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi = Ayn al-Bayda
| asl nomi = عين البيضة
| mavqe = Shaharcha
| tasvir = Fayl:LatakiaCountryside.jpg
| mamlakat = Suriya
| mintaqa_turi = [[Suriya hududiy boʻlinishi|Muhofaza]]
| koʻrsatilgan mintaqa = [[Latakiya muhofazasi|Latakiya]]
| tuman_turi = [[Suriya okruglari|Okrug]]
| koʻrsatilgan tuman = [[Latakiya okrugi]]
| jamoat turi = [[Nohiya|Kichik tuman]]
| jamoat = Ayn al-Bayda
| aholi = {{nts|1629}}<ref name="CBS"/>
| sanalgan yil = 2004
| vaqt mintaqasi = EET +2; +3
}}
'''Ayn al-Bayda''' ({{lang-ar|عين البيضة}}) [[Suriya]] shimoli-gʻarbidagi shaharcha. Maʼmuriy jihatdan [[Latakiya muhofazasi]]ning tarkibida boʻlib, [[Latakiya]] shimolida joylashgan. Gʻarbda [[ash-Shamiyah]] va [[Burj Islom]], sharqda [[al-Bahluliyah]] va [[Mashqita]], janubi-gʻarbda esa [[Mushayrafet as-Samouk]] bilan chegaradosh. Suriya [[Markaziy Statistika Byurosi (Suriya)|Markaziy Statistika Byurosi]] (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Ayn al-Bayda aholisi {{nts|1629}} kishini tashkil qilgan<ref name="CBS">[https://web.archive.org/web/20191216062124/http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB06-4-2004.htm General Census of Population and Housing 2004]. [[Central Bureau of Statistics (Syria)|Syria Central Bureau of Statistics]] (CBS). Latakia Governorate. {{in lang|ar}}</ref>. Aholisi [[Nusayriylar|alaviylar]]dan iborat<ref name="Balanche">{{cite book|first=Fabrice|last=Balanche|title=La région alaouite et le pouvoir syrien|url=http://tel.archives-ouvertes.fr/docs/00/06/30/97/PDF/Les_Alaouites_l_espace_et_le_pouvoir.pdf|publisher=Karthala Editions|year=2006|isbn=2845868189|language=French|author-link=Fabrice Balanche}}</ref>.
== Geografiyasi ==
=== Iqlimi ===
Iqlimi yumshoq. Umuman olganda iliq va moʻtadil. Hududda yozga nisbatan qish koʻproq yomgʻirli boʻladi. Iqlimi Köppen-Geiger iqlim tasnifiga koʻra Csa holatiga baholangan. Yillik oʻrtacha harorat 18,5 °C. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 1004 mm<ref>{{cite web|url=https://en.climate-data.org/location/926451/|title=Climate 'Ayn Al-Bayda': Temperature, Climate graph, Climate table for 'Ayn al-Bayda' - Climate-Data.org}}</ref>.
{{Gallery
|width=1000 |height=250
|align=center
|File:LatakiaCountrysidePano.png|Ayn al-Baydaning panorama koʻrinishi
}}
== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[Turkum:Latakiya tumani aholi punktlari]]
[[Turkum:Suriya shaharlari]]
[[Turkum:Suriyadagi alaviylar jamoalari]]
{{Suriya-geo-stub}}
hn3ojz9ckc29fhpwjk8k9ov45pe0c6y
Az-Zahraa
0
1238773
6197732
5401441
2026-07-07T18:16:16Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197732
wikitext
text/x-wiki
{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi = Az-Zahraa
| asl nomi = {{lang|ar|الزهراء}}
| mavqe = Shaharcha
| mamlakat = Suriya
| mintaqa_turi = [[Suriya hududiy boʻlinishi|Muhofaza]]
| koʻrsatilgan mintaqa = [[Halab muhofazasi|Halab]]
| tuman_turi = [[Suriya okruglari|Okrug]]
| koʻrsatilgan tuman = [[Azaz okrugi]]
| jamoat turi = [[Nohiya]]
| jamoat = [[Nubl]]
| blanka_nomi1 = Nazorat
| blanka_malumoti = {{flagicon image|Flag_of_the_Syrian_Salvation_Government.svg}} [[Suriya oʻtish davri hukumati]]
| aholi = {{nts|13780}}<ref name="CBS"/>
| sanalgan yil = 2004
| vaqt mintaqasi = EET +2; +3
}}
'''Az-Zahraa''' ({{lang-ar|الزهراء|az-Zahrāʾ}}) [[Suriya]] shimolida joylashgan [[qishloq]]. Maʼmuriy jihatdan [[Halab muhofazasi]]ning [[Azaz okrugi]] tarkibiga kiradi. [[Halab]] shimoli-gʻarbida joylashgan. Shimoli-sharqda [[Tell Rifaat]] va [[Mayer (Suriya)|Mayer]], janubda esa [[Anadan]] bilan chegaradosh. Suriya [[Markaziy Statistika Byurosi (Suriya)|Markaziy Statistika Byurosi]] (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda az-Zahraa aholisi {{nts|13780}} kishini tashkil qilgan<ref name="CBS">[http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB02-26-2004.htm General Census of Population and Housing 2004] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200110122734/http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB02-26-2004.htm |date=2020-01-10 }}. [[Central Bureau of Statistics (Syria)|Syria Central Bureau of Statistics]] (CBS). Aleppo Governorate. {{in lang|ar}}</ref>. Az-Zahraa aholisi asosan [[Shialik|shialar]]. Shaharcha [[Nubl]] bilan birgalikda Halab muhofazasidagi asosan [[Sunniylik|sunniylar]] yashaydigan hududdagi shialar yashaydigan kichik maʼmuriy birliklarni tashkil qiladi.
== Suriya fuqarolar urushi ==
{{Asosiy|Nubl va az-Zahraa qamali}}
Nubl va az-Zahraa hukumatga qarshi [[Ozod Suriya armiyasi]] (OSA), [[an-Nusra fronti]] ([[al-Qoida]]ning Suriyadagi tarmogʻi) va [[Ahror ash-Shom]] tomonidan [[Nubl va az-Zahraa qamali|qamal]] qilingan. Nublda tashqariga harakatlanish keskin cheklangani sabali hudud taʼminoti [[Suriya armiyasi]]ning havo orqali tashiladigan yuklariga tayanardi. Nubl va atrofidagi qishloqlar aholisi oʻrtasida munosabatlar odatda doʻstona boʻlsa-da, [[Suriya fuqarolar urushi]] davrida qoʻshni [[Sunniylik|sunniy]] qishloqlardan kelgan hukumatga qarshi kuchlar Nubl va az-Zahraa shaharlarida [[Suriya fuqarolar urushi davridagi qurolli guruhlar|hukumatni qoʻllab-quvvatlovchi qurolli guruhlar]] joylashganini va ular muxolifat tarafdorlariga hujumlar uyushtirganini taʼkidlashgan. Nubl va uning atrofidagi muxolifatchi qishloqlar oʻrtasida koʻplab odam oʻgʻrilashlar sodir boʻlgan<ref name="Hendawi">Hendawi, Hamza. [https://news.yahoo.com/syria-sunni-rebels-besiege-shiite-villages-193533327.html In Syria, Sunni rebels besiege Shiite villages]. ''Yahoo News''. Originally published by ''[[Associated Press]]''. 2012-10-18,</ref><ref>Landis, Joshua. [http://www.joshualandis.com/blog/?p=16590 Clinton Helps Shape New Syrian Gov in Exile] Syria Comment. 2012-11-01.</ref>. Qoʻzgʻolonchilarning bir necha oylik qamali va doimiy oʻzaro oʻgʻrilashlardan soʻng, har ikki shahardagi xalq qoʻmitalari 2013-yil 27-martda sunniy isyonchilar bilan muzokaralarni boshlashga kelishib oldilar. Muzokaralar oʻtkazish toʻgʻrisidagi kelishuvni qoʻshni [[Kurd Dagʻ]] mintaqasidagi kurd partiyalari tomonidan tashkil etdi. Bu mintaqa [[Demokratik ittifoq partiyasi (Suriya)|PYD]] kurd jangchilari nazorati ostida turardi. Muzokaralarni kurdlar boshqarib turdi va har ikki tomondan oʻgʻrilab ketilgan bir necha kishi ozod qilindi<ref>{{cite news|url=https://now.mmedia.me/lb/en/nowsyrialatestnews/syria-kurds-help-shiite-sunni-fighters-negotiate|title=Syria Kurds help Shiite, Sunni fighters negotiate|last=AFP|date=27 March 2013|publisher=NOW|access-date=27 March 2013|archive-date=5 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180705004008/https://now.mmedia.me/lb/en/nowsyrialatestnews/syria-kurds-help-shiite-sunni-fighters-negotiate|url-status=dead}}</ref>.
2016-yil 3-fevralda [[Suriya Arab armiyasi]] va [[Hizbulloh]]ning [[Shimoliy Halab hujumi (2016-yil fevral)|hujumi]] natijasida qamal tugatildi<ref>{{Cite journal|url=http://www.dailystar.com.lb/News/Middle-East/2016/Feb-03/335430-hezbollah-syrian-army-break-rebel-siege-of-northern-shiite-towns-nubol-and-zahraa-security-source.ashx|title = Hezbollah, Syrian army break rebel siege of northern Shiite towns|journal = The Daily Star}}</ref>.
== Yana qarang ==
* [[Suriya fuqarolari urushi]]
== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[Turkum:Azaz okrugi aholi punktlari]]
[[Turkum:Suriyadagi shia jamoalari]]
[[Turkum:Halab muhofazasi qishloqlari]]
plbzbpeha0i9d8h14r7kngnyhhrjzcy
Banin (Idlib)
0
1238837
6197810
5401842
2026-07-07T23:51:34Z
InternetArchiveBot
58913
0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197810
wikitext
text/x-wiki
{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi = Banin
| asl nomi = بنين
| mavqe = Qishloq
| mamlakat = Suriya
| mintaqa_turi = [[Suriya hududiy boʻlinishi|Muhofaza]]
| koʻrsatilgan mintaqa = [[Idlib muhofazasi|Idlib]]
| tuman_turi = [[Suriya okruglari|Okrug]]
| koʻrsatilgan tuman = [[Ariha okrugi]]
| jamoat turi = [[Nohiya]]
| jamoat = [[Ariha nohiyasi]]
| aholi = {{nts|743}}
| sanalgan yil = 2004
| vaqt mintaqasi = EET +2; +3
}}
'''Banin''' ({{lang-ar|بنين}}) – [[Suriya]]dagi [[qishloq]]. [[Idlib muhofazasi]]ning [[Ariha okrugi]]dagi [[Ariha nohiyasi]] tarkibiga kiradi. Suriya [[Markaziy Statistika Byurosi (Suriya)|Markaziy Statistika Byurosi]] (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Banin aholisi {{nts|743}} kishini tashkil qilgan<ref>{{cite web|title=General Census of Population 2004.|url=https://www.humanitarianresponse.info/sites/www.humanitarianresponse.info/files/syr_pop_2004_sycensus_0.xls |access-date= 2015-12-09}}</ref>.
== Tarixi ==
Banin [[Suriya fuqarolar urushi]], jumladan, [[Suriya Qurolli kuchlari|Suriya]]/[[Rossiya]] havo hujumlari va moʻtadil isyonchi guruhlar hamda [[Jihodchilik|jihodchi]] ekstremistlar oʻrtasidagi toʻqnashuvlar davrida jiddiy zarar koʻrgan.
2012-yil oxirida Baninni [[Suriyadagi Bashar Asad muxolifati|Suriya isyonchi]] kuchlari egallagan. 2012-yil 12-dekabrda Suriya harbiy-havo kuchlari qishloqni bombardimon qilgan<ref>{{Cite web|url=https://twitter.com/syriahr/status/278862704758902785|title=Idlib province: The airforce went on a raid over the town of Benin, by the northern entrance to Ma'arat al-Nu'man|date=2012-12-12|website=Syrian Observatory for Human Rights|language=en|access-date=2019-06-20}}</ref>. 2014-yil 27-dekabrda Suriya Harbiy-havo kuchlarining reaktiv [[qiruvchi samolyot]]lari qishloq ustida havo hujumlarini amalga oshirgan<ref>{{Cite web|url=https://twitter.com/QASIOUN_NEWS/status/548826622183608320|title=Syrian regime jet fighters shell over Benin village in Jabal Al-Zawya in Idlib|date=2014-12-27|website=Qasioun News Agency|language=en|access-date=2019-06-20}}</ref>. 2015-yil 12-noyabrda, [[Suriya fuqarolar urushidagi Rossiya intervensiyasi|Rossiyaning Suriyadagi havo kompaniyasi]] boshlanganidan olti hafta oʻtgach, [[Rossiya harbiy-havo kuchlari]]ga tegishli [[Mi-24]] vertolyotlari tunda qishloqqa [[oq fosforli oʻq-dorilar]] tashladi<ref>{{Cite web|url=https://twitter.com/Ibra_Joudeh/status/664841534328733697|title=Allegedly Pics of Russian Airstrike on Benin in Jabal al-Zawiya - Idlib|last=Joudeh|first=Ibrahim|date=2015-11-12|website=@Ibra_Joudeh|language=en|access-date=2019-06-20}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://twitter.com/majdkhalaf1993/status/664905498194485248|title=Idlib: Russian aviation bombed the village of Benin by Internationally banned napalm and phosphorus|last=Khalaf|first=Majd|date=2015-11-12|website=@majdkhalaf1993|language=en|access-date=2019-06-20}}</ref><ref>{{Citation|last=الدفاع المدني السوري في محافظة ادلب|title=الدفاع المدني {{!}}{{!}} ادلب {{!}}{{!}} الطيران الروسي يستهدف المدنيين بالقنابل المحرمة دولياً بجبل الزاوية|date=2015-11-12|url=https://www.youtube.com/watch?v=-pqBqFNmIPE|access-date=2019-06-20}}</ref>. Bu harakat fuqarolik hududlariga qarshi yondiruvchi qurollardan foydalanishni taqiqlovchi [[Yondiruvchi qurollar toʻgʻrisidagi protokol]]ni buzish hisoblanadi. Zarba oqibatida kamida bir kishi halok boʻldi. 16-noyabr kuni Rossiya havo hujumi natijasida esa qishloqdagi nonvoyxona vayron boʻldi<ref>{{Citation|title=معصرة زيتون وفرن للمدنيين هو ما استهدفته طائرات العدوان الروسي على بينين بجبل الزاوية بريف إدلب Al Marra Today|date=2015-11-16|url=https://www.youtube.com/watch?v=BR52rrn_YYo|access-date=2019-06-20}}</ref>.
2017-yil 23-yanvarda moʻtadil isyonchi guruh [[Suqour ash-Shom brigadalari|Suqour ash-Shom]] Suriyada faoliyat yuritayotgan [[Salafiy jihodchilik|salafiy-jihodchi]] tashkilot [[An-Nusra fronti|Al-Qoida]]dan Banin shahrini tortib oldi<ref>{{Cite web|url=https://twitter.com/Step_Agency1/status/823860911865786368|title=SuqourAlSham Brigade controls the town of Benin in JabalAlzawei In south of Idlib, after clashes with FatahAlSham|last=EN|date=2017-01-24|website=Step News Agency EN|language=en|access-date=2019-06-20}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://twitter.com/archicivilians/status/823894411939549185|title=#Syria: Opposition factions (mainly Ahrar-Sham & #FSA) expelled #JFS from Benin & Hantoteen villages in #Idlib. #JFS captured #Sarmada town.pic.twitter.com/0vLmgxbj8B|date=2017-01-24|website=archicivilians|language=en|access-date=2019-06-20}}</ref>.
2017-yil 21-sentyabrda Rossiyaning [[Suvosti kemasidan uchiriladigan ballistik raketa|suv osti kemasi]]dan uchirilgan [[Kalibr (raketa turi)|Kalibr]] ballistik raketasi Baninga zarba berdi<ref>{{Cite web|url=https://syria.liveuamap.com/en/2017/22-september-ballistic-missile-targeting-benin-village-in|title=Ballistic missile targeting Benin village in Jabal Azawiyah region of southern Idlib countryside|date=2019-09-22|website=Liveuamap|language=en|access-date=2019-06-20}}</ref>. 27-dekabr kuni Suriya samolyotlari qishloq chekkasiga zarba berdi<ref>{{Cite web|url=https://twitter.com/HalabTodayTV/status/946312155510530048|title=#عاجل غارات جوية لطيران النظام الحربي على أطراف بلدة بنين في جبل الزاوية بريف إدلب.|date=2017-12-28|website=Halab Today|language=ar|access-date=2019-06-20}}</ref>.
2019-yil 26-aprel kuni Banin yaqinidagi [[qochqinlar lageri]]ga [[kassetali oʻq-dori]]lar yuklangan [[OTR-21 Tochka|OTR-Tochka]] [[taktik ballistik raketa]]si kelib tushishi oqibatida bir necha kishi jarohatlandi. [[Oq kaskalar (Suriya fuqarolar urushi)|Oq kaskalar]] raketa qoldiqlarini koʻzdan kechirdi<ref>{{Cite web|url=https://twitter.com/SyriaCivilDef/status/1121884663260286976|title=Images showing the remains of an OTR-21 Toshka rocket carrying cluster bombs fired this morning by the Regime's forces and targeting an IDP camp near #Benin in #Idlib. Several camp residents were injured.pic.twitter.com/fs0LaVenm8|date=2019-04-26|website=The White Helmets|language=en|access-date=2019-06-20}}</ref>. 30-may kuni hukumat kuchlarining qishloqqa uyushtirgan havo hujumi natijasida bir nafar tinch aholi vakili halok boʻldi, yana biri yaralandi<ref>{{Cite web|url=https://twitter.com/jisrtv/status/1134348712057155584|title=#عاجل: مراسلنا: مقتل مدني وإصابة آخر بقصف جوي للنظام على حرش بينين جنوب #إدلب|last=الفضائية|first=قناة الجسر|date=2019-05-30|website=@jisrtv|language=ar|access-date=2019-06-20}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://twitter.com/lummideast/status/1134349543653412866|title=One civilian was killed and another injured by an air strike on the Benin south of Idlib|last=MiddleEast|first=Liveuamap|date=2019-05-30|website=@lummideast|language=en|access-date=2019-06-20}}</ref>. 1-iyun kuni 30 km uzoqlikda [[Shimoli-gʻarbiy Suriya hujumi (2019-yil aprel—avgust)|davom etayotgan toʻqnashuvlar]] paytida Su-24 bombardimonchi samolyoti qishloq chekkasiga yuqori darajali [[Portlovchi moddalar|portlovchi raketalar]] bilan hujum qildi<ref>{{Cite web|url=https://twitter.com/OGNreports/status/1135111025529937921|title=A su-24 warjets launched highly explosive missiles at Benin outskirts|date=2019-06-02|website=On the Ground News|language=en|access-date=2019-06-20}}</ref>. 19-iyun kuni hukumat uyushtirgan havo hujumlari natijasida qishloqdagi bino vayron boʻldi, oʻn bir nafar tinch aholi halok boʻldi va olti kishi yaralandi<ref>{{Cite web|url=https://twitter.com/Mosa13Mosa/status/1141373401170419713|title=Two massacres in Zawiya Mountain in Idlib province today: 2- Benin: 7 people were killed and more than 10 injured.|last=Mosa|first=Mahmoud|date=2019-06-19|website=Mosa13Mosa|language=en|access-date=2019-06-20}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.orient-news.net/en/news_show/168456/0/Assad-warplanes-commit-massacre-in-Idlib%E2%80%99s-Benin|title=Assad warplanes commit massacre in Idlib’s Benin|date=2019-06-19|website=Orient News|access-date=2019-06-20}}{{Oʻlikhavola|date=iyul 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Oq kaskalar vakillari vayronalar ostidan jasadlar va omon qolganlarni qidirishdi<ref>{{Cite web|url=https://twitter.com/SyriaCivilDef/status/1141394923134095361|title=3 civilians have been killed in Kansafra City so far, and reports are coming in about a new massacre in Benin Town some short time ago.|date=2019-06-19|website=The White Helmets|language=en|access-date=2019-06-20}}</ref>.
== Manbalar ==
{{Manbalar}}
{{Portal|Osiyo}}
[[Turkum:Ariha okrugi aholi punktlari]]
[[Turkum:Idlib muhofazasi qishloqlari]]
09atbhl3csbsd7hoyh834vnjfoxioox
Azmarin
0
1239580
6197744
5409935
2026-07-07T19:08:08Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197744
wikitext
text/x-wiki
{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi = Azmarin
| asl nomi = عزمارين
| mavqe = Qishloq
| mamlakat = Suriya
| mintaqa_turi = [[Suriya hududiy boʻlinishi|Muhofaza]]
| koʻrsatilgan mintaqa = [[Idlib muhofazasi|Idlib]]
| tuman_turi = [[Suriya okruglari|Okrug]]
| koʻrsatilgan tuman = [[Harem okrugi]]
| jamoat turi = [[Nohiya]]
| jamoat = [[Salqin]]
| aholi = {{nts|3720}}<ref name="CBS"/>
| sanalgan yil = 2004
| vaqt mintaqasi = EET +2; +3
}}
'''Azmarin''' ({{lang-ar|عزمارين}}; shuningdek '''Ezmarin''') – [[Suriya]] shimoli-gʻarbidagi [[qishloq]]. Maʼmuriy jihatdan [[Idlib muhofazasi]] tarkibiga kiradi. [[Idlib]] shimoli-gʻarbida, [[Turkiya]] bilan chegarada joylashgan. Shimolda [[Abu Talha (Suriya)|Abu Talha]], shimoli-sharqda [[Armanaz]], sharqda [[Maarrat Misrin]], janubda esa [[Darkush]] bilan chegaradosh. Suriya [[Markaziy Statistika Byurosi (Suriya)|Markaziy Statistika Byurosi]] (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Azmarin aholisi {{nts|3720}} kishini tashkil qilgan<ref name="CBS">[http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB07-16-2004.htm General Census of Population and Housing 2004] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20130206103955/http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB07-16-2004.htm |date=2013-02-06 }}. [[Central Bureau of Statistics (Syria)|Syria Central Bureau of Statistics]] (CBS). Idlib Governorate. {{in lang|ar}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[Turkum:Harem okrugi aholi punktlari]]
{{Suriya-geo-stub}}
gcmtbyde4m3gj47yvyyi4gm8nzor4kk
Bayanoun
0
1239946
6197823
5414616
2026-07-08T02:40:40Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197823
wikitext
text/x-wiki
{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi = Bayanoun
| asl nomi = بيانون
| mavqe = Qishloq
| mamlakat = Suriya
| mintaqa_turi = [[Suriya hududiy boʻlinishi|Muhofaza]]
| koʻrsatilgan mintaqa = [[Halab muhofazasi|Halab]]
| tuman_turi = [[Suriya okruglari|Okrug]]
| koʻrsatilgan tuman = [[Azaz okrugi]]
| jamoat turi = [[Nohiya]]
| jamoat = [[Nubl]]
| aholi = {{nts|3824}}<ref name="CBS"/>
| sanalgan yil = 2004
| vaqt mintaqasi = EET +2; +3
}}
'''Bayanoun''' ({{lang-ar|بيانون}}) [[Suriya]] shimolidagi qishloq. Maʼmuriy jihatdan [[Halab muhofazasi]]ning [[Azaz okrugi]] tarkibiga kiradi. Shimolda [[Az-Zahraa]] va [[Mayer (Suriya)|Mayer]], janubda esa [[Hreitan]] bilan chegaradosh. Suriya [[Markaziy Statistika Byurosi (Suriya)|Markaziy Statistika Byurosi]] (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Bayanoun aholisi {{nts|3824}} kishini tashkil qilgan<ref name="CBS">[http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB02-26-2004.htm General Census of Population and Housing 2004] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200110122734/http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB02-26-2004.htm |date=2020-01-10 }}. [[Central Bureau of Statistics (Syria)|Syria Central Bureau of Statistics]] (CBS). Aleppo Governorate. {{in lang|ar}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[Turkum:Azaz okrugi aholi punktlari]]
{{Suriya-geo-stub}}
orallrt52xx8dxcfogzc7xes5j2ldjd
Leyla Yunus
0
1246098
6197762
5892056
2026-07-07T19:32:39Z
Sleepycatinacap
271380
6197762
wikitext
text/x-wiki
{{Shaxsiyat bilgiqutisi
| ismi = Leyla Yunus
| tasvir = Leyla_Yunus.jpg
| izoh =
| tavallud_paytidagi_ismi =
| tavallud_sanasi = {{Birth date and age|1955|12|21}}
| tavallud_joyi = [[Boku]], [[Ozarbayjon SSR]], [[Sovet Ittifoqi]]
| vafot_sanasi =
| vafot_joyi =
| kasbi = inson huquqlari faoli
}}
'''Leyla Islom qizi Yunusova''' (qizlik familiyasi '''Vəliyeva'''; 1955-yil 21-dekabrda tugʻilgan)<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.labyrinth.ru/content/card.asp?cardid=27572 |sarlavha=ЮНУСОВА Лейла - Биография - БД "Лабиринт" |ish=www.labyrinth.ru |qaralgan sana=10 May 2017}}</ref>, shuningdek, '''Leyla Yunus''', [[Ozarbayjon|ozarbayjonlik]] [[inson huquqlari]] faoli. Inson huquqlari tashkiloti hisoblanuvchi Tinchlik va Demokratiya Instituti direktori sifatida faoliyat yuritadi. Asosan, [[Boku|Bokuda]] majburiy koʻchirishlardan zarar koʻrgan fuqarolarga yordam berish yoʻldagi ishlari bilan tanilgan boʻlib, ularning huquqlarini himoya qilish maqsadida bir nechta kichik norozilik namoyishlarini tashkil qilgan<ref name="NYT">{{Veb manbasi |url=https://www.nytimes.com/2011/08/13/world/asia/13azerbaijan.html |sarlavha=Offices of Activist Bulldozed in Azerbaijan |muallif=Ellen Barry |sana=12 August 2011 |ish=The New York Times |arxivsana=21 June 2012 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20120621021213/http://www.nytimes.com/2011/08/13/world/asia/13azerbaijan.html?_r=1 |qaralgan sana=18 August 2012}}</ref>.
Yunusova zamonaviy Xalq Fronti partiyasining asoschilaridan biri hisoblanadi<ref>{{Citation |last=Waal |first=Thomas de |title=Black Garden: Armenia and Azerbaijan through Peace and War |date=2013 |url=https://www.degruyter.com/document/doi/10.18574/nyu/9780814770825.001.0001/html |work=Black Garden |pages=87 |publisher=New York University Press |language=en |doi=10.18574/nyu/9780814770825.001.0001 |isbn=978-0-8147-7082-5}}</ref>.
2014-yil iyul oyida [[Ozarbayjon]] hukumati Leyla Yunusni firibgarlik va soliq toʻlashdan boʻyin tovlash ayblovlari bilan hibsga olgan<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=1 August 2014 |title=OSCE: Azerbaijan 'Makes Mockery' Of Democratic Aspirations |publisher=RFE/RL |agency=Radio Free Europe/Radio Europe |url=http://www.rferl.org/content/azerbaijan-osce-crackdown-condemn/25478086.html |access-date=25 August 2014}}</ref>. Bu ayblovlarga keng jamoatchilik tomonidan shubhali deb qaralgan. 2015-yil 13-avgustda Yunusovaga sakkiz yarim yil qamoq jazosi hukm qilingan. Biroq sogʻligʻining yomonlashuvi sababli 2015-yil 9-dekabrda ozod qilingan va sud tomonidan uning jazosi shartli jazo turi bilan almashtirilgan<ref name="2015Release">{{Yangiliklar manbasi |last=RFE/RL Azerbaijani Service |date=December 9, 2015 |title=Rights Activist Leyla Yunus Freed From Jail In Azerbaijan |url=http://www.rferl.org/content/leyla-yunus-released-azerbaijan/27416597.html |access-date=21 February 2016}}</ref>.
== Mukofotlari ==
=== Nomzodligi ===
2014-yil oktyabr oyida Leyla Yunus Saxarov mukofotining uch nafar finalchilari qatorida boʻlgan<ref name="BioESI">{{Veb manbasi |ish=European Stability Initiative (www.esiweb.org) |sarlavha=Rasul Jafarov |url=http://www.esiweb.org/index.php?lang=en&id=577 |qaralgan sana=4 September 2014}}</ref><ref name="Economist_Sakharov">{{Yangiliklar manbasi |last=M.S. |date=October 22, 2014 |title=Repression in Azerbaijan No prize for Leyla Yunus |work=The Economist |url=https://www.economist.com/blogs/easternapproaches/2014/10/repression-azerbaijan |access-date=24 October 2014}}</ref>. Uning nomzodi bir qator taniqli faollar, jumladan, [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqining]] [[Dissidentlar|dissidentlari]] va marhum [[Andrey Saxarov|Andrey Saxarovning]] doʻstlari tomonidan qoʻllab-quvvatlangan<ref>{{Veb manbasi |muallif=Memorial |sarlavha=Letter in support of Leyla Yunus |url=http://www.esiweb.org/pdf/Memorial%20-%20Letter%20to%20the%20European%20Parliament%20-%20Sakharov%20Prize%20Leyla%20Yunus%202014%20-%20EN.pdf |ish=ESI Web |qaralgan sana=21 October 2014}}</ref>. Yevropa Parlamenti Saxarov mukofoti eʼlon qilinganida barcha siyosiy guruhlar vakillaridan iborat delegatsiyani Ozarbayjonga yuborish va u yerda Leyla Yunus bilan uchrashib, uning mamlakatidagi [[demokratiya]] va erkinlik uchun olib borayotgan kurashini qoʻllab-quvvatlashga qaror qilganini bildirgan<ref>{{Veb manbasi |muallif=European Parliament |sarlavha=Denis Mukwege: winner of Sakharov Prize 2014 |url=http://www.europarl.europa.eu/news/en/news-room/content/20141016STO74202/html/Denis-Mukwege-winner-of-Sakharov-Prize-2014 |sana=2014-09-29 |qaralgan sana=24 October 2014}}</ref>.
Leyla Yunus, shuningek, „Inson huquqlari lolasi“ mukofotiga ham nomzod sifatida koʻrsatilgan<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.humanrightstulip.nl/candidates-and-voting/leyla-yunus |sarlavha=Leyla Yunus - Candidates and Voting |qaralgan sana=2014-10-06 |ish=Human Rights Tulip |nashriyot=Ministry of Foreign Affairs, Netherlands |arxivurl=https://archive.today/20141006112640/http://www.humanrightstulip.nl/candidates-and-voting/leyla-yunus |arxivsana=2014-10-06}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=https://www.womenpeacemakersprogram.org/news/leila-yunus-nominated-for-human-rights-tulip-vote-for-her-now/ |arxivurl=https://web.archive.org/web/20170930073630/https://www.womenpeacemakersprogram.org/news/leila-yunus-nominated-for-human-rights-tulip-vote-for-her-now/ |arxivsana=September 30, 2017 |sarlavha=Leila Yunus Nominated for Human Rights Tulip: Vote for Her Now! |sana=2014-09-29 |qaralgan sana=2014-10-06 |ish=WPP ( Women Peacemakers Program)}}</ref>.
=== Mukofotlari ===
2014-yil oktyabr oyida Norvegiyaning Helsinki qoʻmitasi Leyla Yunusga Rasul Jafarov, Anar Mammadli va Intiqom Aliyev bilan birgalikda Andrey Saxarov nomidagi Ozodlik mukofotini topshirgan<ref>{{Veb manbasi |url=http://nhc.no/en/news/Sakharov+Freedom+Award+to+political+prisoners+in+Azerbaijan.b7C_wlnQZX.ips |sarlavha=Andrei Sakharov Freedom Award to political prisoners in Azerbaijan |sana=2014-10-06 |qaralgan sana=2014-10-06 |ish=Den Norske Helsingforskomite |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006181505/http://nhc.no/en/news/Sakharov+Freedom+Award+to+political+prisoners+in+Azerbaijan.b7C_wlnQZX.ips |arxivsana=2014-10-06}}</ref>.
Shu oyda Leyla Yunus inson huquqlari boʻyicha olib borgan faoliyati uchun [[Polsha]] davlati tomonidan beriladigan „Sérgio Vieira de Mello“ mukofotiga sazovor boʻlgan<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=The laureates of the 11th edition of the Polish Prize of Sérgio Vieira de Mello have been announced |url=http://villa.org.pl/villa/en/aktualnosci-post/znamy-laureatow-11-edycji-polskiej-nagrody-im-sergio-vieira-de-mello/ |ish=Villa Decius |qaralgan sana=24 October 2014 |arxivsana=2018-09-20 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20180920193623/http://villa.org.pl/villa/en/aktualnosci-post/znamy-laureatow-11-edycji-polskiej-nagrody-im-sergio-vieira-de-mello/ }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
{{Andrey Saxarov nomidagi ozodlik mukofoti sohiblari}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Firibgarlikda ayblangan shaxslar]]
[[Turkum:Ozarbayjon sotsial-demokratlari]]
ljksseqjki5wkk13xlgmd7tk0zl7u60
Aşağı Əskipara
0
1246193
6197767
5467995
2026-07-07T19:37:16Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197767
wikitext
text/x-wiki
{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi = Aşağı Əskipara
| mavqe = Kent
| bayroq = {{Ozarbayjon bayrogʻi}}
| mamlakat = Ozarbayjon
| maydon = 9.1
| balandlik_m = 764 m
| rasmiy til = [[ozarbayjoncha]]
| aholi = 1 317 kishi
| milliy tarkib = [[ozarbayjonlar]]
}}
'''Aşağı Əskipara''' ( [[Ozarbayjon|Ozarbayjon Respublikasi )]] -[[Qazax tumani|Qazax tumanidagi]] qishloq. Aşağı Əskipara qishlogʻi Joʻgʻoz daryosi boʻyida, Qazanchi togʻi etagida joylashgan<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Arxivlənmiş surət |url=http://www.qazax.net/az/vilages.htm |qaralgan sana=2011-09-05 |arxivsana=2015-10-17 |arxivurl=https://archive.today/20151017194455/http://www.qazax.net/az/vilages.htm}}</ref>. Qishloq 1992-yil 14-iyundan beri [[Ermənistan Silahlı Qüvvələri|Armaniston qurolli kuchlari]] tomonidan bosib olingan.
== Tarixi ==
[[Qishloq]] [[Tarix|tarixi]] [[Albaniya]] davlatining tashkil topish tarixiga to'g'ri kelib, taxminan miloddan avvalgi 3-ming yillikdan boshlanadi. Buni qishloqda joylashgan [[Alban cherkovi|alban cherkovi]] ham tasdiqlaydi.
2024-yil 19-aprel kuni Ozarbayjon Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari Şahin Mustafayev va Armaniston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari Mger Grigoryan raisligida Ozarbayjon Respublikasi bilan Armaniston Respublikasi oʻrtasidagi Davlat chegarasini delimitatsiya qilish boʻyicha Davlat komissiyasi hamda Armaniston Respublikasi bilan Ozarbayjon Respublikasi oʻrtasidagi Davlat chegarasini delimitatsiya qilish hamda chegara xavfsizligi masalalari boʻyicha komissiyaning sakkizinchi majlisi boʻlib oʻtdi. Yig'ilishda Qazaxning [[Bağanıs Ayrım]], Aşağı Əskipara, [[Xeyrımlı]] va [[Qızılhacılı (Qazax)| Qızılhacılı]] qishloqlarini Ozarbayjonga qaytarish bo'yicha kelishuvga erishildi<ref>{{Veb manbasi |sana=2024-04-19 |sarlavha=Ermənistan-Azərbaycan sərhədinin delimitasiyası üzrə komissiyanın növbəti iclası keçirilib - VİDEO |url=https://oxu.az/politics/862052 |qaralgan sana=2024-04-19 |ish=Oxu.Az |til=az |arxivsana=2024-04-19 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240419154834/https://oxu.az/politics/862052}}</ref>.
Hudud [[2024-yil]] [[24-may]] kuni [[Dövlət Sərhəd Xidməti (Azərbaycan)|Ozarbayjon Davlat chegara xizmati]] tomonidan hibsga olingan<ref>{{Veb manbasi |sana=2024-05-24 |sarlavha=Qazaxın 4 kəndi artıq nəzarətimizdədir — Rəsmi |url=https://qafqazinfo.az/news/detail/qazaxin-4-kendi-artiq-nezaretimizdedir-resmi-436895 |qaralgan sana=2024-05-24 |ish=Qafqazinfo |til=az |arxivsana=2024-05-24 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240524082636/https://qafqazinfo.az/news/detail/qazaxin-4-kendi-artiq-nezaretimizdedir-resmi-436895}}</ref>.
== Nomlanishi ==
Aşağı Əskipara Qazax tumani [[Əskipara|Əskipara]] kentidagi [[qishloq]] . Joʻgʻas daryosining chap qirgʻogʻida, [[Qazançı (Agdam)| Qazançı]] togʻining etagida joylashgan. Oykonim nomi qishloqning geografik joylashuvi tufayli paydo bo'lgan. Nomlanishdagi “Aşağı” qo‘shimchasi “Əskipara aholi punktining pastki qismi” degan ma’noni bildiradi<ref>Azərbaycan Toponimlərinin Ensiklopedik Lüğəti.</ref>.
== Madaniyati ==
Qishloqda [[XVI asr|16-asrga]] oid [[tegirmon]] va 6-7-asrlarga oid [[Alban cherkovi|alban cherkovi]] bor.
== Aholisi ==
Aşağı Əskipara qishlog‘ida 1317 nafar aholi istiqomat qiladi. Qishloq bosib olingunga qadar aholi asosan [[chorvachilik]] va [[dehqonchilik]] bilan shug'ullangan. Bosqindan so'ng ular [[Qazax tumani|Qazax viloyatining]] turli hududlariga joylashdilar.
== Taniqli shaxslari ==
* [[Aqil Musayev]] — (1974–1994) Ozarbayjon Milliy Qahramoni. “Oltin yulduz” medali bilan taqdirlangan.
* [[Camal Əhmədov]] (1928-1999) Pedagogika fanlari doktori, professor.
* [[Məhərrəm Əhmədov]] (1954) — Ozarbayjon Respublikasi davlat arbobi.
== Yana qarang ==
* [[Qazax tumani|Qazax tumani]]
== Tashqi havolalar ==
[https://web.archive.org/web/20160507194052/http://qazax-ih.gov.az/page/23.html Ozarbayjon Respublikasi Qazax tumani ijro etuvchi hokimiyati]
== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[Turkum:Ozarbayjon aholi punktlari]]
[[Turkum:Qazax tumani aholi punktlari]]
oh6t5vp7nqm5l5n6uar1k87jyryr8sc
Avstriya futbol assotsiatsiyasi
0
1250683
6197675
5783827
2026-07-07T15:46:33Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197675
wikitext
text/x-wiki
{{Futbol assotsiatsiyasi bilgiqutisi
|nomi = Avstriya futbol assotsiatsiyasi
|logo = Austrian Football Association logo.svg
|logo_eni = 250px
|qisqa_nomi = ÖFB
|tashkil_etilgan = {{Start date and age|1904|03|18|df=y}}
|joylashuvi = [[Vena (shahar)|Vena]]
|FIFA_ga_aʼzo_sana = 1905-yil <small>(1938–45-yillarda Germaniy tarkibida)</small>
|region = [[UEFA]]
|region_ga_aʼzo_sana = 1954
|subregion = <!--Subregion membership i.e. CECAFA, CEMAC, COSAFA, UNAF, WAFU etc.-->
|subregion_ga_aʼzo_sana =
|prezident = Klaus Mitterdorfer
|vebsayt = {{url|https://www.oefb.at/}}
}}'''Avstriya futbol assotsiatsiyasi''' ({{Lang2|de|'''Österreichischer Fußball-Bund'''}}; '''ÖFB''') – [[Avstriya|Avstriyada]] futbol boshqaruvini amalga oshiruvchi tashkilot hisoblanadi. U mamlakatdagi futbol ligasi – Avstriya Bundesligasi, Avstriya kubogini tashkillashtiradi, [[Avstriya milliy futbol terma jamoasi|Avstriya milliy terma jamoasi]] va ayollar milliy terma jamoasini boshqaradi. Assotsiatsiyaning bosh qarorgohi poytaxt [[Vena (shahar)|Vena]] shahrida joylashgan.
Avstriya futbol assotsiatsiyasi 1905-yildan beri [[FIFA]], va 1954-yildan beri [[UEFA]] aʼzosi hisoblanadi. 2002-yil 7-apreldan boshlab, Avstriya lotereyasi ijroiya qoʻmitasi direktori Friedrich Stickler Avstriya futbol assotsiatsiyasining prezidenti lavozimini egallaydi. Sticklerni Kurt Ehrenberger, Frank Stronach, Gerhard Kapl va Leo Windtnerlar qoʻllab-quvvatlaydi. 2004-yilda eʼlon qilingan maʼlumotlarga koʻra, Avstriyada 2 309 ta jamoada toʻp surayotgan 285 000 nafar [[Futbol|futbolchi]] (erkaklar va ayollar) federatsiyaga aʼzo boʻlgan. Shunga qaramay, ruxsat etilmagan yoki norasmiy jamoalarda ham juda koʻp sonli sportchilar futbol bilan shugʻullanadi. Shu tariqa, federatsiya mamlakatdagi eng yirik sport tashkiloti hisoblanadi. Futbol, changʻi sportidan keyin, Avstriyada eng ommabop sport turi hisoblanadi. Futbol katta ahamiyatga ega boʻlib, Avstriyada boy tarix va anʼanalarga ega.
== Tarixi ==
1894-yilda Avstriyada ilk futbol jamoasi – First Vienna Football Club [[Vena (shahar)|Vena]] shahrida tashkil etildi. Aynan shu jamoa asosida, 1904-yilda Avstriya futbol assotsiatsiyasi (ÖFB) tuzildi. Uning tashkil topganidan bir yil oʻtib, Avstriya [[FIFA]] ga aʼzo boʻldi va 1908-yilda beshinchi FIFA kongressiga mezbonlik qildi. 1913-yilda esa, ular Polsha futbol assotsiatsiyasiga bevosita boʻysunuvchi Galitsiya milliy jamoasini nazorat qilishgan.
Hugo Meisl Avstriya futbol assotsiatsiyasining dastlabki yillaridagi eng taniqli shaxslardan biri boʻlgan. U 1927-yilda bosh kotib va terma jamoa bosh murabbiyi lavozimlarini egallagan. 1936-yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlarida uning jamoasi finalda [[Italiya milliy futbol terma jamoasi|Italiyaga]] 2–1 hisobida yutqazib, kumush medalni qoʻlga kiritgan – bu esa Avstriyaning xalqaro miqyosdagi yagona final oʻyini boʻlib qolmoqda. Meisl boshchiligidagi jamoa „Wunderteam“ (Moʻjiza jamoasi) laqabini olgan va u 1931-yil 12-apreldan 1932-yil 23-oktabrgacha 14 ta ketma-ket oʻyinda magʻlub boʻlmagan. Bu seriyadagi eng yodda qolgan natijalar – [[Germaniya milliy futbol terma jamoasi|Germaniyaga]] qarshi 6:0 (Berlin) va 5:0 (Vena) hisobidagi yirik gʻalabalar boʻlgan.
1950-yillar Avstriya futbolining yirik yutuqlari bilan esda qolgan. Bu davrda Ernst Ocwirk (ikki marta FIFA Jahon yulduzlar jamoasi sardori boʻlgan), [[Ernst Happel]], [[Gerhard Hanappi]] va Walter Zeman kabi mashhur futbolchilar toʻp surgan. [[Futbol boʻyicha 1954-yilgi jahon chempionati|1954-yilgi Jahon chempionati]] Avstriya futbol assotsiatsiyasi tarixidagi eng muvaffaqiyatli musobaqalardan biri hisoblanadi. Avstriya, Italiyada boʻlib oʻtgan [[Futbol boʻyicha 1934-yilgi jahon chempionati|1934-yilgi Jahon chempionatida]] 4-oʻrinni egallaganidan yigirma yil oʻtib, yana eng kuchli jamoalar safiga qaytdi.
== Hududiy assotsiatsiyalar ==
* Burgenland futbol assotsiatsiyasi ({{Lang2|de|Burgenländischer Fußball-Verband}} – BFV) (1923)
* [[Karintiya]] futbol assotsiatsiyasi ({{Lang2|de|Kärntner Fussballverband}})
* Quyi Avstriya futbol assotsiatsiyasi ({{Lang2|de|Niederösterreichischer Fußball-Verband}} – NÖFV) (1911)
* Yuqori Avstriya futbol assotsiatsiyasi ({{Lang2|de|Oberösterreichischer Fußball-Verband}} – OFV) (1919)
* Zalsburg futbol assotsiatsiyasi ({{Lang2|de|Salzburger Fußball-Verband}} – SFV) (1921)
* Stiriya futbol assotsiatsiyasi ({{Lang2|de|Steirischer Fußballverband}} – StFV) (1923)
* Tirol futbol assotsiatsiyasi ({{Lang2|de|Tiroler Fussballverband}} – TFV) (1919)
* Vorarlberg futbol assotsiatsiyasi ({{Lang2|de|Vorarlberger Fussballverband}} – VFV) (1920)
* Vena futbol assotsiatsiyasi ({{Lang2|de|Wiener Fußball-Verband}} – WFV) (1923)
=== Sobiq hududiy assotsiatsiyalar ===
* Polsha futbol assotsiatsiyasi ({{Lang2|pl|Związek Polski Piłki Nożnej}} – ZPPN) 1911–1920-yillarda Galitsiya va Lodomeriya Qirolligi hududida, markazi Lembergda (bugungi [[Lvov]]) joylashgan holda faoliyat yuritgan. Keyinchalik u [[Varshava|Varshavada]] joylashgan [[Polsha futbol assotsiatsiyasi]] tarkibiga qoʻshilgan.
* Germaniya Alp togʻlari futbol assotsiatsiyasi ({{Lang2|de|Deutsch-Alpenländische Fußballverband}}) (1911, [[Grats]] shahri)
* Avstriya sport ishchilari va askarlari ittifoqi ({{Lang2|de|Verband der Arbeiter- und Soldatensportvereine Österreichs}})
== Prezidentlar ==
[[File:Gerhard Milletich 2022b.jpg|thumb|2021–2023-yillardagi assotsiatsiya prezidenti: Gerhard Milletich]]
* 1904–1906: Heinrich Strehblow
* 1906–1907: Ignaz Abeles
* 1907–1914: Adolf Wallner
* 1914–1922: Ignaz Abeles
* 1922–1926: Karl Volkert
* 1926–1938: Richard Eberstaller
* 1945–1955: Josef Gerö
* 1955–1969: Hans Walch
* 1970–1976: Heinz Gerö
* 1976–1982: Karl Sekanina
* 1982–1984: Herbert Raggautz va Heinz Gerö (vaqtincha)
* 1984–2002: Josef „Beppo“ Mauhart
* 2002–2008: Friedrich Stickler
* 2008–2009: Kurt Ehrenberger (vaqtincha)<ref>{{cite news |last1=Pipal |first1=Michael |date=6 August 2021 |title=Generationenwechsel im ÖFB: Windtner kandidiert nicht mehr als Präsident |language=de |work=Tiroler Tageszeitung Online |url=https://www.tt.com/artikel/30798029/generationenwechsel-im-oefb-windtner-kandidiert-nicht-mehr-als-praesident |access-date=}}</ref>
* 2009–2021: Leo Windtner<ref>{{cite news |date=22 September 2016 |title=Leo Windtner: "Gehe lieber, wenn Sie 'schade' sagen" |language=de |work=Kurier |url=https://kurier.at/wirtschaft/leo-windtner-geht-vorzeitig-als-chef-der-energie-ag-oberoesterreich/222.521.936 |access-date=}}</ref><ref>{{cite news |date=6 August 2021 |title=Leo Windtner tritt als ÖFB-Präsident ab |language=de |work=90Minuten |url=https://www.90minuten.at/de/red/presseschau/kurzmeldungen-vereine-verbaende-sportler/2021/august/leo-windtner-tritt-als-oefb-praesident-ab/ |access-date=}}</ref>
* 2021–2023: Gerhard Milletich<ref>{{cite news |last1=Pipal |first1=Michael |date=31 January 2023 |title=ÖFB-Präsident Milletich tritt mit sofortiger Wirkung zurück |language=de |work=Tiroler Tageszeitung Online |url=https://www.tt.com/artikel/30844763/oefb-praesident-milletich-tritt-mit-sofortiger-wirkung-zurueck |access-date=}}</ref>
* 2023–hozir: Klaus Mitterdorfer<ref>{{cite news |date=8 July 2023 |title=Einstimmig gewählt: Klaus Mitterdorfer ist neuer ÖFB-Präsident |language=de |work=MeinBezirk |url=https://www.meinbezirk.at/c-sport/klaus-mitterdorfer-ist-neuer-oefb-praesident_a6152626 |access-date= |archive-date=2023-07-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230708134913/https://www.meinbezirk.at/c-sport/klaus-mitterdorfer-ist-neuer-oefb-praesident_a6152626 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |title=Mitterdorfer elected in Austria |url=https://www.uefa.com/news-media/news/0283-187350e3483b-41b91fa3bacb-1000--mitterdorfer-elected-in-austria/ |website=[[UEFA]] |access-date= |language=en}}</ref>.
== Hozirgi homiylar ==
* Uniqa
* Admiral
* [[Puma (kompaniya)|Puma]]
* Magenta
* Tipp3
* [[Volkswagen kompaniyasi|Volkswagen]]
* ORF
* Kronen Zeitung
* Geomix
* Raiffeisen Bank International
* Stiegl
* ÖBB
* Burgenland
* [[Coca-Cola]]
== Yana qarang ==
* [[Avstriya milliy futbol terma jamoasi]]
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
{{commons category}}
*{{Rasmiy sayt|http://www.oefb.at/}}
{{UEFA aʼzolari}}
{{Authority control}}
[[Turkum:UEFA milliy aʼzolari]]
[[Turkum:Avstriyada futbol]]
[[Turkum:Avstriyada futzal]]
5g6zrlihxu2kbs00pdk03gqbze7p2q4
Badminton boʻyicha Avstriya milliy chempionati
0
1251235
6197788
5517695
2026-07-07T21:08:05Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197788
wikitext
text/x-wiki
{{birlashtirish|Avstriya milliy badminton chempionati}}
'''Avstriya milliy badminton chempionati''' – [[Avstriya]]dagi eng yaxshi [[badminton]]chilarni aniqlash uchun tashkil etiladigan musobaqa. U 1958-yildan beri o‘tkazib kelinadi.
== Gʻoliblar ==
{| class=wikitable style="font-size:90%;"
!Yil
!Erkaklar yakkaliklari
!Ayollar yakkaliklari
!Erkaklar juftliklari
!Ayollar juftliklari
!Aralash juftliklar
|-
| 1958
| [[Helmut Kraule]]
| [[Lotte Heri]]
| [[Valentin Taupe]]<br>[[August Woschitz]]
| [[Hilde Taupe]]<br>[[Anni Taupe]]
| [[Bernd Frohnwieser]]<br>[[Hilde Themel]]
|-
| 1959
| [[Bernd Frohnwieser]]
| [[Hilde Taupe]]
| [[Hans Fauland]]<br>[[Heinz Gertz]]
| [[Lotte Heri]]<br>[[Anni Ninaus]]
| [[Bernd Frohnwieser]]<br>[[Hilde Themel]]
|-
| 1960
| [[Bernd Frohnwieser]]
| [[Lotte Heri]]
| [[Bernd Frohnwieser]]<br>[[Heinz Ottmann]]
| [[Hilde Taupe]]<br>[[Anni Taupe]]
| [[Bernd Frohnwieser]]<br>[[Hilde Themel]]
|-
| 1961
| [[Fritz Plockinger]]
| [[Hilde Taupe]]
| [[Bernd Frohnwieser]]<br>[[Heinz Ottmann]]
| [[Hilde Taupe]]<br>[[Anni Taupe]]
| [[Hermann Fröhlich]]<br>[[Lore Voit]]
|-
| 1962
| [[Heinz Ottmann]]
| [[Britta Kajdasz]]
| [[Franz Fuchs (badminton)|Franz Fuchs]]<br>[[Kurt Achtleitner]]
| [[Britta Kajdasz]]<br>[[Christa Schlogl]]
| [[Hermann Fröhlich]]<br>[[Lore Voit]]
|-
| 1963
| [[Reinhold Pum]]
| [[Britta Kajdasz]]
| [[Reinhold Pum]]<br>[[Karl Buchart]]
| [[Lore Voit]]<br>[[Brigitte Hlinka]]
| [[Reinhold Pum]]<br>[[Brigitte Hlinka]]
|-
| 1964
| [[Reinhold Pum]]
| [[Hilde Kreulitsch]]
| [[Reinhold Pum]]<br>[[Karl Buchart]]
| [[Lore Voit]]<br>[[Brigitte Hlinka]]
| [[Hermann Fröhlich]]<br>[[Lore Voit]]
|-
| 1965
| [[Reinhold Pum]]
| [[Hilde Kreulitsch]]
| [[Reinhold Pum]]<br>[[Karl Buchart]]
| [[Elisabeth Wieltschnig]]<br>[[Ingrid Wieltschnig]]
| [[Hermann Fröhlich]]<br>[[Lore Voit]]
|-
| 1966
| [[Reinhold Pum]]
| [[Elisabeth Wieltschnig]]
| [[Franz Fuchs (badminton)|Franz Fuchs]]<br>[[Erwin Kirchhofer]]
| [[Elisabeth Wieltschnig]]<br>[[Ingrid Wieltschnig]]
| [[Reinhold Pum]]<br>[[Ingrid Wieltschnig]]
|-
| 1967
| [[Hermann Fröhlich]]
| [[Ingrid Wieltschnig]]
| [[Bernd Frohnwieser]]<br>[[Reinhold Pum]]
| [[Elisabeth Wieltschnig]]<br>[[Ingrid Wieltschnig]]
| [[Reinhold Pum]]<br>[[Ingrid Wieltschnig]]
|-
| 1968
| [[Reinhold Pum]]
| [[Ingrid Wieltschnig]]
| [[Reinhold Pum]]<br>[[Leopold Bauer]]
| [[Elisabeth Wieltschnig]]<br>[[Ingrid Wieltschnig]]
| [[Reinhold Pum]]<br>[[Ingrid Wieltschnig]]
|-
| 1969
| [[Hermann Fröhlich]]
| [[Ingrid Wieltschnig]]
| [[Reinhold Pum]]<br>[[Leopold Bauer]]
| [[Elisabeth Wieltschnig]]<br>[[Ingrid Wieltschnig]]
| [[Hermann Fröhlich]]<br>[[Lore König]]
|-
| 1970
| [[Hermann Fröhlich]]
| [[Hilde Kreulitsch]]
| [[Erwin Kirchhofer]]<br>[[Karl Klesadl]]
| [[Elisabeth Wieltschnig]]<br>[[Ingrid Wieltschnig]]
| [[Hermann Fröhlich]]<br>[[Lore König]]
|-
| 1971
| [[Hermann Fröhlich]]
| [[Ingrid Wieltschnig]]
| [[Alfred Hofer]]<br>[[Dieter Hofer]]
| [[Elisabeth Wieltschnig]]<br>[[Ingrid Wieltschnig]]
| [[Reinhold Pum]]<br>[[Friederike Pum]]
|-
| 1972
| [[Alfred Hofer]]
| [[Ingrid Wieltschnig]]
| [[Leopold Bauer]]<br>[[Alfred Kohlhauser]]
| [[Elisabeth Wieltschnig]]<br>[[Ingrid Wieltschnig]]
| [[Siegfried Jost]]<br>[[Ingrid Wieltschnig]]
|-
| 1973
| [[Hermann Fröhlich]]
| [[Elisabeth Wieltschnig]]
| [[Alfred Hofer]]<br>[[Dieter Hofer]]
| [[Elisabeth Wieltschnig]]<br>[[Ingrid Potocnik]]
| [[Hermann Fröhlich]]<br>[[Lore König]]
|-
| 1974
| [[Hermann Fröhlich]]
| [[Brigitte Reichman]]
| [[Alfred Hofer]]<br>[[Dieter Hofer]]
| [[Elisabeth Wieltschnig]]<br>[[Ingrid Potocnik]]
| [[Hermann Fröhlich]]<br>[[Lore König]]
|-
| 1975
| [[Reinhold Pum]]
| [[Brigitte Reichman]]
| [[Johann Ratheyser]]<br>[[Gerald Hofegger]]
| [[Elisabeth Schechtner]]<br>[[Brigitte Reichmann]]
| [[Hermann Fröhlich]]<br>[[Lore König]]
|-
| 1976
| [[Reinhold Pum]]
| [[Ingrid Potocnik]]
| [[Johann Ratheyser]]<br>[[Gerald Hofegger]]
| [[Elisabeth Wieltschnig]]<br>[[Ingrid Potocnik]]
| [[Gerald Hofegger]]<br>[[Ingrid Potocnik]]
|-
| 1977
| [[Hermann Fröhlich]]
| [[Renate Dietrich]]
| [[Johann Ratheyser]]<br>[[Gerald Hofegger]]
| [[Hilde Kreulitsch]]<br>[[Renate Dietrich]]
| [[Ernst Stingl]]<br>[[Hilde Kreulitsch]]
|-
| 1978
| [[Johann Ratheyser]]
| [[Elisabeth Wieltschnig]]
| [[Johann Ratheyser]]<br>[[Gerald Hofegger]]
| [[Elisabeth Wieltschnig]]<br>[[Brigitte Reichmann]]
| [[Gerald Hofegger]]<br>[[Hilde Kreulitsch]]
|-
| 1979
| [[Johann Ratheyser]]
| [[Renate Dietrich]]
| [[Johann Ratheyser]]<br>[[Gerald Hofegger]]
| [[Herta Obritzhauser]]<br>[[Brigitte Reichmann]]
| [[Johann Ratheyser]]<br>[[Brigitte Reichmann]]
|-
| 1980
| [[Gerald Hofegger]]
| [[Herta Obritzhauser]]
| [[Johann Ratheyser]]<br>[[Gerald Hofegger]]
| [[Herta Obritzhauser]]<br>[[Brigitte Reichmann]]
| [[Johann Ratheyser]]<br>[[Brigitte Reichmann]]
|-
| 1981
| [[Peter Moritz]]
| [[Herta Obritzhauser]]
| [[Johann Ratheyser]]<br>[[Gerald Hofegger]]
| [[Herta Obritzhauser]]<br>[[Brigitte Reichmann]]
| [[Alexander Almer]]<br>[[Herta Obritzhauser]]
|-
| 1982
| [[Klaus Fischer (badminton)|Klaus Fischer]]
| [[Herta Obritzhauser]]
| [[Klaus Fischer (badminton)|Klaus Fischer]]<br>[[Heinz Fischer (badminton)|Heinz Fischer]]
| [[Elisabeth Wieltschnig]]<br>[[Ingrid Potocnik]]
| [[Alexander Almer]]<br>[[Herta Obritzhauser]]
|-
| 1983
| [[Klaus Fischer (badminton)|Klaus Fischer]]
| [[Herta Obritzhauser]]
| [[Johann Ratheyser]]<br>[[Gerald Hofegger]]
| [[Elisabeth Wieltschnig]]<br>[[Ingrid Potocnik]]
| [[Alexander Almer]]<br>[[Herta Obritzhauser]]
|-
| 1984
| [[Klaus Fischer (badminton)|Klaus Fischer]]
| [[Herta Obritzhauser]]
| [[Johann Ratheyser]]<br>[[Gerald Hofegger]]
| [[Herta Obritzhauser]]<br>[[Brigitte Wastl]]
| [[Alexander Almer]]<br>[[Herta Obritzhauser]]
|-
| 1985
| [[Klaus Fischer (badminton)|Klaus Fischer]]
| [[Herta Obritzhauser]]
| [[Klaus Fischer (badminton)|Klaus Fischer]]<br>[[Heinz Fischer (badminton)|Heinz Fischer]]
| [[Elisabeth Wieltschnig]]<br>[[Hilde Kreulitsch]]
| [[Alexander Almer]]<br>[[Herta Obritzhauser]]
|-
| 1986
| [[Heinz Fischer (badminton)|Heinz Fischer]]
| [[Herta Obritzhauser]]
| [[Klaus Fischer (badminton)|Klaus Fischer]]<br>[[Heinz Fischer (badminton)|Heinz Fischer]]
| [[Herta Obritzhauser]]<br>[[Brigitte Wastl]]
| [[Alexander Almer]]<br>[[Herta Obritzhauser]]
|-
| 1987
| Tariq Farooq
| [[Sabine Ploner]]
| [[Klaus Fischer (badminton)|Klaus Fischer]]<br>[[Heinz Fischer (badminton)|Heinz Fischer]]
| [[Sabine Ploner]]<br>[[Gabriele Kumpfmüller]]
| [[Heinz Fischer (badminton)|Heinz Fischer]]<br>[[Elisabeth Wieltschnig]]
|-
| 1988
| [[Klaus Fischer (badminton)|Klaus Fischer]]
| [[Sabine Ploner]]
| [[Klaus Fischer (badminton)|Klaus Fischer]]<br>[[Heinz Fischer (badminton)|Heinz Fischer]]
| [[Sabine Ploner]]<br>[[Gabriele Kumpfmüller]]
| [[Klaus Fischer (badminton)|Klaus Fischer]]<br>[[Sabine Ploner]]
|-
| 1989
| [[Klaus Fischer (badminton)|Klaus Fischer]]
| [[Sabine Ploner]]
| [[Klaus Fischer (badminton)|Klaus Fischer]]<br>[[Heinz Fischer (badminton)|Heinz Fischer]]
| [[Sabine Ploner]]<br>[[Brigitte Wastl]]
| [[Klaus Fischer (badminton)|Klaus Fischer]]<br>[[Sabine Ploner]]
|-
| 1990
| [[Jürgen Koch]]
| [[Sabine Ploner]]
| [[Jürgen Koch]]<br>[[Hannes Fuchs]]
| [[Sabine Ploner]]<br>[[Sigrun Ploner]]
| [[Klaus Fischer (badminton)|Klaus Fischer]]<br>[[Sabine Ploner]]
|-
| 1991
| [[Jürgen Koch]]
| [[Sabine Ploner]]
| [[Jürgen Koch]]<br>[[Harald Koch]]
| [[Sabine Ploner]]<br>[[Sigrun Ploner]]
| [[Heinz Fischer (badminton)|Heinz Fischer]]<br>[[Sabine Ploner]]
|-
| 1992
| [[Hannes Fuchs]]
| [[Sabine Ploner]]
| [[Hannes Fuchs]]<br>[[Heimo Götschl]]
| [[Sabine Ploner]]<br>[[Sigrun Ploner]]
| [[Heinz Fischer (badminton)|Heinz Fischer]]<br>[[Sabine Ploner]]
|-
| 1993
| [[Hannes Fuchs]]
| [[Sigrun Ploner]]
| [[Jürgen Koch]]<br>[[Harald Koch]]
| [[Sabine Ploner]]<br>[[Sigrun Ploner]]
| [[Heinz Fischer (badminton)|Heinz Fischer]]<br>[[Sabine Ploner]]
|-
| 1994
| [[Hannes Fuchs]]
| [[Irina Serova]]
| [[Jürgen Koch]]<br>[[Harald Koch]]
| [[Sabine Ploner]]<br>[[Sigrun Ploner]]
| [[Vladimir Serov (badminton)|Vladimir Serov]]<br>[[Irina Serova]]
|-
| 1995
| [[Jürgen Koch]]
| [[Verena Fastenbauer]]
| [[Heimo Götschl]]<br>[[Kai Abraham]]
| [[Sabine Ploner]]<br>[[Sigrun Ploner]]
| [[Kai Abraham]]<br>[[Sigrun Ploner]]
|-
| 1996
| [[Peter Kreulitsch]]
| [[Verena Fastenbauer]]
| [[Heimo Götschl]]<br>[[Harald Koch]]
| [[Sabine Ploner]]<br>[[Verena Fastenbauer]]
| [[Heinz Fischer (badminton)|Heinz Fischer]]<br>[[Sabine Ploner]]
|-
| 1997
| [[Jürgen Koch]]
| [[Verena Fastenbauer]]
| [[Jürgen Koch]]<br>[[Harald Koch]]
| [[Bettina Weilguni]]<br>[[Irina Serova]]
| [[Jürgen Koch]]<br>[[Irina Serova]]
|-
| 1998
| [[Jürgen Koch]]
| [[Irina Serova]]
| [[Heimo Götschl]]<br>[[Kai Abraham]]
| [[Bettina Weilguni]]<br>[[Irina Serova]]
| [[Harald Koch]]<br>[[Bettina Weilguni]]
|-
| 1999
| [[Jürgen Koch]]
| [[Irina Serova]]
| [[Jürgen Koch]]<br>[[Harald Koch]]
| [[Bettina Weilguni]]<br>[[Irina Serova]]
| [[Harald Koch]]<br>[[Bettina Weilguni]]
|-
| 2000
| [[Jürgen Koch]]
| [[Simone Prutsch]]
| [[Jürgen Koch]]<br>[[Harald Koch]]
| [[Bettina Weilguni]]<br>[[Irina Serova]]
| [[Harald Koch]]<br>[[Bettina Weilguni]]
|-
| 2001
| [[Jürgen Koch]]
| [[Simone Prutsch]]
| [[Jürgen Koch]]<br>[[Harald Koch]]
| [[Bettina Weilguni]]<br>[[Irina Serova]]
| [[Harald Koch]]<br>[[Bettina Weilguni]]
|-
| 2002
| [[Jürgen Koch]]
| [[Verena Fastenbauer]]
| [[Jürgen Koch]]<br>[[Harald Koch]]
| [[Simone Prutsch]]<br>[[Sabine Franz]]
| [[Harald Koch]]<br>[[Bettina Weilguni]]
|-
| 2003
| [[Jürgen Koch]]
| [[Simone Prutsch]]
| [[Heimo Götschl]]<br>[[Martin De Jonge]]
| [[Simone Prutsch]]<br>[[Sabine Franz]]
| [[Michael Lahnsteiner]]<br>[[Verena Fastenbauer]]
|-
| 2004
| [[Jürgen Koch]]
| [[Simone Prutsch]]
| [[Heimo Götschl]]<br>[[Martin De Jonge]]
| [[Simone Prutsch]]<br>[[Sabine Franz]]
| [[Harald Koch]]<br>[[Verena Fastenbauer]]
|-
| 2005
| [[Jürgen Koch]]
| [[Simone Prutsch]]
| [[Harald Koch]]<br>[[Peter Zauner]]
| [[Simone Prutsch]]<br>[[Sabine Franz]]
| [[Michael Lahnsteiner]]<br>[[Tina Riedel]]
|-
| 2006
| [[Peter Zauner]]
| [[Simone Prutsch]]
| [[Harald Koch]]<br>[[Peter Zauner]]
| [[Simone Prutsch]]<br>[[Sabine Franz]]
| [[Michael Lahnsteiner]]<br>[[Tina Riedl]]
|-
| 2007
| [[Jürgen Koch]]
| [[Simone Prutsch]]
| [[Heimo Götschl]]<br>[[Manuel Berger]]
| [[Miriam Gruber]]<br>[[Tina Riedl]]
| [[Michael Lahnsteiner]]<br>[[Tina Riedl]]
|-
| 2008
| [[Jürgen Koch]]
| [[Miriam Gruber]]
| [[Harald Koch]]<br>[[Peter Zauner]]
| [[Iris Freimüller]]<br>[[Karina Lengauer]]
| [[Roman Zirnwald]]<br>[[Tina Riedl]]
|-
| 2009
| [[Peter Zauner]]
| [[Miriam Gruber]]
| [[Jürgen Koch]]<br>[[Peter Zauner]]
| [[Belinda Heber]]<br>[[Elisabeth Baldauf]]
| [[Jürgen Koch]]<br>[[Zhu Niannian]]
|-
| 2010
| [[Michael Lahnsteiner]]
| [[Claudia Mayer]]
| [[Jürgen Koch]]<br>[[Peter Zauner]]
| [[Iris Freimüller]]<br>[[Tina Riedl]]
| [[Jürgen Koch]]<br>[[Zhu Niannian]]
|-
| 2011
| [[Michael Lahnsteiner]]
| [[Claudia Mayer]]
| [[Jürgen Koch]]<br>[[Peter Zauner]]
| [[Belinda Heber]]<br>[[Alexandra Mathis]]
| [[Roman Zirnwald]]<br>[[Simone Prutsch]]
|-
| 2012<ref>{{cite news |title=Prutsch und Wraber sicherten sich Badminton-Titel |url=https://kurier.at/sport/prutsch-und-wraber-sicherten-sich-badminton-titel/767.139 |publisher=[[Kurier]] |date=5 February 2012 |access-date=25 June 2019 |language=de}}</ref>
| [[Luka Wraber]]
| [[Simone Prutsch]]
| [[Jürgen Koch]]<br>[[Peter Zauner]]
| [[Elisabeth Baldauf]]<br>[[Alexandra Mathis]]
| [[Roman Zirnwald]]<br>[[Elisabeth Baldauf]]
|-
| 2013<ref>{{cite news |first=Manuel |last=Røsler |title=National Champions crowned in Europe |url=http://www.badmintoneurope.com/wwwPublic/Club/News/Detail/default.aspx?clubid=4685&m=606541 |publisher=[[Badminton Europe]] |date=6 February 2013 |access-date=25 June 2019 |archive-date=2023-05-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230524004036/http://www.badmintoneurope.com/wwwPublic/Club/News/Detail/default.aspx?clubid=4685&m=606541 |url-status=dead }}</ref>
| [[David Obernosterer]]
| [[Simone Prutsch]]
| [[Roman Zirnwald]]<br>[[Daniel Grassmück]]
| [[Elisabeth Baldauf]]<br>[[Alexandra Mathis]]
| [[Roman Zirnwald]]<br>[[Elisabeth Baldauf]]
|-
| 2014<ref>{{cite news |title=Eine Gala-Vorstellung der Ländle-Asse in Wien |url=https://www.vn.at/sport/2014/02/02/eine-gala-vorstellung-der-laendle-asse-in-wien.vn |publisher=[[Vorarlberger Nachrichten]] |date=3 February 2014 |access-date=25 June 2019 |language=de}}</ref>
| [[David Obernosterer]]
| [[Alexandra Mathis]]
| [[Jürgen Koch]]<br>[[Peter Zauner]]
| [[Elisabeth Baldauf]]<br>[[Belinda Heber]]
| [[Roman Zirnwald]]<br>[[Elisabeth Baldauf]]
|-
| 2015<ref>{{cite news |title=Baldauf schreibt in Linz Geschichte |url=https://www.vn.at/sport/2015/02/01/baldauf-schreibt-in-linz-geschichte.vn |publisher=[[Vorarlberger Nachrichten]] |date=2 February 2015 |access-date=25 June 2019 |language=de}}</ref>
| [[Matthias Almer]]
| [[Elisabeth Baldauf]]
| [[Jürgen Koch]]<br>[[Peter Zauner]]
| [[Elisabeth Baldauf]]<br>[[Iris Freimüller]]
| [[Roman Zirnwald]]<br>[[Elisabeth Baldauf]]
|-
| 2016<ref>{{cite news |title=Wraber und Neudolt sind Badminton-Staatsmeister |url=https://www.laola1.at/de/red/sport-mix/mehr-sport/badminton/wraber-und-neudolt-sind-badminton-staatsmeister/ |publisher=[[Laola1]] |date=7 February 2016 |access-date=25 June 2019 |language=de}}</ref>
| [[Luka Wraber]]
| [[Katrin Neudolt]]
| [[Jürgen Koch]]<br>[[Peter Zauner]]
| [[Jenny Ertl]]<br>[[Anna Demmelmayer]]
| [[Roman Zirnwald]]<br>[[Sonja Langthaler]]
|-
| 2017<ref>{{cite news |title=Dritter Staasmeistertitel für Luka Wraber |url=http://lokalsport.info/dritter-staasmeistertitel-fuer-luka-wraber/ |website=lokalsport.info |publisher=Heinz Harauer |date=6 February 2017 |access-date=25 June 2019 |language=de}}</ref>
| [[Luka Wraber]]
| [[Jenny Ertl]]
| [[Jürgen Koch]]<br>[[Peter Zauner]]
| [[Serena Au Yeong]]<br>[[Sabrina Herbst]]
| [[Roman Zirnwald]]<br>[[Sonja Langthaler]]
|-
| 2018<ref>{{cite news |first=Niels |last=Nedergaard |title=These are the new national champions |url=http://badmintonpeople.com/cms/default.aspx?clubid=4685&m=5643038&cmsid=239&pageid=5381& |publisher=[[Badminton Europe]] |date=9 February 2018 |access-date=25 June 2019}}</ref>
| [[Luka Wraber]]
| [[Jenny Ertl]]
| [[Roman Zirnwald]]<br>[[Daniel Grassmück]]
| [[Serena Au Yeong]]<br>[[Sabrina Herbst]]
| [[Roman Zirnwald]]<br>[[Elisabeth Baldauf]]
|-
| 2019<ref>{{cite news |title=Badminton Staatsmeisterschaften – Leon Seiwald und Bianca Schiester erstmals Einzelmeister |url=http://sportreport.biz/2019/02/03/badminton-staatsmeisterschaften-leon-seiwald-und-bianca-schiester-erstmals-einzelmeister/ |publisher=sportreport.biz |date=3 February 2019 |access-date=25 June 2019 |language=de |archive-date=2020-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809230758/http://sportreport.biz/2019/02/03/badminton-staatsmeisterschaften-leon-seiwald-und-bianca-schiester-erstmals-einzelmeister/ |url-status=dead }}</ref>
| [[Leon Seiwald]]
| [[Bianca Schiester]]
| [[Philip Birker]]<br>[[Dominik Stipsits]]
| [[Réka Sárosí]]<br>[[Bianca Schiester]]
| [[Dominik Stipsits]]<br>[[Serena Au Yeong]]
|}
== Manbalar ==
{{manbalar|2}}
== Havolalar ==
*[http://badmintoneurope.com/CMS/?cmsid=239&pageid=4946 Badminton Europe - Details of affiliated national organisations: Austria]
[[Turkum:Badminton bo‘yicha milliy chempionatlar]]
rcw5ajv4bmtvzoninj3qltkb21jb25d
Azogues
0
1251502
6197746
5517682
2026-07-07T19:10:05Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197746
wikitext
text/x-wiki
'''Azogues''' — [[Ekvador]]dagi Cañar viloyati va [[Azogues tumani]]ning maʼmuriy markazi ([[poytaxt]]i) hisoblanadi. Shahar nomi [[ispan tili]]da {{IPA|es|aˈsoɣes}} tarzida talaffuz qilinadi.
{{Infobox settlement
| official_name = Azogues
| other_name = Peleusí de Azogues avliyo Frensis
| native_name = <!-- for cities whose native name is not in English -->
| nickname =
| settlement_type = Shahar
| total_type = Shahar
| motto =
| image_skyline = Collage Azogues.png
| imagesize =
| image_caption = '''Yuqoridan, chapdan o'ngga:''' Shaharning panoramali ko'rinishi, Burgay daryosidagi piyodalar ko'prigi, Marko Romero Erediya bolalar bog'i, Bulut xonim ziyoratgohi, Abuga tepaligidagi Bulutning bokira ko'rinishi va [[Estadio Xorxe Andrade|Xorxe Andrade Kantos]].
| image_flag =
| flag_size = 120px
| image_shield =
| shield_size = 80px
| image_blank_emblem =
| blank_emblem_size =
| image_map =
| mapsize =
| map_caption = Ekvadorda joylashgan
| pushpin_map = Ekvador
| pushpin_label_position =
| subdivision_type = Davlat
| subdivision_name = {{ECU}}
| subdivision_type1 = Viloyat
| subdivision_name1 = {{flag|Cañar}}
| subdivision_type2 = Kanton
| subdivision_name2 = [[Azogues Canton|Azogues]]
| subdivision_type3 =
| subdivision_name3 =
| subdivision_type4 =
| subdivision_name4 =
| government_type =
| leader_title = [[Mayor]]
| leader_name = Javier Serrano
| leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager -->
| leader_name1 =
| leader_title2 =
| leader_name2 =
| leader_title3 =
| leader_name3 =
| leader_title4 =
| leader_name4 =
| established_title = Tashkil etilgan
| established_date = April 16, 1825<ref>https://www.mendeley.com/viewer/?fileId=6960f055-2d06-c8c5-41bd-e924affbe106&documentId=552de277-1f62-308c-895e-052def879d88 {{Dead link|date=February 2022}}</ref>
| established_title2 = <!-- Incorporated (town) -->
| established_date2 =
| established_title3 = <!-- Incorporated (city) -->
| established_date3 =
| area_magnitude =
| unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired-->
| area_footnotes =
| area_total_km2 = 14.34
| area_land_km2 =
| area_water_km2 =
| area_total_sq_mi =
| area_land_sq_mi =
| area_water_sq_mi =
| area_water_percent =
| area_urban_km2 =
| area_urban_sq_mi =
| area_metro_km2 =
| area_metro_sq_mi =
| population_as_of = 2022 census
| population_footnotes = <ref>[https://www.citypopulation.de/en/ecuador/towns/can%C3%B1r/030150__azogues/ Citypopulation.de] Azoglarning aholisi va maydoni</ref>
| population_note =
| population_total = 35763
| population_density_km2 = avto
| population_density_sq_mi =
| population_metro =
| population_density_metro_km2 = avto
| population_density_metro_sq_mi =
| population_urban =
| population_density_urban_km2 =
| population_density_urban_mi2 =
| population_demonym = Azogueño
| timezone = [[Shimoliy Amerika Sharqiy vaqt mintaqasi|EST]]
| utc_offset = -5
| timezone_DST =
| utc_offset_DST =
| coordinates =
| elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags-->
| elevation_m = 2518
| elevation_ft =
| blank_name_sec1 = [[Köppen iqlim tasnifi|Iqlim]]
| blank_info_sec1 = [[Okean iqlimi|Cfb]]
| postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... -->
| postal_code =
| area_code =
| website = {{URL|http://www.azogues.gob.ec}} {{in lang|es}}
| footnotes =
}}
Ekvadordagi Cañar viloyatiga qarashli tuman bo‘lib, 2022-yilgi aholini ro‘yxatga olishga ko‘ra, uning aholisi 74 515 kishini tashkil etadi<ref>[https://www.citypopulation.de/en/ecuador/admin/ca%C3%B1ar/0301__azogues/ Citypopulation.de] Azogues kantonining aholisi</ref>.
Tuman markazi — Azogues shahri, u dengiz sathidan 2 518 metr (8 261 fut) balandlikda joylashgan. Shaharda 35 763 kishi yashaydi, o‘rtacha harorat esa 17 °C (63 °F) atrofida bo‘ladi.
Azogues shahri 1562-yil 4-oktabrda ispan mustamlakachisi [[Gil Ramírez Dávalos]] tomonidan asos solingan. Dastlab [[Cuenca|Kuenka]] hududining bir qismi bo‘lgan, 1775-yilda esa u mahalla (parish) maqomiga ko‘tarilgan.
Shahar Panama shlyapasi ([[jipi japa]]) ishlab chiqarilishi bilan ham mashhur. Bu shlyapalar asosan eksport uchun tayyorlanadi.
==Din==
San-Fransisko sobori hozirda [[Azogues Rim-katolik yeparxiyasi]]ning bosh [[cherkov]]<i (sobori) hisoblanadi. Ushbu [[yeparxiya]] 1968-yilda tashkil etilgan bo‘lib, u hozirgi metropoliyasi bo‘lgan Cuenca arxiyepiskopligidan ajralib chiqqan.
==Manbalar==
{{manbalar}}
==Havolalar==
* [https://web.archive.org/web/20130508065439/http://www.thebestofecuador.com/canar.htm The Best of Ecuador - Cañar] .
* [http://www.gcatholic.org/churches/southamerica/5154.htm GCatholic - sobori, Google sun'iy yo'ldosh xaritasi bilan] .
* [http://ecuadorrealestate.org/cuenca-real-estate-market-news/ Azogues, Cuenca mulk bozori hisoboti] .
* [https://web.archive.org/web/20190730123447/http://www.azoguenos.com/ www.azoguenos.com Dunyodagi Azogues kiberjamiyati] .
* [http://gringosabroad.com/ecuador/azogues-ecuador/ Azogues Ekvador: Kuenkadan bir kunlik oson sayohat] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20150916122752/http://gringosabroad.com/ecuador/azogues-ecuador/ |date=2015-09-16 }} .
81fkum6m8ipyy4m7dkjre7dpa872pfb
Munozara:Clown Charly
1
1255872
6197735
5519830
2026-07-07T18:17:16Z
Darknet clown
287783
/* Clown */ yangi mavzu
6197735
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
{{Filmlar loyihasi|daraja=Chala}}
== Clown ==
clown [[Foydalanuvchi:Darknet clown|Darknet clown]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Darknet clown|munozara]]) 18:17, 2026-yil 7-iyul (UTC)
62qm8wtpnpo0dhey00k69ie40ouww6c
Aurelia Bouchez
0
1259287
6197651
5522021
2026-07-07T13:29:12Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197651
wikitext
text/x-wiki
{{Davlat arbobi
|ismi=Aurelia Bouchez
|tasvir=Aurelia Bouchez - Defense.gov photo essay 100915-D-7203C-005 (cropped).jpg
|izoh=2010-yilda
|lavozimi=[[Fransiyaning Oʻzbekistondagi elchixonasi|Fransiyaning Oʻzbekistondagi elchisi]]
|boshlanish davri=[[2021-yil]]dan
|tugash davri=[[2025-yil]]gacha
|oʻtmishdoshi=[[Isabelle Servoz-Gallucci]]
|vorisi=[[Walid Fouque]]
|prezident=[[Emmanuel Macron]]
|tavallud sanasi={{tugʻilgan sanasi va yoshi|1960|1|20}}
|tavallud joyi={{TavalludJoyi|Parij}}
|mukofotlari={{Doʻstlik ordeni}}
}}
'''Aurelia Bouchez''' ({{talaffuz|Oreliya Bushez}}, 1960-yil 20-yanvarda tugʻilgan) – fransiyalik diplomat. 2011-yildan 2015-yilgacha [[Yevropa Ittifoqi]]ning Qozogʻistondagi elchisi, 2015-yildan 2021-yilgacha [[Ozarbayjon]]dagi elchisi boʻlgan<ref name="Vestnik">{{cite web |title=French envoy Aurelia Bouchez completes her diplomatic term in Azerbaijan |url=https://vestnikkavkaza.net/news/French-envoy-Aurelia-Bouchez-completes-her-diplomatic-term-in-Azerbaijan.html |website=Vestnik Kavkaza |access-date=14 September 2021}}</ref>.
2021-yilda Fransiyaning Oʻzbekistondagi elchisi etib tayinlandi<ref>{{cite news |title=Aurelia Bouchez becomes new French Ambassador |url=http://tashkenttimes.uz/national/7681-aurelia-bouchez-becomes-new-french-ambassador |access-date=22 August 2022 |publisher=The Tashkent Times |date=October 8, 2021 |archive-date=2024-12-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203051950/http://tashkenttimes.uz/national/7681-aurelia-bouchez-becomes-new-french-ambassador |url-status=dead }}</ref>.
== Biografiyasi ==
Parij siyosiy tadqiqotlar institutini bitirgan.
1984-yilda Parij shahri meriyasida oʻz faoliyatini boshladi.
1989-yildan 1993-yilgacha Fransiya tashqi ishlar vazirligi Yevropa ishlari boshqarmasi kotibi.
1993-yildan 1995-yilgacha Fransiyaning Shimoliy Atlantika Shartnomasi Tashkilotidagi doimiy vakolatxonasida siyosiy maslahatchi, keyinchalik Birlashgan Millatlar tashkilotida missiya rahbari.
1999-2003-yillarda Fransiyaning Moskvadagi elchixonasida siyosiy maslahatchi.
2003-2007 – Fransiya tashqi ishlar vazirligi Yevropa ishlari boshqarmasi boshligʻining oʻrinbosari.
2007-2011 – Shimoliy Atlantika Shartnomasi Tashkiloti bosh kotibi oʻrinbosari.
2011-2015 – Fransiyaning Ozarbayjondagi elchisi.
2015-2019 – Fransiyaning Qozogʻistondagi elchisi.
2019-2021 – [[Bretan]] viloyati prefektida maslahatchi.
2021-yil oktyabrdan 2025-yil avgustgacha Fransiyaning Oʻzbekistondagi elchisi.
2025-yilda [[Doʻstlik ordeni]] bilan taqdirlangan<ref>{{cite web|url=https://president.uz/oz/lists/view/8381|title=Oreliya Bushez xonimni O‘zbekiston Respublikasining «Do‘stlik» ordeni bilan mukofotlash to‘g‘risida}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{DEFAULTSORT:Bouchez, Aurelia}}
[[Category:Fransiyaning Ozarbayjondagi elchilari]]
[[Category:Fransiya ayol elchilari]]
[[Category:Yevropa Ittifoqining Ozarbayjondagi elchilari]]
[[Category:Yashayotgan insonlar]]
[[Category:Yevropa Ittifoqining Qozogʻistondagi elchilari]]
[[Category:Yevropa Ittifoqining Oʻzbekistondagi elchilari]]
7sro9sdbmxby4ucbsr9388gm724czjx
Vikipediya:WikiMarafon/Yaratish uchun maqolalar
4
1259400
6197763
6188852
2026-07-07T19:33:00Z
Divandagi ekspert
190832
6197763
wikitext
text/x-wiki
{{Vikipediya:WikiMarafon/Tepasi}}
= WikiMarafon — Yaratish uchun maqolalar =
Bu ishchi roʻyxat sahifasida yangi maqolalar boʻyicha vazifalar yuritiladi. Har bir bandda manba (EN/RU), masʼul foydalanuvchi va '''Jarayon''' holatini belgilang.
== Jarayon belgilari ==
{| class="wikitable"
! Holat nomi !! Qisqa taʼrif
|-
| <span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span> || Mavzu tanlandi, ish boshlanmagan
|-
| <span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span> || Matn tarjima qilinyapti
|-
| <span style="background:#c2410c; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tahrir</span> || Imlo, havolalar, andozalar tuzatilmoqda
|-
| <span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span> || Manbalar va format yakuniy tekshiruvda
|-
| <span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span> || Maqola uzwikida nashr qilindi
|}
== Yaratish roʻyxati ==
{{WikiMarafon maqola menyusi}}
Quyidagi jadvalga yangi band qoʻshing. Ustunlar boʻyicha saralash mumkin.
{| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:center;"
!№
! Mavzu (uz)
! Asl maqola (EN/RU)
! Jarayon
! Masʼul (foydalanuvchi)
! Izoh / Manbalar
|-
|
| colspan="5" |'''Korrupsiyaga qarshi qonun hujjatlari'''
|-
|1
|[[Sapin II qonuni]]
|[[:en:Law on transparency, the fight against corruption and the modernization of economic life]]
| <span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
| [[Foydalanuvchi: Yorqinwiki| Yorqinwiki]]
| Qonun
|-
|2
|[[Birlashgan Millatlar Tashkilotining Korrupsiyaga qarshi konvensiyasi]]
|[[:en:United Nations Convention Against Corruption]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Qonun
|-
|3
|[[Korrupsiyaga qarshi xalqaro sud]]
|[[:en:International Anti-Corruption Court]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Qonun
|-
|4
|[[Korrupsiyaga qarshi kurashish xalqaro akademiyasi]]
|[[:en:International Anti-Corruption Academy]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Qonun
|-
|5
|[[Gonorar hisobidan avans]]
|[[:en:Advance against royalties]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Qonun
|-
|6
|[[Korrupsiyaga qarshi kurashish boʻyicha davlatlar guruhi]]
|[[:en:Group of States against Corruption]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Qonun
|-
|7
|[[Korrupsiyaga qarshi kurash toʻgʻrisidagi qonun (Braziliya)]]
|[[:en:Brazilian Anti-Corruption Act]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Qonun
|-
|8
|[[1977-yilgi Chet el korrupsiyaviy amaliyotlari toʻgʻrisidagi qonun (AQSh)]]
|[[:en:Foreign Corrupt Practices Act]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Qonun
|-
|9
|[[Poraxoʻrlikka qarshi kurash toʻgʻrisidagi qonun (Buyuk Britaniya)]]
|[[:en:Bribery Act 2010]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Qonun
|-
|10
|[[Qora pullar (oshkor etilmagan chet el daromadlari va aktivlari) hamda soliq solish toʻgʻrisidagi 2015-yilgi akt]]
|[[:en:Black Money (Undisclosed Foreign Income and Assets) and Imposition of Tax Act, 2015]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Qonun
|-
|11
|[[Noqonuniy soʻrov va poraxoʻrlikka qarshi kurash akti]]
|[[:en:Improper Solicitation and Graft Act]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Qonun
|-
| colspan="5" |'''Robotlar'''
|-
|1
|[[Avtonom robot]]
|[[:en:Autonomous robot]]
| <span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Robot
|-
|2
|[[Robotning harakatlanishi]]
|[[:en:Robot locomotion]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Robot
|-
|3
|[[IRobot Corporation]]
|[[:en:IRobot|iRobot]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Robot
|-
|4
|[[Masofadan boshqariladigan transport vositasi]]
|[[:en:Remote-control vehicle]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Robot
|-
|5
|[[Nanorobototexnika]]
|[[:en:Nanorobotics]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Robot
|-
|6
|[[Mikrorobototexnika]]
|[[:en:Microbotics]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Robot
|-
|7
|[[Qishloq xo‘jaligi roboti]]
|[[:en:Agricultural robot]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Robot
|-
|8
|
|[[:en:Assistive technology]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Robot
|-
|9
|[[Tibbiy roboti]]
|[[:en:Medical robot]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Robot
|-
|
|[[Santa Klaus mashinasi]]
|[[:en:Santa_Claus_machine|Santa Claus machine]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Robot
|-
|10
|
|[[:en:Military robot]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Robot
|-
|11
|
|[[:en:Domestic robot]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Robot
|-
| colspan="5" |'''[[Texnologiya]]lar'''
|-
|1
|
|[[:en:Von Neumann universal constructor]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Texnologiya
|-
|2
|
|[[:en:Self-replicating machine]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Texnologiya
|-
|3
|
|[[:en:Santa Claus machine]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Texnologiya
|-
|4
|[[Molekublar]]
|[[:en:Molecubes]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Texnologiya
|-
|5
|[[RepRap Snappy]]
|[[:en:RepRap Snappy]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Texnologiya
|-
| colspan="5" |'''Genetika'''
|
|-
|1
|[[Molekulyar klonlash]]
|[[:en:Molecular cloning]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Genetika
|-
|2
|[[Epigenetika]]
|[[:en:Epigenetics]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Genetika
|-
|3
|[[Gen ekspressiyasi]]
|[[:en:Gene expression]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Genetika
|-
|4
|[[Cas9]]
|[[:en:Cas9]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Genetika
|-
|5
|[[Hox genlari]]
|[[:en:Hox gene]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Genetika
|-
| colspan="5" |'''Tarjimashunoslik'''
|-
|1
|[[Tarjima nazariyasi]]
|[[:en:Translation studies]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tarjimashunoslik
|-
|2
|[[Multimedia tarjima]]
|[[:en:Multimedia translation]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tarjimashunoslik
|-
|3
|[[Tarjimadan keyingi tahrir]]
|[[:en:Postediting]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tarjimashunoslik
|-
|4
|[[Dastlabki tahrir]]
|[[:en:Pre-editing]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tarjimashunoslik
|-
|5
|[[Ogʻzaki tarjima]]
|[[:en:Language interpretation]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tarjimashunoslik
|-
|6
|[[Regulyator tarjima]]
|[[:en:Regulatory translation]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tarjimashunoslik
|-
|7
|[[Tibbiy tarjima]]
|[[:en:Medical translation]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tarjimashunoslik
|-
|8
|[[Lingvistik validatsiya]]
|[[:en:Linguistic validation]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tarjimashunoslik
|-
|9
|[[Huquqiy tarjima]]
|[[:en:Legal translation]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tarjimashunoslik
|-
|10
|[[Til lokalizatsiyasi]]
|[[:en:Language localisation]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tarjimashunoslik
|-
| colspan="5" |'''Fanlararo tadqiqot sohasi'''
|-
|1
|[[Kvantitativ tilshunoslik]]
|[[:en:Quantitative linguistics]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|FTS
|-
|2
|[[Biosiyosat]]
|[[:en:Biopolitics]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|FTS
|-
|3
|[[Geoinformatika]]
|[[:en:Geoinformatics]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|FTS
|-
|4
|[[Neyroestetika]]
|[[:en:Neuroesthetics]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|FTS
|-
|5
|[[Raqamli antropologiya]]
|[[:en:Digital anthropology]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|FTS
|-
|6
|[[Raqamli gumanitar fanlar]]
|[[:en:Digital humanities]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|FTS
|-
|7
|
|[[:en:Cyber-physical system]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|FTS
|-
|8
|
|[[:en:Materials science]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|FTS
|-
|9
|
|[[:en:Mechatronics]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|FTS
|-
|10
|
|[[:en:Chemical biology]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|FTS
|-
|11
|
|[[:en:Metabolic engineering]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|FTS
|-
| colspan="5" |'''Tadqiqot institutlari'''
|-
|1
|
|[[:en:Cold Spring Harbor Laboratory]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|
|-
| colspan="5" |'''Atrof-muhit'''
|-
|1
|
|[[:en:Mycoremediation|Mycoremediation]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|
|-
|2
|
|[[:en:Phytoremediation|Phytoremediation]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|
|-
|3
|
|[[:en:Environmental_remediation|Environmental remediation]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|
|-
|4
|[[Ifloslantiruvchi modda]]
|[[:en:Pollutant|Pollutant]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Atrof-muhit
|-
|5
|[[Bioaugmentatsiya]]
|[[:en:Bioaugmentation|Bioaugmentation]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Atrof-muhit
|-
|
|
|
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|
|-
| colspan="5" |'''Dengiz o‘tlari'''
|-
|1
|[[Dengiz oʻtlari]]
|[[:en:Seaweed|Seaweed]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Dengiz oʻtlari
|-
| colspan="5" |'''[[Psixologiya]]'''
|-
|1
|[[Eustress]]
|[[:en:Eustress|Eustress]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|
|-
| colspan="5" |'''Mualliflik huquqi'''
|-
|1
|[[Bern konvensiyasi]]
|[[:en:Berne Convention]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|2
|[[Gonorar hisobidan avans]]
|[[:en:Advance against royalties]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|3
|[[Mualliflar huquqlari]]
|[[:en:Authors' rights]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|4
|[[Shaxsiy nomulkiy huquqlar (Intellektual mulk)]]
|[[:en:Moral rights]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|5
|
|[[:en:Integrated circuit layout design protection]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|6
|[[Intellektual mulk huquqlarining buzilishi]]
|[[:en:Intellectual property infringement]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|7
|[[Mualliflik huquqining buzilishi]]
|[[:en:Copyright infringement]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|8
|[[Turdosh huquqlar]]
|[[:en:Related rights]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|9
|[[Ovoz yozuviga boʻlgan mualliflik huquqi]]
|[[:en:Sound recording copyright]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|10
|[[Mualliflik huquqi belgisi]]
|[[:en:Copyright symbol]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|11
|[[Hosila asar]]
|[[:en:Derivative work]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|12
|[[Originallik]]
|[[:en:Originality]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|13
|[[Replika]]
|[[:en:Replica]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|14
|[[Mualliflik huquqi muddati direktivasi]]
|[[:en:Copyright Duration Directive]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|15
|[[Yevropa Ittifoqi mualliflik huquqi toʻgʻrisidagi qonuni]]
|[[:en:Copyright law of the European Union]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|16
|[[Mualliflik huquqini jamoaviy asosda boshqaradigan tashkilot]]
|[[:en:Copyright collective]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|17
|[[Huquqlarni jamoaviy asosda boshqarish]]
|[[:en:Collective rights management]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|18
|[[Nashr etish huquqi]]
|[[:en:Publication right]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|19
|[[Royalti toʻlovi]]
|[[:en:Royalty payment]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|20
|[[Kross-litsenziyalash shartnomasi]]
|[[:en:Cross-licensing]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
| colspan="5" |'''Raqobat huquqi'''
|-
|1
|
|[[:en:Competition law]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Raqobat huquqi
|-
|2
|
|[[:en:Anti-competitive practices]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Raqobat huquqi
|-
|3
|
|[[:en:Fair dealing]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Raqobat huquqi
|-
|4
|
|[[:en:Dividing territories]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Raqobat huquqi
|-
|5
|
|[[:en:Relevant market]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Raqobat huquqi
|-
|6
|
|[[:en:Bid rigging]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Raqobat huquqi
|-
|7
|
|[[:en:Tacit collusion]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Raqobat huquqi
|-
|8
|
|[[:en:Price fixing]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Raqobat huquqi
|-
|9
|
|[[:en:Raising rivals' costs]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Raqobat huquqi
|-
|10
|
|[[:en:Collusion]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Raqobat huquqi
|-
| colspan="5" |'''Falastin adabiyoti'''
|-
|1
|[[Falastin adabiyoti]]
|[[:en:Palestinian literature]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Falastin adabiyoti
|-
|2
|[[Mornings in Jenin]]
|[[:en:Mornings in Jenin]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Falastin adabiyoti
|-
|3
|[[Returning to Haifa]]
|[[:en:Returning to Haifa]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Falastin adabiyoti
|-
|4
|[[Falastin hikoyasi]]
|[[:en:Palestinian hikaye]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Falastin adabiyoti
|-
|5
|[[Speak, Bird, Speak Again]]
|[[:en:Speak, Bird, Speak Again]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Falastin adabiyoti
|-
|6
|[[Memory for Forgetfulness]]
|[[:en:Memory for Forgetfulness]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Falastin adabiyoti
|-
|7
|[[Wild Thorns]]
|[[:en:Wild Thorns]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Falastin adabiyoti
|-
|8
|[[I Saw Ramallah]]
|[[:en:I Saw Ramallah]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Falastin adabiyoti
|-
|9
|[[The Secret Life of Saeed: The Pessoptimist]]
|[[:en:The Secret Life of Saeed: The Pessoptimist]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Falastin adabiyoti
|-
|10
|[[Men in the Sun]]
|[[:en:Men in the Sun]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Falastin adabiyoti
|-
| colspan="5" |'''Film janrlari'''
|-
|1
|[[Sarguzasht film]]
|[[:en:Adventure film]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|2
|
|[[:en:Art film]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|3
|
|[[:en:Biographical film]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|4
|
|[[:en:Commedia all'italiana]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|5
|
|[[:en:Comedy drama]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|6
|
|[[:en:Romantic comedy]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|7
|
|[[:en:Japanese cyberpunk]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|8
|
|[[:en:Calligrafismo]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|9
|
|[[:en:Legal drama]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|10
|[[Psixologik drama]]
|[[:en:Psychological drama]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|11
|[[Nuar]]
|[[:en:Film noir]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|12
|
|[[:en:Neo-noir]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|13
|
|[[:en:Pulp noir]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|14
|
|[[:en:Tech noir]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|15
|
|[[:en:Educational film]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
| colspan="5" |'''Kinomukofot'''
|-
|1
|[[Oltin ayiq]]
|[[:en:Golden Bear]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|2
|[[Oltin palma]]
|[[:en:Palme d'Or]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|3
|[[Oltin sher]]
|[[:en:Golden Lion]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|4
|[[Sezar mukofoti]]
|[[:en:César Awards]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|5
|[[Goya mukofoti]]
|[[:en:Goya Awards]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|6
|[[David di Donatello]]
|[[:en:David di Donatello]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|7
|[[Tanqidchilar tanlovi mukofoti]]
|[[:en:Critics' Choice Awards]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|8
|[[Oltin burgut mukofoti]]
|[[:en:Golden Eagle Award (Russia)]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|9
|[[Moskva xalqaro kinofestivali]]
|[[:en:Moscow International Film Festival]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|10
|[[Osiyo kino mukofotlari]]
|[[:en:Asian Film Awards]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
| colspan="5" |'''[[Hayvonot bogʻlari]]'''
|-
|1
|
|[[:en:Moscow Zoo]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Hayvonot bogʻi
|-
|2
|
|[[:en:Bronx Zoo]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Hayvonot bogʻi
|-
|3
|
|[[:en:Singapore Zoo]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Hayvonot bogʻi
|-
|4
|
|[[:en:Australia Zoo]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Hayvonot bogʻi
|-
| colspan="5" |'''Imo'''-'''ishora tili'''
|-
|1
|[[Chili imo-ishora tili]]
|[[:en:Chilean Sign Language]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|2
|[[Sena imo-ishora tili]]
|[[:en:Cena (sign language)]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|3
|[[Xalqaro imo-ishora tili]]
|[[:en:International Sign]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|4
|[[Keniya imo-ishora tili]]
|[[:en:Kenyan Sign Language]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|5
|[[Makedon imo-ishora tili]]
|[[:en:Macedonian Sign Language]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|6
|[[Shimoliy Koreya imo-ishora tili]]
|[[:en:North Korean Sign Language]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|7
|[[Polyak imo-ishora tili]]
|[[:en:Polish Sign Language]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|8
|[[Ism imo-ishorasi]]
|[[:en:Sign name]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|9
|
|[[:en:Argentine Sign Language]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|10
|
|[[:en:Maritime Sign Language]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|11
|[[Gonkong imo-ishora tili]]
|[[:en:Hong Kong Sign Language]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|12
|[[Xitoy imo-ishora tili]]
|[[:en:Chinese Sign Language]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|13
|
|[[:en:Brazilian Sign Language]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|14
|[[Yaponcha imo-ishora tili]]
|[[:en:Japanese Sign Language]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|15
|[[Isroil imo-ishora tili]]
|[[:en:Israeli Sign Language]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|16
|
|[[:en:Malaysian Sign Language]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|17
|
|[[:en:Mexican Sign Language]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|18
|[[Fransuz imo-ishora tili]]
|[[:en:French Sign Language]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|19
|[[Shveysariya-nemis imo-ishora tili]]
|[[:en:Swiss-German Sign Language]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|20
|[[Italiya imo-ishora tili]]
|[[:en:Italian Sign Language]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Imo-ishora tili
|-
| colspan="5" |'''Tasvir'''
|-
|1
|
|[[:en:Islamic art]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tasvir
|-
|2
|
|[[:en:Arabic miniature]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tasvir
|-
|3
|
|[[:en:Ottoman miniature]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tasvir
|-
|4
|
|[[:en:Mughal painting]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tasvir
|-
|5
|
|[[:en:Rajput painting]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tasvir
|-
|6
|
|[[:en:Indian painting]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tasvir
|-
|7
|
|[[:en:Miniature art]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tasvir
|-
|8
|
|[[:en:Petroglyph]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tasvir
|-
|9
|
|[[:en:Muraqqa]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tasvir
|-
| colspan="5" |'''Adabiy termin'''
|-
|1
|
|[[:en:Ghostwriter]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Adabiy termin
|-
| colspan="5" |'''Sunʼiy umumiy intellektlar'''
|-
|1
|
|
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|
|
|-
| colspan="5" |'''Sunʼiy umumiy intellektlar'''
|-
|1
|
|
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|
|
|-
| colspan="5" |'''Sunʼiy umumiy intellektlar'''
|-
|1
|
|
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|
|
|-
| colspan="5" |'''Sunʼiy umumiy intellektlar'''
|-
|1
|
|
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|
|
|-
| colspan="5" |'''Sunʼiy umumiy intellektlar'''
|-
|1
|
|
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|
|
|-
| colspan="5" |'''Sunʼiy umumiy intellektlar'''
|-
|1
|
|
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|
|
|-
| colspan="5" |'''Sunʼiy umumiy intellektlar'''
|-
|1
|
|
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|
|
|}
[[Turkum:WikiMarafon]]
p9e1652wm8cozdrl7r6lkwantpvvchj
6197765
6197763
2026-07-07T19:34:51Z
Divandagi ekspert
190832
6197765
wikitext
text/x-wiki
{{Vikipediya:WikiMarafon/Tepasi}}
= WikiMarafon — Yaratish uchun maqolalar =
Bu ishchi roʻyxat sahifasida yangi maqolalar boʻyicha vazifalar yuritiladi. Har bir bandda manba (EN/RU), masʼul foydalanuvchi va '''Jarayon''' holatini belgilang.
== Jarayon belgilari ==
{| class="wikitable"
! Holat nomi !! Qisqa taʼrif
|-
| <span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span> || Mavzu tanlandi, ish boshlanmagan
|-
| <span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span> || Matn tarjima qilinyapti
|-
| <span style="background:#c2410c; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tahrir</span> || Imlo, havolalar, andozalar tuzatilmoqda
|-
| <span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span> || Manbalar va format yakuniy tekshiruvda
|-
| <span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span> || Maqola uzwikida nashr qilindi
|}
== Yaratish roʻyxati ==
{{WikiMarafon maqola menyusi}}
Quyidagi jadvalga yangi band qoʻshing. Ustunlar boʻyicha saralash mumkin.
{| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:center;"
!№
! Mavzu (uz)
! Asl maqola (EN/RU)
! Jarayon
! Masʼul (foydalanuvchi)
! Izoh / Manbalar
|-
|
| colspan="5" |'''Korrupsiyaga qarshi qonun hujjatlari'''
|-
|1
|[[Sapin II qonuni]]
|[[:en:Law on transparency, the fight against corruption and the modernization of economic life]]
| <span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
| [[Foydalanuvchi: Yorqinwiki| Yorqinwiki]]
| Qonun
|-
|2
|[[Birlashgan Millatlar Tashkilotining Korrupsiyaga qarshi konvensiyasi]]
|[[:en:United Nations Convention Against Corruption]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Qonun
|-
|3
|[[Korrupsiyaga qarshi xalqaro sud]]
|[[:en:International Anti-Corruption Court]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Qonun
|-
|4
|[[Korrupsiyaga qarshi kurashish xalqaro akademiyasi]]
|[[:en:International Anti-Corruption Academy]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Qonun
|-
|5
|[[Gonorar hisobidan avans]]
|[[:en:Advance against royalties]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Qonun
|-
|6
|[[Korrupsiyaga qarshi kurashish boʻyicha davlatlar guruhi]]
|[[:en:Group of States against Corruption]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Qonun
|-
|7
|[[Korrupsiyaga qarshi kurash toʻgʻrisidagi qonun (Braziliya)]]
|[[:en:Brazilian Anti-Corruption Act]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Qonun
|-
|8
|[[1977-yilgi Chet el korrupsiyaviy amaliyotlari toʻgʻrisidagi qonun (AQSh)]]
|[[:en:Foreign Corrupt Practices Act]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Qonun
|-
|9
|[[Poraxoʻrlikka qarshi kurash toʻgʻrisidagi qonun (Buyuk Britaniya)]]
|[[:en:Bribery Act 2010]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Qonun
|-
|10
|[[Qora pullar (oshkor etilmagan chet el daromadlari va aktivlari) hamda soliq solish toʻgʻrisidagi 2015-yilgi akt]]
|[[:en:Black Money (Undisclosed Foreign Income and Assets) and Imposition of Tax Act, 2015]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Qonun
|-
|11
|[[Noqonuniy soʻrov va poraxoʻrlikka qarshi kurash akti]]
|[[:en:Improper Solicitation and Graft Act]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Qonun
|-
| colspan="5" |'''Robotlar'''
|-
|1
|[[Avtonom robot]]
|[[:en:Autonomous robot]]
| <span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Robot
|-
|2
|[[Robotning harakatlanishi]]
|[[:en:Robot locomotion]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Robot
|-
|3
|[[IRobot Corporation]]
|[[:en:IRobot|iRobot]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Robot
|-
|4
|[[Masofadan boshqariladigan transport vositasi]]
|[[:en:Remote-control vehicle]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Robot
|-
|5
|[[Nanorobototexnika]]
|[[:en:Nanorobotics]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Robot
|-
|6
|[[Mikrorobototexnika]]
|[[:en:Microbotics]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Robot
|-
|7
|[[Qishloq xo‘jaligi roboti]]
|[[:en:Agricultural robot]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Robot
|-
|8
|
|[[:en:Assistive technology]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Robot
|-
|9
|[[Tibbiy roboti]]
|[[:en:Medical robot]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Robot
|-
|
|[[Santa Klaus mashinasi]]
|[[:en:Santa_Claus_machine|Santa Claus machine]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Robot
|-
|10
|
|[[:en:Military robot]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Robot
|-
|11
|
|[[:en:Domestic robot]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Robot
|-
| colspan="5" |'''[[Texnologiya]]lar'''
|-
|1
|
|[[:en:Von Neumann universal constructor]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Texnologiya
|-
|2
|
|[[:en:Self-replicating machine]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Texnologiya
|-
|3
|
|[[:en:Santa Claus machine]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Texnologiya
|-
|4
|[[Molekublar]]
|[[:en:Molecubes]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Texnologiya
|-
|5
|[[RepRap Snappy]]
|[[:en:RepRap Snappy]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Texnologiya
|-
| colspan="5" |'''Genetika'''
|
|-
|1
|[[Molekulyar klonlash]]
|[[:en:Molecular cloning]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Genetika
|-
|2
|[[Epigenetika]]
|[[:en:Epigenetics]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Genetika
|-
|3
|[[Gen ekspressiyasi]]
|[[:en:Gene expression]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Genetika
|-
|4
|[[Cas9]]
|[[:en:Cas9]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Genetika
|-
|5
|[[Hox genlari]]
|[[:en:Hox gene]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Genetika
|-
| colspan="5" |'''Tarjimashunoslik'''
|-
|1
|[[Tarjima nazariyasi]]
|[[:en:Translation studies]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tarjimashunoslik
|-
|2
|[[Multimedia tarjima]]
|[[:en:Multimedia translation]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tarjimashunoslik
|-
|3
|[[Tarjimadan keyingi tahrir]]
|[[:en:Postediting]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tarjimashunoslik
|-
|4
|[[Dastlabki tahrir]]
|[[:en:Pre-editing]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tarjimashunoslik
|-
|5
|[[Ogʻzaki tarjima]]
|[[:en:Language interpretation]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tarjimashunoslik
|-
|6
|[[Regulyator tarjima]]
|[[:en:Regulatory translation]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tarjimashunoslik
|-
|7
|[[Tibbiy tarjima]]
|[[:en:Medical translation]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tarjimashunoslik
|-
|8
|[[Lingvistik validatsiya]]
|[[:en:Linguistic validation]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tarjimashunoslik
|-
|9
|[[Huquqiy tarjima]]
|[[:en:Legal translation]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tarjimashunoslik
|-
|10
|[[Til lokalizatsiyasi]]
|[[:en:Language localisation]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tarjimashunoslik
|-
| colspan="5" |'''Fanlararo tadqiqot sohasi'''
|-
|1
|[[Kvantitativ tilshunoslik]]
|[[:en:Quantitative linguistics]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|FTS
|-
|2
|[[Biosiyosat]]
|[[:en:Biopolitics]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|FTS
|-
|3
|[[Geoinformatika]]
|[[:en:Geoinformatics]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|FTS
|-
|4
|[[Neyroestetika]]
|[[:en:Neuroesthetics]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|FTS
|-
|5
|[[Raqamli antropologiya]]
|[[:en:Digital anthropology]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|FTS
|-
|6
|[[Raqamli gumanitar fanlar]]
|[[:en:Digital humanities]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|FTS
|-
|7
|
|[[:en:Cyber-physical system]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|FTS
|-
|8
|
|[[:en:Materials science]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|FTS
|-
|9
|
|[[:en:Mechatronics]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|FTS
|-
|10
|
|[[:en:Chemical biology]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|FTS
|-
|11
|
|[[:en:Metabolic engineering]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|FTS
|-
| colspan="5" |'''Tadqiqot institutlari'''
|-
|1
|
|[[:en:Cold Spring Harbor Laboratory]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|
|-
| colspan="5" |'''Atrof-muhit'''
|-
|1
|
|[[:en:Mycoremediation|Mycoremediation]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|
|-
|2
|
|[[:en:Phytoremediation|Phytoremediation]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|
|-
|3
|
|[[:en:Environmental_remediation|Environmental remediation]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|
|-
|4
|[[Ifloslantiruvchi modda]]
|[[:en:Pollutant|Pollutant]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Atrof-muhit
|-
|5
|[[Bioaugmentatsiya]]
|[[:en:Bioaugmentation|Bioaugmentation]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Atrof-muhit
|-
|
|
|
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|
|-
| colspan="5" |'''Dengiz o‘tlari'''
|-
|1
|[[Dengiz oʻtlari]]
|[[:en:Seaweed|Seaweed]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Dengiz oʻtlari
|-
| colspan="5" |'''[[Psixologiya]]'''
|-
|1
|[[Eustress]]
|[[:en:Eustress|Eustress]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|
|-
| colspan="5" |'''Mualliflik huquqi'''
|-
|1
|[[Bern konvensiyasi]]
|[[:en:Berne Convention]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|2
|[[Gonorar hisobidan avans]]
|[[:en:Advance against royalties]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|3
|[[Mualliflar huquqlari]]
|[[:en:Authors' rights]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|4
|[[Shaxsiy nomulkiy huquqlar (Intellektual mulk)]]
|[[:en:Moral rights]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|5
|
|[[:en:Integrated circuit layout design protection]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|6
|[[Intellektual mulk huquqlarining buzilishi]]
|[[:en:Intellectual property infringement]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|7
|[[Mualliflik huquqining buzilishi]]
|[[:en:Copyright infringement]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|8
|[[Turdosh huquqlar]]
|[[:en:Related rights]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|9
|[[Ovoz yozuviga boʻlgan mualliflik huquqi]]
|[[:en:Sound recording copyright]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|10
|[[Mualliflik huquqi belgisi]]
|[[:en:Copyright symbol]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|11
|[[Hosila asar]]
|[[:en:Derivative work]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|12
|[[Originallik]]
|[[:en:Originality]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|13
|[[Replika]]
|[[:en:Replica]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|14
|[[Mualliflik huquqi muddati direktivasi]]
|[[:en:Copyright Duration Directive]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|15
|[[Yevropa Ittifoqi mualliflik huquqi toʻgʻrisidagi qonuni]]
|[[:en:Copyright law of the European Union]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|16
|[[Mualliflik huquqini jamoaviy asosda boshqaradigan tashkilot]]
|[[:en:Copyright collective]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|17
|[[Huquqlarni jamoaviy asosda boshqarish]]
|[[:en:Collective rights management]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|18
|[[Nashr etish huquqi]]
|[[:en:Publication right]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|19
|[[Royalti toʻlovi]]
|[[:en:Royalty payment]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|20
|[[Kross-litsenziyalash shartnomasi]]
|[[:en:Cross-licensing]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
| colspan="5" |'''Raqobat huquqi'''
|-
|1
|
|[[:en:The History of the Standard Oil Company]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Raqobat huquqi
|-
|2
|
|[[:en:Anti-competitive practices]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Raqobat huquqi
|-
|3
|
|[[:en:Fair dealing]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Raqobat huquqi
|-
|4
|
|[[:en:Dividing territories]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Raqobat huquqi
|-
|5
|
|[[:en:Relevant market]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Raqobat huquqi
|-
|6
|
|[[:en:Bid rigging]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Raqobat huquqi
|-
|7
|
|[[:en:Tacit collusion]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Raqobat huquqi
|-
|8
|
|[[:en:Price fixing]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Raqobat huquqi
|-
|9
|
|[[:en:Raising rivals' costs]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Raqobat huquqi
|-
|10
|
|[[:en:Collusion]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Raqobat huquqi
|-
| colspan="5" |'''Falastin adabiyoti'''
|-
|1
|[[Falastin adabiyoti]]
|[[:en:Palestinian literature]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Falastin adabiyoti
|-
|2
|[[Mornings in Jenin]]
|[[:en:Mornings in Jenin]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Falastin adabiyoti
|-
|3
|[[Returning to Haifa]]
|[[:en:Returning to Haifa]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Falastin adabiyoti
|-
|4
|[[Falastin hikoyasi]]
|[[:en:Palestinian hikaye]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Falastin adabiyoti
|-
|5
|[[Speak, Bird, Speak Again]]
|[[:en:Speak, Bird, Speak Again]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Falastin adabiyoti
|-
|6
|[[Memory for Forgetfulness]]
|[[:en:Memory for Forgetfulness]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Falastin adabiyoti
|-
|7
|[[Wild Thorns]]
|[[:en:Wild Thorns]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Falastin adabiyoti
|-
|8
|[[I Saw Ramallah]]
|[[:en:I Saw Ramallah]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Falastin adabiyoti
|-
|9
|[[The Secret Life of Saeed: The Pessoptimist]]
|[[:en:The Secret Life of Saeed: The Pessoptimist]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Falastin adabiyoti
|-
|10
|[[Men in the Sun]]
|[[:en:Men in the Sun]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Falastin adabiyoti
|-
| colspan="5" |'''Film janrlari'''
|-
|1
|[[Sarguzasht film]]
|[[:en:Adventure film]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|2
|
|[[:en:Art film]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|3
|
|[[:en:Biographical film]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|4
|
|[[:en:Commedia all'italiana]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|5
|
|[[:en:Comedy drama]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|6
|
|[[:en:Romantic comedy]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|7
|
|[[:en:Japanese cyberpunk]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|8
|
|[[:en:Calligrafismo]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|9
|
|[[:en:Legal drama]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|10
|[[Psixologik drama]]
|[[:en:Psychological drama]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|11
|[[Nuar]]
|[[:en:Film noir]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|12
|
|[[:en:Neo-noir]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|13
|
|[[:en:Pulp noir]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|14
|
|[[:en:Tech noir]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|15
|
|[[:en:Educational film]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
| colspan="5" |'''Kinomukofot'''
|-
|1
|[[Oltin ayiq]]
|[[:en:Golden Bear]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|2
|[[Oltin palma]]
|[[:en:Palme d'Or]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|3
|[[Oltin sher]]
|[[:en:Golden Lion]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|4
|[[Sezar mukofoti]]
|[[:en:César Awards]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|5
|[[Goya mukofoti]]
|[[:en:Goya Awards]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|6
|[[David di Donatello]]
|[[:en:David di Donatello]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|7
|[[Tanqidchilar tanlovi mukofoti]]
|[[:en:Critics' Choice Awards]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|8
|[[Oltin burgut mukofoti]]
|[[:en:Golden Eagle Award (Russia)]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|9
|[[Moskva xalqaro kinofestivali]]
|[[:en:Moscow International Film Festival]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|10
|[[Osiyo kino mukofotlari]]
|[[:en:Asian Film Awards]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
| colspan="5" |'''[[Hayvonot bogʻlari]]'''
|-
|1
|
|[[:en:Moscow Zoo]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Hayvonot bogʻi
|-
|2
|
|[[:en:Bronx Zoo]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Hayvonot bogʻi
|-
|3
|
|[[:en:Singapore Zoo]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Hayvonot bogʻi
|-
|4
|
|[[:en:Australia Zoo]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Hayvonot bogʻi
|-
| colspan="5" |'''Imo'''-'''ishora tili'''
|-
|1
|[[Chili imo-ishora tili]]
|[[:en:Chilean Sign Language]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|2
|[[Sena imo-ishora tili]]
|[[:en:Cena (sign language)]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|3
|[[Xalqaro imo-ishora tili]]
|[[:en:International Sign]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|4
|[[Keniya imo-ishora tili]]
|[[:en:Kenyan Sign Language]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|5
|[[Makedon imo-ishora tili]]
|[[:en:Macedonian Sign Language]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|6
|[[Shimoliy Koreya imo-ishora tili]]
|[[:en:North Korean Sign Language]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|7
|[[Polyak imo-ishora tili]]
|[[:en:Polish Sign Language]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|8
|[[Ism imo-ishorasi]]
|[[:en:Sign name]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|9
|
|[[:en:Argentine Sign Language]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|10
|
|[[:en:Maritime Sign Language]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|11
|[[Gonkong imo-ishora tili]]
|[[:en:Hong Kong Sign Language]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|12
|[[Xitoy imo-ishora tili]]
|[[:en:Chinese Sign Language]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|13
|
|[[:en:Brazilian Sign Language]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|14
|[[Yaponcha imo-ishora tili]]
|[[:en:Japanese Sign Language]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|15
|[[Isroil imo-ishora tili]]
|[[:en:Israeli Sign Language]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|16
|
|[[:en:Malaysian Sign Language]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|17
|
|[[:en:Mexican Sign Language]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|18
|[[Fransuz imo-ishora tili]]
|[[:en:French Sign Language]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|19
|[[Shveysariya-nemis imo-ishora tili]]
|[[:en:Swiss-German Sign Language]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|20
|[[Italiya imo-ishora tili]]
|[[:en:Italian Sign Language]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Imo-ishora tili
|-
| colspan="5" |'''Tasvir'''
|-
|1
|
|[[:en:Islamic art]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tasvir
|-
|2
|
|[[:en:Arabic miniature]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tasvir
|-
|3
|
|[[:en:Ottoman miniature]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tasvir
|-
|4
|
|[[:en:Mughal painting]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tasvir
|-
|5
|
|[[:en:Rajput painting]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tasvir
|-
|6
|
|[[:en:Indian painting]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tasvir
|-
|7
|
|[[:en:Miniature art]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tasvir
|-
|8
|
|[[:en:Petroglyph]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tasvir
|-
|9
|
|[[:en:Muraqqa]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tasvir
|-
| colspan="5" |'''Adabiy termin'''
|-
|1
|
|[[:en:Ghostwriter]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Adabiy termin
|-
| colspan="5" |'''Sunʼiy umumiy intellektlar'''
|-
|1
|
|
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|
|
|-
| colspan="5" |'''Sunʼiy umumiy intellektlar'''
|-
|1
|
|
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|
|
|-
| colspan="5" |'''Sunʼiy umumiy intellektlar'''
|-
|1
|
|
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|
|
|-
| colspan="5" |'''Sunʼiy umumiy intellektlar'''
|-
|1
|
|
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|
|
|-
| colspan="5" |'''Sunʼiy umumiy intellektlar'''
|-
|1
|
|
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|
|
|-
| colspan="5" |'''Sunʼiy umumiy intellektlar'''
|-
|1
|
|
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|
|
|-
| colspan="5" |'''Sunʼiy umumiy intellektlar'''
|-
|1
|
|
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|
|
|}
[[Turkum:WikiMarafon]]
jh4sr5thwvuikaggv9xe3g8pag3xkci
6197766
6197765
2026-07-07T19:37:12Z
Divandagi ekspert
190832
6197766
wikitext
text/x-wiki
{{Vikipediya:WikiMarafon/Tepasi}}
= WikiMarafon — Yaratish uchun maqolalar =
Bu ishchi roʻyxat sahifasida yangi maqolalar boʻyicha vazifalar yuritiladi. Har bir bandda manba (EN/RU), masʼul foydalanuvchi va '''Jarayon''' holatini belgilang.
== Jarayon belgilari ==
{| class="wikitable"
! Holat nomi !! Qisqa taʼrif
|-
| <span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span> || Mavzu tanlandi, ish boshlanmagan
|-
| <span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span> || Matn tarjima qilinyapti
|-
| <span style="background:#c2410c; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tahrir</span> || Imlo, havolalar, andozalar tuzatilmoqda
|-
| <span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span> || Manbalar va format yakuniy tekshiruvda
|-
| <span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span> || Maqola uzwikida nashr qilindi
|}
== Yaratish roʻyxati ==
{{WikiMarafon maqola menyusi}}
Quyidagi jadvalga yangi band qoʻshing. Ustunlar boʻyicha saralash mumkin.
{| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:center;"
!№
! Mavzu (uz)
! Asl maqola (EN/RU)
! Jarayon
! Masʼul (foydalanuvchi)
! Izoh / Manbalar
|-
|
| colspan="5" |'''Korrupsiyaga qarshi qonun hujjatlari'''
|-
|1
|[[Sapin II qonuni]]
|[[:en:Law on transparency, the fight against corruption and the modernization of economic life]]
| <span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
| [[Foydalanuvchi: Yorqinwiki| Yorqinwiki]]
| Qonun
|-
|2
|[[Birlashgan Millatlar Tashkilotining Korrupsiyaga qarshi konvensiyasi]]
|[[:en:United Nations Convention Against Corruption]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Qonun
|-
|3
|[[Korrupsiyaga qarshi xalqaro sud]]
|[[:en:International Anti-Corruption Court]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Qonun
|-
|4
|[[Korrupsiyaga qarshi kurashish xalqaro akademiyasi]]
|[[:en:International Anti-Corruption Academy]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Qonun
|-
|5
|[[Gonorar hisobidan avans]]
|[[:en:Advance against royalties]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Qonun
|-
|6
|[[Korrupsiyaga qarshi kurashish boʻyicha davlatlar guruhi]]
|[[:en:Group of States against Corruption]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Qonun
|-
|7
|[[Korrupsiyaga qarshi kurash toʻgʻrisidagi qonun (Braziliya)]]
|[[:en:Brazilian Anti-Corruption Act]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Qonun
|-
|8
|[[1977-yilgi Chet el korrupsiyaviy amaliyotlari toʻgʻrisidagi qonun (AQSh)]]
|[[:en:Foreign Corrupt Practices Act]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Qonun
|-
|9
|[[Poraxoʻrlikka qarshi kurash toʻgʻrisidagi qonun (Buyuk Britaniya)]]
|[[:en:Bribery Act 2010]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Qonun
|-
|10
|[[Qora pullar (oshkor etilmagan chet el daromadlari va aktivlari) hamda soliq solish toʻgʻrisidagi 2015-yilgi akt]]
|[[:en:Black Money (Undisclosed Foreign Income and Assets) and Imposition of Tax Act, 2015]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Qonun
|-
|11
|[[Noqonuniy soʻrov va poraxoʻrlikka qarshi kurash akti]]
|[[:en:Improper Solicitation and Graft Act]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Qonun
|-
| colspan="5" |'''Robotlar'''
|-
|1
|[[Avtonom robot]]
|[[:en:Autonomous robot]]
| <span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Robot
|-
|2
|[[Robotning harakatlanishi]]
|[[:en:Robot locomotion]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Robot
|-
|3
|[[IRobot Corporation]]
|[[:en:IRobot|iRobot]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Robot
|-
|4
|[[Masofadan boshqariladigan transport vositasi]]
|[[:en:Remote-control vehicle]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Robot
|-
|5
|[[Nanorobototexnika]]
|[[:en:Nanorobotics]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Robot
|-
|6
|[[Mikrorobototexnika]]
|[[:en:Microbotics]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Robot
|-
|7
|[[Qishloq xo‘jaligi roboti]]
|[[:en:Agricultural robot]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Robot
|-
|8
|
|[[:en:Assistive technology]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Robot
|-
|9
|[[Tibbiy roboti]]
|[[:en:Medical robot]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Robot
|-
|
|[[Santa Klaus mashinasi]]
|[[:en:Santa_Claus_machine|Santa Claus machine]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Robot
|-
|10
|
|[[:en:Military robot]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Robot
|-
|11
|
|[[:en:Domestic robot]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Robot
|-
| colspan="5" |'''[[Texnologiya]]lar'''
|-
|1
|
|[[:en:Von Neumann universal constructor]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Texnologiya
|-
|2
|
|[[:en:Self-replicating machine]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Texnologiya
|-
|3
|
|[[:en:Santa Claus machine]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Texnologiya
|-
|4
|[[Molekublar]]
|[[:en:Molecubes]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Texnologiya
|-
|5
|[[RepRap Snappy]]
|[[:en:RepRap Snappy]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Texnologiya
|-
| colspan="5" |'''Genetika'''
|
|-
|1
|[[Molekulyar klonlash]]
|[[:en:Molecular cloning]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Genetika
|-
|2
|[[Epigenetika]]
|[[:en:Epigenetics]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Genetika
|-
|3
|[[Gen ekspressiyasi]]
|[[:en:Gene expression]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Genetika
|-
|4
|[[Cas9]]
|[[:en:Cas9]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Genetika
|-
|5
|[[Hox genlari]]
|[[:en:Hox gene]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Genetika
|-
| colspan="5" |'''Tarjimashunoslik'''
|-
|1
|[[Tarjima nazariyasi]]
|[[:en:Translation studies]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tarjimashunoslik
|-
|2
|[[Multimedia tarjima]]
|[[:en:Multimedia translation]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tarjimashunoslik
|-
|3
|[[Tarjimadan keyingi tahrir]]
|[[:en:Postediting]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tarjimashunoslik
|-
|4
|[[Dastlabki tahrir]]
|[[:en:Pre-editing]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tarjimashunoslik
|-
|5
|[[Ogʻzaki tarjima]]
|[[:en:Language interpretation]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tarjimashunoslik
|-
|6
|[[Regulyator tarjima]]
|[[:en:Regulatory translation]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tarjimashunoslik
|-
|7
|[[Tibbiy tarjima]]
|[[:en:Medical translation]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tarjimashunoslik
|-
|8
|[[Lingvistik validatsiya]]
|[[:en:Linguistic validation]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tarjimashunoslik
|-
|9
|[[Huquqiy tarjima]]
|[[:en:Legal translation]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tarjimashunoslik
|-
|10
|[[Til lokalizatsiyasi]]
|[[:en:Language localisation]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tarjimashunoslik
|-
| colspan="5" |'''Fanlararo tadqiqot sohasi'''
|-
|1
|[[Kvantitativ tilshunoslik]]
|[[:en:Quantitative linguistics]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|FTS
|-
|2
|[[Biosiyosat]]
|[[:en:Biopolitics]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|FTS
|-
|3
|[[Geoinformatika]]
|[[:en:Geoinformatics]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|FTS
|-
|4
|[[Neyroestetika]]
|[[:en:Neuroesthetics]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|FTS
|-
|5
|[[Raqamli antropologiya]]
|[[:en:Digital anthropology]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|FTS
|-
|6
|[[Raqamli gumanitar fanlar]]
|[[:en:Digital humanities]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|FTS
|-
|7
|
|[[:en:Cyber-physical system]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|FTS
|-
|8
|
|[[:en:Materials science]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|FTS
|-
|9
|
|[[:en:Mechatronics]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|FTS
|-
|10
|
|[[:en:Chemical biology]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|FTS
|-
|11
|
|[[:en:Metabolic engineering]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|FTS
|-
| colspan="5" |'''Tadqiqot institutlari'''
|-
|1
|
|[[:en:Cold Spring Harbor Laboratory]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|
|-
| colspan="5" |'''Atrof-muhit'''
|-
|1
|
|[[:en:Mycoremediation|Mycoremediation]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|
|-
|2
|
|[[:en:Phytoremediation|Phytoremediation]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|
|-
|3
|
|[[:en:Environmental_remediation|Environmental remediation]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|
|-
|4
|[[Ifloslantiruvchi modda]]
|[[:en:Pollutant|Pollutant]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Atrof-muhit
|-
|5
|[[Bioaugmentatsiya]]
|[[:en:Bioaugmentation|Bioaugmentation]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Atrof-muhit
|-
|
|
|
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|
|-
| colspan="5" |'''Dengiz o‘tlari'''
|-
|1
|[[Dengiz oʻtlari]]
|[[:en:Seaweed|Seaweed]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Dengiz oʻtlari
|-
| colspan="5" |'''[[Psixologiya]]'''
|-
|1
|[[Eustress]]
|[[:en:Eustress|Eustress]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|
|-
| colspan="5" |'''Mualliflik huquqi'''
|-
|1
|[[Bern konvensiyasi]]
|[[:en:Berne Convention]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|2
|[[Gonorar hisobidan avans]]
|[[:en:Advance against royalties]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|3
|[[Mualliflar huquqlari]]
|[[:en:Authors' rights]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|4
|[[Shaxsiy nomulkiy huquqlar (Intellektual mulk)]]
|[[:en:Moral rights]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|5
|
|[[:en:Integrated circuit layout design protection]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|6
|[[Intellektual mulk huquqlarining buzilishi]]
|[[:en:Intellectual property infringement]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|7
|[[Mualliflik huquqining buzilishi]]
|[[:en:Copyright infringement]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|8
|[[Turdosh huquqlar]]
|[[:en:Related rights]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|9
|[[Ovoz yozuviga boʻlgan mualliflik huquqi]]
|[[:en:Sound recording copyright]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|10
|[[Mualliflik huquqi belgisi]]
|[[:en:Copyright symbol]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|11
|[[Hosila asar]]
|[[:en:Derivative work]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|12
|[[Originallik]]
|[[:en:Originality]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|13
|[[Replika]]
|[[:en:Replica]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|14
|[[Mualliflik huquqi muddati direktivasi]]
|[[:en:Copyright Duration Directive]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|15
|[[Yevropa Ittifoqi mualliflik huquqi toʻgʻrisidagi qonuni]]
|[[:en:Copyright law of the European Union]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|16
|[[Mualliflik huquqini jamoaviy asosda boshqaradigan tashkilot]]
|[[:en:Copyright collective]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|17
|[[Huquqlarni jamoaviy asosda boshqarish]]
|[[:en:Collective rights management]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|18
|[[Nashr etish huquqi]]
|[[:en:Publication right]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|19
|[[Royalti toʻlovi]]
|[[:en:Royalty payment]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|20
|[[Kross-litsenziyalash shartnomasi]]
|[[:en:Cross-licensing]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
| colspan="5" |'''Raqobat huquqi'''
|-
|1
|
|[[:en:The History of the Standard Oil Company]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Raqobat huquqi
|-
|2
|
|[[:en:Anti-competitive practices]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Raqobat huquqi
|-
|3
|
|[[:en:Fair dealing]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Raqobat huquqi
|-
|4
|
|[[:en:Dividing territories]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Raqobat huquqi
|-
|5
|
|[[:en:Relevant market]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Raqobat huquqi
|-
|6
|
|[[:en:Bid rigging]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Raqobat huquqi
|-
|7
|
|[[:en:Tacit collusion]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Raqobat huquqi
|-
|8
|
|[[:en:Price fixing]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Raqobat huquqi
|-
|9
|
|[[:en:Raising rivals' costs]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Raqobat huquqi
|-
|10
|
|[[:en:Collusion]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Raqobat huquqi
|-
| colspan="5" |'''Falastin adabiyoti'''
|-
|1
|[[Falastin adabiyoti]]
|[[:en:Palestinian literature]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Falastin adabiyoti
|-
|2
|[[Mornings in Jenin]]
|[[:en:Mornings in Jenin]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Falastin adabiyoti
|-
|3
|[[Returning to Haifa]]
|[[:en:Returning to Haifa]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Falastin adabiyoti
|-
|4
|[[Falastin hikoyasi]]
|[[:en:Palestinian hikaye]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Falastin adabiyoti
|-
|5
|[[Speak, Bird, Speak Again]]
|[[:en:Speak, Bird, Speak Again]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Falastin adabiyoti
|-
|6
|[[Memory for Forgetfulness]]
|[[:en:Memory for Forgetfulness]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Falastin adabiyoti
|-
|7
|[[Wild Thorns]]
|[[:en:Wild Thorns]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Falastin adabiyoti
|-
|8
|[[I Saw Ramallah]]
|[[:en:I Saw Ramallah]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Falastin adabiyoti
|-
|9
|[[The Secret Life of Saeed: The Pessoptimist]]
|[[:en:The Secret Life of Saeed: The Pessoptimist]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Falastin adabiyoti
|-
|10
|[[Men in the Sun]]
|[[:en:Men in the Sun]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Falastin adabiyoti
|-
| colspan="5" |'''Film janrlari'''
|-
|1
|[[Sarguzasht film]]
|[[:en:Adventure film]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|2
|
|[[:en:Art film]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|3
|
|[[:en:Biographical film]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|4
|
|[[:en:Commedia all'italiana]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|5
|
|[[:en:Comedy drama]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|6
|
|[[:en:Romantic comedy]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|7
|
|[[:en:Japanese cyberpunk]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|8
|
|[[:en:Calligrafismo]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|9
|
|[[:en:Legal drama]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|10
|[[Psixologik drama]]
|[[:en:Psychological drama]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|11
|[[Nuar]]
|[[:en:Film noir]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|12
|
|[[:en:Neo-noir]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|13
|
|[[:en:Pulp noir]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|14
|
|[[:en:Tech noir]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|15
|
|[[:en:Educational film]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
| colspan="5" |'''Kinomukofot'''
|-
|1
|[[Oltin ayiq]]
|[[:en:Golden Bear]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|2
|[[Oltin palma]]
|[[:en:Palme d'Or]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|3
|[[Oltin sher]]
|[[:en:Golden Lion]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|4
|[[Sezar mukofoti]]
|[[:en:César Awards]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|5
|[[Goya mukofoti]]
|[[:en:Goya Awards]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|6
|[[David di Donatello]]
|[[:en:David di Donatello]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|7
|[[Tanqidchilar tanlovi mukofoti]]
|[[:en:Critics' Choice Awards]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|8
|[[Oltin burgut mukofoti]]
|[[:en:Golden Eagle Award (Russia)]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|9
|[[Moskva xalqaro kinofestivali]]
|[[:en:Moscow International Film Festival]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|10
|[[Osiyo kino mukofotlari]]
|[[:en:Asian Film Awards]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
| colspan="5" |'''[[Hayvonot bogʻlari]]'''
|-
|1
|
|[[:en:Moscow Zoo]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Hayvonot bogʻi
|-
|2
|
|[[:en:Bronx Zoo]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Hayvonot bogʻi
|-
|3
|
|[[:en:Singapore Zoo]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Hayvonot bogʻi
|-
|4
|
|[[:en:Australia Zoo]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Hayvonot bogʻi
|-
| colspan="5" |'''Imo'''-'''ishora tili'''
|-
|1
|[[Chili imo-ishora tili]]
|[[:en:Chilean Sign Language]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|2
|[[Sena imo-ishora tili]]
|[[:en:Cena (sign language)]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|3
|[[Xalqaro imo-ishora tili]]
|[[:en:International Sign]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|4
|[[Keniya imo-ishora tili]]
|[[:en:Kenyan Sign Language]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|5
|[[Makedon imo-ishora tili]]
|[[:en:Macedonian Sign Language]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|6
|[[Shimoliy Koreya imo-ishora tili]]
|[[:en:North Korean Sign Language]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|7
|[[Polyak imo-ishora tili]]
|[[:en:Polish Sign Language]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|8
|[[Ism imo-ishorasi]]
|[[:en:Sign name]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|9
|
|[[:en:Argentine Sign Language]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|10
|
|[[:en:Maritime Sign Language]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|11
|[[Gonkong imo-ishora tili]]
|[[:en:Hong Kong Sign Language]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|12
|[[Xitoy imo-ishora tili]]
|[[:en:Chinese Sign Language]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|13
|
|[[:en:Brazilian Sign Language]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|14
|[[Yaponcha imo-ishora tili]]
|[[:en:Japanese Sign Language]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|15
|[[Isroil imo-ishora tili]]
|[[:en:Israeli Sign Language]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|16
|
|[[:en:Malaysian Sign Language]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|17
|
|[[:en:Mexican Sign Language]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|18
|[[Fransuz imo-ishora tili]]
|[[:en:French Sign Language]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|19
|[[Shveysariya-nemis imo-ishora tili]]
|[[:en:Swiss-German Sign Language]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|20
|[[Italiya imo-ishora tili]]
|[[:en:Italian Sign Language]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Imo-ishora tili
|-
| colspan="5" |'''Tasvir'''
|-
|1
|
|[[:en:Islamic art]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tasvir
|-
|2
|
|[[:en:Arabic miniature]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tasvir
|-
|3
|
|[[:en:Ottoman miniature]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tasvir
|-
|4
|
|[[:en:Mughal painting]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tasvir
|-
|5
|
|[[:en:Rajput painting]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tasvir
|-
|6
|
|[[:en:Indian painting]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tasvir
|-
|7
|
|[[:en:Miniature art]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tasvir
|-
|8
|
|[[:en:Petroglyph]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tasvir
|-
|9
|
|[[:en:Muraqqa]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tasvir
|-
| colspan="5" |'''Aralash'''
|-
|1
|
|[[:en:Ghostwriter]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Aralash
|-
|2
|
|[[:en:Assyriology]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Aralash
|-
| colspan="5" |'''Sunʼiy umumiy intellektlar'''
|-
|1
|
|
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|
|
|-
| colspan="5" |'''Sunʼiy umumiy intellektlar'''
|-
|1
|
|
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|
|
|-
| colspan="5" |'''Sunʼiy umumiy intellektlar'''
|-
|1
|
|
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|
|
|-
| colspan="5" |'''Sunʼiy umumiy intellektlar'''
|-
|1
|
|
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|
|
|-
| colspan="5" |'''Sunʼiy umumiy intellektlar'''
|-
|1
|
|
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|
|
|-
| colspan="5" |'''Sunʼiy umumiy intellektlar'''
|-
|1
|
|
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|
|
|-
| colspan="5" |'''Sunʼiy umumiy intellektlar'''
|-
|1
|
|
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|
|
|}
[[Turkum:WikiMarafon]]
a18douk0d98m7v7r03t3ko5q081or2e
6197772
6197766
2026-07-07T19:50:35Z
Divandagi ekspert
190832
6197772
wikitext
text/x-wiki
{{Vikipediya:WikiMarafon/Tepasi}}
= WikiMarafon — Yaratish uchun maqolalar =
Bu ishchi roʻyxat sahifasida yangi maqolalar boʻyicha vazifalar yuritiladi. Har bir bandda manba (EN/RU), masʼul foydalanuvchi va '''Jarayon''' holatini belgilang.
== Jarayon belgilari ==
{| class="wikitable"
! Holat nomi !! Qisqa taʼrif
|-
| <span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span> || Mavzu tanlandi, ish boshlanmagan
|-
| <span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span> || Matn tarjima qilinyapti
|-
| <span style="background:#c2410c; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tahrir</span> || Imlo, havolalar, andozalar tuzatilmoqda
|-
| <span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span> || Manbalar va format yakuniy tekshiruvda
|-
| <span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span> || Maqola uzwikida nashr qilindi
|}
== Yaratish roʻyxati ==
{{WikiMarafon maqola menyusi}}
Quyidagi jadvalga yangi band qoʻshing. Ustunlar boʻyicha saralash mumkin.
{| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:center;"
!№
! Mavzu (uz)
! Asl maqola (EN/RU)
! Jarayon
! Masʼul (foydalanuvchi)
! Izoh / Manbalar
|-
|
| colspan="5" |'''Korrupsiyaga qarshi qonun hujjatlari'''
|-
|1
|[[Sapin II qonuni]]
|[[:en:Law on transparency, the fight against corruption and the modernization of economic life]]
| <span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
| [[Foydalanuvchi: Yorqinwiki| Yorqinwiki]]
| Qonun
|-
|2
|[[Birlashgan Millatlar Tashkilotining Korrupsiyaga qarshi konvensiyasi]]
|[[:en:United Nations Convention Against Corruption]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Qonun
|-
|3
|[[Korrupsiyaga qarshi xalqaro sud]]
|[[:en:International Anti-Corruption Court]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Qonun
|-
|4
|[[Korrupsiyaga qarshi kurashish xalqaro akademiyasi]]
|[[:en:International Anti-Corruption Academy]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Qonun
|-
|5
|[[Gonorar hisobidan avans]]
|[[:en:Advance against royalties]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Qonun
|-
|6
|[[Korrupsiyaga qarshi kurashish boʻyicha davlatlar guruhi]]
|[[:en:Group of States against Corruption]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Qonun
|-
|7
|[[Korrupsiyaga qarshi kurash toʻgʻrisidagi qonun (Braziliya)]]
|[[:en:Brazilian Anti-Corruption Act]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Qonun
|-
|8
|[[1977-yilgi Chet el korrupsiyaviy amaliyotlari toʻgʻrisidagi qonun (AQSh)]]
|[[:en:Foreign Corrupt Practices Act]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Qonun
|-
|9
|[[Poraxoʻrlikka qarshi kurash toʻgʻrisidagi qonun (Buyuk Britaniya)]]
|[[:en:Bribery Act 2010]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Qonun
|-
|10
|[[Qora pullar (oshkor etilmagan chet el daromadlari va aktivlari) hamda soliq solish toʻgʻrisidagi 2015-yilgi akt]]
|[[:en:Black Money (Undisclosed Foreign Income and Assets) and Imposition of Tax Act, 2015]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Qonun
|-
|11
|[[Noqonuniy soʻrov va poraxoʻrlikka qarshi kurash akti]]
|[[:en:Improper Solicitation and Graft Act]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Qonun
|-
| colspan="5" |'''Robotlar'''
|-
|1
|[[Avtonom robot]]
|[[:en:Autonomous robot]]
| <span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Robot
|-
|2
|[[Robotning harakatlanishi]]
|[[:en:Robot locomotion]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Robot
|-
|3
|[[IRobot Corporation]]
|[[:en:IRobot|iRobot]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Robot
|-
|4
|[[Masofadan boshqariladigan transport vositasi]]
|[[:en:Remote-control vehicle]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Robot
|-
|5
|[[Nanorobototexnika]]
|[[:en:Nanorobotics]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Robot
|-
|6
|[[Mikrorobototexnika]]
|[[:en:Microbotics]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Robot
|-
|7
|[[Qishloq xo‘jaligi roboti]]
|[[:en:Agricultural robot]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Robot
|-
|8
|
|[[:en:Assistive technology]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Robot
|-
|9
|[[Tibbiy roboti]]
|[[:en:Medical robot]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Robot
|-
|
|[[Santa Klaus mashinasi]]
|[[:en:Santa_Claus_machine|Santa Claus machine]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Robot
|-
|10
|
|[[:en:Military robot]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Robot
|-
|11
|
|[[:en:Domestic robot]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Robot
|-
| colspan="5" |'''[[Texnologiya]]lar'''
|-
|1
|
|[[:en:Von Neumann universal constructor]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Texnologiya
|-
|2
|
|[[:en:Self-replicating machine]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Texnologiya
|-
|3
|
|[[:en:Santa Claus machine]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Texnologiya
|-
|4
|[[Molekublar]]
|[[:en:Molecubes]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Texnologiya
|-
|5
|[[RepRap Snappy]]
|[[:en:RepRap Snappy]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Texnologiya
|-
| colspan="5" |'''Genetika'''
|
|-
|1
|[[Molekulyar klonlash]]
|[[:en:Molecular cloning]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Genetika
|-
|2
|[[Epigenetika]]
|[[:en:Epigenetics]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Genetika
|-
|3
|[[Gen ekspressiyasi]]
|[[:en:Gene expression]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Genetika
|-
|4
|[[Cas9]]
|[[:en:Cas9]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Genetika
|-
|5
|[[Hox genlari]]
|[[:en:Hox gene]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Genetika
|-
| colspan="5" |'''Tarjimashunoslik'''
|-
|1
|[[Tarjima nazariyasi]]
|[[:en:Translation studies]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tarjimashunoslik
|-
|2
|[[Multimedia tarjima]]
|[[:en:Multimedia translation]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tarjimashunoslik
|-
|3
|[[Tarjimadan keyingi tahrir]]
|[[:en:Postediting]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tarjimashunoslik
|-
|4
|[[Dastlabki tahrir]]
|[[:en:Pre-editing]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tarjimashunoslik
|-
|5
|[[Ogʻzaki tarjima]]
|[[:en:Language interpretation]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tarjimashunoslik
|-
|6
|[[Regulyator tarjima]]
|[[:en:Regulatory translation]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tarjimashunoslik
|-
|7
|[[Tibbiy tarjima]]
|[[:en:Medical translation]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tarjimashunoslik
|-
|8
|[[Lingvistik validatsiya]]
|[[:en:Linguistic validation]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tarjimashunoslik
|-
|9
|[[Huquqiy tarjima]]
|[[:en:Legal translation]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tarjimashunoslik
|-
|10
|[[Til lokalizatsiyasi]]
|[[:en:Language localisation]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tarjimashunoslik
|-
| colspan="5" |'''Fanlararo tadqiqot sohasi'''
|-
|1
|[[Kvantitativ tilshunoslik]]
|[[:en:Quantitative linguistics]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|FTS
|-
|2
|[[Biosiyosat]]
|[[:en:Biopolitics]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|FTS
|-
|3
|[[Geoinformatika]]
|[[:en:Geoinformatics]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|FTS
|-
|4
|[[Neyroestetika]]
|[[:en:Neuroesthetics]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|FTS
|-
|5
|[[Raqamli antropologiya]]
|[[:en:Digital anthropology]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|FTS
|-
|6
|[[Raqamli gumanitar fanlar]]
|[[:en:Digital humanities]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|FTS
|-
|7
|
|[[:en:Cyber-physical system]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|FTS
|-
|8
|
|[[:en:Materials science]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|FTS
|-
|9
|
|[[:en:Mechatronics]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|FTS
|-
|10
|
|[[:en:Chemical biology]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|FTS
|-
|11
|
|[[:en:Metabolic engineering]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|FTS
|-
| colspan="5" |'''Tadqiqot institutlari'''
|-
|1
|
|[[:en:Cold Spring Harbor Laboratory]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|
|-
| colspan="5" |'''Atrof-muhit'''
|-
|1
|
|[[:en:Mycoremediation|Mycoremediation]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|
|-
|2
|
|[[:en:Phytoremediation|Phytoremediation]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|
|-
|3
|
|[[:en:Environmental_remediation|Environmental remediation]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|
|-
|4
|[[Ifloslantiruvchi modda]]
|[[:en:Pollutant|Pollutant]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Atrof-muhit
|-
|5
|[[Bioaugmentatsiya]]
|[[:en:Bioaugmentation|Bioaugmentation]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Atrof-muhit
|-
|
|
|
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|
|-
| colspan="5" |'''Dengiz o‘tlari'''
|-
|1
|[[Dengiz oʻtlari]]
|[[:en:Seaweed|Seaweed]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Dengiz oʻtlari
|-
| colspan="5" |'''[[Psixologiya]]'''
|-
|1
|[[Eustress]]
|[[:en:Eustress|Eustress]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|
|-
| colspan="5" |'''Mualliflik huquqi'''
|-
|1
|[[Bern konvensiyasi]]
|[[:en:Berne Convention]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|2
|[[Gonorar hisobidan avans]]
|[[:en:Advance against royalties]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|3
|[[Mualliflar huquqlari]]
|[[:en:Authors' rights]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|4
|[[Shaxsiy nomulkiy huquqlar (Intellektual mulk)]]
|[[:en:Moral rights]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|5
|
|[[:en:Integrated circuit layout design protection]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|6
|[[Intellektual mulk huquqlarining buzilishi]]
|[[:en:Intellectual property infringement]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|7
|[[Mualliflik huquqining buzilishi]]
|[[:en:Copyright infringement]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|8
|[[Turdosh huquqlar]]
|[[:en:Related rights]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|9
|[[Ovoz yozuviga boʻlgan mualliflik huquqi]]
|[[:en:Sound recording copyright]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|10
|[[Mualliflik huquqi belgisi]]
|[[:en:Copyright symbol]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|11
|[[Hosila asar]]
|[[:en:Derivative work]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|12
|[[Originallik]]
|[[:en:Originality]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|13
|[[Replika]]
|[[:en:Replica]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|14
|[[Mualliflik huquqi muddati direktivasi]]
|[[:en:Copyright Duration Directive]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|15
|[[Yevropa Ittifoqi mualliflik huquqi toʻgʻrisidagi qonuni]]
|[[:en:Copyright law of the European Union]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|16
|[[Mualliflik huquqini jamoaviy asosda boshqaradigan tashkilot]]
|[[:en:Copyright collective]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|17
|[[Huquqlarni jamoaviy asosda boshqarish]]
|[[:en:Collective rights management]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|18
|[[Nashr etish huquqi]]
|[[:en:Publication right]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|19
|[[Royalti toʻlovi]]
|[[:en:Royalty payment]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|20
|[[Kross-litsenziyalash shartnomasi]]
|[[:en:Cross-licensing]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
| colspan="5" |'''Raqobat huquqi'''
|-
|1
|
|[[:en:The History of the Standard Oil Company]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Raqobat huquqi
|-
|2
|
|[[:en:Anti-competitive practices]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Raqobat huquqi
|-
|3
|
|[[:en:Fair dealing]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Raqobat huquqi
|-
|4
|
|[[:en:Dividing territories]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Raqobat huquqi
|-
|5
|
|[[:en:Relevant market]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Raqobat huquqi
|-
|6
|
|[[:en:Bid rigging]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Raqobat huquqi
|-
|7
|
|[[:en:Tacit collusion]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Raqobat huquqi
|-
|8
|
|[[:en:Price fixing]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Raqobat huquqi
|-
|9
|
|[[:en:Raising rivals' costs]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Raqobat huquqi
|-
|10
|
|[[:en:Collusion]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Raqobat huquqi
|-
| colspan="5" |'''Falastin adabiyoti'''
|-
|1
|[[Falastin adabiyoti]]
|[[:en:Palestinian literature]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Falastin adabiyoti
|-
|2
|[[Mornings in Jenin]]
|[[:en:Mornings in Jenin]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Falastin adabiyoti
|-
|3
|[[Returning to Haifa]]
|[[:en:Returning to Haifa]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Falastin adabiyoti
|-
|4
|[[Falastin hikoyasi]]
|[[:en:Palestinian hikaye]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Falastin adabiyoti
|-
|5
|[[Speak, Bird, Speak Again]]
|[[:en:Speak, Bird, Speak Again]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Falastin adabiyoti
|-
|6
|[[Memory for Forgetfulness]]
|[[:en:Memory for Forgetfulness]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Falastin adabiyoti
|-
|7
|[[Wild Thorns]]
|[[:en:Wild Thorns]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Falastin adabiyoti
|-
|8
|[[I Saw Ramallah]]
|[[:en:I Saw Ramallah]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Falastin adabiyoti
|-
|9
|[[The Secret Life of Saeed: The Pessoptimist]]
|[[:en:The Secret Life of Saeed: The Pessoptimist]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Falastin adabiyoti
|-
|10
|[[Men in the Sun]]
|[[:en:Men in the Sun]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Falastin adabiyoti
|-
| colspan="5" |'''Film janrlari'''
|-
|1
|[[Sarguzasht film]]
|[[:en:Adventure film]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|2
|
|[[:en:Art film]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|3
|
|[[:en:Biographical film]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|4
|
|[[:en:Commedia all'italiana]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|5
|
|[[:en:Comedy drama]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|6
|
|[[:en:Romantic comedy]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|7
|
|[[:en:Japanese cyberpunk]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|8
|
|[[:en:Calligrafismo]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|9
|
|[[:en:Legal drama]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|10
|[[Psixologik drama]]
|[[:en:Psychological drama]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|11
|[[Nuar]]
|[[:en:Film noir]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|12
|
|[[:en:Neo-noir]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|13
|
|[[:en:Pulp noir]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|14
|
|[[:en:Tech noir]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|15
|
|[[:en:Educational film]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
| colspan="5" |'''Kinomukofot'''
|-
|1
|[[Oltin ayiq]]
|[[:en:Golden Bear]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|2
|[[Oltin palma]]
|[[:en:Palme d'Or]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|3
|[[Oltin sher]]
|[[:en:Golden Lion]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|4
|[[Sezar mukofoti]]
|[[:en:César Awards]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|5
|[[Goya mukofoti]]
|[[:en:Goya Awards]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|6
|[[David di Donatello]]
|[[:en:David di Donatello]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|7
|[[Tanqidchilar tanlovi mukofoti]]
|[[:en:Critics' Choice Awards]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|8
|[[Oltin burgut mukofoti]]
|[[:en:Golden Eagle Award (Russia)]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|9
|[[Moskva xalqaro kinofestivali]]
|[[:en:Moscow International Film Festival]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|10
|[[Osiyo kino mukofotlari]]
|[[:en:Asian Film Awards]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
| colspan="5" |'''[[Hayvonot bogʻlari]]'''
|-
|1
|
|[[:en:Moscow Zoo]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Hayvonot bogʻi
|-
|2
|
|[[:en:Bronx Zoo]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Hayvonot bogʻi
|-
|3
|
|[[:en:Singapore Zoo]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Hayvonot bogʻi
|-
|4
|
|[[:en:Australia Zoo]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Hayvonot bogʻi
|-
| colspan="5" |'''Imo'''-'''ishora tili'''
|-
|1
|[[Chili imo-ishora tili]]
|[[:en:Chilean Sign Language]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|2
|[[Sena imo-ishora tili]]
|[[:en:Cena (sign language)]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|3
|[[Xalqaro imo-ishora tili]]
|[[:en:International Sign]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|4
|[[Keniya imo-ishora tili]]
|[[:en:Kenyan Sign Language]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|5
|[[Makedon imo-ishora tili]]
|[[:en:Macedonian Sign Language]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|6
|[[Shimoliy Koreya imo-ishora tili]]
|[[:en:North Korean Sign Language]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|7
|[[Polyak imo-ishora tili]]
|[[:en:Polish Sign Language]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|8
|[[Ism imo-ishorasi]]
|[[:en:Sign name]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|9
|
|[[:en:Argentine Sign Language]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|10
|
|[[:en:Maritime Sign Language]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|11
|[[Gonkong imo-ishora tili]]
|[[:en:Hong Kong Sign Language]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|12
|[[Xitoy imo-ishora tili]]
|[[:en:Chinese Sign Language]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|13
|
|[[:en:Brazilian Sign Language]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|14
|[[Yaponcha imo-ishora tili]]
|[[:en:Japanese Sign Language]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|15
|[[Isroil imo-ishora tili]]
|[[:en:Israeli Sign Language]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|16
|
|[[:en:Malaysian Sign Language]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|17
|
|[[:en:Mexican Sign Language]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|18
|[[Fransuz imo-ishora tili]]
|[[:en:French Sign Language]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|19
|[[Shveysariya-nemis imo-ishora tili]]
|[[:en:Swiss-German Sign Language]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|20
|[[Italiya imo-ishora tili]]
|[[:en:Italian Sign Language]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Imo-ishora tili
|-
| colspan="5" |'''Tasvir'''
|-
|1
|
|[[:en:Islamic art]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tasvir
|-
|2
|
|[[:en:Arabic miniature]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tasvir
|-
|3
|
|[[:en:Ottoman miniature]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tasvir
|-
|4
|
|[[:en:Mughal painting]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tasvir
|-
|5
|
|[[:en:Rajput painting]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tasvir
|-
|6
|
|[[:en:Indian painting]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tasvir
|-
|7
|
|[[:en:Miniature art]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tasvir
|-
|8
|
|[[:en:Petroglyph]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tasvir
|-
|9
|
|[[:en:Muraqqa]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tasvir
|-
| colspan="5" |'''Aralash'''
|-
|1
|
|[[:en:Ghostwriter]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Aralash
|-
|2
|
|[[:en:Assyriology]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Aralash
|-
| colspan="5" |'''Gilamlar'''
|-
|1
|
|[[:en:Bergama carpet]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Gilamlar
|-
|2
|
|[[:en:Tabriz rug]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Gilamlar
|-
|3
|
|[[:en:Borchaly (carpet)]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Gilamlar
|-
|4
|
|[[:en:Demirchilar (carpet)]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Gilamlar
|-
|5
|
|[[:en:Kilim]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Gilamlar
|-
|6
|
|[[:en:Persian carpet]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Gilamlar
|-
|7
|
|[[:en:Ardabil rug]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Gilamlar
|-
|8
|
|[[:en:Bakhtiari rug]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Gilamlar
|-
|9
|
|[[:en:Swedish carpets and rugs]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Gilamlar
|-
|10
|
|[[:en:Soumak]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Gilamlar
|-
| colspan="5" |'''Sunʼiy umumiy intellektlar'''
|-
|1
|
|
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|
|
|-
| colspan="5" |'''Sunʼiy umumiy intellektlar'''
|-
|1
|
|
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|
|
|-
| colspan="5" |'''Sunʼiy umumiy intellektlar'''
|-
|1
|
|
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|
|
|-
| colspan="5" |'''Sunʼiy umumiy intellektlar'''
|-
|1
|
|
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|
|
|-
| colspan="5" |'''Sunʼiy umumiy intellektlar'''
|-
|1
|
|
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|
|
|-
| colspan="5" |'''Sunʼiy umumiy intellektlar'''
|-
|1
|
|
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|
|
|}
[[Turkum:WikiMarafon]]
9v98nf95f8wu4wlv90qeyfsts8pate5
6197774
6197772
2026-07-07T20:08:51Z
Divandagi ekspert
190832
6197774
wikitext
text/x-wiki
{{Vikipediya:WikiMarafon/Tepasi}}
= WikiMarafon — Yaratish uchun maqolalar =
Bu ishchi roʻyxat sahifasida yangi maqolalar boʻyicha vazifalar yuritiladi. Har bir bandda manba (EN/RU), masʼul foydalanuvchi va '''Jarayon''' holatini belgilang.
== Jarayon belgilari ==
{| class="wikitable"
! Holat nomi !! Qisqa taʼrif
|-
| <span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span> || Mavzu tanlandi, ish boshlanmagan
|-
| <span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span> || Matn tarjima qilinyapti
|-
| <span style="background:#c2410c; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tahrir</span> || Imlo, havolalar, andozalar tuzatilmoqda
|-
| <span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span> || Manbalar va format yakuniy tekshiruvda
|-
| <span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span> || Maqola uzwikida nashr qilindi
|}
== Yaratish roʻyxati ==
{{WikiMarafon maqola menyusi}}
Quyidagi jadvalga yangi band qoʻshing. Ustunlar boʻyicha saralash mumkin.
{| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:center;"
!№
! Mavzu (uz)
! Asl maqola (EN/RU)
! Jarayon
! Masʼul (foydalanuvchi)
! Izoh / Manbalar
|-
|
| colspan="5" |'''Korrupsiyaga qarshi qonun hujjatlari'''
|-
|1
|[[Sapin II qonuni]]
|[[:en:Law on transparency, the fight against corruption and the modernization of economic life]]
| <span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
| [[Foydalanuvchi: Yorqinwiki| Yorqinwiki]]
| Qonun
|-
|2
|[[Birlashgan Millatlar Tashkilotining Korrupsiyaga qarshi konvensiyasi]]
|[[:en:United Nations Convention Against Corruption]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Qonun
|-
|3
|[[Korrupsiyaga qarshi xalqaro sud]]
|[[:en:International Anti-Corruption Court]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Qonun
|-
|4
|[[Korrupsiyaga qarshi kurashish xalqaro akademiyasi]]
|[[:en:International Anti-Corruption Academy]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Qonun
|-
|5
|[[Gonorar hisobidan avans]]
|[[:en:Advance against royalties]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Qonun
|-
|6
|[[Korrupsiyaga qarshi kurashish boʻyicha davlatlar guruhi]]
|[[:en:Group of States against Corruption]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Qonun
|-
|7
|[[Korrupsiyaga qarshi kurash toʻgʻrisidagi qonun (Braziliya)]]
|[[:en:Brazilian Anti-Corruption Act]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Qonun
|-
|8
|[[1977-yilgi Chet el korrupsiyaviy amaliyotlari toʻgʻrisidagi qonun (AQSh)]]
|[[:en:Foreign Corrupt Practices Act]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Qonun
|-
|9
|[[Poraxoʻrlikka qarshi kurash toʻgʻrisidagi qonun (Buyuk Britaniya)]]
|[[:en:Bribery Act 2010]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Qonun
|-
|10
|[[Qora pullar (oshkor etilmagan chet el daromadlari va aktivlari) hamda soliq solish toʻgʻrisidagi 2015-yilgi akt]]
|[[:en:Black Money (Undisclosed Foreign Income and Assets) and Imposition of Tax Act, 2015]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Qonun
|-
|11
|[[Noqonuniy soʻrov va poraxoʻrlikka qarshi kurash akti]]
|[[:en:Improper Solicitation and Graft Act]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Qonun
|-
| colspan="5" |'''Robotlar'''
|-
|1
|[[Avtonom robot]]
|[[:en:Autonomous robot]]
| <span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Robot
|-
|2
|[[Robotning harakatlanishi]]
|[[:en:Robot locomotion]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Robot
|-
|3
|[[IRobot Corporation]]
|[[:en:IRobot|iRobot]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Robot
|-
|4
|[[Masofadan boshqariladigan transport vositasi]]
|[[:en:Remote-control vehicle]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Robot
|-
|5
|[[Nanorobototexnika]]
|[[:en:Nanorobotics]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Robot
|-
|6
|[[Mikrorobototexnika]]
|[[:en:Microbotics]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Robot
|-
|7
|[[Qishloq xo‘jaligi roboti]]
|[[:en:Agricultural robot]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Robot
|-
|8
|
|[[:en:Assistive technology]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Robot
|-
|9
|[[Tibbiy roboti]]
|[[:en:Medical robot]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Robot
|-
|
|[[Santa Klaus mashinasi]]
|[[:en:Santa_Claus_machine|Santa Claus machine]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Robot
|-
|10
|
|[[:en:Military robot]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Robot
|-
|11
|
|[[:en:Domestic robot]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Robot
|-
| colspan="5" |'''[[Texnologiya]]lar'''
|-
|1
|
|[[:en:Von Neumann universal constructor]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Texnologiya
|-
|2
|
|[[:en:Self-replicating machine]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Texnologiya
|-
|3
|
|[[:en:Santa Claus machine]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Texnologiya
|-
|4
|[[Molekublar]]
|[[:en:Molecubes]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Texnologiya
|-
|5
|[[RepRap Snappy]]
|[[:en:RepRap Snappy]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Texnologiya
|-
| colspan="5" |'''Genetika'''
|
|-
|1
|[[Molekulyar klonlash]]
|[[:en:Molecular cloning]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Genetika
|-
|2
|[[Epigenetika]]
|[[:en:Epigenetics]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Genetika
|-
|3
|[[Gen ekspressiyasi]]
|[[:en:Gene expression]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Genetika
|-
|4
|[[Cas9]]
|[[:en:Cas9]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Genetika
|-
|5
|[[Hox genlari]]
|[[:en:Hox gene]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Genetika
|-
| colspan="5" |'''Tarjimashunoslik'''
|-
|1
|[[Tarjima nazariyasi]]
|[[:en:Translation studies]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tarjimashunoslik
|-
|2
|[[Multimedia tarjima]]
|[[:en:Multimedia translation]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tarjimashunoslik
|-
|3
|[[Tarjimadan keyingi tahrir]]
|[[:en:Postediting]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tarjimashunoslik
|-
|4
|[[Dastlabki tahrir]]
|[[:en:Pre-editing]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tarjimashunoslik
|-
|5
|[[Ogʻzaki tarjima]]
|[[:en:Language interpretation]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tarjimashunoslik
|-
|6
|[[Regulyator tarjima]]
|[[:en:Regulatory translation]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tarjimashunoslik
|-
|7
|[[Tibbiy tarjima]]
|[[:en:Medical translation]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tarjimashunoslik
|-
|8
|[[Lingvistik validatsiya]]
|[[:en:Linguistic validation]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tarjimashunoslik
|-
|9
|[[Huquqiy tarjima]]
|[[:en:Legal translation]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tarjimashunoslik
|-
|10
|[[Til lokalizatsiyasi]]
|[[:en:Language localisation]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tarjimashunoslik
|-
| colspan="5" |'''Fanlararo tadqiqot sohasi'''
|-
|1
|[[Kvantitativ tilshunoslik]]
|[[:en:Quantitative linguistics]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|FTS
|-
|2
|[[Biosiyosat]]
|[[:en:Biopolitics]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|FTS
|-
|3
|[[Geoinformatika]]
|[[:en:Geoinformatics]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|FTS
|-
|4
|[[Neyroestetika]]
|[[:en:Neuroesthetics]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|FTS
|-
|5
|[[Raqamli antropologiya]]
|[[:en:Digital anthropology]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|FTS
|-
|6
|[[Raqamli gumanitar fanlar]]
|[[:en:Digital humanities]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|FTS
|-
|7
|
|[[:en:Cyber-physical system]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|FTS
|-
|8
|
|[[:en:Materials science]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|FTS
|-
|9
|
|[[:en:Mechatronics]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|FTS
|-
|10
|
|[[:en:Chemical biology]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|FTS
|-
|11
|
|[[:en:Metabolic engineering]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|FTS
|-
| colspan="5" |'''Tadqiqot institutlari'''
|-
|1
|
|[[:en:Cold Spring Harbor Laboratory]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|
|-
| colspan="5" |'''Atrof-muhit'''
|-
|1
|
|[[:en:Mycoremediation|Mycoremediation]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|
|-
|2
|
|[[:en:Phytoremediation|Phytoremediation]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|
|-
|3
|
|[[:en:Environmental_remediation|Environmental remediation]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|
|-
|4
|[[Ifloslantiruvchi modda]]
|[[:en:Pollutant|Pollutant]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Atrof-muhit
|-
|5
|[[Bioaugmentatsiya]]
|[[:en:Bioaugmentation|Bioaugmentation]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Atrof-muhit
|-
|
|
|
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|
|-
| colspan="5" |'''Dengiz o‘tlari'''
|-
|1
|[[Dengiz oʻtlari]]
|[[:en:Seaweed|Seaweed]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Dengiz oʻtlari
|-
| colspan="5" |'''[[Psixologiya]]'''
|-
|1
|[[Eustress]]
|[[:en:Eustress|Eustress]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|
|-
| colspan="5" |'''Mualliflik huquqi'''
|-
|1
|[[Bern konvensiyasi]]
|[[:en:Berne Convention]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|2
|[[Gonorar hisobidan avans]]
|[[:en:Advance against royalties]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|3
|[[Mualliflar huquqlari]]
|[[:en:Authors' rights]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|4
|[[Shaxsiy nomulkiy huquqlar (Intellektual mulk)]]
|[[:en:Moral rights]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|5
|
|[[:en:Integrated circuit layout design protection]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|6
|[[Intellektual mulk huquqlarining buzilishi]]
|[[:en:Intellectual property infringement]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|7
|[[Mualliflik huquqining buzilishi]]
|[[:en:Copyright infringement]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|8
|[[Turdosh huquqlar]]
|[[:en:Related rights]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|9
|[[Ovoz yozuviga boʻlgan mualliflik huquqi]]
|[[:en:Sound recording copyright]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|10
|[[Mualliflik huquqi belgisi]]
|[[:en:Copyright symbol]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|11
|[[Hosila asar]]
|[[:en:Derivative work]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|12
|[[Originallik]]
|[[:en:Originality]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|13
|[[Replika]]
|[[:en:Replica]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|14
|[[Mualliflik huquqi muddati direktivasi]]
|[[:en:Copyright Duration Directive]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|15
|[[Yevropa Ittifoqi mualliflik huquqi toʻgʻrisidagi qonuni]]
|[[:en:Copyright law of the European Union]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|16
|[[Mualliflik huquqini jamoaviy asosda boshqaradigan tashkilot]]
|[[:en:Copyright collective]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|17
|[[Huquqlarni jamoaviy asosda boshqarish]]
|[[:en:Collective rights management]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|18
|[[Nashr etish huquqi]]
|[[:en:Publication right]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|19
|[[Royalti toʻlovi]]
|[[:en:Royalty payment]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
|20
|[[Kross-litsenziyalash shartnomasi]]
|[[:en:Cross-licensing]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Mualliflik huquqi
|-
| colspan="5" |'''Raqobat huquqi'''
|-
|1
|
|[[:en:The History of the Standard Oil Company]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Raqobat huquqi
|-
|2
|
|[[:en:Anti-competitive practices]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Raqobat huquqi
|-
|3
|
|[[:en:Fair dealing]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Raqobat huquqi
|-
|4
|
|[[:en:Dividing territories]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Raqobat huquqi
|-
|5
|
|[[:en:Relevant market]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Raqobat huquqi
|-
|6
|
|[[:en:Bid rigging]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Raqobat huquqi
|-
|7
|
|[[:en:Tacit collusion]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Raqobat huquqi
|-
|8
|
|[[:en:Price fixing]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Raqobat huquqi
|-
|9
|
|[[:en:Raising rivals' costs]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Raqobat huquqi
|-
|10
|
|[[:en:Collusion]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Raqobat huquqi
|-
| colspan="5" |'''Falastin adabiyoti'''
|-
|1
|[[Falastin adabiyoti]]
|[[:en:Palestinian literature]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Falastin adabiyoti
|-
|2
|[[Mornings in Jenin]]
|[[:en:Mornings in Jenin]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Falastin adabiyoti
|-
|3
|[[Returning to Haifa]]
|[[:en:Returning to Haifa]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Falastin adabiyoti
|-
|4
|[[Falastin hikoyasi]]
|[[:en:Palestinian hikaye]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Falastin adabiyoti
|-
|5
|[[Speak, Bird, Speak Again]]
|[[:en:Speak, Bird, Speak Again]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Falastin adabiyoti
|-
|6
|[[Memory for Forgetfulness]]
|[[:en:Memory for Forgetfulness]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Falastin adabiyoti
|-
|7
|[[Wild Thorns]]
|[[:en:Wild Thorns]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Falastin adabiyoti
|-
|8
|[[I Saw Ramallah]]
|[[:en:I Saw Ramallah]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Falastin adabiyoti
|-
|9
|[[The Secret Life of Saeed: The Pessoptimist]]
|[[:en:The Secret Life of Saeed: The Pessoptimist]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Falastin adabiyoti
|-
|10
|[[Men in the Sun]]
|[[:en:Men in the Sun]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Falastin adabiyoti
|-
| colspan="5" |'''Film janrlari'''
|-
|1
|[[Sarguzasht film]]
|[[:en:Adventure film]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|2
|
|[[:en:Art film]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|3
|
|[[:en:Biographical film]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|4
|
|[[:en:Commedia all'italiana]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|5
|
|[[:en:Comedy drama]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|6
|
|[[:en:Romantic comedy]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|7
|
|[[:en:Japanese cyberpunk]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|8
|
|[[:en:Calligrafismo]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|9
|
|[[:en:Legal drama]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|10
|[[Psixologik drama]]
|[[:en:Psychological drama]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|11
|[[Nuar]]
|[[:en:Film noir]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|12
|
|[[:en:Neo-noir]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|13
|
|[[:en:Pulp noir]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|14
|
|[[:en:Tech noir]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|15
|
|[[:en:Educational film]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
| colspan="5" |'''Kinomukofot'''
|-
|1
|[[Oltin ayiq]]
|[[:en:Golden Bear]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|2
|[[Oltin palma]]
|[[:en:Palme d'Or]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|3
|[[Oltin sher]]
|[[:en:Golden Lion]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|4
|[[Sezar mukofoti]]
|[[:en:César Awards]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|5
|[[Goya mukofoti]]
|[[:en:Goya Awards]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|6
|[[David di Donatello]]
|[[:en:David di Donatello]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|7
|[[Tanqidchilar tanlovi mukofoti]]
|[[:en:Critics' Choice Awards]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|8
|[[Oltin burgut mukofoti]]
|[[:en:Golden Eagle Award (Russia)]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|9
|[[Moskva xalqaro kinofestivali]]
|[[:en:Moscow International Film Festival]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
|10
|[[Osiyo kino mukofotlari]]
|[[:en:Asian Film Awards]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Film janrlari
|-
| colspan="5" |'''[[Hayvonot bogʻlari]]'''
|-
|1
|
|[[:en:Moscow Zoo]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Hayvonot bogʻi
|-
|2
|
|[[:en:Bronx Zoo]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Hayvonot bogʻi
|-
|3
|
|[[:en:Singapore Zoo]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Hayvonot bogʻi
|-
|4
|
|[[:en:Australia Zoo]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Hayvonot bogʻi
|-
| colspan="5" |'''Imo'''-'''ishora tili'''
|-
|1
|[[Chili imo-ishora tili]]
|[[:en:Chilean Sign Language]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|2
|[[Sena imo-ishora tili]]
|[[:en:Cena (sign language)]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|3
|[[Xalqaro imo-ishora tili]]
|[[:en:International Sign]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|4
|[[Keniya imo-ishora tili]]
|[[:en:Kenyan Sign Language]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|5
|[[Makedon imo-ishora tili]]
|[[:en:Macedonian Sign Language]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|6
|[[Shimoliy Koreya imo-ishora tili]]
|[[:en:North Korean Sign Language]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|7
|[[Polyak imo-ishora tili]]
|[[:en:Polish Sign Language]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|8
|[[Ism imo-ishorasi]]
|[[:en:Sign name]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|9
|
|[[:en:Argentine Sign Language]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|10
|
|[[:en:Maritime Sign Language]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|11
|[[Gonkong imo-ishora tili]]
|[[:en:Hong Kong Sign Language]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|12
|[[Xitoy imo-ishora tili]]
|[[:en:Chinese Sign Language]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|13
|
|[[:en:Brazilian Sign Language]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|14
|[[Yaponcha imo-ishora tili]]
|[[:en:Japanese Sign Language]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|15
|[[Isroil imo-ishora tili]]
|[[:en:Israeli Sign Language]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|16
|
|[[:en:Malaysian Sign Language]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|17
|
|[[:en:Mexican Sign Language]]
|<span style="background:#ca8a04; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tarjima</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|18
|[[Fransuz imo-ishora tili]]
|[[:en:French Sign Language]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|19
|[[Shveysariya-nemis imo-ishora tili]]
|[[:en:Swiss-German Sign Language]]
|<span style="background:#1d4ed8; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Tekshiruv</span>
|[[Foydalanuvchi:BilimNuri|BilimNuri]]
|Imo-ishora tili
|-
|20
|[[Italiya imo-ishora tili]]
|[[:en:Italian Sign Language]]
|<span style="background:#15803d; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Yaratildi</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Imo-ishora tili
|-
| colspan="5" |'''Tasvir'''
|-
|1
|
|[[:en:Islamic art]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tasvir
|-
|2
|
|[[:en:Arabic miniature]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tasvir
|-
|3
|
|[[:en:Ottoman miniature]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tasvir
|-
|4
|
|[[:en:Mughal painting]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tasvir
|-
|5
|
|[[:en:Rajput painting]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tasvir
|-
|6
|
|[[:en:Indian painting]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tasvir
|-
|7
|
|[[:en:Miniature art]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tasvir
|-
|8
|
|[[:en:Petroglyph]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tasvir
|-
|9
|
|[[:en:Muraqqa]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Tasvir
|-
| colspan="5" |'''Aralash'''
|-
|1
|
|[[:en:Ghostwriter]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Aralash
|-
|2
|
|[[:en:Assyriology]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Aralash
|-
| colspan="5" |'''Gilamlar'''
|-
|1
|
|[[:en:Bergama carpet]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Gilamlar
|-
|2
|
|[[:en:Tabriz rug]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Gilamlar
|-
|3
|
|[[:en:Borchaly (carpet)]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Gilamlar
|-
|4
|
|[[:en:Demirchilar (carpet)]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Gilamlar
|-
|5
|
|[[:en:Kilim]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Gilamlar
|-
|6
|
|[[:en:Persian carpet]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Gilamlar
|-
|7
|
|[[:en:Ardabil rug]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Gilamlar
|-
|8
|
|[[:en:Bakhtiari rug]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Gilamlar
|-
|9
|
|[[:en:Swedish carpets and rugs]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Gilamlar
|-
|10
|
|[[:en:Soumak]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|Gilamlar
|-
| colspan="5" |'''O‘rta dunyo'''
|-
|1
|
|[[:en:Minas Tirith]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|O‘rta dunyo
|-
|2
|
|[[:en:Mordor]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|O‘rta dunyo
|-
|3
|
|[[:en:Bilbo Baggins]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|O‘rta dunyo
|-
|4
|
|[[:en:Frodo Baggins]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|O‘rta dunyo
|-
|5
|
|[[:en:The Shire]]
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]]
|O‘rta dunyo
|-
| colspan="5" |'''Sunʼiy umumiy intellektlar'''
|-
|1
|
|
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|
|
|-
| colspan="5" |'''Sunʼiy umumiy intellektlar'''
|-
|1
|
|
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|
|
|-
| colspan="5" |'''Sunʼiy umumiy intellektlar'''
|-
|1
|
|
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|
|
|-
| colspan="5" |'''Sunʼiy umumiy intellektlar'''
|-
|1
|
|
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|
|
|-
| colspan="5" |'''Sunʼiy umumiy intellektlar'''
|-
|1
|
|
|<span style="background:#6b7280; color:#fff; padding:3px 8px; border-radius:6px;">Rejalashtirilgan</span>
|
|
|}
[[Turkum:WikiMarafon]]
qx646ih3v74b8p0dkycf24v8n7uyct8
Azmiddin Sadriddinov
0
1315824
6197745
5859432
2026-07-07T19:08:50Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197745
wikitext
text/x-wiki
{{Shaxsiyat bilgiqutisi
| tasvir = Azmiddin Sadriddinov.jpg
| tavallud_sanasi = {{Tugʻilgan sanasi|1936|06|26}}
| tavallud_joyi = {{tavalludJoyi|Toshkent}}
| vafot_sanasi = {{Vafot sanasi va yoshi|2025|12|4|1936|6|26}}
| taʼlimi = [[Toshkent toʻqimachilik va yengil sanoat instituti|Toshkent yengil sanoat institutida]]
| mukofotlari = {{Doʻstlik ordeni}} {{Mehnat shuhrati ordeni}}
}}
'''Azmiddin Sadriddinovich Sadriddinov''' (1936-yil 26-iyun – 2025-yil 4-dekabr) – „Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan qishloq xoʻjalik mexanizatori“ faxriy unvoni, „[[Doʻstlik ordeni|Doʻstlik]]“ va „[[Mehnat shuhrati ordeni|Mehnat shuhrati]]“ ordenlari sohibi<ref>{{veb manbasi |title=O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan qishloq xo‘jaligi mexanizatori Azmiddin Sadriddinovich Sadriddinov vafoti munosabati bilan hamdardlik |url=https://uza.uz/oz/posts/ozbekistonda-xizmat-korsatgan-qishloq-xojaligi-mexanizatori-azmiddin-sadriddinovich-sadriddinov-vafoti-munosabati-bilan-hamdardlik_792023 |website=www.uza.uz |accessdate=6-dekabr 2025-yil}}</ref>.
== Biografiyasi ==
Azmiddin Sadriddinov [[1936|1936-yil]] 26-iyunda [[Toshkent|Toshkent shahrida]] tavallud topgan. [[Toshkent toʻqimachilik va yengil sanoat instituti|Toshkent yengil sanoat institutida]] muhandis-mexanik yo‘nalishi bo‘yicha tahsil olgan, mehnat faoliyatini [[Islom Karimov nomidagi Toshkent davlat texnika universiteti|O‘rta Osiyo politexnika institutida]] boshlagan<ref>{{veb manbasi |title=Prezident olim Azmiddin Sadriddinov vafoti munosabati bilan hamdardlik bildirdi |url=https://daryo.uz/2025/12/06/prezident-olim-azmiddin-sadriddinov-vafoti-munosabati-bilan-hamdardlik-bildirdi/ |website=[[daryo.uz]] |accessdate=7-dekabr 2025-yil |arxivurl=https://web.archive.org/web/20251206075812/https://daryo.uz/2025/12/06/prezident-olim-azmiddin-sadriddinov-vafoti-munosabati-bilan-hamdardlik-bildirdi |arxivsana=2025-12-06 }}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=https://president.uz/oz/lists/view/8755 |sarlavha=O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan qishloq xo‘jaligi mexanizatori Azmiddin Sadriddinovich Sadriddinov vafoti munosabati bilan hamdardlik |qaralgan sana=07.12.2025 |sana= |website=president.uz |arxivurl=https://web.archive.org/web/20251206110530/https://president.uz/oz/lists/view/8755 |arxivsana=2025-12-06 }}</ref>.
== Mukofotlari ==
*[[Doʻstlik ordeni]]
*„[[Mehnat shuhrati ordeni|Mehnat shuhrati]]“ ordeni
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{DEFAULTSORT:Sadriddinov, Azmiddin}}
ip2bv4c8ut207lqc0za2e5776v53li2
2026-yilgi Tata Steel shaxmat musobaqasi
0
1334592
6197594
5890904
2026-07-07T12:46:48Z
Ahror Akramovich
75193
/* Challengers */
6197594
wikitext
text/x-wiki
{{Turnir bilgiqutisi
| nomi = Tata Steel shaxmat musobaqasi
| sport_turi= [[Shaxmat]]
| yil = 2026
| tasvir = TataSteelChess2026-42.jpg
| izoh =
| joylashuvi = [[Niderlandiya]], [[Wijk aan Zee]]
|chempion=
|ikkinchi oʻrin1=
|uchinchi oʻrin=
| boshlangan_sana = 2026-yil 16-yanvar
| tugagan_sana = 2026-yil 1-fevral
| tashkilotchi =
| mezbon =
| avvalgisi = [[2025-yilgi Tata Steel shaxmat musobaqasi|2025]]
| keyingisi = [[2027-yilgi Tata Steel shaxmat musobaqasi|2027]]
{{multiple image
| align = right
| direction = horizontal
| image1 = Nodirbek Abdusattorov in 2025 (cropped).jpg
| width1 = 160
| alt1 =
| image2 = TataSteelChess2026-11.jpg
| width2 = 150
| alt2 =
| footer =
| total_width =
| caption1 = Masters chempioni [[Nodirbek Abdusattorov]].
| caption2 = Challengers chempioni [[Andy Woodward (shaxmatchi)|Andy Woodward]]
}}
}}
'''2026-yilgi Tata Steel shaxmat musobaqasi''' [[Niderlandiya]]ning [[Wijk aan Zee]] shahrida oʻtkaziladigan yillik shaxmat turnirining 88-mavsumi hisoblanadi. Musobaqa 2026-yil 16-yanvardan 1-fevralga qadar boʻlib oʻtdi. „Masters“ guruhida 14 nafar shaxmatchi ishtirok etdi. Ular orasida amaldagi chempion [[Rameshbabu Praggnanandhaa]] hamda 2025-yilgi Tata Steel Challengers musobaqasi gʻolibi [[Thai Dai Van Nguyen]] ham bor<ref>{{Cite web|title=Youngest Line-Up Ever at Tata Steel Masters 2026|url=https://tatasteelchess.com/en/news-media/youngest-line-ever-tata-steel-masters-2026|access-date=28 October 2025}}</ref>.
== Musobaqa jadvali ==
=== Masters ===
{| class="wikitable" style="font-size: 90%; text-align: center;
|+88 Tata Steel Masters, 16-yanvar – 1-fevral 2026, [[Wijk aan Zee]], Niderlandiya, Kategoriya XX (2726)<ref>{{Cite web |url= https://s1.chess-results.com/tnr1328218.aspx?lan=1&art=4&flag=30&SNode=S0 |title= Tata Steel Chess Tournament - Masters 2026|website=Chess Results}}</ref>
! !! Shaxmatchi!! [[Shaxmatchilarning FIDE reytingi|Reyting]] !! 1 !! 2 !! 3 !! 4 !! 5 !! 6 !! 7 !! 8 !! 9 !! 10 !! 11 !! 12 !! 13 !! 14 !! Jami !! TB !! [[Sonneborn–Berger balli|SB]] !! H2H !! TPR
|-style="background:#ccffcc"
| 1 || align="left" |{{nowrap|'''{{flagathlete|[[Nodirbek Abdusattorov]]|Oʻzbekiston}}}}'''|| 2751 || '''♔''' || ½ || ½ || ½ || 1 || 1 || ½ || 0 || ½ || 1 || 1 || ½ || 1 || 1 || '''9'''
|54.75
|
|2862
|-
| 2 || align="left" |{{flagathlete|[[Javohir Sindarov]]|Oʻzbekiston}}|| 2726 || ½ || '''♔''' || ½ || ½ || ½ || 1 || 1 || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || 1 || 1 || '''8½'''
|52.00
|
|2833
|-
| 3 || align="left" |{{flagathlete|[[Jorden van Foreest]]|Niderlandiya}}|| 2703 || ½ || ½ || '''♔''' || ½ || 1 || ½ || 0 || 1 || ½ || ½ || ½ || 1 || ½ || ½ || '''7½'''
|47.50
|1½
|2782
|-
| 4 || align="left" |{{flagathlete|[[Hans Niemann]]|Amerika Qoʻshma Shtatlari}}|| 2725 || ½ || ½ || ½ || '''♔''' || 0 || ½ || ½ || ½ || 1 || ½ || ½ || 1 || ½ || 1 || '''7½'''
|45.00
|½
|2780
|-
| 5 || align="left" |{{flagathlete|[[Vincent Keymer]]|Germaniya}}|| 2776 || 0 || ½ || 0 || 1 || '''♔''' || 0 || ½ || 1 || 0 || ½ || 1 || 1 || 1 || 1 || '''7½'''
|42.50
|½
|2776
|-
| 6 || align="left" |{{flagathlete|[[Matthias Blübaum]]|Germaniya}}|| 2679 || 0 || 0 || ½ || ½ || 1 || '''♔''' || ½ || 1 || ½ || 1 || ½ || ½ || ½ || ½ || '''7'''
|43.50
|½
|2756
|-
| 7 || align="left" |{{flagathlete|[[Yağız Kaan Erdoğmuş]]|Turkiya}}|| 2658 || ½ || 0 || 1 || ½ || ½ || ½ || '''♔''' || 0 || 1 || 0 || ½ || ½ || 1 || 1 || '''7'''
|42.00
|½
|2757
|-
| 8 || align="left" |{{flagathlete|[[Anish Giri]]|Niderlandiya}}|| 2760 || 1 || ½ || 0 || ½ || 0 || 0 || 1 || '''♔''' || ½ || 1 || ½ || ½ || ½ || ½ || '''6½'''
|42.50
|1½
|2720
|-
| 9 || align="left" |{{flagathlete|[[Vladimir Fedoseev|Vladimir Fedoseyev]]|Sloveniya}}|| 2705 || ½ || ½ || ½ || 0 || 1 || ½ || 0 || ½ || '''♔''' || 0 || ½ || 1 || 1 || ½ || '''6½'''
|40.00
|½
|2725
|-
| 10 || align="left" |{{flagathlete|[[Gukesh Dommaraju]]|Hindiston}}|| 2754 || 0 || ½ || ½ || ½ || ½ || 0 || 1 || 0 || 1 || '''♔''' || ½ || ½ || ½ || 1 || '''6½'''
|39.25
|1
|2721
|-
| 11 || align="left" |{{flagathlete|[[R Praggnanandhaa]]|Hindiston}}|| 2758 || 0 || ½ || ½ || ½ || 0 || ½ || ½ || ½ || ½ || ½ || '''♔''' || 1 || 0 || ½ || '''5½'''
|34.50
|
|2664
|-
| 12 || align="left" |{{flagathlete|[[Aravindh Chithambaram]]|Hindiston}}|| 2700 || ½ || ½ || 0 || 0 || 0 || ½ || ½ || ½ || 0 || ½ || 0 || '''♔''' || ½ || 1 || '''4½'''
|27.50
|½
|2615
|-
| 13 || align="left" |{{flagathlete|[[Arjun Erigaisi]]|Hindiston}}|| 2775 || 0 || 0 || ½ || ½ || 0 || ½ || 0 || ½ || 0 || ½ || 1 || ½ || '''♔''' || ½ || '''4½'''
|26.75
|½
|2609
|-
| 14 || align="left" |{{flagathlete|[[Thai Dai Van Nguyen]]|Chexiya}}|| 2656 || 0 || 0|| ½ || 0 || 0 || ½ || 0 || ½ || ½ || 0 || ½ || 0 || ½ || '''♔''' || '''3'''
|18.25
|
|2517
|}
=== Masters guruhi ishtirokchilari ===
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|+
|-
| [[Fayl:VincentKeymer23d.jpg|110px]]
| [[Fayl:Arjun Erigaisi in 2025.jpg|110px]]
| [[Fayl:Anish Giri in 2025.jpg|110px]]
| [[Fayl:Rameshbabu Praggnanandhaa in 2023.jpg|110px]]
| [[Fayl:Gukesh in 2024 (cropped 2).jpg|115px]]
| [[Fayl:AbduTata2025 (cropped).jpg|115px]]
| [[Fayl:JavokhirSindarov23.jpg|110px]]
|-
| [[Vincent Keymer|Keymer]]
| [[Arjun Erigaisi|Erigaisi]]
| [[Anish Giri|Giri]]
| [[Rameshbabu Praggnanandhaa|Praggnanandhaa]]
| [[Dommaraju Gukesh|Gukesh]]
| [[Nodirbek Abdusattorov|Abdusattorov]]
| [[Javohir Sindarov|Sindarov]]
|}
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|+
|-
| [[Fayl:HansMokeNiemann23a.jpg|110px]]
| [[Fayl:Vladimir Fedoseev in 2025 (cropped).jpg|110px]]
| [[Fayl:Jorden van Foreest in 2024 (cropped).jpg|120px]]
| [[Fayl:AravindhChitambaram23a.jpg|110px]]
| [[Fayl:2021-Matthias-Bluebaum.JPG|110px]]
| [[Fayl:YagizKaanErdogmus24.jpg|115px]]
| [[Fayl:Thai Dai Van Nguyen in 2025.jpg|110px]]
|-
| [[Hans Niemann|Niemann]]
| [[Vladimir Fedoseev|Fedoseyev]]
| [[Jorden van Foreest|van Foreest]]
| [[Aravindh Chithambaram|Chithambaram]]
| [[Matthias Bluebaum|Bluebaum]]
| [[Yağız Kaan Erdoğmuş|Erdogmus]]
| [[Thai Dai Van Nguyen|Van Nguen]]
|}
=== Challengers ===
{| class="wikitable" style="font-size: 90%; text-align: center;
|+88th Tata Steel Challengers, 16-yanvar – 1-fevral 2026, [[Wijk aan Zee]], Niderlandiya, Kategoriya XII (2544)<ref>{{Cite web |url= https://s3.chess-results.com/tnr1328219.aspx?lan=1&art=4&flag=30&SNode=S0 |title= Tata Steel Chess Tournament - Challengers 2026|website=Chess Results}}</ref>
! !! Ishtirokchi !! [[Shaxmatchilarning FIDE reytingi|Reyting]] !! 1 !! 2 !! 3 !! 4 !! 5 !! 6 !! 7 !! 8 !! 9 !! 10 !! 11 !! 12 !! 13 !! 14 !! Jami
|- style="background:#ccffcc"
| '''1''' || align="left" | '''{{flagathlete|[[Grossmeyster|GM]] [[Andy Woodward (shaxmatchi)|Andy Woodward]]|Amerika Qoʻshma Shtatlari}}'''|| 2608 || '''♔''' || 0 || ½ || 1 || 0 || 1 || 1 || 1 || ½ || 1 || 1 || 1 || 1 || 1 || '''10'''
|-
| 2 || align="left" | {{flagathlete|[[Grossmeyster|GM]] [[Vasiliy Ivanchuk]]|Ukraina}}|| 2605 || 1 || '''♔''' || 1 || ½ || ½ || ½ || ½ || 1 || 1 || 1 || 0 || ½ || 1 || 1 || '''9½'''
|-
| 3 || align="left" | {{flagathlete|[[Grossmeyster|GM]] [[Aydin Suleymanli]]|Ozarbayjon}}|| 2628 || ½ || 0 || '''♔''' || 1 || ½ || 1 || 1 || ½ || 0 || 1 || 1 || ½ || 1 || 1 || '''9'''
|-
| 4 || align="left" | {{flagathlete|[[Grossmeyster|GM]] [[Marc'Andria Maurizzi]]|Fransiya}}|| 2611 || 0 || ½ || 0 || '''♔''' || 1 || ½ || 1 || 0 || 1 || ½ || ½ || 1 || 1 || 1 || '''8'''
|-
| 5 || align="left" | {{nowrap|{{flagathlete|[[Grossmeyster|GM]] [[Bibisara Assaubayeva]]|Qozogʻiston}}}}|| 2497 || 1 || ½ || ½ || 0 || '''♔''' || ½ || ½ || 0 || ½ || ½ || 1 || 1 || ½ || 1 || '''7½'''
|-
|| 6 || align="left" | {{flagathlete|[[FIDE unvonlari#Xalqaro Master (IM)|IM]] [[Faustino Oro]]|Argentina}}|| 2516 || 0 || ½ || 0 || ½ || ½ || '''♔''' || ½ || 0 || ½ || 1 || 1 || ½ || 1 || 1 || '''7'''
|-
|| 7 || align="left" | {{flagathlete|[[FIDE unvonlari#Xalqaro Master (IM)|IM]] [[Carissa Yip]]|Amerika Qoʻshma Shtatlari}}|| 2466 || 0 || ½ || 0 || 0 || ½ || ½ || '''♔''' || 1 || 1 || 0 || ½ || 1 || 1 || 1 || '''7'''
|-
| 8 || align="left" | {{flagathlete|[[Grossmeyster|GM]] [[Max Warmerdam]]|Niderlandiya}}|| 2576 || 0 || 0 || ½ || 1 || 1 || 1 || 0 || '''♔''' || ½ || ½ || ½ || 1 || 0 || ½ || '''6½'''
|-
| 9 || align="left" | {{flagathlete|[[Grossmeyster|GM]] [[Velimir Ivić]]|Serbiya}}|| 2638 || ½ || 0 || 1 || 0 || ½ || ½ || 0 || ½ || '''♔''' || ½ || 1 || ½ || 0 || 1 || '''6'''
|-
| 10 || align="left" | {{flagathlete|[[Grossmeyster|GM]] [[Daniil Yuffa]]|Ispaniya}}|| 2604 || 0 || 0 || 0 || ½ || ½ || 0 || 1 || ½ || ½ || '''♔''' || 1 || ½ || 1 || 0 || '''5½'''
|-
| 11 || align="left" | {{flagathlete|[[Grossmeyster|GM]] [[Erwin l'Ami]]|Niderlandiya}}|| 2634 || 0 || 1 || 0 || ½ || 0 || 0 || ½ || ½ || 0 || 0 || '''♔''' || ½ || 1 || 1 || '''5'''
|-
| 12 || align="left" | {{flagathlete|[[FIDE unvonlari#FIDE Master (IM)|FM]] [[Vedant Panesar]]|Hindiston}}|| 2406 || 0 || ½ || ½ || 0 || 0 || ½ || 0 || 0 || ½ || ½ || ½ || '''♔''' || 0 || 1 || '''4'''
|-
| 13 || align="left" | {{flagathlete|[[FIDE unvonlari#Xalqaro Master (IM)|IM]] [[Lu Miaoyi]]|Xitoy}}|| 2431 || 0 || 0 || 0 || 0 || ½ || 0 || 0 || 1 || 1 || 0 || 0 || 1 || '''♔''' || 0 || '''3½'''
|-
| 14 || align="left" |{{flagathlete|[[FIDE unvonlari#Xalqaro Master (IM)|IM]] [[Eline Roebers]]|Niderlandiya}}|| 2398 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || ½ || 0 || 1 || 0 || 0 || 1 ||'''♔''' || '''2½'''
|-
|}
== Turlar bo‘yicha natijalar ==
===Masters===
{{col-begin}}
{{col-2}}
:{| class="wikitable" style="font-size: 90%"
|-
|colspan=7 style="background:#cccccc;" | '''Round 1 – 17 yanvar 2026'''
|-
| Yagiz Kaan Erdogmus || align="center"| || Nodirbek Abdusattorov
|-
| Aravindh Chithambaram || align="center"| || Matthias Bluebaum
|-
| Hans Niemann || align="center"| || Vladimir Fedoseev
|-
| Vincent Keymer || align="center"| || Anish Giri
|-
| Javohir Sindarov || align="center"| || Gukesh Dommaraju
|-
| Jorden van Foreest || align="center"| || Thai Dai Van Nguyen
|-
| Arjun Erigaisi || align="center"| || R Praggnanandhaa
|-
|colspan=7 style="background:#cccccc;" | '''Round 2 – 18 yanvar 2026'''
|-
| Yagiz Kaan Erdogmus || align="center"| || Aravindh Chithambaram
|-
| Vladimir Fedoseev || align="center"| || Vincent Keymer
|-
| Anish Giri || align="center"| || Javohir Sindarov
|-
| Matthias Bluebaum || align="center"| || Hans Niemann
|-
| Gukesh Dommaraju || align="center"| || Jorden van Foreest
|-
| Thai Dai Van Nguyen || align="center"| || Arjun Erigaisi
|-
| Nodirbek Abdusattorov || align="center"| || R Praggnanandhaa
|-
|colspan=7 style="background:#cccccc;" | '''Round 3 – 19 yanvar 2026'''
|-
| Arjun Erigaisi || align="center"| || Gukesh Dommaraju
|-
| Aravindh Chithambaram || align="center"| || Nodirbek Abdusattorov
|-
| Vincent Keymer || align="center"| || {{nowrap|Matthias Bluebaum }}
|-
| Javohir Sindarov || align="center"| || Vladimir Fedoseev
|-
| R Praggnanandhaa || align="center"| || Thai Dai Van Nguyen
|-
| Jorden van Foreest || align="center"| || Anish Giri
|-
| Hans Niemann || align="center"| || Yagiz Kaan Erdogmus
|-
|colspan=7 style="background:#cccccc;" | '''Round 4 – 20 yanvar 2026'''
|-
| Matthias Bluebaum || align="center"| || Javohir Sindarov
|-
| Aravindh Chithambaram || align="center"| || Hans Niemann
|-
| Gukesh Dommaraju || align="center"| || R Praggnanandhaa
|-
| Vladimir Fedoseev || align="center"| || Jorden van Foreest
|-
| Anish Giri || align="center"| || Arjun Erigaisi
|-
| Yagiz Kaan Erdogmus || align="center"| || Vincent Keymer
|-
| Nodirbek Abdusattorov || align="center"| || Thai Dai Van Nguyen
|-
|colspan=7 style="background:#cccccc;" | '''Round 5 – 21 yanvar 2026'''
|-
| Arjun Erigaisi || align="center"| || Vladimir Fedoseev
|-
| Thai Dai Van Nguyen || align="center"| || Gukesh Dommaraju
|-
| Javohir Sindarov || align="center"| || Yagiz Kaan Erdogmus
|-
| R Praggnanandhaa || align="center"| || Anish Giri
|-
| Jorden van Foreest || align="center"| || Matthias Bluebaum
|-
| Vincent Keymer || align="center"| || Aravindh Chithambaram
|-
| {{nowrap|Hans Niemann }} || align="center"| || Nodirbek Abdusattorov
|-
|colspan=7 style="background:#cccccc;" | '''Round 6 – 23 yanvar 2026'''
|-
| Matthias Bluebaum || align="center"| || Arjun Erigaisi
|-
| Aravindh Chithambaram || align="center"| || Javohir Sindarov
|-
| Yagiz Kaan Erdogmus || align="center"| || Jorden van Foreest
|-
| Anish Giri || align="center"| || Thai Dai Van Nguyen
|-
| Vladimir Fedoseev || align="center"| || R Praggnanandhaa
|-
| Nodirbek Abdusattorov || align="center"| || Gukesh Dommaraju
|-
| Hans Niemann || align="center"| || Vincent Keymer
|-
|colspan=7 style="background:#cccccc;" | '''Round 7 – 24 yanvar 2026'''
|-
| Arjun Erigaisi || align="center"| || Yagiz Kaan Erdogmus
|-
| Thai Dai Van Nguyen || align="center"| || Vladimir Fedoseev
|-
| Gukesh Dommaraju || align="center"| || Anish Giri
|-
| Javohir Sindarov || align="center"| || Hans Niemann
|-
| R Praggnanandhaa || align="center"| || Matthias Bluebaum
|-
| Jorden van Foreest || align="center"| || Aravindh Chithambaram
|-
| Vincent Keymer || align="left"| || Nodirbek Abdusattorov
|}
{{col-2}}
:{| class="wikitable" style="font-size: 90%"
|-
|colspan=7 style="background:#cccccc;" | '''Round 8 – 25 yanvar 2026'''
|-
| {{nowrap|Matthias Bluebaum }} || align="center"| || Thai Dai Van Nguyen
|-
| Aravindh Chithambaram || align="center"| || Arjun Erigaisi
|-
| Yagiz Kaan Erdogmus || align="center"| || R Praggnanandhaa
|-
| Vincent Keymer || align="center"| || Javohir Sindarov
|-
| Vladimir Fedoseev || align="center"| || Gukesh Dommaraju
|-
| Hans Niemann || align="center"| || Jorden van Foreest
|-
| Nodirbek Abdusattorov || align="center"| || Anish Giri
|-
|colspan=7 style="background:#cccccc;" | '''Round 9 – 27 yanvar 2026'''
|-
| Arjun Erigaisi || align="center"| || Hans Niemann
|-
| Thai Dai Van Nguyen || align="center"| || Yagiz Kaan Erdogmus
|-
| Anish Giri || align="center"| || Vladimir Fedoseev
|-
| Gukesh Dommaraju || align="center"| || {{nowrap|Matthias Bluebaum }}
|-
| Javohir Sindarov || align="center"| || Nodirbek Abdusattorov
|-
| R Praggnanandhaa || align="center"| || Aravindh Chithambaram
|-
| Jorden van Foreest || align="center"| || Vincent Keymer
|-
|colspan=7 style="background:#cccccc;" | '''Round 10 – 28 yanvar 2026'''
|-
| Matthias Bluebaum || align="center"| || Anish Giri
|-
| Aravindh Chithambaram || align="center"| || Thai Dai Van Nguyen
|-
| Javohir Sindarov || align="center"| || Jorden van Foreest
|-
| Yagiz Kaan Erdogmus || align="center"| || Gukesh Dommaraju
|-
| Vincent Keymer || align="center"| || Arjun Erigaisi
|-
| Nodirbek Abdusattorov || align="center"| || Vladimir Fedoseev
|-
| Hans Niemann || align="center"| || R Praggnanandhaa
|-
|colspan=7 style="background:#cccccc;" | '''Round 11 – 30 yanvar 2026'''
|-
| Arjun Erigaisi || align="center"| || Javohir Sindarov
|-
| Thai Dai Van Nguyen || align="center"| || Hans Niemann
|-
| Gukesh Dommaraju || align="center"| || Aravindh Chithambaram
|-
| R Praggnanandhaa || align="center"| || Vincent Keymer
|-
| Anish Giri || align="center"| || Yagiz Kaan Erdogmus
|-
| Jorden van Foreest || align="center"| || Nodirbek Abdusattorov
|-
| Vladimir Fedoseev || align="center"| || Matthias Bluebaum
|-
|colspan=7 style="background:#cccccc;" | '''Round 12 – 31 yanvar 2026'''
|-
| Aravindh Chithambaram || align="center"| || Anish Giri
|-
| Javohir Sindarov || align="center"| || R Praggnanandhaa
|-
| Yagiz Kaan Erdogmus || align="center"| || Vladimir Fedoseev
|-
| Jorden van Foreest || align="center"| || Arjun Erigaisi
|-
| Hans Niemann || align="center"| || Gukesh Dommaraju
|-
| Nodirbek Abdusattorov || align="center"| || Matthias Bluebaum
|-
| Vincent Keymer || align="center"| || Thai Dai Van Nguyen
|-
|colspan=7 style="background:#cccccc;" | '''Round 13 – 1 fevral 2026'''
|-
| Arjun Erigaisi || align="center"| || Nodirbek Abdusattorov
|-
| Matthias Bluebaum || align="center"| || Yagiz Kaan Erdogmus
|-
| Thai Dai Van Nguyen || align="center"| || Javohir Sindarov
|-
| R Praggnanandhaa || align="center"| || Jorden van Foreest
|-
| Gukesh Dommaraju || align="center"| || Vincent Keymer
|-
| Anish Giri || align="center"| || Hans Niemann
|-
| Vladimir Fedoseev || align="center"| || Aravindh Chithambaram
|}
{{col-end}}
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
*{{Official website|https://tatasteelchess.com/en}}
*[https://s3.chess-results.com/tnr1328218.aspx Chess Results] Master
*[https://s3.chess-results.com/tnr1328219.aspx Chess Results] Challengers
{{Tata Steel shaxmat musobaqasi}}
[[Turkum:Shaxmat]]
[[Turkum:Tata Steel shaxmat musobaqasi]]
lqbtz6ye8j6wsgicjn0idlvqtjy1n7x
Avalau (Tonga)
0
1340055
6197655
5886941
2026-07-07T13:48:53Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197655
wikitext
text/x-wiki
'''Avalau''' (Ovalau nomi bilan ham tanilgan<ref>{{cite book |last1=Reinecke |first1=Franz |title=Die Flora der Samoa-Inseln |trans-title=The flora of Samoa |language=German |date=1896 |url=https://www.zobodat.at/pdf/Bot-Jber-Syst-Pflanzengesch-Pflanzengeogr_25_0578-0708.pdf |access-date=27 July 2023}}</ref>) – [[Tonga]]dagi orol boʻlib, mamlakatning eng shimoliy qismida Vavaʼu arxipelagi tarkibidagi Motu okrugida joylashgan<ref>{{cite web |title=Community-managed Special Management Areas in Tonga |url=https://www.tongafish.gov.to/images/documents/Publications/Brochures/SMA%20brochure-tonga-En.pdf |website=Ministry of Fisheries |access-date=27 July 2023}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Steadman |first1=David W. |last2=Freifeld |first2=Holly B. |title=Distribution, Relative Abundance, and Habitat Relationships of Landbirds in the Vava'u Group, Kingdom of Tonga |journal=The Condor |date=November 1998 |volume=100 |issue=4 |page=612 |doi=10.2307/1369743 |url=https://library.sprep.org/sites/default/files/Distribution-relative-abundance-habitat-relationships-landbirds-Vavau-group-Tonga.pdf |access-date=27 July 2023 |archivedate=2024-11-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241130203511/https://library.sprep.org/sites/default/files/Distribution-relative-abundance-habitat-relationships-landbirds-Vavau-group-Tonga.pdf }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{authority control}}
{{Tonga-geo-stub}}
3fj1fuxtzqhxiplhfq4cettu2srm06c
Bardaï-Zougra aeroporti
0
1343357
6197816
5899745
2026-07-08T00:49:03Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197816
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox airport
| name = Bardai-Zougra aeroporti
| IATA =
| ICAO = FTTZ
| type = Fuqarolik/harbiy
| city-served = [[Bardai]], [[Chad]]
| location = [[Chad]]
| owner = Hukumat
| elevation-f = 3524
| elevation-m = 1074
| coordinates = {{coord|21|27|4.3|N|017|3|34.2|E|region:TD_type:airport|name=Bardai-Zougra Airport (Bardai)|display=inline,title}}
| latd = 21
| latm = 27
| lats = 4.3
| latNS = N
| longd = 017
| longm = 3
| longs = 34.2
| longEW = E
| pushpin_map = Chad
| pushpin_label= '''FTTZ'''
| pushpin_map_caption = Bardai-Zougra aeroportining [[Chad]]dagi joylashuvi
| r1-number = 07/25
| r1-length-f = 7010
| r1-length-m = 2137
| r1-surface = Tuproq
| footnotes = Manba: Landings.com<ref name="Landings">[http://aerobaticsweb.org/cgi-bin/search_apt?FTTZ Bardai-Zougra aeroporti boʻyicha maʼlumot] – Landings.com. (28-avgust, 2013)</ref><ref name="Google">{{Google maps|url=https://maps.google.com/maps?ht=en&z=13&t=k&q=21.4511944444444,17.0595+%28Bardai-Zougra+Airport%29|title=Bardai-Zougra aeroporti joylashuvi|accessdate=2013-08-28}}</ref>
}}
'''Bardai-Zugra aeroporti''' {{Airport codes||FTTZ}} – [[Chad]]ning [[Tibesti mintaqasi|Tibesti]] mintaqasida joylashgan [[Bardai]] shahriga xizmat koʻrsatuvchi [[aeroport]].
== Yana qarang ==
* [[Chaddagi aeroportlar ro‘yxati]]
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* [http://aerobaticsweb.org/cgi-bin/search_apt?FTTZ Airport record for Bardai-Zougra Airport]{{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20201228191533/https://www.aerobaticsweb.org/cgi-bin/search_apt?FTTZ |date=2020-12-28 }} at Landings.com
{{Chad-aeroport-stub}}
l8gdbhszwwv7qlltwk2ffwm62yyrojm
Balujiston tarixi
0
1348258
6197804
6195318
2026-07-07T23:03:55Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197804
wikitext
text/x-wiki
[[Fayl:Sib and Suran Castle.jpg|thumb|[[Sib va Suron qasri|Sib va Suran]] – [[Seyiston]]dagi [[Safaviylar]] davriga oid tarixiy qal’a.]]
[[Fayl:Major ethnic groups of Pakistan in 1980 borders removed.jpg|thumb|Belujiston mintaqasi pushti rangda]]
'''Balujiston tarixi''' [[Balujiston|Balujiston mintaqasi]]ning [[Pokistan]], [[Eron]] va [[Afgʻoniston]] hududlariga taalluqli tarixini anglatadi. Mintaqaga oid noaniq maʼlumotlar miloddan avvalgi taxminan 650-yillarga oid yunon tarixiy manbalarida uchraydi. Eng qadimgi Balujiston davri [[paleolit]]ga borib taqaladi.
Tarix davomida Balujiston sivilizatsiyaning jonli markazi boʻlgan va qadimgi davrlardan boshlab qadimgi dunyoning sivilizatsiya markazlari bilan oʻzaro aloqada boʻlgan.
Balujistonda miloddan avvalgi taxminan 7000-yillarga oid qadimgi inson manzilgohlariga doir dalillar mavjud.
== Eng qadimgi tarix ==
Hozirgi Balujiston hududida inson yashaganining eng qadimgi dalillari [[paleolit]] davriga taalluqli boʻlib, ovchilar lagerlari hamda parmalangan va silliqlangan tosh qurollar bilan ifodalanadi. Mintaqadagi eng qadimgi oʻtroq qishloqlar neolit davriga (miloddan avvalgi taxminan 7000—5500-yillar)<ref>{{cite book|title=The Archaeology of Measurement: Comprehending Heaven, Earth and Time in Ancient Societies|author1=Iain Morley|author2=Colin Renfrew|url=[https://books.google.com/books?id=TzrNgAsJY1MC&q=mehgrah+BCE&pg=PA107|page=107|publisher=Cambridge]University Press|year=2010|isbn=9780521119900}}</ref> mansub boʻlib, ular qatoriga [[neolit]] davriga oid [[Mehrgar]] manzilgohi ham kiradi. Ushbu manzilgoh [[Bolan tumani|Kachi tekisligi]]da joylashgan. Bu qishloqlar keyingi xalkolit davrida kengayib, oʻzaro aloqalar kuchaydi. Bu jarayon tayyor mahsulotlar va xomashyoning, jumladan [[Turbinella|chank chigʻanogʻi]], [[lojuvard]], [[feruza]] hamda sopol buyumlar kabilarni oʻz ichiga olgan. Miloddan avvalgi 2500-yillarga kelib, bronza davrida Balujiston [[Harappa]] madaniy doirasining bir qismiga aylandi va sharqda joylashgan Hind daryosi havzasidagi yirik manzilgohlarni muhim resurslar bilan taʼminladi. Pokiston Balujistoni [[Hind vodiysi sivilizatsiyasi]]ning eng gʻarbiy chegarasini tashkil etgan.
Balujistondagi eng qadimgi aholining izlari [[Brahui xalqi]] boʻlib, ular [[dravid tillari]]da soʻzlashuvchi xalqdir. Brahuilar dastlab [[Hind]] va [[Buddaviylik|buddist]] boʻlgan boʻlib, bu jihatdan yarimorolning boshqa hududlaridagi hind-oriy va dravid tillarida soʻzlashuvchi xalqlarga oʻxshash edi. Brahuilar ming yilliklar davomida dravid tilini saqlab qolgan<ref name="Andrew Dalby - Hindu origin of Brahui people">{{cite book|url = [https://books.google.com/books?id=CnckpL8auSIC&q=brahui+hindu&pg=PA96|] title = Dictionary of Languages: The Definitive Reference to More Than 400 Languages|publisher = Columbia University Press|access-date = 2010-09-09|isbn = 9780231115698|date = 2004-03-01}}</ref>.
Miloddan avvalgi 650-yilda yunon tarixchisi [[Gerodot]] Paraitakenoi qabilasi shimoliy-gʻarbiy Forsda yashagan va fors zodi boʻlgan [[Deiokes]] boshqargan qabila ekanini tasvirlagan(History I.101). Axamoniylar miloddan avvalgi VI asrda hududni zabt etgach, Balujistonda [[Gedrosiya]] va [[Araxosiya]] satrapliklarini tashkil etdilar. [[Arrian]]ning yozishicha, [[Aleksandr]] [[Baqtriya]] va [[Soʻgʻdiyona]]da Pareitakai qabilasiga duch kelgan va ularni boʻysundirishni [[Craterus]]ga topshirgan(Anabasis Alexandrou IV). 1-asrga oid [[Periplus of the Erythraean Sea]] asarida zamonaviy Balujiston sohillaridagi Ommanitik mintaqadan narida joylashgan Paradon hududi tasvirlangan<ref>{{cite web|last=Tandon|first=Pankaj|url=[http://people.bu.edu/ptandon/Paratarajas.pdf|title=]New light on the Paratarajas|pages=29–30}}{{Oʻlikhavola|date=may 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
[[Fayl:Soulier,_E.;_Andriveau-Goujon,_J._Anciens_Empires_Jusqua_Alexandre._1838_(A).jpg|thumb|[[Aleksandr]] davri tarixiy imperiyalari]]
[[Maurya imperiyasi]]ning [[Salavkiy-Maurya urushi]]dagi yunonlar ustidan qozongan gʻalabasidan soʻng, Balujistonning katta qismi qadimgi Hindiston hukmdori [[Chandragupta]] boshqaruvi ostiga oʻtdi. Chandragupta va Salavkiylar miloddan avvalgi 303-yilda tinchlik bitimi tuzdilar. Salavkiy Nicator Balujistondagi satrapliklarni ham oʻz ichiga olgan hududlarni kengayib borayotgan Maurya imperiyasiga topshirdi{{sfn|Kosmin|2014|p=34}}. Ittifoq Chandragupta Mauryaning Salavkiylar imperiyasi malikasi bilan nikohi orqali mustahkamlandi. Kelishuv natijasi oʻzaro manfaatli boʻldi{{sfn|Kosmin|2014|p=33–34}}. Salavkiylar va Maurya imperiyalari oʻrtasidagi chegara keyingi avlodlar davrida barqaror boʻldi va doʻstona diplomatik aloqalar elchi [[Megasthenes]] hamda Chandraguptaning nabirasi [[Ashoka]] gʻarbga yuborgan elchilar faoliyatida oʻz aksini topdi{{sfn|Kosmin|2014|p=33–34}}.
Milodiy 1-asrdan 3-asrgacha zamonaviy Pokiston Balujistoni hududini [[Paratarajas]], yaʼni „Patatahaa shohlari“, yaʼni [[Hind-Skif qirolligi]] yoki [[Hind-Parfiya qirolligi]] hukmdorlaridan iborat hind sulolasi boshqargan. Hind Parata shohlari asosan tangalar orqali maʼlum boʻlib, bu tangalarda odatda old tomonida boshbogʻ taqqan uzun sochli hukmdor byusti, orqa tomonida esa doirasimon yozuv ichida [[svastika]] tasviri aks etgan boʻladi. Yozuvlar odatda kumush tangalarda [[Brahmi yozuvi|brahmi]], mis tangalarda esa [[Kharoshthi]] yozuvida bitilgan. Bu tangalar asosan gʻarbiy Pokistondagi [[Loralai]] hududidan topilgan. Milodiy 635 yoki 636-yilda Sinddagi hind [[Brahman sulolasi]] [[Chach]] davrida Balujistonning ayrim qismlarini nazorat qilgan<ref>{{Cite book|title=Encyclopedia of the World's Minorities|url=https://archive.org/details/encyclopediaofwo0000unse_a9j4|publisher=Routledge|year=2005|isbn=1-57958-468-3|editor-last=Skutsch|editor-first=Carl|location=New York|pages=178}}</ref>.
Eron Balujistonida tarixdagi eng qadimgi inson sivilizatsiyalaridan ayrimlari mavjud boʻlgan. Dozaap ([[Zohidon]]) yaqinidagi [[Burnt shahri]] miloddan avvalgi 2000-yillarga taalluqlidir. Hozirgi Balujiston hududining barchasi [[Ahamoniylar davlati|Ahamoniylar]], [[Salavkiylar]], [[Parfiya]] va [[Sosoniylar davlati|Sosoniylar]] imperiyalari tarkibiga kirgan. 2-asrda besh nafar yirik hind hukmdor boʻlgan boʻlib, ular Bagaveraning oʻgʻli Yolamira, Yolamiraning oʻgʻli Arjuna, Yolamiraning yana bir oʻgʻli Hvaramira, Hvaramiraning oʻgʻli Mirahvara va Hvaramiraning yana bir oʻgʻli Mirataxma edi<ref>Pankaj Tandon. [[http://people.bu.edu/ptandon/Paratarajas.pdf]New{{Oʻlikhavola|date=may 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Light on the Pāratarājas] p 19.</ref>.
== Oʻrta asrlar davri ==
=== Arab xalifaligi ===
Arab qoʻshinlari 7-asrda [[Balujiston (tarixiy viloyat)|Balujiston]]ga bostirib kirib, [[balujlar]]ni islom diniga kiritdilar<ref>{{cite book|last=Dashti|first=Naseer|title=The Baloch and Balochistan: A Historical Account from the Beginning to the Fall of the Baloch State|publisher=Trafford Publishing|year=2012|pages=63–67}}</ref>. Arablar hukmronligi Balujistonda baluj xalqiga oʻzining yarim mustaqil qabila tizimlarini shakllantirish imkonini berdi. Biroq, bu tizimlar kuchliroq kuchlarning tahdidi ostida boʻlgan.
Hijriy 14-yilda (milodiy 636-yil) Rai Chach yurish qilib, Makranni zabt etdi. Biroq, 643-yilda arablar Makranga yetib keldilar<ref name="IGI275">{{cite web|url=[https://dsal.uchicago.edu/reference/gazetteer/pager.html?objectid=DS405.1.I34_V06_281.gif|title=Imperial]Gazetteer2 of India, Volume 6, page 275 -- Imperial Gazetteer of India -- Digital South Asia Library|website=dsal.uchicago.edu}}{{Oʻlikhavola|date=may 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Milodiy 644-yil boshlarida [[xalifa]] [[Umar]] [[Basra]]dan Suhayl ibn Adiyni Eronning Karmon mintaqasini zabt etish uchun yubordi. Suhayl Karmon hokimi etib tayinlandi. Karmondan gʻarbiy Balujistonga kirib, [[Fors]] chegaralari yaqinidagi hududni egalladi<ref>Ibn Aseer vol: 3 page no: 17</ref>. Janubi-gʻarbiy Balujiston esa oʻsha yilning oʻzida Seyiston yurishi davomida zabt etildi.
[[Usmon]] xalifaligi davrida, 652-yilda Karmondagi qoʻzgʻolonga qarshi yurish chogʻida Majasha ibn Mas’ud qoʻmondonligida Balujiston qayta zabt etildi. Bu gʻarbiy Balujiston birinchi marta bevosita [[xalifalik]] qonunlari ostiga oʻtib, don soligʻi toʻlagan davr edi<ref>Fatu al Buldan page no:384</ref>. Gʻarbiy Balujiston Karmon mulkiga qoʻshildi. 654-yilda Abdulrahmon ibn Samra Seyiston hokimi etib tayinlandi. Abdulrahmon hozirgi janubiy Afgʻonistonda joylashgan Zarangdagi qoʻzgʻolonni bostirish uchun islomiy qoʻshinni boshqardi. Zarang zabt etilgach, bir qoʻshin shimolga qarab yurib, [[Kobul]] va [[Gʻazna]]gacha, [[Hindukush]] togʻlarigacha boʻlgan hududlarni egalladi. Boshqa qoʻshin esa [[Quetta tumani|shimoli-gʻarbiy Balujiston]] tomon yoʻnalib, qadimgi Davar va Qandabil ([[Bolan okrugi|Bolan]]) shaharlarigacha boʻlgan hududni zabt etdi<ref>Tabqat ibn Saad vol: 8 pg: 471</ref>. 654-yilga kelib, hozirgi Pokistonning Balujiston viloyati hududining deyarli barchasi [[Roshidun xalifaligi]] hukmronligi ostiga oʻtdi. Faqat yaxshi mustahkamlangan togʻli [[Kaikan qirolligi|QaiQan]] ([[Xuzdar]]) shahri bundan mustasno boʻlib, bu shahar [[Ali]] xalifaligi davrida zabt etildi<ref>Fatuh al buldan pg:386</ref>. Abdulrahmon ibn Samra Zaranjni viloyat markaziga aylantirdi va 654-yildan 656-yilgacha, [[Usmon]] oʻldirilgunga qadar, ushbu zabt etilgan hududlar hokimi boʻlib qoldi{{citation needed|date=May 2015}}.
Xalifa [[Ali]] hukmronligi davrida Balujiston va Makran hududlari yana qoʻzgʻolon koʻtardi{{citation needed|date=May 2015}}. Islom imperiyasidagi fuqarolar urushi sababli Ali bu hududlarga eʼtibor qarata olmadi. Nihoyat, 660-yilda Horis ibn Marah Abdi boshchiligida katta qoʻshin yubordi. Horis ibn Marah Abdi Makranga yetib kelib, hududni kuch bilan zabt etdi. Soʻng shimolga tomon harakatlanib, shimoli-sharqiy Balujistonni qayta egalladi va ''Qandabilni'' ([[Bolan]]) zabt etdi. Keyin yana janubga yurib, shiddatli jangdan soʻng Kalatni ham egalladi<ref>Rashidun Caliphate and Hind, by Qazi Azher mubarek Puri, published by Takhliqat, Lahore Pakistan</ref>. 663-yilda, [[Umaviylar xalifaligi|Umaviylar]] xalifasi [[Muoviya I]] hukmronligi davrida, Horis ibn Marah va qoʻshinining katta qismi Kalatdagi qoʻzgʻolonni bostirish chogʻida halok boʻlgach, musulmonlar shimoli-sharqiy Balujiston va Kalat ustidan nazoratni yoʻqotdilar<ref>Tarikh al Khulfa vol:1 pg :214-215,229</ref>. Keyinchalik Umaviylar davrida musulmon qoʻshinlari hudud ustidan nazoratni qayta tikladilar. Bu hudud shuningdek [[Abbosiylar xalifaligi]] tarkibida ham qolgan{{citation needed|date=May 2015}}.
Balujistonda arablar hukmronligi 10-asr oxirigacha davom etdi. Arablarga eng yaxshi maʼlum boʻlgan Balujiston qismlari poytaxti Xuzdar boʻlgan Turon (Jhalavan mamlakati) hamda Nudha yoki Budha (Kachhi) edi. Taxminan 976-yilda Ibn Havqal Hindistonga ikkinchi safari chogʻida Kaikananda (ehtimol hozirgi Nal) yashovchi va Xuzdarni boshqaruvchi arab hokimini qayd etgan<ref name="IGI275"/>.
=== Gʻaznaviylar davlati ===
Koʻp oʻtmay, gʻarbiy Balujiston Nosiruddin Sabuktagin qoʻliga oʻtdi. Uning oʻgʻli [[Mahmud Gʻaznaviy]] Balujistonni toʻliq zabt etdi. [[Gʻaznaviylar]]dan soʻng hudud [[Gʻuriylar]] tasarrufiga oʻtdi. Oradan koʻp oʻtmay, gʻarbiy Balujiston (Eron Balujistoni) 1219-yilda [[Xorazmshohlar davlati]] (Xiva) hukmdori Sulton Muhammadxon tasarrufiga oʻtdi<ref name="IGI275"/>. Biroq, taxminan 1223-yilda [[Chingizxon]]ning oʻgʻli [[Chigʻatoy]] boshchiligidagi moʻgʻul yurishi Makrangacha yetib bordi. Bir necha yil oʻtib, janubi-sharqiy Balujiston qisqa muddat [[Dehli sultonligi]] hukmdori Sulton [[Shamsiddin Eltutmish|Eltutmish]] qoʻliga oʻtdi. Biroq, tez orada yana moʻgʻullar hukmronligi ostiga qaytdi. Moʻgʻullar uyushtirgan bosqinlar Makrandan Gomalgacha boʻlgan Balujiston tarixida chuqur iz qoldirgan boʻlib, moʻgʻullar va ular keltirgan vayronagarchiliklar hanuzgacha yaxshi maʼlumdir<ref name="IGI275"/>.
Shundan soʻng Balujiston tarixining bir qismi [[Qandahor]] atrofida kechadi va aynan shu hududda 1398-yilda [[Amir Temur]]ning nabirasi [[Pirmuhammad Mirzo]] Sulaymon togʻlarida afgʻonlarga qarshi jang qilgan. Mahalliy rivoyatlarga koʻra, Amir Temur Hindistonga qilgan yurishlaridan birida Marri hududi orqali oʻtgan<ref name="IGI275"/>.
=== Argʻun sulolasi ===
Balujlar oʻz hokimiyatini Kalat, Kachhi va Panjobgacha kengaytirdilar hamda [[Mirchakarxon Rind]] va [[Mirgvahramxon Lashariy]] oʻrtasida baluj sheʼriyatida mashhur boʻlgan urushlar yuz berdi. Bu urushlarda taxminan 1470-yilda Hirot sultoni Husayn Mirzo davrida [[Qandahor]] hokimi boʻlgan Argʻun amiri Zunnunbeg muhim rol oʻynagan. Shu bilan bir paytda [[braguylar]] asta-sekin kuchayib bordilar va ularning kichik knyazligi bu davrda Jhalavan mamlakati orqali [[Vadh]]gacha choʻzilgan<ref name="IGI276">{{cite web|url=[https://dsal.uchicago.edu/reference/gazetteer/pager.html?objectid=DS405.1.I34_V06_282.gif|title=Imperial]Gazetteer2 of India, Volume 6, page 276 -- Imperial Gazetteer of India -- Digital South Asia Library|website=dsal.uchicago.edu}}{{Oʻlikhavola|date=may 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. [[Argʻun sulolasi]] koʻp oʻtmay [[Zahiriddin Muhammad Bobur|Bobur]] tasarrufiga oʻtdi. 1556-yildan 1595-yilgacha hudud [[Safaviylar sulolasi]] tasarrufida boʻldi. Soʻngra [[Akbar Jaloliddin Muhammad|Buyuk Akbar]] qoʻshini hozirgi Pokiston va Eron Balujistoni hududlarini [[Boburiylar imperiyasi]] tarkibiga qoʻshdi. Bu holat 1638-yilgacha davom etdi va shundan keyin hudud yana Fors tasarrufiga oʻtdi.
[[Oyini Akbariy]]ga koʻra, 1590-yilda yuqori togʻli hududlar Qandahor sardorligi tarkibiga kiritilgan, Kachhi esa Moʻlton subasidagi Bhakkar sardorligiga qarashli boʻlgan. Faqat Makran Maliklar – [[Buledi|Buledaylar]] va Gichkilar qoʻl ostida mustaqil boʻlib qolgan. Kachchining mustaqilligi Kalatning Nosirxon I 17-asrda oʻz hokimiyati tarkibiga qoʻshguniga qadar saqlanib qolgan<ref name="IGI276"/>.
[[File:Map of Persia, Turkey in Asia, Afghanistan, Beloochistan; Palestine, or the Holy Land (inset) (NYPL b13663520-1510835).jpg|thumb|Britaniya okkupatsiyasidan oldingi davr xaritasi (1863). Balujiston apelsin rangida]]
17-asr oʻrtalaridan boshlab Balujistonning katta qismi 1708-yilda [[Gilzaylar]] yuksalishigacha [[Safaviylar davlati|Safaviylar]] tasarrufida boʻlib qoldi. [[Nodirshoh]] Gilzaylarni magʻlub etdi va 18-asr birinchi yarmida Balujistonga bir necha bor yurish qildi yoki bu hudud orqali oʻtdi. Nodirshohdan soʻng [[Ahmadshoh Durroniy]] keldi. Mamlakatning shimoli-sharqiy qismi, jumladan bevosita boshqaruv ostidagi deyarli barcha hududlar, 1879-yilda Gandamak shartnomasi bilan Pishin, Duki va Sibi britanlar qoʻliga oʻtguniga qadar Sadozay va Barakzay sulolalarining rasmiy syuzereniteti ostida boʻlib qoldi. Gʻarbiy Balujiston toʻliq [[braguylar|braguy]] xonlari qoʻl ostida tashkil etilgan davlatga birlashtirilgan edi{{citation needed|date=May 2015}}.
=== Kalat xonligi ===
{{Asosiy|Kalat xonligi|Balujiston}}
Hozirgi Pokiston Balujistoni hududida yashagan Baluj-Braguy qabilasining Kalat xonlari Kalat hukmdorlari boʻlgan. Ular hech qachon toʻliq mustaqil boʻlmay, doimo oʻzlari boʻysungan oliy hokimiyat mavjud boʻlgan. Dastlabki davrlarda ular faqat kichik boshliqlar boʻlgan. Keyinchalik [[Boburiylar imperiyasi|Boburiy imperatorlar]]ning [[Dehli]]dagi farmonlariga va Qandahor hukmdorlariga boʻysungan hamda talab qilinganda qurolli askarlar yuborgan. Afgʻon hukmdorlarining Kalatdagi vassallariga yuborgan qatʼiy buyruqlaridan koʻpchiligi hanuzgacha saqlanib qolgan boʻlib, [[Sadozay (Pushtun qabilasi)|Sadozaylar]] va [[Barakzay sulolasi|barakzay]]larning ustunligi hatto 1838-yilgacha eʼtirof etilgan. Faqat [[Nosirxon I Ahmadzay|Nosirxon I]] davriga kelibgina Kalat hukmdoriga afgʻon podshohlari tomonidan Beglarbegi (Bosh boshliqlar boshligʻi) va Vali-i-Kalat (Kalat hokimi) unvonlari berilgan<ref name="IGI277">{{cite web|url=[https://dsal.uchicago.edu/reference/gazetteer/pager.html?objectid=DS405.1.I34_V06_283.gif|title=Imperial] Gazetteer2 of India, Volume 6, page 277 -- Imperial Gazetteer of India -- Digital South Asia Library|website=dsal.uchicago.edu|access-date=20 February 2021|archive-date=6 July 2024|archive-url=[https://web.archive.org/web/20240706181645/https://dsal.uchicago.edu/reference/gazetteer/pager.html?objectid=DS405.1.I34_V06_283.gif|url-status=dead}}]</ref>.
Boburiylar hokimiyati zaiflashgan sari, braguy boshliqlari maʼlum darajada tashqi aralashuvdan xalos boʻldilar. Boshliqlar oldidagi birinchi vazifa davlatning boʻsh qabila tuzilmasi doirasida ijtimoiy jipslik va hamkorlikni taʼminlash edi. Ular barcha yurishlardan olingan oʻljaning bir qismini kambagʻal togʻli aholiga taqsimladilar. Shu tariqa har bir kishi butun Baluj jamoasining muvaffaqiyatidan manfaatdor boʻla oldi. Shundan soʻng kengayish davri boshlandi. Mirahmad ketma-ket Sibi tekisliklariga yurishlar uyushtirdi. Mir Samandar esa oʻz bosqinlarini Zhob, Bori va Thal-Chotialigacha yoydi. Mir Samandar Kalhoralardan yiliga {{nts|40000}} rupiy miqdorida soliq undirgan<ref name="IGI277"/>.
[[Mir Abdulloh]] sulolaning eng buyuk zabt etuvchisi boʻlib, eʼtiborini gʻarbga, [[Makran]]ga qaratdi, shimoli-sharqda esa Qandahorning [[Gʻilji|gilzay]] hukmdorlaridan [[Pishin (Pokiston)|Pishin]] va Shoravakni tortib oldi. Oxir-oqibat [[Kachhi tumani|Kachhi]]dagi Sanni yaqinida joylashgan Jandriharda Kalhoralar bilan jangda halok boʻldi.
Mir Abdullohning vorisi Mir Muhabbat hukmronligi davrida [[Nodirshoh]] hokimiyat tepasiga keldi va Ahmadzay hukmdori Nodirshoh yordami bilan 1740-yilda Mir Abdulloh va u bilan birga halok boʻlganlar qoni evaziga tovon sifatida [[Kachhi tumani|Kachhi]]ni qoʻlga kiritdi. Braguylar shu tariqa togʻliklar doimo orzu qilgan unumdor dehqonchilik yerlariga ega boʻldilar. Muhabbatxon va uning ukasi Nosirxonning donoligi bilan ayrim hududlar qabiladoshlarga xonning nomuntazam qoʻshinlari uchun maʼlum miqdorda qurolli askar yetkazib berish sharti bilan taqsimlandi. Shu bilan birga, soliq toʻlaydigan yerlarning katta qismi xon tasarrufida saqlab qolindi<ref name="IGI278">{{cite web|url=[https://dsal.uchicago.edu/reference/gazetteer/pager.html?objectid=DS405.1.I34_V06_284.gif|title=Imperial] Gazetteer2 of India, Volume 6, page 278 -- Imperial Gazetteer of India -- Digital South Asia Library|website=dsal.uchicago.edu}}{{Oʻlikhavola|date=may 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
Balujlar „Buyuk“ deb atagan va ularning tarixiy qahramoni sanalgan Nosirxonning qirq toʻrt yillik hukmronligi mashaqqatli boshqaruv va tashkilotchilik davri boʻlib, harbiy yurishlar bilan almashinib turgan. Nosirxon Ahmadshohga Fors va Hindistonga qilgan yurishlarida hamroh boʻlgan. Dono va qobiliyatli boshqaruvchi boʻlgan Nosirxon ehtiyotkorligi, faolligi va tashabbuskorligi bilan ajralib turgan. U mohiyatan jangchi va zabtkor boʻlib, boʻsh vaqtini ovda oʻtkazgan. Shu bilan birga, din masalalariga juda eʼtiborli boʻlib, oʻz xalqiga islom qonun-qoidalariga qatʼiy rioya etishni buyurgan. Uning hukmronligi Kalat tarixida asosiy oʻrin tutgan ichki nizolardan xoli boʻlgan. Nosirxon [[Makran (knyazlik davlati)|Makran]] (Gitchki hududi), shuningdek [[Xaran (knyazlik shtati)|Xaran]] va [[Las Bela (knyazlik davlati)|Las Bela]]ni bosib olib, ularni oʻz xonligiga qoʻshgan<ref name="IGI278"/><ref>{{harvnb|Axmann, Back to the Future|2008}}: „He conquered and incorporated Makran, Las Bela, and Kharan into the khanate“</ref>{{sfn|Nicolini, Makran, Oman, and Zanzibar|2004|p=16}}.
Nosirxonning vorisi Mir Mahmudxon hukmronligi deyarli faqat qoʻzgʻolonlar bilan oʻtdi. 1810-yilda [[Henry Pottinger]] uning poytaxtiga tashrif buyurib, oʻz taassurotlari haqida batafsil qaydlar qoldirgan<ref>Pottinger, Henry (1816) ''Travels in Belochistan and Sinde'' Longman, London; reprinted in 2002 by Oxford University Press, {{ISBN|0-19-579635-7}}</ref>. [[Mir Mehrabxon]] hukmronligi esa qabila boshliqlari bilan davomli kurashdan iborat boʻlib, ularning koʻpini qatl ettirgan. Mir Mehrabxon Mulla Muhammadhasan va Sayyid Muhammadsharif kabi shaxslarga qaram boʻlib qoldi. Ularning xiyonati tufayli Birinchi Afgʻon urushi boshida ser [[William Macnaghten]] va ser [[Alexander Burnes]] Mehrabxonni inglizlarga xiyonat qilgan deb oʻylashdi. Goʻyoki Mehrabxon qabilalarni Bolan dovoni orqali oʻtayotgan britan qoʻshinlariga qarshilik koʻrsatishga undagan va nihoyat, ser Aleksandr Berns Kalatdagi missiyasidan qaytayotganida, elchi bilan xon oʻrtasida tuzilgan bitim olib ketilayotgan karvonda talonchilikni uyushtirgan, degan fikr shakllangan edi. Aynan shu qarash 1839-yilda ser Tomas Uilshir brigadasining Kvetta yoʻnalishidan chalgʻitilib, [[Xelat (jang unvoni)|Kalatga hujum]] qilishiga sabab boʻldi. Bu harakatni Malleson „jiddiy xatodan ham ortiq jinoyat“ deb taʼriflagan<ref>Malleson, History of Afghanistan (1878)</ref>. Shahar hujum bilan egallandi va Mehrabxon halok boʻldi<ref name="IGI278"/>.
== Zamonaviy tarix ==
=== Britaniya Hindistoni ===
[[Fayl:Baluchistan Agency 1931 Map.png|thumb|right|300px|Britaniya Hindistonining Balujiston agentligi. Xaritada [[Balujiston (viloyat bosh komissariati)|Balujiston bosh komissari viloyati]] („Britaniya Balujistoni“) hamda knyazlik davlatlari: [[Kalat (knyazlik davlati)|Kalat]], unga qaram [[Xaran (knyazlik davlati)|Xaran]] va [[Las Bela (knyazlik davlati)|Las Bela]] knyazliklari. Shuningdek [[Makran (knyazlik davlati)|Makran]] okrugi koʻrsatilgan.]]
[[Birlashgan Qirollik|Britaniya]] va [[Eron]] [[Balujiston (tarixiy viloyat)|Balujiston]]ni bir necha qismlarga boʻlib oldilar. Britanlar 1877-yilda [[Balujiston agentligi]]ni tuzdilar. 19-asrda gʻarbiy Balujistonda millatchilar fors bosqiniga qarshi qoʻzgʻolon koʻtardilar. 19-asr oxirida [[Sardor Husayn Naruy Baluj]] [[Fors]]ga qarshi qoʻzgʻolon boshladi. Biroq, isyon ingliz-fors qoʻshma kuchlari tomonidan bostirildi. [[Qojarlar sulolasi]] va britanlar oʻrtasidagi sharqiy [[Balujiston (tarixiy viloyat)|Balujiston]] uchun kurash gʻarbiy [[balujlar]]ga [[Siston va Balujiston ustoni|Gʻarbiy Balujiston]]da oʻz hududlari ustidan nazoratni qoʻlga olish imkonini berdi. 20-asr boshida Bahromxon Baluj yerlarini nazorat ostiga olishga muvaffaq boʻldi. 1916-yilda [[Britaniya Hindistoni]] Bahromxonning gʻarbiy Balujistondagi hokimiyatini tan oldi. Bahromxonning jiyani [[Doʻstmuhammadxon Baluj]] taxtga oʻtirdi va 1920-yilda oʻzini ''[[Shoh]]i Balujiston'' ([[forscha]]da Balujiston shohi) deb eʼlon qildi. Biroq, 1928-yilda [[Rizoshoh Pahlaviy|Rizoshoh]] hokimiyatga kelgach, [[Fors imperiyasi|fors]] qoʻshinlari britanlar yordamida [[baluj]] kuchlariga qarshi harbiy harakatlar boshladi. [[Balujlar]] magʻlubiyatga uchradi va Mir Doʻstmuhammadxon Baluj qoʻlga olindi. Oʻsha yili [[Tehron]] qamoqxonasida qatl etildi. Balujlar britanlardan ham norozi boʻlib, Gʻarbiy Balujistonning [[forslar]] tomonidan egallanishiga qarshi [[Jakobobod Baluj konferensiyasi]]da oʻz noroziliklarini bildirdilar{{citation needed|date=May 2015}}.
[[Germaniya birinchi jahon urushi davrida|Birinchi jahon urushi davrida Germaniya]] [[balujlar]] bilan aloqa oʻrnatib, ularga harbiy strategiya taqdim etdi. Balujlarning [[Birinchi jahon urushi davrida Britaniya armiyasi|Britaniya armiyasi]]ga qarshi urushi 1916-yilda [[Makron]]da britan kuchlari bilan bir necha toʻqnashuvlar va talofatlarga olib keldi<ref>{{cite book |last1=Taheri|first1= Ahmad Reza |title=The Baloch in Post Islamic Revolution Iran|date=2012|page=12|publisher= Lulu.com |url=[https://books.google.com/books?id=YDzpBgAAQBAJ&dq=baloch+germanic&pg=PA12|language=en|isbn=9780557328376}}]</ref>. [[Seyiston kuchlari]]ning aloqa yoʻllariga Balujistonning ayrim [[Baluj qabilalari roʻyxati|qabilalari]], xususan Sarhaddagi [[Damanis]] qabilasi nemis agenti Zugmayerning strategik va harbiy koʻmagi bilan hujumlar uyushtirdi. Bunga yoʻl qoʻymaslik va hududni nazorat qilish maqsadida Balujistondagi qoʻmondon brigada generali [[Reginald Dyer|R. E. Dyer]] 1916-yil may oyida oʻz qoʻshinining bir qismini [[Xash]]ga koʻchirdi<ref name="Axmann">{{cite book |last1=Axmann |first1= Martin |title=Back to the Future The Khanate of Kalat and the Genesis of Baloch Nationalism
|date=2008|pages=52–56|publisher= Oxford University Press |isbn= 9780195476453 |url=[https://books.google.com/books?id=4ngMAQAAMAAJ}}]</ref><ref name=Collett144>{{Harvnb|Collett|2006|pp=144–145}}</ref>.
Britaniya Hindistoni asta-sekin Mir Mehrabxon hukmronligi davrida Balujistonga aralasha boshladi. Uning hukmronligi qabila boshliqlariga qarshi olib borgan hokimiyat kurashi bilan tavsiflanadi va ularning koʻpini qatl ettirgan edi. Mehrabxon Mulla Muhammadhasan va Sayyid Muhammadsharifga qaram boʻlib qolgan va aynan shu shaxslar britanlarni Mir Mehrabxon mahalliy qabilalarni Bolan dovoni orqali britan qoʻshinlarining yurishiga qarshi qoʻzgʻatganiga ishontirgan. Britanlar 1839-yilda Kalatga hujumini shu asos bilan oqladilar va Mehrabxonni oʻldirdilar. Uning oʻrniga [[Mir Shohnavozxon]] tayinlandi. Leytenant Loveday esa siyosiy ofitser etib belgilandi. Biroq, keyingi yili Saravan qabilalarining qoʻzgʻoloni Shoh Navozni taxtdan voz kechishga majbur qildi. Hokimiyatni Mir Muhammadhasan qoʻlga oldi va keyinchalik [[Mir Nosirxon II]] nomini qabul qildi{{citation needed|date=May 2015}}.
Polkovnik Steysi bosimi ostida Mir Nosirxon II Britaniya Hindistoniga boʻysundi va [[James Outram (birinchi baronet)|Mayor Outram]] Nosirxonni 1840-yilda Kalat hokimligiga koʻtardi<ref name="IGI279">{{cite web|url=[https://dsal.uchicago.edu/reference/gazetteer/pager.html?objectid=DS405.1.I34_V06_285.gif|title=Imperial] Gazetteer2 of India, Volume 6, page 279 -- Imperial Gazetteer of India -- Digital South Asia Library|website=dsal.uchicago.edu}}{{Oʻlikhavola|date=may 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
Polkovnik ser [[Robert Groves Sandeman]] 1877-yildan 1947-yilgacha amal qilgan Balujistonda qabilalarni tinchlantirishning innovatsion tizimini joriy etdi. Biroq, Britaniya Hindistoni hukumati uning usullariga qarshi boʻlgan va ularni [[Shimoli—gʻarbiy chegaraning harbiy tarixi|Shimoli-Gʻarbiy chegara]]da qoʻllashga ruxsat bermagan. Tarixchilar Robert Groves uslubining imperiya taʼsirini tinch yoʻl bilan yoyishdagi koʻlami va samaradorligi haqida uzoq yillardan beri bahslashib kelmoqdalar<ref>Christian Tripodi, „'Good for one but not the other': The 'Sandeman System' of Pacification as Applied to Baluchistan and the North-West Frontier, 1877-1947.“ ''Journal of Military History'' 73#3 (2009): 767-802. [[http://muse.jhu.edu/journals/jmh/summary/v073/73.3.tripodi.html] online]</ref>.
Mir Xudododxon 1877-yilgi Durbarda oʻz xohishiga qarshi hind boʻlmagan shahzoda sifatida koʻrildi. Biroq, durbar yakunida xonga hind shahzodalariga beriladigan sharaf-eʼtibor koʻrsatildi{{sfn|Bangash|2015|p=160}}. Bu shuni koʻrsatdiki, durbar boshida davlat hind boʻlmagan davlat deya qabul qilingan boʻlsa-da, yigʻilish oxiriga kelib Britaniya hukumati uni hind davlati sifatida tan olgan{{sfn|Bangash|2015|p=160-161}}. Shundan soʻng va ayniqsa, 1877-yilda Balujiston agentligi tashkil etilgach, Kalatga hind davlati sifatida qaralgan{{sfn|Bangash|2015|p=161}}.
Britanlar Kalatda ustun kuchga aylandilar. Chunki Xudododxon taxtdan voz kechishga majbur qilindi va xonning vakolati cheklab qoʻyildi{{sfn|Bangash|2015|p=156}}. Kalatdagi siyosiy agent Saravan va Jhalavan qabila boshliqlariga nafaqalar tayinladi{{sfn|Bangash|2015|p=156-157}}, [[Xaran (knyazlik davlati)|Xaran]] va [[Las Bela (knyazlik davlati)|Las Bela]] esa amalda Kalatdan mustaqil boʻlib qoldi. Bundan tashqari, Kalat bosh vaziri Hind hukumati vakili boʻlib, u xonga hisobot bermas edi{{sfn|Bangash|2015|p=157}}.
1933-yilda [[Ahmad (Kalat)|Ahmadyorxon]] Baluj-Braguy konfederatsiyasida mavqei mustahkam boʻlmagan holda Kalat hukmdori boʻldi{{sfn|Bangash|2015|p=156}}. Kalat ustidan toʻliq nazoratni qoʻlga kiritish uchun Hind hukumati oldiga oʻz vakolatlarini tiklash talabini qoʻydi. Britanlarning foydasini tan olgan holda, endi hokimiyatni oʻz qoʻliga olish vaqti kelganini daʼvo qildi. Hind hukumati rozi boʻldi. Biroq, qabila boshliqlariga ajratiladigan mablagʻlar ustidan nazoratni saqlab qolishni, shuningdek ularning tayinlanishi va lavozimdan olinishi ustidan tasdiqlash huquqini oʻzida qoldirishni istadi{{sfn|Bangash|2015|p=157}}. Bu esa Ahmadyorxonning qabila boshliqlari ustidan hokimiyatini cheklab qoʻydi{{sfn|Bangash|2015|p=157-158}}.
Xon Xaran va Las Bela ustidan oʻz suverenitetining tan olinishini, Kalatda hokimiyati toʻliq tiklanishini hamda [[Nosirobod tumani|Nosirobod]], [[Nushki tumani|Nushki]] va [[Kvetta tumani|Kvetta]] tumanlarining qaytarilishini talab qildi. Hind hukumati xonning sadoqatini saqlab qolish uchun ayrim vakolatlar berilishi zarurligini anglagan edi. Hukumat qabila boshliqlariga ajratiladigan mablagʻlarni nazorat qilish huquqini bergan boʻlsa-da{{sfn|Bangash|2015|p=158}}, xon AGG roziligisiz qabila boshliqlari masalasida muhim qarorlar qabul qila olmas edi. Shunga qaramay, xon davlat ichida vakolatlarini qayta tiklash orqali ramziy gʻalabaga erishdi{{sfn|Bangash|2015|p=159}}.
Shundan soʻng xon Kalatni hind davlati emas deb eʼlon qildi va Hind hukumatidan [[Las Bela (knyazlik davlati)|Las Bela]], [[Xaran (knyazlik davlati)|Xaran]] hamda [[Bugti va Marri qabila hududlari]] ustidan oʻz hukmronligini tan olishni soʻradi. Hind hukumati puxta tekshiruvdan soʻng Kalat har doim hind davlati boʻlib kelgan, degan xulosaga keldi{{sfn|Bangash|2015|p=159}}. Hukumat siyosati konfederatsiyaning parchalanishiga yoʻl qoʻymaslikdan iborat boʻlgani uchun, Las Bela va Xaran Kalatning rasmiy syuzereniteti ostida ekanini tan oldi{{sfn|Bangash|2015|p=159}}. Shu bilan birga Xaranning alohida davlat maqomini ham eʼtirof etdi{{sfn|Bangash|2015|p=193}}. Bu „syuzerenitet“ koʻlami hech qachon aniq izohlanmagan boʻlsa-da, xon buni gʻalaba sifatida baholagan{{sfn|Bangash|2015|p=164}}.
=== Pokiston harakati ===
Olim Ian Talbotning taʼkidlashicha, Britaniya Balujistoni ijtimoiy va iqtisodiy jihatdan Britaniya Hindistonining boshqa hududlariga nisbatan uncha rivojlanmagan boʻlib, savodxonlik darajasi nihoyatda past va aholining asosiy qismi qishloq joylarda yashagan. Viloyat siyosiy jihatdan ham orqada qolgan edi. Britaniya hukmronligi davrida knyazlik davlatlarini oʻz ichiga olmagan Balujiston agentligi Bosh komissar tomonidan boshqarilgan va Britaniya Hindistonining boshqa viloyatlari bilan teng maqomga ega boʻlmagan. Shunga qaramay, viloyat Butun Hindiston musulmonlar uyushmasi uchun muhim boʻlib, [[Muhammad Ali Jinnoh]] rahbarligidagi tashkilot 1928-yilda Balujistonda demokratik islohotlar joriy etishni taklif qilgan edi{{sfn|Talbot, Provincial Politics and the Pakistan Movement|1988|pp=117}}.
Viloyat aholisi 1930-yillarda siyosiy jihatdan tashkil topa boshladi. 1932-yilda Yusuf Alixon Magsi [[Jakobobod]]da Birinchi Butun Hind Baluj konferensiyasini oʻtkazdi. Uning ''Anjumani Ittehodi Balujen'' partiyasi oʻrnini keyinchalik Kalat Davlat Milliy partiyasi egalladi va Balujistondagi [[Hind milliy kongressi]] boʻlimi ''Anjumani Vatan'' bilan hamkorlik qildi. 1939-yilda mahalliy yurist Qozi Muhammad Iso Pishinda masjid yigʻilishida Balujiston Musulmonlar uyushmasini tuzdi{{sfn|Talbot, Provincial Politics and the Pakistan Movement|1988|pp=117}}. Biroq, Musulmonlar uyushmasi bu tashkilotni tegishli konstitutsiyasiz tan olmadi. [[Pokiston rezolyutsiyasi]]dan soʻng Qozi Iso Butun Hindiston Musulmonlar uyushmasi Ishchi qoʻmitasiga aʼzo boʻldi. 1940-yil iyul oyida Liaqat Alixon prezidentligida Balujiston viloyat musulmonlar uyushmasi oʻzining birinchi sessiyasini oʻtkazib, Balujistonda siyosiy islohotlar joriy etish talabini ilgari surdi{{sfn|Talbot, Provincial Politics and the Pakistan Movement|1988|pp=118}}.
Bir necha yil oʻtgachgina, asosan sust faoliyat yuritgan Balujiston musulmonlar uyushmasi oʻzining ikkinchi sessiyasini oʻtkazdi. 1943-yilda [[Muhammad Ali Jinnoh]]ning viloyatga tashrifi bilan Liga faoliyati qisqa muddatga jonlandi. Taxminan {{nts|50000}} kishidan iborat olomon u uchun „qirollik“ darajasidagi kutib olish marosimi uyushtirdi. Koʻplab navvoblar va qabila yetakchilari Balujiston Ligasi oldidagi nutqida qatnashdilar va oxir-oqibat Kalat xonining mehmoni boʻlishga taklif etildi. Jinnohning tashrifi natijasida Musulmon talabalar federatsiyasi tuzildi. Keyinchalik Balujiston uyushmasi yana sustlik va ichki nizolarga qaytdi{{sfn|Talbot, Provincial Politics and the Pakistan Movement|1988|pp=118}}.
Biroq, [[Simla konferensiyasi]]dan soʻng Musulmonlar uyushmasi oʻz faolligini kuchaytirdi{{sfn|Talbot, Provincial Politics and the Pakistan Movement|1988|pp=119}}. Viloyat jamoatchiligi, ayniqsa shaharchalarda, asosan Pokiston harakatini qoʻllab-quvvatladi<ref name=Chawla/>. Balujistondagi Musulmonlar uyushmasi mitinglarida Anjumani vatan yigʻinlariga qaraganda „ancha koʻproq“ odam qatnashdi. Jinnoh 1945-yil oxirida Balujistonga ikkinchi tashrifi chogʻida viloyatga siyosiy islohotlar berilishi kerakligini yana bir bor taʼkidladi. Musulmonlar uyushmasi bir necha mitinglar oʻtkazib, Kongress targʻibotiga qarshi chiqdi. 1947-yil 29-yanvarda Musulmonlar uyushmasi yetakchilarining hibsga olinishiga javoban eʼlon qilingan ish tashlash Kvetta shahrida deyarli „toʻliq“ qoʻllab-quvvatlandi{{sfn|Talbot, Provincial Politics and the Pakistan Movement|1988|pp=119}}.
Britaniya boshqaruvidagi mustamlaka Hindiston davrida Balujiston tarkibiga [[Balujiston (bosh komissar viloyati)|Bosh komissar viloyati]] hamda [[knyazlik davlatiknyazlik davlatlari]] (jumladan [[Kalat (knyazlik davlati)|Kalat]], [[Makron (knyazlik davlati)|Makran]], [[Las Bela (knyazlik davlati)|Las Bela]] va [[Xaran (knyazlik davlati)|Xaran]]) kirgan boʻlib, ular keyinchalik Pokiston tarkibiga qoʻshilgan<ref>{{cite book |last=Hasnat |first=Syed Farooq |year=2011 |title=Global Security Watch–Pakistan |url=[https://books.google.com/books?id=KiELa2EoA04C]|publisher=Praeger |isbn=978-0-313-34697-2}}</ref>. Pokiston talqiniga koʻra, viloyatning Shohi Jirgʻasi va Kvetta munitsipalitetining norasmiy aʼzolari 1947-yil 29-iyunda bir ovozdan Pokistonga qoʻshilishga rozi boʻlganlar<ref name="CheemaRiemer1990">{{cite book|url=[https://books.google.com/books?id=CX6xCwAAQBAJ&pg=PA60|title=Pakistan's]Defence Policy 1947-58|author1=Pervaiz I Cheema|author2=Manuel Riemer|date=22 August 1990|publisher=Palgrave Macmillan UK|isbn=978-1-349-20942-2|pages=60–}}</ref>. Biroq, ovoz berishdan oldin Shohi Jirgʻa tarkibidan Kalat davlati vakillari chiqarib yuborilgan edi<ref name="rafisheikh"/>. Oʻsha paytdagi Balujiston Musulmonlar uyushmasi prezidenti Qozi Muhammad Iso [[Muhammad Ali Jinnoh]]ga „Shohi Jirgʻa hech qachon ommaning haqiqiy irodasini ifodalamaydi“ deya maʼlum qilgan va Kalat davlati aʼzolari „ovoz berishdan chetlashtirilganini, faqat viloyatning britan qismidan vakillar ovoz berganini, britan qismi esa Kvetta ijaraga olingan hududlari, Nasirabad tehsili, Nushki va Bolan agentligini oʻz ichiga olganini“ bildirgan<ref name="rafisheikh"/>. Referendumdan soʻng Kalat xoni 1947-yil 22-iyunda Shohi Jirgʻa aʼzolari hamda Balujistonning ijaraga olingan hududlari sardorlaridan maktub olgan boʻlib, unda „baluj millatining bir qismi sifatida Kalat davlatining ham bir qismi ekanliklarini“ va agar Balujistonning Pokistonga qoʻshilishi masalasi koʻtarilsa, „ular (Britaniya) Balujistoni emas, balki Kalat davlati tarkibiga kiritilishi kerakligini“ bildirganlar<ref name="rafisheikh"/>. Bu holat shahar zalida haqiqiy ovoz berish boʻlib oʻtgan-oʻtmagani va „qoʻshilish tarafdori ekanlik haqidagi eʼlon sof manipulyatsiya orqali taʼminlanganmi-yoʻqmi“ degan savollarni keltirib chiqargan<ref name="rafisheikh"/>. Siyosatshunos Salman Rafi Sheyx [[Balujistondagi qoʻzgʻolon]] tarixini tahlil qilar ekan, „Balujistonning Pokistonga qoʻshilishi rasmiy taqdim etilgan talqindan farqli ravishda konsensusga asoslanmagan va Pokistonni qoʻllab-quvvatlash ham mutlaq ustun boʻlmagan. Bu manipulyatsiya shuni koʻrsatadiki, Balujiston rasmiy ravishda Pokiston tarkibiga kirmasidan oldin ham siyosiy jabrlanish qurboniga aylangan“ degan xulosaga keladi<ref name="rafisheikh">{{cite book |last1=Sheikh |first1=Salman Rafi |title=The Genesis of Baloch Nationalism: Politics and Ethnicity in Pakistan, 1947–1977 |date=2018 |publisher=[[Taylor & Francis]] |isbn=978-1-351-02068-8}}</ref>.
[[Hind milliy kongressi|Kongress]] demografik va geografik sabablarga koʻra Hindiston bilan birlashuv real emasligini bilgan holda, Pokiston iqtisodiy jihatdan haddan tashqari zaif boʻladi degan gʻoyani ilgari surdi<ref name=Chawla>{{cite journal|last1=Chawla|first1=Iqbal|title=Prelude to the Accession of the Kalat State to Pakistan in 1948: An Appraisal|url=[https://www.academia.edu/13372388|journal=Journal] of the Research Society of Pakistan|volume=49|pages=81–106}}{{Oʻlikhavola|date=may 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Jinnoh Shohi Jirgʻaning cheklangan elektorati oʻrniga umumiy aholiga ovoz berish imkonini berishni soʻradi. Biroq, britanlar bu talabni rad etdilar<ref>{{Cite journal |last=Talbot |first=Ian |title=Quaid-i-Azam Mohammad Ali Jinnah Papers. Pakistan in the Making, 3 June-30 June 1947. First Series. Vol. II by Z. H. Zaidi- Book Review |journal=Journal of the Royal Asiatic Society |volume=6 |issue=3 |date=November 1996 |doi=10.1017/S1356186300008038 |pages=443}}</ref>.
Kalat hukmdori Ahmadyorxon ham Pokiston tashkil etilishini qoʻllab-quvvatlagan, ham mustaqil boʻlishni istagan{{sfn|Bangash|2015|p=164}}. Xon taʼkidlaganidek, Jinnohning uni qoʻllab-quvvatlashi masalasi Hind hukumatidan ijaraga olingan hududlar qaytarilishini talab qilganida ilk bor sinovdan oʻtdi{{sfn|Bangash|2015|p=165}}. Na Mountbatten va na Pokiston bu hududlarning qaytarilishini maʼqullagan{{sfn|Bangash|2015|p=165}}.
Hind hukumati fikriga koʻra, Kalat mustaqil emas, balki hind davlati boʻlgan. Shu bois 3-iyun rejasi Kalatga Hindiston yoki Pokistonga qoʻshilishdan birini tanlash imkoniyatini taqdim qilgan{{sfn|Bangash|2015|p=159}}. Kalat esa hind davlati maqomiga emas, balki suveren maqomga ega boʻlganini taʼkidladi. Bahs mavzusi Pokistonning Kalatdan ijaraga olingan hududlar ustidan daʼvolarini rad etishiga koʻchdi. Pokiston Hindistonning hind davlatlari bilan tuzgan bitimlariga voris ekani haqidagi daʼvoni ilgari surdi. Kalat esa shartnoma tomonlaridan biri sifatida faqat Britaniya hukumati koʻrsatilgani va uning doirasi shu bilan cheklanganini bildirdi. Kalat va Pokiston, shuningdek, ijaraga olingan hududlar boʻyicha bitimlar Kalat bilan Britaniya hukumati oʻrtasidagi shaxsiy kelishuvmi-yoʻqmi, degan masalada ham kelisha olmadilar. Mountbatten esa [[xalqaro huquq]]qa koʻra bunday shartnomalar hokimiyat oʻtkazilganda vorislik asosida meros boʻlib oʻtishini taʼkidladi. Shuningdek, kelishuvga erishilmasa, masalani arbitraj tribunaliga topshirish imkoniyatini ham ilgari surdi<ref name=Chawla/>. Shunga qaramay, [[Ahmadyorxon]] 1947-yil sentyabr oyida oʻtkazilgan muzokaralarda Pokistonni britanlarning huquqiy, konstitutsiyaviy va siyosiy vorisi sifatida tan oldi. Britaniya Tashqi ishlar vazirligi va Siyosiy departamenti ham Pokistonni ijaralar boʻyicha voris deb eʼlon qilgan edi{{sfn|Siddiqi, The Politics of Ethnicity in Pakistan|2012|p=59}}.
Ahmadyorxon oldida ikki yoʻl bor boʻlib, ulardan biri Kalatni hind davlati sifatida tan olib, ijaraga olingan hududlarni qaytarib olish boʻlsa, ikkinchisi Kalatni hind boʻlmagan davlat deb daʼvo qilishda davom etib, ijaraga olingan hududlardan mahrum boʻlish edi{{sfn|Bangash|2015|p=166}}.
Ahmadyorxon Kalatning hind davlati emasligini taʼkidlab, Hindistonning siyosiy va konstitutsiyaviy tizimiga qoʻshilishdan qochmoqchi boʻlgan. Biroq, Pokiston aynan shu dalildan ijaraga olingan hududlar ustidan nazoratni saqlab qolish uchun foydalandi. Kalat va Pokiston oʻrtasidagi muzokaralar 1947-yil sentyabrida boshlandi. Muzokaralar shuni koʻrsatdiki, Pokiston Kalatning hind boʻlmagan maqomi haqidagi daʼvosini tan olgan boʻlsa-da, baribir boshqa davlatlar bilan bir xil asosda qoʻshilishni talab qilgan{{sfn|Bangash|2015|p=170}}. Muzokaralar jarayonida Pokiston Britaniyaning huquqiy, konstitutsiyaviy va siyosiy vorisi sifatida eʼtirof etildi{{sfn|Siddiqi, The Politics of Ethnicity in Pakistan|2012|p=59}}. Shu tariqa [[Britan oliy syuzereniteti]] amalda Pokistonga oʻtdi. Ahmadyorxon nima sababdan bu vaqtda bunga rozi boʻlgani aniq emas. Biroq, Navobzoda Aslamxonning taʼkidlashicha, xon „agar qoʻshilmasa, sardorlari uni agʻdarib tashlar edi. Chunki ular har qanday holatda ham Pokistonga qoʻshilishga qatʼiy qaror qilgan va faqat oʻz huquqlari kafolatlanishini kutayotgan edilar“{{sfn|Bangash|2015|p=170-171}}.
Xon ochiqchasiga qoʻshilishni istamayotganini sezgan Jinnoh uni 1947-yil oktyabr oyida suhbatga taklif qildi. Ahmadyorxon buni Pokiston hukumati bilan Kalat ustidan toʻliq qoʻshilmasdan turib teng nazoratni nazarda tutuvchi shartnoma tuzishga Jinnohni koʻndirish imkoniyati sifatida koʻrdi. Biroq, Jinnah bunga tayyor emas edi va Qoʻshilish toʻgʻrisidagi hujjatni (Instrument of Accession) talab qildi{{sfn|Bangash|2015|p=171}}. Xon esa davlatining oʻziga xos tabiati va parlamenti bilan maslahatlashish niyatini vaj qilib, qoʻshimcha vaqt soʻradi{{sfn|Bangash|2015|p=171-172}}. Nazariy jihatdan xon Kalatning konfederal tuzilmasi borasida haq boʻlsa-da, davlat boshliqlari bilan maslahatlashish orqali Pokiston hukumatiga sardorlar bilan bevosita muzokara yuritish yoʻlini ochib berdi{{sfn|Bangash|2015|p=172}}.
Hind hukumati qarorini qabul qilgan holda, Pokiston hukumati Las Bela va Xaranni Kalat hukmdori boshchiligidagi Baluj-Braguy konfederatsiyasining bir qismi deb hisoblagan{{sfn|Bangash|2015|p=183-184}}. Kalat va Pokiston oʻrtasida muzokaralar davom etayotgan bir paytda, Xaran va Las Bela hukmdorlari oʻzlarining Kalatdan alohidaligini Pokiston hukumati tan olishiga harakat qildilar. Xaran boshligʻi Kalatning qoʻshilish masalasidagi murakkabliklarni bilgan holda, 1947-yil noyabrida Pokistonga qoʻshilishga urindi. Las Bela jomi ham shunga oʻxshash murojaat qildi. Biroq, Pokiston hukumati Kalat bilan qoʻshilish masalasi boʻyicha muzokaralar olib borilayotgan paytda ularning bu tashabbuslarini eʼtiborsiz qoldirdi{{sfn|Bangash|2015|p=185}}.
Kalatning vassal davlatlari [[Las Bela (knyazlik davlati)|Las Bela]] va [[Xaran (knyazlik davlati)|Xaran]], shuningdek Makran okrugi Pokistondan alohida qoʻshilishlariga ruxsat berishni soʻrab, „agar Pokiston ularning qoʻshilish takliflarini zudlik bilan qabul qilmasa, Kalat xonidan himoyalanish uchun boshqa choralar koʻrishga majbur boʻlishlarini“ bildirganlar{{sfn|Baloch, The Problem of "Greater Baluchistan"|1987|pp=186}}<ref>{{cite book |author=Prakash K. Singh |title=Encyclopaedia On Jinnah (Set Of 5 Vols.) |url=[https://books.google.com/books?id=XbwVAQAAMAAJ]|date=2009 |publisher=Anmol Publications Pvt. Limited |isbn=978-81-261-3779-4}}</ref>. Pokiston fuqarolik amaldorlari ularning Kalatdan mustaqillik haqidagi daʼvolarini tan oldilar va 1948-yil 17-martda Pokistonga alohida qoʻshilishiga ruxsat berdilar<ref name="Bangash p.82">{{harvnb|Bangash, Constitutional integration of the princely states|2015|p=82}}</ref><ref name=Saiyid>{{Cite journal |last=Saiyid |first=Dushka |date=2006 |title=The Accession of Kalat: Myth and Reality |journal=Strategic Studies |volume=26 }}</ref>. Kalatning Xaran va Las Bela ustidan syuzereniteti noaniqligidan foydalanib alohida qoʻshilishlarga yoʻl ochgan holda{{sfn|Bangash|2015|p=193}}, Pokiston hukumati Kalat konfederatsiyasining tabiati shundayki, har bir boshliq undan ajralib chiqib, ixtiyoriy ravishda Pokistonga qoʻshilish huquqiga ega, deb taʼkidladi. Britaniya Oliy komissarligi esa, agar xon qoʻshilishni kechiktirsa, hududsiz qolishi mumkinligini qayd etdi. Hamdoʻstlik aloqalari idorasi shunday yozgan edi: „Karachida bir qancha Kalat sardorlari Pokistonga qoʻshilish taklifini bermoqda va Pokiston hukumati Makran masalasida qoʻllagan tartibni takrorlab, bu takliflarni qabul qilishi va xonni deyarli hududsiz qoldirishi mumkin“{{sfn|Bangash|2015|p=187}}.
Natijada Kalat Makran bilan ziddiyatga kirishdi. Makran hukmdori Navob Bayxon Gichki Pokistonga qoʻshilishni tanlagan edi. Kalat xoni esa Makran Levy Corps’ni oziq-ovqat bilan taʼminlash majburiyatini toʻxtatdi{{sfn|Axmann, Back to the Future|2008|p=243}}. Ocharchilik xavfi yaqinlashgach, ser Ambroz Dundas Pokistondan oziq-ovqat yetkazib berish, Makran Levy Corps uchun qoʻshimcha kuch yuborish va Makran ustidan boshqaruvni oʻz zimmasiga olishni soʻradi. Biroq, Pokistonning Makranga oid rejalashtirilgan choralaridan avvalroq Kalat xoni qoʻshilishga qaror qildi{{sfn|Axmann, Back to the Future|2008|pp=243, 258, 276}}{{sfn|Khanam, An Historical Overview of the Accession of Princely States|2016}}<ref name=Alvi>{{cite journal |last1=Alvi |first1=Najib |date=2015 |title=Enigmas of Baluchistan from non-provincial to provincial status reaction and response of Baloch nationalists 1947-1970 |url=[http://pu.edu.pk/images/journal/HistoryPStudies/PDF-FILES/11-Najib_V28_no2.pdf] |journal=Journal of the Punjab University Historical Society |volume=28 |issue=2 |page=147 }}{{Oʻlikhavola|date=may 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Las Bela, Xaran va Makranning Pokistonga qoʻshilishi Kalatni geografik jihatdan quruqlik ichida qolgan, dengizga chiqish imkoniyatisiz hududga aylantirdi. 1948-yil 27-martda All India Radio Kalat xoni Hindistonga qoʻshilish taklifini bildirgani haqida xabar qilganida bosim yanada kuchaydi. Aynan shu radio xabari xonning oʻsha kunning oʻzida Pokistonga qoʻshilish qarorini qabul qilishiga sabab boʻldi<ref name="Bangash p.82"/><ref name=Chawla/><ref>{{cite book |url=[https://books.google.com/books?id=t_9tAAAAMAAJ]|title=Quaid-i-Azam Mohammad Ali Jinnah Papers: The States : historical and policy perspectives and accession to Pakistan |author1=Z. H. Zaidi |author2=Quaid-i-Azam Papers Project |publisher=Quaid-i-Azam Papers Project, National Archives of Pakistan |year=1993 |isbn=978-969-8156-13-8 |page=191}}</ref><ref name=Saiyid/><ref name=Alvi/>. Xon Qoʻshilish toʻgʻrisidagi hujjatni imzolashga qaror qilganini, Pokiston mavjudligiga tahdid tugʻilgan deb hisoblagani bilan izohlagan{{sfn|Axmann, Back to the Future|2008|p=233}}.
=== Balujiston qoʻzgʻoloni ===
==== Birinchi ziddiyat ====
Kalat xonining Qoʻshilish toʻgʻrisidagi hujjatni imzolashi uning ukasi shahzoda Abdulkarimni akasining qaroriga qarshi qoʻzgʻolon koʻtarishga undadi<ref name="Qaiser Butt">{{cite news |author=Qaiser Butt |title=Princely Liaisons: The Khan family controls politics in Kalat |url=[http://tribune.com.pk/story/538820/princely-liaisons-the-khan-family-controls-politics-in-kalat/]|newspaper=The Express Tribune |date=22 April 2013}}</ref> (1948-yil iyul){{sfn|Bangash, Constitutional integration of the princely states|2015|p=82}}. Shahzoda Abdulkarim Pokistonga qarshi noanʼanaviy hujumlar olib borish maqsadida Afgʻonistondan boshpana oldi. Biroq, 1950-yilda oxir-oqibat Pokistonga taslim boʻldi<ref>{{cite web|author=Qaiser Butt|title=Balochistan Princely Liaisons: The Khan family controls politics in Kalat|url=[http://tribune.com.pk/story/538820/princely-liaisons-the-khan-family-controls-politics-in-kalat/|quote=Prince] Agha Abdul Karim Baloch, father of Irfan Karim and younger brother of Khan-e-Kalat Mir Ahmed Yar Khan, had revolted against his brother’s decision of accession of Kalat State to Pakistan at the request of Quaid-e-Azam Muhammad Ali Jinnah in 1948. Abdul Karim took refuge in Afghanistan to wage an armed resistance against Pakistan. However, he ultimately surrendered to Pakistan in 1950|work=The Express Tribune|date=22 April 2013}}</ref>. Shahzoda Balujistonning qolgan qismi qoʻllovisiz yolgʻiz kurash olib bordi{{sfn|Siddiqi, The Politics of Ethnicity in Pakistan|2012|p=71}}. Jinnoh va uning vorislari 1955-yilda viloyat tugatilguniga qadar Yorxonga oʻz unvonini saqlab qolishga ruxsat berdilar.
==== Ikkinchi ziddiyat ====
[[Jhalavan]] yetakchisi navob [[Navroʻzxon]] 1958—1959-yillarda qabila yetakchilarining hukumatdagi vakilligini kamaytirgan [[Ygona ittifoq (Pokiston)|yagona ittifoq]] siyosatiga qarshi qurolli qarshilik koʻrsatdi. Navroʻzxon va uning tarafdorlari Pokistonga qarshi partizan urushi boshladilar. Biroq, hibsga olinib, davlatga xiyonatda ayblandilar va [[Haydarobod]] qamoqxonasiga tashlandilar. Keyinchalik uning oʻgʻillar va jiyanlaridan iborat besh nafar oila aʼzosi davlatga xiyonat va Pokiston qoʻshinlarini oʻldirishga koʻmaklashganlik aybi bilan osib oʻldirildi. Navob Navroʻzxon esa hibsda vafot etdi<ref>{{cite book |last=Harrison |first=Selig S. |title=In Afghanistan's shadow: Baluch nationalism and Soviet temptations |url=[https://archive.org/details/inafghanistanssh0000harr]|url-access=registration |year=1981 |publisher=Carnegie Endowment for International Peace |isbn=978-0-87003-029-1 |pages=[[https://archive.org/details/inafghanistanssh0000harr/page/27] 27–28]}}</ref>.
==== Uchinchi ziddiyat ====
Ikkinchi mojaro ortidan 1960-yillarda Baluj ajralib chiqish harakati kuchaydi. Bunga 1956-yilda yangi [[Pokiston konstitutsiyasi (1956)|konstitutsiya]] qabul qilinishi, viloyat muxtoriyatining cheklanishi va Pokistonda siyosiy tashkilotning „[[Yagona ittifoq (Pokiston)|yagona ittifoq]]“ tamoyili joriy etilishi sabab boʻldi. Federal darajadagi doimiy siyosiy beqarorlik va tartibsizliklar fonida keskinlik ortib bordi. Federal hukumat Pokiston armiyasiga Balujistonning muhim hududlarida bir necha yangi harbiy bazalar qurish vazifasini yukladi. Sher Muhammad Bijraniy Marri 1963—1969-yillarda oʻziga xos qoʻzgʻolonchi bazalar tashkil etib, janubdagi [[Mengal]] qabilaviy hududidan shimoldagi [[Marri—Bugti mamlakati|Marri]] va [[Bugti]] qabilaviy hududlarigacha choʻzilgan taxminan {{nts|45000}} kvadrat mil maydonda partizan urushi olib bordi. Ularning maqsadi [[Sui gaz konlari]]dan olinayotgan daromadni qabila yetakchilari bilan boʻlishishga Pokistonni majbur qilish edi. Qoʻzgʻolonchilar temiryoʻllarni portlatdilar va karvonlarga pistirma uyushtirdilar. Armiya Marri qabilasiga tegishli keng hududlarni vayron qildi. Bu qoʻzgʻolon 1969-yilda baluj ajralib chiqish tarafdorlari sulhga rozi boʻlgach yakunlandi. 1970-yilda Pokiston prezidenti [[Yahyo Xon]] „yagona ittifoq“ siyosatini bekor qildi<ref>{{cite book |url=[https://www.crisisgroup.org/asia/south-asia/pakistan/pakistan-worsening-conflict-balochistan]|title=Pakistan: The Worsening Conflict in Balochistan |publisher=[[International Crisis Group]] |chapter=Asia Report No. 119 |page=4 |date=14 September 2006}}</ref>. Bu esa Balujistonning Gʻarbiy Pokistonning (hozirgi Pokiston) toʻrtinchi viloyati sifatida tan olinishiga olib keldi. Yangi viloyat tarkibiga barcha Balujiston knyazlik davlatlari, Bosh komissar viloyati hamda Pokiston hukumati tomonidan Omondan sotib olingan 800 km²lik sohil hududi [[Gvadar]] kiritildi.
==== Toʻrtinchi ziddiyat (1973—1977) ====
{{See|Baluj qoʻzgʻoloni va Rahimuddinning barqarorlashtirish siyosati}}
Tartibsizliklar 1970-yillarda ham davom etdi va 1973-yilda hukumat buyrugʻi bilan hududda [[Baluj qoʻzgʻoloni va Rahimuddinning barqarorlashtirish siyosati|harbiy amaliyot]] oʻtkazilishi bilan avjiga chiqdi.
1973-yilda Prezident Bhutto davlatga xiyonatni vaj qilib, Balujiston va NWFP viloyat hukumatlarini tarqatib yubordi hamda bu hududlarda harbiy holat joriy qildi<ref>{{cite book |last=Jalal |first=Ayesha |title=The State of Martial Rule: The Origins of Pakistan's Political Economy of Defence |publisher=Cambridge University Press |url=[https://books.google.com/books?id=wd18IgAACAAJ]|year=2007|isbn=9780521051842 }}</ref>. Bu esa qurolli qoʻzgʻolonga olib keldi. [[Mir Hazarxon Rahmoniy]] [[Balujiston xalq ozodlik fronti]] (BPLF)ni tuzdi va Marri hamda Mengal qabilalarining koʻplab vakillarini markaziy hukumatga qarshi partizan urushiga safarbar etdi<ref>{{cite book |last=Abbas |first=Hassan |title=Pakistan's Drift Into Extremism: Allah, the Army, and America's War on Terror |url=[https://archive.org/details/pakistansdriftin00hass]|url-access=registration |publisher=M.E. Sharpe |year=2005 |page=[[https://archive.org/details/pakistansdriftin00hass/page/79] 79] |isbn=0-7656-1496-0}}</ref>. Ayrim mualliflarga koʻra, Pokiston harbiylari baluj ajralib chiqish tarafdorlari bilan toʻqnashuvlarda taxminan {{nts|3300}} askarni yoʻqotgan, baluj jangarilari va tinch aholi orasida esa {{nts|7300}} dan {{nts|9000}} nafargacha kishi halok boʻlgan<ref name=p>{{cite web|title=Minor Atrocities of the Twentieth Century|publisher=Users.erols.com|url=[http://users.erols.com/mwhite28/warstat6.htm]|access-date=14 October 2014}}{{Oʻlikhavola|date=may 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
Pokiston kuchlari Eron koʻmagida ajralib chiqish tarafdorlariga katta talofatlar yetkazdi. Toʻrt viloyatli tuzilma qayta tiklanib, sardorlik tizimi bekor qilingach, qoʻzgʻolon susaydi va tanazzulga yuz tutdi.
==== Beshinchi ziddiyat (2004-yildan hozirgacha) ====
{{Yana qarang|Turbat qotilliklari}}
2004-yilda [[Gvadar porti]]ga uyushtirilgan qoʻzgʻolonchi hujum natijasida uch nafar xitoylik muhandis halok boʻldi va toʻrt kishi yaralandi. Bu esa [[Xitoy]]ni mojaroga jalb qildi<ref name=a>{{cite web |first=Muhammad |last=Tahir |title=Tribes and Rebels: The Players in the Balochistan Insurgency |publisher=Jamestown |date=3 April 2008 |url=[http://www.jamestown.org/programs/tm/single/?tx_ttnews[tt_news]=4830&no_cache=1#.VnssNfFRZ2I]|url-status=dead |archive-url=[https://web.archive.org/web/20141216144543/http://www.jamestown.org/programs/tm/single/?tx_ttnews]|archive-date=16 December 2014 }}</ref>. 2005-yilda baluj siyosiy yetakchilari [[Navob Akbarxon Bugtiy]] va [[Mir Balach Marriy]] Pokiston hukumatiga 15 banddan iborat kun tartibini taqdim etdilar. Ularning talablari orasida viloyat resurslari ustidan kengroq nazorat va harbiy bazalar qurilishiga moratoriy joriy etish ham bor edi<ref>{{cite news |url=[https://www.nytimes.com/2006/04/02/world/asia/02pakistan.html]|title=In Remote Pakistan Province, a Civil War Festers |newspaper=The New York Times |date=2 April 2006}}</ref>. 2005-yil 15-dekabrda [[Frontier corps]] bosh inspektori general-mayor Shujaat Zamir Dar va uning oʻrinbosari brigadir Salim Navoz (amaldagi IGFC) Balujiston viloyatida vertolyotiga oʻq uzilgach yaralandi. Viloyat ichki ishlar kotibi keyinchalik maʼlum qilishicha, ular [[Kohlu]]ga tashrif buyurgach, „ikkalasi ham oyogʻidan yaralangan. Biroq, ahvoli barqaror“ edi<ref>{{cite news|url=[http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/4531546.stm]|title=Pakistan general hurt in attack|publisher=BBC News|date=15 December 2005}}{{Oʻlikhavola|date=may 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
2006-yil avgust oyida 79 yoshli [[Navob Akbarxon Bugtiy]] Pokiston armiyasi bilan boʻlgan toʻqnashuvda halok boʻldi. Ushbu janglarda kamida 60 nafar pokistonlik askar va 7 nafar ofitser ham oʻldirilgan. Pokiston hukumati uni bir qator halokatli portlashlar hamda Prezident Parviz Musharrafga qarshi raketa hujumi uchun javobgar deb ayblagan edi<ref>{{cite news |url=[https://www.nytimes.com/2006/08/28/world/asia/28pakistan.html]|title=Tribal Leader's Killing Incites Riots in Pakistan |work=The New York Times |date=28 August 2006}}</ref>.
2006-yilda Islomoboddagi AQSh elchixonasidan yuborilgan va Wikileaks oshkor qilgan hujjatlarda „viloyatda, Bugti qabilasidan tashqari, amaldagi qoʻzgʻolonni qoʻllab-quvvatlash deyarli yoʻqdek koʻrinadi“ deb qayd etilgan<ref>{{citation |url=[http://www.iar-gwu.org/sites/default/files/articlepdfs/Pakistan%27s%20Baloch%20Insurgency.pdf]|title=Pakistan's Baloch Insurgency: History, Conflict Drivers, and Regional Implications |journal=International Affairs Review |year=2012 |volume=20 |issue=3 |last1=Kupecz |first1=Mickey |pages=96–97 |access-date=2018-07-09 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20150701152435/http://www.iar-gwu.org/sites/default/files/articlepdfs/Pakistan%27s%20Baloch%20Insurgency.pdf]|archive-date=1 July 2015 |url-status=dead }}</ref>.
2009-yil aprel oyida [[Baluj milliy harakati]] prezidenti [[Gʻulom Muhammed Baluj]] hamda yana ikki millatchi yetakchi Lala Munir va Sher Muhammad kichik yuridik ofisdan olib ketilgan va guvohlarning soʻzlariga koʻra, „qoʻllari kishanlangan, koʻzlari bogʻlangan holda, advokati va qoʻshni doʻkon egalari koʻz oʻngida razvedka kuchlari hanuz foydalanayotgan pikap mashinasiga majburan oʻtqazilgan“. Qurollangan shaxslar fors tilida (qoʻshni Afgʻoniston va Eronning milliy tili) soʻzlashgani aytilgan. Besh kun oʻtib, 8-aprel kuni ularning oʻq teshib tashlagan jasadlari tijorat hududidan topildi. BLA Pokiston kuchlarini qotilliklarda aybladi. Biroq, xalqaro ekspertlar agar Pokiston kuchlari haqiqatan ham javobgar boʻlganida, jasadlarning bunchalik oson topilishiga yoʻl qoʻyib, „Balujistonni alangaga tashlashlari“ gʻalati boʻlgan boʻlardi, deb hisobladilar (Herald)<ref>{{cite news |url=[https://www.nytimes.com/2009/07/12/world/asia/12baluchistan.html?ref=world]|title=Another Insurgency Gains in Pakistan |author=Carlotta Gall |date=11 July 2009 |newspaper=The New York Times}}</ref>. Jasadlarning topilishi Balujistonning shahar va qishloqlarida tartibsizliklar, haftalab davom etgan ish tashlashlar, namoyishlar va fuqaroviy qarshilik harakatlariga sabab boʻldi<ref>{{cite news|url=[http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/7991385.stm]|title=Riots as Baloch chiefs found dead|publisher=BBC News|date=9 April 2009}}{{Oʻlikhavola|date=may 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
Boʻlginchi guruhlarga qoʻshilish sabablari turlicha. Ayrimlar hokimiyat va sarguzasht jozibasi tufayli, boshqalar asrlar davomida shakllangan qabila urf-odatlarini sharaflash istagi bilan, yana boshqalar oʻz mintaqasining alohida etnikligini tan oldirish yoki qatʼiy kommunistik gʻoyalarga ishonch sababli qoʻshiladilar. Baʼzilar esa qabila yetakchisi buyurgani uchun boʻlginchi guruhlarga kiradi<ref name="nbc">{{Cite web|url=[https://www.nbcnews.com/news/world/former-balochistan-militants-recount-path-war-pakistan-n417036|title=Ex-Balochistan] Militants Recount Paths to War With Pakistan|last=Khan|first=Wajahat S.|date=30 August 2015|website=NBC News|access-date=2019-10-17}}</ref>.
2009-yil 12-avgustda [[Kalat xoni]] [[Sulaymon Dovudxon|Mir Sulaymon Dovud]] oʻzini Balujiston hukmdori deb eʼlon qildi va rasman Mustaqil Balujiston kengashi tuzilganini bildirdi. Kengash daʼvo qilgan hududga [[Seyiston va Balujiston viloyati]] hamda Pokiston Balujistoni kiradi. Biroq, Afgʻoniston Baluj hududlari kiritilmagan. Kengash „Navobzoda Brahumdagʻ Bugtiy hamda barcha boʻlginchilar yetakchilari“ning bayʼatini olganini daʼvo qildi. Sulaymon Dovud Buyuk Britaniya „Balujistonning noqonuniy bosib olinishi masalasini xalqaro darajada koʻtarish boʻyicha maʼnaviy mas’uliyatga ega“ ekanini taʼkidladi<ref>{{cite news |url=[http://nation.com.pk/Politics/12-Aug-2009/Council-of-Independent-Balochistan-announced]|title='Council of Independent Balochistan' announced |newspaper=The Nation |date=21 August 2009}}</ref>.
Inson huquqlari tashkilotlari baluj ajralib chiqish guruhlarini ogʻir inson huquqlari buzilishlarida ayblagan. [[Balujiston ozodlik armiyasi]] kabi boʻlginchi tashkilotlar viloyatda maktablar, oʻqituvchilar va oʻquvchilarga qarshi hujumlarda ishtirok etganlikda ayblangan<ref>{{Cite web|url=[https://www.hrw.org/report/2010/12/13/their-future-stake/attacks-teachers-and-schools-pakistans-balochistan-province|title="Their] Future is at Stake" {{!}} Attacks on Teachers and Schools in Pakistanʼs Balochistan Province|last1=Sheppard|first1=Bede|last2=Coursen-Neff|first2=Zama|date=13 December 2010|website=Human Rights Watch|access-date=2019-10-17}}{{Oʻlikhavola|date=may 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Baluj ajralib chiqish tarafdorlari esa ushbu guruhlarni baluj ayollariga nisbatan zoʻravonlik kabi keng koʻlamli jinoyatlarda ayblagan. Ajralib chiqish harakatining bir aʼzosi dastlab oʻz xalqining huquqlari uchun idealistik siyosiy kurash sifatida boshlangan harakat keyinchalik mahalliy aholiga nisbatan tovlamachilik, oʻgʻrilash va hatto zoʻrlash bilan shugʻullanuvchi toʻdalarga aylanganini taʼkidlagan<ref name="nbc"/>.
2009-yilda PEW oʻtkazgan soʻrov natijalariga koʻra, Balujistondagi respondentlarning 58 foizi oʻzini avvalo „pokistonlik“ deb tanlagan, 32 foizi etnik mansubligini birlamchi deb koʻrsatgan, 10 foizi esa ikkisini teng baholagan<ref name="PEW">{{cite web|url=[http://www.pewglobal.org/2009/08/13/chapter-2-religion-law-and-society/]|title=Pakistani Public Opinion – Chapter 2. Religion, Law, and Society|work=Pew Research Center|date=13 August 2009}}{{Oʻlikhavola|date=may 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. 2012-yilda oʻtkazilgan [[Gallup (kompaniya)|Gallup]] soʻroviga koʻra, balujlarning aksariyati (67 foiz) Pokistondan mustaqillikni qoʻllab-quvvatlamagan. Faqat 33 foiz mustaqillik tarafdori boʻlgan. Biroq, Balujiston aholisining 67 foizi viloyat uchun kengroq muxtoriyatni qoʻllab-quvvatlagan<ref>{{cite news |title=37pc Baloch favour independence: UK survey |url=[https://www.thenews.com.pk/archive/print/624446-37pc-baloch-favour-independence-uk-survey]|work=The News International |date=13 August 2012 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20170215072843/https://www.thenews.com.pk/archive/print/624446-37pc-baloch-favour-independence-uk-survey]|archive-date=15 February 2017}}</ref>.
== Manbalar ==
{{Manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* {{citation |first=Martin |last=Axmann |title=Back to the Future: The Khanate of Kalat and the Genesis of Baloch Nationalism, 1915-1955 |url=https://books.google.com/books?id=4ngMAQAAMAAJ |year=2008 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-547645-3 |ref={{sfnref|Axmann, Back to the Future|2008}}}}
* {{cite book |first=I. |last=Baloch |title=The Problem of "Greater Baluchistan": A Study of Baluch Nationalism |url=https://books.google.com/books?id=Ox0NAAAAIAAJ |year=1987 |publisher=Coronet Books |isbn=978-3-515-04999-3 |ref={{sfnref|Baloch, The Problem of "Greater Baluchistan"|1987}}}}
* {{citation |first=Yaqoob Khan |last=Bangash |chapter=Constitutional integration of the princely states of Pakistan |title=State and Nation-Building in Pakistan: Beyond Islam and Security |publisher=Routledge |editor1=Roger D. Long |editor2=Ian Talbot |editor3=Gurharpal Singh |editor4=Yunas Samad |year=2015 |isbn=978-1-317-44820-4 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=nzivCgAAQBAJ&pg=PA82 |ref={{sfnref|Bangash, Constitutional integration of the princely states|2015}}}}
* {{citation|first=Yaqoob Khan|last=Bangash|title=A Princely Affair: The Accession and Integration of the Princely States of Pakistan, 1947-1955|year=2015|publisher=Oxford University Press|isbn=9780199066490}}
* {{cite journal |last1=Khanam |first1=Attiya |date=January–June 2016 |title=An Historical Overview of the Accession of Princely States |journal=Journal of Historical Studies |volume=2 |issue=1 |pages=97–98 |url=https://www.bzu.edu.pk/jhs/vol2-1/4.%20Accession%20of%20Princely.pdf |ref={{sfnref|Khanam, An Historical Overview of the Accession of Princely States|2016}} |archive-date=16 September 2024 |access-date=9 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240916190905/https://www.bzu.edu.pk/jhs/vol2-1/4.%20Accession%20of%20Princely.pdf |url-status=dead |archivedate=2024-09-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240916190905/https://www.bzu.edu.pk/jhs/vol2-1/4.%20Accession%20of%20Princely.pdf }}
* {{cite book |last1=Kosmin |first1=Paul J. |author-link=Paul J. Kosmin |title=The Land of the Elephant Kings: Space, Territory, and Ideology in Seleucid Empire |url=https://books.google.com/books?id=9UWdAwAAQBAJ |publisher=Harvard University Press |date=2014 |isbn=978-0-674-72882-0}}
* {{citation |first=Beatrice |last=Nicolini |title=Makran, Oman, and Zanzibar: Three-Terminal Cultural Corridor in the Western Indian Ocean, 1799-1856 |url=https://books.google.com/books?id=kVwhcDDhHQkC&pg=PA16 |date=2004 |publisher=BRILL |isbn=90-04-13780-7 |ref={{sfnref|Nicolini, Makran, Oman, and Zanzibar|2004}}}}
* {{cite book |first=Farhan Hanif |last=Siddiqi |title=The Politics of Ethnicity in Pakistan: The Baloch, Sindhi and Mohajir Ethnic Movements |url=https://books.google.com/books?id=KN7fCgAAQBAJ&pg=PA59 |date=2012 |publisher=Routledge |isbn=978-1-136-33697-3 |ref={{sfnref|Siddiqi, The Politics of Ethnicity in Pakistan|2012}}}}
* {{citation |first=Ian |last=Talbot |title=Provincial Politics and the Pakistan Movement: The Growth of Muslim League in North-West and North-East India, 1937-1947 |publisher=Oxford University Press |year=1988 |isbn=978-0-19-577387-3 |pages=117–119 |url=https://books.google.com/books?id=5oQeAAAAMAAJ |ref={{sfnref|Talbot, Provincial Politics and the Pakistan Movement|1988}}}}
== Havolalar ==
* [https://web.archive.org/web/20150614012814/http://balochistanarchives.gob.pk/ Balochistan Archives- Preserving Our Past]
* [http://www.bbc.co.uk/urdu/miscellaneous/story/2005/01/050121_who_r_baloch_asif.shtml BBC Urdu – History of Balochistan]
* [https://web.archive.org/web/20051123090201/http://www.bdd.sdnpk.org/map%20of%20balochistan.html Balochistan District Maps, information and Background]
* [http://countrystudies.us/pakistan/35.htm Country studies by the U. S. State Department]
* [http://www.ishraqi.com/betav1/ancient-baluchistan-exploring-the-past/ Ancient Baluchistan – Exploring the Past] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160419112804/http://www.ishraqi.com/betav1/ancient-baluchistan-exploring-the-past/ |date=19 April 2016 }}
* [http://www.thenews.com.pk/print1.asp?id=101617 Great game being played again – The News Pakistan] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20080928044942/http://www.thenews.com.pk/print1.asp?id=101617 |date=2008-09-28 }}
* [http://www.aljazeera.com/programmes/aljazeeraworld/2012/01/2012121372863878.html ''Balochistan: Pakistanʼs other war''] – documentary on Al Jazeera English, January 2012 (video, 47 mins)
* [https://web.archive.org/web/20160304032403/http://www.uob.edu.pk/journals/TREATY%20OF%20KALAT%201758%20BETWEEN%20QANDHAR%20AND%20KALAT%20AND%20ITS%20IMPACTS.pdf Treaty of Kalat 1758 between Qandahar and Kalat and its impacts]
* [https://web.archive.org/web/20081211140816/http://home.comcast.net/~pankajtandon/galleries-parata-rajas.html The Coin Galleries: Pāratarājas]
[[Turkum:Balujiston tarixi]]
[[Turkum:Pokiston maʼmuriy birliklari tarixi]]
81bki7kajm5qmdcio4fts9wzqdcx0u3
Axani
0
1349025
6197681
5912113
2026-07-07T16:13:07Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197681
wikitext
text/x-wiki
{{Qisqa tavsif|Memon/Bengal guruch taomi}}
{{Use dmy dates|date=Fevral 2026}}
{{Taom bilgiqutisi| name = Axani
| image = ꠝꠥꠞꠉꠧꠞ ꠀꠈꠘꠤ.jpg
| caption = Tovuq axanisi
| region = [[Chittagong]] va [[Silhet]]
| course = Asosiy taom
| main_ingredient = {{Plainlist|
* [[Guruch|guruch]],
* [[Bangladesh ziravor|bangladesh ziravor]]lari,
* [[goʻsht]],
* sabzavotlar (masalan, [[sabzi]] va [[kartoshka]]),
* [[dahi]]
}}
| minor_ingredient = {{Plainlist|
* [[Yongʻoq]]lar, [[tuxum]]
}}
| oʻxshash taomlar= [[Biryani]], [[Palov|polao]]
}}
'''Axani''' ({{Lang-bn|আখনী}}) – sharqiy [[Bangladesh]]dagi [[Chittagong]] va [[Silhet]] bengal musulmonlari orasida tayyorlanadigan aralash [[guruch]]li taom<ref>{{cite news|url=https://www.somoynews.tv/pages/details/94100/%E0%A6%9A%E0%A6%9F%E0%A7%8D%E0%A6%9F%E0%A6%97%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A6%AE%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%90%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%B9%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%B9%E0%A7%80-%E0%A6%97%E0%A6%B0%E0%A7%81%E0%A6%B0-%E0%A6%86%E0%A6%96%E0%A6%A8%E0%A6%BF-%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%B0%E0%A6%BF%E0%A7%9F%E0%A6%BE%E0%A6%A8%E0%A6%BF|author=Naznin, Afroza|title=চট্টগ্রামের ঐতিহ্যবাহী গরুর আখনি বিরিয়ানি|language=bn|trans-title=Chittagong's traditional beef akhni biryani}}</ref>. U koʻpincha [[Biryani|biryani]] yoki [[Palov|palov]]ning alohida bir variatsiyasi sifatida qaraladi. Taom [[Bangladesh]] boʻylab restoranlarda<ref>{{cite news|url=https://bangla.bdnews24.com/lifestyle/article1439626.bdnews|date=26 Dec 2017|title=আখনি বিরিয়ানি|trans-title=Akhni Biriyani|website=[[Bdnews24.com]]}}</ref>, shuningdek, butun dunyo boʻylab bengal [[diaspora]]si orasida ham ayniqsa mashhur. Taom Chittagongda asosiy taomlardan biri boʻlib, u yerda oʻrtacha chittagonglik kishi tomonidan har haftada bir marotaba isteʼmol qilinishi aytiladi<ref name=ctg />. [[Ramazon]] – [[roʻza]] tutiladigan [[Islomiy taqvim|islomiy oy]]da, taom Silhetda ham [[Iftor|iftor]] taomlaridan biri sifatida ommabop tarzda yeyiladi<ref>{{cite web|title=সিলেটের ঐতিহ্য আখনি ও পাতলা খিচুড়ি|language=bn|website=[[Bangladesh Pratidin]]|date=11 Jun 2016|url=https://www.bd-pratidin.com/last-page/2016/06/12/150507|trans-title=Sylhet's tradition of akhni and soft kichuri|qaralgan sana=2026-02-24|arxivsana=2023-11-18|arxivurl=https://web.archive.org/web/20231118152459/https://www.bd-pratidin.com/last-page/2016/06/12/150507}}</ref>.
== Etimologiyasi ==
„Axani“ soʻzi arabcha ''[[Yaxna|yaxni]]'' atamasidan kelib chiqqan boʻlib, u „dimlama“ maʼnosini anglatadi<ref name=ctg>{{cite news|url=https://www.banglatribune.com/82047/%E0%A6%86%E0%A6%96%E0%A6%A8%E0%A6%BF-%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%B0%E0%A6%BF%E0%A7%9F%E0%A6%BE%E0%A6%A8%E0%A7%80-%E0%A6%8F%E0%A6%95%E0%A6%9F%E0%A7%81-%E0%A6%B8%E0%A6%AE%E0%A7%9F-%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%AA%E0%A7%87%E0%A6%95%E0%A7%8D%E0%A6%B7|date=28 Feb 2016|title=আখনি বিরিয়ানী একটু সময় সাপেক্ষ!|language=bn|website=[[Bangla Tribune]]}}</ref>.
== Tarkibi ==
U guruchni oʻsimlik yogʻi, [[anʼanaviy ziravorlar]] ([[Zanjabil|zanjabil]], [[Sarimsoq|sarimsoq]], [[garam masala]], [[tejpata]], [[Sariq zira|zira]], [[Piyoz|piyoz]], [[Osh tuzi|tuz]]), [[sariyogʻ]], [[Goʻsht|goʻsht]] ([[Tovuq|tovuq]], [[mol goʻshti]], [[Taka (echki)|echki]], [[Qoʻy goʻshti|qoʻzi goʻshti]]), meva va sabzavotlar ([[Geshir|sabzi]]lar, [[Kartoshka|kartoshka]]lar, [[Koʻknoʻxat|noʻxat]]lar, olxoʻrilar), [[Chili qalampiri|achchiq qalampir]] va [[nordon doi]]ni aralashtirib tayyorlash orqali tayyorlanadi. Baʼzan yongʻoqlar va [[tuxum]] ham qoʻshilishi mumkin<ref>{{cite news|url=https://chatgaportal.com/%E0%A6%9A%E0%A6%9F%E0%A7%8D%E0%A6%9F%E0%A6%97%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A6%AE%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%96%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%A4-%E0%A6%86%E0%A6%96%E0%A6%A8%E0%A6%BF/|title=চট্টগ্রামের বিখ্যাত আখনি বিরিয়ানি তৈরির রেসিপি|date=10 January 2020|trans-title=Chattogram's famous akhni biryani cooking recipe|website=Chatga Portal|archive-date=27 February 2021|access-date=10 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210227192941/https://chatgaportal.com/%e0%a6%9a%e0%a6%9f%e0%a7%8d%e0%a6%9f%e0%a6%97%e0%a7%8d%e0%a6%b0%e0%a6%be%e0%a6%ae%e0%a7%87%e0%a6%b0-%e0%a6%ac%e0%a6%bf%e0%a6%96%e0%a7%8d%e0%a6%af%e0%a6%be%e0%a6%a4-%e0%a6%86%e0%a6%96%e0%a6%a8%e0%a6%bf/|url-status=dead}}</ref>.
== Yana qarang ==
* [[Guruchli taomlar roʻyxati]]
== Manbalar ==
{{Manbalar}}
{{DEFAULTSORT:Axani}}
{{Tashqi_havolalar}}
[[Turkum:Bangladesh guruch taomlari]]
[[Turkum:Bengal oshxonasi]]
[[Turkum:Desi madaniyati]]
[[Turkum:Iftorlik taomlari]]
b80fj8u4mry1d9s35a4tbvqqfqwwi4e
Parixon Xonum
0
1352378
6198071
6195805
2026-07-08T07:18:38Z
Sitora Oblakulova
85592
6198071
wikitext
text/x-wiki
{{qirollik bilgiqutisi
| name = Parixon Xonum<br />پریخان خانم
| tasvir = Pari Khan Khanum (complete).jpg
| izoh = Malikaning o‘tirgan holidagi tasviri, tasvirdagi ayol ehtimol Parixon Xonum bo‘lishi mumkin, <br> 1574–1577{{Sfn|Soudavar|2000|pp=60, 68}}.
| spouse = [[Badi az-Zamon Mirzo Safaviy]]
| spouse-type = [[Unashtirish|Fotiha qilingan]]
| father = [[Tahmosb I]]
| mother = [[Sulton Ogʻa Xonum]]
| tugʻilgan_sanasi = 1548-yil avgust
| tugʻilgan_joyi = [[Ahar]], [[Eron]]
| vafot_sanasi = 1578-yil 12-fevral (29 yoshda)
| vafot_joyi = [[Qazvin]], [[Eron]]
| dynasty = [[Safaviylar]]
}}
'''Parixon Xonum''' ({{Lang-fa|پریخان خانم}}; 1548-yil avgust — 1578-yil 12-fevral) — [[Safaviylar davlati|Safaviylar]] malikasi, Safaviylarning ikkinchi shohi [[Tahmosb I]] va uning [[Cherkaslar|cherkas]] kanizi [[Sulton Ogʻa Xonum|Sulton Oʻgʻa Xonumning]] qizi. Tahmosbning eng suyukli farzandi boʻlib, saroy faoliyatida ishtirok etishiga ruxsat berilgan, bora-bora kuchli taʼsirga ega shaxsga aylanib, [[Qizilboshlilar|Qizilboshli]] qabilalarining nufuzli yetakchilari eʼtiborini tortgan.
Parixon 1576-yilda otasining vafotidan keyin yuzaga kelgan taxt vorisligi inqirozida markaziy rol oʻynagan. U akasi [[Haydar Mirzo]] va uning tarafdorlarining taxtga chiqishga urinishini barbod qilib, oʻzi yoqlagan nomzod — akasi [[Ismoil II|Ismoil Mirzoni]] taxtga oʻtqazgan. Buning uchun Parixon akasidan minnatdorchilik kutgan boʻlsa-da, Ismoil uning qudratini cheklab, uy qamogʻiga solgan. 1577-yilda Ismoilning suiqasd bilan oʻldirilishida Parixon bosh tashkilotchi boʻlgan boʻlishi mumkin. Shundan keyin u deyarli koʻr boʻlgan akasi [[Muhammad Xudobanda]]ning taxtga chiqarilishini qoʻllab-quvvatlagan. Parixon akasi Muhammadning ramziy hukmdor boʻlib qolishini, amalda esa hokimiyatni oʻzi boshqarishini kutgan edi. Biroq Muhammadning rafiqasi [[Xayriniso Begum]] unga raqib sifatida maydonga chiqib, qariyb 30 yoshlarida Parixonning boʻgʻib oʻldirilishiga sabab boʼlgan.
Baʼzilar tomonidan Safaviylar tarixidagi eng qudratli ayol deb baholangan Parixon yuqori tabaqaga mansub ayollarga qattiq cheklovlar qoʻyilgan jamiyatda bir muddat sust va samarasiz Safaviy saroyini toʻliq nazorat qila olgan. Zamondoshlari uni aql-zakovati va layoqati uchun maqtagan, ammo keyingi yilnomalarda u ikki akasini oʻldirgan va taxtni egallashni koʻzlagan yovuz qahramon sifatida tasvirlangan. U bir qancha shoirlarga homiylik qilgan, bu shoirlar orasida [[Muhtasham Koshoniy]] ham boʻlib, u Parixon sharafiga beshta qasida bitgan. Davr yozuvchilari unga bagʻishlab asarlar yozgan. Bunga [[Abdibek Sheroziy]]ning {{Transl|fa|„[[Takomilat al-axbor]]“}} asarini misol qilish mumkin. Shuningdek, Parixon [[islom]] [[Paygʻambar|paygʻambari]] [[Muhammad]]ning qizi [[Fotima]]ga qiyos qilingan.
== Ismi ==
[[Fors tili]]dagi {{Transl|fa|„parī-ḵʷān“}} qoʻshma soʻzi „pari chorlovchi“ maʼnosini anglatib, fors mifologiyasidagi [[Pari|parilar]]ga ishora qiladi{{Efn|Tarixchi Siamak Adhamiy ismning hozirgi shakli sifatida ko‘plab olimlar qayd etgan {{Transl|fa|„parī-ḵān“}} — „Parilar xoʻjayini ({{Transl|fa|[[Xon (unvon)|xon]]|italics=no}})“ talqinini xato deb hisoblaydi{{Sfn|Adhami|2000}}.}}. Qadimgi Eron madaniyatida parilar dastlab yovuz jinlar sifatida qabul qilingan. Biroq keyingi davr, ayniqsa, zamonaviy Eron adabiyotida ularning obrazi tubdan oʻzgarib, {{Transl|fa|„az mā behtarān“}} — „bizdan yaxshiroqlar“ deb ataluvchi pok va oliy tabiatli mavjudotlar sifatida talqin etila boshlagan. Koʻplab ayol kishilarning ismlarida {{Transl|fa|„parī“}} unsuri mavjud boʻlib, ular orasida {{Transl|fa|„parī-ḵʷān“}}, {{Transl|fa|„parī-afsā“}} — „parini qoʻlga kiritgan“ kabi ismlar Eron madaniy anʼanalarida qadimiy [[shomonlik]] amaliyotlarning barhayot taʼsiridan darak berishi mumkin{{Sfn|Adhami|2000}}.
== Yoshligi ==
[[File:Map of Safavid Iran (1501–1736).svg|alt=Janubi-sharqda Qandahordan shimoli-gʻarbda Tbilisigacha Safaviylar imperiyasi hududini koʻrsatuvchi xarita|thumb|[[Safaviylar davlati|Safaviylar Eroni]] va qoʻshni davlatlar xaritasi]]
Parixon Xonum 1548-yil avgustda [[Ahar]] shahri yaqinida tugʻilgan{{Sfn|Pārsādust|2009}}. Uning otasi [[Safaviylar|Safaviylar sulolasi]]ning ikkinchi shohi [[Tahmosb I]] boʻlgan. Onasi [[Sulton Ogʻa Xonum|Sulton Oʻgʻa Xonum]] dogʻistonlik [[Cherkaslar|cherkas]] zodagoni [[Shamxal Sulton]]ning singlisi edi{{Sfn|Szuppe|2003|p=147}}. Parixonning [[Sulaymon mirzo|Sulaymon Mirzo]] ismli tugʻishgan akasi boʻlgan{{Sfn|Pārsādust|2009}}. Zamondosh yilnomalar Parixonni aqlli, zukko va sezgir ayol boʻlgan deb tasvirlaydi hamda bu sifatlari orqali otasining eʼtiborini qozonganini qayd etadi{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=146}}. U siyosiy taʼsirga ega boʻlgan ammalari [[Parixon Xonum (Ismoil I ning qizi)|Parixon Xonum I]] va [[Mohinbonu Sulton]]ni oʻziga namuna deb bilgan. Parixon ammalariga taqlid qilib, ulardan ham oʻtishni istagan{{Sfn|Szuppe|2003|pp=157, 168}}.
Parixon [[Shariat|islom huquqi]], [[Fiqh|fiqh]] va sheʼriyatga nihoyatda qiziqqan va bularning barchasida yuksak natijalarga erishgan. Safaviy tarixchisi [[Afushtaiy Natanziy]]ning soʻzlariga koʻra, zamondosh yilnomalar uni „ boshqa ayollardan ajralib turuvchi“ shaxs sifatida eʼtirof etgan{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=146}}. Tahmosb I qizining [[Safaviylar davlati|Safaviylar imperiyasi]] siyosatiga qiziqishini qadrlagan, shuningdek, u ham otasining sevimli qiziga aylangan{{Sfn|Birjandifar|2005|p=51}}{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=147}}. Parixon 10 yoshga kirganida shahzoda [[Badi az-Zamon Mirzo Safaviy]]ga unashtirilgan. Badi az-Zamon Mirzo Tahmosbning kichik ukasi [[Bahrom Mirzo]]ning oʻgʻli boʻlgan{{Sfn|Pārsādust|2009}}. Biroq Parixon otasining sevimli qizi boʻlgani bois Tahmosb uning poytaxt [[Qazvin]]dan Badi az-Zamonning maskani va [[iqto]]si boʻlgan [[Seyiston]]ga ketishiga ruxsat bermagan{{Sfn|Pārsādust|2009}}. Shunday qilib unashtiruv nikoh bilan yakunlanmagan{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=146}}. Tahmosbning qizi Parixonga boʻlgan muhabbati va uning maslahatlariga tayanishi oʻz oʻgʻillariga boʻlgan ishonchidan ham ustun edi{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=147}}. Shu bois Safaviylar qoʻshini safini toʻldirgan [[turkman]] qabilalari boʻlgan [[Qizilboshlilar|Qizilboshli]] yetakchilari Parixonning marhamatiga sazovor boʻlishga intilgan{{Sfn|Pārsādust|2009}}.
== Faoliyati ==
=== Tahmosb I vorisligi atrofidagi nizolar ===
[[File:Iran, Qazvin, Safavid period - Shah Tahmasp I (1514-1576) Seated in a Landscape - 1917.1078 - Cleveland Museum of Art.tif|alt=Qarigan Tahmasp gilam ustida oʻtirgan holda tasvirlangan surat|thumb|Eron shohi Tahmosb I qarigan paytida, {{Circa|1575}}, [[Cleveland san’at muzeyi]]]]
Saroy amaldorlarining qayta-qayta soʻrovlariga qaramay, Tahmosb I hech qachon oʻgʻillaridan birini oʻzining aniq vorisi sifatida tanlamagan. Otadan keyin toʻngʻich oʻgʻil taxtga oʻtirishi (Tahmosb I ning oʻzi [[Shoh Ismoil Safaviy|Ismoil I ]]dan keyin taxtga oʻtirgani kabi) odat tusiga kirgan boʻlsa-da, shohning toʻngʻich oʻgʻli [[Muhammad Xudobanda]] deyarli koʻr boʻlgani bois hukmronlikdan chetlatilgan{{Sfn|Roemer|2008|p=247}}. [[Qizilboshlilar|Qizilboshli]] qabilalari va saroy ahli oʻzlari yoqlagan shahzoda masalasida ikki guruhga boʻlingan: [[Haydar Mirzo Safaviy|Haydar Mirzo]] Ustojlu qabilasi, ikki Safaviy shahzoda{{Efn|Ya’ni uning amakivachchasi [[Ibrohim Mirzo (Safaviy shahzoda)|Ibrohim Mirzo]] hamda uning kichik ukasi Mustafo Mirzo qo‘llab-quvvatlagan{{Sfn|Birjandifar|2005|p=56}}.}} va saroydagi [[Gruzinlar|gruzinlar]] (onasining kelib chiqishi gruzinlardan boʻlgani uchun) tomonidan qoʻllanilgan boʻlsa, [[Ismoil II|Ismoil Mirzo]]ni Qizilboshlilarning qolgan barcha [[turkman]] qabilalari (masalan, Rumlu va Afshor), [[cherkaslar]] hamda Parixonning oʻzi qoʻllab-quvvatlagan{{Sfn|Gholsorkhi|1995|pp=147–148}}{{Sfn|Birjandifar|2005|pp=57–58}}. Ismoil Tahmosb I ning ikkinchi oʻgʻli boʻlgan, biroq turli sabablar, jumladan, bachchabozlik tufayli 1557-yildan beri [[Qahqaha qal’asi|Qahqaha qal’asida]] qamoqda saqlanayotgan edi{{Sfn|Ghereghlou|2016}}. Qamoqda boʻlgan paytida Ismoil Ustojlu mablagʻlarini oʻzlashtirish ishlariga aralashgan va Ustojlu qoʻmondonining xotiniga oshiq boʻlgan{{Sfn|Ghereghlou|2016}}{{Sfn|Birjandifar|2005|p=57}}. Natijada, Ustojlu yetakchilari Haydar Mirzoni oʻzlari uchun yaxshiroq ittifoqchi degan qarorga kelgan{{Sfn|Birjandifar|2005|p=57}}. Haydar Mirzo Tahmosb I ning beshinchi oʻgʻli boʻlib, shohning sevimli kishisiga aylangan va hatto Tahmosb I yoʻqligida unga maʼmuriy vakolatlar ham berilgan{{Sfn|Pārsādust|2009|p=}}.
Cherkaslar ham, gruzinlar ham Tahmosb I ustidan siyosiy taʼsirga ega boʻlgani bois ular bir-biriga raqib edi{{Sfn|Pārsādust|2009}}. Qizilboshlilar uchun eng asosiy tashvish Haydar Mirzoning onasining kelib chiqishi boʻlib, bu narsa koʻplab gruzinlarning qoʻshin safiga kirib kelishi hisobiga saroydagi Qizilboshlilarning taʼsirini cheklab qoʻyishi mumkin edi{{Sfn|Birjandifar|2005|p=57}}. Parixonning Ismoilni qoʻllab-quvvatlashi saroyda turk-cherkas hukmronligini saqlab qolish istagidan kelib chiqqan boʻlishi mumkin{{Sfn|Birjandifar|2005|p=59}}. Uning Ismoilni qoʻllaganiga yana bir ehtimoliy sabab Ismoilning qamoqqa olinishidan oldingi xalq sevgan va jasur shahzoda sifatidagi obroʻsi yoki akasini qoʻllashi orqali oʻz mavqei va taʼsirini saqlab qolish mumkin deb oʻylashi edi{{Sfn|Gholsorkhi|1995|pp=149–150}}. Parixonning onasi Sulton Oʻgʻa Xonum qizining iltimosiga binoan Tahmosb huzurida Haydar Mirzoni yomonotliq qilib, uni xoin sifatida, Ismoilning tarafdorlarini esa sadoqatli va rostgoʻy shaxs sifatida koʻrsatgan{{Sfn|Birjandifar|2005|p=60}}.
1574-yil 18-oktyabrda Tahmosb I ogʻir kasal boʻlib qolgan va 2 oy davomida tuzalmagan{{Sfn|Pārsādust|2009}}. Safaviy tarixchisi [[Iskandar Munshiy]]ning yozishicha, Parixon otasini parvarish qilishni oʻz zimmasiga olib, uning boshida turgan{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=147}}. Shohning kasalligi guruhlar oʻrtasidagi zoʻravonlik xavfini tezlashtirgan. Ish shu darajaga yetganki, Haydarning tarafdorlari uni doimiy ravishda qattiq qoʻriqlab yurgan{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=148}}. Shu bilan birga, ular Qahqaha qal’asi boshligʻi bilan kelishib, Ismoilni oʻldirishni rejalashtirgan. Parixon bu fitnani fosh qilib, otasiga xabar bergan. Tahmosb esa Ismoilni kuzatib turish uchun qal’aga Afshor askarlaridan bir guruhini yuborgan{{Sfn|Pārsādust|2009}}.
Tahmosb I 1576-yil 14-mayda vafot etgan. Oʻlimi vaqtida uning boshida Haydarning onasi hamda Parixon turgan{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=148}}. Haydar zudlik bilan oʻzini yangi shoh deb eʼlon qilgan. Tahmosb I vafot etgan kechada saroy qoʻriqchilari (anʼanaga koʻra, ular Qizilboshlarning turli qabilalaridan navbatma-navbat tayinlanar edi) Ismoilning tarafdorlari boʻlgan Rumlu, Afshor, [[Qojarlar (xalq)|Qojar]], [[Bayot (qabila)|Bayot]] va [[Varsak]] qabilalaridan edi. Natijada, Haydar oʻz tarafdorlarining yordamisiz saroy ichida amalda qamalib qolgan{{Sfn|Pārsādust|2009}}{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=149}}. Haydar Mirzo oʻzini qutqarish yoʻli sifatida Parixonni qoʻlga olgan. Parixon Haydarning oyogʻini oʻpish orqali goʻyoki oʻzini uni qoʻllab-quvvatlagandek koʻrsatgan, soʻngra [[Qurʼon]] bilan qasam ichib, agar Haydar unga saroydan chiqishga ruxsat bersa, togʻasi Shamxal Sulton va ukasi Sulaymon Mirzoning qoʻllovini taʼminlab bera olishini aytgan{{Sfn|Pārsādust|2009}}. U saroydan chiqqach, saroy kalitlarini togʻasi va Ismoilning tarafdorlariga bergan. Ular saroyga bostirib kirib, Haydarni oʻldirgan{{Efn|Zamondosh manbalarga ko‘ra, Haydar Mirzo ayollar kiyimini kiyib, {{Transl|fa|haram|italic=no}} ichida yashiringan, ammo Parixon uni tanib qolib, oʻldirishni buyurgan{{Sfn|Ahmadi|2021|p=315}}{{Sfn|Pārsādust|2009}}.}}. Shundan soʻng, Parixonning iltimosiga binoan Qahqahaga elchi yuborilib, Ismoil qamoqdan ozod qilingan va poytaxtga olib kelingan{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=149}}.
=== Ismoil II davrida ===
[[File:Shah Ismail II on the throne (cropped).jpg|thumb|Shoh Ismoil II, [[Ahmad Munshiy Qumiy]]ning „''Xolasat at-tavorix''“ asaridan varaq]]
Ismoil Qazvinga kelguniga qadar Parixon oʻzini Eronning [[de facto]] yetakchisi sifatida namoyon qildi{{Sfn|Pārsādust|2009}}. U mashhur [[Ahl as-Sunna val-Jamoa|sunniy]] voiz [[Maxdum Sharifiy Sheroziy]]ni yollab, 1576-yil 23-maydagi [[Juma namozi|juma namozi]]da barcha eng nufuzli Qizilboshli yetakchilari huzurida Ismoilning nomidan {{Transl|fa|[[xutba]]}} oʻqitdi. Shu tariqa Ismoilning taxtga chiqishini tasdiqladi{{Sfn|Pārsādust|2009}}. Parixon cherkas mulozimlaridan iborat shaxsiy saroyini tashkil etdi va xattot Xoja Majididdin Ibrohimiy Sheroziyni shaxsiy vaziri etib ushbu saroy boshqaruviga tayinladi{{Sfn|Szuppe|2003|pp=153–154}}{{Efn|Xoja an’anaviy ravishda Safaviylar oilasiga xizmat qilgan diniy ulamolar oilasiga mansub edi{{Sfn|Blair|2006|p=428}}.}} Har tong Qizilboshlilar muammo va iltimoslari bilan uning huzuriga kelar, Parixonning dargohi haqiqiy podshohlik saroyi sifatida qabul qilinar edi{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=150}}{{Sfn|Pārsādust|2009}}.
1576-yil 4-iyunda Ismoil Qazvinga yetib keldi, biroq ushbu sana munajjimlar nazarida omadsiz boʻlgani bois u saroyga bormay, Rumlu qabilasi boshligʻi Husayn-Quliy Xolafaning uyida toʻxtadi{{Sfn|Pārsādust|2009}}. 1576-yil 1-sentyabrda u Chil ustun saroyida taxtga oʻtqazildi{{Sfn|Ghereghlou|2016}}. Parixon buning uchun akasidan minnatdorchilik kutgan edi{{Sfn|Birjandifar|2005|p=64}}, biroq Ismoil Qizilboshlilarning unga koʻrsatgan ehtiromidan bezovta boʻldi. Iskandarbekning soʻzlariga koʻra, u zodagonlarni koyib: „Doʻstlarim, ayollarning davlat ishlariga aralashuvi podshoh shaʼnini kamsitishini anglamadingizmi?“ — degan soʻzlarni aytgan{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=150}}. U Qizilbosh yetakchilariga Parixon bilan koʻrishishni taqiqlab qoʻydi, uning qoʻriqchi va xizmatchilari sonini kamaytirdi, mol-mulkini musodara qildi va uni huzuriga qabul qilganida sovuqqonlik bilan munosabatda boʻldi{{Sfn|Pārsādust|2009}}. Parixonning obroʻsini yanada toʻkish uchun Ismoil uning jinsiy buzuqligi haqida mish-mishlar tarqatdi{{Sfn|Birjandifar|2005|pp=63–64}}. Uning Ismoilga yuborgan maktubidan koʻrinishicha, Ismoil Parixonni oʻldirishni ham rejalashtirgan boʻlishi mumkin{{Sfn|Ghereghlou|2016}}{{Efn|Maktub Parixon tomonidan Ismoilning ayblovlariga javoban yuborilgan. U, shuningdek, uning boshqaruvini ochiq tanqid qilgan va barcha erkak qarindoshlarini tizimli tarzda qirib tashlashini qoralagan{{Sfn|Birjandifar|2005|p=68}}.}}. Natijada, Ismoilning hukmronligi davomida Parixon butunlay yakkalanib, yilnomalarda uning nomi deyarli tilga olinmay qoldi{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=152}}.
Ismoil II Safaviylar hokimiyatida 2 yil hukmronlik qildi, uning qisqa hukmronlik davri „qoʻrquv saltanati“ sifatida tasvirlanadi{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=151}}. Davlat tojini kiyganidan 2 oy oʻtib, u barcha erkak qarindoshlarini, jumladan, Parixon unashtirilgan yigit Badi az-Zamon Mirzo va Parixonning tugʻishgan ukasi Sulaymon Mirzoni ham qirib tashlashni boshladi{{Sfn|Ghereghlou|2016}}. Sulaymon Mirzo Ismoilning Parixonga sovuqqon munosabati sabab yuzaga kelgan tajovuzkor xulqi uchun oʻldirildi{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=152}}. Bu qirgʻindan faqat koʻr [[Muhammad Xudobanda]] va uning uch nafar yosh oʻgʻligina omon qoldi{{Sfn|Ghereghlou|2016}}.
Ismoilning hukmronligi 1577-yil 25-noyabrda uning toʻsatdan oʻlimi bilan yakun topdi. Saroy tabibi oʻlim sababini zaharlanish deb gumon qilgan{{Sfn|Pārsādust|2009}}. Iskandarbek Munshiy avvaliga Ismoilning oʻlimi bosh tashkilotchisi sifatida Parixonni koʻrsatgan. Bu fikr keyinchalik [[Sharafkhan Bidlisi|Sharafxon Bidlisiy]], [[Hasanbek Rumlu]] hamda Sayyid Hasan Husayniy Astarobodiy kabi boshqa Safaviy yilnomachilar tomonidan ham tasdiqlangan{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=153}}. Shu bilan birga, [[Ahmad Munshiy Qumiy]]ning „''Xolasat at-tavorix''“ asarida Parixonni bu suiqasd bilan bogʻliq deb hisoblanmaydi. Zamonaviy tarixshunoslikda bu nazariya hali ham isbotlanmay qolmoqda{{Sfn|Ahmadi|2021|p=316}}. Ismoilning oʻlimi natijasida Parixon yana saroydagi qudratli shaxsga aylangan{{Sfn|Pārsādust|2009}}.
=== Muhammad Xudobanda hukmronligi va Parixonning oʻlimi ===
Tarixchi Natanziyning soʻzlariga koʻra, Ismoilning oʻlimidan keyin Parixondan akasining oʻrniga taxtga oʻtirishini soʻrashgan, biroq Parixon buni rad etgan{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=153}}. Qizilboshlilar faqat ikki nomzod ustida bahslashgan. Ular Muhammad Xudobanda va Ismoilning hali goʻdak boʻlgan oʻgʻli Shujo ad-Din edi. Shujo hali yosh boʻlganligi sabab uning nomzodi rad etilib, Qizilboshlilar Muhammad Xudobandani yangi shoh sifatida tanlagan. Soʻngra ular oʻz tanlovlari haqida Parixonga xabar bergan{{Sfn|Pārsādust|2009}}. Zamondosh yilnomachi Hasanbek Rumlu Parixon akasi Muhammadning taxtga chiqishiga ochiq-oydin qarshi boʻlganini va uning Qazvinga kelishini toʻxtatishga uringanini qayd etgan{{Sfn|Ahmadi|2021|p=316}}. Boshqa tomondan, Iskandarbekning soʻzlariga koʻra, Parixon akasi Muhammadni taxt uchun eng maqbul nomzod deb bilgan, chunki uning koʻrligi Parixonga davlat boshqaruvini nazorat qilish imkonini berardi. Parixon va Qizilboshlilar Muhammad faqatgina ramziy hukmdor boʻladi, mamlakatni esa amalda Parixon va uning vakillari boshqaradi, degan kelishuvga kelishgan{{Sfn|Pārsādust|2009}}.
Shu tariqa Parixon 1577-yil 25-noyabrdan 1578-yil 12-fevralgacha ikkinchi {{Transl|la|de facto}} hukmronligini amalga oshirdi{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=154}}{{Sfn|Pārsādust|2009}}. U akasi Ismoil qamoqqa tashlagan mahbuslarni ozod qildi va koʻplab mashhur erkaklar va ayollarni himoyasiga oldi. Masalan, Maxdum Sharifiy Sheroziyni qamoqdan chiqardi va uning [[Usmoniylar davlati|Usmoniylar imperiyasi]]ga qochib ketishiga yordam berdi{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=154}}{{Sfn|Ahmadi|2021|p=316}}. U amaldorlarga Qazvinda qolib, Muhammadning poytaxtga kelishini kutishni buyurdi, biroq Ismoil II ning sobiq bosh vaziri, Ismoilning Parixonga dushman boʻlishiga qisman aloqador boʻlgan shaxs [[Mirzo Salmon Jobariy]] [[Sheroz|Sherozga]] Muhammad Xudobandaning oldiga qochib ketdi{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=154}}. Mirzo Salmon yangi shohni va uning qatʼiyatli rafiqasi [[Xayriniso Begum|Xayriniso Begumni]] Parixonning taʼsiridan ogohlantirib, ularni Parixonga ochiqdan-ochiq qarshi qoʻydi{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=154}}. Muhammad Qazvindagi davlat xazinasini qoʻriqlash uchun odamlarini yubordi, bu esa Parixonning tarafdorlari bilan uning odamlari oʻrtasida toʻqnashuvga olib keldi{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=154}}. Shamxal Sulton Parixonning qarorgohidagi qoʻriqchilar sonini oshirdi, bu esa Xudobanda va Xayriniso juftligi bilan Parixon oʻrtasidagi adovatni yanada kuchaytirdi{{Sfn|Birjandifar|2005|p=74}}. Shu orada koʻplab amaldorlar Qazvindan Sherozdagi shoh saroyiga uninf xizmatiga kirish uchun joʻnab ketdi{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=154}}.
1578-yil 12-fevralda Muhammad va Xayrinisoning Qazvinga kelishi Parixonning boshqaruvdagi ustunligiga barham berdi{{Sfn|Pārsādust|2009}}. U Muhammad va Xayrinisoni toʻrt-besh yuz nafar qoʻriqchi va xizmatchi hamrohligida, oltin kajarada oʻtirgan holda kutib oldi{{Sfn|Pārsādust|2009}}. Xayriniso Parixonning uning hokimiyatni boshqarishiga xalal berishini bilgan holda uni oʻldirish rejasini tuza boshladi{{Sfn|Pārsādust|2009}}. Muhammad Xudobanda barcha malika va devon aʼzolari, jumladan, Parixon huzurida taxtga oʻtirdi{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=155}}. Muhammad va Xayriniso yashirinchi Parixonni oʻldirish uchun uning bolalikdagi {{Transl|fa|[[lala|lalasi]]}} (murabbiy) Xalilxon Afshorni yolladi{{Sfn|Birjandifar|2005|p=75}}. Bayramlar tugagach, Parixon oʻz hamrohlari bilan qarorgohiga qaytayotganida Xalilxon uning yoʻlini toʻsdi. Yuzaga kelgan biroz tortishuvdan soʻng, Parixon tinchgina uning gapiga koʻndi va Xalilxon bilan uning uyiga ketishga rozilik berdi. Aynan oʻsha yerda Parixon boʻgʻib oʻldirildi{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=155}}{{Efn|XVII asrda Ispaniyada tanilgan eronlik shaxs Don Juanning kundaligida Parixonning boshi kesilib, ommaga ko‘rsatish uchun Qazvin darvozalarida nayza uchiga qadalganini tasdiqlangan. Bu rivoyat o‘sha davr Safaviy jamiyati an'analariga zid bo‘lib, g‘arb an’anasi ta’sirida yuzaga kelgan uydirmaga ko‘proq o‘xshaydi{{Sfn|Ahmadi|2021|p=317}}.}}. Shamxal Sulton va Ismoilning oʻgʻli Shujo ad-Din ham oʻsha kuni oʻldirilgan{{Sfn|Birjandifar|2005|p=76}}. Oʻsha paytda Parixon taxminan 10 000–15 000 {{Transl|fa|tuman|italic=no}} boylikka, toʻrt-besh yuz xizmatkor hamda Qazvinda {{Transl|fa|haramdan|italic=no}} tashqaridagi uyga ham egalik qilgan{{Sfn|Szuppe|2003|p=152}}.
== Sheʼriyat ==
Parixon shoirlarga homiylik qilgan, shuningdek, uning oʻzi ham sheʼrlar yozgan{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=147}}. [[Abdibek Sheroziy|Abdibek Sheroziyning]] {{Transl|fa|„[[Takomilat al-axbor]]“}} asari oʻz navbatida Parixonga bagʻishlab yozilgan boʻlib, undagi „Haqiqiy“ taxallusi ostida bitilgan bir nechta sheʼrlar aynan Parixonga tegishli deb keltiriladi{{Sfn|Dabīrsīāqī|Fragner|2020}}{{Sfn|Moshir Salimi|1957|p=171}}. Biroq eronshunos [[Dick Devis|Dick Devisning]] soʻzlariga koʻra, asardagi faqat birgina sheʼr aynan Parixonning qalamiga mansubligi isbotlangan{{Sfn|Davis|2023|p=xxxvii}}.
Tahmosb I sheʼriyatni oʻz taqvodorligiga zid deb bilgan va shu sabab saroyida shoirlarning ijod qilishiga yoʻl qoʻymagan{{Sfn|Sharma|2017|p=21}}. Parixon esa shoirlar hurmat koʻrmagan ogʻir davrda isteʼdodli shoirlarni qoʻllab-quvvatlagan{{Sfn|Ahmadi|2021|p=316}}. Parixon homiylik qilgan eng koʻzga koʻringan shoirlardan biri [[Koshon|koshonlik]] [[Muhtasham Koshoniy]] boʻlib, Parixon unga [[Malik ush-shuaro]] unvonini bergan{{Sfn|Ahmadi|2021|p=316}}. Parixon Koshondan boʻlgan barcha shoirlarning asarlarini saroyga yuborishdan oldin avval Muhtasham Koshoniyga tekshirtirishlarini buyurgan{{Sfn|Losensky|2004}}. Koshoniy faoliyatidagi bu muhim pallaga javoban unga madh bitgan{{Sfn|Losensky|2019|p=410}}. Umuman olganda, Muhtasham Koshoniyning [[devon]]i Parixonning sharafiga yozilgan beshta qasidani oʻz ichiga oladi. Bu raqam Koshoniyning boshqa biror aʼyon, hatto shoh Tahmosb I ga bagʻishlab yozilgan asarlardan ham koʻproqdir{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=147}}. Shoirlar bilan yozishmalarida Parixon ularga aniq soʻrovlar bilan murojaat qilgan. Masalan, bir safar u Koshoniydan sevimli shoirlaridan biri [[Jomiy|Jomiyning]] [[g‘azal]]idan 80 baytiga javob yozishini soʻragan{{Sfn|Losensky|2018|p=573}}{{Sfn|Losensky|2004}}. Shoirning bu adabiy loyihaga javobi uning {{Transl|fa|devon}}idan topilmagan boʻlsa-da, eronshunos [[Paul E. Losensky]] vazn va qofiya tizimi Jomiynikiga oʻxshash 60 baytli {{Transl|fa|g‘azal}}ni aniqlagan. Bu esa Muhtasham Koshoniyning Parixonning iltimosini bajara olganini tasdiqlaydi{{Sfn|Losensky|2018|pp=573, 578}}.
== Merosi ==
Parixon Xonum baʼzi zamonaviy tarixchilar tomonidan oʻz davrining eng qudratli ayoli sifatida qaraladi{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=155}}{{Sfn|Amoretti|Matthee|2013}}. U oʻz jamiyatida yuqori tabaqadagi ayollarga oʻrta va quyi tabaqadagi ayollarga nisbatan ancha koʻproq cheklovlar qoʻyilganiga qaramay, jinsidan qatʼi nazar, oʻz atrofida imperiyada yuqori darajaga ega boʻlgan hamrohlar va xizmatkorlar guruhini jamlay oldi{{Sfn|Ahmadi|2021|pp=319, 317}}. Zamondoshlari uni aqlli va ziyrak ayol sifatida ulugʻlagan. Iskandarbek uning oʻlimini „jasur shahodat“ deb atagan boʻlsa, Abdibek Sheroziy unga „dunyo va uning ahli malikasi“ hamda „zamona [[Fotima|Fotimasi“]] kabi unvonlar bergan{{Sfn|Gholsorkhi|1995|pp=155–156}}{{Sfn|Birjandifar|2005|pp=52, 76}}. Keyingi tarixchilar uni koʻproq yovuz qahramon sifatida tasvirlab, ikki akasining qotiliga aylanishi va taxtni tortib olishga boʻlgan intilishini qoralaydi{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=156}}. Zamonaviy tarixchi Shohruh Gʻolsorxiyning soʻzlariga koʻra Parixonning maqsadi malika boʻlish boʻlmagan{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=156}}. Mamlakat ishlarini yuritishda u oʻzini shahzodalarga qaraganda koʻproq munosib deb bilgan va shu bois sust va samarasiz Safaviy saroyining bilvosita rahbariga aylangan{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=156}}{{Sfn|Ahmadi|2021|p=317}}.
Parixon hokimiyatdan qulaganidan soʻng, [[Xayriniso Begum]] Safaviylar davrining navbatdagi qudratli ayoli sifatida maydonga chiqqan, biroq u ham 18 oylik hukmronlikdan keyin oʻldirilgan{{Sfn|Ahmadi|2021|p=317}}. XX asr boshlarida Hans Robert Roemer va Walther Hinz kabi tarixchilar Xayriniso va Parixonni 1570–1580-yillarda Safaviy saroyidagi yirtqich muhitning asosiy aybdorlari sifatida koʻrsatgan{{Sfn|Mitchell|2009|p=158}}. Bu ikki ayolning mavjudligi jamiyatda yana boshqa, kichikroq mavqedagi ayollarning ham taʼsiri boʻlganini koʻrsatadi{{Sfn|Ahmadi|2021|p=318}}. Bu esa Parixonning siyosiy faoliyati nafaqat noodatiy boʻlganini, balki jamiyat tomonidan maʼlum darajada qabul qilingan boʻlishi mumkinligini anglatadi{{Sfn|Birjandifar|2005|p=99}}. Biroq siyosiy taʼsirga ega ayollar Safaviylar sulolasining ilk yillaridan keyin goʻyo yoʻqolib ketgan va bu narsa saroy ayollari Safaviylar davrining soʻnggi yillarida yanada izolyatsiyalanganini bildiradi{{Sfn|Ahmadi|2021|pp=318, 322}}.
== Izohlar ==
{{Notelist}}
== Manbalar ==
{{manbalar|20em}}
== Adabiyotlar ==
{{Refbegin|30em}}
* {{Encyclopædia Iranica Online|url=https://www.iranicaonline.org/articles/pairika/|title=Pairikā|first1=Siamak|last1=Adhami|year=2000|access-date=18 September 2025}}
* {{Kitob manbasi|last=Ahmadi|first=Nozhat|editor-last=Matthee|editor-first=Rudi|editor-link=Rudi Matthee|title=The Safavid World|publisher=Taylor & Francis|year=2021|isbn=9781000392876|oclc=1274244049|publication-place=New York|chapter=The Status of Women in Safavid Society|pages=310–324}}
* {{Ensiklopediya manbasi|last1=Amoretti |first1=Biancamaria Scarcia |last2=Matthee |first2=Rudi |date=2013 |title=Ṣafavid Dynasty |url=https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/acref;oiso/9780199764464.001.0001/acref-9780199764464-e-0343?rskey=YwJzxu&result=288 |encyclopedia=The Oxford Encyclopedia of Islam and Women |editor-first=Natana J.| editor-last=DeLong Bas| editor-link=Natana J. DeLong-Bas|location=Oxford |publisher=Oxford University Press|oclc=864000380|isbn=9780199764471}}
* {{Tezis manbasi|last=Birjandifar |first=Nazak |date=2005 |title=Royal Women and Politics in Safavid Iran |url=https://escholarship.mcgill.ca/concern/theses/6682x4295 |degree=Master of Arts |chapter= |publisher=McGill University |docket= |oclc=727917163 |access-date=}}
* {{Kitob manbasi|last=Blair|first=Sheila|author-link=Sheila Blair|title=Islamic Calligraphy|url=https://archive.org/details/islamiccalligrap0000blai|publisher=Edinburgh University Press|year=2006|isbn=9780748612123|oclc=56651142|publication-place=Edinburgh}}
* {{Encyclopædia Iranica Online|url=https://www.iranicaonline.org/articles/abdi-sirazi-1513-80-poet|title='Abdī Šīrāzī|first1=M.|last1=Dabīrsīāqī|first2=B.|last2=Fragner|year=2020|access-date=14 February 2024}}
* {{Kitob manbasi|last=Davis|first=Dick|author-link=Dick Davis (translator)|title=The Mirror of My Heart: A Thousand Years of Persian Poetry by Women|publisher=Mage Publishers|year=2023|isbn=9781949445053|oclc=1107875493|publication-place=Washington D.C.}}
* {{Encyclopædia Iranica Online|url=https://www.iranicaonline.org/articles/esmail-02|title=Esmāʿil II|first=Kioumars |last=Ghereghlou|year=2016|access-date=14 February 2024||author-link=Kioumars Ghereghlou}}
* {{Cite journal| title = Pari Khan Khanum: A Masterful Safavid Princess | year = 1995 | last = Gholsorkhi | first = Shohreh | journal = Iranian Studies | volume = 28 | issue = 3/4 | pages = 143–156 | doi = 10.1080/00210869508701833 | isbn = 0-85773-181-5 | jstor = 4310940| publisher=Taylor & Francis Group| publication-place=Colchester|issn=0021-0862}}
* {{Kitob manbasi|last=Mitchell|first=Colin P.|title=The Practice of Politics in Safavid Iran: Power, Religion and Rhetoric|url=https://archive.org/details/practiceofpoliti0000mitc|publisher=I.B.Tauris|year=2009|isbn=978-0857715883|location=New York}}
* {{Kitob manbasi|last=Losensky|first=Paul|author-link=Paul E. Losensky|editor-last=Khafipour|editor-first=Hani|title=The Empires of the Near East and India|url=https://archive.org/details/isbn_9780231174374|publisher= Columbia University Press|year=2019|isbn=9780231547840|oclc=1049576710|publication-place=New York|chapter=Selections from the Poetry of Muhtasham Kashani|pages=[https://archive.org/details/isbn_9780231174374/page/406 406]–427}}
* {{Kitob manbasi|last=Losensky|first=Paul|editor-last1=d'Hubert|editor-first1=Thibaut|editor-last2=Papas|editor-first2=Alexander|title=Jāmī in Regional Contexts: The Reception of ʿAbd al-Raḥmān Jāmī's Works in the Islamicate World, ca. 9th/15th-14th/20th Century|publisher= Brill|year=2018|isbn=9789004386600|oclc=1076788310|publication-place=Leiden|chapter="Utterly Fluent, but Seldom Fresh": Jāmī’s Reception among the Safavids|pages=568–601}}
* {{Encyclopædia Iranica Online|year=2004|title=Moḥtašam Kāšāni|encyclopedia=Encyclopædia Iranica, online edition|location=New York|url=https://iranicaonline.org/articles/mohtasham-kashani|first=Paul|last=Losensky|id={{ISSN|2330-4804}}}}
* {{Kitob manbasi|last=Moshir Salimi|first=Ali Akbar|title=زنان سخنور|trans-title=Zanān-i Sukhanvar|url=https://archive.org/details/ZananESukhanwar-AliAkbarMushirSalimiFarsi/mode/2up|publisher=Matbu'ati Ali Akbar Alami|year=1957|oclc=1033924945|publication-place=Tehran|language=persian}}
* {{Encyclopædia Iranica Online|title=Parikhān Kānom|first1=Manučehr|last1=Pārsādust|url=https://iranicaonline.org/articles/parikan-kanom-1548-1578|year=2009|id={{ISSN|2330-4804}}}}
* {{Kitob manbasi|last=Roemer|first=H. R.|url=https://www.cambridge.org/core/books/the-cambridge-history-of-iran/5A33A1DB3F9C8F94837B52BE8D770EBA|title=The Cambridge History of Iran, Volume 6: The Timurid and Safavid Periods|publisher=Cambridge University Press|year=2008|isbn=9781139054980|location=Cambridge|pages=189–350|chapter=The Safavid Period}}
* {{Cite journal| last1=Soudavar | first1=Abolala | title=The Age of Muhammadi | journal=Muqarnas | year=2000| volume=17 | pages=53–72 | doi=10.2307/1523290 | jstor=1523290 | publisher=Brill | publication-place=Leiden |isbn=9004116699| oclc=59515859| issn=2211-8993}}
* {{Kitob manbasi|last1=Sharma|first1=Sunil|title=Mughal Arcadia - Persian Literature in an Indian Court|date=2017|publisher=Harvard University Press|isbn=9780674975859|location=Cambridge, Massachusetts}}
* {{Kitob manbasi|last=Szuppe|first=Maria|date=2003|publisher=University of Illinois Press|isbn=9780252071218|oclc=50960739|editor-last=Nashat|editor-first=Guity|location=Urbana|pages=[https://archive.org/details/isbn_9780252071218/page/140 140]–170|title=Women in Iran from the Rise of Islam to 1800|url=https://archive.org/details/isbn_9780252071218|chapter=Status, Knowledge, and Politics : Women in Sixteenth-Century Safavid Iran}}
{{Refend}}
{{Tashqi havolalar}}
{{DEFAULTSORT:Pari Khan Khanum}}
[[Turkum:Safaviy malikalar]]
[[Turkum:1548-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1578-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:16-asr eronlik ayollar]]
[[Turkum:Fors tilida ijod qilgan ayol shoiralar]]
cwf87x1mimn8nrt58r3qb0584jw3f7m
6198072
6198071
2026-07-08T07:22:04Z
Sitora Oblakulova
85592
6198072
wikitext
text/x-wiki
{{qirollik bilgiqutisi
| name = Parixon Xonum<br />پریخان خانم
| tasvir = Pari Khan Khanum (complete).jpg
| izoh = Malikaning o‘tirgan holidagi tasviri, tasvirdagi ayol ehtimol Parixon Xonum bo‘lishi mumkin, <br> 1574–1577{{Sfn|Soudavar|2000|pp=60, 68}}.
| spouse = [[Badi az-Zamon Mirzo Safaviy]]
| spouse-type = [[Unashtirish|Fotiha qilingan]]
| father = [[Tahmosb I]]
| mother = [[Sulton Ogʻa Xonum]]
| tugʻilgan_sanasi = 1548-yil avgust
| tugʻilgan_joyi = [[Ahar]], [[Eron]]
| vafot_sanasi = 1578-yil 12-fevral (29 yoshda)
| vafot_joyi = [[Qazvin]], [[Eron]]
| dynasty = [[Safaviylar]]
}}
'''Parixon Xonum''' ({{Lang-fa|پریخان خانم}}; 1548-yil avgust — 1578-yil 12-fevral) — [[Safaviylar davlati|Safaviylar]] malikasi, Safaviylarning ikkinchi shohi [[Tahmosb I]] va uning [[Cherkaslar|cherkas]] kanizi [[Sulton Ogʻa Xonum|Sulton Oʻgʻa Xonumning]] qizi. Tahmosbning eng suyukli farzandi boʻlib, saroy faoliyatida ishtirok etishiga ruxsat berilgan, bora-bora kuchli taʼsirga ega shaxsga aylanib, [[Qizilboshlilar|Qizilboshli]] qabilalarining nufuzli yetakchilari eʼtiborini tortgan.
Parixon 1576-yilda otasining vafotidan keyin yuzaga kelgan taxt vorisligi inqirozida markaziy rol oʻynagan. U akasi [[Haydar Mirzo]] va uning tarafdorlarining taxtga chiqishga urinishini barbod qilib, oʻzi yoqlagan nomzod — akasi [[Ismoil II|Ismoil Mirzoni]] taxtga oʻtqazgan. Buning uchun Parixon akasidan minnatdorchilik kutgan boʻlsa-da, Ismoil uning qudratini cheklab, uy qamogʻiga solgan. 1577-yilda Ismoilning suiqasd bilan oʻldirilishida Parixon bosh tashkilotchi boʻlgan boʻlishi mumkin. Shundan keyin u deyarli koʻr boʻlgan akasi [[Muhammad Xudobanda]]ning taxtga chiqarilishini qoʻllab-quvvatlagan. Parixon akasi Muhammadning ramziy hukmdor boʻlib qolishini, amalda esa hokimiyatni oʻzi boshqarishini kutgan edi. Biroq Muhammadning rafiqasi [[Xayriniso Begum]] Parixonga raqib sifatida maydonga chiqib, uning qariyb 30 yoshlarida boʻgʻib oʻldirilishiga sabab boʼlgan.
Baʼzilar tomonidan Safaviylar tarixidagi eng qudratli ayol deya baholangan Parixon yuqori tabaqaga mansub ayollarga qattiq cheklovlar qoʻyilgan jamiyatda bir muddat sust va samarasiz Safaviy saroyini toʻliq nazorat qila olgan. Zamondoshlari uni aql-zakovati va layoqati uchun maqtagan, ammo keyingi yilnomalarda u ikki akasini oʻldirgan va taxtni egallashni koʻzlagan yovuz qahramon sifatida tasvirlangan. U bir qancha shoirlarga homiylik qilgan, bu shoirlar orasida [[Muhtasham Koshoniy]] ham boʻlib, u Parixon sharafiga beshta qasida bitgan. Davr yozuvchilari unga bagʻishlab asarlar yozgan. Bunga [[Abdibek Sheroziy]]ning {{Transl|fa|„[[Takomilat al-axbor]]“}} asarini misol qilish mumkin. Shuningdek, Parixon [[islom]] [[Paygʻambar|paygʻambari]] [[Muhammad]]ning qizi [[Fotima]]ga qiyos qilingan.
== Ismi ==
[[Fors tili]]dagi {{Transl|fa|„parī-ḵʷān“}} qoʻshma soʻzi „pari chorlovchi“ maʼnosini anglatib, fors mifologiyasidagi [[Pari|parilar]]ga ishora qiladi{{Efn|Tarixchi Siamak Adhamiy ismning hozirgi shakli sifatida ko‘plab olimlar qayd etgan {{Transl|fa|„parī-ḵān“}} — „Parilar xoʻjayini ({{Transl|fa|[[Xon (unvon)|xon]]|italics=no}})“ talqinini xato deb hisoblaydi{{Sfn|Adhami|2000}}.}}. Qadimgi Eron madaniyatida parilar dastlab yovuz jinlar sifatida qabul qilingan. Biroq keyingi davr, ayniqsa, zamonaviy Eron adabiyotida ularning obrazi tubdan oʻzgarib, {{Transl|fa|„az mā behtarān“}} — „bizdan yaxshiroqlar“ deb ataluvchi pok va oliy tabiatli mavjudotlar sifatida talqin etila boshlagan. Koʻplab ayol kishilarning ismlarida {{Transl|fa|„parī“}} unsuri mavjud boʻlib, ular orasida {{Transl|fa|„parī-ḵʷān“}}, {{Transl|fa|„parī-afsā“}} — „parini qoʻlga kiritgan“ kabi ismlar Eron madaniy anʼanalarida qadimiy [[shomonlik]] amaliyotlarning barhayot taʼsiridan darak berishi mumkin{{Sfn|Adhami|2000}}.
== Yoshligi ==
[[File:Map of Safavid Iran (1501–1736).svg|alt=Janubi-sharqda Qandahordan shimoli-gʻarbda Tbilisigacha Safaviylar imperiyasi hududini koʻrsatuvchi xarita|thumb|[[Safaviylar davlati|Safaviylar Eroni]] va qoʻshni davlatlar xaritasi]]
Parixon Xonum 1548-yil avgustda [[Ahar]] shahri yaqinida tugʻilgan{{Sfn|Pārsādust|2009}}. Uning otasi [[Safaviylar|Safaviylar sulolasi]]ning ikkinchi shohi [[Tahmosb I]] boʻlgan. Onasi [[Sulton Ogʻa Xonum|Sulton Oʻgʻa Xonum]] dogʻistonlik [[Cherkaslar|cherkas]] zodagoni [[Shamxal Sulton]]ning singlisi edi{{Sfn|Szuppe|2003|p=147}}. Parixonning [[Sulaymon mirzo|Sulaymon Mirzo]] ismli tugʻishgan akasi boʻlgan{{Sfn|Pārsādust|2009}}. Zamondosh yilnomalar Parixonni aqlli, zukko va sezgir ayol boʻlgan deb tasvirlaydi hamda bu sifatlari orqali otasining eʼtiborini qozonganini qayd etadi{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=146}}. U siyosiy taʼsirga ega boʻlgan ammalari [[Parixon Xonum (Ismoil I ning qizi)|Parixon Xonum I]] va [[Mohinbonu Sulton]]ni oʻziga namuna deb bilgan. Parixon ammalariga taqlid qilib, ulardan ham oʻtishni istagan{{Sfn|Szuppe|2003|pp=157, 168}}.
Parixon [[Shariat|islom huquqi]], [[Fiqh|fiqh]] va sheʼriyatga nihoyatda qiziqqan va bularning barchasida yuksak natijalarga erishgan. Safaviy tarixchisi [[Afushtaiy Natanziy]]ning soʻzlariga koʻra, zamondosh yilnomalar uni „ boshqa ayollardan ajralib turuvchi“ shaxs sifatida eʼtirof etgan{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=146}}. Tahmosb I qizining [[Safaviylar davlati|Safaviylar imperiyasi]] siyosatiga qiziqishini qadrlagan, shuningdek, u ham otasining sevimli qiziga aylangan{{Sfn|Birjandifar|2005|p=51}}{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=147}}. Parixon 10 yoshga kirganida shahzoda [[Badi az-Zamon Mirzo Safaviy]]ga unashtirilgan. Badi az-Zamon Mirzo Tahmosbning kichik ukasi [[Bahrom Mirzo]]ning oʻgʻli boʻlgan{{Sfn|Pārsādust|2009}}. Biroq Parixon otasining sevimli qizi boʻlgani bois Tahmosb uning poytaxt [[Qazvin]]dan Badi az-Zamonning maskani va [[iqto]]si boʻlgan [[Seyiston]]ga ketishiga ruxsat bermagan{{Sfn|Pārsādust|2009}}. Shunday qilib unashtiruv nikoh bilan yakunlanmagan{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=146}}. Tahmosbning qizi Parixonga boʻlgan muhabbati va uning maslahatlariga tayanishi oʻz oʻgʻillariga boʻlgan ishonchidan ham ustun edi{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=147}}. Shu bois Safaviylar qoʻshini safini toʻldirgan [[turkman]] qabilalari boʻlgan [[Qizilboshlilar|Qizilboshli]] yetakchilari Parixonning marhamatiga sazovor boʻlishga intilgan{{Sfn|Pārsādust|2009}}.
== Faoliyati ==
=== Tahmosb I vorisligi atrofidagi nizolar ===
[[File:Iran, Qazvin, Safavid period - Shah Tahmasp I (1514-1576) Seated in a Landscape - 1917.1078 - Cleveland Museum of Art.tif|alt=Qarigan Tahmasp gilam ustida oʻtirgan holda tasvirlangan surat|thumb|Eron shohi Tahmosb I qarigan paytida, {{Circa|1575}}, [[Cleveland san’at muzeyi]]]]
Saroy amaldorlarining qayta-qayta soʻrovlariga qaramay, Tahmosb I hech qachon oʻgʻillaridan birini oʻzining aniq vorisi sifatida tanlamagan. Otadan keyin toʻngʻich oʻgʻil taxtga oʻtirishi (Tahmosb I ning oʻzi [[Shoh Ismoil Safaviy|Ismoil I ]]dan keyin taxtga oʻtirgani kabi) odat tusiga kirgan boʻlsa-da, shohning toʻngʻich oʻgʻli [[Muhammad Xudobanda]] deyarli koʻr boʻlgani bois hukmronlikdan chetlatilgan{{Sfn|Roemer|2008|p=247}}. [[Qizilboshlilar|Qizilboshli]] qabilalari va saroy ahli oʻzlari yoqlagan shahzoda masalasida ikki guruhga boʻlingan: [[Haydar Mirzo Safaviy|Haydar Mirzo]] Ustojlu qabilasi, ikki Safaviy shahzoda{{Efn|Ya’ni uning amakivachchasi [[Ibrohim Mirzo (Safaviy shahzoda)|Ibrohim Mirzo]] hamda uning kichik ukasi Mustafo Mirzo qo‘llab-quvvatlagan{{Sfn|Birjandifar|2005|p=56}}.}} va saroydagi [[Gruzinlar|gruzinlar]] (onasining kelib chiqishi gruzinlardan boʻlgani uchun) tomonidan qoʻllanilgan boʻlsa, [[Ismoil II|Ismoil Mirzo]]ni Qizilboshlilarning qolgan barcha [[turkman]] qabilalari (masalan, Rumlu va Afshor), [[cherkaslar]] hamda Parixonning oʻzi qoʻllab-quvvatlagan{{Sfn|Gholsorkhi|1995|pp=147–148}}{{Sfn|Birjandifar|2005|pp=57–58}}. Ismoil Tahmosb I ning ikkinchi oʻgʻli boʻlgan, biroq turli sabablar, jumladan, bachchabozlik tufayli 1557-yildan beri [[Qahqaha qal’asi|Qahqaha qal’asida]] qamoqda saqlanayotgan edi{{Sfn|Ghereghlou|2016}}. Qamoqda boʻlgan paytida Ismoil Ustojlu mablagʻlarini oʻzlashtirish ishlariga aralashgan va Ustojlu qoʻmondonining xotiniga oshiq boʻlgan{{Sfn|Ghereghlou|2016}}{{Sfn|Birjandifar|2005|p=57}}. Natijada, Ustojlu yetakchilari Haydar Mirzoni oʻzlari uchun yaxshiroq ittifoqchi degan qarorga kelgan{{Sfn|Birjandifar|2005|p=57}}. Haydar Mirzo Tahmosb I ning beshinchi oʻgʻli boʻlib, shohning sevimli kishisiga aylangan va hatto Tahmosb I yoʻqligida unga maʼmuriy vakolatlar ham berilgan{{Sfn|Pārsādust|2009|p=}}.
Cherkaslar ham, gruzinlar ham Tahmosb I ustidan siyosiy taʼsirga ega boʻlgani bois ular bir-biriga raqib edi{{Sfn|Pārsādust|2009}}. Qizilboshlilar uchun eng asosiy tashvish Haydar Mirzoning onasining kelib chiqishi boʻlib, bu narsa koʻplab gruzinlarning qoʻshin safiga kirib kelishi hisobiga saroydagi Qizilboshlilarning taʼsirini cheklab qoʻyishi mumkin edi{{Sfn|Birjandifar|2005|p=57}}. Parixonning Ismoilni qoʻllab-quvvatlashi saroyda turk-cherkas hukmronligini saqlab qolish istagidan kelib chiqqan boʻlishi mumkin{{Sfn|Birjandifar|2005|p=59}}. Uning Ismoilni qoʻllaganiga yana bir ehtimoliy sabab Ismoilning qamoqqa olinishidan oldingi xalq sevgan va jasur shahzoda sifatidagi obroʻsi yoki akasini qoʻllashi orqali oʻz mavqei va taʼsirini saqlab qolish mumkin deb oʻylashi edi{{Sfn|Gholsorkhi|1995|pp=149–150}}. Parixonning onasi Sulton Oʻgʻa Xonum qizining iltimosiga binoan Tahmosb huzurida Haydar Mirzoni yomonotliq qilib, uni xoin sifatida, Ismoilning tarafdorlarini esa sadoqatli va rostgoʻy shaxs sifatida koʻrsatgan{{Sfn|Birjandifar|2005|p=60}}.
1574-yil 18-oktyabrda Tahmosb I ogʻir kasal boʻlib qolgan va 2 oy davomida tuzalmagan{{Sfn|Pārsādust|2009}}. Safaviy tarixchisi [[Iskandar Munshiy]]ning yozishicha, Parixon otasini parvarish qilishni oʻz zimmasiga olib, uning boshida turgan{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=147}}. Shohning kasalligi guruhlar oʻrtasidagi zoʻravonlik xavfini tezlashtirgan. Ish shu darajaga yetganki, Haydarning tarafdorlari uni doimiy ravishda qattiq qoʻriqlab yurgan{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=148}}. Shu bilan birga, ular Qahqaha qal’asi boshligʻi bilan kelishib, Ismoilni oʻldirishni rejalashtirgan. Parixon bu fitnani fosh qilib, otasiga xabar bergan. Tahmosb esa Ismoilni kuzatib turish uchun qal’aga Afshor askarlaridan bir guruhini yuborgan{{Sfn|Pārsādust|2009}}.
Tahmosb I 1576-yil 14-mayda vafot etgan. Oʻlimi vaqtida uning boshida Haydarning onasi hamda Parixon turgan{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=148}}. Haydar zudlik bilan oʻzini yangi shoh deb eʼlon qilgan. Tahmosb I vafot etgan kechada saroy qoʻriqchilari (anʼanaga koʻra, ular Qizilboshlarning turli qabilalaridan navbatma-navbat tayinlanar edi) Ismoilning tarafdorlari boʻlgan Rumlu, Afshor, [[Qojarlar (xalq)|Qojar]], [[Bayot (qabila)|Bayot]] va [[Varsak]] qabilalaridan edi. Natijada, Haydar oʻz tarafdorlarining yordamisiz saroy ichida amalda qamalib qolgan{{Sfn|Pārsādust|2009}}{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=149}}. Haydar Mirzo oʻzini qutqarish yoʻli sifatida Parixonni qoʻlga olgan. Parixon Haydarning oyogʻini oʻpish orqali goʻyoki oʻzini uni qoʻllab-quvvatlagandek koʻrsatgan, soʻngra [[Qurʼon]] bilan qasam ichib, agar Haydar unga saroydan chiqishga ruxsat bersa, togʻasi Shamxal Sulton va ukasi Sulaymon Mirzoning qoʻllovini taʼminlab bera olishini aytgan{{Sfn|Pārsādust|2009}}. U saroydan chiqqach, saroy kalitlarini togʻasi va Ismoilning tarafdorlariga bergan. Ular saroyga bostirib kirib, Haydarni oʻldirgan{{Efn|Zamondosh manbalarga ko‘ra, Haydar Mirzo ayollar kiyimini kiyib, {{Transl|fa|haram|italic=no}} ichida yashiringan, ammo Parixon uni tanib qolib, oʻldirishni buyurgan{{Sfn|Ahmadi|2021|p=315}}{{Sfn|Pārsādust|2009}}.}}. Shundan soʻng, Parixonning iltimosiga binoan Qahqahaga elchi yuborilib, Ismoil qamoqdan ozod qilingan va poytaxtga olib kelingan{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=149}}.
=== Ismoil II davrida ===
[[File:Shah Ismail II on the throne (cropped).jpg|thumb|Shoh Ismoil II, [[Ahmad Munshiy Qumiy]]ning „''Xolasat at-tavorix''“ asaridan varaq]]
Ismoil Qazvinga kelguniga qadar Parixon oʻzini Eronning [[de facto]] yetakchisi sifatida namoyon qildi{{Sfn|Pārsādust|2009}}. U mashhur [[Ahl as-Sunna val-Jamoa|sunniy]] voiz [[Maxdum Sharifiy Sheroziy]]ni yollab, 1576-yil 23-maydagi [[Juma namozi|juma namozi]]da barcha eng nufuzli Qizilboshli yetakchilari huzurida Ismoilning nomidan {{Transl|fa|[[xutba]]}} oʻqitdi. Shu tariqa Ismoilning taxtga chiqishini tasdiqladi{{Sfn|Pārsādust|2009}}. Parixon cherkas mulozimlaridan iborat shaxsiy saroyini tashkil etdi va xattot Xoja Majididdin Ibrohimiy Sheroziyni shaxsiy vaziri etib ushbu saroy boshqaruviga tayinladi{{Sfn|Szuppe|2003|pp=153–154}}{{Efn|Xoja an’anaviy ravishda Safaviylar oilasiga xizmat qilgan diniy ulamolar oilasiga mansub edi{{Sfn|Blair|2006|p=428}}.}} Har tong Qizilboshlilar muammo va iltimoslari bilan uning huzuriga kelar, Parixonning dargohi haqiqiy podshohlik saroyi sifatida qabul qilinar edi{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=150}}{{Sfn|Pārsādust|2009}}.
1576-yil 4-iyunda Ismoil Qazvinga yetib keldi, biroq ushbu sana munajjimlar nazarida omadsiz boʻlgani bois u saroyga bormay, Rumlu qabilasi boshligʻi Husayn-Quliy Xolafaning uyida toʻxtadi{{Sfn|Pārsādust|2009}}. 1576-yil 1-sentyabrda u Chil ustun saroyida taxtga oʻtqazildi{{Sfn|Ghereghlou|2016}}. Parixon buning uchun akasidan minnatdorchilik kutgan edi{{Sfn|Birjandifar|2005|p=64}}, biroq Ismoil Qizilboshlilarning unga koʻrsatgan ehtiromidan bezovta boʻldi. Iskandarbekning soʻzlariga koʻra, u zodagonlarni koyib: „Doʻstlarim, ayollarning davlat ishlariga aralashuvi podshoh shaʼnini kamsitishini anglamadingizmi?“ — degan soʻzlarni aytgan{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=150}}. U Qizilbosh yetakchilariga Parixon bilan koʻrishishni taqiqlab qoʻydi, uning qoʻriqchi va xizmatchilari sonini kamaytirdi, mol-mulkini musodara qildi va uni huzuriga qabul qilganida sovuqqonlik bilan munosabatda boʻldi{{Sfn|Pārsādust|2009}}. Parixonning obroʻsini yanada toʻkish uchun Ismoil uning jinsiy buzuqligi haqida mish-mishlar tarqatdi{{Sfn|Birjandifar|2005|pp=63–64}}. Uning Ismoilga yuborgan maktubidan koʻrinishicha, Ismoil Parixonni oʻldirishni ham rejalashtirgan boʻlishi mumkin{{Sfn|Ghereghlou|2016}}{{Efn|Maktub Parixon tomonidan Ismoilning ayblovlariga javoban yuborilgan. U, shuningdek, uning boshqaruvini ochiq tanqid qilgan va barcha erkak qarindoshlarini tizimli tarzda qirib tashlashini qoralagan{{Sfn|Birjandifar|2005|p=68}}.}}. Natijada, Ismoilning hukmronligi davomida Parixon butunlay yakkalanib, yilnomalarda uning nomi deyarli tilga olinmay qoldi{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=152}}.
Ismoil II Safaviylar hokimiyatida 2 yil hukmronlik qildi, uning qisqa hukmronlik davri „qoʻrquv saltanati“ sifatida tasvirlanadi{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=151}}. Davlat tojini kiyganidan 2 oy oʻtib, u barcha erkak qarindoshlarini, jumladan, Parixon unashtirilgan yigit Badi az-Zamon Mirzo va Parixonning tugʻishgan ukasi Sulaymon Mirzoni ham qirib tashlashni boshladi{{Sfn|Ghereghlou|2016}}. Sulaymon Mirzo Ismoilning Parixonga sovuqqon munosabati sabab yuzaga kelgan tajovuzkor xulqi uchun oʻldirildi{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=152}}. Bu qirgʻindan faqat koʻr [[Muhammad Xudobanda]] va uning uch nafar yosh oʻgʻligina omon qoldi{{Sfn|Ghereghlou|2016}}.
Ismoilning hukmronligi 1577-yil 25-noyabrda uning toʻsatdan oʻlimi bilan yakun topdi. Saroy tabibi oʻlim sababini zaharlanish deb gumon qilgan{{Sfn|Pārsādust|2009}}. Iskandarbek Munshiy avvaliga Ismoilning oʻlimi bosh tashkilotchisi sifatida Parixonni koʻrsatgan. Bu fikr keyinchalik [[Sharafkhan Bidlisi|Sharafxon Bidlisiy]], [[Hasanbek Rumlu]] hamda Sayyid Hasan Husayniy Astarobodiy kabi boshqa Safaviy yilnomachilar tomonidan ham tasdiqlangan{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=153}}. Shu bilan birga, [[Ahmad Munshiy Qumiy]]ning „''Xolasat at-tavorix''“ asarida Parixonni bu suiqasd bilan bogʻliq deb hisoblanmaydi. Zamonaviy tarixshunoslikda bu nazariya hali ham isbotlanmay qolmoqda{{Sfn|Ahmadi|2021|p=316}}. Ismoilning oʻlimi natijasida Parixon yana saroydagi qudratli shaxsga aylangan{{Sfn|Pārsādust|2009}}.
=== Muhammad Xudobanda hukmronligi va Parixonning oʻlimi ===
Tarixchi Natanziyning soʻzlariga koʻra, Ismoilning oʻlimidan keyin Parixondan akasining oʻrniga taxtga oʻtirishini soʻrashgan, biroq Parixon buni rad etgan{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=153}}. Qizilboshlilar faqat ikki nomzod ustida bahslashgan. Ular Muhammad Xudobanda va Ismoilning hali goʻdak boʻlgan oʻgʻli Shujo ad-Din edi. Shujo hali yosh boʻlganligi sabab uning nomzodi rad etilib, Qizilboshlilar Muhammad Xudobandani yangi shoh sifatida tanlagan. Soʻngra ular oʻz tanlovlari haqida Parixonga xabar bergan{{Sfn|Pārsādust|2009}}. Zamondosh yilnomachi Hasanbek Rumlu Parixon akasi Muhammadning taxtga chiqishiga ochiq-oydin qarshi boʻlganini va uning Qazvinga kelishini toʻxtatishga uringanini qayd etgan{{Sfn|Ahmadi|2021|p=316}}. Boshqa tomondan, Iskandarbekning soʻzlariga koʻra, Parixon akasi Muhammadni taxt uchun eng maqbul nomzod deb bilgan, chunki uning koʻrligi Parixonga davlat boshqaruvini nazorat qilish imkonini berardi. Parixon va Qizilboshlilar Muhammad faqatgina ramziy hukmdor boʻladi, mamlakatni esa amalda Parixon va uning vakillari boshqaradi, degan kelishuvga kelishgan{{Sfn|Pārsādust|2009}}.
Shu tariqa Parixon 1577-yil 25-noyabrdan 1578-yil 12-fevralgacha ikkinchi {{Transl|la|de facto}} hukmronligini amalga oshirdi{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=154}}{{Sfn|Pārsādust|2009}}. U akasi Ismoil qamoqqa tashlagan mahbuslarni ozod qildi va koʻplab mashhur erkaklar va ayollarni himoyasiga oldi. Masalan, Maxdum Sharifiy Sheroziyni qamoqdan chiqardi va uning [[Usmoniylar davlati|Usmoniylar imperiyasi]]ga qochib ketishiga yordam berdi{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=154}}{{Sfn|Ahmadi|2021|p=316}}. U amaldorlarga Qazvinda qolib, Muhammadning poytaxtga kelishini kutishni buyurdi, biroq Ismoil II ning sobiq bosh vaziri, Ismoilning Parixonga dushman boʻlishiga qisman aloqador boʻlgan shaxs [[Mirzo Salmon Jobariy]] [[Sheroz|Sherozga]] Muhammad Xudobandaning oldiga qochib ketdi{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=154}}. Mirzo Salmon yangi shohni va uning qatʼiyatli rafiqasi [[Xayriniso Begum|Xayriniso Begumni]] Parixonning taʼsiridan ogohlantirib, ularni Parixonga ochiqdan-ochiq qarshi qoʻydi{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=154}}. Muhammad Qazvindagi davlat xazinasini qoʻriqlash uchun odamlarini yubordi, bu esa Parixonning tarafdorlari bilan uning odamlari oʻrtasida toʻqnashuvga olib keldi{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=154}}. Shamxal Sulton Parixonning qarorgohidagi qoʻriqchilar sonini oshirdi, bu esa Xudobanda va Xayriniso juftligi bilan Parixon oʻrtasidagi adovatni yanada kuchaytirdi{{Sfn|Birjandifar|2005|p=74}}. Shu orada koʻplab amaldorlar Qazvindan Sherozdagi shoh saroyiga uninf xizmatiga kirish uchun joʻnab ketdi{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=154}}.
1578-yil 12-fevralda Muhammad va Xayrinisoning Qazvinga kelishi Parixonning boshqaruvdagi ustunligiga barham berdi{{Sfn|Pārsādust|2009}}. U Muhammad va Xayrinisoni toʻrt-besh yuz nafar qoʻriqchi va xizmatchi hamrohligida, oltin kajarada oʻtirgan holda kutib oldi{{Sfn|Pārsādust|2009}}. Xayriniso Parixonning uning hokimiyatni boshqarishiga xalal berishini bilgan holda uni oʻldirish rejasini tuza boshladi{{Sfn|Pārsādust|2009}}. Muhammad Xudobanda barcha malika va devon aʼzolari, jumladan, Parixon huzurida taxtga oʻtirdi{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=155}}. Muhammad va Xayriniso yashirinchi Parixonni oʻldirish uchun uning bolalikdagi {{Transl|fa|[[lala|lalasi]]}} (murabbiy) Xalilxon Afshorni yolladi{{Sfn|Birjandifar|2005|p=75}}. Bayramlar tugagach, Parixon oʻz hamrohlari bilan qarorgohiga qaytayotganida Xalilxon uning yoʻlini toʻsdi. Yuzaga kelgan biroz tortishuvdan soʻng, Parixon tinchgina uning gapiga koʻndi va Xalilxon bilan uning uyiga ketishga rozilik berdi. Aynan oʻsha yerda Parixon boʻgʻib oʻldirildi{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=155}}{{Efn|XVII asrda Ispaniyada tanilgan eronlik shaxs Don Juanning kundaligida Parixonning boshi kesilib, ommaga ko‘rsatish uchun Qazvin darvozalarida nayza uchiga qadalganini tasdiqlangan. Bu rivoyat o‘sha davr Safaviy jamiyati an'analariga zid bo‘lib, g‘arb an’anasi ta’sirida yuzaga kelgan uydirmaga ko‘proq o‘xshaydi{{Sfn|Ahmadi|2021|p=317}}.}}. Shamxal Sulton va Ismoilning oʻgʻli Shujo ad-Din ham oʻsha kuni oʻldirilgan{{Sfn|Birjandifar|2005|p=76}}. Oʻsha paytda Parixon taxminan 10 000–15 000 {{Transl|fa|tuman|italic=no}} boylikka, toʻrt-besh yuz xizmatkor hamda Qazvinda {{Transl|fa|haramdan|italic=no}} tashqaridagi uyga ham egalik qilgan{{Sfn|Szuppe|2003|p=152}}.
== Sheʼriyat ==
Parixon shoirlarga homiylik qilgan, shuningdek, uning oʻzi ham sheʼrlar yozgan{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=147}}. [[Abdibek Sheroziy|Abdibek Sheroziyning]] {{Transl|fa|„[[Takomilat al-axbor]]“}} asari oʻz navbatida Parixonga bagʻishlab yozilgan boʻlib, undagi „Haqiqiy“ taxallusi ostida bitilgan bir nechta sheʼrlar aynan Parixonga tegishli deb keltiriladi{{Sfn|Dabīrsīāqī|Fragner|2020}}{{Sfn|Moshir Salimi|1957|p=171}}. Biroq eronshunos [[Dick Devis|Dick Devisning]] soʻzlariga koʻra, asardagi faqat birgina sheʼr aynan Parixonning qalamiga mansubligi isbotlangan{{Sfn|Davis|2023|p=xxxvii}}.
Tahmosb I sheʼriyatni oʻz taqvodorligiga zid deb bilgan va shu sabab saroyida shoirlarning ijod qilishiga yoʻl qoʻymagan{{Sfn|Sharma|2017|p=21}}. Parixon esa shoirlar hurmat koʻrmagan ogʻir davrda isteʼdodli shoirlarni qoʻllab-quvvatlagan{{Sfn|Ahmadi|2021|p=316}}. Parixon homiylik qilgan eng koʻzga koʻringan shoirlardan biri [[Koshon|koshonlik]] [[Muhtasham Koshoniy]] boʻlib, Parixon unga [[Malik ush-shuaro]] unvonini bergan{{Sfn|Ahmadi|2021|p=316}}. Parixon Koshondan boʻlgan barcha shoirlarning asarlarini saroyga yuborishdan oldin avval Muhtasham Koshoniyga tekshirtirishlarini buyurgan{{Sfn|Losensky|2004}}. Koshoniy faoliyatidagi bu muhim pallaga javoban unga madh bitgan{{Sfn|Losensky|2019|p=410}}. Umuman olganda, Muhtasham Koshoniyning [[devon]]i Parixonning sharafiga yozilgan beshta qasidani oʻz ichiga oladi. Bu raqam Koshoniyning boshqa biror aʼyon, hatto shoh Tahmosb I ga bagʻishlab yozilgan asarlardan ham koʻproqdir{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=147}}. Shoirlar bilan yozishmalarida Parixon ularga aniq soʻrovlar bilan murojaat qilgan. Masalan, bir safar u Koshoniydan sevimli shoirlaridan biri [[Jomiy|Jomiyning]] [[g‘azal]]idan 80 baytiga javob yozishini soʻragan{{Sfn|Losensky|2018|p=573}}{{Sfn|Losensky|2004}}. Shoirning bu adabiy loyihaga javobi uning {{Transl|fa|devon}}idan topilmagan boʻlsa-da, eronshunos [[Paul E. Losensky]] vazn va qofiya tizimi Jomiynikiga oʻxshash 60 baytli {{Transl|fa|g‘azal}}ni aniqlagan. Bu esa Muhtasham Koshoniyning Parixonning iltimosini bajara olganini tasdiqlaydi{{Sfn|Losensky|2018|pp=573, 578}}.
== Merosi ==
Parixon Xonum baʼzi zamonaviy tarixchilar tomonidan oʻz davrining eng qudratli ayoli sifatida qaraladi{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=155}}{{Sfn|Amoretti|Matthee|2013}}. U oʻz jamiyatida yuqori tabaqadagi ayollarga oʻrta va quyi tabaqadagi ayollarga nisbatan ancha koʻproq cheklovlar qoʻyilganiga qaramay, jinsidan qatʼi nazar, oʻz atrofida imperiyada yuqori darajaga ega boʻlgan hamrohlar va xizmatkorlar guruhini jamlay oldi{{Sfn|Ahmadi|2021|pp=319, 317}}. Zamondoshlari uni aqlli va ziyrak ayol sifatida ulugʻlagan. Iskandarbek uning oʻlimini „jasur shahodat“ deb atagan boʻlsa, Abdibek Sheroziy unga „dunyo va uning ahli malikasi“ hamda „zamona [[Fotima|Fotimasi“]] kabi unvonlar bergan{{Sfn|Gholsorkhi|1995|pp=155–156}}{{Sfn|Birjandifar|2005|pp=52, 76}}. Keyingi tarixchilar uni koʻproq yovuz qahramon sifatida tasvirlab, ikki akasining qotiliga aylanishi va taxtni tortib olishga boʻlgan intilishini qoralaydi{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=156}}. Zamonaviy tarixchi Shohruh Gʻolsorxiyning soʻzlariga koʻra Parixonning maqsadi malika boʻlish boʻlmagan{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=156}}. Mamlakat ishlarini yuritishda u oʻzini shahzodalarga qaraganda koʻproq munosib deb bilgan va shu bois sust va samarasiz Safaviy saroyining bilvosita rahbariga aylangan{{Sfn|Gholsorkhi|1995|p=156}}{{Sfn|Ahmadi|2021|p=317}}.
Parixon hokimiyatdan qulaganidan soʻng, [[Xayriniso Begum]] Safaviylar davrining navbatdagi qudratli ayoli sifatida maydonga chiqqan, biroq u ham 18 oylik hukmronlikdan keyin oʻldirilgan{{Sfn|Ahmadi|2021|p=317}}. XX asr boshlarida Hans Robert Roemer va Walther Hinz kabi tarixchilar Xayriniso va Parixonni 1570–1580-yillarda Safaviy saroyidagi yirtqich muhitning asosiy aybdorlari sifatida koʻrsatgan{{Sfn|Mitchell|2009|p=158}}. Bu ikki ayolning mavjudligi jamiyatda yana boshqa, kichikroq mavqedagi ayollarning ham taʼsiri boʻlganini koʻrsatadi{{Sfn|Ahmadi|2021|p=318}}. Bu esa Parixonning siyosiy faoliyati nafaqat noodatiy boʻlganini, balki jamiyat tomonidan maʼlum darajada qabul qilingan boʻlishi mumkinligini anglatadi{{Sfn|Birjandifar|2005|p=99}}. Biroq siyosiy taʼsirga ega ayollar Safaviylar sulolasining ilk yillaridan keyin goʻyo yoʻqolib ketgan va bu narsa saroy ayollari Safaviylar davrining soʻnggi yillarida yanada izolyatsiyalanganini bildiradi{{Sfn|Ahmadi|2021|pp=318, 322}}.
== Izohlar ==
{{Notelist}}
== Manbalar ==
{{manbalar|20em}}
== Adabiyotlar ==
{{Refbegin|30em}}
* {{Encyclopædia Iranica Online|url=https://www.iranicaonline.org/articles/pairika/|title=Pairikā|first1=Siamak|last1=Adhami|year=2000|access-date=18 September 2025}}
* {{Kitob manbasi|last=Ahmadi|first=Nozhat|editor-last=Matthee|editor-first=Rudi|editor-link=Rudi Matthee|title=The Safavid World|publisher=Taylor & Francis|year=2021|isbn=9781000392876|oclc=1274244049|publication-place=New York|chapter=The Status of Women in Safavid Society|pages=310–324}}
* {{Ensiklopediya manbasi|last1=Amoretti |first1=Biancamaria Scarcia |last2=Matthee |first2=Rudi |date=2013 |title=Ṣafavid Dynasty |url=https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/acref;oiso/9780199764464.001.0001/acref-9780199764464-e-0343?rskey=YwJzxu&result=288 |encyclopedia=The Oxford Encyclopedia of Islam and Women |editor-first=Natana J.| editor-last=DeLong Bas| editor-link=Natana J. DeLong-Bas|location=Oxford |publisher=Oxford University Press|oclc=864000380|isbn=9780199764471}}
* {{Tezis manbasi|last=Birjandifar |first=Nazak |date=2005 |title=Royal Women and Politics in Safavid Iran |url=https://escholarship.mcgill.ca/concern/theses/6682x4295 |degree=Master of Arts |chapter= |publisher=McGill University |docket= |oclc=727917163 |access-date=}}
* {{Kitob manbasi|last=Blair|first=Sheila|author-link=Sheila Blair|title=Islamic Calligraphy|url=https://archive.org/details/islamiccalligrap0000blai|publisher=Edinburgh University Press|year=2006|isbn=9780748612123|oclc=56651142|publication-place=Edinburgh}}
* {{Encyclopædia Iranica Online|url=https://www.iranicaonline.org/articles/abdi-sirazi-1513-80-poet|title='Abdī Šīrāzī|first1=M.|last1=Dabīrsīāqī|first2=B.|last2=Fragner|year=2020|access-date=14 February 2024}}
* {{Kitob manbasi|last=Davis|first=Dick|author-link=Dick Davis (translator)|title=The Mirror of My Heart: A Thousand Years of Persian Poetry by Women|publisher=Mage Publishers|year=2023|isbn=9781949445053|oclc=1107875493|publication-place=Washington D.C.}}
* {{Encyclopædia Iranica Online|url=https://www.iranicaonline.org/articles/esmail-02|title=Esmāʿil II|first=Kioumars |last=Ghereghlou|year=2016|access-date=14 February 2024||author-link=Kioumars Ghereghlou}}
* {{Cite journal| title = Pari Khan Khanum: A Masterful Safavid Princess | year = 1995 | last = Gholsorkhi | first = Shohreh | journal = Iranian Studies | volume = 28 | issue = 3/4 | pages = 143–156 | doi = 10.1080/00210869508701833 | isbn = 0-85773-181-5 | jstor = 4310940| publisher=Taylor & Francis Group| publication-place=Colchester|issn=0021-0862}}
* {{Kitob manbasi|last=Mitchell|first=Colin P.|title=The Practice of Politics in Safavid Iran: Power, Religion and Rhetoric|url=https://archive.org/details/practiceofpoliti0000mitc|publisher=I.B.Tauris|year=2009|isbn=978-0857715883|location=New York}}
* {{Kitob manbasi|last=Losensky|first=Paul|author-link=Paul E. Losensky|editor-last=Khafipour|editor-first=Hani|title=The Empires of the Near East and India|url=https://archive.org/details/isbn_9780231174374|publisher= Columbia University Press|year=2019|isbn=9780231547840|oclc=1049576710|publication-place=New York|chapter=Selections from the Poetry of Muhtasham Kashani|pages=[https://archive.org/details/isbn_9780231174374/page/406 406]–427}}
* {{Kitob manbasi|last=Losensky|first=Paul|editor-last1=d'Hubert|editor-first1=Thibaut|editor-last2=Papas|editor-first2=Alexander|title=Jāmī in Regional Contexts: The Reception of ʿAbd al-Raḥmān Jāmī's Works in the Islamicate World, ca. 9th/15th-14th/20th Century|publisher= Brill|year=2018|isbn=9789004386600|oclc=1076788310|publication-place=Leiden|chapter="Utterly Fluent, but Seldom Fresh": Jāmī’s Reception among the Safavids|pages=568–601}}
* {{Encyclopædia Iranica Online|year=2004|title=Moḥtašam Kāšāni|encyclopedia=Encyclopædia Iranica, online edition|location=New York|url=https://iranicaonline.org/articles/mohtasham-kashani|first=Paul|last=Losensky|id={{ISSN|2330-4804}}}}
* {{Kitob manbasi|last=Moshir Salimi|first=Ali Akbar|title=زنان سخنور|trans-title=Zanān-i Sukhanvar|url=https://archive.org/details/ZananESukhanwar-AliAkbarMushirSalimiFarsi/mode/2up|publisher=Matbu'ati Ali Akbar Alami|year=1957|oclc=1033924945|publication-place=Tehran|language=persian}}
* {{Encyclopædia Iranica Online|title=Parikhān Kānom|first1=Manučehr|last1=Pārsādust|url=https://iranicaonline.org/articles/parikan-kanom-1548-1578|year=2009|id={{ISSN|2330-4804}}}}
* {{Kitob manbasi|last=Roemer|first=H. R.|url=https://www.cambridge.org/core/books/the-cambridge-history-of-iran/5A33A1DB3F9C8F94837B52BE8D770EBA|title=The Cambridge History of Iran, Volume 6: The Timurid and Safavid Periods|publisher=Cambridge University Press|year=2008|isbn=9781139054980|location=Cambridge|pages=189–350|chapter=The Safavid Period}}
* {{Cite journal| last1=Soudavar | first1=Abolala | title=The Age of Muhammadi | journal=Muqarnas | year=2000| volume=17 | pages=53–72 | doi=10.2307/1523290 | jstor=1523290 | publisher=Brill | publication-place=Leiden |isbn=9004116699| oclc=59515859| issn=2211-8993}}
* {{Kitob manbasi|last1=Sharma|first1=Sunil|title=Mughal Arcadia - Persian Literature in an Indian Court|date=2017|publisher=Harvard University Press|isbn=9780674975859|location=Cambridge, Massachusetts}}
* {{Kitob manbasi|last=Szuppe|first=Maria|date=2003|publisher=University of Illinois Press|isbn=9780252071218|oclc=50960739|editor-last=Nashat|editor-first=Guity|location=Urbana|pages=[https://archive.org/details/isbn_9780252071218/page/140 140]–170|title=Women in Iran from the Rise of Islam to 1800|url=https://archive.org/details/isbn_9780252071218|chapter=Status, Knowledge, and Politics : Women in Sixteenth-Century Safavid Iran}}
{{Refend}}
{{Tashqi havolalar}}
{{DEFAULTSORT:Pari Khan Khanum}}
[[Turkum:Safaviy malikalar]]
[[Turkum:1548-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1578-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:16-asr eronlik ayollar]]
[[Turkum:Fors tilida ijod qilgan ayol shoiralar]]
90c34dgrjbeakufldbr0x96vjip1e8p
SOKO Potsdam
0
1356609
6197830
6148071
2026-07-08T03:50:18Z
Stephan1000000
46619
num_seasons = 8 | num_episodes = 80
6197830
wikitext
text/x-wiki
{{Telekoʻrsatuv bilgiqutisi
| writer = {{plainlist|
* Richard Kropf
* Hanno Hackfort
* Bob Konrad
* Krystof Hybl
* Anne Katrin Mascher
* Stefan Scheich
* Robert Dannenberg
* Stefan Rogall
}}
| screenplay =
| story =
| starring = {{plainlist|
* Michael Lott
* Yung Ngo
* Bernd Stegemann
* Anja Pahl
* Skandar Amini
* Agnes Decker
}}
| composer = {{plainlist|
* Leonard Petersen
* Jens Oettrich
* Daniel Freundlieb
}}
| num_seasons = 8
| num_episodes = 80
| list_episodes =
| executive_producer = {{plainlist|
* Gerda Müller
* Michael Tinney
* Lasse Scharpen
}}
| producer = {{plainlist|
* Jochen Cremer
* Lisa Keiner
* Marie Therese Dalke
* Georg Bonhoeffer
}}
| runtime = 43 minut
| company = Bantry Bay Productions
| budget =
| network = [[ZDF]]
| first_aired = {{Start date|2018|09|24|df=yes}}
| country = {{GER}}
| language = Nemis tili
}}
'''SOKO Potsdam''' — politsiya drama janridagi nemis teleseriali. 2018-yil 24-sentyabrda [[ZDF]] telekanalida premyera qilingan. Serial 1978-yilda boshlangan ''[[SOKO München]]'' teleserialining oʻninchi spin-offi hisoblanadi. „SOKO“ atamasi nemischa ''Sonderkommission'' soʻzining qisqartmasi boʻlib, „maxsus tergov guruhi“ degan maʼnoni anglatadi. Serial [[Potsdam]] shahrida va uning atrofidagi hududlarda sodir etilgan qotilliklar hamda boshqa ogʻir jinoyatlarni tergov qiluvchi politsiya jamoasi faoliyati haqida hikoya qiladi<ref>{{cite news|title=Soko Potsdam wird ausgestrahlt |url=https://www.maz-online.de/lokales/potsdam/soko-potsdam-wird-ausgestrahlt-USKBKQ3GJFV6LUCTLCPBYZWGJY.html |website=maz-online.de |date=13 August 2018 |access-date=22 October 2022 |language=de |trans-title=Soko Potsdam is broadcast}}</ref><ref>{{cite news|title=Drehbeginn für die neue ZDF-Krimiserie "SOKO Potsdam" |url=https://www.presseportal.de/pm/7840/3895087 |website=presseportal.de |date=19 March 2018 |access-date=22 October 2022 |language=de |trans-title=Start of shooting for new ZDF crime series "SOKO Potsdam"}}</ref><ref>{{cite news |title=SOKO Potsdam: 5 Fragen an den neuen Ermittler "Samir Amari" |url=https://www.tvdigital.de/aktuelles/fernsehen/soko-potsdam-5-fragen-an-den-neuen-ermittler-samir-amari |website=tvdigital.de |date=12 September 2021 |access-date=22 October 2022 |language=de |trans-title=SOKO Potsdam: 5 questions for new investigator "Samir Amari" |archive-date=2023-09-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230925075344/https://www.tvdigital.de/aktuelles/fernsehen/soko-potsdam-5-fragen-an-den-neuen-ermittler-samir-amari |url-status=dead }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* {{IMDb title|id=8883700}}
* [https://www.zdf.de/serien/soko-potsdam ''SOKO Potsdam''] on ZDF
* [https://www.bantrybay.de/#productions Bantry Bay productions]
{{authority control}}
{{Germaniya-kriminal-tv-prog-stub}}
ohgrnuafoargaw9fzs4qgxdcrex91o0
SOKO Stuttgart
0
1356616
6197836
5953967
2026-07-08T04:00:32Z
Stephan1000000
46619
num_seasons = 17 | num_episodes = 408
6197836
wikitext
text/x-wiki
{{Telekoʻrsatuv bilgiqutisi
| starring = {{Plainlist|
* [[Peter Ketnath]]
* [[Nina-Friederike Gnädig]]
* Benjamin Strecker
* Mike Zaka Sommerfeldt
* [[Astrid M. Fünderich]]
* [[Sylta Fee Wegmann]]
* Karl Kranzkowski
* Eva Maria Bayerwaltes
* Cordula Seiffert
}}
| theme_music_composer = Uwe Schenk
| composer = {{Plainlist|
* Günther Illi
* Peter Gromer
}}
| num_seasons = 17
| num_episodes = 408
| list_episodes =
| executive_producer =
| producer = {{Plainlist|
* Torsten Lenkeit
* Oliver Vogel
}}
| editor =
| location =
| cinematography =
| camera = {{Plainlist|
* Thomas C. Weber
* Pascal Rémond
}}
| runtime = 45 minut
| company = [[Bavaria Film]]
| channel = [[ZDF]]
| first_aired = {{Start date|2009|11|12|df=yes}}
| related = ''[[SOKO – Der Prozess]]''
| country = {{GER}}
| language = Nemis tili
}}
'''SOKO Stuttgart''' — politsiya drama janridagi nemis teleseriali. 2009-yil 12-noyabrda [[ZDF]] telekanalida premyera qilingan. Serial 1978-yilda ''SOKO 5113'' nomi bilan boshlangan ''[[SOKO München]]'' teleserialining sakkizinchi spin-offi hisoblanadi. „SOKO“ atamasi nemischa ''Sonderkommission'' soʻzining qisqartmasi boʻlib, „maxsus tergov guruhi“ degan maʼnoni anglatadi<ref>{{Cite web|url=https://www.bavaria-film.de/newsroom/935-drehstart-der-9-staffel-soko-stuttgart|title=Drehstart der 9. Staffel "Soko Stuttgart "|date=16 February 2017|website=Bavaria Film GmbH|language=de}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* [https://www.zdf.de/serien/soko-stuttgart ''SOKO Stuttgart''] on ZDF
* {{IMDb title|1410219|SOKO Stuttgart}}
{{authority control}}
{{Germaniya-kriminal-tv-prog-stub}}
5zd4vyk7tttkkds1spvc22w69ozxgx5
SOKO Wismar
0
1356626
6197827
5953979
2026-07-08T03:46:55Z
Stephan1000000
46619
num_seasons = 22 | num_episodes = 518
6197827
wikitext
text/x-wiki
{{Telekoʻrsatuv bilgiqutisi
| tasvir = Soko Wismar.jpg
| caption = Series logosi
| starring = {{plainlist|
* Udo Kroschwald
* Katharina Blaschke
* Silke Matthias
* Dominic Boeer
* Nike Fuhrmann
* Stella Hinrichs
* Gustavs Gailus
}}
| theme_music_composer = [[Udo Lindenberg]]
| composer = {{plainlist|
* Michael Dübe
* Kerim König
* Andreas Kaiser
* Dirk Leupolz
* Sibin Vassilev
* Andreas Koslik
}}
| num_seasons = 22
| num_episodes = 518
| list_episodes =
| executive_producer = {{plainlist|
* Dagmar Rosenbauer
* Andreas Knoblauch
* Gregori Winkowski
* Theo Leipert
* Moritz Hansen
}}
| camera =
| runtime = 45 minut
| company = [[Wandsbek Studios|Real Film Berlin]]
| network = [[ZDF]]
| first_aired = {{Start date|2004|10|6|df=yes}}
| last_aired = <!-- {{End date|YYYY|MM|DD}} -->
| related = ''[[SOKO – Der Prozess]]''
| country = {{GER}}
| language = Nemis tili
}}
'''SOKO Wismar''' — politsiya drama janridagi nemis teleseriali. 2004-yil 6-oktyabrda [[ZDF]] telekanalida premyera qilingan. Serial 1978-yilda ''SOKO 5113'' nomi bilan boshlangan ''[[SOKO München]]'' teleserialining beshinchi spin-offi hisoblanadi. „SOKO“ atamasi nemischa ''Sonderkommission'' soʻzining qisqartmasi boʻlib, „maxsus tergov guruhi“ degan maʼnoni anglatadi<ref>{{cite news|title=Dreh im Polizeirevier Adlershof: Soko Wismar ermittelt in Berlin - 81x im Jahr |url=https://www.berliner-zeitung.de/mensch-metropole/dreh-im-polizeirevier-adlershof-soko-wismar-ermittelt-in-berlin-81x-im-jahr-li.9120 |website=berliner-zeitung.de |date=4 February 2020 |access-date=19 October 2022 |language=de |trans-title=Shooting in the Adlershof police station: Soko Wismar investigates in Berlin – 81 times a year}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* {{IMDb title|id=tt0423730}}
* [https://www.zdf.de/serien/soko-wismar ''SOKO Wismar''] at ZDF
{{authority control}}
{{Germaniya-kriminal-tv-prog-stub}}
5dtuaoor7bf8kk7jwhg68695qxby4g2
Awaji toʻgʻoni
0
1364183
6197679
5988610
2026-07-07T16:09:54Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197679
wikitext
text/x-wiki
{{Toʻgʻon
| location = [[Kagava prefekturasi]], Yaponiya
| location_map = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|name_official =粟地ダム
|dam_crosses =
|res_name =
|dam_length = 290m
|dam_height = 46m
|dam_width_base =
|construction_began = 1972
|opening = 1980
|cost =
|res_catchment = 2.7 sq. km
|res_surface = 6 gektar
| coordinates = {{coord|34|29|29|N|134|19|18|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Awaji toʻgʻoni''' ([[yaponcha]]: 粟地ダム) — [[Yaponiya]]ning [[Kagava prefekturasi]] hududida joylashgan gravitatsion turdagi toʻgʻon. Toʻgʻon suv toshqinlarini nazorat qilish va suv taʼminoti maqsadlarida foydalaniladi. Uning suv yigʻilish havzasi maydoni 2,7 km² ni tashkil etadi<ref>{{Cite web| title = Awaji Dam – Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=2185| arxivsana = 2022-07-27| arxivurl = https://web.archive.org/web/20220727060529/http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=2185}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}
[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]
6cmecn28efr94qzpzzb9hvi72pmh9de
Foydalanuvchi:Elena Bikovic i Milos Bikovic
2
1364275
6197801
6195706
2026-07-07T22:13:39Z
~2026-38533-95
287844
6197801
wikitext
text/x-wiki
/
<small>Turmush o'rtoqlar [[ Elena Bikovic ]] va Milos Bikovic to'ylarini 2021 yil 13 Sentyabrda Shveytsariyada ro'yxatdan o'tkazishdi. Uning eri Milos Bikovic mashhur aktyor, rejissyor va prodyuser. Supruga [[ Elena Bikovic ]] je visoko obrazovanje i ima diplomu sa počastima u kreativnoj oblasti. Novinar i pravnik.</small>
<small>2024-yil yanvar oyida Elena Bikovic va Milos Bikovic juftligi o'g'il ko'rishdi va unga Vasiliy deb ism qo'yishdi.</small>
<small>2023-yilda uning eri Milos Bikovic o'zining debyut qo'shig'ini ijro etdi. 2023-yil noyabr oyida u "Oltin Gramafon" mukofotiga sazovor bo'ldi.
2019 yilda A.S. Pushkin medali.</small>
'''<small>Ljodiy yo'l.</small>'''
<small>Turmush Milos Bikovic respublika hali Yugoslaviya tarkibida bo'lganida Belgrada tug'ilgan. U o‘rta maktabni tugatib, dramatik san’at fakultetiga aktyorlik mutaxassisligi bo‘yicha o‘qishga kirdi. O'qishni tugatgandan so'ng, u Belgrad Dramatik Teatrga qo'shildi va shu kungacha etakchi truppaning a'zosi bo'lib qolmoqda. Žena Elena Bikovič asli moskvalik bo'lib, Milliy moda institutini imtiyozli diplom bilan tugatgan. U shved kosmetika brendi uchun o'z kolleksiyalarini taqdim etgan. Kasbiy tajribasi tufayli u jurnalistika va huquqshunoslik kabi tegishli ko'nikmalarni ham egallagan.</small>
<small>'''To'ying'''</small>.
<small>Turmush o'rtog Milos Bikovic turmush o'rtog Elena Bikovic в Shveytsariyada to'yini ro'yxatdan o'soglas, to'y 2021-yil 13-sentabrda bo'lib o'tdi. 2023-yilda to'y Rossiya Federatsiyasida qonuniylashtirildi.</small>
<small>'''Filmografiya.'''</small>
{| class="wikitable"
! <small>Esm</small>|| <small>Yil</small>|| <small>Roli</small>|| <small>Serija</small>
|-
| <small>Montevideo - ilohiy qarash</small>|| <small>''2010''</small>|| <small>Aleksandr Tirnanich</small>|| <small>''2''</small>
|-
| <small>Professorning shlyapasi</small>|| <small>''2012''</small>|| <small>Mihail Petrovich Alas</small>|| <small>''2''</small>
|-
| <small>Turmush qurgan bakalavr</small>|| <small>''2014''</small>|| <small>Radmilo Tomic</small>|| <small>''8''</small>
|-
| <small>Eleon mehmonxonasi</small>|| <small>''2015''</small>|| <small>Pavel Arkadievish</small>|| <small>''2''</small>
|-
| <small>Faktlar</small>|| <small>''2017''</small>|| <small>Ilya Petrovich Kupkov Zeus</small>|| <small>''1''</small>
|-
| <small>Grand mehmonxonasi</small>|| <small>''2017''</small>|| <small>Pavel Arkadievish</small>|| <small>''2''</small>
|-
| <small>Afsonalar. Gretsiya.</small>|| <small>''2017''</small>|| <small>Ilya Petrovich Kupkov</small>|| <small>''1''</small>
|-
| <small>Haqiqatdan tashqarida</small>|| <small>''2017''</small>|| <small>Maykl</small>|| <small>''1''</small>
|-
| <small>O'zgarish shamoli</small>|| <small>''2019''</small>|| <small>Marash</small>|| <small>''1''</small>
|-
| <small>Magomayev</small>|| <small>''2019''</small>|| <small>Magomayev</small>|| <small>''8''</small>
|-
| <small>Men turmushga chiqmoqchiman</small>|| <small>''2020''</small>|| <small>Sergey Navashin</small>|| <small>''1''</small>
|-
| <small>Udo biz bila</small>|| <small>''2024''</small>|| <small>Bosko</small>|| <small>''1''</small>
|-
| <small>Qizil shelk</small>|| <small>''2025''</small>|| <small>Garin</small>|| <small>''1-2''</small>
|-
| <small>Moskvada yomg'irli ob-havo endi boshlanmoqda</small>|| <small>''2025''</small>|| <small>Alexsey</small>|| <small>''1-8''</small>
|-
| <small>Alsa mo''jizalar mamlakatida</small>|| <small>''2025''</small>|| <small>Shlyapnik</small>|| <small>''1-3''</small>
|-
| <small>Qora shelk</small>|| <small>''2027''</small>|| <small>Garin</small>|| <small>''2-2''</small>
|}
7vmgmwk4f5d6sk6ew5zviyyn0fcy5yh
Bangkok qoʻgʻirchoq muzeyi
0
1365762
6197807
5997154
2026-07-07T23:32:31Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197807
wikitext
text/x-wiki
{{Muzey
|nomi =Bangkok qoʻgʻirchoq muzeyi
|original =
|tasvir =
|asos_solingan =1957-yil
|joylashuvi =[[Bangkok]], [[Tailand]]
|keluvchilar =
|arxitektor =
|koordinatalari ={{coord|13.75940|100.54676|display=inline}}
|direktor =
|egasi =
|jamoat_transporti =
|oʻtish_yoʻli =
|turi =qoʻgʻirchoq muzeyi
|toʻplam =
|havola =
|sayt =
|Commons =
}}
'''Bangkok qoʻgʻirchoq muzeyi''' — Tailandning Ratchathevi tumani, [[Bangkok]] shahrida joylashgan [[Muzey|muzey]].
Bangkok qoʻgʻirchoq muzeyi 1957-yilda ozavva qoʻgʻirchoq maktabida, Yaponiyaning [[Tokio]] shahrida tahsil olgan mashhur qoʻgʻirchoq ustasi Xunying Thongkorn Chanthavimol tomonidan tashkil etilgan. Muzeyda 400 dan ortiq qoʻlda ishlangan tay qoʻgʻirchoqlari toʻplami mavjud va muzey xalqaro miqyosda eʼtirof etilgan boʻlib, 1978-yilda Polshaning [[Krakov]] shahrida oʻtkazilgan Xalqaro qoʻgʻirchoq folklor musobaqasida birinchi oʻrin mukofot sohibi boʻlgan<ref name="legacy">{{cite web|url=http://www.tour-bangkok-legacies.com/bangkok-dolls-museum.html|title=The Bangkok Dolls Museum Thai culture and tradition in miniature|publisher=Tour Bangkok Legacies|accessdate=September 2, 2008|arxivsana=2025-08-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20250819061037/https://www.tour-bangkok-legacies.com/bangkok-dolls-museum.html}}</ref>.
Muzeyda Tailand qishloq hayotining, Tailand shimolidagi togʻ qabilalari va Tailandning anʼanaviy liboslari namoyish etilsa-da, dunyoning turli burchaklaridan, jumladan Markaziy Yevropa mamlakatlari — [[Polsha]], [[Rossiya]], [[Vengriya]] va [[Gretsiya]]ning anʼanaviy liboslarini qamrab olgan boʻlim ham mavjud<ref name="legacy"/>.
Muzeyning asosiy diqqatga sazovor jihatlaridan biri yaxshilik va yomonlik kuchlarini tasvirlaydigan [[Ramakien]] asariga asoslangan ''Xon raqsi'' dramasi qahramonlarining qoʻgʻirchoqlarikollektsiyasidir<ref name="legacy"/>. Kichik Xon niqoblari ham namoyish etilgan.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* {{Official website|bangkokdolls.com}}
* [https://www.flickr.com/search/?q=Bangkok+Doll+Museum Flickr suratlari]
{{DEFAULTSORT:Bangkok qoʻgʻirchoq muzeyi}}
{{Tashqi_havolalar}}
[[Turkum:Tailanddagi muzeylar]]
21st3e77l83v6p9gudybnj9zsaaaj30
Bangkok Noy muzeyi
0
1365935
6197806
5997634
2026-07-07T23:32:00Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197806
wikitext
text/x-wiki
{{Muzey
|nomi =Bangkok Noy muzeyi
|original =
|tasvir =Map Bangkok Noi src eng.svg
|asos_solingan =
|joylashuvi =[[Bangkok]], [[Tailand]]
|keluvchilar =
|arxitektor =
|koordinatalari ={{coord|13.7627|N|100.4755|E|source:wikidata-and-enwiki-cat-tree_region:TH|display=inline}}
|direktor =
|egasi =
|jamoat_transporti =
|oʻtish_yoʻli =
|turi =
|toʻplam =
|havola =
|sayt =
|Commons =
}}
'''Bangkok Noy tumani muzeyi''' [[Tailand]]ning [[Bangkok]] shahrida joylashgan [[Muzey|muzey]]. U [[Menam-chao-praya|Chao Praya daryosi]]ning Thonburi sohilida, [[Bangkok Noy]] kanaliga yaqin joyda joylashgan. Muzey Bangkok metropoliten maʼmuriyati tomonidan tashkil etilgan. Tarixan bu hudud xorijiy savdogarlar [[Ayuttxaya|Phra Nakhon Si Ayutthaya]] va Bangkok oʻrtasida kanal boʻylab sayohat qilganda toʻxtab oʻtadigan maskan boʻlgan<ref>{{cite web|url=http://www.tour-bangkok-legacies.com/bangkok-noi-museum.html|title=The Bangkok Noi Museum preserving the old Bangkok era|publisher=Tour Bangkok Legacies|accessdate=September 2, 2008|arxivsana=2025-08-14|arxivurl=https://web.archive.org/web/20250814174706/https://www.tour-bangkok-legacies.com/bangkok-noi-museum.html}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{DEFAULTSORT:Bangkok Noy muzeyi}}
{{Tashqi_havolalar}}
[[Turkum:Tailanddagi muzeylar]]
782ntdrk9mslyco5zsr0bq5ejogicbk
Aurora Kapo
0
1366027
6197652
5997909
2026-07-07T13:39:05Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197652
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox musical artist
| name = Aurora Kapo
| image = File:Gjeniu i Vogel 5.jpg
| tavallud paytidagi ismi = Aurora Kapo
| tavallud sanasi= {{Birth date and age|df=yes|2000|11|17}}
| tavallud joyi = [[Rovigo]], [[Italiya]]
| janr= {{hlist|[[Pop musiqa|Pop]]|[[dance-pop]]|[[Contemporary R&B|R&B]]|[[Electronic dance music|EDM]]}}
| kasbi= {{hlist|Singer|songwriter}}
| faoliyat yillari = 2008–hozir
}}
'''Aurora Kapo''' (2000-yil 17-noyabrda tugʻilgan) — albaniyalik qoʻshiqchi. Kapo xalqaro qoʻshiq tanlovlarida Albaniya nomidan vakillik qilgan<ref>{{cite web|url=https://translate.google.com/translate?hl=en&sl=auto&tl=en&u=http%3A%2F%2Fturkvizyon.tv%2Fhaberler%2F1-bala-turkvizyon-sarki-yarismasinda-arnavutlugu-aurora-kapo-temsil-edecek%26130.html|title=''bala-turkvizyon-sarki-yarismasinda-arnavutlugu-aurora-kapo-temsil-edecek''}} turkvizyon.tv Accessed 2016-4-13 (Google translation)</ref>.
== Hayoti ==
Aurora Kapo oʻz faoliyatini 6 yoshida boshlagan. Kapo Albaniyaning „Tv Klan“ kanalida namoyish etilgan eng yirik bolalar isteʼdodlar shousi „Gjeniu i Vogel“da qatnashgan. Kapo „Gjeniu i Vogel“ final bosqichiga chiqdi va eng ommabop ishtirokchi, shuningdek, [[Facebook]] va [[YouTube]] tarmoqlarida eng koʻp koʻrilgan va yoqtirilgan ishtirokchi unvonlarini qoʻlga kiritdi{{Manba kerak|date=April 2016}}.
== Faoliyati ==
[[File:Kripemjaltezat.jpg|thumb|right|150px]]
[[File:Final night show Kripemjaltezat .jpg|thumb|right|150px]]
Kapo oʻz faoliyatini ulgʻaygan shahri, Albaniyaning [[Durres|Durrës]] shahrida boshlagan. 2008-yilda u Albaniyani 25 dan ortiq davlat ishtirok etgan [[Rozhaje]] „Zlatna pahulja“ festivalida vakillik qilish uchun tanlab olingan. U birinchi boʻlib Albaniya nomidan birinchi oʻrinni qoʻlga kiritgan<ref>{{cite web|url=https://translate.google.com/translate?hl=en&sl=auto&tl=en&u=http%3A%2F%2Fgazeta55.al%2Faurora-kapo-eshte-fituesja-e-festivalit-te-16-nderkombetar-te-kenges-rozhaje-mali-i-zi%2F|title=''Aurora Kapo eshte-fituesja-e-festivalit-te-16-nderkombetar-te-kenges-rozhaje-mali-i-zi''}} gazetta55.al Accessed 2016-4-13 (Google translation)</ref>. Kapo 2009-yilda „Kripemjaltezat“ kabi boshqa tanlovlarda ham ishtirok etishda davom etdi va u yerda Eng yaxshi ijrochi mukofotini qoʻlga kiritdi. U Perform-Fest 2009 tanlovida ham qatnashib, birinchi oʻrinni egalladi. U Makedoniya festivalida Albaniya nomidan vakillik qilgan. Shuningdek, u IFLC (Xalqaro til va madaniyat festivali)da „Felicita“ qoʻshigʻi bilan Italiyani ham vakillik qilgan{{Manba kerak|date=April 2016}}. 2012-yilda u „Blue Jeans“ nomli qoʻshiq bilan Yevrovidenie bolalar qoʻshiq tanlovi 2012da Albaniyani vakillik qilishga urinib koʻrdi, biroq gʻolib boʻla olmadi.
=== Bala Türkvizyon 2015 ===
[[File:At Bala Turkvizyon.jpg|thumb|right|150px]]
[[File:Top-Channel.jpg|thumb|right|150px]]
Kapo Turkiyada boʻlib oʻtgan [[Turkvizyon qoʻshiq tanlovi|Bolalar Türkvizyon Song Contest 2015]]da Albaniyani vakillik qilish uchun tanlab olindi. U „Kercej Me Yjet“ nomli qoʻshiqni ijro etdi; bu [[Alban tili|albancha]]da „Yulduzlar bilan raqs“ degan maʼnoni bildiradi va turkchasi „Yildizlarla Dans“ degani. Musobaqada oʻn uchta davlat ishtirok etdi va Albaniya 7-oʻrinni egalladi<ref>{{Cite web|url=http://eurovoix-world.com/albania-aurora-kapo-releases-her-bala-turkvizyon-entry/|title=Albania: Aurora Kapo Releases Her Bala Turkvizyon Entry|website=Eurovoix World|language=en-GB|access-date=2016-04-06}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.escapenews.org/bala-turkvision-azerbaijan-won-the-contest-full-results-here/|title=''Bala Turkvision: Azerbaijan Won The Contest. Full Results Here:''|website=ESCape News|access-date=2016-04-14|arxivsana=2016-04-20|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160420105603/http://www.escapenews.org/bala-turkvision-azerbaijan-won-the-contest-full-results-here/}}</ref>.
== Diskografiyasi ==
Kapo hozirgacha ikki albom chiqargan. U bu albomlardagi barcha qoʻshiqlarni oʻzi yozgan va ijro etgan. Albomlar ''Ditelindja e Diellit'' va ''I’m a Show Girl'' deb nomlanadi. Kaponing qoʻshiqlari asosan bolalar orasida mashhur{{Manba kerak|date=April 2016}}.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Kapo, Aurora}}
[[Turkum:Albaniyalik qoʻshiqchilar]]
5txbjgxmnjj2vbqu6v4g04w58ep7e4j
Azamat Sharipov
0
1366328
6197736
5999362
2026-07-07T18:26:17Z
InternetArchiveBot
58913
0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197736
wikitext
text/x-wiki
{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Azamat Sharipov
| tasvir =
| toʻliqism =
| boʻyi = {{height|m=1.67}}
| tavallud_sana = {{Birth date and age|df=yes|1993|5|23}}
| tavallud_joyi = {{tavalludJoyi|Qarshi}}, [[Oʻzbekiston]]
| joriyklub = [[BuxDU (futbol klubi)|BuxDU]]
| pozitsiya = Bosh murabbiy
}}
'''Azamat Sharipov''' — [[oʻzbekiston]]lik futbolchi. Himoyachi pozitsiyasida toʻp tepgan. [[2026-yil]]dan [[BuxDU (futbol klubi)|BuxDU]] klubi bosh murabbiyi<ref>{{Cite web|url=https://tribuna.uz/news/buxdu-proliga-uchun-qaysi-futbolchilarni-royxatdan-otkazgani-malum-1161521/|title=BuxDU Proliga uchun qaysi futbolchilarni ro'yxatdan o'tkazgani ma'lum }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://championat.asia/news/buxdu-bosh-murabbiyi-azamat-sharipov-shakllanib-olishimiz-uchun-qishki-yigin-etarli-bolmadi|title="BuxDU" bosh murabbiyi Azamat Sharipov: "Shakllanib olishimiz uchun qishki yig'in etarli bo'lmadi"}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sports.ru/football/person/azamat-sharipov/career/|title=Азамат Шарипов - карьера}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://ua.tribuna.com/football/person/azamat-sharipov/|title=Azamat Sharipov}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://en.theplayersagent.com/profile/267367/azamat_sharipov|title=Azamat Sharipov}}{{Oʻlikhavola|date=iyul 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.soccer.ru/players/azamat-sharipov?full_mode=1|title=Азамат Шарипов}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.eurosport.fr/football/azamat-sharipov_prs420998/joueur.shtml|title=Azamat Sharipov}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar|2}}
{{footy-bio-stub}}
{{DEFAULTSORT:Sharipov, Azamat}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Erkak futbol himoyachilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Pro ligasi murabbiylari]]
k7zwbxd10utsq8shdaq3f7nbl385wrg
Awa Chuo toʻgʻoni
0
1366337
6197678
5999458
2026-07-07T16:07:43Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197678
wikitext
text/x-wiki
{{Toʻgʻon
| location = [[Chiba prefekturasi]], Yaponiya
| location_map = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length = 110m
|dam_height = 32m
|dam_width_base =
|construction_began =
|opening = 1972
|cost =
|res_catchment = 14.9 sq. km
|res_surface = 20 gektar
| coordinates = {{coord|35|4|30|N|139|57|40|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Awa Chuo toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Chiba prefekturasi]] hududida joylashgan gruntli toʻgʻon. Toʻgʻon sugʻorish maqsadida foydalaniladi. Uning suv yigʻilish havzasi maydoni 14,9 km² ni tashkil etadi<ref>{{Cite web| title = Awa Chuo Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0667| arxivsana = 2022-04-19| arxivurl = https://web.archive.org/web/20220419090628/http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0667}}</ref>.
== Yana qarang ==
* [[Chiba prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}
[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]
8js3dw6lxkujeuk8f36f94flhdurnq4
Azuma toʻgʻoni
0
1366338
6197751
5999471
2026-07-07T19:20:56Z
InternetArchiveBot
58913
0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197751
wikitext
text/x-wiki
{{Toʻgʻon
| location = [[Chiba prefekturasi]], Yaponiya
| location_map = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length = 175m
|dam_height = 22m
|dam_width_base =
|construction_began = 1973
|opening = 1976
|cost =
|res_catchment = 5.2 sq. km
|res_surface = 9 gektar
| coordinates = {{coord|35|14|11|N|140|18|27|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Azuma toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Chiba prefekturasi]] hududida joylashgan gruntli toʻgʻon. Toʻgʻon suv taʼminoti maqsadida foydalaniladi. Uning suv yigʻilish havzasi maydoni 5,2 km² ni tashkil etadi<ref>{{Cite web| title = Azuma Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0672}}{{Oʻlikhavola|date=iyul 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
== Yana qarang ==
* [[Chiba prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}
[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]
kppgc47hbs3nefnxz0qownu8r93f9zn
Azuma No.2 toʻgʻoni
0
1366339
6197749
5999477
2026-07-07T19:18:29Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197749
wikitext
text/x-wiki
{{Toʻgʻon
| location = [[Chiba prefekturasi]], Yaponiya
| location_map = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length = 115m
|dam_height = 21m
|dam_width_base =
|construction_began = 1979
|opening = 1984
|cost =
|res_catchment = 4.4 sq. km
|res_surface = 4 gektar
| coordinates = {{coord|35|14|05|N|140|18|26|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Azuma No.2 toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Chiba prefekturasi]] hududida joylashgan gruntli toʻgʻon. Toʻgʻon suv taʼminoti maqsadida foydalaniladi. Uning suv yigʻilish havzasi maydoni 4,4 km² ni tashkil etadi<ref>{{Cite web| title = Azuma No.2 Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0685| arxivsana = 2022-04-19| arxivurl = https://web.archive.org/web/20220419090940/http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0685}}</ref>.
== Yana qarang ==
* [[Chiba prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}
[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]
211xdrary5qxutdtf5cz7mdiv7y8nza
Atagi toʻgʻoni
0
1366684
6197551
6000290
2026-07-07T12:26:32Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197551
wikitext
text/x-wiki
{{Toʻgʻon
| location = [[Gifu prefekturasi]], Yaponiya
| location_map = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length = 200m
|dam_height = 71.4m
|dam_width_base =
|construction_began = 1973
|opening = 1987
|cost =
|res_catchment = 16 sq. km
|res_surface = 14 gektar
| coordinates = {{coord|35|54|14|N|136|54|11|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Atagi toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Gifu prefekturasi]]da joylashgan toʻgʻon. Toʻgʻon suv toshqinlarini nazorat qilish maqsadida foydalaniladi. Uning suv yigʻilish havzasi maydoni 16 km² ni tashkil etadi. Toʻliq suv toʻplanganda taxminan 14 gektar maydonni egallaydi va 2550 ming kub metr suv sigʻimiga ega. Qurilishi 1973-yilda boshlangan va 1987-yilda tugallangan<ref>{{Cite web| title = Atagi Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=1128| arxivsana = 2022-06-15| arxivurl = https://web.archive.org/web/20220615042759/http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=1128}}</ref>.
== Yana qarang ==
* [[Gifu prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}
[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]
nspmf8hk2zt3vq5ezhj5svw1i6mjjmy
Ategumia matutinalis
0
1367107
6197579
6082397
2026-07-07T12:39:05Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197579
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Ategumia matutinalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Ategumia matutinalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1854-yilda Achille Guenée tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Markaziy Amerika]], [[Janubiy Amerika]] va [[Antil orollari]] hududida, xususan [[Puerto-Riko]], [[Trinidad]], [[Fransiya Gvianasi]], [[Surinam]], [[Ekvador]] va [[Yamayka]] hududlarida uchraydi<ref>{{cite web |last=Savela |first=Markku |url=https://www.nic.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/pyraloidea/crambidae/pyraustinae/ategumia/#matutinalis |title=''Ategumia matutinalis'' (Guenée, 1854) |website=Lepidoptera and Some Other Life Forms |accessdate=March 12, 2018}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* [https://www.mbarnes.force9.co.uk/jamaicamoths/images9/atemat.htm Moths of Jamaica] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20250226001903/http://www.mbarnes.force9.co.uk/jamaicamoths/images9/atemat.htm |date=2025-02-26 }}
{{Taxonbar|from=Q4813000}}
[[Turkum:Nomophilini]]
{{Nomophilini-stub}}
l1bxj7u22t363bihv6kqre80onv755v
Azuma toʻgʻoni (Xokkaydo)
0
1367212
6197753
6002005
2026-07-07T19:22:49Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197753
wikitext
text/x-wiki
{{Toʻgʻon
| location = [[Xokkaydo prefekturasi]], Yaponiya
| location_map = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length = 222m
|dam_height = 38.2m
|dam_width_base =
|construction_began = 1959
|opening = 1970
|cost =
|res_catchment = 52 sq. km
|res_surface = 93 gektar
| coordinates = {{coord|42|47|42|N|142|2|13|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Azuma toʻgʻoni''' ([[yaponcha]]: 厚真ダム) — [[Yaponiya]]ning [[Xokkaydo prefekturasi]] hududida joylashgan toshli toʻgʻon. Toʻgʻon sugʻorish maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 52 km² ni tashkil etadi<ref>{{Cite web| title = Azuma Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0079| arxivsana = 2022-07-08| arxivurl = https://web.archive.org/web/20220708044738/http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0079}}</ref>.
== Yana qarang ==
* [[Xokkaydo prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}
[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]
8u90sfrhr3hxrykyzlsg93glyqawifr
Ayuyagawa toʻgʻoni
0
1368436
6197729
6005280
2026-07-07T18:05:34Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197729
wikitext
text/x-wiki
{{Toʻgʻon
| location = [[Hyōgo prefekturasi]], Yaponiya
| location_map = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length = 198.3m
|dam_height = 46.2m
|dam_width_base =
|construction_began =
|opening = 1970
|cost =
|res_catchment = 8.7 sq. km
|res_surface = 12 gektar
| coordinates = {{coord|34|17|50|N|134|50|38|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Ayuyagawa toʻgʻoni''' ([[yaponcha]]: 鮎屋川ダム) — [[Yaponiya]]ning [[Hyōgo prefekturasi]] hududida joylashgan gravitatsion turdagi toʻgʻon. Toʻgʻon suv toshqinlarini nazorat qilish va sugʻorish maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 8,7 km² ni tashkil etadi<ref>{{Cite web| title = Ayuyagawa Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=1490| arxivsana = 2022-07-22| arxivurl = https://web.archive.org/web/20220722063357/http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=1490}}</ref>.
== Yana qarang ==
* [[Hyōgo prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}
[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]
jh5kvwtvnas879dbtp1h5o67s0y429e
Avstraliya milliy universiteti
0
1401837
6197667
6125252
2026-07-07T15:02:06Z
InternetArchiveBot
58913
3 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197667
wikitext
text/x-wiki
{{Taʼlim muassasasi bilgiqutisi
| nomi = Avstraliya milliy universiteti
| asl_nomi =
| asl_nomi_til =
| tasvir =
| tasvir_eni =
| izoh =
| xalqaro_nomi = <!-- yoki |xalqaro_nomlari= -->
| boshqa_nomi = <!-- yoki |boshqa_nomlari= -->
| ilgarigi_nomi = <!-- yoki |ilgarigi_nomlari= -->
| shiori = {{langx|la|Naturam Primum Cognoscere Rerum}}<ref name=":2">{{Cite web |date=February 2019 |title=ANU Governance Handbook |url=https://services.anu.edu.au/files/business-unit/ANU%20Governance%20Handbook%20Feb%202019.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240615220638/https://services.anu.edu.au/files/business-unit/ANU%20Governance%20Handbook%20Feb%202019.pdf |archive-date=15 June 2024 |access-date=6 September 2024 |website=Australian National University |language=en-AU |publication-place=[[Canberra]], [[Australian Capital Territory]]}}</ref>
| shiori_til = lotin
| yuqorigi_belgi = Oʻzbek tilida shiori
| yuqorigi_matn = "Birinchi bo‘lib narsalarning tabiatini o‘rganish"
| yuqorigi_belgi1 =
| yuqorigi_matn1 =
| yuqorigi_belgi2 =
| yuqorigi_matn2 =
| turi = [[Davlat universiteti|Davlat]] [[Milliy universitet|milliy]] [[Tadqiqot universiteti]]
| asos_solingan = {{Start date and age|df=yes|1946|08|01}}<ref>{{Cite web |date=8 July 2021 |title=ANU turns 75 |url=https://www.anu.edu.au/news/all-news/anu-turns-75 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240526233610/https://www.anu.edu.au/news/all-news/anu-turns-75 |archive-date=26 May 2024 |access-date=6 September 2024 |website=Australian National University |language=en-AU |publication-place=[[Canberra]], [[Australian Capital Territory]]}}</ref>
| yopilgan = <!-- {{end date|YYYY|OO|KK}} -->
| asoschisi = <!-- yoki |asoschilari= -->
| akkreditatsiya =
| endaumenti =
| byudjeti = 1.36 [[1,000,000,000|milliard]] (2022<ref name=":3">{{Cite web |date=April 2023 |title=Annual Report 2022 |url=https://www.anu.edu.au/files/review-strategy/documents/ANU%2520Annual%2520Report%25202022%2520-%2520Approved%2520by%2520Council.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240629184133/https://www.anu.edu.au/files/review-strategy/documents/ANU%20Annual%20Report%202022%20-%20Approved%20by%20Council.pdf |archive-date=29 June 2024 |access-date=7 September 2024 |website=Australian National University |language=en-AU |publication-place=[[Canberra]], [[Australian Capital Territory]] |issn=1327-7227}}</ref>)
| rahbari =
| raisi =
| kansleri =
| prezidenti =
| vitse-prezident =
| vitse-kansleri =
| provosti =
| rektori = Vacant
| direktori =
| dekani =
| rahbar_turi1 = Prorektor
| rahbar1 = [[Rebekah Brown]] (vaqtinchalik)<ref>{{Cite web |date=31 January 2023 |title=University Executive |url=https://www.anu.edu.au/about/university-executive |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250911072103/https://www.anu.edu.au/about/university-executive |archive-date=11 September 2025 |access-date=11 September 2025 |website=Australian National University |language=en-AU |publication-place=[[Canberra]], [[Australian Capital Territory]]}}</ref>
| fakultet =
| xodimlar_tarkibi =
| talabalari = 17,380 (2023)
| bakalavriat = 10,252 (2023)<ref name=":4">{{Cite web |date=31 January 2023 |title=Facts about ANU |url=https://www.anu.edu.au/about/facts-about-anu |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240527200324/https://www.anu.edu.au/about/facts-about-anu |archive-date=27 May 2024 |access-date=6 September 2024 |website=Australian National University |language=en-AU |publication-place=[[Canberra]], [[Australian Capital Territory]]}}</ref>
| magistratura = 7,128 (2023)
| aspirantura =
| doktorantura =
| akademiklari =
| doktorlari =
| professorlari =
| oʻqituvchilari =
| manzili =Kanberra, Avstraliya poytaxti hududi, 2600, Avstraliya
| shahar = [[Akton, Avstraliya poytaxti hududi|Kanberra]]
| viloyat = <!-- yoki |shtat=, |provinsiya=, |prefektura= -->
| davlat = Avstraliya<ref>{{Cite web |date=31 January 2024 |title=Contact ANU |url=https://www.anu.edu.au/contact-anu |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240905042051/https://www.anu.edu.au/contact-anu |archive-date=5 September 2024 |access-date=6 September 2024 |website=Australian National University |language=en-AU |publication-place=[[Canberra]], [[Australian Capital Territory]]}}</ref>
| pochta_indeksi = 2600
| koordinatalari = <!-- {{koord|LAT|LON|type:edu|display=inline,title}} -->
| kampusi = Shahar hududi, park va qishloq hududi
| tili =
| belgi =
| matn =
| belgi1 =
| matn1 =
| belgi2 =
| matn2 =
| ranglari =
| laqabi = <!-- yoki |laqablari= -->
| maskoti = <!-- yoki |maskotlari= -->
| veb-sayti = <!-- {{URL|misol.uz}} -->
| logotip =
| logotip_eni =
| logotip_alt =
| pushpin_map =
| pushpin_label_position =
| map_size =
| pushpin_map_caption =
}}
'''Avstraliya milliy universiteti''' – [[1946|1946-yil]]da tashkil etilgan boʻlib, [[Avstraliya Parlementi|Avstraliya parlamenti]] tomonidan tashkil etilgan yagona [[universitet]]dir. 1929-yilda Kanberra universitetining kolleji tashkil etilib, [[1960-yil]]da AMUga integratsiya qilingan<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Our history |url=https://www.anu.edu.au/about/our-history |qaralgan sana=9 February 2022 |ish=Australian National University |sana=22 September 2014 |arxivsana=9 February 2022 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220209003543/https://www.anu.edu.au/about/our-history}}</ref>. AMU 10252 ta bakalavr va 7128 ta postgraduate talabalarni oʻqishga qabul qiladi va 4 517 nafar xodimni ishlaydi<ref name="Quickstats">{{Veb manbasi |sarlavha=Quick stats |url=https://services.anu.edu.au/planning-governance/performance-measurement/quick-stats |qaralgan sana=31 March 2023 |nashriyot=ANU |arxivsana=2019-06-04 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190604200750/https://services.anu.edu.au/planning-governance/performance-measurement/quick-stats }}</ref>. Universitetning mablagʻlari 2018-yilga kelib 1,8 milliard dollarni tashkil etadi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=ANU Annual Report 2018 |url=https://www.anu.edu.au/files/review/ANU%20Annual%20Report%202018.pdf |qaralgan sana=31 December 2020 |nashriyot=ANU |arxivsana=24 October 2020 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20201024063904/https://www.anu.edu.au/files/review/ANU%20Annual%20Report%202018.pdf}}</ref>.
AMU professor-oʻqituvchilari va bitiruvchilari orasida oltita [[Nobel mukofoti]] sovrindori va 49 nafar Rodos stipendiyasi bor<ref>{{Veb manbasi |url=http://reporter.anu.edu.au/anu-numbers-global-alumni |sarlavha=ANU by numbers: global alumni – ANU Reporter |qaralgan sana=25 February 2017 |arxivsana=25 February 2017 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20170225133514/http://reporter.anu.edu.au/anu-numbers-global-alumni}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=http://about.anu.edu.au/profile/history/nobel-prize-winners |sarlavha=Nobel Prize winners |ish=Australian National University |qaralgan sana=6 April 2013 |arxivsana=9 April 2013 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130409073621/http://about.anu.edu.au/profile/history/nobel-prize-winners}}</ref>. Universitet [[Avstraliya]]ning hozirgi Bosh gubernatori, ikki sobiq bosh vazir va bir doʻzdan ortiq [[Avstraliya]] hukumat idoralari boshliqlarini oʻqitgan. Universitetda ilmiy nashrlarining soʻnggi nashrlari AMU Press orqali onlayn ravishda oʻtkaziladi. Koʻplab dasturlarning kirish talablari yuqori ATAR ballari talablari bilan tanlab olinadi<ref>{{Veb manbasi |url=https://press.anu.edu.au/ |sarlavha=ANU Press – ANU |ish=press.anu.edu.au |qaralgan sana=11 October 2017 |arxivsana=10 October 2017 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20171010195448/http://press.anu.edu.au/}}</ref>. AMU muntazam ravishda [[Avstraliya]]ning eng yaxshi universitetlaridan biri sifatida roʻyxatga olinib, 2023-yildan boshlab koʻp universitetlar reytingida 1-oʻrinni egallagan.
== Tarixi ==
[[Avstraliya]]da milliy universitet tashkil etish uchun daʼvatlar 1900-yillarda boshlangan<ref name="history">{{Veb manbasi |url=http://heritage.anu.edu.au/?pid=7 |sarlavha=History of ANU |ish=Australian National University |qaralgan sana=6 April 2013 |arxivsana=11 April 2013 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130411061502/http://heritage.anu.edu.au/?pid=7}}</ref>. 1908-yilda mamlakat poytaxti [[Kanberra]]ning joylashuvi aniqlangandan soʻng, Uolter Berli Griffin tomonidan shahar loyihasida Qora togʻ etagida AMU uchun yer ajratildi<ref name="history" />. Universitetning tashkil etilishi Ikkinchi jahon urushi tufayli toʻxtab qolgan, ammo 1942-yilda Urushdan keyingi tiklanish departamenti tashkil etilishi bilan qayta tiklandi. Natijada, 1946-yil 1-avgustda Chifley hukumati tomonidan Avstraliya Milliy universiteti toʻgʻrisidagi qonun qabul qilindi<ref name="history" />.
[[Fayl:Homopolar_anu-MJC.jpg|right|thumb|Mark Oliphant tomonidan dizayn qilingan ANU homopolar generator qoldiqlari]]
Bir guruh taniqli [[Avstraliyaliklar|avstraliyalik]] olimlar chet eldan qaytib, universitetga qoʻshilishdi, jumladan, ser Xovard Flori (dorivor penitsillinning hammuallifi), janob Mark Oliphant (Manxetten loyihasida ishlagan yadro fizigi) va ser Keyt Xenkok ([[Oksford]]dagi iqtisodiy tarix professori Chichele). Guruhga avvalroq [[Avstraliya]]da bir necha yil ishlagan yangi zelandiyalik ser Raymond Firth (LSE antropologiya professori) ham kirgan<ref name="history2">{{cite web |url=http://heritage.anu.edu.au/?pid=7 |title=History of ANU |work=Australian National University |access-date=6 April 2013 |archive-date=11 April 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130411061502/http://heritage.anu.edu.au/?pid=7 |url-status=live}}</ref>. Iqtisodchi janob Douglas Copland AMUning birinchi vitse-kansleri etib tayinlanib, sobiq Bosh vazir Stenli Bryus birinchi kansler boʻlib ishlagan<ref>{{cite web |url=http://about.anu.edu.au/profile/history/chancellors-vcs |title=Chancellors & Vice-Chancellors |work=Australian National University |access-date=6 April 2013 |archive-date=9 April 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130409073630/http://about.anu.edu.au/profile/history/chancellors-vcs |url-status=live}}</ref>. AMU dastlab toʻrtta markazga — Fizika fanlari, Ijtimoiy fanlar va Tinch okeani tadqiqot maktablari va Jon Kurtin tibbiyot tadqiqotlari maktabiga boʻlingan<ref name="history"/>.
Birinchi rezidentlar zali, Universitet uyi, 1954-yilda fakultet aʼzolari va post-universitet talabalari uchun ochilgan. 1924-yilda federal hukumat tomonidan tashkil etilgan Mount Stromlo Observatoriyasi 1957-yilda AMU tarkibiga kiradi. AMU kutubxonasi birinchi joylari Menzies va Chifley binolari 1963-yilda ochilgan. 1927-yildan beri [[Kanbera]]da joylashgan [[Avstraliya oʻrmonchilik maktabi]] 1965-yilda AMU tomonidan birlashtiriladi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Our history |url=https://www.anu.edu.au/about/our-history |qaralgan sana=9 February 2022 |ish=Australian National University |sana=22 September 2014 |arxivsana=9 February 2022 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220209003543/https://www.anu.edu.au/about/our-history}}</ref>.
=== Kanberra universiteti kolleji ===
Kanberra universiteti kolleji (CUC) [[1929-yil]]da tashkil etilib, [[1930-yil]]da birinchi bakalavr oʻquvchilarini oʻqigan milliy poytaxtdagi birinchi oliy taʼlim muassasasi boʻlgan<ref name="history"/><ref>{{Veb manbasi |url=http://www.legislation.act.gov.au/ord/1929-20/19291219-49059/pdf/1929-20.pdf |sarlavha=Ordinance establishing Canberra University College |ish=ACT Legislation Register |nashriyot=[[Australian Capital Territory Legislative Assembly]] |qaralgan sana=6 April 2013 |arxivsana=24 May 2013 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130524043827/http://www.legislation.act.gov.au/ord/1929-20/19291219-49059/pdf/1929-20.pdf}}</ref>. Uning asosini [[Avstraliya Konstitutsiyasi]] tuzgan va [[Avstraliya]]ning birinchi Bosh Solitsitoridan biri Sir Robert Garran boshqargan<ref name="CUC">{{Kitob manbasi |last=Coleman |year=2007 |first=Peter |title=Canberra University College |doi=10.22459/AS.03.2007 |isbn=9780731538102 |accessdate=6 April 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130514191407/http://epress.anu.edu.au/wp-content/uploads/2011/08/ch1018.pdf |archive-date=14 May 2013}}</ref>. CUC [[Melburn universiteti]] bilan bogʻliq boʻlib, uning darajalari ushbu universitet tomonidan berilgan<ref name="history3">{{cite web |url=http://heritage.anu.edu.au/?pid=7 |title=History of ANU |work=Australian National University |access-date=6 April 2013 |archive-date=11 April 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130411061502/http://heritage.anu.edu.au/?pid=7 |url-status=live}}</ref>. CUCdagi akademik rahbarlar orasida tarixchi Manning Klark, siyosatshunos Finlay Crisp, shoir A. D. Hope va iqtisodchi Xayns Arndt boʻlgan<ref name="CUC" />.
[[1960-yil]]da CUC dastlab sanʼat, iqtisodiyot, huquq va fan fakultetlari bilan Umumiy fanlar maktabi sifatida AMUga birlashtiriladi. Keyinchalik sharqshunoslik va muhandislik fakultetlari joriy etiladi. Bruce Hall, bakalavrlar uchun birinchi turar-joy kolleji 1961-yilda ochilgan<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Our history |url=https://www.anu.edu.au/about/our-history |qaralgan sana=9 February 2022 |ish=Australian National University |sana=22 September 2014 |arxivsana=9 February 2022 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220209003543/https://www.anu.edu.au/about/our-history}}</ref>.
[[Fayl:ANU_School_of_Art.jpg|right|thumb|Kanberra oʻrta maktabining sobiq binosiga joylashtirilgan ANU Sanʼat maktabi]]
=== Hozirgi davrda ===
Kanberra musiqa maktabi va ''Kanberra sanʼat maktabi'' 1988-yilda birlashtirib, ''Kanberra Sanʼat instituti'' tashkil etilgan. 1992-yilda universitet bilan ''AMU Sanʼat instituti'' birlashtiradi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Our history |url=https://www.anu.edu.au/about/our-history |qaralgan sana=9 February 2022 |ish=Australian National University |sana=22 September 2014 |arxivsana=9 February 2022 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220209003543/https://www.anu.edu.au/about/our-history}}</ref><ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Canberra Institute of the Arts |url=http://archivescollection.anu.edu.au/index.php/canberra-institute-of-arts |nashriyot=ANU Archives |qaralgan sana=29 August 2018 |arxivsana=29 August 2018 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20180829175401/http://archivescollection.anu.edu.au/index.php/canberra-institute-of-arts}}</ref><ref name="archive-IoA">{{Veb manbasi |sarlavha=Institute of the Arts |url=http://archivescollection.anu.edu.au/index.php/institute-of-arts |nashriyot=ANU Archives |qaralgan sana=29 August 2018 |arxivsana=29 August 2018 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20180829175359/http://archivescollection.anu.edu.au/index.php/institute-of-arts}}</ref>.
AMU oʻz Tibbiyot maktabi [[2002-yil]]da, [[2000-yil]]da federal hukumat tomonidan maʼqullanganidan soʻng tashkil etgan<ref name="medical">{{Veb manbasi |url=http://medicalschool.anu.edu.au/about-us/history |sarlavha=History of ANU Medical School |ish=Australian National University |qaralgan sana=6 April 2013 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130409143752/http://medicalschool.anu.edu.au/about-us/history |arxivsana=9 April 2013}}</ref>.
[[2003-yil]] [[18-yanvar]]da Kanberra oʻrmon yongʻinlari asosan Mount Stromlo Observatoriyasini yoʻq qilgan<ref>{{Veb manbasi |url=http://rsaa.anu.edu.au/observatories/mount-stromlo-observatory |sarlavha=Mount Stromlo Observatory |ish=Australian National University |qaralgan sana=6 April 2013 |arxivsana=9 April 2013 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130409202353/http://rsaa.anu.edu.au/observatories/mount-stromlo-observatory}}</ref>.
AMU astronomlari hozirda Siding Spring Observatoriyasidan tadqiqotlar olib bormoqda. 10 ta teleskopni oʻz ichiga olib, shu jumladan Anglo-Avstraliya teleskopini ham oʻzlashtiradi<ref>{{Veb manbasi |url=http://rsaa.anu.edu.au/observatories/siding-spring-observatory/telescopes |sarlavha=Telescopes |ish=Australian National University |qaralgan sana=6 April 2013 |arxivsana=11 April 2013 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130411011127/http://rsaa.anu.edu.au/observatories/siding-spring-observatory/telescopes}}</ref>. 2013-yil fevral oyida moliya tadbirkori va ANU bitiruvchisi Graham Tuckwell AMUda bakalavr stipendiya dasturini moliyalashtirish uchun 50 million dollar mablagʻ ajratish orqali [[Avstraliya]] tarixidagi eng katta universitet ehsonini qilgan<ref>{{Yangiliklar manbasi |title=Billionaire gives back with $50m uni donation |work=[[The Canberra Times]] |url=http://www.canberratimes.com.au/national/tertiary-education/billionaire-gives-back-with-50m-uni-donation-20130205-2dvfk.html |url-status=live |access-date=6 April 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130527105803/http://www.canberratimes.com.au/national/tertiary-education/billionaire-gives-back-with-50m-uni-donation-20130205-2dvfk.html |archive-date=27 May 2013}}</ref>. AMU oʻzining talabalar faolligi tarixi va soʻnggi yillarda mamlakatda eng uzoq davom etgan va eng muvaffaqiyatli boʻlgan qazilma yoqilgʻidan voz kechish kompaniyasi bilan mashhur<ref>{{Cite news |last=Klee |first=Louis |date=23 October 2014 |title=Students put the Coalition on notice over climate change |newspaper=The Age |url=http://www.theage.com.au/comment/students-put-the-coalition-on-notice-over-climate-change-20141022-119sn7.html |url-status=live |access-date=26 January 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161114030831/http://www.theage.com.au/comment/students-put-the-coalition-on-notice-over-climate-change-20141022-119sn7.html |archive-date=14 November 2016}}</ref>. AMU Kengashining 2014-yilda ikkita qazilma yoqilgʻi kompaniyasidan voz kechish toʻgʻrisidagi qarori Abbott hukumatidagi vazirlar tomonidan tanqid qilingan, ammo vitse-kansler Ian Young tomonidan himoya qilingan va shunday taʼkidlagan:
{{Blockquote|Xususiylashtirish masalasida biz haq bo‘lib, chinakam milliy va xalqaro yetakchilik rolini o‘ynaganimiz aniq. [...] Biz hozir to‘xtatib bo‘lmaydigandek tuyulgan harakatda katta rol o‘ynagan ko‘rinamiz<ref>{{cite web|title = Farewell ANU|url = http://vcdesk.anu.edu.au/2015/12/17/farewell-anu/|date = 17 December 2015|author = ANU Vice-Chancellor|access-date = 26 January 2016|archive-date = 21 January 2016|archive-url = https://web.archive.org/web/20160121154738/http://vcdesk.anu.edu.au/2015/12/17/farewell-anu/|url-status = live}}</ref>.}}{{Holatiga koʻra|2014}} ANU qazib olinadigan yoqilgʻi boʻyicha yirik kompaniyalarga sarmoya kiritadi<ref>{{cite news|title = ANU sale of fossil fuel holdings not enough: students|url = http://www.abc.net.au/news/2014-10-03/anu-selling-fossil-fuel-company-holdings-not-enough-student-says/5789748|website = ABC News| date=3 October 2014 |access-date = 26 January 2016|language = en-AU|archive-date = 9 October 2016|archive-url = https://web.archive.org/web/20161009050544/http://www.abc.net.au/news/2014-10-03/anu-selling-fossil-fuel-company-holdings-not-enough-student-says/5789748|url-status = live}}</ref>. 2017-yilda Avstraliya Inson Huquqlari Komissiyasi tomonidan oʻtkazilgan soʻrov shuni koʻrsatdiki, ANUda jinsiy zoʻravonlik va jinsiy shilqimlik ikkinchi oʻrinda turadi<ref>{{Cite news |date=1 August 2017 |title=Search how every university in Australia ranks for sexual harassment and assault |language=en-US |work=The Age |url=http://www.theage.com.au/national/education/how-every-university-in-australia-ranks-for-sexual-harassment-and-assault-20170801-gxn594.html |url-status=live |access-date=2 August 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170804132447/http://www.theage.com.au/national/education/how-every-university-in-australia-ranks-for-sexual-harassment-and-assault-20170801-gxn594.html |archive-date=4 August 2017}}</ref><ref>{{Cite news |last=Bagshaw |first=Eryk |date=2 August 2017 |title='We should all be shocked' leader of university with worst results comforts students |language=en-US |work=The Sydney Morning Herald |url=http://www.smh.com.au/federal-politics/political-news/more-than-20-per-cent-of-students-at-australias-top-universities-sexually-harassed-by-staff-20170801-gxmwyz.html |url-status=live |access-date=2 August 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170805043505/http://www.smh.com.au/federal-politics/political-news/more-than-20-per-cent-of-students-at-australias-top-universities-sexually-harassed-by-staff-20170801-gxmwyz.html |archive-date=5 August 2017}}</ref>. AMU respondentlarining 3,5 foizi 2016-yilda jinsiy zoʻravonlikka uchraganini maʼlum qilgan.
Vitse-kansler Brayan Shmidt jinsiy tajovuz va taʼqib qurbonlaridan uzr soʻradi<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Pianegonda |first=Elise |last2=Dorsett |first2=Jesse |date=1 August 2017 |title=Sexual assault rate at ANU double that of universities nationally |language=en-AU |work=ABC News |url=http://www.abc.net.au/news/2017-08-01/sexual-assault-rate-at-anu-double-universities-nationally/8763350 |url-status=live |access-date=1 August 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170801035815/http://www.abc.net.au/news/2017-08-01/sexual-assault-rate-at-anu-double-universities-nationally/8763350 |archive-date=1 August 2017}}</ref>.
AMU 2011—2015-yillarda Musiqa maktabi<ref>[http://www.canberratimes.com.au/comment/ct-editorial/puzzling-rationale-to-anu-budget-cuts-20160328-gnsrvu.html „Puzzling rationale to ANU budget cuts“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215933/http://www.canberratimes.com.au/comment/ct-editorial/puzzling-rationale-to-anu-budget-cuts-20160328-gnsrvu.html|date=19 October 2017}}, ''[[The Canberra Times]]'', 29 March 2016. Retrieved 19 October 2017.</ref> va 2016-yilda Madaniyat, tarix va til maktabi tomonidan mablagʻ va xodimlarni qisqartirishga erishgan<ref>Rowan Callick, [http://www.theaustralian.com.au/higher-education/howard-warns-identity-politics-will-leave-history-students-in-the-dark/news-story/89a93da6ce9a230fb99b778f431f57e0 „ANU’s Brian Schmidt faces test with language school cuts“], ''[[The Australian]]'', 6 April 2016. Retrieved 19 October 2017.</ref><ref>William Sima, [http://www.smh.com.au/comment/anu-celebrates-excellence-in-asiapacific-studies-by-axing-it-20160327-gnrxt6.html „ANU celebrates excellence in Asia-Pacific studies by axing it“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171021010545/http://www.smh.com.au/comment/anu-celebrates-excellence-in-asiapacific-studies-by-axing-it-20160327-gnrxt6.html|date=21 October 2017}}, ''[[The Sydney Morning Herald]]'', 28 March 2016. Retrieved 21 October 2017.</ref><ref name="Macdonald2">Emma Macdonald, [http://www.smh.com.au/national/anu-asian-language-budget-cuts-may-see-top-academics-go-20160324-gnq4ow.html ANU Asian language budget cuts see top academics placed on fixed-term contracts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171022085352/http://www.smh.com.au/national/anu-asian-language-budget-cuts-may-see-top-academics-go-20160324-gnq4ow.html|date=22 October 2017}}, ''The Sydney Morning Herald'', 29 March 2016. Retrieved 22 October 2017</ref>. Biroq, sanʼat va ijtimoiy fanlar uchun faqat AMU uchun belgilangan global (davlat) mablagʻlar mavjud<ref>{{Veb manbasi |url=http://cass.anu.edu.au/cass-giving/languages-endowments |sarlavha=Giving to CASS |ism=CASS Marketing & |muallif=Communications |qaralgan sana=21 October 2017 |arxivsana=21 October 2017 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20171021220556/http://cass.anu.edu.au/cass-giving/languages-endowments}}</ref>. Baʼzi kurslar endi onlayn taqdim etiladi<ref>{{YouTube|n5jJHCqrcIw|Learning anytime, anywhere}}, ANU TV. Retrieved 22 October 2017.</ref>.
AMU oʻz talabalari uchun koʻplab xorijiy universitetlar bilan, ayniqsa, Osiyo-Tinch okeani mintaqasidagi, shu jumladan [[Singapur milliy universiteti]], [[Tokio universiteti]], Xong Kong universiteti, [[Peking universiteti|Pekin universiteti]], [[Tsinghua universiteti]] va [[Seul milliy universiteti]] bilan almashtirish bitimlari tuzgan. Boshqa mintaqalarda taniqli universitetlar orasida Université Paris Sciences et Lettres, Jorj Vashingtondir universitet, [[Kaliforniya universiteti]], [[Texas universiteti]], [[Shimoliy Amerika]]dagi [[Toronto universiteti]] va Imperial College London, Kingʻs College London, Sciences Po, ETH Zürich, [[Bocconi universiteti]], Kopenhag universitetlari va Evropadagi Triniti kollej Dublinidir<ref>[http://www.anu.edu.au/students/careers-opportunities/global-programs/exchange/list-of-exchange-partners ANU Exchange Partners] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190324030556/http://www.anu.edu.au/students/careers-opportunities/global-programs/exchange/list-of-exchange-partners|date=24 March 2019}}. Retrieved 24 March 2019.</ref>.
2017-yilda Xitoylik xakerlar Avstraliya Milliy universiteti kompyuterlariga kirib, universitetda olib borilayotgan milliy xavfsizlik tadqiqotlariga putur yetkazgan<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=McKenzie |first=Nick |last2=Wroe |first2=David |date=6 July 2018 |title=Chinese hackers breach ANU, putting national security at risk |work=[[The Sydney Morning Herald]] |url=https://www.smh.com.au/politics/federal/chinese-hackers-breach-anu-putting-national-security-at-risk-20180706-p4zq0q.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20180710075935/https://www.smh.com.au/politics/federal/chinese-hackers-breach-anu-putting-national-security-at-risk-20180706-p4zq0q.html |archive-date=10 July 2018}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Borys |first=Stephanie |date=8 July 2018 |title=Chinese hackers infiltrate systems at Australian National University |publisher=[[Australian Broadcasting Corporation]] |url=http://www.abc.net.au/news/2018-07-06/chinese-hackers-infilitrate-anu-it-systems/9951210 |url-status=live |access-date=29 May 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180710025722/http://www.abc.net.au/news/2018-07-06/chinese-hackers-infilitrate-anu-it-systems/9951210 |archive-date=10 July 2018 |quote=The ABC has been told the Australian National University (ANU) system was first compromised last year.}}</ref>.
== Maktablar va binolari ==
[[Fayl:The_City_of_Canberra_(6769020867).jpg|thumb|AMUning Acton, Kanberra shahridagi asosiy kampusida]]
[[Fayl:AUS_Canberra,_Central,_Australian_National_University_004.jpg|thumb|Di Riddell talabalar markazi 2019-yilda ochildi]]
[[Fayl:Kambri_Cultural_Centre.jpg|thumb|Kambri madaniy markazi, Kanberradagi Avstraliya milliy universiteti yonida.]]
AMUning asosiy kampusi Kanberra chekkasidagi Acton boʻylab choʻzilgan boʻlib, 358 gektar{{convert|358|acre|km2}}tashkil qiladi. Universitet binolari ichida koʻkalamzorlashtirilgan park<ref>{{cite web |url=http://www.anu.edu.au/about/tour/ |title=ANU Tour |work=Australian National University |access-date=6 April 2013 |archive-date=2 April 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130402234722/http://www.anu.edu.au/about/tour/ |url-status=live}}</ref>. AMU taxminan Murray-Darling havzasining bir qismi boʻlgan Sullivans Creek bilan ikkiga boʻlinib, Qora togʻning mahalliy butazorlari, Burley Griffin koʻli, Tyorner chekkasi va Kanberra markaziy biznes tumani bilan chegaradosh. Acton kampusida, shuningdek, uchta sport maydoni (Janubiy Oval, Fellows Oval va Willows Oval), oltita tennis korti (ANU tennis klubi joylashgan<ref>{{Cite web |date=2018-02-13 |title=About Us |url=https://anutennis.org/aboutus/ |access-date=2025-09-29 |website=ANU Tennis Club |language=en}}</ref>), ikkita sport zali va basseyn mavjud. Koʻplab universitet obyektlari milliy poytaxtning tashkil etilishidan beri tarixiy ahamiyatga ega boʻlib, 40 dan ortiq binolar Hamdoʻstlik merosi roʻyxatiga kiritilgan va yana bir qancha binolar mahalliy roʻyxatlarda mavjud<ref>{{Veb manbasi |url=http://heritage.anu.edu.au/files/1602_ANU%20Heritage%20Strategy%202010-12.pdf |sarlavha=ANU Heritage Strategy |ish=Australian National University |qaralgan sana=6 April 2013 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130411131743/http://heritage.anu.edu.au/files/1602_ANU%20Heritage%20Strategy%202010-12.pdf |arxivsana=11 April 2013}}</ref>.
Kampusida 10 mingdan ortiq daraxtlar boʻlib, AMU 2009-yilda Xalqaro Barqaror Kampus Tarmogʻi mukofotiga sazovor boʻlgan. 2011-yilda Avstraliyaning ikkinchi eng yashil universitet kampusi boʻlib oʻtadi<ref>{{Veb manbasi |url=http://heritage.anu.edu.au/index.php?pid=128 |sarlavha=Acton Tree Trail |ish=Australian National University |qaralgan sana=6 April 2013 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20120319002146/http://heritage.anu.edu.au/index.php?pid=128 |arxivsana=19 March 2012}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=http://facilities.anu.edu.au/about-us/achievements-and-awards/sustainability-awards |sarlavha=Sustainability awards |ish=Australian National University |qaralgan sana=6 April 2013 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130409084820/http://facilities.anu.edu.au/about-us/achievements-and-awards/sustainability-awards |arxivsana=9 April 2013}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |title=Australia's 10 greenest universities |work=The Australian |url=http://www.theaustralian.com.au/higher-education/australias-10-greenest-universities/story-e6frgcjx-1226215407489 |url-status=live |access-date=6 April 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120628005445/http://www.theaustralian.com.au/higher-education/australias-10-greenest-universities/story-e6frgcjx-1226215407489 |archive-date=28 June 2012}}</ref>.
[[Avstraliya]]ning beshta bilimdon jamiyatlaridan toʻrttasi AMUda joylashgan — [[Avstraliya Fanlar akademiyasi]], Avstraliya Xumoniylik fanlari akademiyasi, Ostraliyaning Ijtimoiy fanlar akademiyasi va Avstraliya huquq akademiyasi. AMUda Avstraliya Milliy fan xabardorligi markazi va Milliy kino va ovoz arxivi, kampus yonida esa Avstraliya Milliy muzeyi va CSIRO joylashgan.
ANU Kanberra tashqarisidagi Mount Stromlo Observatoriyasi, Coonabarabran yaqinidagi Siding Spring Observatoriyasi va Yangi Janubiy Uelsning Janubiy sohil Kioloa shahridagi kampusni oʻz ichiga olgan qoʻshimcha joylarni egallaydi<ref>{{Veb manbasi |url=http://about.anu.edu.au/campus |sarlavha=Campus – About ANU |ish=Australian National University |qaralgan sana=6 April 2013 |arxivsana=9 April 2013 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130409065018/http://about.anu.edu.au/campus}}</ref>.
=== Drill Hall galereyasi ===
Drill Hall galereyasida 1940-yillarga oid, Ikkinchi Jahon urushi uchun askarlarni tayyorlashda va Werriwa polkining 3-bataloni uchun baza sifatida foydalanish uchun mashq zali joylashgan. 1984-yilda sanʼat galereyasini yaratish uchun interyer qayta ishlangan va 2004-yilda bino meros roʻyxatiga kiritilgan. Avstraliya milliy galereyasi qurilayotgan paytda zalda milliy kolleksiyaning vaqtinchalik koʻrgazmalari oʻtkaziladi. AMU 1992-yilda zalni oʻz sanʼat asarlari toʻplamini namoyish etish uchun, shuningdek, vaqtinchalik koʻrgazmalar uchun joy sifatida qabul qiladi<ref name="about">{{Veb manbasi |sarlavha=About |ish=Drill Hall Gallery |nashriyot=ANU |url=https://dhg.anu.edu.au/about/ |qaralgan sana=30 September 2021 |arxivsana=30 September 2021 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210930031617/https://dhg.anu.edu.au/about/}}</ref>.
Toʻrtta alohida koʻrgazma maydoni mavjud boʻlib, ular nafaqat universitet tomonidan yoki u bilan hamkorlikda ishlab chiqilgan koʻrgazmalar uchun, balki yirik konferensiyalar va ommaviy tadbirlarga hamrohlik qilish uchun ham joylarni taʼminlaydi. Bu yerda milliy va xalqaro koʻrgazmalar oʻtkaziladi. [[Sidney]] Nolanning toʻqqizta paneldan iborat Riverbend panoramasi Drill Hall galereyasida doimiy koʻrgazmaga qoʻyilgan<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=About |ish=Drill Hall Gallery |nashriyot=ANU |url=https://dhg.anu.edu.au/about/ |qaralgan sana=30 September 2021 |arxivsana=30 September 2021 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210930031617/https://dhg.anu.edu.au/about/}}</ref>.
== Boshqaruvi ==
=== Universitetlar kengashi ===
ANU 15 aʼzodan iborat Kengash tomonidan boshqariladi, uning tarkibiga kansler va prorektor kiradi<ref>{{Veb manbasi |url=http://about.anu.edu.au/governance-structure/council |sarlavha=ANU Council |ish=Australian National University |qaralgan sana=6 April 2013 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130409083901/http://about.anu.edu.au/governance-structure/council |arxivsana=9 April 2013}}</ref>. Avstraliyaning sobiq tashqi ishlar vaziri Garet Evans 2010-yildan 2019-yil dekabrigacha AMU rektori boʻlib, astrofizik va Nobel mukofoti laureati Brayan Shmidt 2016-yil 1-yanvardan 2024-yil 1-yanvargacha prorektor lavozimida ishlagan<ref>{{Veb manbasi |url=http://about.anu.edu.au/governance-structure/council/council-membership |sarlavha=Council membership |ish=Australian National University |qaralgan sana=6 April 2013 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130409193556/http://about.anu.edu.au/governance-structure/council/council-membership |arxivsana=9 April 2013}}</ref><ref name=":0">{{Veb manbasi |sarlavha=ANU announces next VC |url=https://reporter.anu.edu.au/all-stories/anu-announces-next-vc |qaralgan sana=2024-01-05 |ish=reporter.anu.edu.au |til=en}}</ref>. Evansning oʻrniga 2020-yil yanvar oyida sobiq tashqi ishlar vaziri Juliya Bishop oʻz oʻrinbosari boʻlgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.abc.net.au/news/2019-08-01/julie-bishop-announced-as-next-chancellor-of-anu/11374212 |sarlavha=Julie Bishop announced as next chancellor of Australian National University |ish=[[Australian Broadcasting Corporation]] |sana=1 August 2019 |qaralgan sana=18 October 2019 |arxivsana=23 September 2019 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190923181111/https://www.abc.net.au/news/2019-08-01/julie-bishop-announced-as-next-chancellor-of-anu/11374212}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=1 August 2019 |title=Julie Bishop announced as next chancellor of Australian National University |work=[[ABC News (Australia)|ABC News]] |url=https://www.abc.net.au/news/2019-08-01/julie-bishop-announced-as-next-chancellor-of-anu/11374212 |url-status=live |access-date=14 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190814140304/https://www.abc.net.au/news/2019-08-01/julie-bishop-announced-as-next-chancellor-of-anu/11374212 |archive-date=14 August 2019}}</ref>. Shmidt oʻrniga 2024-yil yanvar oyida madaniy antropolog va taniqli professor Jeneveva Bell vitse-kansler etib tayinlanadi<ref name=":0" />.
=== Qurilish kollejlari ===
ANU 2006-yilda yettita kollej yaratish uchun qayta tashkil etilgan boʻlib, ularning har biri ham oʻqitish, ham tadqiqotlarga rahbarlik qiladi<ref name="timeline">{{Veb manbasi |sarlavha=Our history |url=https://www.anu.edu.au/about/our-history |qaralgan sana=9 February 2022 |ish=Australian National University |sana=22 September 2014 |arxivsana=9 February 2022 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220209003543/https://www.anu.edu.au/about/our-history}}</ref>. 2017-yilda qoʻshimcha qayta qurish amalga oshirildi, natijada kollejlarning nomlari va maktablari oʻzgaradi<ref>{{Veb manbasi |sana=2014-09-22 |sarlavha=Academic Colleges |url=https://www.anu.edu.au/about/academic-colleges |qaralgan sana=2023-05-20 |ish=ANU |til=en}}</ref>.
==== Sanʼat, gumanitar va ijtimoiy fanlar ====
[[Fayl:ANU_School_of_Music,_LLewellyn_Hall.jpg|thumb|Llewllyn Hall, ANU musiqa maktabi]]
AMU Sanʼat va ijtimoiy fanlar kolleji Ijtimoiy fanlar ilmiy-tadqiqot maktabi (RSSS) va Gumanitar fanlar va sanʼat ilmiy-tadqiqot maktabiga (RSHA) boʻlingan. RSSS doirasida tarix, falsafa, sotsiologiya, siyosat va xalqaro munosabatlar, demografiya, arab va islom tadqiqotlari va Yevropa tadqiqotlari boʻyicha maktablar va markazlar, shuningdek, Avstraliya Lotin va Amerika tadqiqotlari milliy markazi<ref>{{cite web |url=http://rsss.anu.edu.au/schools-centres |title=RSSS Schools |work=Australian National University |access-date=6 April 2013 |archive-date=9 April 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130409180605/http://rsss.anu.edu.au/schools-centres |url-status=live}}</ref>, Aborigen iqtisodiy siyosatni oʻrganish markazi<ref>{{cite web |date=11 March 2022 |title=Centre for Aboriginal Economic Policy Research |url=https://caepr.cass.anu.edu.au/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220328224243/https://caepr.cass.anu.edu.au/ |archive-date=28 March 2022 |access-date=30 March 2022 |website=Centre for Aboriginal Economic Policy Research}}</ref> va AMU Ijtimoiy tadqiqotlar va usullar markazi mavjud<ref>{{cite web |title=ANU Centre for Social Research & Methods |website=ANU Centre for Social Research & Methods |date=22 March 2022 |url=https://csrm.cass.anu.edu.au/ |access-date=30 March 2022 |archive-date=31 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220331232901/https://csrm.cass.anu.edu.au/ |url-status=live}}</ref>.
RSHAda Arxeologiya va Antropologiya maktablari mavjud; Sanʼat va dizayn; va Adabiyot, tillar va tilshunoslik, ikkinchisi lingvistika va amaliy lingvistikaga ixtisoslashgan boʻlimlarni oʻz ichiga oladi; Ingliz tili, kino, drama va gender tadqiqotlari; Tillar va madaniyatlar hamda klassik tadqiqotlar. RSHAda, shuningdek, AMU musiqa maktabi joylashgan<ref>{{Veb manbasi |url=http://rsha.anu.edu.au/schools-centres |sarlavha=RSHA Schools |ish=Australian National University |qaralgan sana=6 April 2013 |arxivsana=9 April 2013 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130409180712/http://rsha.anu.edu.au/schools-centres}}</ref>. 2017-yilda AMU siyosat boʻyicha dunyoda 6-oʻrinni, ijtimoiy siyosat va boshqaruv boʻyicha dunyoda 8-oʻrinni va rivojlanish tadqiqotlari boʻyicha dunyoda 11-oʻrinni egalladi<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.topuniversities.com/subject-rankings/2017 |sarlavha=Top Universities – Subject Guide |ish=ANU College of Arts & Social Sciences |qaralgan sana=10 March 2017 |arxivsana=8 March 2017 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20170308220143/https://www.topuniversities.com/subject-rankings/2017}}</ref>.
Kollejda Avstraliya Tadqiqot instituti ham joylashgan<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=About |ish=Australian Studies Institute |sana=30 March 2022 |url=https://ausi.anu.edu.au/about |qaralgan sana=30 March 2022 |arxivsana=14 March 2022 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220314015816/https://ausi.anu.edu.au/about}}</ref>.
Kollejning Falsafa maktabida AMU Ong markazi, AMU Fanlar falsafasi markazi va AMU Axloq, ijtimoiy va siyosiy nazariya markazi joylashgan boʻlib, ularning maqsadi „axloqiy, ijtimoiy va siyosiy hayotimizning evolyutsiyasi, tuzilishi va oqibatlarini tushuntirish va tahlil qilish uchun dunyodagi yetakchi forumga aylanish“dir<ref>{{Veb manbasi |sarlavha='Democratic duties' political philosophy forum in Canberra |url=http://news.csu.edu.au/latest-news/society/democratic-duties-political-philosophy-forum-in-canberra/_nocache?SQ_DESIGN_NAME=print |ish=[[CSU News]] |qaralgan sana=20 August 2018 |til=en |arxivsana=23 November 2020 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20201123165421/https://news.csu.edu.au/latest-news/society/democratic-duties-political-philosophy-forum-in-canberra/_nocache?SQ_DESIGN_NAME=print}}</ref><ref>{{Veb manbasi |sarlavha=About Us |url=https://publicethicsradio.wordpress.com/about/ |ish=Public Ethics Radio |qaralgan sana=20 August 2018 |sana=19 August 2008 |arxivsana=20 August 2018 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20180820173116/https://publicethicsradio.wordpress.com/about/}}</ref><ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Avery Kolers wins ANU fellowship — Department of Philosophy |url=http://louisville.edu/philosophy/news/all/avery-kolers |ish=louisville.edu |qaralgan sana=20 August 2018 |til=en |arxivsana=11 August 2020 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200811195652/http://louisville.edu/philosophy/news/all/avery-kolers}}</ref><ref>{{Veb manbasi |sarlavha=PPE Talk: Seth Lazar, "Moral Sunk Costs" |url=https://ppe.unc.edu/event/ppe-talk-seth-lazar-moral-sunk-costs/ |ish=ppe.unc.edu |qaralgan sana=20 August 2018 |arxivsana=1 August 2021 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210801204621/https://ppe.unc.edu/event/ppe-talk-seth-lazar-moral-sunk-costs/}}</ref>.
[[Fayl:Southern_wing_of_the_JG_Crawford_Building_August_2013.jpg|thumb|Crawford davlat siyosati maktabi ANUda joylashgan.]]
==== Osiyo va Tinch okeani ====
AMU Osiyo va Tinch okeani kolleji Osiyo va Tinch okeani tadqiqotlari va tillari boʻyicha ixtisoslashgan markaz boʻlib, ingliz tilida soʻzlashuvchi dunyoning istalgan universitetida ushbu sohalardagi mutaxassislarning eng katta toʻplamlari qatoriga kiradi<ref>{{Veb manbasi |url=http://asiapacific.anu.edu.au/about-us/our-story |sarlavha=Our story – College of Asia and the Pacific |ish=Australian National University |qaralgan sana=6 April 2013 |arxivsana=20 April 2013 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130420190532/http://asiapacific.anu.edu.au/about-us/our-story}}</ref>. Kollejda toʻrtta akademik maktab mavjud: AMU Krouford davlat siyosati maktabi, tadqiqot intensiv davlat siyosati maktabi; Osiyo-Tinch okeani xalqlari va tillarini oʻrganish uchun Madaniyat, tarix va til maktabi<ref>{{cite web |url=https://chl.anu.edu.au/about-us-1 |title=About Us |publisher=Australian National University |access-date=2023-05-24}}</ref>; Osiyo va Tinch okeani siyosati va xalqaro ishlarini qamrab olgan Osiyo-Tinch okeani ishlari boʻyicha Koral Bell maktabi; va Tartibga solish va global boshqaruv maktabi (RegNet, ilgari Tartibga soluvchi institutlar tarmogʻi), tartibga solish va boshqaruvni oʻrganish<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=About us : RegNet |url=https://regnet.anu.edu.au/about-us-1 |qaralgan sana=2023-05-24 |nashriyot=Australian National University}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=http://asiapacific.anu.edu.au/about-us/college-glance |sarlavha=College at a glance – College of Asia and the Pacific |ish=Australian National University |qaralgan sana=21 January 2016 |arxivsana=12 January 2016 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160112001301/http://asiapacific.anu.edu.au/about-us/college-glance}}</ref>.
Kollejda, shuningdek, Avstraliyaning Xitoy boʻyicha markazi, Strategik va mudofaa tadqiqotlari markazi va Osiyo-Tinch okeani xavfsizlik boʻyicha hamkorlik kengashi, Avstraliya joylashgan<ref>{{Veb manbasi |url=http://ips.cap.anu.edu.au/sdsc/aus-cscap |sarlavha=Australian member committee of the Council for Security Cooperation in the Asia Pacific (Aus-CSCAP) |ish=ANU Strategic & Defence Studies Centre |qaralgan sana=2 June 2015 |arxivsana=28 April 2015 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20150428020822/http://ips.cap.anu.edu.au/sdsc/aus-cscap}}</ref>. Xitoy, Indoneziya, Yaponiya, Koreya, Malayziya, Moʻgʻuliston, Myanma, Tinch okeani, Janubi-Sharqiy Osiyo va [[Janubiy Osiyo]] uchun mintaqaviy institutlarga ega. Kollej Osiyo-Tinch okeani mintaqasining turli mintaqalari boʻyicha bir qator yillik va ikki yillik yangilanishlarni oʻtkazadi. Krouford davlat siyosati maktabida Osiyo-Tinch okeani Arndt-Koen iqtisodiyot boʻlimi, Atrof-muhitni boshqarish boʻyicha Osiyo-Tinch okeani tarmogʻi, Avstraliya-Yaponiya tadqiqot markazi, Amaliy makroiqtisodiy tahlil markazi, Yadro qurolini tarqatmaslik va qurolsizlanish markazi, Sharqiy Osiyo iqtisodiy tadqiqotlar byurosi, Soliq va transfert siyosati instituti, Milliy xavfsizlik kolleji, Sharqiy Osiyo forumi nashri va boshqa bir qator markazlar joylashgan<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Centres |ish=Crawford School of Public Policy |sana=15 September 2020 |url=https://crawford.anu.edu.au/centres |qaralgan sana=15 September 2020 |arxivsana=28 September 2020 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200928053949/https://crawford.anu.edu.au/centres}}</ref>. Krouford davlat siyosati maktabida Avstraliya va Yangi Zelandiya hukumat maktabi uchun ofislar va dasturlar ham mavjud. „Year in Asia“ dasturida yuqori natijalarga erishgan koʻplab talabalar oʻzlari tanlagan Osiyo davlatiga borib, bir yil davomida Osiyo tillaridan biriga ixtisoslashgan holda oʻqish imkoniyatiga ega boʻladi<ref>{{Veb manbasi |url=http://asiapacific.anu.edu.au/students/exchange-study-abroad/yearinasia |sarlavha=Year in Asia – College of Asia and the Pacific |ish=Australian National University |qaralgan sana=25 January 2017 |arxivsana=12 February 2017 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20170212105106/http://asiapacific.anu.edu.au/students/exchange-study-abroad/yearinasia}}</ref>.
Kollej shuningdek, Indiana universiteti Pan-Asiya institutiga ham aloqasi bor<ref>{{Veb manbasi |url=http://iu.edu/~panasia/about/welcome-from-the-directors/ |sarlavha=Welcome from the Inaugural Directors |qaralgan sana=14 February 2017 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20170215022405/http://iu.edu/~panasia/about/welcome-from-the-directors/ |arxivsana=15 February 2017}}</ref>.
==== Iqtisodiyot va biznesi ====
[[Fayl:ANU_campus_Big_Dish_Paraboloidal_CSP_prototype.jpg|thumb|ANUda konsentratsion quyosh energiyasi uchun paraboloidal idish]]
AMU Biznes va iqtisodiyot kolleji iqtisodiyot, moliya, buxgalteriya hisobi, aktuar tadqiqotlar, statistika, marketing va menejment boʻyicha tadqiqot va oʻqitish bilan shugʻullanadigan toʻrtta maktabni oʻz ichiga oladi<ref>{{Veb manbasi |url=http://cbe.anu.edu.au/college/schools-centres/ |sarlavha=Schools & centres – ANU College of Business and Economics |ish=Australian National University |qaralgan sana=6 April 2013 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130329002102/http://cbe.anu.edu.au/college/schools-centres/ |arxivsana=29 March 2013}}</ref>:
* Tadqiqot boshqaruv maktabi
* Moliya, aktuarial tadqiqotlar va statistika ilmiy maktabi
* Hisobot tadqiqot maktabi
* Iqtisodiy tadqiqotlar maktabi
Ushbu maktablar tarkibidagi maxsus tadqiqot markazlari qatoriga Ijtimoiy siyosatni baholash, tahlil qilish va tadqiqot markazi; Avstraliya milliy audit va kafolat tadqiqotlari markazi; Milliy universitetning Iqtisodiy tarix markazi; Milliy axborot tizimlari tadqiqotlari markazi; va Milliy universitetning Iqtisodiy siyosat tadqiqotlari markazi kiradi. Kollej Avstraliya Chartered Accountants Instituti, CPA Avstraliya, Avstraliya Kompyuter Jamiyati, Avstraliya Aktuariylar Instituti, Jamoat Buxgalterlari Instituti, Xalqaro Buxgalterlar Assotsiatsiyasi, Chartered Financial Analyst Instituti va Avstraliya Statistika Jamiyati Inc bilan professional akkreditatsiyadan oʻtgan<ref>{{Veb manbasi |url=http://cbe.anu.edu.au/cbe/current-students/undergraduate-graduate-coursework/enrolment/professional-organisations-accreditation/ |sarlavha=Professional organisations & accreditation – ANU College of Business and Economics |ish=Australian National University |qaralgan sana=2 June 2015 |arxivsana=19 April 2014 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20140419115750/http://cbe.anu.edu.au/cbe/current-students/undergraduate-graduate-coursework/enrolment/professional-organisations-accreditation/}}</ref>. Shuningdek, World Wide Web Consortium (W3C) aʼzoligiga ega<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.w3.org/Consortium/Member/List |sarlavha=Current Members |ish=World Wide Web Consortium |qaralgan sana=25 January 2017 |arxivsana=6 June 2020 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200606220200/https://www.w3.org/Consortium/Member/List}}</ref>.
==== Tizim va jamiyat ====
AMU Tizimlar va jamiyat kolleji tizimlar, texnologiyalar, jarayonlar, jismoniy dunyo va ijtimoiy dunyo oʻrtasidagi zamonaviy interfeyslarni tushunishda muhim imkoniyatlarni birlashtiradi. Kollej oltita akademik boʻlimni oʻz ichiga oladi: Avstraliya Milliy fan xabardorligi markazi, Fenner atrof-muhit va jamiyat maktabi, Matematika fanlari instituti, Hisoblash maktabi, Kibernetika maktabi va Muhandislik maktabi. AMUda Milliy hisoblash infratuzilmasi milliy muassasasi joylashgan va Avstraliyadagi asosiy axborot-kommunikatsiya texnologiyalari tadqiqot markazi boʻlgan NICTAning hammuassisi boʻlgan.
Kollejda ilmiy-tadqiqot sohalarida quyidagilar mavjud: Kompyuter asoslari, Kompyuter fanlari, Aqlli tizimlar, Maʼlumotlar fani va tahlili, Dasturiy innovatsiyalar instituti, Kibernetika taʼlimi, Kibernetika kelajagi, Kibernetika loyihalari, Aerokosmik muhandislik, Energetika muhandisligi, Atrof-muhit muhandisligi, Axborot va signallarni qayta ishlash, Mexatronika, Bioxilma-xillik va tabiatni muhofaza qilish, Iqlim va energetika, Oziq-ovqat tuprogʻi suv va qishloq xoʻjaligi, Oʻrmonlar va yongʻin, Tub aholi va atrof-muhit, Integrativ usullar va qoʻllash, Shahar tizimlari va barqarorlik, Algebra va topologiya, Tahlil va geometriya, Amaliy va chiziqli boʻlmagan tahlil, Bioinformatika, Hisoblash matematikasi, Fusion plazma nazariyasi va modellashtirish, Matematik fizika, Stoxastik tahlil va xavfni modellashtirish, Nazariy astrofizika, Jamoatchilik ishtiroki va norasmiy fan, Davlat siyosati va ilmiy maslahat, Mas’uliyatli innovatsiyalar va yangi texnologiyalar, Ilmiy media va madaniyat, Fan kommunikatsiyasidagi nazariyalar va asoslar, Fan kommunikatsiyasidagi mavzular<ref>{{Veb manbasi |url=https://systems.anu.edu.au/research/areas/ |sarlavha=Research Areas – ANU College of Systems and Society |ish=Australian National University |qaralgan sana=21 January 2025}}</ref>.
[[Fayl:JCMSR.jpg|left|thumb|AMU Jon Curtin tibbiyot tadqiqot maktabi]]
[[Fayl:AUS_Canberra,_Central,_Australian_National_University_047.jpg|right|thumb|Peter Baume binosi Avstraliya Milliy Fanlarni xabardor qilish markazi oʻzida joylashgan.]]
==== Qonun, boshqaruv va siyosati ====
ANU Huquq, boshqaruv va siyosat kolleji tarkibiga ANU Huquq maktabi va ANU Yuridik amaliyot maktabi kiradi. Kollej huquqiy tadqiqotlar va oʻqitishni qamrab oladi, tijorat huquqi, xalqaro huquq, ommaviy huquq va atrof-muhit huquqiga bagʻishlangan markazlar mavjud<ref>{{Veb manbasi |url=http://law.anu.edu.au/anu-college-law/anu-college-law-research-centres |sarlavha=ANU College of Law research centres |ish=Australian National University |qaralgan sana=6 April 2013 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130514192019/http://law.anu.edu.au/anu-college-law/anu-college-law-research-centres |arxivsana=14 May 2013}}</ref>. Koʻplab tadqiqot dasturlaridan tashqari, kollej professional LL. B. va J. D. darajalarini taklif qiladi. Avstraliyaning 36 ta huquq maktabi orasida 7-oʻrinni egallaydi<ref>{{cite web |url=http://www.anu.edu.au/mac/images/uploads/ANU_Corporate_Brochure_web.pdf |title=ANU Brochure |work=Australian National University |access-date=6 April 2013 |archive-date=14 May 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130514191704/http://www.anu.edu.au/mac/images/uploads/ANU_Corporate_Brochure_web.pdf |url-status=live}}</ref> va 2018-yilgi QS reytingiga koʻra Avstraliya huquq maktablari orasida 2-oʻrinni va jahon huquq maktablari orasida 12-oʻrinni egalladi<ref>{{cite web |url=http://www.topuniversities.com/university-rankings/university-subject-rankings/2018/law-and-legal-studies |title=QS Rankings – Law |work=Quacquarelli Symonds |access-date=13 March 2018 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130408092818/http://www.topuniversities.com/university-rankings/university-subject-rankings/2012/law-and-legal-studies |archive-date=8 April 2013}}</ref>. Talabalarga Jenevada xalqaro huquqning institutsional amaliyoti boʻyicha uch hafta oʻtkazish imkoniyati beriladi<ref>{{cite web |url=http://programsandcourses.anu.edu.au/course/LAWS6258 |title=International Organisations (Geneva) |work=ANU Law School |access-date=2 June 2015 |archive-date=21 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220821060119/https://programsandcourses.anu.edu.au/Error/Index/404?aspxerrorpath=/course/LAWS6258 |url-status=live}}</ref>.
==== Ilm-fan va tibbiyot ====
ANU Fan va tibbiyot kolleji Astronomiya va astrofizika, Biologiya, Kimyo, Yer haqidagi fanlar va Fizika ilmiy-tadqiqot maktablarini oʻz ichiga oladi<ref>{{Veb manbasi |sana=2018 |sarlavha=Our history & achievements {{!}} ANU College of Science and Medicine |url=https://science.anu.edu.au/about/our-history-achievements |qaralgan sana=2023-05-19 |ish=Australian National University |til=en |arxivsana=2023-05-19 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230519235259/https://science.anu.edu.au/about/our-history-achievements}}</ref>. Mark Oliphant yoʻl-yoʻriqchiligi ostida [[yadro fizikasi]] universitetning eng mashhur dastlabki tadqiqot ustuvor yoʻnalishlaridan biri boʻlib, 1950-yillarda 500 mejagaul homopolar generator va 7,7 meyagaelektronvolt [[siklotron]] qurilishiga olib keldi<ref name="physics">{{Veb manbasi |url=http://physics.anu.edu.au/fire_in_the_belly/Fire_in_the_Belly03.pdf |sarlavha=The Big Machine |ish=Australian National University |qaralgan sana=6 April 2013 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130517111518/http://physics.anu.edu.au/fire_in_the_belly/Fire_in_the_Belly03.pdf |arxivsana=17 May 2013}}</ref>. Ushbu qurilmalar hech qachon tugallanmagan 10,6 gigaelektronvolt [[sinxrotron]] qismlar tezlatgichining bir qismi sifatida ishlatilishi kerak edi, ammo ular boshqa tadqiqot maqsadlarida ishlatilishda davom etadi<ref name="physics" />. AMU yillar davomida sakkiz ta partikulyar tezlatgichga ega boʻlib, 14UD va LINAS tezlatgichilarini boshqaradi<ref>{{Veb manbasi |url=http://physics.anu.edu.au/fire_in_the_belly/Fire_in_the_Belly14.pdf |sarlavha=The Accelerators of Nuclear Physics |ish=Australian National University |qaralgan sana=6 April 2013 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130418145933/http://@physics.anu.edu.au/fire_in_the_belly/Fire_in_the_Belly14.pdf |arxivsana=18 April 2013}}</ref>. Brian Schmidt (Stromlo togʻi observatoriyasi astrofizigi) koinotning tezlashib borayotgan kengayishi haqidagi ishlari uchun 2011-yilda fizika boʻyicha Nobel mukofotini oldi.
AMU Fan va tibbiyot kolleji Jon Kurtin tibbiyot tadqiqot maktabi (JCSMR), ANU tibbiyot maktabi, Epidemiologiya va aholini sogʻliqni saqlash milliy markazi va Psixologiya tadqiqot maktabini oʻz ichiga oladi<ref name="Academic Colleges">{{Veb manbasi |sana=2014-09-22 |sarlavha=Academic Colleges |url=https://www.anu.edu.au/about/academic-colleges |qaralgan sana=2023-05-20 |ish=ANU |til=en}}</ref><ref name="smh">{{Veb manbasi |sana=2017 |sarlavha=Our history & achievements {{!}} ANU College of Science & Medicine |url=https://health.anu.edu.au/about/our-history-achievements#acton-tabs-link--tabs-0-band4-2 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230519235308/https://health.anu.edu.au/about/our-history-achievements |arxivsana=19 May 2023 |qaralgan sana=19 May 2023 |ish=Australian National University}}</ref>. JCSMR 1948-yilda Nobel mukofoti laureati Xaward Floreyning vizsiyasi natijasida tashkil etilgan<ref name="jcsmr">{{Veb manbasi |url=http://jcsmr.anu.edu.au/about-us |sarlavha=About us – JCSMR |ish=Australian National University |qaralgan sana=6 April 2013 |arxivsana=13 March 2018 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20180313223734/http://jcsmr.anu.edu.au/about-us}}</ref>. JCSMRda 1963-yilda [[John Eccles (neyrofiziolog)|Jon Ekles]] va 1996-yilda Peter Doherty va Rolf M. Zinkernagel tomonidan oʻtkazilgan tadqiqotlar natijasida yana uchta Nobel mukofoti qoʻlga kiritilgan.
[[Fayl:Linnaeus_Way,_Canberra_(131308881).jpg|right|thumb|Linneus yoʻli, AMU]]
=== Moliya ===
2018-yil oxirida AMU 1,8 milliard Avstraliya dollari miqdoridagi mablagʻni qayd etdi<ref name="AnnualReport2018">{{Veb manbasi |sarlavha=ANU Annual Report 2018 |url=https://www.anu.edu.au/files/review/ANU%20Annual%20Report%202018.pdf |qaralgan sana=31 December 2020 |nashriyot=ANU |arxivsana=24 October 2020 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20201024063904/https://www.anu.edu.au/files/review/ANU%20Annual%20Report%202018.pdf}}</ref>.
== Akademik profil ==
AMU Sakkizlik guruhi, Tinch okeani universitetlari assotsiatsiyasi, Xalqaro tadqiqot universitetlari alyansi, YUNESKO raislari, U7 alyansi<ref name="u7alliance.org">{{cite web |url=https://www.u7alliance.org/partners/ |title=Partners |access-date=6 June 2020 |archive-date=17 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201217222554/https://www.u7alliance.org/partners/ |url-status=live}}</ref>, Qishki institut va<ref name="ausi.anu.edu.au">{{cite web |url=https://ausi.anu.edu.au/events/2020-winter-institute-anu-nyu-pku-utokyo |title=2020 Winter Institute – ANU-NYU-PKU-UTokyo |date=11 November 2019 |access-date=6 June 2020 |archive-date=5 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210305233018/https://ausi.anu.edu.au/events/2020-winter-institute-anu-nyu-pku-utokyo |url-status=live}}</ref> Global olimlar dasturi aʼzosi hisoblanadi<ref name="online.rice.edu">{{Veb manbasi |url=https://online.rice.edu/global-scholars-program/about/ |sarlavha=About the Global Scholars Program – Rice Online Learning |qaralgan sana=13 February 2021 |arxivsana=13 April 2021 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210413211319/https://online.rice.edu/global-scholars-program/about/}}</ref>.
AMU AQSHning Financial Direct Loan dasturida ishtirok etadi<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.anu.edu.au/students/scholarships-support/us-financial-aid |sarlavha=US Financial Aid |sana=8 November 2014 |qaralgan sana=15 May 2017 |arxivsana=22 May 2017 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20170522011122/http://www.anu.edu.au/students/scholarships-support/us-financial-aid}}</ref>. Garvard universitetiga RG Menzies stipendiyasi har yili Garvard magistraturasiga oʻqishga kirgan kamida bitta iqtidorli avstraliyalikka beriladi<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.anu.edu.au/students/scholarships/rg-menzies-scholarship-to-harvard |sarlavha=R.G. Menzies Scholarship to Harvard |sana=24 May 2016 |qaralgan sana=15 May 2017 |arxivsana=5 May 2017 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20170505103040/http://www.anu.edu.au/students/scholarships/rg-menzies-scholarship-to-harvard}}</ref>. ANU va Melburn universiteti Yel universitetining Fox Fellowship dasturining yagona ikkita avstraliyalik hamkor universitetlaridir<ref>{{Veb manbasi |url=http://foxfellowship.yale.edu/australian-national-university-university-melbourne-australia |sarlavha=The Australian National University & The University of Melbourne, Australia – Yale Fox International Fellowships |qaralgan sana=19 February 2017 |arxivsana=19 February 2017 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20170219171817/http://foxfellowship.yale.edu/australian-national-university-university-melbourne-australia}}</ref>. ANU Yel universiteti<ref>{{cite web |url=https://studyabroad.yale.edu/programs/australian-national-university |title=Australian National University | Study Abroad | Yale University |publisher=Studyabroad.yale.edu |access-date=2022-03-08 |archive-date=23 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210423050217/https://studyabroad.yale.edu/programs/australian-national-university |url-status=live}}</ref>, Braun universiteti<ref>{{cite web |url=https://www.brown.edu/about/administration/financial-aid/study-away-agreements |title=Study Abroad Financial Aid Agreements with Brown University {{!}} Financial Aid |website=www.brown.edu |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190129133851/https://www.brown.edu/about/administration/financial-aid/study-away-agreements |archive-date=2019-01-29}}</ref>, MIT va Oksford universiteti bilan almashinuv hamkorligiga ega<ref>{{cite web |url=https://www.ox.ac.uk/students/fees-funding/international/scholarships-exchanges/anu?wssl=1 |title=Australian National University (ANU) Exchange | University of Oxford |publisher=Ox.ac.uk |date=2022-02-01 |access-date=2022-03-08 |archive-date=4 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210204042616/https://www.ox.ac.uk/students/fees-funding/international/scholarships-exchanges/anu?wssl=1 |url-status=live}}</ref> va ANU Garvard universiteti bilan ilmiy hamkorlikka ega<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.anu.edu.au/about/global-engagement/north-america-liaison-office/anu-strengthens-its-partnership-with-harvard |sarlavha=strengthens its partnership with Harvard University |nashriyot=ANU |sana=2018-02-09 |qaralgan sana=2022-03-08 |arxivsana=5 June 2020 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200605182719/https://www.anu.edu.au/about/global-engagement/north-america-liaison-office/anu-strengthens-its-partnership-with-harvard}}</ref>.
=== Kutubxonalar ===
AMU kutubxonasi 1948-yilda birinchi kutubxonachi Artur Makdonaldning tayinlanishi bilan tashkil etilgan<ref name="timeline"/>. Kutubxonada 2,5 milliondan ortiq jismoniy jildlar<ref>{{cite web |url=http://anulib.anu.edu.au/using-the-library/collections/ |title=Collections – ANU Library |work=Australian National University |access-date=6 April 2013 |archive-date=9 April 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130409121053/http://anulib.anu.edu.au/using-the-library/collections/ |url-status=live}}</ref> mavjud boʻlib, ular oltita filial — Chifley, Menzies, Hancock, Art & Music va Law kutubxonalari va tashqi bosma repozitoriysiga taqsimlangan<ref>{{Veb manbasi |url=http://anulib.anu.edu.au/using-the-library/branches/ |sarlavha=Branches- ANU Library |ish=Australian National University |qaralgan sana=6 April 2013 |arxivsana=9 April 2013 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130409121009/http://anulib.anu.edu.au/using-the-library/branches/}}</ref>. Chifley va Hancock kutubxonalari ANU xodimlari va talabalari uchun kuniga 24 soat kiradi<ref>{{Veb manbasi |url=http://anulib.anu.edu.au/news-events/news/chifley-level-3-now-open-247 |sarlavha=Chifley Level 3 now open 24/7 – ANU Library – ANU |ish=anulib.anu.edu.au |qaralgan sana=15 May 2017 |arxivsana=11 May 2017 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20170511185547/http://anulib.anu.edu.au/news-events/news/chifley-level-3-now-open-247}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=https://anulib.anu.edu.au/news-events/news/hancock-library-now-open-247 |sarlavha=Hancock Library is now open 24/7 – ANU Library – ANU |ish=anulib.anu.edu.au |til=en |qaralgan sana=16 May 2019 |arxivsana=21 March 2019 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190321225926/https://anulib.anu.edu.au/news-events/news/hancock-library-now-open-247}}</ref>.{{Galereya|File: Chifley library at anu.JPG|Chifley Library|File: Menzies Library April 2018.jpg|Menzies kutubxonasi|File: Hancock Library in July 2016.jpg|Hancock kutubxonasi|File: ANU College of Law South Wing August 2013.jpg|[[ANU Huquq kolleji]]da joylashgan Huquq kutubxonasi|width=120|height=100|align=centre}}
=== Maktab, kredit va moliyaviy yordam ===
2025-yildan boshlab xalqaro talabalar uchun oʻqish haqi kamida bir yil davom etadigan mukofot dasturlari uchun akademik yilda A$32,020 dan A$95,360 gacha boʻladi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=International tuition fees |url=https://www.anu.edu.au/students/program-administration/fees-payments/international-tuition-fees |arxivurl=https://web.archive.org/web/20241217190837/https://www.anu.edu.au/students/program-administration/fees-payments/international-tuition-fees |arxivsana=17 December 2024 |qaralgan sana=28 February 2025 |ish=The Australian National University |sana=11 October 2014 |til=en-AU}}</ref>. Mahalliy talabalarga federal ravishda subsidiya qilingan Commonwealth qoʻllab-quvvatlanadigan joy (CSP) taklif etilishi mumkin, bu esa talabaga hisoblangan talabalar hissasi miqdorini sezilarli darajada kamaytiradi<ref>{{Veb manbasi |sana=30 July 2024 |sarlavha=Commonwealth supported places (CSPs) |url=https://www.studyassist.gov.au/financial-and-study-support/commonwealth-supported-places-csps |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250118030734/https://www.studyassist.gov.au/financial-and-study-support/commonwealth-supported-places-csps |arxivsana=18 January 2025 |qaralgan sana=7 February 2025 |ish=Study Assist |nashriyot=[[Department of Education (Australia)|Department of Education]] ([[Australian Government]]) |til=en-AU}}</ref>. CSP talabalariga qoʻllanilishi mumkin boʻlgan maksimal talabalar hissasi miqdorining cheklovlari oʻquv sohasiga bogʻliq<ref>{{Veb manbasi |sana=7 January 2025 |sarlavha=Student contribution amounts |url=https://www.studyassist.gov.au/financial-and-study-support/commonwealth-supported-places/student-contribution-amounts |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250121194609/https://www.studyassist.gov.au/financial-and-study-support/commonwealth-supported-places/student-contribution-amounts |arxivsana=21 January 2025 |qaralgan sana=7 February 2025 |ish=Study Assist |nashriyot=[[Department of Education (Australia)|Department of Education]] ([[Australian Government]]) |til=en-AU}}</ref>.
2021-yildan boshlab Commonwealth qoʻllab-quvvatlanadigan joylar ham talabalar oʻrganish huquqi (SLE) shaklida hisoblangan ekvivalent toʻliq vaqtli oʻquv yuklamasi (EFTSL) ning 7 yilga cheklangan<ref name="Student Learning Entitlement">{{Veb manbasi |sana=21 November 2024 |sarlavha=Student learning entitlement (SLE) |url=https://www.studyassist.gov.au/financial-and-study-support/student-learning-entitlement-sle |arxivurl=https://web.archive.org/web/20241221002359/https://www.studyassist.gov.au/financial-and-study-support/student-learning-entitlement-sle |arxivsana=21 December 2024 |qaralgan sana=3 January 2025 |ish=Study Assist |nashriyot=[[Department of Education (Australia)|Department of Education]] ([[Australian Government]]) |til=en-AU}}</ref>. Talabalar baʼzi sharoitlarda (masalan, ''alohida'' bir yillik mukofotlar dasturini boshlash) yoki har 10 yilda bir marta qoʻshimcha SLE olishlari mumkin<ref name="Student Learning Entitlement" />. Mahalliy talabalar, shuningdek, federal hukumat tomonidan taklif qilinadigan HECS-HELP talaba kreditlari sxemasidan foydalanishlari mumkin<ref name="Student loans">{{Veb manbasi |sana=10 January 2025 |sarlavha=HECS-HELP |url=https://www.studyassist.gov.au/financial-and-study-support/hecs-help |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250129101829/https://www.studyassist.gov.au/financial-and-study-support/hecs-help |arxivsana=29 January 2025 |qaralgan sana=7 February 2025 |ish=Study Assist |nashriyot=[[Department of Education (Australia)|Department of Education]] ([[Australian Government]]) |til=en-AU}}</ref>. Ular isteʼmol yoki ish haqi narxlari indeksiga (qaysi biri pastroq boʻlsa) indekslanadi va agar oluvchi daromad chegarasidan oʻtmasa, toʻlovlar ixtiyoriy hisoblanadi<ref name="Student loans" />.
Universitet, shuningdek, bir nechta stipendiyalarni taklif qiladi, ular stipendiyalar yoki oʻqish toʻlovini kechiktirish shaklida keladi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Scholarships |url=https://study.anu.edu.au/scholarships |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250214212922/https://study.anu.edu.au/scholarships |arxivsana=14 February 2025 |qaralgan sana=28 February 2025 |ish=The Australian National University |til=en-AU}}</ref>.
=== Akademik obroʻ ===
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>QS, THE va ARWU reytinglari boʻyicha umumiy natijalarni oʻlchaydigan 2024-yilgi Top universitetlar reytingida universitet 57-oʻrinni (milliy miqyosda 6-oʻrin) egalladi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=University Results |url=https://research.unsw.edu.au/artu/artu-results |ish=Aggregate Ranking of Top Universities |nashriyot=[[University of New South Wales]] |til=en-AU}}</ref>.
; Milliy nashrlar
Avstraliya moliyaviy sharhlarining eng yaxshi universitetlar reytingi 2025-yilda universitet Avstraliya universitetlari orasida 5-oʻrinni egalladi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Best Universities Ranking |url=https://www.afr.com/lists-and-awards/best-universities-ranking |ish=[[Australian Financial Review]] |sana=14 November 2024 |nashriyot=[[Nine Entertainment]] |til=en-AU}}</ref>.
; Jahon miqyosidagi nashrlar
2026-yilda Quacquarelli Symonds Jahon universitetlari reytingida (2025-yilda eʼlon qilingan) universitet 32-oʻrinni (milliy miqyosda 4-oʻrin) egalladi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=QS World University Rankings: Top Global Universities |url=https://www.topuniversities.com/world-university-rankings |ish=[[QS World University Rankings]] |nashriyot=[[Quacquarelli Symonds]] |til=en-GB}}</ref>.
Times Higher Education World University Rankings 2026 (2025-yilda eʼlon qilingan) reytingida universitet 73-oʻrinni egalladi (milliy miqyosda 4-oʻrin<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=World University Rankings |url=https://www.timeshighereducation.com/world-university-rankings |ish=[[Times Higher Education]] |nashriyot=Inflexion |til=en-GB}}</ref>).
2025 yilgi Jahon universitetlari akademik reytingida universitet 101-150-oʻrinni egalladi (mamlakat miqyosida 6-7-oʻrinda<ref name="ARWU Rankings">{{Veb manbasi |sarlavha=ShanghaiRanking's Academic Ranking of World Universities |url=https://www.shanghairanking.com/rankings |ish=[[Academic Ranking of World Universities]] |nashriyot=Shanghai Ranking Consultancy |til=en}}</ref>)
2025-2026-yillarda AQSh yangiliklari va jahon maʼlumotlari eng yaxshi global universitetlar toʻgʻrisidagi hisobotida universitet 86-oʻrinni egalladi (umumiy ravishda 7-oʻrin<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Best Global Universities Rankings |url=https://www.usnews.com/education/best-global-universities/rankings |ish=[[U.S. News & World Report]] |til=en-US}}</ref>).
CWTS Leiden reytingida 2024-yili universitet 238-oʻrinni (milliy miqyosda 10-oʻrin) egalladi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=CWTS Leiden Ranking |url=https://www.leidenranking.com/ranking/2024/list |ish=[[CWTS Leiden Ranking]] (Centre for Science and Technology Studies) |nashriyot=[[Leiden University]] |til=en}}</ref>.
=== Talabalarning natijalari ===
Avstraliya hukumati QILT talabalar hayotini roʻyxatdan oʻtishdan ishga joylashtirishgacha hujjatlashtiradigan milliy tadqiqotlar oʻtkazadi<ref name="About QILT">{{Veb manbasi |sarlavha=About |url=https://www.qilt.edu.au/About |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250102224528/https://www.qilt.edu.au/About |arxivsana=2 January 2025 |qaralgan sana=14 January 2025 |ish=Quality Indicators for Learning and Teaching |nashriyot=[[Australian Government]] |til=en-AU}}</ref>. Ushbu soʻrovnomalar talabalar tajribasi, bitiruvchilarning natijalari va ish beruvchining qoniqishi<ref name="About QILT2">{{Cite web |title=About |url=https://www.qilt.edu.au/About |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250102224528/https://www.qilt.edu.au/About |archive-date=2 January 2025 |archive-format=PDF |access-date=14 January 2025 |website=Quality Indicators for Learning and Teaching |publisher=[[Australian Government]] |language=en-AU |publication-place=[[Canberra]], [[Australian Capital Territory]]}}</ref> kabi mezonlarga koʻproq eʼtibor qaratadi, bu esa qabul qilingan obroʻ, tadqiqot natijalari va iqtiboslar soniga emas<ref name="Bridgestock 2024">{{Cite web |last=Bridgestock |first=Laura |date=19 April 2021 |title=World University Ranking Methodologies Compared |url=https://www.topuniversities.com/university-rankings-articles/world-university-rankings/world-university-ranking-methodologies-compared |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250102224525/https://www.topuniversities.com/university-rankings-articles/world-university-rankings/world-university-ranking-methodologies-compared |archive-date=2 January 2025 |access-date=14 January 2025 |website=[[Quacquarelli Symonds]] |language=en-GB |publication-place=[[London]], [[United Kingdom]]}}</ref>.
2023-yildagi ish beruvchilar mamnuniyatining soʻrovida universitet bitiruvchilarining umumiy ish beruvchilar maʼquloti 84,2% boʻlgan<ref>{{Veb manbasi |sana=May 2024 |sarlavha=2023 Employer Satisfaction Survey |url=https://www.qilt.edu.au/docs/default-source/default-document-library/2023-ess-national-report.pdf |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250102224527/https://www.qilt.edu.au/docs/default-source/default-document-library/2023-ess-national-report.pdf |arxivsana=2 January 2025 |qaralgan sana=14 January 2025 |ish=Quality Indicators for Learning and Teaching |nashriyot=[[Australian Government]] |til=en-AU}}</ref>.
2023-yildagi bitiruvchi natijalari sonlanishida universitet bitiruvchilarining toʻliq vaqtli ish bilan taʼminlash darajasi bakalavrlar uchun 80,7% va postgradualar uchun 88,5% boʻlgan<ref name="GOS Survey 2023">{{Veb manbasi |sana=May 2024 |sarlavha=2023 Graduate Outcomes Survey: National Report |url=https://www.qilt.edu.au/docs/default-source/default-document-library/2023-gos-national-report.pdf |arxivurl=https://web.archive.org/web/20241220062418/https://www.qilt.edu.au/docs/default-source/default-document-library/2023-gos-national-report.pdf |arxivsana=20 December 2024 |qaralgan sana=14 January 2025 |ish=Quality Indicators for Learning and Teaching |nashriyot=[[Australian Government]] |til=en-AU}}</ref>. Boshlangʻich toʻliq vaqtli ish haqi bakalavrlar uchun A $ 72,000 va post-bakalavrlar uchun 96,400 A$ boʻlgan<ref name="GOS Survey 2023" />.
2023-yilgi talabalar tajribasi soʻrovida universitet talabalari oʻzlarining butun taʼlim tajribasi sifatini 79,4%ga, aspirantlar esa umumiy taʼlim tajribasini 72,5 foizga baholadilar<ref>{{Veb manbasi |sana=May 2024 |sarlavha=2023 Student Experience Survey |url=https://www.qilt.edu.au/docs/default-source/default-document-library/ses-national-report.pdf |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250102224530/https://www.qilt.edu.au/docs/default-source/default-document-library/ses-national-report.pdf |arxivsana=2 January 2025 |qaralgan sana=14 January 2025 |ish=Quality Indicators for Learning and Teaching |nashriyot=[[Australian Government]] |til=en-AU}}</ref>.
== Talabalarning hayoti ==
=== Talabalar uyushmalari ===
Avstraliya Milliy Universitet talabalar uyushmasi (AMUTA) Avstraliya milliy universitetining talabalar uyushmasidir va bakalavr, magistr va tadqiqot talabalari uchun vakillik organi sifatida faoliyat koʻrsatadi<ref>{{Veb manbasi |sana=2022-09-14 |sarlavha=WoroniWith Friends Like These: ANUSA to Absorb Postgraduates |url=https://www.woroni.com.au/news/with-friends-like-these-anusa-to-absorb-postgraduates/ |qaralgan sana=2025-01-02 |ish=Woroni |til=en}}</ref>. Avstraliya Milliy universitetlar uyushmasi — bu barcha talabalar nomidan ovqatlanish, chakana savdo va boshqa qulayliklar bilan shugʻullanadigan boshqa talabalar uyushmasi<ref>{{Veb manbasi |muallif=Hindes |ism=Adrian |sana=2019-03-25 |sarlavha=ANU Union Precinct To Open on Thursday |url=https://anuobserver.org/2019/03/25/anu-union-precinct-to-open-on-thursday/ |qaralgan sana=2025-04-26 |ish=The ANU Observer |til=en-AU |arxivsana=2025-05-04 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250504173321/https://anuobserver.org/2019/03/25/anu-union-precinct-to-open-on-thursday/ }}</ref>.
=== Talabalar ommaviy axborot vositalari ===
==== ''Woroni'' ====
[[File:Woronideathcover.jpg|thumb|2005-yilda chiqarilgan ''Woroni'' II-sonining qoplami]]
''''''Woroni'','''' — Avstraliya Milliy universiteti talabalar nashri. Birinchi marta 1947-yil 23-may kuni „Student Notes: Canberra University College Students Association“ nomli nashr etilgan<ref name="notes2">{{Veb manbasi |sarlavha=Students' notes / Canberra University College. Students' Association. |url=http://trove.nla.gov.au/version/21506336 |qaralgan sana=29 November 2013 |nashriyot=Trove}}</ref>. 1950-yil 14-fevral kuni nom Woroni deb oʻzgartirildi, bu „oʻz ogʻizini“ anglatadi degan avstraliyalik tamomila soʻzdan kelib chiqqan.<ref name="Woroni">{{Veb manbasi |sarlavha=Woroni : journal of the Canberra University College Students Club. |url=http://trove.nla.gov.au/version/25710840 |qaralgan sana=29 November 2013 |nashriyot=Trove}}</ref> Woroni har ikki oyda toʻliq rangli jurnal formatida nashr etiladi va mahalliy yangiliklar va fikrlarni oʻz ichiga oladi<ref name="notes2" />.
Jurnal dastlab maktab oʻquvchilari uyushmasi tomonidan chop etilgan<ref>{{Kitob manbasi |last=Wood |year=2017 |first=Sally |title=Dissent: The Student Press in 1960s Australia |publisher=Scribe Publications |location=Australia |isbn=9781925322194}}</ref> AMU Student Media nomli mustaqil talabalar tashkiloti 2010-yil oktyabr oyida tashkil etilib, oʻsha paytdan beri ''Woroni''-ni boshqarmoqda<ref>{{Veb manbasi |sana=2018-12-17 |sarlavha=Australian National University Student Media |url=https://www.acnc.gov.au/charity/charities/f0b3cc48-3aaf-e811-a963-000d3ad244fd/profile |qaralgan sana=2019-05-07 |ish=acnc.gov.au |til=en}}</ref>. 2012-yilda Woroni Radio nomli onlayn radiostansiyasi ishga tushirilib<ref>{{Veb manbasi |sana=31 July 2014 |sarlavha=Woroni: Edition 1, 2012 |url=https://issuu.com/woroni/docs/ed_1_2012_web |qaralgan sana=2019-01-26 |ish=Issuu |til=en}}</ref>, 2017-yilda Woroni TV nomli video ishlab chiqarish qoʻli ishga tushirilgan<ref>{{Veb manbasi |sana=26 October 2018 |sarlavha=Woroni {{!}} Woroni Wraps Up Everything! — 2018 |url=https://www.woroni.com.au/tv/woroni-wraps-up-everything-2018/ |qaralgan sana=2019-01-26 |ish=Woroni |til=en}}</ref>.
Ushbu gazeta Avstraliya milliy kutubxonasi Avstraliya gazetalarini raqamlashtirish dasturi doirasida raqamlashtirilgan<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Newspaper and magazine titles |url=http://trove.nla.gov.au/newspaper/about |qaralgan sana=29 November 2013 |nashriyot=Trove}}</ref><ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Newspaper Digitisation Program |url=http://www.nla.gov.au/content/newspaper-digitisation-program |qaralgan sana=29 November 2013 |nashriyot=Trove |arxivsana=2015-07-02 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20150702090621/http://www.nla.gov.au/content/newspaper-digitisation-program }}</ref>. 2015-yil yanvar oyidan boshlab 1950 yildan 2007 yilgacha boʻlgan nashrlar Trove orqali mavjud<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Woroni (Canberra, ACT : 1950 - 2007) |url=http://nla.gov.au/nla.news-title666 |qaralgan sana=2015-01-30 |ish=Trove |nashriyot=National Library of Australia}}</ref>. 2011-yildan beri nashr etilgan asarlarning raqamli versiyalari issuu elektron nashriyot platformasida rangda yuklab olinib, mavjud boʻladi<ref>{{Veb manbasi |sana=9 May 2017 |sarlavha=Woroni {{!}} Archives |url=https://www.woroni.com.au/archives/ |qaralgan sana=2019-01-26 |ish=Woroni |til=en}}</ref>.
==== ''AMU kuzatuvchisi'' ====
AMU Observer Avstraliya Milliy universiteti talabalar yangiliklari nashrlaridan biridir. 2017-yilda tashkil etilgan AMU Observer — bu universitetning yangiliklari, talabalar hayoti, talabalar siyosati, sanʼat va madaniyat, sport, universitet siyosati va boshqalarni qamrab oladigan onlayn yangilik sayti. AMU Observer — AMU talabalar uyushmasi, bu shuni anglatadiki, barcha talabalar andoza ravishda aʼzolar (va umumiy yigʻilishlarda qatnashish va ovoz berishlari mumkin<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Governance |url=https://anuobserver.org/about/governance/ |qaralgan sana=2024-05-08 |ish=The ANU Observer |til=en-AU |arxivsana=2024-05-08 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240508045325/https://anuobserver.org/about/governance/ }}</ref>). Observer bizning mutaxassislarimiz kuzatgan deb nomlangan haftalik podkastni ishlab chiqaradi.
=== Turar joylar va kollejlari ===
Kampusdagi 11 ta [[turar joy]] AMU bilan bogʻliq — Bruce Hall, Burgmann kolleji, Burton & Garran Hall, Fenner Hall, John XXIII kolleji, Ursula Hall, Wamburun Hall, Wright Hall, Yukeembruk Village, Graduate House va Toad Hall<ref name=":1">{{Veb manbasi |sarlavha=Our residences {{!}} The Australian National University |url=https://study.anu.edu.au/accommodation/our-residences |qaralgan sana=2024-05-08 |ish=Australian National University}}</ref>. Ushbu turar joylar bakalavr va postgraduate talabalar uchun joylashadi. Anuv talabalari uchun toʻrtta UniLodge rezidensiyasi ham mavjud. Bular kampusdan tashqarida joylashgan — Davey Lodge, Kinloch Lodge, Warrumbul Lodge va Lena Karmel Lodge<ref name=":1" />. 2010-yilda kampusdan tashqarida yashovchi talabalar uchun non-residential Griffin Hall tashkil etildi. Uni Gardens Pty, University Gardens<ref name="UniGardens Canberra student accommodation">{{Veb manbasi |url=http://unigardens.com.au/ |sarlavha=UniGardens, ANU & UC student accommodation and apartments, Canberra, Belconnen |ish=UniGardens |qaralgan sana=27 July 2014 |arxivsana=17 May 2014 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20140517003034/http://unigardens.com.au/}}</ref> Belkonnen joylashgan boshqa kampusdan tashqari talabalar uy-joyini ishga tushirdi. Bruce Hall 1961-yilda ochilib, universitetda birinchi bakalavr rezidentlik zali va Avstraliyaning birinchi qaram-qizlar rezidentligi boʻlgan<ref>{{Veb manbasi |muallif=Hargrave |ism=Andrew |sana=2016-06-03 |sarlavha=Demolishing Bruce Hall a sad indictment on the ANU |url=https://www.smh.com.au/opinion/demolishing-bruce-hall-a-sad-indictment-on-the-anu-20160603-gpanlx.html |qaralgan sana=2025-09-29 |ish=The Sydney Morning Herald |til=en}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=1963-10-22 |title=Huxley Talks On Dismissals |pages=10 |work=Canberra Times |url=http://nla.gov.au/nla.news-article104284252 |access-date=2025-09-29}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=1969-07-02 |title=TO SCRAMBLE OR NOT |pages=3 |work=Woroni |url=http://nla.gov.au/nla.news-article140139223 |access-date=2025-09-29}}</ref>.
2014, 2019 va 2020-yillarda ANUning barcha yotoqxonalarida talabalar yetakchilari tomonidan ijara haqining keskin oshishi<ref>{{cite web |last=Lansdown |first=Sarah |date=2020-08-22 |title=ANU students feel pinch of residence tariff rise |url=https://www.canberratimes.com.au/story/6890170/anu-students-feel-pinch-of-residence-tariff-rise/ |access-date=2020-08-22 |website=The Canberra Times |language=en |archive-date=26 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201026131606/https://www.canberratimes.com.au/story/6890170/anu-students-feel-pinch-of-residence-tariff-rise/ |url-status=live}}</ref>, pastoral yordamga eʼtiborsizlik va jinsiy zoʻravonlik va jinsiy zoʻravonlik bilan bogʻliq muammolarni hal qilishning takroriy muvaffaqiyatsizliklariga qarshi katta norozilik namoyishlari boʻlib oʻtdi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Review of ANU Residences' Response to Sexual Assault and Sexual Harassment – Staff Services – ANU |url=https://services.anu.edu.au/news-events/review-of-anu-residences-response-to-sexual-assault-and-sexual-harassment |qaralgan sana=2020-08-22 |ish=services.anu.edu.au |til=en |arxivsana=20 September 2020 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200920112231/https://services.anu.edu.au/news-events/review-of-anu-residences-response-to-sexual-assault-and-sexual-harassment}}</ref>. Yashash joyida yashovchi talabalarning aksariyati tomonidan qoʻllab-quvvatlangan boʻlsa-da, AMUning oʻtmishdagi noroziliklarga javobi turlicha boʻlib, koʻplab tavsiyalar va talabalar bilan maslahatlashish soʻrovlari eʼtiborsiz qoldiriladi. 2020-yildagi norozilik namoyishlarining natijasi kuchliroq SASH siyosati, tariflarning oshishi atrofidagi javobgarlik va yetarli darajadagi pastoral gʻamxoʻrlik majburiyatlari talablari atrofida aylanadi; bu noroziliklarning natijasi hali nomaʼlum. Oʻshandan beri ushbu masala boʻyicha norozilik namoyishlari oʻtkazildi, ulardan biri 2024-yilda har yili oʻtkaziladigan Ochiq eshiklar kuni bilan bir kunda boʻlib oʻtadi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=💰 The Rent is Too Damn High! 💰 ANU has sold off students for profit. More and more of us have to struggle to balance classes with our jobs in... |url=https://snapwidget.com/v/ib/17917285409879549/?src=LX7MDYWn |qaralgan sana=2024-03-17 |ish=SnapWidget |til=en}}</ref>.<gallery align="center">
Fayl:Kinloch_Lodge_January_2013.jpg|Kinloch Lodge
Fayl:Lena_Carmal_Lodge_June_2013.jpeg|Lena Karmel Lodge
Fayl:UniLodge_ANU_-_Davey_Lodge_in_Civic.jpg|Davey Lodge
Fayl:AUS_Canberra,_Central,_Australian_National_University_044.jpg|Wright Hall
</gallery>
== Maʼlum odamlar ==
=== Maʼlum bitiruvchilar ===
==== Siyosiy va davlat xodimlari ====
* Indoneziyadagi sobiq savdo vaziri Mari Pangestu
{{Galereya|File: Hawke Bob BANNER.jpg|[[Bob Hawke]], 23rd Prime Minister of Australia (1983–1991).|File: Kevin Rudd official portrait.jpg|[[Kevin Rudd]], 26th Prime Minister of Australia (2007–2010, 2013).|File: Annastacia Palaszczuk 2016.jpg|[[Annastacia Palaszczuk]], 39th Premier of Queensland (2015–2023).|File: Premier Barry O'Farrell - Flickr - Eva Rinaldi Celebrity and Live Music Photographer.jpg|[[Barry O'Farrell]], 43rd [[Premier of New South Wales]] (2011–2014).|File: 120718-A-AO884-034 Australian Army Chief Lt. Gen. David Morrison cropped.jpg|Lt. Gen. [[David Morrison]], [[Chief of Army (Australia)|Australian Chief of Army]] (2011–2015).|File: Don.Brash.jpg|[[Don Brash]], New Zealand [[Leader of the Opposition (New Zealand)|Opposition Leader]] (2003–2006) and [[Reserve Bank of New Zealand]] Governor (1988–2002).|File:Συνάντηση ΥΠΕΞ κ. Δ. Δρούτσα με ΥΠΕΞ Ινδονησίας Dr. R.M. Marty M. Natalegawa (5029794319) (cropped).jpg|[[Marty Natalegawa]], 16th [[Foreign Minister of Indonesia]] (2009–2014).|title=Notable alumni of ANU|width=120|height=100|align=centre}}
=== Akademiklar va xodimlari ===
Oʻtmishda tanilgan fakultetlar orasida Mark Oliphant, Keith Hancock, Manning Klark, Derek Freeman, H. C. Coombs, Gareth Evans, Jon Krawford, Hedley Bull, Frank Fenner,C. P. Fitzgerald, Pierre Ryckmans, A. L. Basham, Bernhard Neumann va sobiq Indoneziya vitse-prezidenti Boediono bor. [[Nobel mukofoti]] sobiq ANU kansleri [[Howard Florey|Xawward Florey]] va professor-oʻqituvchilar [[John Eccles (neyrofiziolog)|Jon Ekles]], [[John Harsanyi|Jon Harsanyi]], Rolf M. Zinkernagel, Peter Doherty va Brian Shmit berilgan.<ref name="nobel">{{Veb manbasi |url=http://about.anu.edu.au/profile/history/nobel-prize-winners |sarlavha=Nobel Prize winners |ish=Australian National University |qaralgan sana=6 April 2013 |arxivsana=9 April 2013 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130409073621/http://about.anu.edu.au/profile/history/nobel-prize-winners}}</ref> Hozirgi kunda tanilgan olimlar orasida Hilari Charlworth, Ian Makallister, Xuy Uayt, Vorik McKibbin, Keyt Dowding, Amin Saikal va Jeremi Shearmur bor.{{Galereya|File: H. C. Coombs.jpg|[[H.C. Coombs]], first Governor of the [[Reserve Bank of Australia]].|File: MarkOliphantPortrait.jpg|[[Mark Oliphant]], known for the co-discovery of [[tritium]], [[helium-3]] and [[nuclear fusion]].|File: Howard Walter Florey 1945.jpg|[[Howard Florey]], [[Nobel Prize in Physiology or Medicine|Nobel Prize in Medicine]] Laureate (1945) for his role in developing [[penicillin]].|File: Boediono, official vice-presidential portrait (2009).jpg|[[Boediono]], [[Vice President of Indonesia]] (2009–2014).|File: Ian Chubb.jpg|[[Ian Chubb]], Chief Scientist of Australia (2011–2016).|File: Gareth Evans University of Melbourne.jpg|[[Gareth Evans (politician)|Gareth Evans]], [[Minister for Foreign Affairs (Australia)|Australian Minister for Foreign Affairs]] (1988–1996).|File: Brian Schmidt.jpg|[[Brian Schmidt]], [[Nobel Prize in Physics]] Laureate (2011) and former ANU Vice-Chancellor.|title=Notable past and present staff of ANU|width=120|height=100|align=centre}}
== Oʻyinlari ==
=== 2018-yildagi tarmoq kompromisi ===
Universitet tarmogʻi [[9-noyabr]]dan [[21-dekabr]]ga qadar jiddiy kompromissga duch keladi. ABC News xabar berishicha, dastlabki buzilish fishing xabari oldindan koʻrib chiqilganda sodir boʻlgan<ref>[https://www.abc.net.au/news/2019-10-02/anu-cyber-hack-how-personal-information-got-out/11550578 „Inside a massive cyber hack that risks compromising leaders across the globe“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200422044621/https://www.abc.net.au/news/2019-10-02/anu-cyber-hack-how-personal-information-got-out/11550578|date=22 April 2020}}. [[Australian Broadcasting Corporation|ABC]] News, Stephanie Borys. 2 October 2019.</ref><ref>[https://www.abc.net.au/news/2019-10-02/the-sophisticated-anu-hack-that-compromised-private-details/11566540 „The ANU hack came down to a single email — hereʼs what we know“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200516081821/https://www.abc.net.au/news/2019-10-02/the-sophisticated-anu-hack-that-compromised-private-details/11566540|date=16 May 2020}}. [[Australian Broadcasting Corporation|ABC]] News, Stephanie Borys. 2 October 2019.</ref>. Tadqiqot oʻtkazilgandan soʻng, universitet hodisa haqida hisobot nashr etgan. Internet xavfsizligi boʻyicha tavsiyalar odatda qoʻllanilishi mumkin.
=== 2023-yilda universitetda hujum ===
2023-yil sentyabr oyida sobiq talaba ikki nafar talaba qizni pichoqlab, erkak talabaga tova bilan hujum qilgan. Bir nechta jarohatlanganlar bor edi, ammo halok boʻlganlar yoʻq<ref>{{cite web |date=18 September 2023 |title=Man charged with attempted murder over stabbing of two female students at ANU |url=https://www.abc.net.au/news/2023-09-19/man-charged-over-stabbing-of-two-female-students-at-anu/102872460 |website=ABC News |language=en-AU}}</ref>. Keyinchalik AMU kansleri Julie Bishop ACT hukumatini universitet nima uchun xavf haqida oldindan xabardor qilinmaganini tushuntirishga chaqirgan<ref>{{Veb manbasi |sana=21 September 2023 |sarlavha=ANU chancellor Julie Bishop demands answers over Monday's violent on-campus incident |url=https://www.abc.net.au/news/2023-09-21/julie-bishop-angry-anu-alex-ophel-alleged-stabbing-incident/102883734 |ish=ABC News |til=en-AU}}</ref>.
=== Sogʻliqni saqlash va tibbiyot kollejining diskriminatsiya skandali ===
2025-yil may oyida universitet [[Viktoriya (shtat)|Viktoriya shtati]]ning sobiq politsiya komissari Kristin Nikson boshchiligidagi Sogʻliqni saqlash va tibbiyot kollejidagi gender va madaniy masalalar boʻyicha mustaqil tekshiruv natijalarini eʼlon qiladi. Tekshiruv natijasida kollej va uning tarkibiga kiruvchi maktablar, jumladan, Jon Kurtin tibbiyot tadqiqotlari maktabi, tibbiyot va psixologiya maktabi hamda Epidemiologiya va aholi salomatligi milliy markazida keng tarqalgan bezorilik, taʼqib, seksizm, irqiy kamsitish va qarindosh-urugʻchilik holatlari aniqlandi.
83 nafar shaxs bilan oʻtkazilgan suhbatlar va 67 ta yozma taqdimnomalarga asoslangan sharh, huquqbuzarliklarga nisbatan „ajoyib bagʻrikenglik“ni tavsifladi, xabar berish yoʻllari koʻpincha manfaatlar toʻqnashuvi tufayli xavf ostida qoladi. U chuqur ildiz otgan disfunksiya, zaharli „ishdan toʻxtamaguncha ishlash“ madaniyati va yuqori ilmiy lavozimlardagi sezilarli gender nomutanosibliklarini aniqladi. 2024-yilda sharh ishga tushirilgandan beri universitet alohida Sogʻliqni saqlash va tibbiyot kollejini yopib, uni Fan kolleji bilan birlashtirdi. Vitse-kansler Jeneveva Bell ochiqchasiga uzr soʻradi va tarkibiy islohotlar va tashqi monitoringni oʻz ichiga olgan barcha 17 ta tavsiyani amalga oshirish majburiyatini oldi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=2025-05-27 |title=ANU review slams medical college's 'remarkable tolerance for bullying' |language=en-AU |work=ABC News |url=https://www.abc.net.au/news/2025-05-27/act-anu-health-and-medicine-gender-and-culture-nixon-review/105343268 |access-date=2025-05-27}}</ref><ref>{{Veb manbasi |sana=2025-05-27 |sarlavha=Nepotism, sexism, bullying rife at ANU's medical college |url=https://www.afr.com/work-and-careers/workplace/nepotism-sexism-bullying-rife-at-anu-s-medical-college-report-20250527-p5m2hd |qaralgan sana=2025-05-27 |ish=Australian Financial Review |til=en}}</ref>.
== Yana qarang ==
* ANU ilmiy markazlari va institutlari
* ARC Avtomatlashtirilgan kompozit mahsulotlarni ishlab chiqarish uchun oʻquv markazi
* Avstraliya milliy universitetli qayiq klubi
* Avstraliyadagi universitetlar roʻyxati
== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda]]
[[Turkum:Avstraliya poytaxti hududidagi universitetlar]]
[[Turkum:Milliy universitetlar]]
9kispjh24cftrkmgpcdnevlbrc3spvn
Barış Manço
0
1402801
6197820
6170111
2026-07-08T01:36:51Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197820
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Barış Manço
| image = Barış Manço cropped.JPG
| alt = <!-- descriptive text for use by speech synthesis (text-to-speech) software -->
| caption = Barış Manço 1998-yilda
| birth_name = Tosun Yusuf Mehmet Barış Manço
| birth_date = {{Birth date|df=yes|1943|1|2}}
| birth_place = [[Üsküdar]], [[Istanbul]], [[Turkiya]]
| death_date = {{death date and age|df=yes|1999|2|1|1943|1|2}}
| death_place = [[Moda (Kadıköy)|Moda]], Istanbul, Turkiya
| occupation = {{hlist|musiqachi|qoʻshiqchi|kompozitor|aktyor|televizion prodyuser |shou olib boruvchisi}}
| years_active = 1958–1999
| spouse = Marie Claude<br /><small>(yanvar — iyul 1970)</small><br />Lale Manço (Çağlar)<br /><small>(1978 — 1999)</small>
| children = 2
| signature = Barış Manço imza.png
| module = {{Infobox musical artist
| embed = yes
| instrument = {{hlist|[[Vokal]]|[[bass guitar]]|[[electric guitar]]|[[fretless guitar]]|[[pianino]]}}
| janr = {{flat list|
*[[Anatolian rock]]
*[[alternative rock]]
*[[folk rock]]
*[[progressive rock]]
*[[psychedelic folk]]
}}
| leybl = Sayan<br>Yavuz Plak<br>CBS Disques / Grammofoonplaten SABV<br>Türküola<br>Emre Plak
| associated_acts = [[Moğollar]], Kafadarlar, Harmoniler, Les Mistigris, Kaygısızlar, [[Cem Karaca]], [[Kurtalan Ekspres]], George Hayes Orchestra
}}
}}
'''Mehmet Barış Manço''' (toʻliq ismi '''Tosun Yusuf Mehmet Barış Manço'''<ref name="h1">{{cite news |url=http://www.hurriyet.de/haberler/magazin/1073585/iste-baris-manconun-gercek-adi |newspaper=[[Hürriyet]] |title=İşte Barış Manço'nun gerçek adı |date=8 December 2011 |language=tr |access-date=9 December 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150526172843/http://www.hurriyet.de/haberler/magazin/1073585/iste-baris-manconun-gercek-adi |archive-date=26 May 2015 |url-status=dead }}</ref>;{{Efn|{{IPA1|tr|toˈsun juˈsuf mehˈmet baɾˈɯʃ manˈtʃo|lang}}}} 2-yanvar 1943 — 1-fevral 1999), sahnadagi taxallusi '''Barış Manço''' nomi bilan yaxshi tanilgan — [[Turklar|turk]] [[Rok-musiqa|rok]] musiqachisi, xonanda, bastakor, aktyor, televideniye prodyuseri va shou olib boruvchisi edi<ref>Variety’s Film Reviews 1985–1986 (Vol 19) by R R Bowker Publishing, {{ISBN|978-0-8352-2799-5}}</ref>. [[Galatasaroy litseyi]]da oʻqib yurgan paytida musiqiy faoliyatini boshlagan, u Turkiyada rok musiqasining kashshoflaridan va [[Onadoʻli roki|Anadolu roki]] janrining asoschilaridan biri boʻlgan. Manço qariyb 200 ta qoʻshiq bastalagan va hozirga qadar eng koʻp sotilgan turk ijrochilaridan biri hamda eng koʻp mukofot olgan sanʼatkorlar sirasiga kiradi. Uning koʻplab qoʻshiqlari boshqa tillarga, jumladan [[Ingliz tili|ingliz]], [[Farang tili|fransuz]], [[Yapon tili|yapon]], [[Yunon tili|yunon]], [[Italyan tili|italyan]], [[Bolgar tili|bolgar]], [[Rumin tili|rumin]], [[Fors tili|fors]], [[Ibroniy (Ivrit) tili|ivrit]], [[Urdu|urdu]], [[Arab tili|arab]] va [[Olmon (Nemis) tili|nemis]] tillariga tarjima qilingan<ref>{{cite web|title=Baris Manco|publisher=Light Millennium|url=http://www.lightmillennium.org/biographies/bmanco_biography.html|access-date=8 January 2011}}</ref>. Oʻzining ''7’den 77’ye'' (''7 dan 77 gacha'') teledasturi orqali Manço dunyo boʻylab sayohat qildi va koʻplab mamlakatlarda boʻldi<ref>{{cite web | url = http://www.aksiyon.biz/detay.php?id=16106&yorum_id=1 | title = Türkiye Barış'ı arıyor | access-date = 29 April 2010 | publisher = Aksiyon Dergisi | author1 = M. Ali Eren | author2 = Muhsin Öztürk | date = 6 February 1999 | language = tr | archive-url = https://web.archive.org/web/20151209195200/http://www.aksiyon.biz/detay.php?id=16106&yorum_id=1 | archive-date = 9 December 2015 | url-status = dead }}</ref>. U vafotidan koʻp yillar oʻtgan boʻlsa-da, hanuzgacha Turkiyaning eng mashhur jamoat arboblaridan biri sanaladi.
== Yoshligi va faoliyati ==
Barış Manço 1943-yil 2-yanvarda [[Turkiya|Turkiyaning]] [[Istanbul]] shahridagi [[Üsküdar|Uskudar]] tumanida tugʻilgan. Onasi Rikkat Uyanık 1940-yillarning boshlarida, oʻzi tugʻilgan [[Adana]] shahrida mashhur xonanda boʻlgan. [[Ikkinchi Jahon urushi|Ikkinchi jahon urushi]] davrida tugʻilgan akasiga ota-onasi Savaş (turkchada „urush“ degani), oʻziga esa urush tugaganini nishonlash uchun Barış (turkchada „tinchlik“ degani) deb ism qoʻyishgan. Tugʻilganda unga yana marhum amakisi Yusufning taxallusi bilan „baquvvat Yusuf“ maʼnosini anglatuvchi Tosun Yusuf ismi ham berilgan. Ammo bu ism boshlangʻich maktabga borishidan biroz avval bekor qilingan<ref name="h1"/>.
1950-yillarda u [[Galatasaroy litseyi]]da (keyinroq Şişli Terakki litseyida) oʻqib yurgan paytida oʻzining ilk guruhi — Kafadarlar („Doʻstlar“)ni tuzdi, bu guruhni u oʻsha paytda yaqin atrofdagi Deutsche Schule Istanbul (''İstanbul Alman Lisesi'') oʻquvchilaridan tuzilgan [[Erkin Koray]] guruhi chiqishini koʻrgach tuzgan, degan taxminlar bor. Turkiyaning mashhur iqtisodchisi, professor-doktor Asaf Savaş Akat bu guruhda [[Saksofon|saksofon]] chalgan, [[gitara]]chi Ender Enön esa oʻsha yillarda bozorlarda haqiqiy gitara topish qiyin boʻlgani uchun oʻz gitarasini oʻzi yasagan.
1962–1963-yillarda u navbatdagi guruhi — Harmoniler („Garmoniyalar“) bilan mashhur amerikalik [[Tvist|tvist]] qoʻshiqlarining kaverini va turk xalq qoʻshiqlarining [[Rok-n-roll|rok-n-roll]] uslubidagi qayta ishlanmalarini yozib oldi. Shu tariqa u turk xalq musiqasi bilan [[Rok-musiqa|rok]]ni sintez qilgan [[Onadoʻli roki|Anadolu roki]] harakatiga asos soldi. Bu davrda uning asosiy vizual va musiqiy ilhom manbai [[Elvis Presley]] edi.
1963-yilda litseyni tugatgach, u Yevropaga koʻchib oʻtib, Parij va [[Lyej]]ga bordi, u yerda mahalliy musiqachilar bilan guruhlar tuzdi va asosan ingliz va fransuz, qisman turk tilida bir qator singllarni yozib oldi. 1964-yilda esa Belgiya, Lyej shahridagi qirollik badiiy sanʼat akademiyasida oʻqishni davom ettirdi. U Les Mistigris (Mistigris guruhiga aloqasi yoʻq) guruhi bilan 1967-yilgacha [[Olmoniya (Germaniya)|Germaniya]], [[Belgiya]], [[Farangiston (Fransiya)|Fransiya]] va [[Turkiya]] boʻylab gastrolda boʻldi.
1967-yilda u jiddiy avtohalokatga uchradi va undan qolgan chandiqni berkitish uchun oʻziga xos moʻylov qoʻya boshladi.
Turli millat vakillaridan iborat musiqachilar bilan ishlashdagi qiyinchiliklardan charchagan Manço Kaygısızlar („Beparvolar“) guruhini tuzdi. Guruh tarkibida keyinchalik MFÖ guruhi aʼzolari boʻladigan [[Mazhar Alanson]] va [[Fuat Gyuner]] ham bor edi. U bu guruh bilan bir qator singllarni yozdi va guruh bilan Turkiyada ham, xorijda ham gastrolda boʻldi. Keyinroq guruh aʼzolari chet elda yashashni istamasligini bildirganidan soʻng bu hamkorlik toʻxtadi.
1970-yilda u yana xorijlik musiqachilar bilan Barış Manço Ve{{Nbsp}}… (Barış Manço va{{Nbsp}}…) guruhini tuzdi va oʻzining ilk katta xiti ''Dağlar Dağlar'' („Togʻlar, togʻlar!“) singlini yozdi. Bu qoʻshiq Turkiya va Belgiyada 700 mingdan ortiq nusxada sotilib, muvaffaqiyat qozondi va hanuzgacha uning eng mashhur qoʻshiqlaridan biri hisoblanadi.
== 1970-yillar ==
''Dağlar Dağlar'' muvaffaqiyatidan soʻng Manço yana bir taʼsirchan turk Anadolu rok guruhi boʻlgan ''Moğollar'' („Moʻgʻullar“) bilan bir necha singl yozdi. Keyin u Turkiyaga qaytishga qaror qildi va qisqa muddatga qayta tashkil etilgan Kaygısızlar bilan hamkorlikda ishladi. 1971-yilda uning ilk davr ijodini jamlagan ''Dünden Bugüne'' (''Kechadan bugunga'') nomli toʻliq albomi chiqdi; bugun u odatda ''Dağlar Dağlar'' nomi bilan ataladi.
1972-yilda u vafotiga qadar unga hamrohlik qiladigan afsonaviy Kurtalan Ekspres guruhini tuzdi. Yakkaxon singllarni chiqarishda davom etar ekan, 1975-yilda u oʻzining ilk toʻplam boʻlmagan LP albomi — koʻplab instrumental asarlarni oʻz ichiga olgan [[Konseptual albom|kontseptual albom]] ''2023'' ni chiqardi.
Xalqaro muvaffaqiyatga erishish yoʻlidagi soʻnggi urinishi sifatida u Yevropa va Janubiy Afrikada CBS Records leyblida George Hayes Orkestri ishtirokida asosan yakunlangan, nomi gʻalati shaklda yozilgan ''Baris Mancho'' (1976) LPsini chiqardi. Albom kutilgan shuhratni olib kelmagan boʻlsa-da, [[Ruminiya]] va [[Marokash]] chartlarining yuqori pogʻonalarini zabt etdi. Keyingi yili albom Turkiyada ''Nick the Chopper'' nomi bilan chiqarildi. 1975-yilda u oʻz faoliyatidagi yagona badiiy film — ''Baba Bizi Eversene'' („Dada, bizni uylantiring“) filmida bosh rolni ijro etdi. Filmning saundtreki Barış Manço va Kurtalan Ekspres tomonidan bastalangan kompozitsiyalar jamlanmasidan iborat.
1977–1980-yillar oraligʻida u Turkiyada qisman eski singllar toʻplami hisoblangan yana uchta albom chiqardi: ''Sakla Samanı Gelir Zamanı'' (1977), ''Yeni Bir Gün'' (''Yangi kun'', 1979) va ''20. Sanat Yılı Disko Manço'' (1980). Ularning barchasi ''2023'' albomiga oʻxshash uslubda yozilgan. Bugun bu albomlar nodir nashrlar hisoblanadi, biroq ularning materiallarining katta qismi keyingi ''Ben Bilirim'' va ''Sarı Çizmeli Mehmet Ağa'' toʻplamlarida mavjud.
== 1980-yillar ==
1981-yilda Manço Kurtalan Ekspres bilan birga ''Sözüm Meclisten Dışarı'' albomini chiqardi. Unda „Alla Beni Pulla Beni“, „Arkadaşım Eşşek“ („Doʻstim eshak“), „Gülpembe“ (gulrang pushti), „Halhal“ (toʻpigʻiga taqiladigan zanjir), „Dönence“ ([[Tropik mintaqalar|tropik]] zonadagi aylanish nuqtasi) kabi koʻplab xit qoʻshiqlar joy olgan edi. Bu albom ularning eng mashhur ishlari qatoriga kiradi va 1980-yillarda Mançoning ommaviy mashhurligini yanada oshirdi.
„Arkadaşım Eşşek“ qoʻshigʻi qisqa vaqt ichida bolalar orasida juda mashhur boʻlib ketdi (qoʻshiq aslida qishloq hayoti haqidagi nostalgiya mavzusida boʻlib, dastlab bolalar uchun moʻljallanmagan edi){{Manba kerak|date=February 2007}} va Manço keyinchalik asosan bolalar uchun moʻljallangan boshqa koʻplab qoʻshiqlar yozdi; u 1980–1990-yillarda turk bolalari orasida haqiqiy ikonaga aylandi.
Boshqa tomondan, Kurtalan Ekspres aʼzosi Ahmet Gyuvanch bastalagan va Mançoning buvisi xotirasiga bagʻishlangan „Gülpembe“ kattaroq yoshdagi tinglovchilarni jalb qildi va „Dağlar Dağlar“ bilan bir qatorda ehtimol Mançoning eng mashhur qoʻshigʻiga aylandi.
1983-yilda ''Estağfurullah, Ne Haddimize'' albomi chiqdi. Unda „Halil İbrahim Sofrası“ („Halil Ibrohim dasturxoni“) hamda ijodkorning ilk qoʻshigʻining yangi talqini boʻlgan „Kol Düğmeleri“ („Yeng tugmalari“) kabi xit qoʻshiqlar bor edi. „Halil İbrahim Sofrası“ Mançoning odatda nasihatboz, axloqiy mazmundagi sheʼriyatini yorqin namoyon etadi; bunday yondashuv [[Turkiya musiqasi|turk pop musiqasi]]da kam uchraydi.
1985-yilda „Gibi Gibi“ va uzun kontseptual kompozitsiya „Lahburger“ni oʻz ichiga olgan ''24 Ayar Manço'' („24 karat Manço“) albomi chiqdi. U Mançoning tovushidagi burilishni boshlab berdi: eski, guruhga tayangan rok uslubidan farqli ravishda, bu davrdan boshlab u ijodida [[Sintezator|sintezator]]lar va baraban avtomatlaridan keng foydalana boshladi. Keyingi yillarda u ''Değmesin Yağlı Boya'' (1986, „Moyboʻyoqqa tegmasin“), ''Sahibinden İhtiyaçtan'' (1988, „Egasining ehtiyoji tufayli“) va ''Darısı Başınıza'' (1989, „Navbati oʻzlaringga ham nasib qilsin“) albomlarini chiqardi; bu albomlarning har biri bir necha xit qoʻshiqlarni oʻz ichiga olgan va yangi tovush izlanishlarini davom ettirgan.
== ''7’den 77’ye'' va 1990-yillar ==
[[File:Erkan Umut & Baris Manco in Mexico 1998.jpg|thumb|right|Operator Erkan Umut va Barış Manço 1998-yilda [[Meksika]]dagi [[Teotihuakan]]da]]
[[File:Barış Manço museum01.JPG|thumb|right|Barış Manço muzeyi]]
1988-yilda Manço tomonidan olib borilgan va rejissyorlik qilingan ''7’den 77’ye'' (''7 dan 77 gacha'') teledasturi Turkiya davlat telekanali [[TRT 1]]da efirga chiqa boshladi. Konsert, tok-shou va hujjatli film unsurlarini birlashtirgan mazkur dastur sakkiz yil davomida efirga uzatilgan boʻlib, katta ommaboplikka erishdi. Manço ushbu loyiha doirasida deyarli 150 ta mamlakatga sayohat qildi. Dastur tarkibidagi bolalarga bagʻishlangan „Adam Olacak Çocuk“ („Odam boʻladigan bola“) rukni uni yosh tomoshabinlar orasida yanada mashhur qildi.
Teledastur 1990-yillarda ham barcha yoshdagi tomoshabinlar orasida mashhur boʻlib qolganiga qaramay, bu davrdagi musiqiy ijodi avvalgi oʻn yilliklardagidek katta muvaffaqiyatga erisha olmadi. ''Mega Manço'' (1992, „Buyuk Manço“) va ''Müsadenizle Çocuklar'' (1995, „Ruxsat bersangiz, bolalar“) albomlari ijodidagi eng zaif ishlar sifatida baholandi, garchi 1992-yilda chiqqan bolalar uchun moʻljallangan ''Ayı'' („Ayiq“) qoʻshigʻi maʼlum darajada muvaffaqiyat qozongan boʻlsa ham, bu natijalarni yaxshilay olmadi. Boshqa tomondan, u 1995-yilda Kurtalan Ekspres bilan [[Yaponiya]] boʻylab gastrol safari uyushtirdi va bu safar natijasida uning yagona jonli albomi — ''Live In Japan'' (1996, „Yaponiyada jonli ijro“) yozib olindi. U Yaponiyada ikki albom chiqardi va u yerda „sabzavotlar haqida qoʻshiqlar yozadigan odam“ sifatida tanildi; bu unvon 1980-yillardagi „Domates, Biber, Patlıcan“ („Pomidor, qalampir, baqlajon“) va „Nane, Limon Kabuğu“ („Naʼmatak va limon poʻchogʻi“) kabi qoʻshiqlariga ishora edi.
== Oʻlimi ==
[[File:KanlıcaCemetery (6).jpg|thumb|Barış Mançoning qabri [[Beykoz]] tumanidagi [[Kanlıca]] mahallasida joylashgan [[Kanlıca qabristoni]]da]]
1999-yil 1-fevralda Barış Manço oʻzining Modadagi uyida toʻsatdan sodir boʻlgan [[Miokard infarkti|yurak xuruji]] tufayli vafot etdi. Bu voqea u yaqinda nihoyasiga yetkazgan va tez orada chiqishi rejalashtirilgan oxirgi ishi — ''Mançoloji'' (''Mançologiya'' yoki ''Manchologiya'') (1999) albomi eʼlon qilinishidan biroz avval roʻy berdi. Mazkur ikki diskli albomda uning mashhur qoʻshiqlari qayta yozilgan boʻlib, shuningdek, uning musiqadagi 40 yilligiga bagʻishlangan, hali yakunlanmagan „40. Yıl“ („40 yil“) nomli instrumental asar ham mavjud edi. Uning kutilmagan oʻlimi Turkiyada deyarli umumiy qaygʻu holatini yuzaga keltirdi, millionlab odamlar motam tutdi, oʻn minglab insonlar esa uning dafn marosimida ishtirok etdi.
U [[Istanbul]]dagi [[Kanlıca qabristoni]]da dafn qilindi<ref name="cha1"/>.
== Merosi ==
[[File:Baris_Manco.jpg|thumb|Barış Manço tasvirlangan koʻcha sanʼati]]
Barış Manço Turkiyaning eng taʼsirchan pop musiqachilaridan biri edi. U ilk faoliyat bosqichlarida turli guruhlari bilan birga anʼanaviy turk xalq musiqasini [[Rok-musiqa|rok]] unsurlari bilan uygʻunlashtirib, [[Onadoʻli roki|turk rok]] harakatiga munosib hissa qoʻshdi. Bu yondashuv bugungi zamonaviy turk pop musiqasining koʻplab namoyandalarida hamon saqlanib qolgan asosiy xususiyatlardan biridir.
Uzun soch, moʻylov va qoʻlidagi yirik uzuklari bilan ajralib turadigan uning sahnadagi obrazi odatda konservativ boʻlgan turk jamoatchiligi reaksiyasini yumshatishda muhim rol oʻynagan.
Barış Manço 1970-yillarda [[progressiv rok]]dan ilhomlangan [[Onadoʻli roki|Anadolu roki]] harakatining kashshoflaridan biri boʻldi, oʻn yillar oʻtib esa elektron cholgʻu asboblari bilan qilgan tajribalari 1990-yillar turk ommabop musiqasining shakllanishiga hissa qoʻshdi.
Uning qoʻshiqlari turli mavzularni qamrab oladi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=themes |url=https://myturkishrock.ru/the-world-of-bar%C4%B1%C5%9F-man%C3%A7o |qaralgan sana=2026-05-13 |arxivsana=2024-05-18 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240518033024/https://myturkishrock.ru/the-world-of-bar%C4%B1%C5%9F-man%C3%A7o }}</ref>, biroq koʻpincha zamonaviylashtirilgan „oshik“ (yuruvchi xalq shoirlari) anʼanasiga tayangan boʻlib, ular muhabbat qoʻshiqlari hukmronlik qilgan 1980-yillar pop sahnasida chekkada turgan, oʻziga xos hodisa sifatida ajralib turardi.
2002-yilda ''Yüreğimdeki Barış Şarkıları'' („Yuragimdagi Barış (tinchlik) qoʻshiqlari“) nomli tribyut albomi chiqdi. Unda turli yoʻnalishlarda — jumladan [[arabesk]], pop va rok (ham anadolu, ham gʻarb uslubidagi) ijod qiluvchi oʻn besh nafar mashhur turk sanʼatkori ishtirok etdi; bu holat Mançoning taʼsir doirasi naqadar keng boʻlganini koʻrsatadi.
[[File:Manco Kosk Baris Manco.jpg|thumb|Istanbulning Moda dahasida joylashgan (hozir muzey) ''Barış Manço Evi''dagi Barış Mançoning [[mum haykali]]<ref>{{cite web|url=http://www.barismanco.kadikoy.bel.tr/|title=Barış Manço House Museum}}</ref>]]
[[File:Barış_Manço_bust.jpg|thumb|[[Akatlar]]dagi [[Istanbul rassomlar bogʻi]]da oʻrnatilgan Barış Manço haykaltaroshi — [[Gürdal Duyar]] tomonidan yasalgan byust]]
2013-yil 2-yanvarda Google Doodle<ref>{{Cite web |title=Barış Manço's 70th Birthday |url=https://doodles.google/doodle/bars-mancos-70th-birthday/ |access-date=2023-01-01 |website=www.google.com |language=en}}</ref> Barış Mançoning 70-yilligini nishonladi.
== Merosi ==
* Whittall Mansion, Moda — [[Usmoniylar davlati|Usmonlilar davri]]da XX asr boshlarida Jeyms Villiam Whittall tomonidan qurilgan saroy. Barış Manço uni 1984-yildan boshlab ishlatgan, u vafotidan soʻng esa ushbu bino tarixiy uy muzeyiga aylantirilgan<ref name="t1"/>.
== Diskografiya ==
=== Albomlar ===
* ''Dünden Bugüne'' (1972) (Sayan)
* ''2023'' (1975) (Yavuz Plak)
* ''Sakla Samanı Gelir Zamanı'' (1976) (Yavuz)
* ''Baris Mancho'', Turkiyada ''Nick The Chopper'' nomi bilan chiqqan (1976) (CBS Disques/Grammofoonplaten S. A. B. V., CBS 81784, Yavuz LP)
* ''Yeni Bir Gün'' (1979) (Yavuz va Burç Plakçılık)
* ''20 Sanat Yılı Disco Manço'' (1980) (Türküola)
* ''Sözüm Meclisten Dışarı'' (1981) (Türküola)
* ''Estağfurullah … Ne Haddimize!'' (1983) (Türküola)
* ''24 Ayar Manço'' (1985) (Emre Plakçılık)
* ''Değmesin Yağlı Boya'' (1986) (Emre Plakçılık)
* ''30 Sanat Yılı Fulaksesuar Manço — Sahibinden İhtiyaçtan'' (1988) (Emre Plakçılık)
* ''Darısı Başınıza'' (1989) (Yavuz va Burç Plakçılık)
* ''Mega Manço'' (1992) (Emre Plak)
* ''Müsaadenizle Çocuklar'' (1995) (Emre Plak)
* ''Barış Manço Live In Japan'' (1996) (Emre Plak)
* ''Mançoloji'' (1999) (Emre Plak)
* ''Barış Manço Golden Rollers'' (2018) (Tunas Tunes)
* ''Manlac Blues 9 — Demo 1965 — 1966 Volume 1 '' (2019) (Tunas Tunes)
=== Singllar ===
Harmoniler bilan
* Twistin USA / The Jet (1962) (Grafson MGG 515)
* Do The Twist / Letʼs Twist again (1962) (Grafson MGG 516)
* Cit Cit Twist / Dream Girl (1963) (Grafson MGG 566)
Jacques Denjean Orkestri bilan
* Baby Sitter / Quelle Peste / Jenny Jenny / Un Autre Amour Que Toi (1964) (Rigolo 18.726)
Les Mistigris bilan
* Il Arrivera / Une Fille (1966) (Sahibinin Sesi 45-AX 3092)
* Bien Fait Pour Toi / Aman Avcı Vurma Beni (1966) (Sahibinin Sesi 45-AX 3093)
* Bizim Gibi / Big Boss Man / Seher Vakti / Good Golly Miss Molly (1967) (Sayan)
Kaygısızlar bilan
* Kol Düğmeleri / Big Boss Man / Seher Vakti / Good Golly Miss Molly (1967) (Sayan FS-144)
* Kızılcıklar / I’ll Go Crazy (1968) (Sayan FS-171)
* Bebek / Keep Lookinʼ (1968) (Sayan FS-179)
* Karanlıklar İçinde / Trip — To a Fair (1968) (Sayan FS-180)
* Boğaziçi / Flower of Love (1968) (Sayan FS-194)
* Runaway / Unutamıyorum (1969) (Sayan FS-199)
* Aglama Değmez Hayat / Kirpiklerin Ok Ok Eyle (1969) (Sayan FS 204)
* Kağızman / Anadolu (1969) (Sayan FS 213)
Barış Manço Ve bilan
* Derule / Küçük Bir Gece Müziği (1970) (Sayan FS-223)
* Dağlar Dağlar 1 / Dağlar Dağlar 2 (1970) (Sayan 229)
Moğollar bilan
* İşte Hendek İşte Deve / Katip Arzuhalim Yaz Yare Boyle (1971) (Sayan FS-266)
Moğollar / Kaygısızlar bilan
* Bin Boğanın Kızı / Ay Osman (1971) (Sayan FS-271)
Kaygısızlar / Les Mistigris bilan
* Fil ile Kurbağa / Je te Retrouverais (1972) (Sayan FS 279)
Kurtalan Ekspres bilan
* Ölüm Allah'ın Emri / Gamzedeyim Deva Bulmam (1972) (Yavuz YA 1544)
* Lambaya Püf De / Kalk Gidelim Küheylan (1973) (Yavuz YA 1548)
* Gönül Dağı / Hey Koca Topcu Genç Osman (1973) (Yavuz YA 1554)
* Nazar Eyle Nazar Eyle / Gülme Ha Gülme (1974) (Yavuz YA 1562)
* Bir Bahar Akşamı / Estergon Kalesi (1974) (Yavuz YA 1569)
* Ben Bilirim /2023 (1975) (Yavuz Plak YA 1573)
* Çay Elinden Öteye Rezil Dede / Vur Ha Vur (1976) (Yavuz Plak YA 1580)
* Ride On Miranda (1976) (CBS / Sony Music)
* Blue Morning Angel (1976) (CBS / Sony Music)
* Tell Me Old Man (1976) (CBS / Sony Music)
George Hayes Orkestri / Kurtalan Ekspres bilan
* Nick the Chopper / Lonely Man (1977) (Yavuz YA 1584)
Kurtalan Ekspres bilan
* Hal Hal / Eğri Eğri Doğru Doğru Eğri Büğrü Ama Yine De Doğru (1981) (Türküola 239)
== Filmografiyasi ==
* ''Baba Bizi Eversene'' (1975)<ref>[https://www.imdb.com/title/tt0276793/ ''Baba Bizi Eversene'' (1975)]</ref>
== Izohlar ==
<references group="lower-alpha"/>
== Manbalar ==
{{reflist|30em|refs=
<ref name="cha1">{{cite news |url=https://www.cihan.com.tr/tr/baris-manco-lale-manco-dogukan-batikan-kanlica-mezarlik-anma-vapur-sefer-2000880.htm |newspaper=[[Cihan News Agency]] |title=Barış Manço, mezarı başında dualarla anıldı |author=Eşit, Elif |date=2016-01-31 |language=tr |access-date=2016-06-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160201092914/https://www.cihan.com.tr/tr/baris-manco-lale-manco-dogukan-batikan-kanlica-mezarlik-anma-vapur-sefer-2000880.htm |archive-date=1 February 2016 |df=dmy-all }}</ref>
<ref name="t1">{{cite news |url=https://www.takvim.com.tr/yazi_dizisi/2021/03/28/james-william-whittalldan-geriyer-baris-manconun-konagi-kaldi-whittall-ailesinin-film-gibi-hikayesi/2 |newspaper=[[Takvim]] |title=James William Whittall'dan geriye Barış Manço'nun konağı kaldı - Whittall Ailesi'nin film gibi hikayesi |author=Erandaç, Bülent |date=28 March 2021 |language=tr |accessdate=8 September 2022 }}</ref>
}}
== Adabiyotlar ==
* {{Cite journal|volume=218 |title=Türkiye Barış'ı arıyor |journal=Aksiyon |date=6 February 1999 |author=M.Ali Eren |language=tr |url=http://www.aksiyon.com.tr/aksiyon/haber-4624-26-turkiye-barisi-ariyor.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111217222228/http://www.aksiyon.com.tr/aksiyon/haber-4624-26-turkiye-barisi-ariyor.html |archive-date=17 December 2011 |df=dmy }}
== Havolalar ==
{{commons category|Barış Manço}}
* [http://www.barismancorock.org Barış Manço Rock Derneği Resmi Sitesi]
* [http://www.barismanco.kadikoy.bel.tr/ Barış Manço House Museum]
* [https://www.nytimes.com/1999/02/07/nyregion/baris-manco-turkish-pop-star-and-television-personality-56.html Obituary in ''The New York Times'']
* [https://www.discogs.com/artist/1670946-Les-Mistigris Barış Manço & Les Mistigris, ''Discogs'']
* [https://www.last.fm/music/Baris+Man%C3%A7o+&+Les+Mistigris Barış Manço & Les Mistigris, ''Last FM'']
* [https://myturkishrock.ru/barış-manço-english Barış Manço on MyTurkıshRock] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20250810042220/https://myturkishrock.ru/bar%C4%B1%C5%9F-man%C3%A7o-english |date=2025-08-10 }}
{{Tashqi_havolalar}}
[[Turkum:Turkiyalik aktyorlar]]
megsyaz1riavislvek09muwverbrhol
Bayanaul milliy bogʻi
0
1408983
6197822
6170199
2026-07-08T02:39:15Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197822
wikitext
text/x-wiki
'''Bayanaul davlat milliy tabiat bogʻi''' ('''Bayanaul''', {{lang-kk|Баянауыл мемлекеттік ұлттық табиғи паркі}}) — [[Qozogʻiston]]ning [[Pavlodar viloyati]] janubida ([[Bayanaul tumani]]), [[Ekibastuz]] shahridan 100 km masofada, Markaziy Qozogʻiston pasttogʻlari chekkasida joylashgan [[milliy bogʻ]]. Qozogʻistonning alohida muhofaza etiladigan tabiiy hududlari roʻyxatiga kiradi.
Bogʻ 1985-yilda tashkil etilgan boʻlib<ref name="orexca">[http://www.kazakhstan.orexca.com/rus/bayan_aul_park_kazakhstan.shtml "Bayan-Aul" Davlat milliy bogʻi.] {{Wayback|url=http://www.kazakhstan.orexca.com/rus/bayan_aul_park_kazakhstan.shtml |date=20181016165049 }} OrexCA.com va KTA & KAGIR hamkorlikdagi loyihasi. Ma'lumot "Qozogʻistonda turizm" CD diskidan olingan.</ref><ref>{{cite web |url = http://www.wildnet.ru/ostrova/?act=art&id=26|url-status=dead|title = ООПТ КАЗАХСТАНА: Состояние и перспективы. |archive-url = https://web.archive.org/web/20070928051134/http://www.wildnet.ru/ostrova/?act=art&id=26 |archive-date = 2007-09-28 }} Ye. A. Kelemseyt</ref>, Qozogʻistonning birinchi milliy bogʻi hisoblanadi. Bogʻni tashkil etishdan asosiy maqsad Bayanaul togʻlarining tabiiy [[Flora|florasi]] va [[Fauna|faunasini]] saqlab qolish hamda qayta tiklash boʻlgan.
Bogʻning umumiy maydoni 68 452,8 [[gektar|ga]] ni tashkil etadi<ref name="orexca" />.
== Geografiyasi ==
Bogʻ hududi [[Qozoq pasttogʻlari]] doirasida joylashgan. Yuqori [[paleozoy]] davrida yirik [[Fizik-geografik oʻlka|togʻli oʻlka]] sifatida shakllangan bu hudud uzoq davom etgan kontinental yemirilish tarixini boshidan kechirgan, shuning uchun ham hozirgi vaqtda nisbatan unchalik baland boʻlmagan choʻqqilarga ega (dengiz sathidan 400 dan 1027 metrgacha). Bayanaulning eng baland nuqtasi (1027 m) — [[Aqbet]] togʻidir. Afsonalarga koʻra, bu togʻ oʻzini sevimli yoriga bermasdan majburan uzatishayotganida shu choʻqqidan tashlagan Aqbet ismli qiz sharafiga nomlangan<ref name="infomarket">{{cite web |url=http://www.infomarket.kz/history/bayanaul/ |title=Bizning oʻlka — qoʻriqxonadagi Bayanaul. |lang= |url-status=dead |access-date=2007-07-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071020153652/http://www.infomarket.kz/history/bayanaul/ |archive-date=2007-10-20 }}</ref>.
Bogʻ hududida toʻrtta nisbatan yirik chuchuk suvli [[koʻl]] joylashgan — [[Sabindikol (koʻl)|Sabindikol]], [[Jasiboy (koʻl)|Jasiboy]], [[Toraygʻir (koʻl)|Toraygʻir]] va [[Birjankoʻl]]. Ulardan tashqari yana koʻplab kichik koʻllar ham mavjud boʻlib, ularning ba'zilari qurgʻoqchilik mavsumida sezilarli darajada sayozlashib qoladi.
[[Fayl:Lake Dzhasybay 2.jpg|kichik|chapda|200px|{{center|Jasiboy koʻli}}]]
Eng yirik koʻl — Sabindikol ({{lang-kk|Сабындыкөл}}, soʻzma-soʻz — "sovunli koʻl") boʻlib, uning qirgʻogʻida [[Bayanaul]] qishlogʻi joylashgan. Koʻl oʻzining xuddi sovundek tegib turadigan oʻziga xos [[Yumshoq suv|yumshoq suvi]] tufayli shunday nomlangan. Afsonaga koʻra, goʻzal Bayan oʻzining chiroyli sochlarini shu koʻlda yuvayotganda sovunini tushirib yuborgan ekan<ref name="infomarket" />.
Eng shaffof va kattaligi boʻyicha ikkinchi oʻrinda turadigan koʻl — togʻ tizmalari orasidagi chuqurlikda joylashgan Jasiboy koʻlidir. Plyajdan ochiladigan goʻzal manzara va toza suvi tufayli Jasiboy sayyohlarning choʻmilish uchun sevimli joylaridan biri hisoblanadi. Afsonaga koʻra, koʻl bosqinchilarga qarshi jangda qirgʻoqda halok boʻlgan qozoq botiri Jasiboy sharafiga nomlangan<ref name="infomarket" />.
Toraygʻir kattaligi jihatidan uchinchi va dengiz sathidan eng balandda joylashgan koʻldir. Uning suvi Jasiboydagi kabi tiniq emas, shuning uchun choʻmilish uchun unchalik mashhur emas, lekin u yerda [[baliq]], xususan, [[zogʻorabaliq]] (sazan) koʻp uchraydi, bu esa uni baliqchilar uchun jozibali maskanga aylantiradi. Bu koʻl bolaligi shu yerlarda oʻtgan qozoq shoiri [[Sultonmahmut Toraygʻirov]] sharafiga nomlangan (koʻl yaqinida joylashgan va uning sharafiga nomlangan qishloqda shoir muzeyi faoliyat yuritmoqda).
Birjankoʻl toʻrtta koʻl ichida eng kichigidir. Uning diametri taxminan 800 metrni tashkil etadi. Uning qirgʻogʻida 56 nafar aholi istiqomat qiladigan xuddi shu nomdagi [[ovul]] joylashgan. Bu koʻl ham Toraygʻir kabi baliqchilarda qiziqish uygʻotadi. Unda [[zogʻorabaliq]], [[karp]] va [[tovonbaliq]] (karas) uchraydi. Koʻl oʻz nomini qozoqcha soʻzlardan olgan: bir — bir, jan — jon, koʻl — koʻl. Tarjimada bu "Bir jon koʻli" degan ma'noni anglatadi.
=== Oʻsimliklar olami ===
[[Fayl:Landscape of Bayanaul 4.JPG|oʻngda|200px|kichik|Qaragʻay bilan qoplangan qoyalar]]
Bogʻda toʻrt turdagi oʻsimlik qoplami mavjud — [[oʻrmon]], [[oʻrmondasht]], [[dasht]] va [[oʻtloq]].
Bogʻning floristik xilma-xilligi taxminan 460 turni, shu jumladan Bayanaul qaragʻayi va [[qora qandagʻoch]]ni oʻz ichiga oladi. Bayanaul qaragʻayi asosan qoyalarda oʻsishi bilan ajralib turadi va tosh hamda oʻsimlikning ajoyib uygʻunligini yaratadi. Bogʻning siyrak oʻsimliklarga ega chala choʻl dashtlari orasida joylashganini hisobga olsak, uning floristik boyligi kishini hayratda qoldiradi. [[Qayin]], [[qaragʻay]], [[qandagʻoch]] va [[togʻterak]] kabi daraxtlar bilan bir qatorda, bogʻda koʻplab butalar, jumladan mevali butalar — [[malina]], [[na'matak]], [[qoragʻat]], [[doʻlana]] oʻsadi. Oʻtloqlarda [[qulupnay]] oʻsimliklari keng tarqalgan. Oʻrmon chakalakzorlari [[Qoʻziqorinlar|qoʻziqorinlarga]] boy. Bogʻda 50 ga yaqin turdagi [[Reliktlar|relikt]] oʻsimliklar, jumladan relikt qora qandagʻoch va relikt tosh qoragʻat uchraydi.
=== Hayvonot olami ===
Bayanaulda 50 ga yaqin qush turlari va 40 turdagi hayvonlar yashaydi, ular orasida katta ahamiyatga ega boʻlgan oʻrmon parrandalari (qur, chil kabi), shuningdek, [[arxar]], [[yelik]], [[boʻrsiq]], [[olmaxon]]larni alohida ta'kidlash mumkin. Nodir va yoʻqolib ketish xavfi ostida boʻlgan hamda muhofazaga muhtoj hayvon sifatida [[Qizil kitob]]ga kiritilgan arxar bogʻning asosiy iftixori hisoblanadi. Bogʻdagi qushlardan [[turna]], [[oqqush]], [[qutan]], [[tuvaloq]]ni, [[Yirtqich qushlar|yirtqich qushlardan]] esa [[burgut]], [[miqqiy]] va [[kalxat]]larni uchratish mumkin.
[[Fayl:Bayanaul satellite picture.jpg|chapda|kichik|250px|Bayanaulning sun'iy yoʻldoshdan olingan surati, pastda Sabindikol koʻli, chaproqda — Jasiboy]]
=== Iqlimi ===
Bayanaul togʻlari [[Osiyo]] qit'asining markazida joylashganligi sababli uning iqlimi [[Kontinental iqlim|kontinental turga]] mansub. Yillik oʻrtacha harorat 3,2 °C ni tashkil etadi. Yanvar oyining oʻrtacha harorati -13,7 °C, eng past harorat esa -17,8 °C dir.
Iyul oyining oʻrtacha harorati 14,6 °C, maksimal harorat esa 32,6 °C gacha yetadi. Ayozsiz davrning oʻrtacha davomiyligi atigi 140 kunni tashkil etadi. Yillik yogʻingarchilik miqdori 340 mm boʻlib, ayrim yillarda bu koʻrsatkich 190 dan 494 mm gacha oʻzgarib turadi. Bayanaulda shamolning yillik oʻrtacha tezligi 2,9 m/s.
Garchi bu hududga keskin kontinental iqlim xos boʻlsa-da, Bayanaulda [[Pavlodar viloyati]]ning [[dasht]] tumanlari uchun odatiy boʻlgan kuchli shamollar va [[Qum boʻroni|qum boʻronlari]] kuzatilmaydi.
== Turizm ==
Bayanaul asosan [[Markaziy Qozogʻiston|Markaziy]] va [[Shimoliy Qozogʻiston]]ning yaqin atrofdagi shaharlaridan keladigan sayyohlarning sevimli maskanlaridan biridir. Bogʻ hududida koʻplab dam olish uylari va zonalari faoliyat koʻrsatadi. Biroq, bu zonalarning aksariyati faqat ibtidoiy infratuzilma va oʻta oddiy sharoitlarga ega. Xususan, u yerda kanalizatsiya tizimi yoʻq, kottejlarda ichimlik suvi manbalari va yuvinish xonalari mavjud emas, dush qabul qilish uchun esa odatda navbatda turishga toʻgʻri keladi.
Biroq bularning barchasi mahalliy tabiatning goʻzalligi, shuningdek, dindorlar tomonidan "muqaddas" deb hisoblangan ayrim joylar ohanrabosi tufayli tashrif buyuradigan sayyohlarni toʻxtata olmaydi.
Bogʻda choʻmilish, togʻlarda sayr qilish, [[qoyaga koʻtarilish]] va [[togʻ velosipedi|togʻ velosipedlarida]] uchish kabi bir necha turdagi hordiq chiqarish imkoniyatlari mavjud. Koʻplab dam olish zonalarida turistik ekskursiyalar tashkil etilgan boʻlib, ularda nisbatan kichik toʻlov evaziga (2007-yil holatiga koʻra taxminan 500 [[Tenge|tenge]]) bogʻning asosiy diqqatga sazovor joylari — "muqaddas gʻor", "tosh bosh" ("Yalmogʻiz kampir"), "erkaklik gʻururi" toshi va boshqalarni koʻrish mumkin. Boshqa koʻllarga qaraganda eng toza va tiniq boʻlgan Jasiboy koʻli choʻmilish uchun asosiy joy hisoblanadi. Bundan tashqari, uning qirgʻoqlaridan goʻzal manzara ochiladi. Aynan shu koʻl boʻyida dam olish zonalarining eng koʻp qismi joylashgan boʻlib, plyajda [[katamaran]]lar va eshkak eshish [[qayiq|qayiqlarini]] ijaraga olish imkoniyati mavjud. Toʻrtta asosiy koʻl yaqinidagi [[rekreatsion zona]] Qozogʻiston Davlat mukofoti laureati [[Muratbek Jandauletov]] loyihasi asosida yaratilgan<ref>[http://www.inform.kz/ru/2-maya-kalendar-kazinforma-daty-sobytiya-imena_a2460243 2-may. KAZINFORM KALENDARI «SANALAR. VOQYEALAR. NOMLAR»] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20180501004505/http://www.inform.kz/ru/2-maya-kalendar-kazinforma-daty-sobytiya-imena_a2460243 |date=2018-05-01 }} {{Wayback|url=http://www.inform.kz/ru/2-maya-kalendar-kazinforma-daty-sobytiya-imena_a2460243 |date=20180501004505 }} // MIA «[[Qazinform|Kazinform]]»</ref>.
[[Fayl:Baba Yaga.jpg|kichik|chapda|150px|{{center|Yalmogʻiz kampir (Baba-Yaga)}}]]
=== Diqqatga sazovor joylar ===
Bayanaulda koʻp asrlar davomida shamol va suv ta'sirida turli ajoyib shakllarga kirgan hamda ba'zan hayvonlarni, odamlarni yoki hatto togʻdan tushayotgan yuk mashinasini eslatadigan qoyalar va toshlar sayyohlarda alohida qiziqish uygʻotadi. Ularning eng mashhurlaridan biri "Yalmogʻiz kampir" ({{lang-kk|кемпір тас}} – Kempirtosh) haykalidir. Ma'lum bir burchak ostida qaralganda, u haqiqatan ham ayyorona jilmayib turgan tepakal tishsiz kampirning boshini eslatadi. Mahalliy tabiatning yana bir mashhur moʻjizasi — bu oʻz nomi bilan barchasini tushuntirib beradigan "erkaklik gʻururi" toshidir. Gʻayrioddiy shakldagi boshqa toshlar qatoriga [[tuya]], [[mamont]] va [[gorilla]] boshlari, profil, [[Uchar likopcha|uchar likopcha]], [[dinozavr]], [[kaptar]], ot boshi va boshqalar kiradi. Qoyaga chiquvchilar orasida qozoqchadan "tosh nayza" deb tarjima qilinadigan "Nayzatas" togʻi va "Jasurlar choʻqqisi" (Pik Smelix), shuningdek eng baland boʻlgan Aqbet togʻi mashhur. "Nayzatas" togʻi choʻqqisida qurgʻoqchilik davrida qurib qoladigan oltita koʻl joylashgan.
[[Fayl:Masculine dignity.jpg|kichik|oʻngda|150px|{{center|"Erkaklik gʻururi" toshi}}]]
Bu yerdagi diqqatga sazovor joylardan biri — [[Qoʻngʻir-Avliyo (Pavlodar viloyati)|Qoʻngʻir-Avliyo gʻori]]dir. Xalq e'tiqodlariga koʻra, gʻorga kirib, uning devoriga kaftini tekkazgan holda niyat qilgan va keyin yuzini chiqish eshigiga qaratmasdan (orqaga tisarilib) chiqqan har bir kishining orzusi ushaladi, deb ishoniladi. Shuningdek, gʻor farzandsiz ota-onalarga farzandli boʻlishga yordam beradi degan qarashlar ham mavjud boʻlib, buning uchun u yerda maxsus marosim oʻtkaziladi. Bu qanchalik toʻgʻri yoki yoʻqligi noma'lum, ammo gʻor ziyorat uchun ochiq boʻlgan kunlarda unga keluvchi sayyohlar oqimi toʻxtamaydi. U ancha balandlikda joylashgan boʻlib, unga olib boruvchi bir kilometrdan ortiq masofani piyoda bosib oʻtishga toʻgʻri keladi. 2020-yilda togʻ etagidan gʻorning oʻzigacha dam olish joylariga ega zamonaviy zina qurilgan.
== Galereya ==
<gallery class="center">
Bayanaul_winter_panorama.jpg|Jasiboyning qishki manzarasi
Island_of_Love.jpg|Toraygʻir koʻlidagi orol (oʻngda)
Lake_Dzhasybay_2.jpg|Jasiboy koʻli
Lake_Toraigyr_2.jpg|Toraygʻir koʻli
Lake_Toraigyr.jpg|Toraygʻir koʻli yonidagi qora qandagʻoch chakalakzorlari
Landscape_of_Bayanaul_2.jpg|Oʻziga xos toshli Bayanaul manzarasi
Landscape_of_Bayanaul_3.jpg|Muqaddas gʻor tomondan Bayanaul koʻrinishi
Landscape_of_Bayanaul.jpg|Bayanaul manzarasi
Mount_Bulka.jpg|Nayzatas togʻi (oʻngda)
Peak_of_Courageous.jpg|Toraygʻir koʻli yonidagi Jasurlar choʻqqisi
Winter_dzhasybay.JPG|Qishki Jasiboy
</gallery>
== Manbalar ==
{{reflist}}
== Adabiyotlar ==
* Kadenova A. B. va boshqalar. Bayanaul davlat milliy tabiat bogʻining florasi va oʻsimliklari. — Pavlodar, 2008.
== Havolalar ==
* {{YouTube|ehOmPBWxlhc|Bayanaul milliy bogʻi|logo=1}}
* [http://www.kazakhstan.orexca.com/rus/bayan_aul_park_kazakhstan.shtml "Bayan-Aul" Davlat milliy bogʻi.]
* {{cite web |title = Bizning oʻlka — qoʻriqxonadagi Bayanaul. |url = http://www.infomarket.kz/history/bayanaul/ |archive-url = https://web.archive.org/web/20071020153652/http://www.infomarket.kz/history/bayanaul/ |archive-date = 2007-10-20 |url-status = dead }}
* [http://www.kazakh.ru/kazakh/tourism/ Qozogʻistonda turizm]
* [http://www.investkz.com/en/openkz/6.html Kazakhstan: the Seven Wonders of Nature] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20250122094822/http://www.investkz.com/en/openkz/6.html |date=2025-01-22 }}
* [http://ornela.org/index.php?option=com_content&task=view&id=56&Itemid=1 Qozogʻiston boʻylab sayohatlar: Bayan-Aul]
* {{cite web |url = http://forum.pavlodarauto.kz/viewtopic.php?f=27&t=412 |title = Bayan-Aulning diqqatga sazovor joylari |archive-url = https://web.archive.org/web/20140706080104/http://forum.pavlodarauto.kz/viewtopic.php?f=27&t=412 |archive-date = 2014-07-06 |url-status = dead }}
{{Qozogʻiston milliy bogʻlari}}
[[Turkum:Qozogʻiston milliy bogʻlari]]
[[Turkum:Bayanaul tumani]]
aynowiymtihirobnwqvveyje57bkji6
Banu Juʼfa
0
1409552
6197812
6186989
2026-07-08T00:00:50Z
InternetArchiveBot
58913
0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197812
wikitext
text/x-wiki
{{Qisqa tavsif|Arab qabilasi}}
{{Qabila bilgiqutisi
|name=Banu Ju'fa
|local name=بنو جعفى
|type=[[Qahtoniylar|Qahtaniy]] arablar
|ethnicity=arab
|descended=Juʼfi ibn Saʼd al-Ashirah
|location=[[Yaman]]|nisba=Al-Ju'fi
الجعفي
|religion=Butparastlik, keyinchalik islom
|parent_tribe=[[Madh'hij]]
|image=Banu Ju'fa Flag.svg
|image_size=140px
|taglavha=[[Siffin jangi]] (657)da Ju'fa bayrogʻi
}}
'''Banu Juʼfa''' ({{Lang-ar|بنو جعفى}}; '''Juʼfa''' nomi bilan ham tanilgan) — katta [[Madhʼhij|Madhʼhaj]] qabilasining Saʼd al-Ashirah avlodidan kelib chiqqan arab qabilasi.
Mashhur [[Bagʻdod xalifaligi|Abbosiylar]] davri arab shoiri [[Mutanabbiy|Al-Mutanabbiy]] Banu Ju’fa avlodidan.
== Tarixi va kelib chiqishi ==
Qabila Ju’fi ibn Saʼd al-'Ashirah ibn Madh’hij ({{Lang|ar|جعفي بن سعد العشيرة بن مذحج}}) nomi bilan ataladi, Ju’fining esa ikki oʻgʻli boʻlgan: Marran va Harim<ref>{{Cite web|title=Jamharat Ansab al-'Arab|url=http://islamport.com/w/nsb/Web/480/168.htm|last=Ibn Hazm|page=168}}{{Oʻlikhavola|date=iyul 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Qabila asl kelib chiqishi [[Yaman]]dagi Al-Mahjam deb atalgan joy ekani maʼlum<ref>{{Cite book|last=al-Ḥakamī|first=ʻUmārah ibn ʻAlī|url=https://archive.org/details/yamanitsearlymed00umar/page/166/mode/2up|title=Yaman, Its Early Mediæval History|date=1892|publisher=E. Arnold|language=en}}</ref>. [[Roshidun xalifaligi]] davrida qabila katta miqdorda Iroqda yangi zabt etilgan [[Kufa]] shahriga koʻchib borib, oʻsha yerga joylashdi. Ju’fi qabilasi dastlabki [[Damashq xalifaligi|Umaviylar xalifaligi]] davrida muhim rol oʻynagan va mojarolarda doimo umaviylar tomonini qoʻllab-quvvatlagani bilan tanilgan. Koʻplab mashhur shaxslar Banu Ju’fa qabilasiga mansub deb koʻrsatiladi. Masalan, Ju’fadan boʻlgan Yazid al-Ju’fi ismli kishi nomidan [[Yazidiylar]] atamasi kelib chiqqani aytiladi. Yana bir shaxs — [[Zahr ibn Qays al-Ju'fi]] boʻlib, u [[Husayn ibn Ali|al-Husayn]]ning boshini xalifa [[Yazid I]] ga olib borgan<ref>{{Cite journal|last=Frayha|first=Anis|date=1946|title=New Yezīdī Texts from Beled Sinjār, 'Iraq|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-the-american-oriental-society_january-march-1946_66_1/page/18|journal=Journal of the American Oriental Society|volume=66|issue=1|pages=18–43|doi=10.2307/595496|jstor=595496|issn=0003-0279}}</ref>.
== Yana qarang ==
* [[Arabiston yarim orolidagi qabilalar va urugʻlar|Arabiston qabilalari]]
* [[Islomdan avvalgi Arabiston]]
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Tarixiy arab qabilalari}}
[[Turkum:Arabiston qabilalari]]
{{Islom-stub}}
1jm3p1qfame6mc75jsp7rhe3zpkjafr
Atvara
0
1410857
6197643
6169227
2026-07-07T13:09:54Z
InternetArchiveBot
58913
2 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197643
wikitext
text/x-wiki
{{Musiqachi bilgiqutisi
| ismi = Atvara
| tasvir = Atvara representing Latvia on the Turquoise Carpet at the 2026 Eurovision Song Contest in Vienna 3 (cropped).jpg
| tavallud_paytidagi_ismi = Liene Atvara Stūrmane
| tavallud_sanasi = {{Birth date and age|1993|04|02|df=yes}}
| tavallud_joyi = [[Liyepaya]], [[Latviya]]
| fuqaroligi = Latviya
| faoliyat yillari =
| leybl = Atvara Records
| kasblari = {{hlist|Xonanda|qoʻshiq muallifi}}
}}
'''Liene Atvara Stūrmane''' (1993-yil 2-aprelda tug‘ilgan), sahna nomi bilan '''Atvara''', latviyalik qo‘shiqchi va qoʻshiq muallifidir. U Latviya nomidan „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 2026]]“da „[[Ēnā]]“ qo‘shig‘i bilan qatnashgan va ikkinchi yarim finalda 13-o‘rinni egallagan.
==Hayoti va taʼlimi==
Asli [[Liyepaya]] shahridan bo‘lgan Atvara bolaligidan qo‘shiq kuylashga katta qiziqish bildirgan. Shu sababli onasi uni musiqa maktabiga o‘qishga bergan<ref>{{Cite web|language=lv|url=https://www.draugiem.lv/atvaraliene/biography|title=Mūzika - Liene Atvara - Biogrāfija|website=www.draugiem.lv|access-date=14 February 2026|arxivsana=2026-02-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20260219130543/https://www.draugiem.lv/atvaraliene/biography}}</ref>. Keyinchalik u tug‘ilgan shahridagi Emīls Melngailis nomidagi o‘rta maktabda tahsil olib, dirijyorlik yo‘nalishida taʼlim olgan. So‘ngra u [[Riga]]dagi Jāzeps Mediņš nomidagi o‘rta musiqa maktabida o‘qishni davom ettirib, jaz va pop vokali mutaxassisligi bo‘yicha tamomlagan<ref>{{Cite web|language=lv|url=https://www.liepajniekiem.lv/izklaide/muzika-izklaide/video-muzike-atvara-izdod-jaunu-singlu/|title=Mūziķe Atvara izdod jaunu singlu|website=www.liepajniekiem.lv|date=1 October 2024|access-date=14 February 2026}}</ref>.
==Faoliyati==
Musiqiy ta’limni tamomlagach, Atvara 2012–2013-yillarda ''Dziedošās ģimenes'' va ''Koru kari'' kabi iste’dodlar shoularida ishtirok etib, televizion tomoshabinlarga tanila boshladi<ref>{{Cite web|language=lv|url=https://www.liepajniekiem.lv/aktiva-zona/atvaru-gimenei-neizdodas-ieklut-sova-dziedosas-gimenes-finala/|title=Atvaru ģimenei neizdodas iekļūt šova “Dziedošās ģimenes” finālā|website=[www.liepajniekiem.lv|date=24](http://www.liepajniekiem.lv|date=24) September 2012|access-date=15 February 2026}}</ref><ref>{{Cite web|language=lv|url=https://www.apollo.lv/5829277/koru-karu-dalibniece-piedava-solo-singlu-noklausies|title=«Koru karu» dalībniece piedāvā solo singlu. Noklausies!|date=21 May 2013|access-date=15 February 2026}}</ref>.
2017-yilda Atvara „[[The X Factor]]“ ko‘rsatuvining Latviya talqini bo‘lgan „[[X Faktors]]“ning ilk mavsumida qatnashdi. Tinglov bosqichida u [[Adele]]ning „''One and Only''“ hamda [[Whitney Houston]]ning „''I Have Nothing''“ qo‘shiqlarini ijro etdi. Hakamlar tomonidan ijobiy baholangan bo‘lsa-da, u tanlovning keyingi bosqichlariga yo‘llanma ololmadi<ref name=":0">{{Cite web|language=lv|url=https://tv3.lv/raidijumi/x-faktors/x-faktora-potenciala-zvaigzne-anglu-valodas-skolotaja-kura-milas-sapes-zaudejusi-30-kilogramus/|title=“X Faktora” potenciālā zvaigzne: angļu valodas skolotāja, kura mīlas sāpēs zaudējusi 30 kilogramus|website=tv3.lv|date=9 May 2017|access-date=15 February 2026|arxivsana=2026-05-18|arxivurl=https://web.archive.org/web/20260518171119/https://tv3.lv/raidijumi/x-faktors/x-faktora-potenciala-zvaigzne-anglu-valodas-skolotaja-kura-milas-sapes-zaudejusi-30-kilogramus/}}</ref><ref>{{Cite web|language=lv|author=Kārlis Ķilkuts|url=https://tv3.lv/raidijumi/x-faktors/ekskluzivi-kas-notika-ar-pazudusajiem-x-faktora-dalibniekiem/|title=EKSKLUZĪVI! Kas notika ar “pazudušajiem” “X Faktora” dalībniekiem!?|website=tv3.lv|date=5 October 2017|access-date=15 February 2026|arxivsana=2026-02-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20260219131009/https://tv3.lv/raidijumi/x-faktors/ekskluzivi-kas-notika-ar-pazudusajiem-x-faktora-dalibniekiem/}}</ref>.
Bir muddat [[ingliz tili]] o‘qituvchisi sifatida faoliyat yuritgach<ref name=":0" />, 2019-yildan boshlab marketing sohasida ham ishlay boshladi. U yillar davomida raqamli kontent yo‘nalishidagi turli kompaniyalar, jumladan, Latviyaning Star FM radiostansiyasi bilan hamkorlik qildi<ref>{{Cite web|url=https://www.linkedin.com/in/liene-atvara-bb577822b/|title=Liene Atvara|website=[[LinkedIn]]|access-date=15 February 2026}}</ref>.
Atvaraning yakkaxon ijodkor sifatidagi rasmiy debyuti 2024-yil iyun oyida chop etilgan „''Pie manis tveries''“ qoʻshigʻi bilan boshlandi. Qo‘shiq „Latvijas straumētāko singlu“ reytingida 9-o‘rinni egalladi<ref>{{Cite web|language=lv|url=https://sejas.tvnet.lv/8047830/latvijas-muzikas-topu-papildina-vairaki-pasmaju-jaunumi|title=Latvijas mūzikas topu papildina vairāki pašmāju jaunumi|date=26 June 2024|access-date=15 February 2026}}</ref>, [[TikTok]] platformasida 2 milliondan ortiq ko‘rishlar to‘pladi va foydalanuvchilar videolarida ming martadan ortiq qo‘llanildi<ref name=":2">{{Cite web|language=lv|url=https://spoki.lv/slavenibas/Jauna-zvaigzne-Atvara-un-Intars-Busulis/929270|title=Jaunā zvaigzne Atvara un Intars Busulis apvienojas sirdi plosošā duetā|website=spoki.lv|date=25 February 2025|access-date=15 February 2026}}</ref>. Keyinchalik ushbu qo‘shiq Latviyaning „''Nelūgtie viesi''“ teleserialida ham ishlatilgan<ref name=":2" />.
2025-yil fevral oyida Atvara [[Intars Busulis]] bilan hamkorlikda „''Vai drīkst kāpt dziļāk''“ qo‘shig‘ini ijro etdi<ref name=":2" />. Oradan bir oy o‘tib, u boshlovchi sifatida ham debyut qilib, Mārtiņš Spuris bilan birgalikda GAMMA musiqa mukofotlarining ilk marosimini olib bordi<ref name=":3">{{Cite web|language=lv|author=Sandris Vanzovičs|url=https://nra.lv/izklaide/510301-albuma-apskats-atvara.htm|title=Albuma apskats: Atvara – “Vol.1. Vai dzirdi, kā brūces dzīst”|website=nra.lv|date=30 December 2025|access-date=15 February 2026}}</ref>.
2025-yil yozida Atvara Latviyaning turli hududlarida 20 dan ortiq yakkaxon konsertlarni o‘z ichiga olgan ilk gastrol safariga chiqdi. Konsertlarning barchasi sotib bo‘lindi<ref name=":3" />. Shu yilning 8-avgustida u „''Dzīve mūs mētā''“ qoʻshigʻini chiqardi. Qo‘shiq radiostansiyalarda keng efirga uzatildi hamda yillik „Muzikālā banka“ mukofotining 15 nafar finalchisi qatoridan joy olib, yakuniy reytingda 10-o‘rinni egalladi<ref>{{Cite web|language=lv|url=https://latvijasradio.lsm.lv/lv/lr2/raidijumi/muzikala-banka/rezultati/|title=MUZIKĀLĀ BANKA 2025 visi rezultāti|website=[[Latvijas Radio]]|access-date=15 February 2026}}</ref>. Ushbu qo‘shiq uning ilk studiyaviy albomi — „''Vol.1 Vai dzirdi, kā brūces dzīst''“ tarkibiga ham kiritilgan<ref name=":3" />.
2025-yil 20-noyabrda Atvara [[Eurovision qoʻshiq tanlovi]] uchun Latviya milliy saralashi bo‘lgan Supernova tanlovining 11-mavsumi ishtirokchilari qatorida „''[[Ēnā]]''“ qo‘shig‘i bilan e’lon qilindi<ref name=":1">{{Cite web|author=Davide Conte|url=https://eurovoix.com/2025/11/20/latvia-supernova-2026-participants-revealed/|title=Latvia: Supernova 2026 Participants Revealed|website=Eurovoix|date=20 November 2025|access-date=20 November 2025}}</ref>. Yarim final bosqichidan muvaffaqiyatli o‘tganidan so‘ng<ref>{{Cite web|author=Davide Conte|url=https://eurovoix.com/2026/02/07/latvia-supernova-2026-semi-final-two-results/|title=Latvia: Supernova 2026 Semi-Final Two Results|website=Eurovoix|date=7 February 2026|access-date=7 February 2026}}</ref>, u milliy tanlov g‘olibiga aylandi va [[Avstriya]]ning [[Vena]] shahrida bo‘lib o‘tgan „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 2026]]“da Latviya nomidan ishtirok etish huquqini qo‘lga kiritdi<ref>{{Cite web|author=Neil Farren|url=https://eurovoix.com/2026/02/14/latvia-atvara-eurovision-2026/|title=Latvia: Atvara to Eurovision 2026|date=14 February 2026|access-date=14 February 2026}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.eurovision.com/stories/supernova-winner-atvara-latvia-vienna-2026/|title='Supernova' winner Atvara is heading to Vienna for Latvia|publisher=[[Eurovision Song Contest]]|website=eurovision.com}}</ref>.
Atvara 2026-yil 14-may kuni Latviya nomidan „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 2026]]“da „''Ēnā''“ qo‘shig‘i bilan ishtirok etdi. U final bosqichiga yo‘llanma ololmadi va ikkinchi yarim finalda 13-o‘rinni egalladi.
==Diskografiyasi==
===Studiyali albomlar===
{| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;"
|-
! scope="col" style="width:15em;"| Nomi
! scope="col" style="width:19em;"| Tafsilotlar
|-
! scope="row"| ''Vol.1 Vai dzirdi, kā brūces dzīst''
|
* Chiqarilgan: 2025-yil 28-oktabr
* Leybl: Atvara Records
* Formatlar: Raqamli yuklash, striming
|}
===Qoʻshiqlar===
====Asosiy ijrochi sifatida====
{| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;"
|+ Yil, albom va chartdagi o‘rinlari bilan qoʻshiqlar ro‘yxati
! scope="col" rowspan="2" | Nomi
! scope="col" rowspan="2" | Yil
! scope="col" colspan="4" | Chartdagi eng yuqori o‘rinlar
! scope="col" rowspan="2" | Albom
|-
! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" |[[Latvian Music Producers Association|{{abbr|LAT<br>Air.|Latvian Airplay}}]]<br><ref>Peak chart positions for singles in Latvian Airplay:
* "Ēnā": {{cite web |url=https://sejas.tvnet.lv/8421700/ka-latvijas-muzikas-topa-ierindojas-supernovas-dziesmas |title=Kā Latvijas mūzikas topā ierindojas "Supernovas" dziesmas? |trans-title=How do Supernova songs perform in the Latvian music charts? |lang=lv |publisher={{Ill|TV Net|lv|TVNET GRUPA}} |access-date=24 February 2026 |date=24 February 2026}}</ref>
! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" |[[Latvian Music Producers Association|{{abbr|LAT<br>Dom.<br>Air.|Latvian Domestic Airplay}}]]<br><ref>Peak chart positions for singles in Latvian Domestic Airplay:
*"Ēnā": {{cite web |date=10 March 2026 |title=Latvijas mūzikas topā līderpozīcijas saglabā ilgstošie favorīti |trans-title=Long-standing favorites maintain leading positions in Latvian music charts |url=https://sejas.tvnet.lv/8430505/latvijas-muzikas-topa-liderpozicijas-saglaba-ilgstosie-favoriti |access-date=10 March 2026 |publisher={{Ill|TV Net|lv|TVNET GRUPA}} |lang=lv}}</ref>
! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" |[[Latvian Music Producers Association|{{abbr|LAT<br>{{Small|Stream.}}|Latvian Streaming}}]]<br><ref>Peak chart positions for singles in Latvian Streaming:
* "Ēnā": {{cite web |url=https://sejas.tvnet.lv/8421700/ka-latvijas-muzikas-topa-ierindojas-supernovas-dziesmas |title=Kā Latvijas mūzikas topā ierindojas "Supernovas" dziesmas? |trans-title=How do Supernova songs perform in the Latvian music charts? |lang=lv |publisher={{Ill|TV Net|lv|TVNET GRUPA}} |access-date=24 February 2026 |date=24 February 2026}}</ref>
! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" |[[Latvian Music Producers Association|{{abbr|LAT<br>Dom.<br>{{Small|Stream.}}|Latvian Domestic Streaming}}]]<br><ref>Peak chart positions for singles in Latvian Domestic Streaming:
*"Pie manis tveries": {{cite web |date=26 June 2024 |title=Latvijas mūzikas topu papildina vairāki pašmāju jaunumi |trans-title=Several local releases make their way into the Latvian music charts |url=https://sejas.tvnet.lv/8047830/latvijas-muzikas-topu-papildina-vairaki-pasmaju-jaunumi |access-date=24 February 2026 |publisher={{Ill|TV Net|lv|TVNET GRUPA}} |lang=lv}}
*"Dzīve mūs mētā": {{cite web |date=23 February 2026 |title=Latvijā straumētāko pašmāju mūziķu – 8. nedēļa, 2026. gads |trans-title=Latvia's most streamed local songs – Week 8, 2026 |url=https://www.parmuziku.lv/chart?type=1&week=2026-W08&limit=100&id=5e472896c97ba |access-date=23 February 2026 |publisher=[[Latvian Music Producers Association]] |lang=lv}}
* "Ēnā": {{cite web |date=24 February 2026 |title=Kā Latvijas mūzikas topā ierindojas "Supernovas" dziesmas? |trans-title=How do Supernova songs perform in the Latvian music charts? |url=https://sejas.tvnet.lv/8421700/ka-latvijas-muzikas-topa-ierindojas-supernovas-dziesmas |access-date=24 February 2026 |publisher={{Ill|TV Net|lv|TVNET GRUPA}} |lang=lv}}</ref>
|-
! scope="row"| „Pie manis tveries“
| rowspan="3"| 2024
| — || — || — || 9
| rowspan="5"| ''Vol.1 Vai dzirdi, kā brūces dzīst''
|-
! scope="row"|„ Ja kāds jautātu“
| — || — || — || —
|-
! scope="row"| „Pieskāros“
| — || — || — || —
|-
! scope="row"| „Vai drīkst kāpt dziļāk“<br>{{Small|([[Intars Busulis]] bilan)}}
| rowspan="3"| 2025
| — || — || — || —
|-
! scope="row"| „Dzīve mūs mētā“
| — || — || — || 13
|-
! scope="row"| „[[Ēnā]]“
| 13 || 1 || 1 || 1
| {{TBA}}
|-
| colspan="7" style="font-size:85%;" | "—" bu mamlakatda chiqarilmagan yoki chartda chiqmagan qoʻshiqlarni bildiradi.
|}
== Manbalar ==
{{manbalar|2}}
{{S-start}}
{{s-ach}}
{{Succession box
| title = [[Latviya Eurovision qo‘shiq tanlovida]]
| years = [[Eurovision qo‘shiq tanlovi 2026|2026]]
| before = [[Tautumeitas]]<br> „[[Bur man laimi]]“ bilan
| after = TBA
}}
{{S-end}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Eurovision ishtirokchilari]]
[[Turkum:Latviyalik ayol qoʻshiqchilar]]
5w5h1hvm8nto7howeft7ue6t55y95e2
Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi
0
1413888
6197727
6196800
2026-07-07T18:04:14Z
AnvarxonM
75105
/* Bosqichlar */
6197727
wikitext
text/x-wiki
[[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati|2026-yilgi FIFA Jahon chempionati]]<nowiki/>ning pley-off bosqichi [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati#Guruh bosqichi|guruh bosqichi]]<nowiki/>dan keyingi musobaqaning ikkinchi va yakuniy bosqichi boʻladi. 2026-yil 28-iyundan 19-iyulgacha boʻlib oʻtadigan pley-off bosqichi [[Nyu-Jersi]] shtatining [[East Rutherford (New Jersey)|Sharqiy Ruterford]] shahridagi [[MetLife Stadium|MetLife stadioni]]<nowiki/>da boʻlib oʻtadigan final bilan yakunlanadi<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=[[FIFA]] |date=February 4, 2024 |access-date=February 4, 2024}}</ref>. Oʻn ikki guruhning har biridan eng yaxshi ikkita jamoa, shuningdek, uchinchi oʻrinni egallagan eng yaxshi sakkizta jamoa pley-off bosqichiga yoʻl oladi va bitta saralash bosqichidan iborat turnirda ishtirok etadi. Pley-off bosqichida 32 ta oʻyin, jumladan, uchinchi oʻrin uchun oʻyin boʻladi<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=May 2025 |access-date=June 7, 2025 |archive-date=June 23, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref>.
== Format ==
2026-yilgi FIFA Jahon chempionatining pley-off bosqichi guruh bosqichidan yoʻllanma olgan 32 ta jamoa oʻrtasida oʻtkaziladi. Pley-off bosqichidagi oʻyinlar yakuniga qadar oʻynaladi. Agar oʻyinning 90 daqiqasi oxirida hisob teng boʻlsa, 30 daqiqa [[Qoʻshimcha vaqt (sport)|qoʻshimcha vaqt]] oʻynaladi. Agar hisoblar baribir durang boʻlsa, oʻyin [[Penaltilar seriyasi (futbol)|penaltilar seriyasi]] orqali aniqlanadi<ref name="regulations" />. Koʻrsatilgan barcha vaqtlar mahalliy<ref name="match schedule" />.
1/32 finalda guruh gʻoliblaridan toʻrttasi guruhda ikkinchi oʻrinni egallaganlar bilan oʻynaydi. Guruhning qolgan sakkiz gʻolibi 3-oʻrinni egallagan jamoalar bilan oʻynaydi. Guruhning qolgan ikkinchi oʻrin egalari boshqa guruh ikkinchi oʻrin egalari bilan oʻynaydi.
FIFA 1/32 final uchun quyidagi jadvalni tuzdi:<ref name="regulations" />
* '''73-oʻyin''': A guruh ikkinchi oʻrin vs B guruh ikkinchi oʻrin
* '''74-oʻyin''': E guruhi gʻolibi vs A/B/C/D/F guruhlari eng yaxshi uchinchi oʻrin
* '''75-oʻyin''': F guruhi gʻolibi vs C guruhi ikkinchi oʻrin
* '''76-oʻyin''': C guruhi gʻolibi vs F guruhi ikkinchi oʻrin
* '''77-oʻyin''': I guruhi gʻolibi vs C/D/F/G/H guruhlari eng yaxshi uchinchi oʻrin
* '''78-oʻyin''': E guruhi ikkinchi oʻrin vs I guruhi ikkinchi oʻrin
* '''79-oʻyin''': A guruhi gʻolibi vs C/E/F/H/I guruhlari eng yaxshi uchinchi oʻrin
* '''80-oʻyin''': L guruhi gʻolibi vs E/H/I/J/K guruhlari eng yaxshi uchinchi oʻrin
* '''81-oʻyin''': D guruhi gʻolibi vs B/E/F/I/J guruhlari eng yaxshi uchinchi oʻrin
* '''82-oʻyin''': G guruhi gʻolibi vs A/E/H/I/J guruhlari eng yaxshi uchinchi oʻrin
* '''83-oʻyin''': K guruhi ikkinchi oʻrin vs L guruhi ikkinchi oʻrin
* '''84-oʻyin''': H guruhi gʻolibi vs J guruhi ikkinchi oʻrin
* '''85-oʻyin''': B guruhi gʻolibi vs E/F/G/I/J guruhlari eng yaxshi uchinchi oʻrin
* '''86-oʻyin''': J guruhi gʻolibi vs H guruhi ikkinchi oʻrin
* '''87-oʻyin''': K guruhi gʻolibi vs D/E/I/J/L guruhlari eng yaxshi uchinchi oʻrin
* '''88-oʻyin''': D guruhi ikkinchi oʻrin vs G guruhi ikkinchi oʻrin
=== 32-raunddagi oʻyinlarning kombinatsiyalari ===
Uchinchi oʻrinni egallagan jamoalar ishtirokidagi aniq oʻyinlar uchinchi oʻrinni egallagan sakkizta jamoaning 32-raundga yoʻllanma olishiga bogʻliq. 495 ta mumkin boʻlgan kombinatsiyalar turnir reglamentining C ilovasida chop etilgan.<ref name="regulations" />
{{Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati uchinchi oʻrin jadvali}}
== Saralangan jamoalar ==
Oʻn ikki guruhning har biridan eng yaxshi ikkita jamoa va eng yaxshi sakkizta uchinchi oʻrinni egallagan jamoalar pley-off bosqichiga yoʻllanma oladi<ref name="regulations"/>.
{| class="wikitable"
|-
! Guruhlar
! style="width:150px" | Guruh gʻoliblari
! style="width:150px" | Ikkinchi oʻrinlar
! style="width:150px" | Uchinchi oʻrinni egallagan jamoalar<br />([[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati#3-oʻrindagi jamoalar reytingi|Eng yaxshi sakkizlik]] saralanglar)
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — A guruhi|A]]
| {{#invoke:flag|fb|MEX}}
| {{#invoke:flag|fb|RSA}}
| {{N/a}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — B guruhi|B]]
| {{#invoke:flag|fb|SUI}}
| {{#invoke:flag|fb|CAN}}
| {{#invoke:flag|fb|BIH}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — C guruhi|C]]
| {{#invoke:flag|fb|BRA}}
| {{#invoke:flag|fb|MAR}}
| {{N/a}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — D guruhi|D]]
| {{#invoke:flag|fb|USA}}
| {{#invoke:flag|fb|AUS}}
| {{#invoke:flag|fb|PAR}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — E guruhi|E]]
| {{#invoke:flag|fb|GER}}
| {{#invoke:flag|fb|CIV}}
| {{#invoke:flag|fb|ECU}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — F guruhi|F]]
| {{#invoke:flag|fb|NED}}
| {{#invoke:flag|fb|JPN}}
| {{#invoke:flag|fb|SWE}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — G guruhi|G]]
| {{#invoke:flag|fb|BEL}}
| {{#invoke:flag|fb|EGY}}
| {{N/a}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — H guruhi|H]]
| {{#invoke:flag|fb|ESP}}
| {{#invoke:flag|fb|CPV}}
| {{N/a}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — I guruhi|I]]
| {{#invoke:flag|fb|FRA}}
| {{#invoke:flag|fb|NOR}}
| {{#invoke:flag|fb|SEN}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — J guruhi|J]]
| {{#invoke:flag|fb|ARG}}
| {{#invoke:flag|fb|AUT}}
| {{#invoke:flag|fb|ALG}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — K guruhi|K]]
| {{fb|COL}}
| {{#invoke:flag|fb|POR}}
| {{#invoke:flag|fb|COD}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — L guruhi|L]]
| {{#invoke:flag|fb|ENG}}
| {{fb|CRO}}
| {{#invoke:flag|fb|GHA}}
|}<section end="Qualified teams" />
== Bosqichlar ==
Turnir jadvali quyida koʻrsatilgan, har bir oʻyin gʻoliblari qalin rangda koʻrsatilgan.
<section begin="Bracket" />{{#invoke:RoundN|N32
|style=white-space:nowrap|widescore=yes|bold_winner=high|3rdplace=yes
|RD1=[[#1/16 final|1/16 final]]
|RD2=[[#Nimchorak final|Nimchorak final]]
|RD3=[[#Chorak final|Chorak final]]
|RD4=[[#Yarim final|Yarim final]]
|RD5=[[#Final|Final]]
|Consol=[[#Uchinchi oʻrin uchun oʻyin|Uchinchi oʻrin uchun oʻyin]]
<!--Date – Place|Team 1|Score 1|Team 2|Score 2-->
<!--Round of 32-->
|29-iyun – [[Foxborough]]|{{#invoke:flag|fb|GER}}|1 (3)|{{#invoke:flag|fb|PAR}} {{pso}}|1 (4)
|30-iyun — [[East Rutherford]]|{{#invoke:flag|fb|FRA}}|3|{{#invoke:flag|fb|SWE}}|0
|28-iyun — [[Inglewood, California|Inglewood]]|{{#invoke:flag|fb|RSA}}|0|{{#invoke:flag|fb|CAN}}|1
|29-iyun — [[Guadalupe, Nuevo León|Guadalupe]]|{{#invoke:flag|fb|NED}}|1 (2)|{{#invoke:flag|fb|MAR}} {{pso}}|1 (3)
|2-iyul — [[Toronto]]|{{#invoke:flag|fb|POR}}|2|{{fb|CRO}}|1
|2-iyul — [[Inglewood, California|Inglewood]]|{{#invoke:flag|fb|ESP}}|3|{{#invoke:flag|fb|AUT}}|0
|1-iyul — [[Santa Clara, California|Santa Clara]]|{{#invoke:flag|fb|USA}}|2|{{#invoke:flag|fb|BIH}}|0
|1-iyul — [[Seattle]]|{{#invoke:flag|fb|BEL}} {{aet}}|3|{{#invoke:flag|fb|SEN}}|2
|29-iyun — [[Houston]]|{{#invoke:flag|fb|BRA}}|2|{{#invoke:flag|fb|JPN}}|1
|30-iyun — [[Arlington, Texas|Arlington]]|{{#invoke:flag|fb|CIV}}|1|{{#invoke:flag|fb|NOR}}|2
|30-iyun — [[Mexico City]]|{{#invoke:flag|fb|MEX}}|2|{{#invoke:flag|fb|ECU}}|0
|1-iyul — [[Atlanta]]|{{#invoke:flag|fb|ENG}}|2|{{#invoke:flag|fb|COD}}|1
|3-iyul — [[Miami Gardens]]|{{#invoke:flag|fb|ARG}}|3|{{#invoke:flag|fb|CPV}}|2
|3 — [[Arlington, Texas|Arlington]]|{{#invoke:flag|fb|AUS}}|1 (2)|{{#invoke:flag|fb|EGY}} {{pso}}|1 (4)
|2-iyul — [[Vancouver]]|{{#invoke:flag|fb|SUI}}|2|{{#invoke:flag|fb|ALG}}|0
|3-iyul — [[Kansas City, Missouri|Kansas City]]|{{fb|COL}}|1|{{#invoke:flag|fb|GHA}}|0
<!--Nimchorak final-->
|4-iyul — [[Philadelphia]]|{{#invoke:flag|fb|PAR}}|0|{{#invoke:flag|fb|FRA}}|1
|4-iyul — [[Houston]]|{{#invoke:flag|fb|CAN}}|0|{{#invoke:flag|fb|MAR}}|3
|6-iyul — [[Arlington, Texas|Arlington]]|{{#invoke:flag|fb|POR}}|0|{{#invoke:flag|fb|ESP}}|1
|6-iyul — [[Seattle]]|{{#invoke:flag|fb|USA}}|1|{{#invoke:flag|fb|BEL}}|4
|5-iyul — [[East Rutherford]]|{{#invoke:flag|fb|BRA}}|1|{{#invoke:flag|fb|NOR}}|2
|5-iyul — [[Mexico City]]|{{#invoke:flag|fb|MEX}}|2|{{#invoke:flag|fb|ENG}}|3
|7-iyul — [[Atlanta]]|{{#invoke:flag|fb|ARG}}|3|{{#invoke:flag|fb|EGY}}|2
|7-iyul — [[Vancouver]]|{{#invoke:flag|fb|SUI}}||{{fb|COL}}|
<!--Chorak final-->
|9-iyul — [[Foxborough]]|{{#invoke:flag|fb|FRA}}||{{#invoke:flag|fb|MAR}}|
|10-iyul — [[Inglewood, California|Inglewood]]|{{#invoke:flag|fb|ESP}}||{{#invoke:flag|fb|BEL}}|
|11-iyul — [[Miami Gardens]]|{{#invoke:flag|fb|NOR}}||{{#invoke:flag|fb|ENG}}|
|11-iyul — [[Kansas City, Missouri|Kansas City]]|{{#invoke:flag|fb|ARG}}||<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->96-oyin gʻolibi|
<!--Yarim final-->
|14-iyul — [[Arlington, Texas|Arlington]]|<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->97-oyin gʻolibi||<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->98-oyin gʻolibi-oyin gʻolibi|
|15-iyul — [[Atlanta]]|<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->99-oyin gʻolibi||<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->100-oyin gʻolibi|
<!--Final-->
|19-iyul — [[East Rutherford]]|<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->101-oyin gʻolibi||<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->102-oyin gʻolibi|
<!--Uchinchi oʻrin uchun oʻyin-->
|18-iyul — [[Miami Gardens]]|<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->101-oʻyin magʻlub jamoasi||<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->102-oʻyin magʻlub jamoasi|
}}<section end="Bracket" />
== 1/16 final ==
{{main|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi}}
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-1}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-2}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-3}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-4}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-5}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-6}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-7}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-8}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-9}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-10}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-11}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-12}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-13}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-14}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-15}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-16}}
== Nimchorak final ==
=== Kanada vs Marokash ===
<section begin="R16-1" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|4}}
|time=12:00 p.m. [[UTC−05:00|UTC−5]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|CAN}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Kanada vs Marokash|0–3}}
|team2={{#invoke:flag|fb|MAR}}
|goals1=
|goals2=
*[[Azzedine Ounahi|Ounahi]] {{goal|50||82}}
*[[Soufiane Rahimi|Rahimi]] {{goal|90+8}}
|stadium=[[NRG Stadium]], [[Houston]]
|attendance=68,777
|referee=[[Michael Oliver (referee)|Michael Oliver]] ([[Angliya futbol assotsiatsiyasi|Angliya]])
|report=<ref group="Report">{{multiref | [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021530 "Canada vs Morocco {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved July 4, 2026. | [https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12539/pdf/FullTimeMatchReport-English.pdf "Match Report – Round of 16 – Canada v. Morocco"]. FIFA. July 4, 2026. Retrieved July 4, 2026. }}</ref>
}}<section end="R16-1" />
{| width=92%
|-
|{{Football kit
|pattern_la = _can26t
|pattern_b = _can26t
|pattern_ra = _can26t
|pattern_sh = _can26t
|pattern_so =
|leftarm =
|body =
|rightarm =
|shorts =
|socks = 000000
|title = Kanada<ref name="CAN-MAR line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12539/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Round of 16 – Canada v. Morocco |publisher=[[FIFA]] |date=July 4, 2026 |access-date=July 4, 2026}}</ref>
}}
|{{Football kit
|pattern_la = _mrc26a
|pattern_b = _mrc26a
|pattern_ra = _mrc26a
|pattern_sh = _mrc26a
|pattern_so = _mrc26al
|leftarm =
|body =
|rightarm =
|shorts =
|socks =
|title = Marokash<ref name="CAN-MAR line-ups"/>
}}
|}
=== Paragvay vs Fransiya ===
<section begin="R16-2" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|4}}
|time=5:00 p.m. [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|PAR}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Paragvay vs Fransiya|0–1}}
|team2={{#invoke:flag|fb|FRA}}
|goals1=
|goals2=
*[[Kylian Mbappé|Mbappé]] 70' pen.
|stadium=[[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia]]
|attendance=68,324
|referee=[[Ilgiz Tantashev]] ([[Oʻzbekiston futbol assotsiatsiyasi|Oʻzbekiston]])
|report=<ref group="Report">{{multiref | [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021533 "Paraguay vs France {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved July 4, 2026. | [https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12542/pdf/FullTimeMatchReport-English.pdf "Match Report – Round of 16 – Paraguay v. France"]. FIFA. July 4, 2026. Retrieved July 4, 2026. }}</ref>
}}<section end="R16-2" />
{| width=92%
|-
|{{Football kit
|pattern_la = _par26h
|pattern_b = _par26h
|pattern_ra = _par26h
|pattern_sh = _par26h2
|pattern_so = _par26hl
|leftarm =
|body =
|rightarm =
|shorts =
|socks = 000000
|title = Paragvay<ref name="PAR-FRA line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12542/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Round of 16 – Paraguay v. France |publisher=[[FIFA]] |date=July 4, 2026 |access-date=July 4, 2026}}</ref>
}}
|{{Football kit
|pattern_la = _fra26H
|pattern_b = _fra26H
|pattern_ra = _fra26H
|pattern_sh = _fra26H
|pattern_so = _fra26H2l
|leftarm =
|body =
|rightarm =
|shorts =
|socks =
|title = Fransiya<ref name="PAR-FRA line-ups"/>
}}
|}
=== Braziliya vs Norvegiya ===
<section begin="R16-3" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|5}}
|time=4:00 p.m. [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|BRA}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Braziliya vs Norvegiya|1–2}}
|team2={{#invoke:flag|fb|NOR}}
|goals1=
*[[Neymar]] {{goal|90+10|pen.}}
|goals2=
*[[Erling Haaland|Haaland]] {{goal|79||90}}
|stadium=[[MetLife Stadium]], [[East Rutherford, New Jersey|East Rutherford]]
|attendance=80,663
|referee=[[Ismail Elfath]] ([[Amerika Qoʻshma Shtatlari futbol federatsiyasi|AQSH]])
|report=<ref group="Report">{{multiref
| [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021532 "Brazil vs Norway {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved July 5, 2026.
| [https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12541/pdf/FullTimeMatchReport-English.pdf "Match Report – Round of 16 – Brazil v. Norway"]. FIFA. July 5, 2026. Retrieved July 5, 2026.
| [https://www.fifatrainingcentre.com/media/native/tournaments/fifa-world-cup/2026/PMSR-M91-BRA-V-NOR.pdf "Post match summary report – Round of 16 – Brazil v. Norway"]. FIFA. July 5, 2026. Retrieved July 6, 2026. }}</ref>
}}<section end="R16-3" />
{| width=92%
|-
|{{Football kit
|pattern_la = _bra26h
|pattern_b = _bra26h
|pattern_ra = _bra26h
|pattern_sh = _bra26h
|pattern_so = _bra26hl
|leftarm = FFE540
|body = FFE540
|rightarm = FFE540
|shorts = 4080FF
|socks = FFFFFF
|title = Braziliya<ref name="BRA-NOR line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12541/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Round of 16 – Brazil v. Norway |publisher=[[FIFA]] |date=July 5, 2026 |access-date=July 5, 2026}}</ref>
}}
|{{Football kit
|pattern_la = _nor26h
|pattern_b = _nor26h
|pattern_ra = _nor26h
|pattern_sh = _nor26h
|pattern_so =
|leftarm = BA0C2F
|body = BA0C2F
|rightarm = BA0C2F
|shorts = FFFFFF
|socks = 00205B
|title = Norvegiya<ref name="BRA-NOR line-ups"/>
}}
|}
=== Meksika vs Angliya ===
<section begin="R16-4" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|5}}
|time=6:00 p.m. [[UTC−06:00|UTC−6]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|MEX}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Meksika vs Angliya|2–3}}
|team2={{#invoke:flag|fb|ENG}}
|goals1=
*[[Julián Quiñones|Quiñones]] {{goal|42}}
*[[Raúl Jiménez|Jiménez]] {{goal|69|p}}
|goals2=
*[[Jude Bellingham|Bellingham]] {{goal|36||38}}
*[[Harry Kane|Kane]] {{goal|60|p}}
|stadium=[[Estadio Azteca]], [[Mexico City]]
|attendance=80,824
|referee=[[Alireza Faghani]] ([[Avstraliya futbol federatsiyasu|Avstraliya]])
|report=<ref group="Report">{{multiref
| [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021531 "Mexico vs England {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved July 6, 2026.
| [https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12540/pdf/FullTimeMatchReport-English.pdf "Match Report – Round of 16 – Mexico v. England"]. FIFA. July 6, 2026. Retrieved July 6, 2026.
| [https://www.fifatrainingcentre.com/media/native/tournaments/fifa-world-cup/2026/PMSR-M92-MEX-V-ENG.pdf "Post match summary report – Round of 16 – Mexico v. England"]. FIFA. July 6, 2026. Retrieved July 6, 2026. }}</ref>
}}<section end="R16-4" />
{| width=92%
|-
|{{Football kit
|pattern_la = _mex26h
|pattern_b = _mex26hA
|pattern_ra = _mex26h
|pattern_sh = _mex26h
|pattern_so = _mex26hl
|leftarm = 3a7257
|body = 3a7257
|rightarm = 3a7257
|shorts = FFFFFF
|socks = DE0000
|title = Meksika<ref name="MEX-ENG line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12540/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Round of 16 – Mexico v. England |publisher=[[FIFA]] |date=July 5, 2026 |access-date=July 5, 2026}}</ref>
}}
|{{Football kit
|pattern_la = _eng26H
|pattern_b = _eng26H
|pattern_ra = _eng26H
|pattern_sh = _eng26A
|pattern_so = _eng26Hl
|leftarm =
|body =
|rightarm =
|shorts =
|socks =
|title = Angliya<ref name="MEX-ENG line-ups"/>
}}
|}
=== Portugaliya vs Ispaniya ===
<section begin="R16-5" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|6}}
|time=2:00 p.m. [[UTC−05:00|UTC−5]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|POR}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Portugaliya vs Ispaniya|0–1}}
|team2={{#invoke:flag|fb|ESP}}
|goals1=
|goals2=
*[[Mikel Merino|Merino]] 90+1'
|stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington, Texas|Arlington]]
|attendance=70,649
|referee=[[Anthony Taylor (hakam)|Anthony Taylor]] ([[Angliya futbol assotsiatsiyasi|Angliya]])
|report=<ref group="Report">{{multiref
| [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021529 "Portugal vs Spain {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved July 6, 2026.
| [https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12538/pdf/FullTimeMatchReport-English.pdf "Match Report – Round of 16 – Portugal v. Spain"]. FIFA. July 6, 2026. Retrieved July 6, 2026. }}</ref>
}}<section end="R16-5" />
{| width=92%
|-
|{{Football kit
|pattern_la = _por26h
|pattern_b = _por26h
|pattern_ra = _por26h
|pattern_sh = _por26h
|pattern_so = _por26h2l
|leftarm = a73737
|body = a73737
|rightarm = a73737
|shorts = a73737
|socks = a73737
|title = Portugaliya<ref name="POR-ESP line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12538/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Round of 16 – Portugal v. Spain |publisher=[[FIFA]] |date=July 6, 2026 |access-date=July 6, 2026}}</ref>
}}
|{{Football kit
|pattern_la = _esp26a
|pattern_b = _esp26a
|pattern_ra = _esp26a
|pattern_sh = _esp26a2
|pattern_so = _esp26a2l
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = Ispaniya<ref name="POR-ESP line-ups"/>
}}
|}
=== Amerika Qoʻshma Shtatlari vs Belgiya ===
<section begin="R16-6" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|6}}
|time=5:00 p.m. [[UTC−07:00|UTC−7]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|USA}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Amerika Qoʻshma Shtatlari vs Belgiya|1–4}}
|team2={{#invoke:flag|fb|BEL}}
|goals1=
* [[Malik Tillman|Tillman]] {{goal|31}}
|goals2=
* {{goal|9||33}} [[Charles De Ketelaere|De Ketelaere]]
* {{goal|57}} [[Hans Vanaken|Vanaken]]
* {{goal|90+3}} [[Romelu Lukaku|Lukaku]]
|stadium=[[Lumen Field]], [[Seattle]]
|attendance=66,925
|referee=[[Adham Makhadmeh]] ([[Iordaniya futbol assotsiatsiyasi|Iordaniya]])
|report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021534 "USA vs Belgium {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved July 6, 2026.</ref>
}}<section end="R16-6" />
{| width=92%
|-
|{{Football kit
|pattern_la = _usa26a
|pattern_b = _usa26a
|pattern_ra = _usa26a
|pattern_sh = _usa26a
|pattern_so =
|leftarm =
|body =
|rightarm =
|shorts =
|socks = 090b02
|title = {{nowrap|Amerika Qoʻshma Shtatlari}}<ref name="USA-BEL line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12543/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Round of 16 – USA v. Belgium |publisher=[[FIFA]] |date=July 6, 2026 |access-date=July 6, 2026}}</ref>
}}
|{{Football kit
|pattern_la = _bel26a
|pattern_b = _bel26a
|pattern_ra = _bel26a
|pattern_sh = _bel26a
|pattern_so = _adidasblackl
|leftarm =
|body =
|rightarm =
|shorts =
|socks =
|title = Belgiya<ref name="USA-BEL line-ups"/>
}}
|}
=== Argentina vs Misr ===
<section begin="R16-7" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|7}}
|time=12:00 p.m. [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|ARG}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Argentina vs Misr|95-oʻyin}}
|team2={{#invoke:flag|fb|EGY}}
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]]
|attendance=
|referee=
|report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021528 „W86 vs W88 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026“]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref>
}}<section end="R16-7" />
=== Shveysariya vs 87-oʻyin gʻolibi ===
<section begin="R16-8" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|7}}
|time=1:00 p.m. [[UTC−07:00|UTC−7]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|SUI}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Shveysariya vs 87-oʻyin golibi|96-oʻyin}}
|team2={{fb|COL}}
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[BC Place]], [[Vancouver]]
|attendance=
|referee=
|report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021535 „W85 vs W87 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026“]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref>
}}<section end="R16-8" />
== Chorak final ==
=== Fransiya vs Marokash ===
<section begin="QF1" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|9}}
|time=4:00 p.m. [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|FRA}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Fransiya vs Marokash|97-oʻyin}}
|team2={{#invoke:flag|fb|MAR}}
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[Gillette Stadium]], [[Foxborough, Massachusetts|Foxborough]]
|attendance=
|referee=
|report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021536 „W89 vs W90 {{!}} Quarter-final {{!}} FIFA World Cup 2026“]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref>
}}<section end="QF1" />
=== Ispaniya vs 94-oʻyin golibi ===
<section begin="QF2" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|10}}
|time=12:00 p.m. [[UTC−07:00|UTC−7]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|ESP}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Ispaniya vs 94-oʻyin golibi|98-oʻyin}}
|team2={{#invoke:flag|fb|BEL}}
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[SoFi Stadium]], [[Inglewood, California|Inglewood]]
|attendance=
|referee=
|report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021538 „W93 vs W94 {{!}} Quarter-final {{!}} FIFA World Cup 2026“]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref>
}}<section end="QF2" />
=== Norvegiya vs Angliya ===
<section begin="QF3" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|11}}
|time=5:00 p.m. [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|NOR}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Norvegiya vs Angliya|99-oʻyin}}
|team2={{#invoke:flag|fb|ENG}}
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]]
|attendance=
|referee=
|report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021539 „W91 vs W92 {{!}} Quarter-final {{!}} FIFA World Cup 2026“]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref>
}}<section end="QF3" />
=== 95-oʻyin golibi vs 96-oʻyin golibi ===
<section begin="QF4" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|11}}
|time=8:00 p.m. [[UTC−05:00|UTC−5]]
|team1=<!--{{#invoke:flag|fb-rt|}}-->95-oʻyin golibi
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#95-oʻyin golibi vs 96-oʻyin golibi|100-oʻyin}}
|team2=<!--{{#invoke:flag|fb|}}--> 96-oʻyin golibi
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[Arrowhead Stadium]], [[Kansas City, Missouri|Kansas City]]
|attendance=
|referee=
|report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021537 „W95 vs W96 {{!}} Quarter-final {{!}} FIFA World Cup 2026“]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref>
}}<section end="QF4" />
== Yarim final ==
=== 97-oʻyin golibi vs 98-oʻyin golibi ===
<section begin="SF1" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|14}}
|time=2:00 p.m. [[UTC−05:00|UTC−5]]
|team1=<!--{{#invoke:flag|fb-rt|}}-->97-oʻyin golibi
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#97-oʻyin golibi vs 98-oʻyin golibi|101-oʻyin}}
|team2=<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->98-oʻyin golibi
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington, Texas|Arlington]]
|attendance=
|referee=
|report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289290/400021541 „W97 vs W98 {{!}} Semi-final {{!}} FIFA World Cup 2026“]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref>
}}<section end="SF1" />
=== 99-oʻyin golibi vs 100-oʻyin golibi ===
<section begin="SF2" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|15}}
|time=3:00 p.m. [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1=<!--{{#invoke:flag|fb-rt|}}-->99-oʻyin golibi
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#99-oʻyin golibi vs 100-oʻyin golibi|102-oʻyin}}
|team2=<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->100-oʻyin golibi
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]]
|attendance=
|referee=
|report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289290/400021540 „W99 vs W100 {{!}} Semi-final {{!}} FIFA World Cup 2026“]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref>
}}<section end="SF2" />
==Uchinchi orin uchun oʻyin==
<section begin="3rd" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|18}}
|time=5:00 p.m. [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1=<!--{{#invoke:flag|fb-rt|}}-->101-oʻyin magʻlub jamoasi
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Uchinchi orin uchun oʻyin|103-oʻyin}}
|team2=<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->102-oʻyin magʻlub jamoasi
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]]
|attendance=
|referee=
|report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289291/400021542 "RU101 vs RU102 {{!}} Play-off for third place {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref>
}}<section end="3rd" />
== Final ==
{{main|2026-yilgi FIFA Jahon chempionati finali}}
{{#lst:2026-yilgi FIFA Jahon chempionati finali|Final}}<!--
{{#lst:2026-yilgi FIFA Jahon chempionati finali|Line-ups}}-->
== Manbalar ==
{{manbalar}}
=== Hisobotlar ===
{{reflist|group=Report}}
== Havolalar ==
* {{Official website|https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026}}
{{FIFA Jahon chempionati 2026}}
[[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2026]]
int8wlxwlyjduquklj7nfdov4kehzkg
6197728
6197727
2026-07-07T18:05:34Z
AnvarxonM
75105
/* 95-oʻyin golibi vs 96-oʻyin golibi */
6197728
wikitext
text/x-wiki
[[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati|2026-yilgi FIFA Jahon chempionati]]<nowiki/>ning pley-off bosqichi [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati#Guruh bosqichi|guruh bosqichi]]<nowiki/>dan keyingi musobaqaning ikkinchi va yakuniy bosqichi boʻladi. 2026-yil 28-iyundan 19-iyulgacha boʻlib oʻtadigan pley-off bosqichi [[Nyu-Jersi]] shtatining [[East Rutherford (New Jersey)|Sharqiy Ruterford]] shahridagi [[MetLife Stadium|MetLife stadioni]]<nowiki/>da boʻlib oʻtadigan final bilan yakunlanadi<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=[[FIFA]] |date=February 4, 2024 |access-date=February 4, 2024}}</ref>. Oʻn ikki guruhning har biridan eng yaxshi ikkita jamoa, shuningdek, uchinchi oʻrinni egallagan eng yaxshi sakkizta jamoa pley-off bosqichiga yoʻl oladi va bitta saralash bosqichidan iborat turnirda ishtirok etadi. Pley-off bosqichida 32 ta oʻyin, jumladan, uchinchi oʻrin uchun oʻyin boʻladi<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=May 2025 |access-date=June 7, 2025 |archive-date=June 23, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref>.
== Format ==
2026-yilgi FIFA Jahon chempionatining pley-off bosqichi guruh bosqichidan yoʻllanma olgan 32 ta jamoa oʻrtasida oʻtkaziladi. Pley-off bosqichidagi oʻyinlar yakuniga qadar oʻynaladi. Agar oʻyinning 90 daqiqasi oxirida hisob teng boʻlsa, 30 daqiqa [[Qoʻshimcha vaqt (sport)|qoʻshimcha vaqt]] oʻynaladi. Agar hisoblar baribir durang boʻlsa, oʻyin [[Penaltilar seriyasi (futbol)|penaltilar seriyasi]] orqali aniqlanadi<ref name="regulations" />. Koʻrsatilgan barcha vaqtlar mahalliy<ref name="match schedule" />.
1/32 finalda guruh gʻoliblaridan toʻrttasi guruhda ikkinchi oʻrinni egallaganlar bilan oʻynaydi. Guruhning qolgan sakkiz gʻolibi 3-oʻrinni egallagan jamoalar bilan oʻynaydi. Guruhning qolgan ikkinchi oʻrin egalari boshqa guruh ikkinchi oʻrin egalari bilan oʻynaydi.
FIFA 1/32 final uchun quyidagi jadvalni tuzdi:<ref name="regulations" />
* '''73-oʻyin''': A guruh ikkinchi oʻrin vs B guruh ikkinchi oʻrin
* '''74-oʻyin''': E guruhi gʻolibi vs A/B/C/D/F guruhlari eng yaxshi uchinchi oʻrin
* '''75-oʻyin''': F guruhi gʻolibi vs C guruhi ikkinchi oʻrin
* '''76-oʻyin''': C guruhi gʻolibi vs F guruhi ikkinchi oʻrin
* '''77-oʻyin''': I guruhi gʻolibi vs C/D/F/G/H guruhlari eng yaxshi uchinchi oʻrin
* '''78-oʻyin''': E guruhi ikkinchi oʻrin vs I guruhi ikkinchi oʻrin
* '''79-oʻyin''': A guruhi gʻolibi vs C/E/F/H/I guruhlari eng yaxshi uchinchi oʻrin
* '''80-oʻyin''': L guruhi gʻolibi vs E/H/I/J/K guruhlari eng yaxshi uchinchi oʻrin
* '''81-oʻyin''': D guruhi gʻolibi vs B/E/F/I/J guruhlari eng yaxshi uchinchi oʻrin
* '''82-oʻyin''': G guruhi gʻolibi vs A/E/H/I/J guruhlari eng yaxshi uchinchi oʻrin
* '''83-oʻyin''': K guruhi ikkinchi oʻrin vs L guruhi ikkinchi oʻrin
* '''84-oʻyin''': H guruhi gʻolibi vs J guruhi ikkinchi oʻrin
* '''85-oʻyin''': B guruhi gʻolibi vs E/F/G/I/J guruhlari eng yaxshi uchinchi oʻrin
* '''86-oʻyin''': J guruhi gʻolibi vs H guruhi ikkinchi oʻrin
* '''87-oʻyin''': K guruhi gʻolibi vs D/E/I/J/L guruhlari eng yaxshi uchinchi oʻrin
* '''88-oʻyin''': D guruhi ikkinchi oʻrin vs G guruhi ikkinchi oʻrin
=== 32-raunddagi oʻyinlarning kombinatsiyalari ===
Uchinchi oʻrinni egallagan jamoalar ishtirokidagi aniq oʻyinlar uchinchi oʻrinni egallagan sakkizta jamoaning 32-raundga yoʻllanma olishiga bogʻliq. 495 ta mumkin boʻlgan kombinatsiyalar turnir reglamentining C ilovasida chop etilgan.<ref name="regulations" />
{{Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati uchinchi oʻrin jadvali}}
== Saralangan jamoalar ==
Oʻn ikki guruhning har biridan eng yaxshi ikkita jamoa va eng yaxshi sakkizta uchinchi oʻrinni egallagan jamoalar pley-off bosqichiga yoʻllanma oladi<ref name="regulations"/>.
{| class="wikitable"
|-
! Guruhlar
! style="width:150px" | Guruh gʻoliblari
! style="width:150px" | Ikkinchi oʻrinlar
! style="width:150px" | Uchinchi oʻrinni egallagan jamoalar<br />([[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati#3-oʻrindagi jamoalar reytingi|Eng yaxshi sakkizlik]] saralanglar)
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — A guruhi|A]]
| {{#invoke:flag|fb|MEX}}
| {{#invoke:flag|fb|RSA}}
| {{N/a}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — B guruhi|B]]
| {{#invoke:flag|fb|SUI}}
| {{#invoke:flag|fb|CAN}}
| {{#invoke:flag|fb|BIH}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — C guruhi|C]]
| {{#invoke:flag|fb|BRA}}
| {{#invoke:flag|fb|MAR}}
| {{N/a}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — D guruhi|D]]
| {{#invoke:flag|fb|USA}}
| {{#invoke:flag|fb|AUS}}
| {{#invoke:flag|fb|PAR}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — E guruhi|E]]
| {{#invoke:flag|fb|GER}}
| {{#invoke:flag|fb|CIV}}
| {{#invoke:flag|fb|ECU}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — F guruhi|F]]
| {{#invoke:flag|fb|NED}}
| {{#invoke:flag|fb|JPN}}
| {{#invoke:flag|fb|SWE}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — G guruhi|G]]
| {{#invoke:flag|fb|BEL}}
| {{#invoke:flag|fb|EGY}}
| {{N/a}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — H guruhi|H]]
| {{#invoke:flag|fb|ESP}}
| {{#invoke:flag|fb|CPV}}
| {{N/a}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — I guruhi|I]]
| {{#invoke:flag|fb|FRA}}
| {{#invoke:flag|fb|NOR}}
| {{#invoke:flag|fb|SEN}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — J guruhi|J]]
| {{#invoke:flag|fb|ARG}}
| {{#invoke:flag|fb|AUT}}
| {{#invoke:flag|fb|ALG}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — K guruhi|K]]
| {{fb|COL}}
| {{#invoke:flag|fb|POR}}
| {{#invoke:flag|fb|COD}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — L guruhi|L]]
| {{#invoke:flag|fb|ENG}}
| {{fb|CRO}}
| {{#invoke:flag|fb|GHA}}
|}<section end="Qualified teams" />
== Bosqichlar ==
Turnir jadvali quyida koʻrsatilgan, har bir oʻyin gʻoliblari qalin rangda koʻrsatilgan.
<section begin="Bracket" />{{#invoke:RoundN|N32
|style=white-space:nowrap|widescore=yes|bold_winner=high|3rdplace=yes
|RD1=[[#1/16 final|1/16 final]]
|RD2=[[#Nimchorak final|Nimchorak final]]
|RD3=[[#Chorak final|Chorak final]]
|RD4=[[#Yarim final|Yarim final]]
|RD5=[[#Final|Final]]
|Consol=[[#Uchinchi oʻrin uchun oʻyin|Uchinchi oʻrin uchun oʻyin]]
<!--Date – Place|Team 1|Score 1|Team 2|Score 2-->
<!--Round of 32-->
|29-iyun – [[Foxborough]]|{{#invoke:flag|fb|GER}}|1 (3)|{{#invoke:flag|fb|PAR}} {{pso}}|1 (4)
|30-iyun — [[East Rutherford]]|{{#invoke:flag|fb|FRA}}|3|{{#invoke:flag|fb|SWE}}|0
|28-iyun — [[Inglewood, California|Inglewood]]|{{#invoke:flag|fb|RSA}}|0|{{#invoke:flag|fb|CAN}}|1
|29-iyun — [[Guadalupe, Nuevo León|Guadalupe]]|{{#invoke:flag|fb|NED}}|1 (2)|{{#invoke:flag|fb|MAR}} {{pso}}|1 (3)
|2-iyul — [[Toronto]]|{{#invoke:flag|fb|POR}}|2|{{fb|CRO}}|1
|2-iyul — [[Inglewood, California|Inglewood]]|{{#invoke:flag|fb|ESP}}|3|{{#invoke:flag|fb|AUT}}|0
|1-iyul — [[Santa Clara, California|Santa Clara]]|{{#invoke:flag|fb|USA}}|2|{{#invoke:flag|fb|BIH}}|0
|1-iyul — [[Seattle]]|{{#invoke:flag|fb|BEL}} {{aet}}|3|{{#invoke:flag|fb|SEN}}|2
|29-iyun — [[Houston]]|{{#invoke:flag|fb|BRA}}|2|{{#invoke:flag|fb|JPN}}|1
|30-iyun — [[Arlington, Texas|Arlington]]|{{#invoke:flag|fb|CIV}}|1|{{#invoke:flag|fb|NOR}}|2
|30-iyun — [[Mexico City]]|{{#invoke:flag|fb|MEX}}|2|{{#invoke:flag|fb|ECU}}|0
|1-iyul — [[Atlanta]]|{{#invoke:flag|fb|ENG}}|2|{{#invoke:flag|fb|COD}}|1
|3-iyul — [[Miami Gardens]]|{{#invoke:flag|fb|ARG}}|3|{{#invoke:flag|fb|CPV}}|2
|3 — [[Arlington, Texas|Arlington]]|{{#invoke:flag|fb|AUS}}|1 (2)|{{#invoke:flag|fb|EGY}} {{pso}}|1 (4)
|2-iyul — [[Vancouver]]|{{#invoke:flag|fb|SUI}}|2|{{#invoke:flag|fb|ALG}}|0
|3-iyul — [[Kansas City, Missouri|Kansas City]]|{{fb|COL}}|1|{{#invoke:flag|fb|GHA}}|0
<!--Nimchorak final-->
|4-iyul — [[Philadelphia]]|{{#invoke:flag|fb|PAR}}|0|{{#invoke:flag|fb|FRA}}|1
|4-iyul — [[Houston]]|{{#invoke:flag|fb|CAN}}|0|{{#invoke:flag|fb|MAR}}|3
|6-iyul — [[Arlington, Texas|Arlington]]|{{#invoke:flag|fb|POR}}|0|{{#invoke:flag|fb|ESP}}|1
|6-iyul — [[Seattle]]|{{#invoke:flag|fb|USA}}|1|{{#invoke:flag|fb|BEL}}|4
|5-iyul — [[East Rutherford]]|{{#invoke:flag|fb|BRA}}|1|{{#invoke:flag|fb|NOR}}|2
|5-iyul — [[Mexico City]]|{{#invoke:flag|fb|MEX}}|2|{{#invoke:flag|fb|ENG}}|3
|7-iyul — [[Atlanta]]|{{#invoke:flag|fb|ARG}}|3|{{#invoke:flag|fb|EGY}}|2
|7-iyul — [[Vancouver]]|{{#invoke:flag|fb|SUI}}||{{fb|COL}}|
<!--Chorak final-->
|9-iyul — [[Foxborough]]|{{#invoke:flag|fb|FRA}}||{{#invoke:flag|fb|MAR}}|
|10-iyul — [[Inglewood, California|Inglewood]]|{{#invoke:flag|fb|ESP}}||{{#invoke:flag|fb|BEL}}|
|11-iyul — [[Miami Gardens]]|{{#invoke:flag|fb|NOR}}||{{#invoke:flag|fb|ENG}}|
|11-iyul — [[Kansas City, Missouri|Kansas City]]|{{#invoke:flag|fb|ARG}}||<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->96-oyin gʻolibi|
<!--Yarim final-->
|14-iyul — [[Arlington, Texas|Arlington]]|<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->97-oyin gʻolibi||<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->98-oyin gʻolibi-oyin gʻolibi|
|15-iyul — [[Atlanta]]|<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->99-oyin gʻolibi||<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->100-oyin gʻolibi|
<!--Final-->
|19-iyul — [[East Rutherford]]|<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->101-oyin gʻolibi||<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->102-oyin gʻolibi|
<!--Uchinchi oʻrin uchun oʻyin-->
|18-iyul — [[Miami Gardens]]|<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->101-oʻyin magʻlub jamoasi||<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->102-oʻyin magʻlub jamoasi|
}}<section end="Bracket" />
== 1/16 final ==
{{main|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi}}
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-1}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-2}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-3}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-4}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-5}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-6}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-7}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-8}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-9}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-10}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-11}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-12}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-13}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-14}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-15}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-16}}
== Nimchorak final ==
=== Kanada vs Marokash ===
<section begin="R16-1" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|4}}
|time=12:00 p.m. [[UTC−05:00|UTC−5]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|CAN}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Kanada vs Marokash|0–3}}
|team2={{#invoke:flag|fb|MAR}}
|goals1=
|goals2=
*[[Azzedine Ounahi|Ounahi]] {{goal|50||82}}
*[[Soufiane Rahimi|Rahimi]] {{goal|90+8}}
|stadium=[[NRG Stadium]], [[Houston]]
|attendance=68,777
|referee=[[Michael Oliver (referee)|Michael Oliver]] ([[Angliya futbol assotsiatsiyasi|Angliya]])
|report=<ref group="Report">{{multiref | [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021530 "Canada vs Morocco {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved July 4, 2026. | [https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12539/pdf/FullTimeMatchReport-English.pdf "Match Report – Round of 16 – Canada v. Morocco"]. FIFA. July 4, 2026. Retrieved July 4, 2026. }}</ref>
}}<section end="R16-1" />
{| width=92%
|-
|{{Football kit
|pattern_la = _can26t
|pattern_b = _can26t
|pattern_ra = _can26t
|pattern_sh = _can26t
|pattern_so =
|leftarm =
|body =
|rightarm =
|shorts =
|socks = 000000
|title = Kanada<ref name="CAN-MAR line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12539/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Round of 16 – Canada v. Morocco |publisher=[[FIFA]] |date=July 4, 2026 |access-date=July 4, 2026}}</ref>
}}
|{{Football kit
|pattern_la = _mrc26a
|pattern_b = _mrc26a
|pattern_ra = _mrc26a
|pattern_sh = _mrc26a
|pattern_so = _mrc26al
|leftarm =
|body =
|rightarm =
|shorts =
|socks =
|title = Marokash<ref name="CAN-MAR line-ups"/>
}}
|}
=== Paragvay vs Fransiya ===
<section begin="R16-2" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|4}}
|time=5:00 p.m. [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|PAR}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Paragvay vs Fransiya|0–1}}
|team2={{#invoke:flag|fb|FRA}}
|goals1=
|goals2=
*[[Kylian Mbappé|Mbappé]] 70' pen.
|stadium=[[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia]]
|attendance=68,324
|referee=[[Ilgiz Tantashev]] ([[Oʻzbekiston futbol assotsiatsiyasi|Oʻzbekiston]])
|report=<ref group="Report">{{multiref | [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021533 "Paraguay vs France {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved July 4, 2026. | [https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12542/pdf/FullTimeMatchReport-English.pdf "Match Report – Round of 16 – Paraguay v. France"]. FIFA. July 4, 2026. Retrieved July 4, 2026. }}</ref>
}}<section end="R16-2" />
{| width=92%
|-
|{{Football kit
|pattern_la = _par26h
|pattern_b = _par26h
|pattern_ra = _par26h
|pattern_sh = _par26h2
|pattern_so = _par26hl
|leftarm =
|body =
|rightarm =
|shorts =
|socks = 000000
|title = Paragvay<ref name="PAR-FRA line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12542/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Round of 16 – Paraguay v. France |publisher=[[FIFA]] |date=July 4, 2026 |access-date=July 4, 2026}}</ref>
}}
|{{Football kit
|pattern_la = _fra26H
|pattern_b = _fra26H
|pattern_ra = _fra26H
|pattern_sh = _fra26H
|pattern_so = _fra26H2l
|leftarm =
|body =
|rightarm =
|shorts =
|socks =
|title = Fransiya<ref name="PAR-FRA line-ups"/>
}}
|}
=== Braziliya vs Norvegiya ===
<section begin="R16-3" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|5}}
|time=4:00 p.m. [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|BRA}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Braziliya vs Norvegiya|1–2}}
|team2={{#invoke:flag|fb|NOR}}
|goals1=
*[[Neymar]] {{goal|90+10|pen.}}
|goals2=
*[[Erling Haaland|Haaland]] {{goal|79||90}}
|stadium=[[MetLife Stadium]], [[East Rutherford, New Jersey|East Rutherford]]
|attendance=80,663
|referee=[[Ismail Elfath]] ([[Amerika Qoʻshma Shtatlari futbol federatsiyasi|AQSH]])
|report=<ref group="Report">{{multiref
| [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021532 "Brazil vs Norway {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved July 5, 2026.
| [https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12541/pdf/FullTimeMatchReport-English.pdf "Match Report – Round of 16 – Brazil v. Norway"]. FIFA. July 5, 2026. Retrieved July 5, 2026.
| [https://www.fifatrainingcentre.com/media/native/tournaments/fifa-world-cup/2026/PMSR-M91-BRA-V-NOR.pdf "Post match summary report – Round of 16 – Brazil v. Norway"]. FIFA. July 5, 2026. Retrieved July 6, 2026. }}</ref>
}}<section end="R16-3" />
{| width=92%
|-
|{{Football kit
|pattern_la = _bra26h
|pattern_b = _bra26h
|pattern_ra = _bra26h
|pattern_sh = _bra26h
|pattern_so = _bra26hl
|leftarm = FFE540
|body = FFE540
|rightarm = FFE540
|shorts = 4080FF
|socks = FFFFFF
|title = Braziliya<ref name="BRA-NOR line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12541/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Round of 16 – Brazil v. Norway |publisher=[[FIFA]] |date=July 5, 2026 |access-date=July 5, 2026}}</ref>
}}
|{{Football kit
|pattern_la = _nor26h
|pattern_b = _nor26h
|pattern_ra = _nor26h
|pattern_sh = _nor26h
|pattern_so =
|leftarm = BA0C2F
|body = BA0C2F
|rightarm = BA0C2F
|shorts = FFFFFF
|socks = 00205B
|title = Norvegiya<ref name="BRA-NOR line-ups"/>
}}
|}
=== Meksika vs Angliya ===
<section begin="R16-4" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|5}}
|time=6:00 p.m. [[UTC−06:00|UTC−6]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|MEX}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Meksika vs Angliya|2–3}}
|team2={{#invoke:flag|fb|ENG}}
|goals1=
*[[Julián Quiñones|Quiñones]] {{goal|42}}
*[[Raúl Jiménez|Jiménez]] {{goal|69|p}}
|goals2=
*[[Jude Bellingham|Bellingham]] {{goal|36||38}}
*[[Harry Kane|Kane]] {{goal|60|p}}
|stadium=[[Estadio Azteca]], [[Mexico City]]
|attendance=80,824
|referee=[[Alireza Faghani]] ([[Avstraliya futbol federatsiyasu|Avstraliya]])
|report=<ref group="Report">{{multiref
| [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021531 "Mexico vs England {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved July 6, 2026.
| [https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12540/pdf/FullTimeMatchReport-English.pdf "Match Report – Round of 16 – Mexico v. England"]. FIFA. July 6, 2026. Retrieved July 6, 2026.
| [https://www.fifatrainingcentre.com/media/native/tournaments/fifa-world-cup/2026/PMSR-M92-MEX-V-ENG.pdf "Post match summary report – Round of 16 – Mexico v. England"]. FIFA. July 6, 2026. Retrieved July 6, 2026. }}</ref>
}}<section end="R16-4" />
{| width=92%
|-
|{{Football kit
|pattern_la = _mex26h
|pattern_b = _mex26hA
|pattern_ra = _mex26h
|pattern_sh = _mex26h
|pattern_so = _mex26hl
|leftarm = 3a7257
|body = 3a7257
|rightarm = 3a7257
|shorts = FFFFFF
|socks = DE0000
|title = Meksika<ref name="MEX-ENG line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12540/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Round of 16 – Mexico v. England |publisher=[[FIFA]] |date=July 5, 2026 |access-date=July 5, 2026}}</ref>
}}
|{{Football kit
|pattern_la = _eng26H
|pattern_b = _eng26H
|pattern_ra = _eng26H
|pattern_sh = _eng26A
|pattern_so = _eng26Hl
|leftarm =
|body =
|rightarm =
|shorts =
|socks =
|title = Angliya<ref name="MEX-ENG line-ups"/>
}}
|}
=== Portugaliya vs Ispaniya ===
<section begin="R16-5" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|6}}
|time=2:00 p.m. [[UTC−05:00|UTC−5]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|POR}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Portugaliya vs Ispaniya|0–1}}
|team2={{#invoke:flag|fb|ESP}}
|goals1=
|goals2=
*[[Mikel Merino|Merino]] 90+1'
|stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington, Texas|Arlington]]
|attendance=70,649
|referee=[[Anthony Taylor (hakam)|Anthony Taylor]] ([[Angliya futbol assotsiatsiyasi|Angliya]])
|report=<ref group="Report">{{multiref
| [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021529 "Portugal vs Spain {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved July 6, 2026.
| [https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12538/pdf/FullTimeMatchReport-English.pdf "Match Report – Round of 16 – Portugal v. Spain"]. FIFA. July 6, 2026. Retrieved July 6, 2026. }}</ref>
}}<section end="R16-5" />
{| width=92%
|-
|{{Football kit
|pattern_la = _por26h
|pattern_b = _por26h
|pattern_ra = _por26h
|pattern_sh = _por26h
|pattern_so = _por26h2l
|leftarm = a73737
|body = a73737
|rightarm = a73737
|shorts = a73737
|socks = a73737
|title = Portugaliya<ref name="POR-ESP line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12538/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Round of 16 – Portugal v. Spain |publisher=[[FIFA]] |date=July 6, 2026 |access-date=July 6, 2026}}</ref>
}}
|{{Football kit
|pattern_la = _esp26a
|pattern_b = _esp26a
|pattern_ra = _esp26a
|pattern_sh = _esp26a2
|pattern_so = _esp26a2l
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = Ispaniya<ref name="POR-ESP line-ups"/>
}}
|}
=== Amerika Qoʻshma Shtatlari vs Belgiya ===
<section begin="R16-6" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|6}}
|time=5:00 p.m. [[UTC−07:00|UTC−7]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|USA}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Amerika Qoʻshma Shtatlari vs Belgiya|1–4}}
|team2={{#invoke:flag|fb|BEL}}
|goals1=
* [[Malik Tillman|Tillman]] {{goal|31}}
|goals2=
* {{goal|9||33}} [[Charles De Ketelaere|De Ketelaere]]
* {{goal|57}} [[Hans Vanaken|Vanaken]]
* {{goal|90+3}} [[Romelu Lukaku|Lukaku]]
|stadium=[[Lumen Field]], [[Seattle]]
|attendance=66,925
|referee=[[Adham Makhadmeh]] ([[Iordaniya futbol assotsiatsiyasi|Iordaniya]])
|report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021534 "USA vs Belgium {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved July 6, 2026.</ref>
}}<section end="R16-6" />
{| width=92%
|-
|{{Football kit
|pattern_la = _usa26a
|pattern_b = _usa26a
|pattern_ra = _usa26a
|pattern_sh = _usa26a
|pattern_so =
|leftarm =
|body =
|rightarm =
|shorts =
|socks = 090b02
|title = {{nowrap|Amerika Qoʻshma Shtatlari}}<ref name="USA-BEL line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12543/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Round of 16 – USA v. Belgium |publisher=[[FIFA]] |date=July 6, 2026 |access-date=July 6, 2026}}</ref>
}}
|{{Football kit
|pattern_la = _bel26a
|pattern_b = _bel26a
|pattern_ra = _bel26a
|pattern_sh = _bel26a
|pattern_so = _adidasblackl
|leftarm =
|body =
|rightarm =
|shorts =
|socks =
|title = Belgiya<ref name="USA-BEL line-ups"/>
}}
|}
=== Argentina vs Misr ===
<section begin="R16-7" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|7}}
|time=12:00 p.m. [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|ARG}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Argentina vs Misr|95-oʻyin}}
|team2={{#invoke:flag|fb|EGY}}
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]]
|attendance=
|referee=
|report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021528 „W86 vs W88 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026“]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref>
}}<section end="R16-7" />
=== Shveysariya vs 87-oʻyin gʻolibi ===
<section begin="R16-8" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|7}}
|time=1:00 p.m. [[UTC−07:00|UTC−7]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|SUI}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Shveysariya vs 87-oʻyin golibi|96-oʻyin}}
|team2={{fb|COL}}
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[BC Place]], [[Vancouver]]
|attendance=
|referee=
|report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021535 „W85 vs W87 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026“]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref>
}}<section end="R16-8" />
== Chorak final ==
=== Fransiya vs Marokash ===
<section begin="QF1" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|9}}
|time=4:00 p.m. [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|FRA}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Fransiya vs Marokash|97-oʻyin}}
|team2={{#invoke:flag|fb|MAR}}
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[Gillette Stadium]], [[Foxborough, Massachusetts|Foxborough]]
|attendance=
|referee=
|report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021536 „W89 vs W90 {{!}} Quarter-final {{!}} FIFA World Cup 2026“]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref>
}}<section end="QF1" />
=== Ispaniya vs 94-oʻyin golibi ===
<section begin="QF2" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|10}}
|time=12:00 p.m. [[UTC−07:00|UTC−7]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|ESP}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Ispaniya vs 94-oʻyin golibi|98-oʻyin}}
|team2={{#invoke:flag|fb|BEL}}
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[SoFi Stadium]], [[Inglewood, California|Inglewood]]
|attendance=
|referee=
|report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021538 „W93 vs W94 {{!}} Quarter-final {{!}} FIFA World Cup 2026“]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref>
}}<section end="QF2" />
=== Norvegiya vs Angliya ===
<section begin="QF3" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|11}}
|time=5:00 p.m. [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|NOR}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Norvegiya vs Angliya|99-oʻyin}}
|team2={{#invoke:flag|fb|ENG}}
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]]
|attendance=
|referee=
|report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021539 „W91 vs W92 {{!}} Quarter-final {{!}} FIFA World Cup 2026“]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref>
}}<section end="QF3" />
=== 95-oʻyin golibi vs 96-oʻyin golibi ===
<section begin="QF4" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|11}}
|time=8:00 p.m. [[UTC−05:00|UTC−5]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|ARG}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#95-oʻyin golibi vs 96-oʻyin golibi|100-oʻyin}}
|team2=<!--{{#invoke:flag|fb|}}--> 96-oʻyin golibi
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[Arrowhead Stadium]], [[Kansas City, Missouri|Kansas City]]
|attendance=
|referee=
|report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021537 „W95 vs W96 {{!}} Quarter-final {{!}} FIFA World Cup 2026“]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref>
}}<section end="QF4" />
== Yarim final ==
=== 97-oʻyin golibi vs 98-oʻyin golibi ===
<section begin="SF1" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|14}}
|time=2:00 p.m. [[UTC−05:00|UTC−5]]
|team1=<!--{{#invoke:flag|fb-rt|}}-->97-oʻyin golibi
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#97-oʻyin golibi vs 98-oʻyin golibi|101-oʻyin}}
|team2=<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->98-oʻyin golibi
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington, Texas|Arlington]]
|attendance=
|referee=
|report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289290/400021541 „W97 vs W98 {{!}} Semi-final {{!}} FIFA World Cup 2026“]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref>
}}<section end="SF1" />
=== 99-oʻyin golibi vs 100-oʻyin golibi ===
<section begin="SF2" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|15}}
|time=3:00 p.m. [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1=<!--{{#invoke:flag|fb-rt|}}-->99-oʻyin golibi
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#99-oʻyin golibi vs 100-oʻyin golibi|102-oʻyin}}
|team2=<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->100-oʻyin golibi
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]]
|attendance=
|referee=
|report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289290/400021540 „W99 vs W100 {{!}} Semi-final {{!}} FIFA World Cup 2026“]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref>
}}<section end="SF2" />
==Uchinchi orin uchun oʻyin==
<section begin="3rd" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|18}}
|time=5:00 p.m. [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1=<!--{{#invoke:flag|fb-rt|}}-->101-oʻyin magʻlub jamoasi
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Uchinchi orin uchun oʻyin|103-oʻyin}}
|team2=<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->102-oʻyin magʻlub jamoasi
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]]
|attendance=
|referee=
|report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289291/400021542 "RU101 vs RU102 {{!}} Play-off for third place {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref>
}}<section end="3rd" />
== Final ==
{{main|2026-yilgi FIFA Jahon chempionati finali}}
{{#lst:2026-yilgi FIFA Jahon chempionati finali|Final}}<!--
{{#lst:2026-yilgi FIFA Jahon chempionati finali|Line-ups}}-->
== Manbalar ==
{{manbalar}}
=== Hisobotlar ===
{{reflist|group=Report}}
== Havolalar ==
* {{Official website|https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026}}
{{FIFA Jahon chempionati 2026}}
[[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2026]]
6w0lqzfhcga1lgfq7rmrob59ar46a93
6197730
6197728
2026-07-07T18:07:58Z
AnvarxonM
75105
/* Argentina vs Misr */
6197730
wikitext
text/x-wiki
[[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati|2026-yilgi FIFA Jahon chempionati]]<nowiki/>ning pley-off bosqichi [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati#Guruh bosqichi|guruh bosqichi]]<nowiki/>dan keyingi musobaqaning ikkinchi va yakuniy bosqichi boʻladi. 2026-yil 28-iyundan 19-iyulgacha boʻlib oʻtadigan pley-off bosqichi [[Nyu-Jersi]] shtatining [[East Rutherford (New Jersey)|Sharqiy Ruterford]] shahridagi [[MetLife Stadium|MetLife stadioni]]<nowiki/>da boʻlib oʻtadigan final bilan yakunlanadi<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=[[FIFA]] |date=February 4, 2024 |access-date=February 4, 2024}}</ref>. Oʻn ikki guruhning har biridan eng yaxshi ikkita jamoa, shuningdek, uchinchi oʻrinni egallagan eng yaxshi sakkizta jamoa pley-off bosqichiga yoʻl oladi va bitta saralash bosqichidan iborat turnirda ishtirok etadi. Pley-off bosqichida 32 ta oʻyin, jumladan, uchinchi oʻrin uchun oʻyin boʻladi<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=May 2025 |access-date=June 7, 2025 |archive-date=June 23, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref>.
== Format ==
2026-yilgi FIFA Jahon chempionatining pley-off bosqichi guruh bosqichidan yoʻllanma olgan 32 ta jamoa oʻrtasida oʻtkaziladi. Pley-off bosqichidagi oʻyinlar yakuniga qadar oʻynaladi. Agar oʻyinning 90 daqiqasi oxirida hisob teng boʻlsa, 30 daqiqa [[Qoʻshimcha vaqt (sport)|qoʻshimcha vaqt]] oʻynaladi. Agar hisoblar baribir durang boʻlsa, oʻyin [[Penaltilar seriyasi (futbol)|penaltilar seriyasi]] orqali aniqlanadi<ref name="regulations" />. Koʻrsatilgan barcha vaqtlar mahalliy<ref name="match schedule" />.
1/32 finalda guruh gʻoliblaridan toʻrttasi guruhda ikkinchi oʻrinni egallaganlar bilan oʻynaydi. Guruhning qolgan sakkiz gʻolibi 3-oʻrinni egallagan jamoalar bilan oʻynaydi. Guruhning qolgan ikkinchi oʻrin egalari boshqa guruh ikkinchi oʻrin egalari bilan oʻynaydi.
FIFA 1/32 final uchun quyidagi jadvalni tuzdi:<ref name="regulations" />
* '''73-oʻyin''': A guruh ikkinchi oʻrin vs B guruh ikkinchi oʻrin
* '''74-oʻyin''': E guruhi gʻolibi vs A/B/C/D/F guruhlari eng yaxshi uchinchi oʻrin
* '''75-oʻyin''': F guruhi gʻolibi vs C guruhi ikkinchi oʻrin
* '''76-oʻyin''': C guruhi gʻolibi vs F guruhi ikkinchi oʻrin
* '''77-oʻyin''': I guruhi gʻolibi vs C/D/F/G/H guruhlari eng yaxshi uchinchi oʻrin
* '''78-oʻyin''': E guruhi ikkinchi oʻrin vs I guruhi ikkinchi oʻrin
* '''79-oʻyin''': A guruhi gʻolibi vs C/E/F/H/I guruhlari eng yaxshi uchinchi oʻrin
* '''80-oʻyin''': L guruhi gʻolibi vs E/H/I/J/K guruhlari eng yaxshi uchinchi oʻrin
* '''81-oʻyin''': D guruhi gʻolibi vs B/E/F/I/J guruhlari eng yaxshi uchinchi oʻrin
* '''82-oʻyin''': G guruhi gʻolibi vs A/E/H/I/J guruhlari eng yaxshi uchinchi oʻrin
* '''83-oʻyin''': K guruhi ikkinchi oʻrin vs L guruhi ikkinchi oʻrin
* '''84-oʻyin''': H guruhi gʻolibi vs J guruhi ikkinchi oʻrin
* '''85-oʻyin''': B guruhi gʻolibi vs E/F/G/I/J guruhlari eng yaxshi uchinchi oʻrin
* '''86-oʻyin''': J guruhi gʻolibi vs H guruhi ikkinchi oʻrin
* '''87-oʻyin''': K guruhi gʻolibi vs D/E/I/J/L guruhlari eng yaxshi uchinchi oʻrin
* '''88-oʻyin''': D guruhi ikkinchi oʻrin vs G guruhi ikkinchi oʻrin
=== 32-raunddagi oʻyinlarning kombinatsiyalari ===
Uchinchi oʻrinni egallagan jamoalar ishtirokidagi aniq oʻyinlar uchinchi oʻrinni egallagan sakkizta jamoaning 32-raundga yoʻllanma olishiga bogʻliq. 495 ta mumkin boʻlgan kombinatsiyalar turnir reglamentining C ilovasida chop etilgan.<ref name="regulations" />
{{Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati uchinchi oʻrin jadvali}}
== Saralangan jamoalar ==
Oʻn ikki guruhning har biridan eng yaxshi ikkita jamoa va eng yaxshi sakkizta uchinchi oʻrinni egallagan jamoalar pley-off bosqichiga yoʻllanma oladi<ref name="regulations"/>.
{| class="wikitable"
|-
! Guruhlar
! style="width:150px" | Guruh gʻoliblari
! style="width:150px" | Ikkinchi oʻrinlar
! style="width:150px" | Uchinchi oʻrinni egallagan jamoalar<br />([[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati#3-oʻrindagi jamoalar reytingi|Eng yaxshi sakkizlik]] saralanglar)
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — A guruhi|A]]
| {{#invoke:flag|fb|MEX}}
| {{#invoke:flag|fb|RSA}}
| {{N/a}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — B guruhi|B]]
| {{#invoke:flag|fb|SUI}}
| {{#invoke:flag|fb|CAN}}
| {{#invoke:flag|fb|BIH}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — C guruhi|C]]
| {{#invoke:flag|fb|BRA}}
| {{#invoke:flag|fb|MAR}}
| {{N/a}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — D guruhi|D]]
| {{#invoke:flag|fb|USA}}
| {{#invoke:flag|fb|AUS}}
| {{#invoke:flag|fb|PAR}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — E guruhi|E]]
| {{#invoke:flag|fb|GER}}
| {{#invoke:flag|fb|CIV}}
| {{#invoke:flag|fb|ECU}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — F guruhi|F]]
| {{#invoke:flag|fb|NED}}
| {{#invoke:flag|fb|JPN}}
| {{#invoke:flag|fb|SWE}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — G guruhi|G]]
| {{#invoke:flag|fb|BEL}}
| {{#invoke:flag|fb|EGY}}
| {{N/a}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — H guruhi|H]]
| {{#invoke:flag|fb|ESP}}
| {{#invoke:flag|fb|CPV}}
| {{N/a}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — I guruhi|I]]
| {{#invoke:flag|fb|FRA}}
| {{#invoke:flag|fb|NOR}}
| {{#invoke:flag|fb|SEN}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — J guruhi|J]]
| {{#invoke:flag|fb|ARG}}
| {{#invoke:flag|fb|AUT}}
| {{#invoke:flag|fb|ALG}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — K guruhi|K]]
| {{fb|COL}}
| {{#invoke:flag|fb|POR}}
| {{#invoke:flag|fb|COD}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — L guruhi|L]]
| {{#invoke:flag|fb|ENG}}
| {{fb|CRO}}
| {{#invoke:flag|fb|GHA}}
|}<section end="Qualified teams" />
== Bosqichlar ==
Turnir jadvali quyida koʻrsatilgan, har bir oʻyin gʻoliblari qalin rangda koʻrsatilgan.
<section begin="Bracket" />{{#invoke:RoundN|N32
|style=white-space:nowrap|widescore=yes|bold_winner=high|3rdplace=yes
|RD1=[[#1/16 final|1/16 final]]
|RD2=[[#Nimchorak final|Nimchorak final]]
|RD3=[[#Chorak final|Chorak final]]
|RD4=[[#Yarim final|Yarim final]]
|RD5=[[#Final|Final]]
|Consol=[[#Uchinchi oʻrin uchun oʻyin|Uchinchi oʻrin uchun oʻyin]]
<!--Date – Place|Team 1|Score 1|Team 2|Score 2-->
<!--Round of 32-->
|29-iyun – [[Foxborough]]|{{#invoke:flag|fb|GER}}|1 (3)|{{#invoke:flag|fb|PAR}} {{pso}}|1 (4)
|30-iyun — [[East Rutherford]]|{{#invoke:flag|fb|FRA}}|3|{{#invoke:flag|fb|SWE}}|0
|28-iyun — [[Inglewood, California|Inglewood]]|{{#invoke:flag|fb|RSA}}|0|{{#invoke:flag|fb|CAN}}|1
|29-iyun — [[Guadalupe, Nuevo León|Guadalupe]]|{{#invoke:flag|fb|NED}}|1 (2)|{{#invoke:flag|fb|MAR}} {{pso}}|1 (3)
|2-iyul — [[Toronto]]|{{#invoke:flag|fb|POR}}|2|{{fb|CRO}}|1
|2-iyul — [[Inglewood, California|Inglewood]]|{{#invoke:flag|fb|ESP}}|3|{{#invoke:flag|fb|AUT}}|0
|1-iyul — [[Santa Clara, California|Santa Clara]]|{{#invoke:flag|fb|USA}}|2|{{#invoke:flag|fb|BIH}}|0
|1-iyul — [[Seattle]]|{{#invoke:flag|fb|BEL}} {{aet}}|3|{{#invoke:flag|fb|SEN}}|2
|29-iyun — [[Houston]]|{{#invoke:flag|fb|BRA}}|2|{{#invoke:flag|fb|JPN}}|1
|30-iyun — [[Arlington, Texas|Arlington]]|{{#invoke:flag|fb|CIV}}|1|{{#invoke:flag|fb|NOR}}|2
|30-iyun — [[Mexico City]]|{{#invoke:flag|fb|MEX}}|2|{{#invoke:flag|fb|ECU}}|0
|1-iyul — [[Atlanta]]|{{#invoke:flag|fb|ENG}}|2|{{#invoke:flag|fb|COD}}|1
|3-iyul — [[Miami Gardens]]|{{#invoke:flag|fb|ARG}}|3|{{#invoke:flag|fb|CPV}}|2
|3 — [[Arlington, Texas|Arlington]]|{{#invoke:flag|fb|AUS}}|1 (2)|{{#invoke:flag|fb|EGY}} {{pso}}|1 (4)
|2-iyul — [[Vancouver]]|{{#invoke:flag|fb|SUI}}|2|{{#invoke:flag|fb|ALG}}|0
|3-iyul — [[Kansas City, Missouri|Kansas City]]|{{fb|COL}}|1|{{#invoke:flag|fb|GHA}}|0
<!--Nimchorak final-->
|4-iyul — [[Philadelphia]]|{{#invoke:flag|fb|PAR}}|0|{{#invoke:flag|fb|FRA}}|1
|4-iyul — [[Houston]]|{{#invoke:flag|fb|CAN}}|0|{{#invoke:flag|fb|MAR}}|3
|6-iyul — [[Arlington, Texas|Arlington]]|{{#invoke:flag|fb|POR}}|0|{{#invoke:flag|fb|ESP}}|1
|6-iyul — [[Seattle]]|{{#invoke:flag|fb|USA}}|1|{{#invoke:flag|fb|BEL}}|4
|5-iyul — [[East Rutherford]]|{{#invoke:flag|fb|BRA}}|1|{{#invoke:flag|fb|NOR}}|2
|5-iyul — [[Mexico City]]|{{#invoke:flag|fb|MEX}}|2|{{#invoke:flag|fb|ENG}}|3
|7-iyul — [[Atlanta]]|{{#invoke:flag|fb|ARG}}|3|{{#invoke:flag|fb|EGY}}|2
|7-iyul — [[Vancouver]]|{{#invoke:flag|fb|SUI}}||{{fb|COL}}|
<!--Chorak final-->
|9-iyul — [[Foxborough]]|{{#invoke:flag|fb|FRA}}||{{#invoke:flag|fb|MAR}}|
|10-iyul — [[Inglewood, California|Inglewood]]|{{#invoke:flag|fb|ESP}}||{{#invoke:flag|fb|BEL}}|
|11-iyul — [[Miami Gardens]]|{{#invoke:flag|fb|NOR}}||{{#invoke:flag|fb|ENG}}|
|11-iyul — [[Kansas City, Missouri|Kansas City]]|{{#invoke:flag|fb|ARG}}||<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->96-oyin gʻolibi|
<!--Yarim final-->
|14-iyul — [[Arlington, Texas|Arlington]]|<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->97-oyin gʻolibi||<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->98-oyin gʻolibi-oyin gʻolibi|
|15-iyul — [[Atlanta]]|<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->99-oyin gʻolibi||<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->100-oyin gʻolibi|
<!--Final-->
|19-iyul — [[East Rutherford]]|<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->101-oyin gʻolibi||<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->102-oyin gʻolibi|
<!--Uchinchi oʻrin uchun oʻyin-->
|18-iyul — [[Miami Gardens]]|<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->101-oʻyin magʻlub jamoasi||<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->102-oʻyin magʻlub jamoasi|
}}<section end="Bracket" />
== 1/16 final ==
{{main|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi}}
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-1}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-2}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-3}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-4}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-5}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-6}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-7}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-8}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-9}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-10}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-11}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-12}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-13}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-14}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-15}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-16}}
== Nimchorak final ==
=== Kanada vs Marokash ===
<section begin="R16-1" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|4}}
|time=12:00 p.m. [[UTC−05:00|UTC−5]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|CAN}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Kanada vs Marokash|0–3}}
|team2={{#invoke:flag|fb|MAR}}
|goals1=
|goals2=
*[[Azzedine Ounahi|Ounahi]] {{goal|50||82}}
*[[Soufiane Rahimi|Rahimi]] {{goal|90+8}}
|stadium=[[NRG Stadium]], [[Houston]]
|attendance=68,777
|referee=[[Michael Oliver (referee)|Michael Oliver]] ([[Angliya futbol assotsiatsiyasi|Angliya]])
|report=<ref group="Report">{{multiref | [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021530 "Canada vs Morocco {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved July 4, 2026. | [https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12539/pdf/FullTimeMatchReport-English.pdf "Match Report – Round of 16 – Canada v. Morocco"]. FIFA. July 4, 2026. Retrieved July 4, 2026. }}</ref>
}}<section end="R16-1" />
{| width=92%
|-
|{{Football kit
|pattern_la = _can26t
|pattern_b = _can26t
|pattern_ra = _can26t
|pattern_sh = _can26t
|pattern_so =
|leftarm =
|body =
|rightarm =
|shorts =
|socks = 000000
|title = Kanada<ref name="CAN-MAR line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12539/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Round of 16 – Canada v. Morocco |publisher=[[FIFA]] |date=July 4, 2026 |access-date=July 4, 2026}}</ref>
}}
|{{Football kit
|pattern_la = _mrc26a
|pattern_b = _mrc26a
|pattern_ra = _mrc26a
|pattern_sh = _mrc26a
|pattern_so = _mrc26al
|leftarm =
|body =
|rightarm =
|shorts =
|socks =
|title = Marokash<ref name="CAN-MAR line-ups"/>
}}
|}
=== Paragvay vs Fransiya ===
<section begin="R16-2" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|4}}
|time=5:00 p.m. [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|PAR}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Paragvay vs Fransiya|0–1}}
|team2={{#invoke:flag|fb|FRA}}
|goals1=
|goals2=
*[[Kylian Mbappé|Mbappé]] 70' pen.
|stadium=[[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia]]
|attendance=68,324
|referee=[[Ilgiz Tantashev]] ([[Oʻzbekiston futbol assotsiatsiyasi|Oʻzbekiston]])
|report=<ref group="Report">{{multiref | [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021533 "Paraguay vs France {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved July 4, 2026. | [https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12542/pdf/FullTimeMatchReport-English.pdf "Match Report – Round of 16 – Paraguay v. France"]. FIFA. July 4, 2026. Retrieved July 4, 2026. }}</ref>
}}<section end="R16-2" />
{| width=92%
|-
|{{Football kit
|pattern_la = _par26h
|pattern_b = _par26h
|pattern_ra = _par26h
|pattern_sh = _par26h2
|pattern_so = _par26hl
|leftarm =
|body =
|rightarm =
|shorts =
|socks = 000000
|title = Paragvay<ref name="PAR-FRA line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12542/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Round of 16 – Paraguay v. France |publisher=[[FIFA]] |date=July 4, 2026 |access-date=July 4, 2026}}</ref>
}}
|{{Football kit
|pattern_la = _fra26H
|pattern_b = _fra26H
|pattern_ra = _fra26H
|pattern_sh = _fra26H
|pattern_so = _fra26H2l
|leftarm =
|body =
|rightarm =
|shorts =
|socks =
|title = Fransiya<ref name="PAR-FRA line-ups"/>
}}
|}
=== Braziliya vs Norvegiya ===
<section begin="R16-3" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|5}}
|time=4:00 p.m. [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|BRA}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Braziliya vs Norvegiya|1–2}}
|team2={{#invoke:flag|fb|NOR}}
|goals1=
*[[Neymar]] {{goal|90+10|pen.}}
|goals2=
*[[Erling Haaland|Haaland]] {{goal|79||90}}
|stadium=[[MetLife Stadium]], [[East Rutherford, New Jersey|East Rutherford]]
|attendance=80,663
|referee=[[Ismail Elfath]] ([[Amerika Qoʻshma Shtatlari futbol federatsiyasi|AQSH]])
|report=<ref group="Report">{{multiref
| [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021532 "Brazil vs Norway {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved July 5, 2026.
| [https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12541/pdf/FullTimeMatchReport-English.pdf "Match Report – Round of 16 – Brazil v. Norway"]. FIFA. July 5, 2026. Retrieved July 5, 2026.
| [https://www.fifatrainingcentre.com/media/native/tournaments/fifa-world-cup/2026/PMSR-M91-BRA-V-NOR.pdf "Post match summary report – Round of 16 – Brazil v. Norway"]. FIFA. July 5, 2026. Retrieved July 6, 2026. }}</ref>
}}<section end="R16-3" />
{| width=92%
|-
|{{Football kit
|pattern_la = _bra26h
|pattern_b = _bra26h
|pattern_ra = _bra26h
|pattern_sh = _bra26h
|pattern_so = _bra26hl
|leftarm = FFE540
|body = FFE540
|rightarm = FFE540
|shorts = 4080FF
|socks = FFFFFF
|title = Braziliya<ref name="BRA-NOR line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12541/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Round of 16 – Brazil v. Norway |publisher=[[FIFA]] |date=July 5, 2026 |access-date=July 5, 2026}}</ref>
}}
|{{Football kit
|pattern_la = _nor26h
|pattern_b = _nor26h
|pattern_ra = _nor26h
|pattern_sh = _nor26h
|pattern_so =
|leftarm = BA0C2F
|body = BA0C2F
|rightarm = BA0C2F
|shorts = FFFFFF
|socks = 00205B
|title = Norvegiya<ref name="BRA-NOR line-ups"/>
}}
|}
=== Meksika vs Angliya ===
<section begin="R16-4" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|5}}
|time=6:00 p.m. [[UTC−06:00|UTC−6]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|MEX}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Meksika vs Angliya|2–3}}
|team2={{#invoke:flag|fb|ENG}}
|goals1=
*[[Julián Quiñones|Quiñones]] {{goal|42}}
*[[Raúl Jiménez|Jiménez]] {{goal|69|p}}
|goals2=
*[[Jude Bellingham|Bellingham]] {{goal|36||38}}
*[[Harry Kane|Kane]] {{goal|60|p}}
|stadium=[[Estadio Azteca]], [[Mexico City]]
|attendance=80,824
|referee=[[Alireza Faghani]] ([[Avstraliya futbol federatsiyasu|Avstraliya]])
|report=<ref group="Report">{{multiref
| [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021531 "Mexico vs England {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved July 6, 2026.
| [https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12540/pdf/FullTimeMatchReport-English.pdf "Match Report – Round of 16 – Mexico v. England"]. FIFA. July 6, 2026. Retrieved July 6, 2026.
| [https://www.fifatrainingcentre.com/media/native/tournaments/fifa-world-cup/2026/PMSR-M92-MEX-V-ENG.pdf "Post match summary report – Round of 16 – Mexico v. England"]. FIFA. July 6, 2026. Retrieved July 6, 2026. }}</ref>
}}<section end="R16-4" />
{| width=92%
|-
|{{Football kit
|pattern_la = _mex26h
|pattern_b = _mex26hA
|pattern_ra = _mex26h
|pattern_sh = _mex26h
|pattern_so = _mex26hl
|leftarm = 3a7257
|body = 3a7257
|rightarm = 3a7257
|shorts = FFFFFF
|socks = DE0000
|title = Meksika<ref name="MEX-ENG line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12540/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Round of 16 – Mexico v. England |publisher=[[FIFA]] |date=July 5, 2026 |access-date=July 5, 2026}}</ref>
}}
|{{Football kit
|pattern_la = _eng26H
|pattern_b = _eng26H
|pattern_ra = _eng26H
|pattern_sh = _eng26A
|pattern_so = _eng26Hl
|leftarm =
|body =
|rightarm =
|shorts =
|socks =
|title = Angliya<ref name="MEX-ENG line-ups"/>
}}
|}
=== Portugaliya vs Ispaniya ===
<section begin="R16-5" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|6}}
|time=2:00 p.m. [[UTC−05:00|UTC−5]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|POR}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Portugaliya vs Ispaniya|0–1}}
|team2={{#invoke:flag|fb|ESP}}
|goals1=
|goals2=
*[[Mikel Merino|Merino]] 90+1'
|stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington, Texas|Arlington]]
|attendance=70,649
|referee=[[Anthony Taylor (hakam)|Anthony Taylor]] ([[Angliya futbol assotsiatsiyasi|Angliya]])
|report=<ref group="Report">{{multiref
| [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021529 "Portugal vs Spain {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved July 6, 2026.
| [https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12538/pdf/FullTimeMatchReport-English.pdf "Match Report – Round of 16 – Portugal v. Spain"]. FIFA. July 6, 2026. Retrieved July 6, 2026. }}</ref>
}}<section end="R16-5" />
{| width=92%
|-
|{{Football kit
|pattern_la = _por26h
|pattern_b = _por26h
|pattern_ra = _por26h
|pattern_sh = _por26h
|pattern_so = _por26h2l
|leftarm = a73737
|body = a73737
|rightarm = a73737
|shorts = a73737
|socks = a73737
|title = Portugaliya<ref name="POR-ESP line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12538/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Round of 16 – Portugal v. Spain |publisher=[[FIFA]] |date=July 6, 2026 |access-date=July 6, 2026}}</ref>
}}
|{{Football kit
|pattern_la = _esp26a
|pattern_b = _esp26a
|pattern_ra = _esp26a
|pattern_sh = _esp26a2
|pattern_so = _esp26a2l
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = Ispaniya<ref name="POR-ESP line-ups"/>
}}
|}
=== Amerika Qoʻshma Shtatlari vs Belgiya ===
<section begin="R16-6" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|6}}
|time=5:00 p.m. [[UTC−07:00|UTC−7]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|USA}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Amerika Qoʻshma Shtatlari vs Belgiya|1–4}}
|team2={{#invoke:flag|fb|BEL}}
|goals1=
* [[Malik Tillman|Tillman]] {{goal|31}}
|goals2=
* {{goal|9||33}} [[Charles De Ketelaere|De Ketelaere]]
* {{goal|57}} [[Hans Vanaken|Vanaken]]
* {{goal|90+3}} [[Romelu Lukaku|Lukaku]]
|stadium=[[Lumen Field]], [[Seattle]]
|attendance=66,925
|referee=[[Adham Makhadmeh]] ([[Iordaniya futbol assotsiatsiyasi|Iordaniya]])
|report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021534 "USA vs Belgium {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved July 6, 2026.</ref>
}}<section end="R16-6" />
{| width=92%
|-
|{{Football kit
|pattern_la = _usa26a
|pattern_b = _usa26a
|pattern_ra = _usa26a
|pattern_sh = _usa26a
|pattern_so =
|leftarm =
|body =
|rightarm =
|shorts =
|socks = 090b02
|title = {{nowrap|Amerika Qoʻshma Shtatlari}}<ref name="USA-BEL line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12543/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Round of 16 – USA v. Belgium |publisher=[[FIFA]] |date=July 6, 2026 |access-date=July 6, 2026}}</ref>
}}
|{{Football kit
|pattern_la = _bel26a
|pattern_b = _bel26a
|pattern_ra = _bel26a
|pattern_sh = _bel26a
|pattern_so = _adidasblackl
|leftarm =
|body =
|rightarm =
|shorts =
|socks =
|title = Belgiya<ref name="USA-BEL line-ups"/>
}}
|}
=== Argentina vs Misr ===
<section begin="R16-7" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|7}}
|time=12:00 p.m. [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|ARG}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Argentina vs Misr|3–2}}
|team2={{#invoke:flag|fb|EGY}}
|goals1=
*[[Cristian Romero|Romero]] {{goal|79}}
*[[Lionel Messi|Messi]] {{goal|83}}
*[[Enzo Fernández|Fernández]] {{goal|90+2}}
|goals2=
*{{Goal|15}} [[Mostafa Ziko|Ziko]]
*{{Goal|67}} [[Mostafa Ziko|Ziko]]
|stadium=[[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]]
|attendance=68,239
|referee=[[François Letexier]] ([[Fransiya futbol federatsiyasi]])
|report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021528 "Argentina vs Egypt {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved July 6, 2026.</ref>
}}<section end="R16-7" />
{| width=92%
|-
|{{Football kit
|pattern_la = _arg26h
|pattern_b = _arg26hA_wc
|pattern_ra = _arg26h
|pattern_sh = _arg26h2
|pattern_so = _arg26h2l
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = Argentina<ref name="ARG-EGY line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12537/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Round of 16 – Argentina v. Egypt |publisher=[[FIFA]] |date=July 7, 2026 |access-date=July 7, 2026}}</ref>
}}
|{{Football kit
|pattern_la = _egy26h
|pattern_b = _egy26h
|pattern_ra = _egy26h
|pattern_sh = _nze26a
|pattern_so =
|leftarm = FF0000
|body = FF0000
|rightarm = FF0000
|shorts = 000000
|socks = 000000
|title = Misr<ref name="ARG-EGY line-ups"/>
}}
|}
=== Shveysariya vs 87-oʻyin gʻolibi ===
<section begin="R16-8" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|7}}
|time=1:00 p.m. [[UTC−07:00|UTC−7]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|SUI}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Shveysariya vs 87-oʻyin golibi|96-oʻyin}}
|team2={{fb|COL}}
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[BC Place]], [[Vancouver]]
|attendance=
|referee=
|report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021535 „W85 vs W87 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026“]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref>
}}<section end="R16-8" />
== Chorak final ==
=== Fransiya vs Marokash ===
<section begin="QF1" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|9}}
|time=4:00 p.m. [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|FRA}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Fransiya vs Marokash|97-oʻyin}}
|team2={{#invoke:flag|fb|MAR}}
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[Gillette Stadium]], [[Foxborough, Massachusetts|Foxborough]]
|attendance=
|referee=
|report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021536 „W89 vs W90 {{!}} Quarter-final {{!}} FIFA World Cup 2026“]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref>
}}<section end="QF1" />
=== Ispaniya vs 94-oʻyin golibi ===
<section begin="QF2" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|10}}
|time=12:00 p.m. [[UTC−07:00|UTC−7]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|ESP}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Ispaniya vs 94-oʻyin golibi|98-oʻyin}}
|team2={{#invoke:flag|fb|BEL}}
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[SoFi Stadium]], [[Inglewood, California|Inglewood]]
|attendance=
|referee=
|report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021538 „W93 vs W94 {{!}} Quarter-final {{!}} FIFA World Cup 2026“]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref>
}}<section end="QF2" />
=== Norvegiya vs Angliya ===
<section begin="QF3" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|11}}
|time=5:00 p.m. [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|NOR}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Norvegiya vs Angliya|99-oʻyin}}
|team2={{#invoke:flag|fb|ENG}}
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]]
|attendance=
|referee=
|report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021539 „W91 vs W92 {{!}} Quarter-final {{!}} FIFA World Cup 2026“]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref>
}}<section end="QF3" />
=== 95-oʻyin golibi vs 96-oʻyin golibi ===
<section begin="QF4" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|11}}
|time=8:00 p.m. [[UTC−05:00|UTC−5]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|ARG}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#95-oʻyin golibi vs 96-oʻyin golibi|100-oʻyin}}
|team2=<!--{{#invoke:flag|fb|}}--> 96-oʻyin golibi
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[Arrowhead Stadium]], [[Kansas City, Missouri|Kansas City]]
|attendance=
|referee=
|report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021537 „W95 vs W96 {{!}} Quarter-final {{!}} FIFA World Cup 2026“]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref>
}}<section end="QF4" />
== Yarim final ==
=== 97-oʻyin golibi vs 98-oʻyin golibi ===
<section begin="SF1" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|14}}
|time=2:00 p.m. [[UTC−05:00|UTC−5]]
|team1=<!--{{#invoke:flag|fb-rt|}}-->97-oʻyin golibi
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#97-oʻyin golibi vs 98-oʻyin golibi|101-oʻyin}}
|team2=<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->98-oʻyin golibi
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington, Texas|Arlington]]
|attendance=
|referee=
|report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289290/400021541 „W97 vs W98 {{!}} Semi-final {{!}} FIFA World Cup 2026“]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref>
}}<section end="SF1" />
=== 99-oʻyin golibi vs 100-oʻyin golibi ===
<section begin="SF2" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|15}}
|time=3:00 p.m. [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1=<!--{{#invoke:flag|fb-rt|}}-->99-oʻyin golibi
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#99-oʻyin golibi vs 100-oʻyin golibi|102-oʻyin}}
|team2=<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->100-oʻyin golibi
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]]
|attendance=
|referee=
|report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289290/400021540 „W99 vs W100 {{!}} Semi-final {{!}} FIFA World Cup 2026“]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref>
}}<section end="SF2" />
==Uchinchi orin uchun oʻyin==
<section begin="3rd" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|18}}
|time=5:00 p.m. [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1=<!--{{#invoke:flag|fb-rt|}}-->101-oʻyin magʻlub jamoasi
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Uchinchi orin uchun oʻyin|103-oʻyin}}
|team2=<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->102-oʻyin magʻlub jamoasi
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]]
|attendance=
|referee=
|report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289291/400021542 "RU101 vs RU102 {{!}} Play-off for third place {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref>
}}<section end="3rd" />
== Final ==
{{main|2026-yilgi FIFA Jahon chempionati finali}}
{{#lst:2026-yilgi FIFA Jahon chempionati finali|Final}}<!--
{{#lst:2026-yilgi FIFA Jahon chempionati finali|Line-ups}}-->
== Manbalar ==
{{manbalar}}
=== Hisobotlar ===
{{reflist|group=Report}}
== Havolalar ==
* {{Official website|https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026}}
{{FIFA Jahon chempionati 2026}}
[[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2026]]
b9a5e0e5dy78tkjhmmejdmkzpun40h2
6197824
6197730
2026-07-08T03:14:23Z
AnvarxonM
75105
/* Bosqichlar */
6197824
wikitext
text/x-wiki
[[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati|2026-yilgi FIFA Jahon chempionati]]<nowiki/>ning pley-off bosqichi [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati#Guruh bosqichi|guruh bosqichi]]<nowiki/>dan keyingi musobaqaning ikkinchi va yakuniy bosqichi boʻladi. 2026-yil 28-iyundan 19-iyulgacha boʻlib oʻtadigan pley-off bosqichi [[Nyu-Jersi]] shtatining [[East Rutherford (New Jersey)|Sharqiy Ruterford]] shahridagi [[MetLife Stadium|MetLife stadioni]]<nowiki/>da boʻlib oʻtadigan final bilan yakunlanadi<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=[[FIFA]] |date=February 4, 2024 |access-date=February 4, 2024}}</ref>. Oʻn ikki guruhning har biridan eng yaxshi ikkita jamoa, shuningdek, uchinchi oʻrinni egallagan eng yaxshi sakkizta jamoa pley-off bosqichiga yoʻl oladi va bitta saralash bosqichidan iborat turnirda ishtirok etadi. Pley-off bosqichida 32 ta oʻyin, jumladan, uchinchi oʻrin uchun oʻyin boʻladi<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=May 2025 |access-date=June 7, 2025 |archive-date=June 23, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref>.
== Format ==
2026-yilgi FIFA Jahon chempionatining pley-off bosqichi guruh bosqichidan yoʻllanma olgan 32 ta jamoa oʻrtasida oʻtkaziladi. Pley-off bosqichidagi oʻyinlar yakuniga qadar oʻynaladi. Agar oʻyinning 90 daqiqasi oxirida hisob teng boʻlsa, 30 daqiqa [[Qoʻshimcha vaqt (sport)|qoʻshimcha vaqt]] oʻynaladi. Agar hisoblar baribir durang boʻlsa, oʻyin [[Penaltilar seriyasi (futbol)|penaltilar seriyasi]] orqali aniqlanadi<ref name="regulations" />. Koʻrsatilgan barcha vaqtlar mahalliy<ref name="match schedule" />.
1/32 finalda guruh gʻoliblaridan toʻrttasi guruhda ikkinchi oʻrinni egallaganlar bilan oʻynaydi. Guruhning qolgan sakkiz gʻolibi 3-oʻrinni egallagan jamoalar bilan oʻynaydi. Guruhning qolgan ikkinchi oʻrin egalari boshqa guruh ikkinchi oʻrin egalari bilan oʻynaydi.
FIFA 1/32 final uchun quyidagi jadvalni tuzdi:<ref name="regulations" />
* '''73-oʻyin''': A guruh ikkinchi oʻrin vs B guruh ikkinchi oʻrin
* '''74-oʻyin''': E guruhi gʻolibi vs A/B/C/D/F guruhlari eng yaxshi uchinchi oʻrin
* '''75-oʻyin''': F guruhi gʻolibi vs C guruhi ikkinchi oʻrin
* '''76-oʻyin''': C guruhi gʻolibi vs F guruhi ikkinchi oʻrin
* '''77-oʻyin''': I guruhi gʻolibi vs C/D/F/G/H guruhlari eng yaxshi uchinchi oʻrin
* '''78-oʻyin''': E guruhi ikkinchi oʻrin vs I guruhi ikkinchi oʻrin
* '''79-oʻyin''': A guruhi gʻolibi vs C/E/F/H/I guruhlari eng yaxshi uchinchi oʻrin
* '''80-oʻyin''': L guruhi gʻolibi vs E/H/I/J/K guruhlari eng yaxshi uchinchi oʻrin
* '''81-oʻyin''': D guruhi gʻolibi vs B/E/F/I/J guruhlari eng yaxshi uchinchi oʻrin
* '''82-oʻyin''': G guruhi gʻolibi vs A/E/H/I/J guruhlari eng yaxshi uchinchi oʻrin
* '''83-oʻyin''': K guruhi ikkinchi oʻrin vs L guruhi ikkinchi oʻrin
* '''84-oʻyin''': H guruhi gʻolibi vs J guruhi ikkinchi oʻrin
* '''85-oʻyin''': B guruhi gʻolibi vs E/F/G/I/J guruhlari eng yaxshi uchinchi oʻrin
* '''86-oʻyin''': J guruhi gʻolibi vs H guruhi ikkinchi oʻrin
* '''87-oʻyin''': K guruhi gʻolibi vs D/E/I/J/L guruhlari eng yaxshi uchinchi oʻrin
* '''88-oʻyin''': D guruhi ikkinchi oʻrin vs G guruhi ikkinchi oʻrin
=== 32-raunddagi oʻyinlarning kombinatsiyalari ===
Uchinchi oʻrinni egallagan jamoalar ishtirokidagi aniq oʻyinlar uchinchi oʻrinni egallagan sakkizta jamoaning 32-raundga yoʻllanma olishiga bogʻliq. 495 ta mumkin boʻlgan kombinatsiyalar turnir reglamentining C ilovasida chop etilgan.<ref name="regulations" />
{{Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati uchinchi oʻrin jadvali}}
== Saralangan jamoalar ==
Oʻn ikki guruhning har biridan eng yaxshi ikkita jamoa va eng yaxshi sakkizta uchinchi oʻrinni egallagan jamoalar pley-off bosqichiga yoʻllanma oladi<ref name="regulations"/>.
{| class="wikitable"
|-
! Guruhlar
! style="width:150px" | Guruh gʻoliblari
! style="width:150px" | Ikkinchi oʻrinlar
! style="width:150px" | Uchinchi oʻrinni egallagan jamoalar<br />([[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati#3-oʻrindagi jamoalar reytingi|Eng yaxshi sakkizlik]] saralanglar)
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — A guruhi|A]]
| {{#invoke:flag|fb|MEX}}
| {{#invoke:flag|fb|RSA}}
| {{N/a}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — B guruhi|B]]
| {{#invoke:flag|fb|SUI}}
| {{#invoke:flag|fb|CAN}}
| {{#invoke:flag|fb|BIH}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — C guruhi|C]]
| {{#invoke:flag|fb|BRA}}
| {{#invoke:flag|fb|MAR}}
| {{N/a}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — D guruhi|D]]
| {{#invoke:flag|fb|USA}}
| {{#invoke:flag|fb|AUS}}
| {{#invoke:flag|fb|PAR}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — E guruhi|E]]
| {{#invoke:flag|fb|GER}}
| {{#invoke:flag|fb|CIV}}
| {{#invoke:flag|fb|ECU}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — F guruhi|F]]
| {{#invoke:flag|fb|NED}}
| {{#invoke:flag|fb|JPN}}
| {{#invoke:flag|fb|SWE}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — G guruhi|G]]
| {{#invoke:flag|fb|BEL}}
| {{#invoke:flag|fb|EGY}}
| {{N/a}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — H guruhi|H]]
| {{#invoke:flag|fb|ESP}}
| {{#invoke:flag|fb|CPV}}
| {{N/a}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — I guruhi|I]]
| {{#invoke:flag|fb|FRA}}
| {{#invoke:flag|fb|NOR}}
| {{#invoke:flag|fb|SEN}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — J guruhi|J]]
| {{#invoke:flag|fb|ARG}}
| {{#invoke:flag|fb|AUT}}
| {{#invoke:flag|fb|ALG}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — K guruhi|K]]
| {{fb|COL}}
| {{#invoke:flag|fb|POR}}
| {{#invoke:flag|fb|COD}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — L guruhi|L]]
| {{#invoke:flag|fb|ENG}}
| {{fb|CRO}}
| {{#invoke:flag|fb|GHA}}
|}<section end="Qualified teams" />
== Bosqichlar ==
Turnir jadvali quyida koʻrsatilgan, har bir oʻyin gʻoliblari qalin rangda koʻrsatilgan.
<section begin="Bracket" />{{#invoke:RoundN|N32
|style=white-space:nowrap|widescore=yes|bold_winner=high|3rdplace=yes
|RD1=[[#1/16 final|1/16 final]]
|RD2=[[#Nimchorak final|Nimchorak final]]
|RD3=[[#Chorak final|Chorak final]]
|RD4=[[#Yarim final|Yarim final]]
|RD5=[[#Final|Final]]
|Consol=[[#Uchinchi oʻrin uchun oʻyin|Uchinchi oʻrin uchun oʻyin]]
<!--Date – Place|Team 1|Score 1|Team 2|Score 2-->
<!--Round of 32-->
|29-iyun – [[Foxborough]]|{{#invoke:flag|fb|GER}}|1 (3)|{{#invoke:flag|fb|PAR}} {{pso}}|1 (4)
|30-iyun — [[East Rutherford]]|{{#invoke:flag|fb|FRA}}|3|{{#invoke:flag|fb|SWE}}|0
|28-iyun — [[Inglewood, California|Inglewood]]|{{#invoke:flag|fb|RSA}}|0|{{#invoke:flag|fb|CAN}}|1
|29-iyun — [[Guadalupe, Nuevo León|Guadalupe]]|{{#invoke:flag|fb|NED}}|1 (2)|{{#invoke:flag|fb|MAR}} {{pso}}|1 (3)
|2-iyul — [[Toronto]]|{{#invoke:flag|fb|POR}}|2|{{fb|CRO}}|1
|2-iyul — [[Inglewood, California|Inglewood]]|{{#invoke:flag|fb|ESP}}|3|{{#invoke:flag|fb|AUT}}|0
|1-iyul — [[Santa Clara, California|Santa Clara]]|{{#invoke:flag|fb|USA}}|2|{{#invoke:flag|fb|BIH}}|0
|1-iyul — [[Seattle]]|{{#invoke:flag|fb|BEL}} {{aet}}|3|{{#invoke:flag|fb|SEN}}|2
|29-iyun — [[Houston]]|{{#invoke:flag|fb|BRA}}|2|{{#invoke:flag|fb|JPN}}|1
|30-iyun — [[Arlington, Texas|Arlington]]|{{#invoke:flag|fb|CIV}}|1|{{#invoke:flag|fb|NOR}}|2
|30-iyun — [[Mexico City]]|{{#invoke:flag|fb|MEX}}|2|{{#invoke:flag|fb|ECU}}|0
|1-iyul — [[Atlanta]]|{{#invoke:flag|fb|ENG}}|2|{{#invoke:flag|fb|COD}}|1
|3-iyul — [[Miami Gardens]]|{{#invoke:flag|fb|ARG}}|3|{{#invoke:flag|fb|CPV}}|2
|3 — [[Arlington, Texas|Arlington]]|{{#invoke:flag|fb|AUS}}|1 (2)|{{#invoke:flag|fb|EGY}} {{pso}}|1 (4)
|2-iyul — [[Vancouver]]|{{#invoke:flag|fb|SUI}}|2|{{#invoke:flag|fb|ALG}}|0
|3-iyul — [[Kansas City, Missouri|Kansas City]]|{{fb|COL}}|1|{{#invoke:flag|fb|GHA}}|0
<!--Nimchorak final-->
|4-iyul — [[Philadelphia]]|{{#invoke:flag|fb|PAR}}|0|{{#invoke:flag|fb|FRA}}|1
|4-iyul — [[Houston]]|{{#invoke:flag|fb|CAN}}|0|{{#invoke:flag|fb|MAR}}|3
|6-iyul — [[Arlington, Texas|Arlington]]|{{#invoke:flag|fb|POR}}|0|{{#invoke:flag|fb|ESP}}|1
|6-iyul — [[Seattle]]|{{#invoke:flag|fb|USA}}|1|{{#invoke:flag|fb|BEL}}|4
|5-iyul — [[East Rutherford]]|{{#invoke:flag|fb|BRA}}|1|{{#invoke:flag|fb|NOR}}|2
|5-iyul — [[Mexico City]]|{{#invoke:flag|fb|MEX}}|2|{{#invoke:flag|fb|ENG}}|3
|7-iyul — [[Atlanta]]|{{#invoke:flag|fb|ARG}}|3|{{#invoke:flag|fb|EGY}}|2
|7-iyul — [[Vancouver]]|{{#invoke:flag|fb|SUI}} {{pso}}|0 (4)|{{#invoke:flag|fb|COL}}|0 (3)
<!--Chorak final-->
|9-iyul — [[Foxborough]]|{{#invoke:flag|fb|FRA}}||{{#invoke:flag|fb|MAR}}|
|10-iyul — [[Inglewood, California|Inglewood]]|{{#invoke:flag|fb|ESP}}||{{#invoke:flag|fb|BEL}}|
|11-iyul — [[Miami Gardens]]|{{#invoke:flag|fb|NOR}}||{{#invoke:flag|fb|ENG}}|
|11-iyul — [[Kansas City, Missouri|Kansas City]]|{{#invoke:flag|fb|ARG}}||{{#invoke:flag|fb|SUI}}|
<!--Yarim final-->
|14-iyul — [[Arlington, Texas|Arlington]]|<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->97-oyin gʻolibi||<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->98-oyin gʻolibi-oyin gʻolibi|
|15-iyul — [[Atlanta]]|<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->99-oyin gʻolibi||<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->100-oyin gʻolibi|
<!--Final-->
|19-iyul — [[East Rutherford]]|<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->101-oyin gʻolibi||<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->102-oyin gʻolibi|
<!--Uchinchi oʻrin uchun oʻyin-->
|18-iyul — [[Miami Gardens]]|<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->101-oʻyin magʻlub jamoasi||<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->102-oʻyin magʻlub jamoasi|
}}<section end="Bracket" />
== 1/16 final ==
{{main|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi}}
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-1}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-2}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-3}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-4}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-5}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-6}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-7}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-8}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-9}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-10}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-11}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-12}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-13}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-14}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-15}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-16}}
== Nimchorak final ==
=== Kanada vs Marokash ===
<section begin="R16-1" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|4}}
|time=12:00 p.m. [[UTC−05:00|UTC−5]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|CAN}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Kanada vs Marokash|0–3}}
|team2={{#invoke:flag|fb|MAR}}
|goals1=
|goals2=
*[[Azzedine Ounahi|Ounahi]] {{goal|50||82}}
*[[Soufiane Rahimi|Rahimi]] {{goal|90+8}}
|stadium=[[NRG Stadium]], [[Houston]]
|attendance=68,777
|referee=[[Michael Oliver (referee)|Michael Oliver]] ([[Angliya futbol assotsiatsiyasi|Angliya]])
|report=<ref group="Report">{{multiref | [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021530 "Canada vs Morocco {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved July 4, 2026. | [https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12539/pdf/FullTimeMatchReport-English.pdf "Match Report – Round of 16 – Canada v. Morocco"]. FIFA. July 4, 2026. Retrieved July 4, 2026. }}</ref>
}}<section end="R16-1" />
{| width=92%
|-
|{{Football kit
|pattern_la = _can26t
|pattern_b = _can26t
|pattern_ra = _can26t
|pattern_sh = _can26t
|pattern_so =
|leftarm =
|body =
|rightarm =
|shorts =
|socks = 000000
|title = Kanada<ref name="CAN-MAR line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12539/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Round of 16 – Canada v. Morocco |publisher=[[FIFA]] |date=July 4, 2026 |access-date=July 4, 2026}}</ref>
}}
|{{Football kit
|pattern_la = _mrc26a
|pattern_b = _mrc26a
|pattern_ra = _mrc26a
|pattern_sh = _mrc26a
|pattern_so = _mrc26al
|leftarm =
|body =
|rightarm =
|shorts =
|socks =
|title = Marokash<ref name="CAN-MAR line-ups"/>
}}
|}
=== Paragvay vs Fransiya ===
<section begin="R16-2" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|4}}
|time=5:00 p.m. [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|PAR}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Paragvay vs Fransiya|0–1}}
|team2={{#invoke:flag|fb|FRA}}
|goals1=
|goals2=
*[[Kylian Mbappé|Mbappé]] 70' pen.
|stadium=[[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia]]
|attendance=68,324
|referee=[[Ilgiz Tantashev]] ([[Oʻzbekiston futbol assotsiatsiyasi|Oʻzbekiston]])
|report=<ref group="Report">{{multiref | [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021533 "Paraguay vs France {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved July 4, 2026. | [https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12542/pdf/FullTimeMatchReport-English.pdf "Match Report – Round of 16 – Paraguay v. France"]. FIFA. July 4, 2026. Retrieved July 4, 2026. }}</ref>
}}<section end="R16-2" />
{| width=92%
|-
|{{Football kit
|pattern_la = _par26h
|pattern_b = _par26h
|pattern_ra = _par26h
|pattern_sh = _par26h2
|pattern_so = _par26hl
|leftarm =
|body =
|rightarm =
|shorts =
|socks = 000000
|title = Paragvay<ref name="PAR-FRA line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12542/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Round of 16 – Paraguay v. France |publisher=[[FIFA]] |date=July 4, 2026 |access-date=July 4, 2026}}</ref>
}}
|{{Football kit
|pattern_la = _fra26H
|pattern_b = _fra26H
|pattern_ra = _fra26H
|pattern_sh = _fra26H
|pattern_so = _fra26H2l
|leftarm =
|body =
|rightarm =
|shorts =
|socks =
|title = Fransiya<ref name="PAR-FRA line-ups"/>
}}
|}
=== Braziliya vs Norvegiya ===
<section begin="R16-3" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|5}}
|time=4:00 p.m. [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|BRA}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Braziliya vs Norvegiya|1–2}}
|team2={{#invoke:flag|fb|NOR}}
|goals1=
*[[Neymar]] {{goal|90+10|pen.}}
|goals2=
*[[Erling Haaland|Haaland]] {{goal|79||90}}
|stadium=[[MetLife Stadium]], [[East Rutherford, New Jersey|East Rutherford]]
|attendance=80,663
|referee=[[Ismail Elfath]] ([[Amerika Qoʻshma Shtatlari futbol federatsiyasi|AQSH]])
|report=<ref group="Report">{{multiref
| [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021532 "Brazil vs Norway {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved July 5, 2026.
| [https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12541/pdf/FullTimeMatchReport-English.pdf "Match Report – Round of 16 – Brazil v. Norway"]. FIFA. July 5, 2026. Retrieved July 5, 2026.
| [https://www.fifatrainingcentre.com/media/native/tournaments/fifa-world-cup/2026/PMSR-M91-BRA-V-NOR.pdf "Post match summary report – Round of 16 – Brazil v. Norway"]. FIFA. July 5, 2026. Retrieved July 6, 2026. }}</ref>
}}<section end="R16-3" />
{| width=92%
|-
|{{Football kit
|pattern_la = _bra26h
|pattern_b = _bra26h
|pattern_ra = _bra26h
|pattern_sh = _bra26h
|pattern_so = _bra26hl
|leftarm = FFE540
|body = FFE540
|rightarm = FFE540
|shorts = 4080FF
|socks = FFFFFF
|title = Braziliya<ref name="BRA-NOR line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12541/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Round of 16 – Brazil v. Norway |publisher=[[FIFA]] |date=July 5, 2026 |access-date=July 5, 2026}}</ref>
}}
|{{Football kit
|pattern_la = _nor26h
|pattern_b = _nor26h
|pattern_ra = _nor26h
|pattern_sh = _nor26h
|pattern_so =
|leftarm = BA0C2F
|body = BA0C2F
|rightarm = BA0C2F
|shorts = FFFFFF
|socks = 00205B
|title = Norvegiya<ref name="BRA-NOR line-ups"/>
}}
|}
=== Meksika vs Angliya ===
<section begin="R16-4" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|5}}
|time=6:00 p.m. [[UTC−06:00|UTC−6]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|MEX}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Meksika vs Angliya|2–3}}
|team2={{#invoke:flag|fb|ENG}}
|goals1=
*[[Julián Quiñones|Quiñones]] {{goal|42}}
*[[Raúl Jiménez|Jiménez]] {{goal|69|p}}
|goals2=
*[[Jude Bellingham|Bellingham]] {{goal|36||38}}
*[[Harry Kane|Kane]] {{goal|60|p}}
|stadium=[[Estadio Azteca]], [[Mexico City]]
|attendance=80,824
|referee=[[Alireza Faghani]] ([[Avstraliya futbol federatsiyasu|Avstraliya]])
|report=<ref group="Report">{{multiref
| [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021531 "Mexico vs England {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved July 6, 2026.
| [https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12540/pdf/FullTimeMatchReport-English.pdf "Match Report – Round of 16 – Mexico v. England"]. FIFA. July 6, 2026. Retrieved July 6, 2026.
| [https://www.fifatrainingcentre.com/media/native/tournaments/fifa-world-cup/2026/PMSR-M92-MEX-V-ENG.pdf "Post match summary report – Round of 16 – Mexico v. England"]. FIFA. July 6, 2026. Retrieved July 6, 2026. }}</ref>
}}<section end="R16-4" />
{| width=92%
|-
|{{Football kit
|pattern_la = _mex26h
|pattern_b = _mex26hA
|pattern_ra = _mex26h
|pattern_sh = _mex26h
|pattern_so = _mex26hl
|leftarm = 3a7257
|body = 3a7257
|rightarm = 3a7257
|shorts = FFFFFF
|socks = DE0000
|title = Meksika<ref name="MEX-ENG line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12540/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Round of 16 – Mexico v. England |publisher=[[FIFA]] |date=July 5, 2026 |access-date=July 5, 2026}}</ref>
}}
|{{Football kit
|pattern_la = _eng26H
|pattern_b = _eng26H
|pattern_ra = _eng26H
|pattern_sh = _eng26A
|pattern_so = _eng26Hl
|leftarm =
|body =
|rightarm =
|shorts =
|socks =
|title = Angliya<ref name="MEX-ENG line-ups"/>
}}
|}
=== Portugaliya vs Ispaniya ===
<section begin="R16-5" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|6}}
|time=2:00 p.m. [[UTC−05:00|UTC−5]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|POR}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Portugaliya vs Ispaniya|0–1}}
|team2={{#invoke:flag|fb|ESP}}
|goals1=
|goals2=
*[[Mikel Merino|Merino]] 90+1'
|stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington, Texas|Arlington]]
|attendance=70,649
|referee=[[Anthony Taylor (hakam)|Anthony Taylor]] ([[Angliya futbol assotsiatsiyasi|Angliya]])
|report=<ref group="Report">{{multiref
| [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021529 "Portugal vs Spain {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved July 6, 2026.
| [https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12538/pdf/FullTimeMatchReport-English.pdf "Match Report – Round of 16 – Portugal v. Spain"]. FIFA. July 6, 2026. Retrieved July 6, 2026. }}</ref>
}}<section end="R16-5" />
{| width=92%
|-
|{{Football kit
|pattern_la = _por26h
|pattern_b = _por26h
|pattern_ra = _por26h
|pattern_sh = _por26h
|pattern_so = _por26h2l
|leftarm = a73737
|body = a73737
|rightarm = a73737
|shorts = a73737
|socks = a73737
|title = Portugaliya<ref name="POR-ESP line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12538/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Round of 16 – Portugal v. Spain |publisher=[[FIFA]] |date=July 6, 2026 |access-date=July 6, 2026}}</ref>
}}
|{{Football kit
|pattern_la = _esp26a
|pattern_b = _esp26a
|pattern_ra = _esp26a
|pattern_sh = _esp26a2
|pattern_so = _esp26a2l
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = Ispaniya<ref name="POR-ESP line-ups"/>
}}
|}
=== Amerika Qoʻshma Shtatlari vs Belgiya ===
<section begin="R16-6" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|6}}
|time=5:00 p.m. [[UTC−07:00|UTC−7]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|USA}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Amerika Qoʻshma Shtatlari vs Belgiya|1–4}}
|team2={{#invoke:flag|fb|BEL}}
|goals1=
* [[Malik Tillman|Tillman]] {{goal|31}}
|goals2=
* {{goal|9||33}} [[Charles De Ketelaere|De Ketelaere]]
* {{goal|57}} [[Hans Vanaken|Vanaken]]
* {{goal|90+3}} [[Romelu Lukaku|Lukaku]]
|stadium=[[Lumen Field]], [[Seattle]]
|attendance=66,925
|referee=[[Adham Makhadmeh]] ([[Iordaniya futbol assotsiatsiyasi|Iordaniya]])
|report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021534 "USA vs Belgium {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved July 6, 2026.</ref>
}}<section end="R16-6" />
{| width=92%
|-
|{{Football kit
|pattern_la = _usa26a
|pattern_b = _usa26a
|pattern_ra = _usa26a
|pattern_sh = _usa26a
|pattern_so =
|leftarm =
|body =
|rightarm =
|shorts =
|socks = 090b02
|title = {{nowrap|Amerika Qoʻshma Shtatlari}}<ref name="USA-BEL line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12543/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Round of 16 – USA v. Belgium |publisher=[[FIFA]] |date=July 6, 2026 |access-date=July 6, 2026}}</ref>
}}
|{{Football kit
|pattern_la = _bel26a
|pattern_b = _bel26a
|pattern_ra = _bel26a
|pattern_sh = _bel26a
|pattern_so = _adidasblackl
|leftarm =
|body =
|rightarm =
|shorts =
|socks =
|title = Belgiya<ref name="USA-BEL line-ups"/>
}}
|}
=== Argentina vs Misr ===
<section begin="R16-7" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|7}}
|time=12:00 p.m. [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|ARG}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Argentina vs Misr|3–2}}
|team2={{#invoke:flag|fb|EGY}}
|goals1=
*[[Cristian Romero|Romero]] {{goal|79}}
*[[Lionel Messi|Messi]] {{goal|83}}
*[[Enzo Fernández|Fernández]] {{goal|90+2}}
|goals2=
*{{Goal|15}} [[Mostafa Ziko|Ziko]]
*{{Goal|67}} [[Mostafa Ziko|Ziko]]
|stadium=[[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]]
|attendance=68,239
|referee=[[François Letexier]] ([[Fransiya futbol federatsiyasi]])
|report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021528 "Argentina vs Egypt {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved July 6, 2026.</ref>
}}<section end="R16-7" />
{| width=92%
|-
|{{Football kit
|pattern_la = _arg26h
|pattern_b = _arg26hA_wc
|pattern_ra = _arg26h
|pattern_sh = _arg26h2
|pattern_so = _arg26h2l
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = Argentina<ref name="ARG-EGY line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12537/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Round of 16 – Argentina v. Egypt |publisher=[[FIFA]] |date=July 7, 2026 |access-date=July 7, 2026}}</ref>
}}
|{{Football kit
|pattern_la = _egy26h
|pattern_b = _egy26h
|pattern_ra = _egy26h
|pattern_sh = _nze26a
|pattern_so =
|leftarm = FF0000
|body = FF0000
|rightarm = FF0000
|shorts = 000000
|socks = 000000
|title = Misr<ref name="ARG-EGY line-ups"/>
}}
|}
=== Shveysariya vs 87-oʻyin gʻolibi ===
<section begin="R16-8" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|7}}
|time=1:00 p.m. [[UTC−07:00|UTC−7]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|SUI}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Shveysariya vs 87-oʻyin golibi|96-oʻyin}}
|team2={{fb|COL}}
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[BC Place]], [[Vancouver]]
|attendance=
|referee=
|report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021535 „W85 vs W87 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026“]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref>
}}<section end="R16-8" />
== Chorak final ==
=== Fransiya vs Marokash ===
<section begin="QF1" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|9}}
|time=4:00 p.m. [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|FRA}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Fransiya vs Marokash|97-oʻyin}}
|team2={{#invoke:flag|fb|MAR}}
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[Gillette Stadium]], [[Foxborough, Massachusetts|Foxborough]]
|attendance=
|referee=
|report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021536 „W89 vs W90 {{!}} Quarter-final {{!}} FIFA World Cup 2026“]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref>
}}<section end="QF1" />
=== Ispaniya vs 94-oʻyin golibi ===
<section begin="QF2" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|10}}
|time=12:00 p.m. [[UTC−07:00|UTC−7]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|ESP}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Ispaniya vs 94-oʻyin golibi|98-oʻyin}}
|team2={{#invoke:flag|fb|BEL}}
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[SoFi Stadium]], [[Inglewood, California|Inglewood]]
|attendance=
|referee=
|report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021538 „W93 vs W94 {{!}} Quarter-final {{!}} FIFA World Cup 2026“]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref>
}}<section end="QF2" />
=== Norvegiya vs Angliya ===
<section begin="QF3" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|11}}
|time=5:00 p.m. [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|NOR}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Norvegiya vs Angliya|99-oʻyin}}
|team2={{#invoke:flag|fb|ENG}}
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]]
|attendance=
|referee=
|report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021539 „W91 vs W92 {{!}} Quarter-final {{!}} FIFA World Cup 2026“]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref>
}}<section end="QF3" />
=== 95-oʻyin golibi vs 96-oʻyin golibi ===
<section begin="QF4" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|11}}
|time=8:00 p.m. [[UTC−05:00|UTC−5]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|ARG}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#95-oʻyin golibi vs 96-oʻyin golibi|100-oʻyin}}
|team2=<!--{{#invoke:flag|fb|}}--> 96-oʻyin golibi
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[Arrowhead Stadium]], [[Kansas City, Missouri|Kansas City]]
|attendance=
|referee=
|report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021537 „W95 vs W96 {{!}} Quarter-final {{!}} FIFA World Cup 2026“]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref>
}}<section end="QF4" />
== Yarim final ==
=== 97-oʻyin golibi vs 98-oʻyin golibi ===
<section begin="SF1" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|14}}
|time=2:00 p.m. [[UTC−05:00|UTC−5]]
|team1=<!--{{#invoke:flag|fb-rt|}}-->97-oʻyin golibi
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#97-oʻyin golibi vs 98-oʻyin golibi|101-oʻyin}}
|team2=<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->98-oʻyin golibi
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington, Texas|Arlington]]
|attendance=
|referee=
|report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289290/400021541 „W97 vs W98 {{!}} Semi-final {{!}} FIFA World Cup 2026“]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref>
}}<section end="SF1" />
=== 99-oʻyin golibi vs 100-oʻyin golibi ===
<section begin="SF2" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|15}}
|time=3:00 p.m. [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1=<!--{{#invoke:flag|fb-rt|}}-->99-oʻyin golibi
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#99-oʻyin golibi vs 100-oʻyin golibi|102-oʻyin}}
|team2=<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->100-oʻyin golibi
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]]
|attendance=
|referee=
|report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289290/400021540 „W99 vs W100 {{!}} Semi-final {{!}} FIFA World Cup 2026“]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref>
}}<section end="SF2" />
==Uchinchi orin uchun oʻyin==
<section begin="3rd" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|18}}
|time=5:00 p.m. [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1=<!--{{#invoke:flag|fb-rt|}}-->101-oʻyin magʻlub jamoasi
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Uchinchi orin uchun oʻyin|103-oʻyin}}
|team2=<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->102-oʻyin magʻlub jamoasi
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]]
|attendance=
|referee=
|report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289291/400021542 "RU101 vs RU102 {{!}} Play-off for third place {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref>
}}<section end="3rd" />
== Final ==
{{main|2026-yilgi FIFA Jahon chempionati finali}}
{{#lst:2026-yilgi FIFA Jahon chempionati finali|Final}}<!--
{{#lst:2026-yilgi FIFA Jahon chempionati finali|Line-ups}}-->
== Manbalar ==
{{manbalar}}
=== Hisobotlar ===
{{reflist|group=Report}}
== Havolalar ==
* {{Official website|https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026}}
{{FIFA Jahon chempionati 2026}}
[[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2026]]
jt1htonzw2u9lcp8q1kiuxbguycs5kl
6197825
6197824
2026-07-08T03:17:24Z
AnvarxonM
75105
/* Shveysariya vs 87-oʻyin gʻolibi */
6197825
wikitext
text/x-wiki
[[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati|2026-yilgi FIFA Jahon chempionati]]<nowiki/>ning pley-off bosqichi [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati#Guruh bosqichi|guruh bosqichi]]<nowiki/>dan keyingi musobaqaning ikkinchi va yakuniy bosqichi boʻladi. 2026-yil 28-iyundan 19-iyulgacha boʻlib oʻtadigan pley-off bosqichi [[Nyu-Jersi]] shtatining [[East Rutherford (New Jersey)|Sharqiy Ruterford]] shahridagi [[MetLife Stadium|MetLife stadioni]]<nowiki/>da boʻlib oʻtadigan final bilan yakunlanadi<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=[[FIFA]] |date=February 4, 2024 |access-date=February 4, 2024}}</ref>. Oʻn ikki guruhning har biridan eng yaxshi ikkita jamoa, shuningdek, uchinchi oʻrinni egallagan eng yaxshi sakkizta jamoa pley-off bosqichiga yoʻl oladi va bitta saralash bosqichidan iborat turnirda ishtirok etadi. Pley-off bosqichida 32 ta oʻyin, jumladan, uchinchi oʻrin uchun oʻyin boʻladi<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=May 2025 |access-date=June 7, 2025 |archive-date=June 23, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref>.
== Format ==
2026-yilgi FIFA Jahon chempionatining pley-off bosqichi guruh bosqichidan yoʻllanma olgan 32 ta jamoa oʻrtasida oʻtkaziladi. Pley-off bosqichidagi oʻyinlar yakuniga qadar oʻynaladi. Agar oʻyinning 90 daqiqasi oxirida hisob teng boʻlsa, 30 daqiqa [[Qoʻshimcha vaqt (sport)|qoʻshimcha vaqt]] oʻynaladi. Agar hisoblar baribir durang boʻlsa, oʻyin [[Penaltilar seriyasi (futbol)|penaltilar seriyasi]] orqali aniqlanadi<ref name="regulations" />. Koʻrsatilgan barcha vaqtlar mahalliy<ref name="match schedule" />.
1/32 finalda guruh gʻoliblaridan toʻrttasi guruhda ikkinchi oʻrinni egallaganlar bilan oʻynaydi. Guruhning qolgan sakkiz gʻolibi 3-oʻrinni egallagan jamoalar bilan oʻynaydi. Guruhning qolgan ikkinchi oʻrin egalari boshqa guruh ikkinchi oʻrin egalari bilan oʻynaydi.
FIFA 1/32 final uchun quyidagi jadvalni tuzdi:<ref name="regulations" />
* '''73-oʻyin''': A guruh ikkinchi oʻrin vs B guruh ikkinchi oʻrin
* '''74-oʻyin''': E guruhi gʻolibi vs A/B/C/D/F guruhlari eng yaxshi uchinchi oʻrin
* '''75-oʻyin''': F guruhi gʻolibi vs C guruhi ikkinchi oʻrin
* '''76-oʻyin''': C guruhi gʻolibi vs F guruhi ikkinchi oʻrin
* '''77-oʻyin''': I guruhi gʻolibi vs C/D/F/G/H guruhlari eng yaxshi uchinchi oʻrin
* '''78-oʻyin''': E guruhi ikkinchi oʻrin vs I guruhi ikkinchi oʻrin
* '''79-oʻyin''': A guruhi gʻolibi vs C/E/F/H/I guruhlari eng yaxshi uchinchi oʻrin
* '''80-oʻyin''': L guruhi gʻolibi vs E/H/I/J/K guruhlari eng yaxshi uchinchi oʻrin
* '''81-oʻyin''': D guruhi gʻolibi vs B/E/F/I/J guruhlari eng yaxshi uchinchi oʻrin
* '''82-oʻyin''': G guruhi gʻolibi vs A/E/H/I/J guruhlari eng yaxshi uchinchi oʻrin
* '''83-oʻyin''': K guruhi ikkinchi oʻrin vs L guruhi ikkinchi oʻrin
* '''84-oʻyin''': H guruhi gʻolibi vs J guruhi ikkinchi oʻrin
* '''85-oʻyin''': B guruhi gʻolibi vs E/F/G/I/J guruhlari eng yaxshi uchinchi oʻrin
* '''86-oʻyin''': J guruhi gʻolibi vs H guruhi ikkinchi oʻrin
* '''87-oʻyin''': K guruhi gʻolibi vs D/E/I/J/L guruhlari eng yaxshi uchinchi oʻrin
* '''88-oʻyin''': D guruhi ikkinchi oʻrin vs G guruhi ikkinchi oʻrin
=== 32-raunddagi oʻyinlarning kombinatsiyalari ===
Uchinchi oʻrinni egallagan jamoalar ishtirokidagi aniq oʻyinlar uchinchi oʻrinni egallagan sakkizta jamoaning 32-raundga yoʻllanma olishiga bogʻliq. 495 ta mumkin boʻlgan kombinatsiyalar turnir reglamentining C ilovasida chop etilgan.<ref name="regulations" />
{{Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati uchinchi oʻrin jadvali}}
== Saralangan jamoalar ==
Oʻn ikki guruhning har biridan eng yaxshi ikkita jamoa va eng yaxshi sakkizta uchinchi oʻrinni egallagan jamoalar pley-off bosqichiga yoʻllanma oladi<ref name="regulations"/>.
{| class="wikitable"
|-
! Guruhlar
! style="width:150px" | Guruh gʻoliblari
! style="width:150px" | Ikkinchi oʻrinlar
! style="width:150px" | Uchinchi oʻrinni egallagan jamoalar<br />([[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati#3-oʻrindagi jamoalar reytingi|Eng yaxshi sakkizlik]] saralanglar)
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — A guruhi|A]]
| {{#invoke:flag|fb|MEX}}
| {{#invoke:flag|fb|RSA}}
| {{N/a}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — B guruhi|B]]
| {{#invoke:flag|fb|SUI}}
| {{#invoke:flag|fb|CAN}}
| {{#invoke:flag|fb|BIH}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — C guruhi|C]]
| {{#invoke:flag|fb|BRA}}
| {{#invoke:flag|fb|MAR}}
| {{N/a}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — D guruhi|D]]
| {{#invoke:flag|fb|USA}}
| {{#invoke:flag|fb|AUS}}
| {{#invoke:flag|fb|PAR}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — E guruhi|E]]
| {{#invoke:flag|fb|GER}}
| {{#invoke:flag|fb|CIV}}
| {{#invoke:flag|fb|ECU}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — F guruhi|F]]
| {{#invoke:flag|fb|NED}}
| {{#invoke:flag|fb|JPN}}
| {{#invoke:flag|fb|SWE}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — G guruhi|G]]
| {{#invoke:flag|fb|BEL}}
| {{#invoke:flag|fb|EGY}}
| {{N/a}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — H guruhi|H]]
| {{#invoke:flag|fb|ESP}}
| {{#invoke:flag|fb|CPV}}
| {{N/a}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — I guruhi|I]]
| {{#invoke:flag|fb|FRA}}
| {{#invoke:flag|fb|NOR}}
| {{#invoke:flag|fb|SEN}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — J guruhi|J]]
| {{#invoke:flag|fb|ARG}}
| {{#invoke:flag|fb|AUT}}
| {{#invoke:flag|fb|ALG}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — K guruhi|K]]
| {{fb|COL}}
| {{#invoke:flag|fb|POR}}
| {{#invoke:flag|fb|COD}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — L guruhi|L]]
| {{#invoke:flag|fb|ENG}}
| {{fb|CRO}}
| {{#invoke:flag|fb|GHA}}
|}<section end="Qualified teams" />
== Bosqichlar ==
Turnir jadvali quyida koʻrsatilgan, har bir oʻyin gʻoliblari qalin rangda koʻrsatilgan.
<section begin="Bracket" />{{#invoke:RoundN|N32
|style=white-space:nowrap|widescore=yes|bold_winner=high|3rdplace=yes
|RD1=[[#1/16 final|1/16 final]]
|RD2=[[#Nimchorak final|Nimchorak final]]
|RD3=[[#Chorak final|Chorak final]]
|RD4=[[#Yarim final|Yarim final]]
|RD5=[[#Final|Final]]
|Consol=[[#Uchinchi oʻrin uchun oʻyin|Uchinchi oʻrin uchun oʻyin]]
<!--Date – Place|Team 1|Score 1|Team 2|Score 2-->
<!--Round of 32-->
|29-iyun – [[Foxborough]]|{{#invoke:flag|fb|GER}}|1 (3)|{{#invoke:flag|fb|PAR}} {{pso}}|1 (4)
|30-iyun — [[East Rutherford]]|{{#invoke:flag|fb|FRA}}|3|{{#invoke:flag|fb|SWE}}|0
|28-iyun — [[Inglewood, California|Inglewood]]|{{#invoke:flag|fb|RSA}}|0|{{#invoke:flag|fb|CAN}}|1
|29-iyun — [[Guadalupe, Nuevo León|Guadalupe]]|{{#invoke:flag|fb|NED}}|1 (2)|{{#invoke:flag|fb|MAR}} {{pso}}|1 (3)
|2-iyul — [[Toronto]]|{{#invoke:flag|fb|POR}}|2|{{fb|CRO}}|1
|2-iyul — [[Inglewood, California|Inglewood]]|{{#invoke:flag|fb|ESP}}|3|{{#invoke:flag|fb|AUT}}|0
|1-iyul — [[Santa Clara, California|Santa Clara]]|{{#invoke:flag|fb|USA}}|2|{{#invoke:flag|fb|BIH}}|0
|1-iyul — [[Seattle]]|{{#invoke:flag|fb|BEL}} {{aet}}|3|{{#invoke:flag|fb|SEN}}|2
|29-iyun — [[Houston]]|{{#invoke:flag|fb|BRA}}|2|{{#invoke:flag|fb|JPN}}|1
|30-iyun — [[Arlington, Texas|Arlington]]|{{#invoke:flag|fb|CIV}}|1|{{#invoke:flag|fb|NOR}}|2
|30-iyun — [[Mexico City]]|{{#invoke:flag|fb|MEX}}|2|{{#invoke:flag|fb|ECU}}|0
|1-iyul — [[Atlanta]]|{{#invoke:flag|fb|ENG}}|2|{{#invoke:flag|fb|COD}}|1
|3-iyul — [[Miami Gardens]]|{{#invoke:flag|fb|ARG}}|3|{{#invoke:flag|fb|CPV}}|2
|3 — [[Arlington, Texas|Arlington]]|{{#invoke:flag|fb|AUS}}|1 (2)|{{#invoke:flag|fb|EGY}} {{pso}}|1 (4)
|2-iyul — [[Vancouver]]|{{#invoke:flag|fb|SUI}}|2|{{#invoke:flag|fb|ALG}}|0
|3-iyul — [[Kansas City, Missouri|Kansas City]]|{{fb|COL}}|1|{{#invoke:flag|fb|GHA}}|0
<!--Nimchorak final-->
|4-iyul — [[Philadelphia]]|{{#invoke:flag|fb|PAR}}|0|{{#invoke:flag|fb|FRA}}|1
|4-iyul — [[Houston]]|{{#invoke:flag|fb|CAN}}|0|{{#invoke:flag|fb|MAR}}|3
|6-iyul — [[Arlington, Texas|Arlington]]|{{#invoke:flag|fb|POR}}|0|{{#invoke:flag|fb|ESP}}|1
|6-iyul — [[Seattle]]|{{#invoke:flag|fb|USA}}|1|{{#invoke:flag|fb|BEL}}|4
|5-iyul — [[East Rutherford]]|{{#invoke:flag|fb|BRA}}|1|{{#invoke:flag|fb|NOR}}|2
|5-iyul — [[Mexico City]]|{{#invoke:flag|fb|MEX}}|2|{{#invoke:flag|fb|ENG}}|3
|7-iyul — [[Atlanta]]|{{#invoke:flag|fb|ARG}}|3|{{#invoke:flag|fb|EGY}}|2
|7-iyul — [[Vancouver]]|{{#invoke:flag|fb|SUI}} {{pso}}|0 (4)|{{#invoke:flag|fb|COL}}|0 (3)
<!--Chorak final-->
|9-iyul — [[Foxborough]]|{{#invoke:flag|fb|FRA}}||{{#invoke:flag|fb|MAR}}|
|10-iyul — [[Inglewood, California|Inglewood]]|{{#invoke:flag|fb|ESP}}||{{#invoke:flag|fb|BEL}}|
|11-iyul — [[Miami Gardens]]|{{#invoke:flag|fb|NOR}}||{{#invoke:flag|fb|ENG}}|
|11-iyul — [[Kansas City, Missouri|Kansas City]]|{{#invoke:flag|fb|ARG}}||{{#invoke:flag|fb|SUI}}|
<!--Yarim final-->
|14-iyul — [[Arlington, Texas|Arlington]]|<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->97-oyin gʻolibi||<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->98-oyin gʻolibi-oyin gʻolibi|
|15-iyul — [[Atlanta]]|<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->99-oyin gʻolibi||<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->100-oyin gʻolibi|
<!--Final-->
|19-iyul — [[East Rutherford]]|<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->101-oyin gʻolibi||<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->102-oyin gʻolibi|
<!--Uchinchi oʻrin uchun oʻyin-->
|18-iyul — [[Miami Gardens]]|<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->101-oʻyin magʻlub jamoasi||<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->102-oʻyin magʻlub jamoasi|
}}<section end="Bracket" />
== 1/16 final ==
{{main|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi}}
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-1}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-2}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-3}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-4}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-5}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-6}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-7}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-8}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-9}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-10}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-11}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-12}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-13}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-14}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-15}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-16}}
== Nimchorak final ==
=== Kanada vs Marokash ===
<section begin="R16-1" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|4}}
|time=12:00 p.m. [[UTC−05:00|UTC−5]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|CAN}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Kanada vs Marokash|0–3}}
|team2={{#invoke:flag|fb|MAR}}
|goals1=
|goals2=
*[[Azzedine Ounahi|Ounahi]] {{goal|50||82}}
*[[Soufiane Rahimi|Rahimi]] {{goal|90+8}}
|stadium=[[NRG Stadium]], [[Houston]]
|attendance=68,777
|referee=[[Michael Oliver (referee)|Michael Oliver]] ([[Angliya futbol assotsiatsiyasi|Angliya]])
|report=<ref group="Report">{{multiref | [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021530 "Canada vs Morocco {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved July 4, 2026. | [https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12539/pdf/FullTimeMatchReport-English.pdf "Match Report – Round of 16 – Canada v. Morocco"]. FIFA. July 4, 2026. Retrieved July 4, 2026. }}</ref>
}}<section end="R16-1" />
{| width=92%
|-
|{{Football kit
|pattern_la = _can26t
|pattern_b = _can26t
|pattern_ra = _can26t
|pattern_sh = _can26t
|pattern_so =
|leftarm =
|body =
|rightarm =
|shorts =
|socks = 000000
|title = Kanada<ref name="CAN-MAR line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12539/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Round of 16 – Canada v. Morocco |publisher=[[FIFA]] |date=July 4, 2026 |access-date=July 4, 2026}}</ref>
}}
|{{Football kit
|pattern_la = _mrc26a
|pattern_b = _mrc26a
|pattern_ra = _mrc26a
|pattern_sh = _mrc26a
|pattern_so = _mrc26al
|leftarm =
|body =
|rightarm =
|shorts =
|socks =
|title = Marokash<ref name="CAN-MAR line-ups"/>
}}
|}
=== Paragvay vs Fransiya ===
<section begin="R16-2" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|4}}
|time=5:00 p.m. [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|PAR}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Paragvay vs Fransiya|0–1}}
|team2={{#invoke:flag|fb|FRA}}
|goals1=
|goals2=
*[[Kylian Mbappé|Mbappé]] 70' pen.
|stadium=[[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia]]
|attendance=68,324
|referee=[[Ilgiz Tantashev]] ([[Oʻzbekiston futbol assotsiatsiyasi|Oʻzbekiston]])
|report=<ref group="Report">{{multiref | [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021533 "Paraguay vs France {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved July 4, 2026. | [https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12542/pdf/FullTimeMatchReport-English.pdf "Match Report – Round of 16 – Paraguay v. France"]. FIFA. July 4, 2026. Retrieved July 4, 2026. }}</ref>
}}<section end="R16-2" />
{| width=92%
|-
|{{Football kit
|pattern_la = _par26h
|pattern_b = _par26h
|pattern_ra = _par26h
|pattern_sh = _par26h2
|pattern_so = _par26hl
|leftarm =
|body =
|rightarm =
|shorts =
|socks = 000000
|title = Paragvay<ref name="PAR-FRA line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12542/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Round of 16 – Paraguay v. France |publisher=[[FIFA]] |date=July 4, 2026 |access-date=July 4, 2026}}</ref>
}}
|{{Football kit
|pattern_la = _fra26H
|pattern_b = _fra26H
|pattern_ra = _fra26H
|pattern_sh = _fra26H
|pattern_so = _fra26H2l
|leftarm =
|body =
|rightarm =
|shorts =
|socks =
|title = Fransiya<ref name="PAR-FRA line-ups"/>
}}
|}
=== Braziliya vs Norvegiya ===
<section begin="R16-3" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|5}}
|time=4:00 p.m. [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|BRA}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Braziliya vs Norvegiya|1–2}}
|team2={{#invoke:flag|fb|NOR}}
|goals1=
*[[Neymar]] {{goal|90+10|pen.}}
|goals2=
*[[Erling Haaland|Haaland]] {{goal|79||90}}
|stadium=[[MetLife Stadium]], [[East Rutherford, New Jersey|East Rutherford]]
|attendance=80,663
|referee=[[Ismail Elfath]] ([[Amerika Qoʻshma Shtatlari futbol federatsiyasi|AQSH]])
|report=<ref group="Report">{{multiref
| [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021532 "Brazil vs Norway {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved July 5, 2026.
| [https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12541/pdf/FullTimeMatchReport-English.pdf "Match Report – Round of 16 – Brazil v. Norway"]. FIFA. July 5, 2026. Retrieved July 5, 2026.
| [https://www.fifatrainingcentre.com/media/native/tournaments/fifa-world-cup/2026/PMSR-M91-BRA-V-NOR.pdf "Post match summary report – Round of 16 – Brazil v. Norway"]. FIFA. July 5, 2026. Retrieved July 6, 2026. }}</ref>
}}<section end="R16-3" />
{| width=92%
|-
|{{Football kit
|pattern_la = _bra26h
|pattern_b = _bra26h
|pattern_ra = _bra26h
|pattern_sh = _bra26h
|pattern_so = _bra26hl
|leftarm = FFE540
|body = FFE540
|rightarm = FFE540
|shorts = 4080FF
|socks = FFFFFF
|title = Braziliya<ref name="BRA-NOR line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12541/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Round of 16 – Brazil v. Norway |publisher=[[FIFA]] |date=July 5, 2026 |access-date=July 5, 2026}}</ref>
}}
|{{Football kit
|pattern_la = _nor26h
|pattern_b = _nor26h
|pattern_ra = _nor26h
|pattern_sh = _nor26h
|pattern_so =
|leftarm = BA0C2F
|body = BA0C2F
|rightarm = BA0C2F
|shorts = FFFFFF
|socks = 00205B
|title = Norvegiya<ref name="BRA-NOR line-ups"/>
}}
|}
=== Meksika vs Angliya ===
<section begin="R16-4" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|5}}
|time=6:00 p.m. [[UTC−06:00|UTC−6]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|MEX}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Meksika vs Angliya|2–3}}
|team2={{#invoke:flag|fb|ENG}}
|goals1=
*[[Julián Quiñones|Quiñones]] {{goal|42}}
*[[Raúl Jiménez|Jiménez]] {{goal|69|p}}
|goals2=
*[[Jude Bellingham|Bellingham]] {{goal|36||38}}
*[[Harry Kane|Kane]] {{goal|60|p}}
|stadium=[[Estadio Azteca]], [[Mexico City]]
|attendance=80,824
|referee=[[Alireza Faghani]] ([[Avstraliya futbol federatsiyasu|Avstraliya]])
|report=<ref group="Report">{{multiref
| [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021531 "Mexico vs England {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved July 6, 2026.
| [https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12540/pdf/FullTimeMatchReport-English.pdf "Match Report – Round of 16 – Mexico v. England"]. FIFA. July 6, 2026. Retrieved July 6, 2026.
| [https://www.fifatrainingcentre.com/media/native/tournaments/fifa-world-cup/2026/PMSR-M92-MEX-V-ENG.pdf "Post match summary report – Round of 16 – Mexico v. England"]. FIFA. July 6, 2026. Retrieved July 6, 2026. }}</ref>
}}<section end="R16-4" />
{| width=92%
|-
|{{Football kit
|pattern_la = _mex26h
|pattern_b = _mex26hA
|pattern_ra = _mex26h
|pattern_sh = _mex26h
|pattern_so = _mex26hl
|leftarm = 3a7257
|body = 3a7257
|rightarm = 3a7257
|shorts = FFFFFF
|socks = DE0000
|title = Meksika<ref name="MEX-ENG line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12540/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Round of 16 – Mexico v. England |publisher=[[FIFA]] |date=July 5, 2026 |access-date=July 5, 2026}}</ref>
}}
|{{Football kit
|pattern_la = _eng26H
|pattern_b = _eng26H
|pattern_ra = _eng26H
|pattern_sh = _eng26A
|pattern_so = _eng26Hl
|leftarm =
|body =
|rightarm =
|shorts =
|socks =
|title = Angliya<ref name="MEX-ENG line-ups"/>
}}
|}
=== Portugaliya vs Ispaniya ===
<section begin="R16-5" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|6}}
|time=2:00 p.m. [[UTC−05:00|UTC−5]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|POR}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Portugaliya vs Ispaniya|0–1}}
|team2={{#invoke:flag|fb|ESP}}
|goals1=
|goals2=
*[[Mikel Merino|Merino]] 90+1'
|stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington, Texas|Arlington]]
|attendance=70,649
|referee=[[Anthony Taylor (hakam)|Anthony Taylor]] ([[Angliya futbol assotsiatsiyasi|Angliya]])
|report=<ref group="Report">{{multiref
| [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021529 "Portugal vs Spain {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved July 6, 2026.
| [https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12538/pdf/FullTimeMatchReport-English.pdf "Match Report – Round of 16 – Portugal v. Spain"]. FIFA. July 6, 2026. Retrieved July 6, 2026. }}</ref>
}}<section end="R16-5" />
{| width=92%
|-
|{{Football kit
|pattern_la = _por26h
|pattern_b = _por26h
|pattern_ra = _por26h
|pattern_sh = _por26h
|pattern_so = _por26h2l
|leftarm = a73737
|body = a73737
|rightarm = a73737
|shorts = a73737
|socks = a73737
|title = Portugaliya<ref name="POR-ESP line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12538/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Round of 16 – Portugal v. Spain |publisher=[[FIFA]] |date=July 6, 2026 |access-date=July 6, 2026}}</ref>
}}
|{{Football kit
|pattern_la = _esp26a
|pattern_b = _esp26a
|pattern_ra = _esp26a
|pattern_sh = _esp26a2
|pattern_so = _esp26a2l
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = Ispaniya<ref name="POR-ESP line-ups"/>
}}
|}
=== Amerika Qoʻshma Shtatlari vs Belgiya ===
<section begin="R16-6" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|6}}
|time=5:00 p.m. [[UTC−07:00|UTC−7]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|USA}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Amerika Qoʻshma Shtatlari vs Belgiya|1–4}}
|team2={{#invoke:flag|fb|BEL}}
|goals1=
* [[Malik Tillman|Tillman]] {{goal|31}}
|goals2=
* {{goal|9||33}} [[Charles De Ketelaere|De Ketelaere]]
* {{goal|57}} [[Hans Vanaken|Vanaken]]
* {{goal|90+3}} [[Romelu Lukaku|Lukaku]]
|stadium=[[Lumen Field]], [[Seattle]]
|attendance=66,925
|referee=[[Adham Makhadmeh]] ([[Iordaniya futbol assotsiatsiyasi|Iordaniya]])
|report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021534 "USA vs Belgium {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved July 6, 2026.</ref>
}}<section end="R16-6" />
{| width=92%
|-
|{{Football kit
|pattern_la = _usa26a
|pattern_b = _usa26a
|pattern_ra = _usa26a
|pattern_sh = _usa26a
|pattern_so =
|leftarm =
|body =
|rightarm =
|shorts =
|socks = 090b02
|title = {{nowrap|Amerika Qoʻshma Shtatlari}}<ref name="USA-BEL line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12543/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Round of 16 – USA v. Belgium |publisher=[[FIFA]] |date=July 6, 2026 |access-date=July 6, 2026}}</ref>
}}
|{{Football kit
|pattern_la = _bel26a
|pattern_b = _bel26a
|pattern_ra = _bel26a
|pattern_sh = _bel26a
|pattern_so = _adidasblackl
|leftarm =
|body =
|rightarm =
|shorts =
|socks =
|title = Belgiya<ref name="USA-BEL line-ups"/>
}}
|}
=== Argentina vs Misr ===
<section begin="R16-7" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|7}}
|time=12:00 p.m. [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|ARG}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Argentina vs Misr|3–2}}
|team2={{#invoke:flag|fb|EGY}}
|goals1=
*[[Cristian Romero|Romero]] {{goal|79}}
*[[Lionel Messi|Messi]] {{goal|83}}
*[[Enzo Fernández|Fernández]] {{goal|90+2}}
|goals2=
*{{Goal|15}} [[Mostafa Ziko|Ziko]]
*{{Goal|67}} [[Mostafa Ziko|Ziko]]
|stadium=[[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]]
|attendance=68,239
|referee=[[François Letexier]] ([[Fransiya futbol federatsiyasi]])
|report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021528 "Argentina vs Egypt {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved July 6, 2026.</ref>
}}<section end="R16-7" />
{| width=92%
|-
|{{Football kit
|pattern_la = _arg26h
|pattern_b = _arg26hA_wc
|pattern_ra = _arg26h
|pattern_sh = _arg26h2
|pattern_so = _arg26h2l
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = Argentina<ref name="ARG-EGY line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12537/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Round of 16 – Argentina v. Egypt |publisher=[[FIFA]] |date=July 7, 2026 |access-date=July 7, 2026}}</ref>
}}
|{{Football kit
|pattern_la = _egy26h
|pattern_b = _egy26h
|pattern_ra = _egy26h
|pattern_sh = _nze26a
|pattern_so =
|leftarm = FF0000
|body = FF0000
|rightarm = FF0000
|shorts = 000000
|socks = 000000
|title = Misr<ref name="ARG-EGY line-ups"/>
}}
|}
=== Shveysariya vs Kolumbiya ===
<section begin="R16-8" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|7}}
|time=1:00 p.m. [[UTC−07:00|UTC−7]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|SUI}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Shveysariya vs Kolumbiya|0–0}}
|aet=yes
|team2={{fb|COL}}
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[BC Place]], [[Vancouver]]
|attendance=52,497
|referee=[[Iván Barton]] ([[Salvador futbol federatsiyasi|El Salvador]])
|penaltyscore=4–3
|penalties1=
*[[Granit Xhaka|Xhaka]] {{pengoal}}
*[[Zeki Amdouni|Amdouni]] {{pengoal}}
*[[Manuel Akanji|Akanji]] {{penmiss}}
*[[Cedric Itten|Itten]] {{pengoal}}
*[[Rubén Vargas|Vargas]] {{pengoal}}
|penalties2=
*[[Juan Fernando Quintero|Quintero]] {{pengoal}}
*[[Davinson Sánchez|Sánchez]] {{penmiss}}
*[[Jaminton Campaz|Campaz]] {{pengoal}}
*[[Cucho Hernández|Hernández]] {{penmiss}}
*[[Luis Díaz (footballer, born 1997)|Díaz]] {{pengoal}}
|report=<ref group="Report">{{multiref | [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021535 "Switzerland vs Colombia {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved July 7, 2026. | [https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12544/pdf/FullTimeMatchReport-English.pdf "Match Report – Round of 16 – Switzerland v. Colombia"]. FIFA. July 7, 2026. Retrieved July 7, 2026. }}</ref>
}}<section end="R16-8" />
{| width=92%
|-
|{{Football kit
|pattern_la = _sui26h
|pattern_b = _sui26h
|pattern_ra = _sui26h
|pattern_sh = _sui26h
|pattern_so =
|leftarm = FF0000
|body = FF0000
|rightarm = FF0000
|shorts = FF0000
|socks = FF0000
|title = Shveysariya<ref name="SUI-COL line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12544/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Round of 16 – Switzerland v. Colombia |publisher=[[FIFA]] |date=July 7, 2026 |access-date=July 7, 2026}}</ref>
}}
|{{Football kit
|pattern_la = _col26h
|pattern_b = _col26h
|pattern_ra = _col26h
|pattern_sh = _col26h2
|pattern_so = _col26h2l
|leftarm = F4E201
|body = F4E201
|rightarm = F4E201
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = Kolumbiya<ref name="SUI-COL line-ups"/>
}}
|}
== Chorak final ==
=== Fransiya vs Marokash ===
<section begin="QF1" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|9}}
|time=4:00 p.m. [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|FRA}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Fransiya vs Marokash|97-oʻyin}}
|team2={{#invoke:flag|fb|MAR}}
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[Gillette Stadium]], [[Foxborough, Massachusetts|Foxborough]]
|attendance=
|referee=
|report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021536 „W89 vs W90 {{!}} Quarter-final {{!}} FIFA World Cup 2026“]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref>
}}<section end="QF1" />
=== Ispaniya vs 94-oʻyin golibi ===
<section begin="QF2" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|10}}
|time=12:00 p.m. [[UTC−07:00|UTC−7]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|ESP}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Ispaniya vs 94-oʻyin golibi|98-oʻyin}}
|team2={{#invoke:flag|fb|BEL}}
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[SoFi Stadium]], [[Inglewood, California|Inglewood]]
|attendance=
|referee=
|report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021538 „W93 vs W94 {{!}} Quarter-final {{!}} FIFA World Cup 2026“]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref>
}}<section end="QF2" />
=== Norvegiya vs Angliya ===
<section begin="QF3" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|11}}
|time=5:00 p.m. [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|NOR}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Norvegiya vs Angliya|99-oʻyin}}
|team2={{#invoke:flag|fb|ENG}}
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]]
|attendance=
|referee=
|report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021539 „W91 vs W92 {{!}} Quarter-final {{!}} FIFA World Cup 2026“]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref>
}}<section end="QF3" />
=== 95-oʻyin golibi vs 96-oʻyin golibi ===
<section begin="QF4" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|11}}
|time=8:00 p.m. [[UTC−05:00|UTC−5]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|ARG}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#95-oʻyin golibi vs 96-oʻyin golibi|100-oʻyin}}
|team2=<!--{{#invoke:flag|fb|}}--> 96-oʻyin golibi
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[Arrowhead Stadium]], [[Kansas City, Missouri|Kansas City]]
|attendance=
|referee=
|report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021537 „W95 vs W96 {{!}} Quarter-final {{!}} FIFA World Cup 2026“]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref>
}}<section end="QF4" />
== Yarim final ==
=== 97-oʻyin golibi vs 98-oʻyin golibi ===
<section begin="SF1" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|14}}
|time=2:00 p.m. [[UTC−05:00|UTC−5]]
|team1=<!--{{#invoke:flag|fb-rt|}}-->97-oʻyin golibi
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#97-oʻyin golibi vs 98-oʻyin golibi|101-oʻyin}}
|team2=<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->98-oʻyin golibi
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington, Texas|Arlington]]
|attendance=
|referee=
|report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289290/400021541 „W97 vs W98 {{!}} Semi-final {{!}} FIFA World Cup 2026“]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref>
}}<section end="SF1" />
=== 99-oʻyin golibi vs 100-oʻyin golibi ===
<section begin="SF2" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|15}}
|time=3:00 p.m. [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1=<!--{{#invoke:flag|fb-rt|}}-->99-oʻyin golibi
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#99-oʻyin golibi vs 100-oʻyin golibi|102-oʻyin}}
|team2=<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->100-oʻyin golibi
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]]
|attendance=
|referee=
|report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289290/400021540 „W99 vs W100 {{!}} Semi-final {{!}} FIFA World Cup 2026“]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref>
}}<section end="SF2" />
==Uchinchi orin uchun oʻyin==
<section begin="3rd" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|18}}
|time=5:00 p.m. [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1=<!--{{#invoke:flag|fb-rt|}}-->101-oʻyin magʻlub jamoasi
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Uchinchi orin uchun oʻyin|103-oʻyin}}
|team2=<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->102-oʻyin magʻlub jamoasi
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]]
|attendance=
|referee=
|report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289291/400021542 "RU101 vs RU102 {{!}} Play-off for third place {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref>
}}<section end="3rd" />
== Final ==
{{main|2026-yilgi FIFA Jahon chempionati finali}}
{{#lst:2026-yilgi FIFA Jahon chempionati finali|Final}}<!--
{{#lst:2026-yilgi FIFA Jahon chempionati finali|Line-ups}}-->
== Manbalar ==
{{manbalar}}
=== Hisobotlar ===
{{reflist|group=Report}}
== Havolalar ==
* {{Official website|https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026}}
{{FIFA Jahon chempionati 2026}}
[[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2026]]
1feij2rctscfpzto8l5lwygdap3hxy4
6197826
6197825
2026-07-08T03:18:36Z
AnvarxonM
75105
/* 95-oʻyin golibi vs 96-oʻyin golibi */
6197826
wikitext
text/x-wiki
[[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati|2026-yilgi FIFA Jahon chempionati]]<nowiki/>ning pley-off bosqichi [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati#Guruh bosqichi|guruh bosqichi]]<nowiki/>dan keyingi musobaqaning ikkinchi va yakuniy bosqichi boʻladi. 2026-yil 28-iyundan 19-iyulgacha boʻlib oʻtadigan pley-off bosqichi [[Nyu-Jersi]] shtatining [[East Rutherford (New Jersey)|Sharqiy Ruterford]] shahridagi [[MetLife Stadium|MetLife stadioni]]<nowiki/>da boʻlib oʻtadigan final bilan yakunlanadi<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=[[FIFA]] |date=February 4, 2024 |access-date=February 4, 2024}}</ref>. Oʻn ikki guruhning har biridan eng yaxshi ikkita jamoa, shuningdek, uchinchi oʻrinni egallagan eng yaxshi sakkizta jamoa pley-off bosqichiga yoʻl oladi va bitta saralash bosqichidan iborat turnirda ishtirok etadi. Pley-off bosqichida 32 ta oʻyin, jumladan, uchinchi oʻrin uchun oʻyin boʻladi<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=May 2025 |access-date=June 7, 2025 |archive-date=June 23, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref>.
== Format ==
2026-yilgi FIFA Jahon chempionatining pley-off bosqichi guruh bosqichidan yoʻllanma olgan 32 ta jamoa oʻrtasida oʻtkaziladi. Pley-off bosqichidagi oʻyinlar yakuniga qadar oʻynaladi. Agar oʻyinning 90 daqiqasi oxirida hisob teng boʻlsa, 30 daqiqa [[Qoʻshimcha vaqt (sport)|qoʻshimcha vaqt]] oʻynaladi. Agar hisoblar baribir durang boʻlsa, oʻyin [[Penaltilar seriyasi (futbol)|penaltilar seriyasi]] orqali aniqlanadi<ref name="regulations" />. Koʻrsatilgan barcha vaqtlar mahalliy<ref name="match schedule" />.
1/32 finalda guruh gʻoliblaridan toʻrttasi guruhda ikkinchi oʻrinni egallaganlar bilan oʻynaydi. Guruhning qolgan sakkiz gʻolibi 3-oʻrinni egallagan jamoalar bilan oʻynaydi. Guruhning qolgan ikkinchi oʻrin egalari boshqa guruh ikkinchi oʻrin egalari bilan oʻynaydi.
FIFA 1/32 final uchun quyidagi jadvalni tuzdi:<ref name="regulations" />
* '''73-oʻyin''': A guruh ikkinchi oʻrin vs B guruh ikkinchi oʻrin
* '''74-oʻyin''': E guruhi gʻolibi vs A/B/C/D/F guruhlari eng yaxshi uchinchi oʻrin
* '''75-oʻyin''': F guruhi gʻolibi vs C guruhi ikkinchi oʻrin
* '''76-oʻyin''': C guruhi gʻolibi vs F guruhi ikkinchi oʻrin
* '''77-oʻyin''': I guruhi gʻolibi vs C/D/F/G/H guruhlari eng yaxshi uchinchi oʻrin
* '''78-oʻyin''': E guruhi ikkinchi oʻrin vs I guruhi ikkinchi oʻrin
* '''79-oʻyin''': A guruhi gʻolibi vs C/E/F/H/I guruhlari eng yaxshi uchinchi oʻrin
* '''80-oʻyin''': L guruhi gʻolibi vs E/H/I/J/K guruhlari eng yaxshi uchinchi oʻrin
* '''81-oʻyin''': D guruhi gʻolibi vs B/E/F/I/J guruhlari eng yaxshi uchinchi oʻrin
* '''82-oʻyin''': G guruhi gʻolibi vs A/E/H/I/J guruhlari eng yaxshi uchinchi oʻrin
* '''83-oʻyin''': K guruhi ikkinchi oʻrin vs L guruhi ikkinchi oʻrin
* '''84-oʻyin''': H guruhi gʻolibi vs J guruhi ikkinchi oʻrin
* '''85-oʻyin''': B guruhi gʻolibi vs E/F/G/I/J guruhlari eng yaxshi uchinchi oʻrin
* '''86-oʻyin''': J guruhi gʻolibi vs H guruhi ikkinchi oʻrin
* '''87-oʻyin''': K guruhi gʻolibi vs D/E/I/J/L guruhlari eng yaxshi uchinchi oʻrin
* '''88-oʻyin''': D guruhi ikkinchi oʻrin vs G guruhi ikkinchi oʻrin
=== 32-raunddagi oʻyinlarning kombinatsiyalari ===
Uchinchi oʻrinni egallagan jamoalar ishtirokidagi aniq oʻyinlar uchinchi oʻrinni egallagan sakkizta jamoaning 32-raundga yoʻllanma olishiga bogʻliq. 495 ta mumkin boʻlgan kombinatsiyalar turnir reglamentining C ilovasida chop etilgan.<ref name="regulations" />
{{Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati uchinchi oʻrin jadvali}}
== Saralangan jamoalar ==
Oʻn ikki guruhning har biridan eng yaxshi ikkita jamoa va eng yaxshi sakkizta uchinchi oʻrinni egallagan jamoalar pley-off bosqichiga yoʻllanma oladi<ref name="regulations"/>.
{| class="wikitable"
|-
! Guruhlar
! style="width:150px" | Guruh gʻoliblari
! style="width:150px" | Ikkinchi oʻrinlar
! style="width:150px" | Uchinchi oʻrinni egallagan jamoalar<br />([[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati#3-oʻrindagi jamoalar reytingi|Eng yaxshi sakkizlik]] saralanglar)
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — A guruhi|A]]
| {{#invoke:flag|fb|MEX}}
| {{#invoke:flag|fb|RSA}}
| {{N/a}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — B guruhi|B]]
| {{#invoke:flag|fb|SUI}}
| {{#invoke:flag|fb|CAN}}
| {{#invoke:flag|fb|BIH}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — C guruhi|C]]
| {{#invoke:flag|fb|BRA}}
| {{#invoke:flag|fb|MAR}}
| {{N/a}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — D guruhi|D]]
| {{#invoke:flag|fb|USA}}
| {{#invoke:flag|fb|AUS}}
| {{#invoke:flag|fb|PAR}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — E guruhi|E]]
| {{#invoke:flag|fb|GER}}
| {{#invoke:flag|fb|CIV}}
| {{#invoke:flag|fb|ECU}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — F guruhi|F]]
| {{#invoke:flag|fb|NED}}
| {{#invoke:flag|fb|JPN}}
| {{#invoke:flag|fb|SWE}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — G guruhi|G]]
| {{#invoke:flag|fb|BEL}}
| {{#invoke:flag|fb|EGY}}
| {{N/a}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — H guruhi|H]]
| {{#invoke:flag|fb|ESP}}
| {{#invoke:flag|fb|CPV}}
| {{N/a}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — I guruhi|I]]
| {{#invoke:flag|fb|FRA}}
| {{#invoke:flag|fb|NOR}}
| {{#invoke:flag|fb|SEN}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — J guruhi|J]]
| {{#invoke:flag|fb|ARG}}
| {{#invoke:flag|fb|AUT}}
| {{#invoke:flag|fb|ALG}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — K guruhi|K]]
| {{fb|COL}}
| {{#invoke:flag|fb|POR}}
| {{#invoke:flag|fb|COD}}
|-
! [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati — L guruhi|L]]
| {{#invoke:flag|fb|ENG}}
| {{fb|CRO}}
| {{#invoke:flag|fb|GHA}}
|}<section end="Qualified teams" />
== Bosqichlar ==
Turnir jadvali quyida koʻrsatilgan, har bir oʻyin gʻoliblari qalin rangda koʻrsatilgan.
<section begin="Bracket" />{{#invoke:RoundN|N32
|style=white-space:nowrap|widescore=yes|bold_winner=high|3rdplace=yes
|RD1=[[#1/16 final|1/16 final]]
|RD2=[[#Nimchorak final|Nimchorak final]]
|RD3=[[#Chorak final|Chorak final]]
|RD4=[[#Yarim final|Yarim final]]
|RD5=[[#Final|Final]]
|Consol=[[#Uchinchi oʻrin uchun oʻyin|Uchinchi oʻrin uchun oʻyin]]
<!--Date – Place|Team 1|Score 1|Team 2|Score 2-->
<!--Round of 32-->
|29-iyun – [[Foxborough]]|{{#invoke:flag|fb|GER}}|1 (3)|{{#invoke:flag|fb|PAR}} {{pso}}|1 (4)
|30-iyun — [[East Rutherford]]|{{#invoke:flag|fb|FRA}}|3|{{#invoke:flag|fb|SWE}}|0
|28-iyun — [[Inglewood, California|Inglewood]]|{{#invoke:flag|fb|RSA}}|0|{{#invoke:flag|fb|CAN}}|1
|29-iyun — [[Guadalupe, Nuevo León|Guadalupe]]|{{#invoke:flag|fb|NED}}|1 (2)|{{#invoke:flag|fb|MAR}} {{pso}}|1 (3)
|2-iyul — [[Toronto]]|{{#invoke:flag|fb|POR}}|2|{{fb|CRO}}|1
|2-iyul — [[Inglewood, California|Inglewood]]|{{#invoke:flag|fb|ESP}}|3|{{#invoke:flag|fb|AUT}}|0
|1-iyul — [[Santa Clara, California|Santa Clara]]|{{#invoke:flag|fb|USA}}|2|{{#invoke:flag|fb|BIH}}|0
|1-iyul — [[Seattle]]|{{#invoke:flag|fb|BEL}} {{aet}}|3|{{#invoke:flag|fb|SEN}}|2
|29-iyun — [[Houston]]|{{#invoke:flag|fb|BRA}}|2|{{#invoke:flag|fb|JPN}}|1
|30-iyun — [[Arlington, Texas|Arlington]]|{{#invoke:flag|fb|CIV}}|1|{{#invoke:flag|fb|NOR}}|2
|30-iyun — [[Mexico City]]|{{#invoke:flag|fb|MEX}}|2|{{#invoke:flag|fb|ECU}}|0
|1-iyul — [[Atlanta]]|{{#invoke:flag|fb|ENG}}|2|{{#invoke:flag|fb|COD}}|1
|3-iyul — [[Miami Gardens]]|{{#invoke:flag|fb|ARG}}|3|{{#invoke:flag|fb|CPV}}|2
|3 — [[Arlington, Texas|Arlington]]|{{#invoke:flag|fb|AUS}}|1 (2)|{{#invoke:flag|fb|EGY}} {{pso}}|1 (4)
|2-iyul — [[Vancouver]]|{{#invoke:flag|fb|SUI}}|2|{{#invoke:flag|fb|ALG}}|0
|3-iyul — [[Kansas City, Missouri|Kansas City]]|{{fb|COL}}|1|{{#invoke:flag|fb|GHA}}|0
<!--Nimchorak final-->
|4-iyul — [[Philadelphia]]|{{#invoke:flag|fb|PAR}}|0|{{#invoke:flag|fb|FRA}}|1
|4-iyul — [[Houston]]|{{#invoke:flag|fb|CAN}}|0|{{#invoke:flag|fb|MAR}}|3
|6-iyul — [[Arlington, Texas|Arlington]]|{{#invoke:flag|fb|POR}}|0|{{#invoke:flag|fb|ESP}}|1
|6-iyul — [[Seattle]]|{{#invoke:flag|fb|USA}}|1|{{#invoke:flag|fb|BEL}}|4
|5-iyul — [[East Rutherford]]|{{#invoke:flag|fb|BRA}}|1|{{#invoke:flag|fb|NOR}}|2
|5-iyul — [[Mexico City]]|{{#invoke:flag|fb|MEX}}|2|{{#invoke:flag|fb|ENG}}|3
|7-iyul — [[Atlanta]]|{{#invoke:flag|fb|ARG}}|3|{{#invoke:flag|fb|EGY}}|2
|7-iyul — [[Vancouver]]|{{#invoke:flag|fb|SUI}} {{pso}}|0 (4)|{{#invoke:flag|fb|COL}}|0 (3)
<!--Chorak final-->
|9-iyul — [[Foxborough]]|{{#invoke:flag|fb|FRA}}||{{#invoke:flag|fb|MAR}}|
|10-iyul — [[Inglewood, California|Inglewood]]|{{#invoke:flag|fb|ESP}}||{{#invoke:flag|fb|BEL}}|
|11-iyul — [[Miami Gardens]]|{{#invoke:flag|fb|NOR}}||{{#invoke:flag|fb|ENG}}|
|11-iyul — [[Kansas City, Missouri|Kansas City]]|{{#invoke:flag|fb|ARG}}||{{#invoke:flag|fb|SUI}}|
<!--Yarim final-->
|14-iyul — [[Arlington, Texas|Arlington]]|<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->97-oyin gʻolibi||<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->98-oyin gʻolibi-oyin gʻolibi|
|15-iyul — [[Atlanta]]|<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->99-oyin gʻolibi||<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->100-oyin gʻolibi|
<!--Final-->
|19-iyul — [[East Rutherford]]|<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->101-oyin gʻolibi||<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->102-oyin gʻolibi|
<!--Uchinchi oʻrin uchun oʻyin-->
|18-iyul — [[Miami Gardens]]|<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->101-oʻyin magʻlub jamoasi||<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->102-oʻyin magʻlub jamoasi|
}}<section end="Bracket" />
== 1/16 final ==
{{main|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi}}
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-1}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-2}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-3}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-4}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-5}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-6}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-7}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-8}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-9}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-10}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-11}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-12}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-13}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-14}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-15}}
----
{{#lst:Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati 1/16 final bosqichi|R32-16}}
== Nimchorak final ==
=== Kanada vs Marokash ===
<section begin="R16-1" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|4}}
|time=12:00 p.m. [[UTC−05:00|UTC−5]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|CAN}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Kanada vs Marokash|0–3}}
|team2={{#invoke:flag|fb|MAR}}
|goals1=
|goals2=
*[[Azzedine Ounahi|Ounahi]] {{goal|50||82}}
*[[Soufiane Rahimi|Rahimi]] {{goal|90+8}}
|stadium=[[NRG Stadium]], [[Houston]]
|attendance=68,777
|referee=[[Michael Oliver (referee)|Michael Oliver]] ([[Angliya futbol assotsiatsiyasi|Angliya]])
|report=<ref group="Report">{{multiref | [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021530 "Canada vs Morocco {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved July 4, 2026. | [https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12539/pdf/FullTimeMatchReport-English.pdf "Match Report – Round of 16 – Canada v. Morocco"]. FIFA. July 4, 2026. Retrieved July 4, 2026. }}</ref>
}}<section end="R16-1" />
{| width=92%
|-
|{{Football kit
|pattern_la = _can26t
|pattern_b = _can26t
|pattern_ra = _can26t
|pattern_sh = _can26t
|pattern_so =
|leftarm =
|body =
|rightarm =
|shorts =
|socks = 000000
|title = Kanada<ref name="CAN-MAR line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12539/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Round of 16 – Canada v. Morocco |publisher=[[FIFA]] |date=July 4, 2026 |access-date=July 4, 2026}}</ref>
}}
|{{Football kit
|pattern_la = _mrc26a
|pattern_b = _mrc26a
|pattern_ra = _mrc26a
|pattern_sh = _mrc26a
|pattern_so = _mrc26al
|leftarm =
|body =
|rightarm =
|shorts =
|socks =
|title = Marokash<ref name="CAN-MAR line-ups"/>
}}
|}
=== Paragvay vs Fransiya ===
<section begin="R16-2" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|4}}
|time=5:00 p.m. [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|PAR}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Paragvay vs Fransiya|0–1}}
|team2={{#invoke:flag|fb|FRA}}
|goals1=
|goals2=
*[[Kylian Mbappé|Mbappé]] 70' pen.
|stadium=[[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia]]
|attendance=68,324
|referee=[[Ilgiz Tantashev]] ([[Oʻzbekiston futbol assotsiatsiyasi|Oʻzbekiston]])
|report=<ref group="Report">{{multiref | [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021533 "Paraguay vs France {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved July 4, 2026. | [https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12542/pdf/FullTimeMatchReport-English.pdf "Match Report – Round of 16 – Paraguay v. France"]. FIFA. July 4, 2026. Retrieved July 4, 2026. }}</ref>
}}<section end="R16-2" />
{| width=92%
|-
|{{Football kit
|pattern_la = _par26h
|pattern_b = _par26h
|pattern_ra = _par26h
|pattern_sh = _par26h2
|pattern_so = _par26hl
|leftarm =
|body =
|rightarm =
|shorts =
|socks = 000000
|title = Paragvay<ref name="PAR-FRA line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12542/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Round of 16 – Paraguay v. France |publisher=[[FIFA]] |date=July 4, 2026 |access-date=July 4, 2026}}</ref>
}}
|{{Football kit
|pattern_la = _fra26H
|pattern_b = _fra26H
|pattern_ra = _fra26H
|pattern_sh = _fra26H
|pattern_so = _fra26H2l
|leftarm =
|body =
|rightarm =
|shorts =
|socks =
|title = Fransiya<ref name="PAR-FRA line-ups"/>
}}
|}
=== Braziliya vs Norvegiya ===
<section begin="R16-3" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|5}}
|time=4:00 p.m. [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|BRA}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Braziliya vs Norvegiya|1–2}}
|team2={{#invoke:flag|fb|NOR}}
|goals1=
*[[Neymar]] {{goal|90+10|pen.}}
|goals2=
*[[Erling Haaland|Haaland]] {{goal|79||90}}
|stadium=[[MetLife Stadium]], [[East Rutherford, New Jersey|East Rutherford]]
|attendance=80,663
|referee=[[Ismail Elfath]] ([[Amerika Qoʻshma Shtatlari futbol federatsiyasi|AQSH]])
|report=<ref group="Report">{{multiref
| [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021532 "Brazil vs Norway {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved July 5, 2026.
| [https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12541/pdf/FullTimeMatchReport-English.pdf "Match Report – Round of 16 – Brazil v. Norway"]. FIFA. July 5, 2026. Retrieved July 5, 2026.
| [https://www.fifatrainingcentre.com/media/native/tournaments/fifa-world-cup/2026/PMSR-M91-BRA-V-NOR.pdf "Post match summary report – Round of 16 – Brazil v. Norway"]. FIFA. July 5, 2026. Retrieved July 6, 2026. }}</ref>
}}<section end="R16-3" />
{| width=92%
|-
|{{Football kit
|pattern_la = _bra26h
|pattern_b = _bra26h
|pattern_ra = _bra26h
|pattern_sh = _bra26h
|pattern_so = _bra26hl
|leftarm = FFE540
|body = FFE540
|rightarm = FFE540
|shorts = 4080FF
|socks = FFFFFF
|title = Braziliya<ref name="BRA-NOR line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12541/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Round of 16 – Brazil v. Norway |publisher=[[FIFA]] |date=July 5, 2026 |access-date=July 5, 2026}}</ref>
}}
|{{Football kit
|pattern_la = _nor26h
|pattern_b = _nor26h
|pattern_ra = _nor26h
|pattern_sh = _nor26h
|pattern_so =
|leftarm = BA0C2F
|body = BA0C2F
|rightarm = BA0C2F
|shorts = FFFFFF
|socks = 00205B
|title = Norvegiya<ref name="BRA-NOR line-ups"/>
}}
|}
=== Meksika vs Angliya ===
<section begin="R16-4" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|5}}
|time=6:00 p.m. [[UTC−06:00|UTC−6]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|MEX}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Meksika vs Angliya|2–3}}
|team2={{#invoke:flag|fb|ENG}}
|goals1=
*[[Julián Quiñones|Quiñones]] {{goal|42}}
*[[Raúl Jiménez|Jiménez]] {{goal|69|p}}
|goals2=
*[[Jude Bellingham|Bellingham]] {{goal|36||38}}
*[[Harry Kane|Kane]] {{goal|60|p}}
|stadium=[[Estadio Azteca]], [[Mexico City]]
|attendance=80,824
|referee=[[Alireza Faghani]] ([[Avstraliya futbol federatsiyasu|Avstraliya]])
|report=<ref group="Report">{{multiref
| [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021531 "Mexico vs England {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved July 6, 2026.
| [https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12540/pdf/FullTimeMatchReport-English.pdf "Match Report – Round of 16 – Mexico v. England"]. FIFA. July 6, 2026. Retrieved July 6, 2026.
| [https://www.fifatrainingcentre.com/media/native/tournaments/fifa-world-cup/2026/PMSR-M92-MEX-V-ENG.pdf "Post match summary report – Round of 16 – Mexico v. England"]. FIFA. July 6, 2026. Retrieved July 6, 2026. }}</ref>
}}<section end="R16-4" />
{| width=92%
|-
|{{Football kit
|pattern_la = _mex26h
|pattern_b = _mex26hA
|pattern_ra = _mex26h
|pattern_sh = _mex26h
|pattern_so = _mex26hl
|leftarm = 3a7257
|body = 3a7257
|rightarm = 3a7257
|shorts = FFFFFF
|socks = DE0000
|title = Meksika<ref name="MEX-ENG line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12540/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Round of 16 – Mexico v. England |publisher=[[FIFA]] |date=July 5, 2026 |access-date=July 5, 2026}}</ref>
}}
|{{Football kit
|pattern_la = _eng26H
|pattern_b = _eng26H
|pattern_ra = _eng26H
|pattern_sh = _eng26A
|pattern_so = _eng26Hl
|leftarm =
|body =
|rightarm =
|shorts =
|socks =
|title = Angliya<ref name="MEX-ENG line-ups"/>
}}
|}
=== Portugaliya vs Ispaniya ===
<section begin="R16-5" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|6}}
|time=2:00 p.m. [[UTC−05:00|UTC−5]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|POR}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Portugaliya vs Ispaniya|0–1}}
|team2={{#invoke:flag|fb|ESP}}
|goals1=
|goals2=
*[[Mikel Merino|Merino]] 90+1'
|stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington, Texas|Arlington]]
|attendance=70,649
|referee=[[Anthony Taylor (hakam)|Anthony Taylor]] ([[Angliya futbol assotsiatsiyasi|Angliya]])
|report=<ref group="Report">{{multiref
| [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021529 "Portugal vs Spain {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved July 6, 2026.
| [https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12538/pdf/FullTimeMatchReport-English.pdf "Match Report – Round of 16 – Portugal v. Spain"]. FIFA. July 6, 2026. Retrieved July 6, 2026. }}</ref>
}}<section end="R16-5" />
{| width=92%
|-
|{{Football kit
|pattern_la = _por26h
|pattern_b = _por26h
|pattern_ra = _por26h
|pattern_sh = _por26h
|pattern_so = _por26h2l
|leftarm = a73737
|body = a73737
|rightarm = a73737
|shorts = a73737
|socks = a73737
|title = Portugaliya<ref name="POR-ESP line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12538/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Round of 16 – Portugal v. Spain |publisher=[[FIFA]] |date=July 6, 2026 |access-date=July 6, 2026}}</ref>
}}
|{{Football kit
|pattern_la = _esp26a
|pattern_b = _esp26a
|pattern_ra = _esp26a
|pattern_sh = _esp26a2
|pattern_so = _esp26a2l
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = Ispaniya<ref name="POR-ESP line-ups"/>
}}
|}
=== Amerika Qoʻshma Shtatlari vs Belgiya ===
<section begin="R16-6" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|6}}
|time=5:00 p.m. [[UTC−07:00|UTC−7]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|USA}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Amerika Qoʻshma Shtatlari vs Belgiya|1–4}}
|team2={{#invoke:flag|fb|BEL}}
|goals1=
* [[Malik Tillman|Tillman]] {{goal|31}}
|goals2=
* {{goal|9||33}} [[Charles De Ketelaere|De Ketelaere]]
* {{goal|57}} [[Hans Vanaken|Vanaken]]
* {{goal|90+3}} [[Romelu Lukaku|Lukaku]]
|stadium=[[Lumen Field]], [[Seattle]]
|attendance=66,925
|referee=[[Adham Makhadmeh]] ([[Iordaniya futbol assotsiatsiyasi|Iordaniya]])
|report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021534 "USA vs Belgium {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved July 6, 2026.</ref>
}}<section end="R16-6" />
{| width=92%
|-
|{{Football kit
|pattern_la = _usa26a
|pattern_b = _usa26a
|pattern_ra = _usa26a
|pattern_sh = _usa26a
|pattern_so =
|leftarm =
|body =
|rightarm =
|shorts =
|socks = 090b02
|title = {{nowrap|Amerika Qoʻshma Shtatlari}}<ref name="USA-BEL line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12543/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Round of 16 – USA v. Belgium |publisher=[[FIFA]] |date=July 6, 2026 |access-date=July 6, 2026}}</ref>
}}
|{{Football kit
|pattern_la = _bel26a
|pattern_b = _bel26a
|pattern_ra = _bel26a
|pattern_sh = _bel26a
|pattern_so = _adidasblackl
|leftarm =
|body =
|rightarm =
|shorts =
|socks =
|title = Belgiya<ref name="USA-BEL line-ups"/>
}}
|}
=== Argentina vs Misr ===
<section begin="R16-7" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|7}}
|time=12:00 p.m. [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|ARG}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Argentina vs Misr|3–2}}
|team2={{#invoke:flag|fb|EGY}}
|goals1=
*[[Cristian Romero|Romero]] {{goal|79}}
*[[Lionel Messi|Messi]] {{goal|83}}
*[[Enzo Fernández|Fernández]] {{goal|90+2}}
|goals2=
*{{Goal|15}} [[Mostafa Ziko|Ziko]]
*{{Goal|67}} [[Mostafa Ziko|Ziko]]
|stadium=[[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]]
|attendance=68,239
|referee=[[François Letexier]] ([[Fransiya futbol federatsiyasi]])
|report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021528 "Argentina vs Egypt {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved July 6, 2026.</ref>
}}<section end="R16-7" />
{| width=92%
|-
|{{Football kit
|pattern_la = _arg26h
|pattern_b = _arg26hA_wc
|pattern_ra = _arg26h
|pattern_sh = _arg26h2
|pattern_so = _arg26h2l
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = Argentina<ref name="ARG-EGY line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12537/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Round of 16 – Argentina v. Egypt |publisher=[[FIFA]] |date=July 7, 2026 |access-date=July 7, 2026}}</ref>
}}
|{{Football kit
|pattern_la = _egy26h
|pattern_b = _egy26h
|pattern_ra = _egy26h
|pattern_sh = _nze26a
|pattern_so =
|leftarm = FF0000
|body = FF0000
|rightarm = FF0000
|shorts = 000000
|socks = 000000
|title = Misr<ref name="ARG-EGY line-ups"/>
}}
|}
=== Shveysariya vs Kolumbiya ===
<section begin="R16-8" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|7}}
|time=1:00 p.m. [[UTC−07:00|UTC−7]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|SUI}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Shveysariya vs Kolumbiya|0–0}}
|aet=yes
|team2={{fb|COL}}
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[BC Place]], [[Vancouver]]
|attendance=52,497
|referee=[[Iván Barton]] ([[Salvador futbol federatsiyasi|El Salvador]])
|penaltyscore=4–3
|penalties1=
*[[Granit Xhaka|Xhaka]] {{pengoal}}
*[[Zeki Amdouni|Amdouni]] {{pengoal}}
*[[Manuel Akanji|Akanji]] {{penmiss}}
*[[Cedric Itten|Itten]] {{pengoal}}
*[[Rubén Vargas|Vargas]] {{pengoal}}
|penalties2=
*[[Juan Fernando Quintero|Quintero]] {{pengoal}}
*[[Davinson Sánchez|Sánchez]] {{penmiss}}
*[[Jaminton Campaz|Campaz]] {{pengoal}}
*[[Cucho Hernández|Hernández]] {{penmiss}}
*[[Luis Díaz (footballer, born 1997)|Díaz]] {{pengoal}}
|report=<ref group="Report">{{multiref | [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021535 "Switzerland vs Colombia {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved July 7, 2026. | [https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12544/pdf/FullTimeMatchReport-English.pdf "Match Report – Round of 16 – Switzerland v. Colombia"]. FIFA. July 7, 2026. Retrieved July 7, 2026. }}</ref>
}}<section end="R16-8" />
{| width=92%
|-
|{{Football kit
|pattern_la = _sui26h
|pattern_b = _sui26h
|pattern_ra = _sui26h
|pattern_sh = _sui26h
|pattern_so =
|leftarm = FF0000
|body = FF0000
|rightarm = FF0000
|shorts = FF0000
|socks = FF0000
|title = Shveysariya<ref name="SUI-COL line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12544/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Round of 16 – Switzerland v. Colombia |publisher=[[FIFA]] |date=July 7, 2026 |access-date=July 7, 2026}}</ref>
}}
|{{Football kit
|pattern_la = _col26h
|pattern_b = _col26h
|pattern_ra = _col26h
|pattern_sh = _col26h2
|pattern_so = _col26h2l
|leftarm = F4E201
|body = F4E201
|rightarm = F4E201
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = Kolumbiya<ref name="SUI-COL line-ups"/>
}}
|}
== Chorak final ==
=== Fransiya vs Marokash ===
<section begin="QF1" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|9}}
|time=4:00 p.m. [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|FRA}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Fransiya vs Marokash|97-oʻyin}}
|team2={{#invoke:flag|fb|MAR}}
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[Gillette Stadium]], [[Foxborough, Massachusetts|Foxborough]]
|attendance=
|referee=
|report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021536 „W89 vs W90 {{!}} Quarter-final {{!}} FIFA World Cup 2026“]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref>
}}<section end="QF1" />
=== Ispaniya vs 94-oʻyin golibi ===
<section begin="QF2" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|10}}
|time=12:00 p.m. [[UTC−07:00|UTC−7]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|ESP}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Ispaniya vs 94-oʻyin golibi|98-oʻyin}}
|team2={{#invoke:flag|fb|BEL}}
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[SoFi Stadium]], [[Inglewood, California|Inglewood]]
|attendance=
|referee=
|report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021538 „W93 vs W94 {{!}} Quarter-final {{!}} FIFA World Cup 2026“]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref>
}}<section end="QF2" />
=== Norvegiya vs Angliya ===
<section begin="QF3" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|11}}
|time=5:00 p.m. [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|NOR}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Norvegiya vs Angliya|99-oʻyin}}
|team2={{#invoke:flag|fb|ENG}}
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]]
|attendance=
|referee=
|report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021539 „W91 vs W92 {{!}} Quarter-final {{!}} FIFA World Cup 2026“]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref>
}}<section end="QF3" />
=== Argentina vs Shveysariya ===
<section begin="QF4" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|11}}
|time=8:00 p.m. [[UTC−05:00|UTC−5]]
|team1={{#invoke:flag|fb-rt|ARG}}
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Argentina vs Shveysariya|100-oʻyin}}
|team2={{#invoke:flag|fb|SUI}}
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[Arrowhead Stadium]], [[Kansas City, Missouri|Kansas City]]
|attendance=
|referee=
|report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021537 „W95 vs W96 {{!}} Quarter-final {{!}} FIFA World Cup 2026“]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref>
}}<section end="QF4" />
== Yarim final ==
=== 97-oʻyin golibi vs 98-oʻyin golibi ===
<section begin="SF1" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|14}}
|time=2:00 p.m. [[UTC−05:00|UTC−5]]
|team1=<!--{{#invoke:flag|fb-rt|}}-->97-oʻyin golibi
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#97-oʻyin golibi vs 98-oʻyin golibi|101-oʻyin}}
|team2=<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->98-oʻyin golibi
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington, Texas|Arlington]]
|attendance=
|referee=
|report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289290/400021541 „W97 vs W98 {{!}} Semi-final {{!}} FIFA World Cup 2026“]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref>
}}<section end="SF1" />
=== 99-oʻyin golibi vs 100-oʻyin golibi ===
<section begin="SF2" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|15}}
|time=3:00 p.m. [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1=<!--{{#invoke:flag|fb-rt|}}-->99-oʻyin golibi
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#99-oʻyin golibi vs 100-oʻyin golibi|102-oʻyin}}
|team2=<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->100-oʻyin golibi
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]]
|attendance=
|referee=
|report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289290/400021540 „W99 vs W100 {{!}} Semi-final {{!}} FIFA World Cup 2026“]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref>
}}<section end="SF2" />
==Uchinchi orin uchun oʻyin==
<section begin="3rd" />{{#invoke:football box|main
|date={{Start date|2026|7|18}}
|time=5:00 p.m. [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1=<!--{{#invoke:flag|fb-rt|}}-->101-oʻyin magʻlub jamoasi
|score={{score link|Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati play-off bosqichi#Uchinchi orin uchun oʻyin|103-oʻyin}}
|team2=<!--{{#invoke:flag|fb|}}-->102-oʻyin magʻlub jamoasi
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]]
|attendance=
|referee=
|report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289291/400021542 "RU101 vs RU102 {{!}} Play-off for third place {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref>
}}<section end="3rd" />
== Final ==
{{main|2026-yilgi FIFA Jahon chempionati finali}}
{{#lst:2026-yilgi FIFA Jahon chempionati finali|Final}}<!--
{{#lst:2026-yilgi FIFA Jahon chempionati finali|Line-ups}}-->
== Manbalar ==
{{manbalar}}
=== Hisobotlar ===
{{reflist|group=Report}}
== Havolalar ==
* {{Official website|https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026}}
{{FIFA Jahon chempionati 2026}}
[[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2026]]
kr65iw4a3hxgyf9ma063xaelhajsp85
Bacotoma ptochura
0
1414907
6197785
6177284
2026-07-07T20:50:34Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197785
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Bacotoma ptochura
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Bacotoma ptochura''' — [[Crambidae]] oilasining [[Spilomelinae]] kenja oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1894-yilda Edward Meyrick tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Borneo]] orolida uchraydi<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q19598653}}
[[Category:Spilomelinae]]
{{Spilomelinae-stub}}
ccfgi5bzdilv5ulpugppamukmxzvj9s
Bacotoma poecilura
0
1414909
6197784
6177291
2026-07-07T20:50:30Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197784
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Bacotoma poecilura
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Bacotoma poecilura''' — [[Crambidae]] oilasining [[Spilomelinae]] kenja oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1903-yilda Hering tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Indoneziya]]ning [[Yava]] orolida va [[Borneo]] orolida uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=global Pyraloidea database |publisher=Globiz.pyraloidea.org |date= |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q19598651}}
[[Category:Spilomelinae]]
{{Spilomelinae-stub}}
jc46efhs6pjv9sxvho5is4fk99aljia
Bacotoma illatalis
0
1414912
6197783
6177312
2026-07-07T20:50:27Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197783
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Bacotoma illatalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Bacotoma illatalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1866-yilda Francis Walker tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Indoneziya]]ning [[Sula orollari]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q19596018}}
[[Category:Spilomelinae]]
{{Spilomelinae-stub}}
8sco5jhd3ptojz1fm5qgwoosi0o6utk
Bacotoma camillusalis
0
1414913
6197782
6177314
2026-07-07T20:50:24Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197782
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Bacotoma camillusalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Bacotoma camillusalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1859-yilda Francis Walker tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Borneo]] orolida va [[Avstraliya]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref><ref>{{cite web |last=Savela |first=Markku |url=http://www.nic.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/pyraloidea/crambidae/pyraustinae/bacotoma/#camillusalis |title=''Bacotoma camillusalis'' (Walker, 1859) |website=Lepidoptera and Some Other Life Forms |accessdate=January 24, 2018}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q19596017}}
[[Category:Spilomelinae]]
{{Spilomelinae-stub}}
9vi3wm4lwkjsgfki2v52w8h68ynldw1
Bacotoma ampliatalis
0
1414915
6197781
6177319
2026-07-07T20:50:19Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197781
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Bacotoma ampliatalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Bacotoma ampliatalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1863-yilda Julius Lederer tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Indoneziya]]ning [[Ambon oroli]]da uchraydi<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q19598650}}
[[Category:Spilomelinae]]
{{Spilomelinae-stub}}
ifsq06yum9qo2py3s2muc888vcw08qp
Bacotoma abjungalis
0
1414916
6197780
6177322
2026-07-07T20:50:15Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197780
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Bacotoma abjungalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Bacotoma abjungalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1859-yilda Francis Walker tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Shri-Lanka]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q19596016}}
[[Category:Spilomelinae]]
{{Spilomelinae-stub}}
iexasx3h9ortons81075yesld4fmjee
Auchmophoba costastrigalis
0
1415868
6197649
6180553
2026-07-07T13:17:07Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197649
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Auchmophoba costastrigalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Boʻgʻimoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| urugʻ = ''[[Auchmophoba]]''
}}
'''Auchmophoba costastrigalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1896-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Shri-Lanka]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2017 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=March 12, 2018 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref><ref>{{cite web |last=Savela |first=Markku |url=http://www.nic.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/pyraloidea/crambidae/pyraustinae/auchmophoba/#costigeralis |title=''Auchmophoba costigeralis'' {{sic|nolink=yes}} (Hampson, 1896) |website=Lepidoptera and Some Other Life Forms |accessdate=March 12, 2018}} Note: As of March 2018, this source appears to misspell the specific name, but it links to ''Petta costastrigalis'' at Hampson, 1896.</ref><ref>{{cite book |last=Hampson |first=G. F. |authorlink=George Hampson |date=1896 |url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/180032#page/5/mode/1up |title=The Fauna of British India, Including Ceylon and Burma: Moths Volume IV |volume=Moths - IV |publisher=Taylor and Francis |via=Biodiversity Heritage Library}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q19595975}}
[[Category:Spilomelinae]]
{{Spilomelinae-stub}}
hj0oyezbtolmxtwi1zwd5u6uz0dmneq
Auchmophoba alternata
0
1415877
6197648
6180566
2026-07-07T13:17:02Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197648
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Auchmophoba alternata
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Boʻgʻimoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| urugʻ = ''[[Auchmophoba]]''
}}
'''Auchmophoba alternata''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1895-yilda William Warren tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Hindiston]]ning [[Assam]] shtati, [[Borneo]], [[Sumbava]] oroli hamda [[Avstraliya]]ning [[Kvinslend]] shtatida uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2017 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=March 12, 2018 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref><ref>{{cite web |last=Savela |first=Markku |url=http://www.nic.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/pyraloidea/crambidae/pyraustinae/auchmophoba/#alternata |title=''Auchmophoba alternata'' (Warren, 1895) |website=Lepidoptera and Some Other Life Forms |accessdate=March 12, 2018}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13404671}}
[[Category:Spilomelinae]]
{{Spilomelinae-stub}}
cns2qzq5yzvzl4b5oku3gcikegsuru1
Auchmophoba
0
1415879
6197647
6180569
2026-07-07T13:16:56Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197647
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Auchmophoba
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Boʻgʻimoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
}}
'''Auchmophoba''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]]lar urugʻi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |access-date=2011-10-13 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>.
==Turlari==
*''[[Auchmophoba alternata]]'' <small>(Warren, 1895)</small>
*''[[Auchmophoba costastrigalis]]'' <small>(Hampson, 1896)</small>
==Oldingi turlari==
*''[[Auchmophoba tynnuta]]'' <small>Turner, 1913</small>
*''[[Auchmophoba sufetuloides]]'' <small>Hampson, 1919</small>
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q3555426}}
[[Category:Spilomelinae]]
{{Spilomelinae-stub}}
ledwcmx2aenbq5n66py6qltwxe6nsvn
Ayyoub Bouaddi
0
1416000
6197731
6181834
2026-07-07T18:09:23Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197731
wikitext
text/x-wiki
{{futbolchi bilgiqutisi
| name = Ayyoub Bouaddi
| image = Ayyoub_Bouaddi_Morocco_v_Norway_7_June_2026-71.jpg
| caption = Bouaddi [[Marokash milliy futbol terma jamoasi|Marokash]] tarkibida (2026-yil)
| birth_date = {{birth date and age|2007|10|2|df=y}}
| birth_place = [[Senlis (Oise)|Senlis]], Fransiya
| height = 1.86m
| position = [[Yarim himoyachi]]
| currentclub = [[Lille OSC|Lille]]
| clubnumber = 32
| youthyears1 = 2012–2021
| youthclubs1 = AFC Creil
| youthyears2 = 2021–2023
| youthclubs2 = [[Lille OSC|Lille]]
| yillar1 = 2023
| klublar1 = [[Lille OSC|Lille B]]
| isht1 = 3
| gollar1 = 0
| yillar2 = 2023–
| klublar2 = [[Lille OSC|Lille]]
| isht2 = 63
| gollar2 = 0
| milliyyillar1 = 2022–2023
| milliyjamoa1 = [[Fransiya milliy futbol terma jamoasi (16 yoshgacha)|Fransiya U16]]
| milliyisht1 = 8
| milliygollar1 = 3
| milliyyillar2 = 2023–2024
| milliyjamoa2 = [[Fransiya milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)|Fransiya U17]]
| milliyisht2 = 5
| milliygollar2 = 0
| milliyyillar3 = 2024
| milliyjamoa3 = [[Fransiya milliy futbol terma jamoasi (18 yoshgacha)|Fransiya U18]]
| milliyisht3 = 3
| milliygollar3 = 0
| milliyyillar4 = 2024
| milliyjamoa4 = [[Fransiya milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)|Fransiya U20]]
| milliyisht4 = 1
| milliygollar4 = 0
| milliyyillar5 = 2024–2026
| milliyjamoa5 = [[Fransiya milliy futbol terma jamoasi (21 yoshgacha)|Fransiya U21]]
| milliyisht5 = 10
| milliygollar5 = 1
| milliyyillar6 = 2026–
| milliyjamoa6 = [[Marokash milliy futbol terma jamoasi|Marokash]]
| milliyisht6 = 5
| milliygollar6 = 0
| club-update = 17 May 2026
| nationalteam-update = 20 June 2026
}}
'''Ayyoub Bouaddi''' ({{lang-ar|أيوب بوعدي}}, {{lang-ber|ⴰⵢⵢⵓⴱ ⴱⵓⵄⴰⴷⴷⵉ}}; 2007-yil 2-oktyabrda tugʻilgan) — marokashlik professional futbolchi, [[Futbol boʻyicha Fransiya chempionati (Liga 1)|Liga 1]] ishtirokchisi „<nowiki/>[[Lille OSC|Lill]]<nowiki/>“ klubida [[yarim himoyachi]] sifatida toʻp suradi. Ayyoub [[Fransiya]]<nowiki/>da tugʻilgan boʻlsa-da, [[Marokash milliy futbol terma jamoasi|Marokash terma jamoasi]] sharafini himoya qiladi<ref name="soccerway">{{Soccerway|928593}}</ref>.
== Klubdagi faoliyati ==
=== Yoshlikdagi faoliyati ===
Bolaligida futbol oʻynashni [[Creil (Oise)|Creil]] shahrida boshlagan Bouaddi 2021-yilda Lill klubi akademiyasiga qoʻshilgan. 2023-yilning 21-avgustida u klub bilan 2026-yilning iyuniga qadar moʻljallangan ilk professional shartnomasini imzoladi<ref>{{cite web|title=AYYOUB BOUADDI SIGNE PROFESSIONNEL|url=https://www.losc.fr/actualites/2023-08-21/ayyoub-bouaddi-signe-professionnel|date=21 August 2023|access-date=7 October 2023}}</ref>.
=== Professional faoliyati ===
Bouaddi 2023-yil 5-oktyabr kuni „Lill“ safida oʻzining professional futboldagi debyutini oʻtkazgan. Bu [[UEFA Konferensiyalar ligasi|UEFA Yevropa Konferensiyalar ligasi]] guruh bosqichida [[Farer orollari]]<nowiki/>ning „KI Klaksvik“ klubiga qarshi kechgan oʻyin edi<ref>{{cite web |title=Klaksvik - Lille : le milieu du LOSC Ayyoub Bouaddi bat deux records de précocité |url=https://www.lavoixdunord.fr/1381612/article/2023-10-05/klaksvik-lille-ayyoub-bouaddi-records-de-precocite |date=5 October 2023 |access-date=7 October 2023}}</ref>. 16 yoshu 3 kunligida u [[Yevropa]] klublari musobaqalarida maydonga tushgan eng yosh futbolchiga aylandi<ref>{{cite web |title=Lille : Ayyoub Bouaddi devient le plus jeune joueur de l'histoire des Coupes d'Europe |url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Lille-ayyoub-bouaddi-devient-le-plus-jeune-joueur-de-l-histoire-des-coupes-d-europe/1423660 |date=5 October 2023 |access-date=7 October 2023}}</ref>. Shuningdek, u „Lill“ safida rasmiy oʻyinda ishtirok etgan eng yosh futbolchi boʻldi; bu rekord 1978-yildan beri [[Joël Henry (futbolchi)|Joël Henry]]<nowiki/>ga tegishli edi<ref>{{cite web |title=Ayyoub Bouaddi, plus jeune joueur de l'histoire à porter les couleurs du LOSC |url=https://lepetitlillois.com/2023/10/05/ayyoub-bouaddi-plus-jeune-joueur-de-lhistoire-a-porter-les-couleurs-du-losc/ |date=5 October 2023 |access-date=7 October 2023}}</ref>. 22-oktyabr kuni, 16 yoshu 20 kunligida, u 1981-yilda [[Joël Fréchet]]<nowiki/>dan keyin [[Futbol boʻyicha Fransiya chempionati (Liga 1)|Liga 1]] da oʻynagan eng yosh futbolchiga aylangan<ref>{{cite web |title=Ligue 1. À 16 ans et 20 jours, le Lillois Ayyoub Bouaddi devient le plus jeune joueur du XXIe siècle |url=https://www.ouest-france.fr/sport/football/ligue-1/ligue-1-a-16-ans-et-20-jours-le-lillois-ayyoub-bouaddi-devient-le-plus-jeune-joueur-du-xxie-siecle-a355b65a-718a-11ee-8ee4-6d23d2858b34/ |date=23 October 2023 |access-date=17 March 2024}}</ref>.
Bir yil oʻtgach, 2024-yil 2-oktyabrda Bouaddi [[UEFA Chempionlar Ligasi]] oʻyinida asosiy tarkibda maydonga tushgan eng yosh Lill futbolchilaridan biriga aylangan. 2024–25-yilgi liga bosqichida „<nowiki/>[[Real Madrid CF|Real Madrid]]<nowiki/>“ klubiga qarshi uy oʻyinida 17 yoshga toʻlgan kunida maydonga tushgan<ref name="E021024">{{cite news |date=2 October 2024 |title=Le Real Madrid avec Camavinga et Endrick, mais sans Mbappé contre Lille, qui titularise le jeune Bouaddi |language=fr |newspaper=[[L'Équipe]] |url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Le-real-madrid-avec-camavinga-et-endrick-mais-sans-mbappe-contre-lille-qui-titularise-le-jeune-bouaddi/1511490 |access-date=2 October 2024}}</ref>. Jarohatlar, diskvalifikatsiya va tarkibga jalb etish bilan bogʻliq muammolar tufayli „Lill“ yarim himoyachilarsiz qolgach, u sardor [[Benjamin André]] bilan birga asosiy tarkibda maydonga tushgan. Maydondagi eng yaxshi oʻyinchilardan biri boʻlgan va uning oʻyini turli ommaviy axborot vositalari tomonidan yuqori baholangan<ref>{{cite news |last1=Domenighetti |first1=Joël |last2=Penot |first2=Hervé |last3=Degorre |first3=Damien |date=3 October 2024 |title=Les notes de Lille - Real Madrid : Chevalier royal, Genesio a trouvé la clé |language=fr |newspaper=[[L'Équipe]] |url=https://www.lequipe.fr/Football/Article/Les-notes-de-lille-real-madrid-chevalier-royal-genesio-a-trouve-la-cle/1511571 |url-access=subscription |access-date=3 October 2024}}</ref><ref>{{cite news |date=2 October 2024 |title=Les notes des Lillois contre le Real Madrid : l'époustouflant Lucas Chevalier |language=fr |newspaper=[[La Voix du Nord]] |url=https://www.lavoixdunord.fr/1508431/article/2024-10-02/les-notes-des-lillois-contre-le-real-madrid-l-epoustouflant-lucas-chevalier |url-access=subscription |access-date=2 October 2024}}</ref><ref>{{Cite tweet|number=1841593210117800201|user=lavoixdessports|title=Lucas Chevalier impérial, Ayyoub Bouaddi sérieux... Retrouvez les notes des joueurs lillois face au Real Madrid sur notre site|date=2 October 2024|access-date=2 October 2024|language=fr}}</ref>. Final hushtagidan soʻng, Lillning ultras muxlislar guruhi futbolchilari gʻalabani nishonlash paytida Bouaddi uchun futbolchilar bilan birga ''[[Happy Birthday to You|Joyeux Anniversaire]]'' (fransuzchadan „Tugʻilgan kuningiz bilan“) qoʻshigʻini kuylashgan<ref>{{Cite tweet|number=1841598388040818788|user=losclive|title=17 ans, 90 minutes contre le Real Madrid 🎁 𝑱𝒐𝒚𝒆𝒖𝒙 𝒂𝒏𝒏𝒊𝒗𝒆𝒓𝒔𝒂𝒊𝒓𝒆 𝑨𝒚𝒚𝒐𝒖𝒃 ❤️|date=2 October 2024|access-date=3 October 2024|language=fr}}</ref>.
2025-yil 5-dekabrda Bouaddi Lill bilan 2029-yil iyungacha shartnoma imzolagan<ref>{{cite web |title=Le milieu de terrain du LOSC Ayyoub Bouaddi prolonge jusqu'en 2029 |url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Le-milieu-de-terrain-du-losc-ayyoub-bouaddi-prolonge-jusqu-en-2029/1614818 |language=fr |date=5 December 2025 |access-date=14 June 2026}}</ref>. 2026-yil yanvar oyida u Lill uchun Ligue 1da 50 ta oʻyin oʻtkazgan eng yosh futbolchiga aylangan va ilgari [[Eden Hazard]] qayd etgan rekordni yangilagan<ref>{{cite web |title=Ayyoub Bouaddi, plus jeune Dogue à atteindre les 50 apparitions en L1 |url=https://www.losc.fr/actualites/2026-01-30/ayyoub-bouaddi-plus-jeune-dogue-atteindre-les-50-apparitions-en-l1 |language=fr |date=30 January 2026 |access-date=14 June 2026}}</ref>.
== Xalqaro faoliyati ==
Bouaddi [[Fransiya]]<nowiki/>ning turli darajadagi yoshlar tarkibida, jumladan, 21 yoshgacha boʻlganlar jamoasida ham ishtirok etgan<ref>{{cite web|title=Mondial de Montaigu - Ayyoub Bouaddi buteur avec l'équipe de France U16|url=https://madeindogues.ouest-france.fr/infos/article-mondial-de-montaigu-ayyoub-bouaddi-buteur-avec-l-equipe-de-france-u16-409734.html|date=6 April 2023|access-date=7 October 2023}}</ref><ref>{{cite web|title=Ayyoub Bouaddi, le choix fort|url=https://www.football.fr/equipe-de-france/ayyoub-bouaddi-le-choix-fort-806967.html|date=27 March 2026|access-date=26 May 2026}}</ref>.
2026-yil 15-mayda [[Marokash futbol federatsiyasi|Marokash Qirollik Futbol Federatsiyasi]] [[FIFA]] Bouaddining xalqaro miqyosdagi faoliyatini [[Marokash]]<nowiki/>ga oʻtkazish haqidagi iltimosini maʼqullaganini eʼlon qilgan<ref>{{cite web|title=Le Maroc officialise le choix d'Ayyoub Bouaddi, ancien capitaine de l'équipe de France Espoirs, de changer de nationalité sportive|url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Le-maroc-officialise-le-choix-d-ayyoub-bouaddi-ancien-capitaine-de-l-equipe-de-france-espoirs-de-changer-de-nationalite-sportive/1676204|language=fr|date=16 May 2026|access-date=26 May 2026}}</ref>. 26-may kuni Bouaddi [[Marokash milliy futbol terma jamoasi|Marokash]]<nowiki/>ning [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati|2026-yilgi]] [[Futbol boʻyicha jahon chempionati|FIFA Jahon chempionati]] uchun 26 kishilik tarkibiga kiritilgan<ref>{{cite web|title=Pour la première fois dans la liste du Maroc, Ayyoub Bouaddi ira bien à la Coupe du monde, Achraf Hakimi sélectionné lui aussi|url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Pour-la-premiere-fois-dans-la-liste-du-maroc-ayyoub-bouaddi-ira-bien-a-la-coupe-du-monde-achraf-hakimi-selectionne-lui-aussi/1679130|language=fr|date=26 May 2026|access-date=26 May 2026}}</ref>. U FIFA Jahon chempionatidagi debyutini [[Braziliya milliy futbol terma jamoasi|Braziliya]]<nowiki/>ga qarshi oʻyinida oʻtkazgan, oʻyin 1:1 hisobida durang bilan yakunlangan<ref>{{cite web |url=https://www.nytimes.com/athletic/7357447/2026/06/13/brazil-vs-morocco-world-cup-2026-results-vinicius-bouaddi/ |title=Brazil struggle in World Cup draw with Morocco: Will teams fear the five-time champions? |publisher=The New York Times |date=13 June 2026 }}</ref>. Uning oʻyini muxlislar va bir nechta ommaviy axborot vositalari tomonidan keng maqtovga sazovor boʻlgan, ular uning xotirjamligi, ish tezligi va oʻyin davomidagi taʼsirini taʼkidladilar.
== Shaxsiy hayot ==
Fransiyada tugʻilgan Bouaddi kelib chiqishi marokashlik<ref>{{cite web|title=Ayyoub Bouaddi, plus jeune joueur de l'histoire des Coupes UEFA|url=https://www.maghress.com/fr/lionsdelatlas/13384086|date=6 October 2023|access-date=7 October 2023|arxivsana=2023-10-23|arxivurl=https://web.archive.org/web/20231023144047/https://www.maghress.com/fr/lionsdelatlas/13384086}}</ref>. 2023-yil iyun oyida [[Yelisey saroyi]]<nowiki/>da u Fransiya futbol akademiyalari uchun toʻrtinchi notiqlik musobaqasida gʻolib chiqqan<ref>{{cite web|title=D'un concours d'éloquence à l'Élysée aux pelouses de Ligue 1 : Ayyoub Bouaddi, le phénomène de précocité du Losc|url=https://www.leparisien.fr/sports/football/ligue-1/dun-concours-deloquence-a-lelysee-aux-pelouses-de-ligue-1-ayyoub-bouaddi-le-phenomene-de-precocite-du-losc-17-03-2024-V4NLFZQR2JFU7LXBN756OEWAXI.php|date=17 March 2024|access-date=17 March 2024}}</ref>.
== Faoliyat statistikasi ==
=== Klub ===
{{updated|2026-yil 17-mayda bo‘lib o‘tgan o‘yin holatiga koʻra}}<ref name=soccerway/>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ Klub, mavsum va musobaqalar boʻyicha koʻrinish va gollar
!rowspan="2"|Klub
!rowspan="2"|Mavsum
!colspan="3"|Liga
!colspan="2"|Milliy kubok
!colspan="2"|Yevropa
!colspan="2"|Jami
|-
!Divizion!!Oʻyinlar!!Gollar!!Oʻyinlar!!Gollar!!Oʻyinlar!!Gollar!!Oʻyinlar!!Gollar
|-
|[[Lille OSC|Lille B]]
|2023–24
|Championnat National 3
|3||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||3||0
|-
|rowspan="4"|[[Lille OSC|Lille]]
|2023–24
|[[Ligue 1]]
|9||0||3||0||6{{efn|[[UEFA Konferensiya ligasi]]dagi o‘yinlari}}||0||18||0
|-
|2024–25
|Ligue 1
|24||0||3||0||9{{efn|UEFA Chempionlar Ligasidagi o‘yinlari}}||0||36||0
|-
|2025–26
|Ligue 1
|30||0||2||0||10{{efn|UEFA Yevropa ligasidagi o‘yinlari}}||0||42||0
|-
!colspan="2"|Jami
!63!!0!!8!!0!!25!!0!!96!!0
|-
!colspan="3"|Umumiy faoliyat statistikasi
!66!!0!!8!!0!!25!!0!!99!!0
|}
{{notelist}}
=== Xalqaro ===
{{updated|2026-yil 19-iyunda bo‘lib o‘tgan o‘yin holatiga koʻra}}<ref name=soccerway/><ref name="besoccer">{{BeSoccer|ayyoub-bouaddi-3240450}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+ Terma jamoa va yil boʻyicha koʻrinish va gollar
!Terma jamoa!!Yil!!Oʻyinlar!!Gollar
|-
|[[Marokash milliy futbol terma jamoasi|Marokash]]
|2026||5||0
|-
!colspan="2"|Jami!!5!!0
|}
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* {{FFF player|10685-bouaddi-ayyoub}}
{{Lille OSC tarkibi}}
{{Marokash tarkibi 2026-yilgi FIFA jahon chempionati}}
{{DEFAULTSORT:Bouaddi, Ayyoub}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Fransiyalik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Marokashlik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]]
[[Turkum:Lille OSC futbolchilari]]
[[Turkum:Liga 1 futbolchilari]]
[[Turkum:Championnat National 3 futbolchilari]]
[[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2026 oʻyinchilari]]
22ahf6kqzo0wujtbrio33rc0dlwrq0w
Bab al-Vazir
0
1416609
6197777
6183873
2026-07-07T20:32:03Z
InternetArchiveBot
58913
1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5
6197777
wikitext
text/x-wiki
[[File:Old Gateway near Bab-al-Wazir, Cairo. (1907) - TIMEA.jpg|thumb|{{Center|1907-yildagi Bab al-Vazir}}]]
'''Bab al-Vazir''' — ''Vazir darvozasi'' [[Qohira]]ning [[Eski shahar]] devorlaridagi darvozalardan biri edi. U 1341-yilda sulton [[An-Nosir Muhammad]]ning [[Vazir|vaziri]] tomonidan qurib bitkazilgan va 2013-yilda buzib tashlangan<ref>[https://allafrica.com/stories/201305280999.html Bab Al Wazir Historic Gate of Cairo Bulldozed.]</ref>.
U tarixiy Qohiraning Darb al-Ahmar tumanidagi Ayyubiylar devorining bir qismi boʻlib, [[Aksungur masjidi|Aksungur masjidi]] yonida joylashgan edi va Bab al-Vazir koʻchasiga oʻz nomini bergan<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=The gate of Bab al-Wazir. |url=http://www.sis.gov.eg/Story/1229?lang=en-us |qaralgan sana=2026-06-24 |arxivsana=2019-08-30 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190830160903/http://www.sis.gov.eg/Story/1229?lang=en-us }}</ref>. Shu atrofda, bir qator mamluk maqbaralari va inshootlarini, jumladan taʼmirlangan [[Tarabay ash-Sharifiy maqbarasi|Tarabay ash-Sharifiy maqbarasi]]ni oʻz ichiga olgan [[Bab al-Vazir qabristoni]] ham joylashgan. Darvozani restavratsiya qilish rejalar mavjud<ref>[https://s3.amazonaws.com/media.archnet.org/system/publications/contents/5452/original/DPC2197.pdf?1384793106 Cairo: Urban Regeneration in the Darb Al-Ahmar District.]</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Tashqi_havolalar}}
[[Turkum:Qohira darvozalari]]
g8ao2zx6ky3ejpi41562dabvgpnic97
Foydalanuvchi:Dilnoz Rahmatilloyeva/qumloq
2
1416937
6197576
6184511
2026-07-07T12:38:19Z
Dilnoz Rahmatilloyeva
243445
/* Tarixi */
6197576
wikitext
text/x-wiki
== Xalqaro hamkorlik ==
=== Xalqaro shartnomalar va memorandumlar ===
[[Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti]] 200 dan ortiq xorij oliy taʼlim muassasalari bilan ikki va koʻp tomonlama xalqaro shartnomalar, oʻzaro anglashuv [[memorandum]]lari hamda kelishuv xatlari imzolagan. Shartnomalar asosan xalqaro reytinglarning TOP-1000 taligi roʻyxatiga kiruvchi universitetlar bilan tuzilgan.
Hamkorlik oʻrnatilgan universitetlar qatoriga [[AQSh]]ning {{Tarjima qilinmagan 5|Massachusetts Institute of Technology|MIT universiteti||en|Massachusets texnologiya instituti}} (QS-2), [[Italiya]]ning [[Sapienza universiteti|Sapienza universiteti]] (QS-128), [[Xitoy]]ning [[Uhan universiteti]] (QS-186) va {{Tarjima qilinmagan 5|Shanghai University|Shanxay universiteti||en|Shanxay universiteti}} (QS-465), [[Yaponiya]]ning {{Tarjima qilinmagan 5|University of Tsukuba|Tsukuba universiteti||en|Tsukuba universiteti}} (QS-350), [[Malayziya]]ning {{Tarjima qilinmagan 5|Universiti Teknologi MARA|Mara texnologiya universiteti||en|Mara texnologiya universiteti}} (QS-542), [[Indoneziya]]ning {{Tarjima qilinmagan 5|Padjadjaran University|Padjajaran universiteti||en|Padjajaran universiteti}} (QS-515), [[Ruminiya]]ning {{Tarjima qilinmagan 5|Bucharest University of Economic Studies|Buxarest Iqtisodiy tadqiqotlar universiteti||en|Buxarest Iqtisodiy tadqiqotlar universiteti}} (QS-351–400), AQShning {{Tarjima qilinmagan 5|Kent State University|Kent davlat universiteti||en|Kent davlat universiteti}} (THE-801–1000) kiradi.
Shartnoma va memorandumlar qoʻshma taʼlim dasturlarini tashkil etish, investitsiya mablagʻlarini jalb etish, ilmiy-amaliy markazlar tashkil etish, professor-oʻqituvchilarni malaka oshirish va stajirovakalarga yuborish hamda talabalar akademik almashinuvi yoʻnalishlarini qamrab oladi.
=== Xorijiy professor-oʻqituvchilar ===
2025-yilda universitetning oʻquv jarayoniga jami 152 nafar xorijiy professor-oʻqituvchi jalb qilindi: shundan 129 nafari yetakchi xorijiy oliy taʼlim muassasalari pedagog xodimlari va mutaxassislari, 23 nafari chet elda faoliyat yuritayotgan vatandoshlar (onlayn va oflayn tarzda).
Jalb etilgan xorijiy pedagoglar orasida [[Buyuk Britaniya]]ning [[London universitet kolleji|University College London]] (QS-9), [[Shvetsiya]]ning [[Lund universiteti]] (QS-72), Xitoyning [[Uhan universiteti]] (QS-186), Yaponiyaning {{Tarjima qilinmagan 5|University of Tsukuba|Tsukuba universiteti||en|Tsukuba universiteti}} (QS-350) va Malayziyaning {{Tarjima qilinmagan 5|Universiti Utara Malaysia|Universiti Utara Malaysia||en|Malaziya Utara universiteti}} (QS-441) kabi universitetlarning vakillari bor.
=== Xorijiy talabalar ===
2025/2026-oʻquv yilida universitetda bakalavriatura, magistratura va doktorantura bosqichlarida 610 nafar xorijiy fuqaro tahsil oladi. Bu koʻrsatkich oldingi yilga nisbatan 56 foizga oshgan.
Xorijiy talabalar 15 ta davlatni qamrab oladi: [[Afgʻoniston]], [[Belarus]], [[Germaniya]], [[Hindiston]], [[Falastin]], [[Ozarbayjon]], [[Qirgʻiziston]], [[Qozogʻiston]], [[Rossiya]], [[Tojikiston]], [[Turkiya]], [[Turkmaniston]], [[Indoneziya]], [[Ukraina]] va [[Xitoy]].
2025-yilda TDIU va {{Tarjima qilinmagan 5|Таджикский государственный университет права, бизнеса и политики|Tojikiston huquq, biznes va siyosat universiteti||ru|Tojikiston davlat huquq, biznes va siyosat universiteti}} oʻrtasidagi qoʻshma taʼlim dasturi orqali 124 nafar tojikistonlik talaba qabul qilindi (oʻsish — 7,8 foiz). Xitoydan 51 nafar (oʻsish — 142 foiz), Ozarbayjondan esa [[Boku]] shahrida oʻtkazilgan xalqaro taʼlim koʻrgazmasida universitetning ishtiroki natijasida 51 nafar talaba qabul qilindi. Universitetning 100 nafardan ortiq xorijiy talabalariga yotoqxonadan joy ajratilgan.
=== Talabalar almashinuvi ===
2025-yilda 150 nafarga yaqin talaba xorijiy oliy taʼlim muassasalariegan oʻqishga yuborildi: shundan 98 nafari akademik almashinuv dasturlari doirasida bir semestr davomida (oldingi yilga nisbatan 2,7 barobarga koʻp), 43 nafari qisqa muddatli almashinuv dasturlarida ishtirok etdi.
Talabalar yuborilgan universitetlar qatoriga Xitoyning {{Tarjima qilinmagan 5|Peking University|Pekin universiteti||en|Pekin universiteti}} (QS-14) va [[Uhan universiteti]] (QS-186), Malayziyaning [[Malaya universiteti]] (QS-58), Italiyaning [[Sapienza universiteti|Rim Sapienza universiteti]] (QS-128), [[Slovakiya]]ning {{Tarjima qilinmagan 5|Comenius University Bratislava|Bratislava Komeniy universiteti||en|Bratislavadagi Komenskiy universiteti}} (QS-650–700), [[Janubiy Koreya|Korea]]ning {{Tarjima qilinmagan 5|Keimyung University|Kemyung||en|Kemyung universiteti}} (QS-1001) va {{Tarjima qilinmagan 5|Kyungdong University|Kyungdong||en|Kyungdong universiteti}} universitetlari kiradi.
Talabalar [[Yevropa Ittifoqi]]ning {{Tarjima qilinmagan 5|Erasmus Programme|Erasmus dasturi||en|Erasmus}} dasturi, [[Slovakiya]]ning milliy stipendiya dasturi, [[Janubiy Koreya|Koreya Respublikasi]]ning Global Koreya stipendiyalari dasturi, [[Germaniya]]ning Saksoniya oliy taʼlim muassasalari ittifoqi taʼlim grantlari va [[Avstriya Amaliy fanlar universiteti|Avstriya]]ning {{Tarjima qilinmagan 5|IMC University of Applied Sciences Krems|Krems universiteti||en|Krems amaliy fanlar universiteti}} bilan tuzilgan kelishuvlar asosida yuborildi.
Oʻz navbatida, 2025-yilda TDIU xorijiy universitetlardan 100 nafardan ortiq talabani almashinuv dasturlari va „yozgi va qishki maktablar“ loyihalari doirasida qabul qildi. Qabul qilingan talabalar [[Tojikiston]], [[Qirgʻiziston]], [[Belarus]], [[Xitoy]] va [[Indoneziya]] kabi davlatlardan keldi.
=== Professor-oʻqituvchilarni malaka oshirish ===
2025-yilda 210 nafar professor-oʻqituvchi [[AQSh]], [[Xitoy]], [[Shvetsiya]], [[Chexiya]], [[Janubiy Koreya|Koreya]], [[Turkiya]], [[Germaniya]] va [[Malayziya]] oliy taʼlim muassasalariga malaka oshirish va stajirovakalarga yuborildi. Bu koʻrsatkich universitetning asosiy shtatidagi professor-oʻqituvchilar soniga nisbatan 15,8 foizni tashkil etdi (Oʻzbekiston Respublikasi oliy taʼlimini 2030-yilgacha rivojlantirish kontseptsiyasida belgilangan maqsadli koʻrsatkich — 15 foiz). 2025-yilda ushbu koʻrsatkich oldingi yilga nisbatan 40 foizga oshdi.
Stajirovka va malaka oshirish dasturlarida ishtiroki uchun yuborilgan universitetlar qatoriga Shvetsiyaning [[Lund universiteti]] (QS-72), [[Estoniya]]ning [[Tartu universiteti]] (QS-362), [[Rossiya]]ning {{Tarjima qilinmagan 5|Санкт-Петербургский политехнический университет Петра Великого|Buyuk Pyotr nomidagi Sankt-Peterburg politexnika universiteti||ru|Sankt-Peterburg politexnika universiteti}} (QS-609), Koreaning {{Tarjima qilinmagan 5|Gachon University|Gachon universiteti||en|Gachon universiteti}} (QS-701), [[Ispaniya]]ning {{Tarjima qilinmagan 5|Rovira i Virgili University|Rovira va Virjili universiteti||en|Rovira va Virjili universiteti}} (QS-770), AQShning {{Tarjima qilinmagan 5|University of Wyoming|Vayoming universiteti||en|Vayoming universiteti}} (THE-801) va Chexiyadagi {{Tarjima qilinmagan 5|European Institute of Applied Science and Management|Yevropa amaliy fanlar va menejment instituti||en|Yevropa amaliy fanlar va menejment instituti}} kiradi.
=== Hamkorlik markazlari ===
Malayziyaning {{Tarjima qilinmagan 5|Universiti Teknologi MARA|Mara texnologiya universiteti||en|Mara texnologiya universiteti}} bilan imzolangan kelishuv asosida [[Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti|TDIU]]da Inklyuziv taʼlim markazi tashkil etildi. Markazning uslubiy taʼminoti xorijiy oliy taʼlim muassasasi tomonidan amalga oshiriladi. 2025-yilda 10 nafar professor-oʻqituvchiga trenerlik sertifikati berildi. Malayziyadagi xalqaro inklyuziv taʼlim forumida TDIU professor-oʻqituvchisi tomonidan tayyorlangan „Uygʻun taʼlim“ ijtimoiy-iqtisodiy infratuzilmasi loyihasi 50 dan ziyod loyiha ichida ikki nominatsiyada oltin va kumush sovrinlarni qoʻlga kiritdi.
Germaniyaning {{Tarjima qilinmagan 5|Anhalt University of Applied Sciences|Anhal amaliy fanlar universiteti||en|Anhal amaliy fanlar universiteti}} bilan tuzilgan memorandum asosida TDIUda „Yashil iqtisodiyot markazi“ faoliyati yoʻlga qoʻyildi. Markazda yashil iqtisodiyot loyihalarini amalga oshirish uchun xorijiy universitetning professor-oʻqituvchisi ekspert sifatida jalb qilingan.
[[Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi]] orqali [[Polsha]]ning [[Gdansk universiteti]] bilan hamkorlikda polyak tili boʻyicha mutaxassis jalb etildi.
75o16suzsx7rbyguulmrtu8g9erfl1b
6197717
6197576
2026-07-07T17:03:28Z
Dilnoz Rahmatilloyeva
243445
/* Xalqaro hamkorlik */
6197717
wikitext
text/x-wiki
== Xalqaro hamkorlik ==
=== Xalqaro shartnomalar va memorandumlar ===
[[Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti]] 200 dan ortiq xorij oliy taʼlim muassasalari bilan ikki va koʻp tomonlama xalqaro shartnomalar, oʻzaro anglashuv [[memorandum]]lari hamda kelishuv xatlari imzolagan. Shartnomalar asosan xalqaro reytinglarning TOP-1000 taligi roʻyxatiga kiruvchi universitetlar bilan tuzilgan.
Hamkorlik oʻrnatilgan universitetlar qatoriga [[AQSh]]ning [[Massachusets texnologiya instituti|MIT universiteti]] (QS-2), [[Italiya]]ning [[Sapienza universiteti]] (QS-128), [[Xitoy]]ning [[Uhan universiteti]] (QS-186) va [[Shanxay universiteti]] (QS-465), [[Yaponiya]]ning [[Tsukuba universiteti]] (QS-350), [[Malayziya]]ning [[Mara texnologiya universiteti]] (QS-542), [[Indoneziya]]ning [[Padjajaran universiteti]] (QS-515), [[Ruminiya]]ning [[Buxarest Iqtisodiy tadqiqotlar universiteti]] (QS-351–400), AQShning [[Kent davlat universiteti]] (THE-801–1000) kiradi.
Shartnoma va memorandumlar qoʻshma taʼlim dasturlarini tashkil etish, investitsiya mablagʻlarini jalb etish, ilmiy-amaliy markazlar tashkil etish, professor-oʻqituvchilarni malaka oshirish va stajirovakalarga yuborish hamda talabalar akademik almashinuvi yoʻnalishlarini qamrab oladi.
=== Xorijiy professor-oʻqituvchilar ===
2025-yilda universitetning oʻquv jarayoniga jami 152 nafar xorijiy professor-oʻqituvchi jalb qilindi: shundan 129 nafari yetakchi xorijiy oliy taʼlim muassasalari pedagog xodimlari va mutaxassislari, 23 nafari chet elda faoliyat yuritayotgan vatandoshlar (onlayn va oflayn tarzda).
Jalb etilgan xorijiy pedagoglar orasida [[Buyuk Britaniya]]ning [[London universitet kolleji|University College London]] (QS-9), [[Shvetsiya]]ning [[Lund universiteti]] (QS-72), Xitoyning [[Uhan universiteti]] (QS-186), Yaponiyaning [[Tsukuba universiteti]] (QS-350) va Malayziyaning [[Malaziya Utara universiteti|Universiti Utara Malaysia]] (QS-441) kabi universitetlarning vakillari bor.
=== Xorijiy talabalar ===
2025/2026-oʻquv yilida universitetda bakalavriatura, magistratura va doktorantura bosqichlarida 610 nafar xorijiy fuqaro tahsil oladi. Bu koʻrsatkich oldingi yilga nisbatan 56 foizga oshgan.
Xorijiy talabalar 15 ta davlatni qamrab oladi: [[Afgʻoniston]], [[Belarus]], [[Germaniya]], [[Hindiston]], [[Falastin]], [[Ozarbayjon]], [[Qirgʻiziston]], [[Qozogʻiston]], [[Rossiya]], [[Tojikiston]], [[Turkiya]], [[Turkmaniston]], [[Indoneziya]], [[Ukraina]] va [[Xitoy]].
2025-yilda TDIU va [[Tojikiston davlat huquq, biznes va siyosat universiteti|Tojikiston huquq, biznes va siyosat universiteti]] oʻrtasidagi qoʻshma taʼlim dasturi orqali 124 nafar tojikistonlik talaba qabul qilindi (oʻsish — 7,8 foiz). Xitoydan 51 nafar (oʻsish — 142 foiz), Ozarbayjondan esa [[Boku]] shahrida oʻtkazilgan xalqaro taʼlim koʻrgazmasida universitetning ishtiroki natijasida 51 nafar talaba qabul qilindi. Universitetning 100 nafardan ortiq xorijiy talabalariga yotoqxonadan joy ajratilgan.
=== Talabalar almashinuvi ===
2025-yilda 150 nafarga yaqin talaba xorijiy oliy taʼlim muassasalariga oʻqishga yuborildi: shundan 98 nafari akademik almashinuv dasturlari doirasida bir semestr davomida (oldingi yilga nisbatan 2,7 barobarga koʻp), 43 nafari qisqa muddatli almashinuv dasturlarida ishtirok etdi.
Talabalar yuborilgan universitetlar qatoriga Xitoyning [[Pekin universiteti]] (QS-14) va [[Uhan universiteti]] (QS-186), Malayziyaning [[Malaya universiteti]] (QS-58), Italiyaning [[Sapienza universiteti|Rim Sapienza universiteti]] (QS-128), [[Slovakiya]]ning [[Bratislavadagi Komenskiy universiteti|Bratislava Komeniy universiteti]] (QS-650–700), [[Janubiy Koreya|Korea]]ning [[Kemyung universiteti|Kemyung]] (QS-1001) va [[Kyungdong universiteti|Kyungdong]] universitetlari kiradi.
Talabalar [[Yevropa Ittifoqi]]ning [[Erasmus|Erasmus dasturi]], [[Slovakiya]]ning milliy stipendiya dasturi, [[Janubiy Koreya|Koreya Respublikasi]]ning Global Koreya stipendiyalari dasturi, [[Germaniya]]ning Saksoniya oliy taʼlim muassasalari ittifoqi taʼlim grantlari va [[Avstriya]]ning [[Krems amaliy fanlar universiteti|Krems universiteti]] bilan tuzilgan kelishuvlar asosida yuborildi.
Oʻz navbatida, 2025-yilda TDIU xorijiy universitetlardan 100 nafardan ortiq talabani almashinuv dasturlari va „yozgi va qishki maktablar“ loyihalari doirasida qabul qildi. Qabul qilingan talabalar [[Tojikiston]], [[Qirgʻiziston]], [[Belarus]], [[Xitoy]] va [[Indoneziya]] kabi davlatlardan keldi.
=== Professor-oʻqituvchilarni malaka oshirish ===
2025-yilda 210 nafar professor-oʻqituvchi [[AQSh]], [[Xitoy]], [[Shvetsiya]], [[Chexiya]], [[Janubiy Koreya|Koreya]], [[Turkiya]], [[Germaniya]] va [[Malayziya]] oliy taʼlim muassasalariga malaka oshirish va stajirovakalarga yuborildi. Bu koʻrsatkich universitetning asosiy shtatidagi professor-oʻqituvchilar soniga nisbatan 15,8 foizni tashkil etdi (Oʻzbekiston Respublikasi oliy taʼlimini 2030-yilgacha rivojlantirish kontseptsiyasida belgilangan maqsadli koʻrsatkich — 15 foiz). 2025-yilda ushbu koʻrsatkich oldingi yilga nisbatan 40 foizga oshdi.
Stajirovka va malaka oshirish dasturlarida ishtiroki uchun yuborilgan universitetlar qatoriga Shvetsiyaning [[Lund universiteti]] (QS-72), [[Estoniya]]ning [[Tartu universiteti]] (QS-362), [[Rossiya]]ning [[Sankt-Peterburg politexnika universiteti|Buyuk Pyotr nomidagi Sankt-Peterburg politexnika universiteti]] (QS-609), Koreaning [[Gachon universiteti]] (QS-701), [[Ispaniya]]ning [[Rovira va Virjili universiteti]] (QS-770), AQShning [[Vayoming universiteti]] (THE-801) va Chexiyadagi [[Yevropa amaliy fanlar va menejment instituti]] kiradi.
=== Hamkorlik markazlari ===
[[Malayziya]]ning [[Mara texnologiya universiteti]] bilan imzolangan kelishuv asosida [[Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti|TDIU]]da Inklyuziv taʼlim markazi tashkil etildi. Markazning uslubiy taʼminoti xorijiy oliy taʼlim muassasasi tomonidan amalga oshiriladi. 2025-yilda 10 nafar professor-oʻqituvchiga trenerlik sertifikati berildi. Malayziyadagi xalqaro inklyuziv taʼlim forumida TDIU professor-oʻqituvchisi tomonidan tayyorlangan „Uygʻun taʼlim“ ijtimoiy-iqtisodiy infratuzilmasi loyihasi 50 dan ziyod loyiha ichida ikki nominatsiyada oltin va kumush sovrinlarni qoʻlga kiritdi.
Germaniyaning [[Anhal amaliy fanlar universiteti]] bilan tuzilgan memorandum asosida TDIUda „Yashil iqtisodiyot markazi“ faoliyati yoʻlga qoʻyildi. Markazda yashil iqtisodiyot loyihalarini amalga oshirish uchun xorijiy universitetning professor-oʻqituvchisi ekspert sifatida jalb qilingan.
[[Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi]] orqali [[Polsha]]ning [[Gdansk universiteti]] bilan hamkorlikda polyak tili boʻyicha mutaxassis jalb etildi.
1wm4mldmwg53gnpzmf1dfrg2yotmih7
Herpetogramma emphatica
0
1418936
6198290
6191906
2026-07-08T11:26:28Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198290
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma emphatica
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma emphatica''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1926-yilda Harrison Gray Dyar Jr. tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Meksika]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q19597442}}
[[Category:Herpetogramma]]
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
90p15ykaj9bqnyzd1oiv64o4wqfj3hx
Andoza:Herpetogramma-stub
10
1418940
6198246
6191912
2026-07-08T11:00:00Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ clean up
6198246
wikitext
text/x-wiki
{{Asbox
| andozanomi = Andoza:Herpetogramma-stub
| tasvir =Herpetogramma fluctuosalis – Greater Sweet Potato Webworm Moth (14748266004).jpg
| pix = 50
| tasvirtavsifi = Herpetogramma
| oid = [[Herpetogramma]]ga
| turkum = Herpetogrammaga oid chala maqolalar
| andoza turkumi = Herpetogramma
| andoza turkumi1 =
}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
etlz8v90y3vxe25j0jluef76b8u1r7c
Herpetogramma exculta
0
1418982
6198292
6191973
2026-07-08T11:27:24Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198292
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma exculta
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma exculta''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1892-yilda Thomas Pennington Lucas tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Avstraliya]]da uchraydi va [[Queensland]] hududida qayd etilgan<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=15 July 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q19597443}}
[[Category:Herpetogramma]]
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
1g4eklmjtvbi5o6wbb2lx9tq8vz6d85
Herpetogramma fascinalis
0
1418986
6198293
6191977
2026-07-08T11:28:20Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198293
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma fascinalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma fascinalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1950-yilda Hans Georg Amsel tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Eron]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q19597444}}
[[Category:Herpetogramma]]
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
45qhy3gde5xy5pxwvvee0g3ejjgvc91
Herpetogramma fimbrialis
0
1418991
6198294
6191982
2026-07-08T11:29:16Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198294
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma fimbrialis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma fimbrialis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1904-yilda Paul Dognin tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Ekvador]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q19597445}}
[[Category:Herpetogramma]]
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
c2skxsmgmmz6ynfs2oe48u566ci5jp0
Herpetogramma olivescens
0
1418996
6198358
6191988
2026-07-08T11:57:16Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198358
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma olivescens
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma olivescens''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1892-yilda Warren tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Ekvador]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q19597464}}
[[Category:Herpetogramma]]
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
gsukj8rv09w6cw3bu5c0zhfgy4bo9da
Herpetogramma coptobasalis
0
1419045
6198277
6192051
2026-07-08T11:18:04Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198277
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma coptobasalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma coptobasalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1899-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Butan]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q19597436}}
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
4dp5z0arebu0t8ceqocmmdv3dw0xd5e
Herpetogramma holophaea
0
1419047
6198308
6192053
2026-07-08T11:37:40Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198308
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma holophaea
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma holophaea''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1899-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Avstraliya]]da uchraydi va [[Queensland]] hududida qayd etilgan<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q19597452}}
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
8to471zx4xkh291ppv4uk73omh8kcwo
Herpetogramma centrostrigalis
0
1419049
6198270
6192055
2026-07-08T11:13:24Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198270
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma centrostrigalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma centrostrigalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1934-yilda Stephens tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur faqat bitta namunaga asoslanib [[Angliya]]ning [[Devon]] hududidan aniqlangan<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13227612}}
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
qw7um5yz5a0fwm2ivo0trg06rvuh8qy
Herpetogramma mellealis
0
1419051
6198338
6192057
2026-07-08T11:47:56Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198338
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma mellealis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma mellealis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1890-yilda Charles Swinhoe tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Myanma]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q19597461}}
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
m18wutjeq9y48uqut37qaoxr6ywl007
Herpetogramma brunnealis
0
1419053
6198269
6192059
2026-07-08T11:12:28Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198269
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma brunnealis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma brunnealis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1913-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Mayotte]], [[Réunion]], [[Gana]], [[Madagaskar]] va [[Nigeriya]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref><ref>{{cite web |last1=De Prins |first1=J. |last2=De Prins |first2=W. |name-list-style=amp |date=2018 |url=http://www.afromoths.net/species_by_code/HERPBRUN |title=''Herpetogramma brunnealis'' (Hampson, 1913) |website=Afromoths |accessdate=October 27, 2018}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13227611}}
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
bqr5poth4e1uagom4w0i013vd2xoezr
Herpetogramma luctuosalis
0
1419055
6198324
6192064
2026-07-08T11:44:12Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198324
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma luctuosalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma luctuosalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1854-yilda Achille Guenée tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Sibir]], [[Malayziya]], [[Hindiston]], [[Tayvan]] va [[Xitoy]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref><ref>[http://mothtaiwan.blogspot.nl/2010/07/herpetogramma-luctuosalis-Guenée-1854.html ''Moths of Taiwan'']</ref><ref>{{cite web |url=http://www.boldsystems.org/index.php/Taxbrowser_Taxonpage?taxid=273140 |title=Taxonomy Browser: ''Herpetogramma luctuosalis'' |website=Barcode of Life Data System |accessdate=August 14, 2018}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13227627}}
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
81gdmuy24a4h0cbm9w7vhje663rkzte
Herpetogramma magna
0
1419057
6198329
6192066
2026-07-08T11:46:04Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198329
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma magna
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma magna''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1879-yilda Arthur Gardiner Butler tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Yaponiya]], [[Rossiya]] va [[Tayvan]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13227629}}
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
4bcmfnahmmqmpoyo0ipix2waqsp1idu
Herpetogramma continualis
0
1419059
6198275
6192069
2026-07-08T11:17:08Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198275
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma continualis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma continualis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 2007-yilda Jay C. Shaffer va Eugene G. Munroe tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Seyshel orollari]]da uchraydi va [[Aldabra]] hududida qayd etilgan<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref><ref>{{cite web |last1=De Prins |first1=J. |last2=De Prins |first2=W. |name-list-style=amp |date=2019 |url=http://www.afromoths.net/species_by_code/HERPCONT |title=''Herpetogramma continualis'' Shaffer J. C. & Munroe, 2007 |website=Afromoths |accessdate=August 12, 2019}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13227615}}
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
etqqtd8fni48z33nt3mq6rfodr42679
Herpetogramma maledicta
0
1419061
6198332
6192071
2026-07-08T11:47:00Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198332
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma maledicta
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma maledicta''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1892-yilda Warren tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Pitcairn orollari]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q19597459}}
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
388jai7a6tdv4gsrwwhkbww26ouf43z
Herpetogramma hoozana
0
1419063
6198311
6192073
2026-07-08T11:38:36Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198311
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma hoozana
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma hoozana''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1918-yilda Strand tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Tayvan]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q19597453}}
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
m5vapvjo10drc9tg3ojshdlu6hx4ssl
Herpetogramma basalis
0
1419066
6198266
6192076
2026-07-08T11:10:36Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198266
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma basalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma basalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Kanar orollari]], [[Yaponiya]], [[Xitoy]], [[Avstraliya]], [[Shri-Lanka]], [[Hindiston]], [[Indoneziya]], [[Réunion]], [[Janubiy Afrika]] va [[Mali]] hududlarida uchraydi<ref name="Pyraloidea db">{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2012-03-22}}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20160304221909/http://www.faunaeur.org/full_results.php?id=442635 Fauna Europaea]</ref><ref>[http://www.jpmoth.org/Crambidae/Pyraustinae/Herpetogramma_basale.html Japanese Moths]</ref><ref>[http://www.boldsystems.org/views/taxbrowser.php?taxon=Herpetogramma%20basalis BOLD Systems]</ref><ref>{{cite web |last1=De Prins |first1=J. |last2=De Prins |first2=W. |name-list-style=amp |date=2017 |url=http://www.afromoths.net/species_by_code/HERPBASA |title=''Herpetogramma basalis'' (Walker, 1866) |website=Afromoths |accessdate=December 6, 2017}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q5743714}}
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
660mpsp4l6py9a2qoax95qqldvvhva7
Herpetogramma circumflexalis
0
1419068
6198272
6192078
2026-07-08T11:15:16Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198272
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma circumflexalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma circumflexalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1854-yilda Achille Guenée tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Braziliya]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q19597434}}
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
pscbs8nfoz9wrsmrblt5w6trlqi81rn
Herpetogramma innotalis
0
1419071
6198314
6192082
2026-07-08T11:40:28Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198314
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma innotalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma innotalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1899-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Venesuela]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q19597454}}
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
4fc75c6oc4ila439jyvhnm671x7qcay
Herpetogramma infuscalis
0
1419074
6198313
6192085
2026-07-08T11:39:32Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198313
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma infuscalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma infuscalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1854-yilda Achille Guenée tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Braziliya]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13227623}}
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
q0yujtdoe2ab1q58eh1i5ry6l1rzdgv
Herpetogramma nigricornalis
0
1419090
6198352
6192103
2026-07-08T11:52:36Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198352
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma nigricornalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma nigricornalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1894-yilda Charles Swinhoe tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Hindiston]]ning [[Meghalaya]] hududida uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13227636}}
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
8z0kt0bl7w7b55eres5nqubslzmfbrr
Herpetogramma antillalis
0
1419092
6198260
6192107
2026-07-08T11:05:56Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198260
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma antillalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma antillalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1920-yilda Schaus tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Gaiti (orol)|Hispaniola]] va [[Kuba]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q19597430}}
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
sowoa62d0hnyzvtmu9gwjxp5djno8bp
Herpetogramma hirsuta
0
1419094
6198303
6192109
2026-07-08T11:35:48Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198303
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma hirsuta
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma hirsuta''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1903-yilda Paul Dognin tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Ekvador]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q19597450}}
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
isf5jtydgv5eocj2ym0j4uhnaya6vju
Herpetogramma barbipalpalis
0
1419096
6198265
6192112
2026-07-08T11:09:40Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198265
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma barbipalpalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma barbipalpalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1918-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Kolumbiya]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q19597432}}
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
njwy963ykf836iizxdk344vf4sa0dhf
Herpetogramma okamotoi
0
1419125
6198356
6192148
2026-07-08T11:56:20Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198356
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma okamotoi
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma okamotoi''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1976-yilda Hiroshi Yamanaka tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Yaponiya]]ning [[Xonsyu]] va [[Shikoku]] orollarida uchraydi<ref>[http://www.jpmoth.org/Crambidae/Pyraustinae/Herpetogramma_okamotoi.html ''An Identification Guide of Japanese Moths Compiled by Everyone'']</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13227642}}
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
tfumj9edkfz63omn6rtbi5unnfx25um
Herpetogramma junctalis
0
1419128
6198318
6192151
2026-07-08T11:42:20Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198318
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma junctalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma junctalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1910-yilda Harrison Gray Dyar Jr. tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Meksika]]ning [[Verakrus]] hududida uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q19597455}}
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
2la2htbiicyi6ydfb4u74yu39mwnroq
Herpetogramma juba
0
1419139
6198315
6192162
2026-07-08T11:41:24Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198315
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma juba
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma juba''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 2007-yilda Jay C. Shaffer va Eugene G. Munroe tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Seyshel orollari]]da uchraydi va [[Aldabra]] hududida qayd etilgan<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref><ref>{{cite web |last1=De Prins |first1=J. |last2=De Prins |first2=W. |name-list-style=amp |date=2019 |url=http://www.afromoths.net/species_by_code/HERPJUBA |title=''Herpetogramma juba'' Shaffer J. C. & Munroe, 2007 |website=Afromoths |accessdate=August 12, 2019}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13227626}}
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
gn053le51pg8zbkkswo8odepfm9hrue
Herpetogramma cervinicosta
0
1419141
6198271
6192164
2026-07-08T11:14:20Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198271
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma cervinicosta
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma cervinicosta''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1918-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Kolumbiya]] va [[Gonduras]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q19597433}}
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
hjhwbeh6sn6517c5b6wgvh4gfkqmms9
Herpetogramma cleoropa
0
1419143
6198273
6192166
2026-07-08T11:16:12Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198273
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma cleoropa
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma cleoropa''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1934-yilda Edward Meyrick tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Markiz orollari]]da uchraydi va [[Hiva Oa]] hududida qayd etilgan<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13227613}}
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
61qirm8dox1xc3mwisapsisncwamd5p
Herpetogramma latifuscalis
0
1419184
6198322
6192561
2026-07-08T11:43:16Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198322
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma latifuscalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma latifuscalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1899-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Butan]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q19597456}}
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
41u7kc1ov21ffh47r07ggkdx0h11p9k
Herpetogramma lulalis
0
1419185
6198328
6192579
2026-07-08T11:45:08Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198328
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma lulalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma lulalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1918-yilda Strand tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Tayvan]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q19597457}}
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
26jowtufo61kxzglgxxouozzs121gcx
Herpetogramma mimeticalis
0
1419186
6198342
6192581
2026-07-08T11:48:52Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198342
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma mimeticalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma mimeticalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1901-yilda Hering tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Sumatra]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q19597462}}
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
kn0er3f5ejnr7lhgjfkt0orswdjyhyl
Herpetogramma moderatalis
0
1419187
6198347
6192587
2026-07-08T11:50:44Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198347
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma moderatalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma moderatalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1881-yilda Hugo Theodor Christoph tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Yaponiya]], [[Koreya]], Rossiyaning Uzoq Sharqi (Amur va Ussuri) hamda [[Xitoy]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Savela |first=Markku |date=January 6, 2019 |url=https://www.nic.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/pyraloidea/crambidae/pyraustinae/herpetogramma/#moderatalis |title=''Herpetogramma moderatalis'' (Christoph, 1881) |website=Lepidoptera and Some Other Life Forms |accessdate=November 7, 2019}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://szmn.sbras.ru/Lepidop/Pyraloid.htm |title=Pyraliodea collection of Siberian Zoological Museum |access-date=2015-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150210101531/http://szmn.sbras.ru/Lepidop/Pyraloid.htm |archive-date=2015-02-10 |url-status=dead }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13227633}}
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
6e2pduvbazmlx082m826y8w6wbita3v
Herpetogramma obscurior
0
1419188
6198354
6192590
2026-07-08T11:54:28Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198354
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma obscurior
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma obscurior''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1963-yilda Eugene G. Munroe tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Peru]]da uchraydi<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |access-date=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13227638}}
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
ntihcbu6shrq2harxodpmllnet47qj4
Herpetogramma bermudalis
0
1419189
6198267
6192593
2026-07-08T11:11:32Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198267
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma bermudalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma bermudalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1915-yilda Harrison Gray Dyar Jr. tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Bermud orollari]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13227610}}
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
81cmburbhs8anmo3eqmv0qfrd8y2ydi
Herpetogramma minoralis
0
1419190
6198345
6192595
2026-07-08T11:49:48Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198345
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma minoralis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma minoralis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Gana]], [[Reyunion]], [[Madagaskar]], [[Mavrikiy]], [[Nigeriya]] va [[Seyshel orollari]]da uchraydi<ref>[http://www.afromoths.net/species_by_code/HERPMINO De Prins, J. & De Prins, W. 2014. Afromoths, online database of Afrotropical moth species (Lepidoptera). World Wide Web electronic publication (www.afromoths.net) (12-Jun-2014)]</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13227631}}
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
c6kx80fc2yz2e79yk6bltggs434z0yg
Herpetogramma ochrimaculalis
0
1419191
6198355
6192597
2026-07-08T11:55:24Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198355
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma ochrimaculalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma ochrimaculalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1901-yilda South tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Xitoy]], [[Yaponiya]] va [[Tayvan]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref><ref>[http://www.jpmoth.org/Crambidae/Pyraustinae/Herpetogramma_ochrimaculale.html Japanese Moths]</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13227639}}
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
9qhdnsvqg2ivzsto7q80ofg2ffwbmzj
Herpetogramma mutualis
0
1419192
6198350
6192604
2026-07-08T11:51:40Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198350
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma mutualis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma mutualis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1852-yilda Zeller tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Kongo Demokratik Respublikasi]]da (Shimoliy Kivu, Sharqiy Kasai, Ekvator va Orientale), [[Namibiya]], [[Somali]], [[Janubiy Afrika]] va [[Tanzaniya]]ning [[Zanzibar]] hududida uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref><ref>[http://www.afromoths.net/species_by_code/HERPMUTU Afro Moths]</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13227634}}
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
okxe3xupenjc396ytdpncvl08z9qlke
Herpetogramma nigripalpis
0
1419193
6198353
6192606
2026-07-08T11:53:32Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198353
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma nigripalpis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma nigripalpis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1913-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Meksika]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q19597463}}
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
axhxxbd9az2at7pp4nblvqitnixwsfr
Herpetogramma cora
0
1419194
6198278
6192609
2026-07-08T11:19:00Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198278
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma cora
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma cora''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1914-yilda Harrison Gray Dyar Jr. tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Meksika]]ning Orizaba hududi hamda [[Kuba]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q19597438}}
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
ncj39hrc950zpufju18i2h2o23pwwa8
Herpetogramma atropunctalis
0
1419195
6198264
6192611
2026-07-08T11:08:44Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198264
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma atropunctalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma atropunctalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1900-yilda Paul Mabille tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Madagaskar]]da uchraydi<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref><ref>{{cite web |last1=De Prins |first1=J. |last2=De Prins |first2=W. |name-list-style=amp |date=2019 |url=http://www.afromoths.net/species_by_code/HERPATRO |title=''Herpetogramma atropunctalis'' (Mabille, 1900) |website=Afromoths |accessdate=July 24, 2020}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13227608}}
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
dwn5p25zrjw97im0cugeupd29q4tcxk
Herpetogramma atrirenalis
0
1419196
6198262
6192613
2026-07-08T11:07:48Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198262
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma atrirenalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma atrirenalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1912-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Paragvay]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q19597431}}
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
149qn4ytxfkyez5u8lwrth7pxc2nudz
Herpetogramma aquilonalis
0
1419197
6198261
6192616
2026-07-08T11:06:52Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198261
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma aquilonalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma aquilonalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi<ref name="inaturalist-Herpetogramma aquilonalis">{{cite web |title=Herpetogramma aquilonalis |url=https://www.inaturalist.org/taxa/1246994-Herpetogramma-aquilonalis |website=iNaturalist |access-date=2022-08-17 |language=en}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q108081590}}
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
rlus6apzgdyfoavd4xhadrmwcuul479
Herpetogramma couteneyi
0
1419199
6198280
6192646
2026-07-08T11:19:56Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198280
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma couteneyi
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma couteneyi''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Reyunion]]ga xos hisoblanadi<ref>[http://www.afromoths.net/species_by_code/01HERCOU www.afromoths.net]</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q5743723}}
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
3tvhoq2lzjuapga7juus8rvwiubfr4n
Herpetogramma dilatatipes
0
1419200
6198288
6192650
2026-07-08T11:24:36Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198288
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma dilatatipes
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma dilatatipes''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1866-yilda Francis Walker tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Avstraliya]] hamda [[Indoneziya]]ning Sumbawa, Mysol va Tenimber orollarida uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref><ref>{{cite web |last=Savela |first=Markku |url=https://ftp.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/pyraloidea/crambidae/pyraustinae/herpetogramma/#dilatatipes |title=''Herpetogramma dilatatipes'' (Walker, [1866]) |website=Lepidoptera and Some Other Life Forms |accessdate=January 27, 2018}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13227618}}
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
ssaa54cdkba6cgqr5qmf11tkn5sg4l3
Herpetogramma cynaralis
0
1419201
6198282
6192653
2026-07-08T11:20:52Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198282
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma cynaralis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma cynaralis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Yaponiya]], [[Tayvan]], [[Koreya]]ning Jeju oroli, [[Xitoy]], [[Malayziya]], [[Hindiston]] va [[Avstraliya]]da uchraydi. Avstraliyaning Queensland shtatida qayd etilgan<ref name="Australian Faunal Directory"/><ref name="Global Lepidoptera Index"/><ref name=JPmoths/><ref name="Kim et al. 2012"/>.
== Manbalar ==
{{Commons}}
{{Reflist|refs=
<ref name="Australian Faunal Directory">{{cite web |url=https://biodiversity.org.au/afd/taxa/Herpetogramma_cynaralis |title=Species ''Herpetogramma cynaralis'' (Walker, 1859) |work=Australian Faunal Directory |publisher=Department of Climate Change, Energy, the Environment and Water |access-date=7 November 2024}}</ref>
<ref name="Global Lepidoptera Index">{{cite web |url=https://www.checklistbank.org/dataset/55434/taxon/314513 |title=''Herpetogramma cynaralis'' (Walker, 1859) |work=Global Lepidoptera Index 1.1.24.302 |date=30 October 2024 |access-date=7 November 2024}}</ref>
<ref name=JPmoths>{{cite web |title=ヘリグロノメイガ ''Herpetogramma cynarale'' (Walker, 1859) |url=http://www.jpmoth.org/Crambidae/Pyraustinae/Herpetogramma_cynarale.html |work=Japanese Moths |access-date=7 November 2024}}</ref>
<ref name="Kim et al. 2012">{{cite journal |last1=Kim |first1=Sung-Soo |last2=Bae |first2=Yang-Seop |last3=Byun |first3=Bong-Kyu |title=Discovery of two unrecorded species of the family Crambidae (Lepidoptera) from Korea |journal=Korean Journal of Applied Entomology |date=2012 |volume=51 |issue=4 |pages=439–442 |doi=10.5656/KSAE.2012.10.0.056 |doi-access=free }}</ref>
}}
{{Taxonbar|from=Q5743728}}
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
f4jfihk6yqf1yocg2d3bosiex6jag0s
Herpetogramma debressyi
0
1419202
6198283
6192655
2026-07-08T11:21:48Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198283
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma debressyi
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma debressyi''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 2008-yilda Christian Guillermet tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Reyunion]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref><ref>{{cite web |last1=De Prins |first1=J. |last2=De Prins |first2=W. |name-list-style=amp |date=2018 |url=http://www.afromoths.net/species_by_code/HERPDEBR |title=''Herpetogramma debressyi'' Guillermet, 2008 |website=Afromoths |accessdate=August 17, 2018}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13227617}}
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
e3t6nqm5mg9avf2x8m74ixl5yd11t28
Herpetogramma decora
0
1419203
6198285
6192657
2026-07-08T11:22:44Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198285
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma decora
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma decora''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1914-yilda Harrison Gray Dyar Jr. tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Panama]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q19597439}}
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
6ki1phvbo4d7x040txno9oniesudazw
Herpetogramma desmioides
0
1419204
6198287
6192659
2026-07-08T11:23:40Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198287
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma desmioides
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma desmioides''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1899-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Papua-Yangi Gvineya]]da uchraydi. Papua-Yangi Gvineyaning D'Entrecasteaux orollaridagi eng yirik Fergusson orolida qayd etilgan<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q19597440|from2=Q14180723}}
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
4m0j1qbwzpm3atpqgns9e64pcrj5mq3
Herpetogramma elongalis
0
1419205
6198289
6192665
2026-07-08T11:25:32Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198289
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma elongalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma elongalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1892-yilda Warren tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Tayvan]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q19597441}}
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
3sec57y4pitjjik7mphfj8lle7bpo7p
Herpetogramma abdominalis
0
1419209
6198247
6192688
2026-07-08T11:00:02Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198247
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma abdominalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma abdominalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1872-yilda Zeller tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Shimoliy Amerika]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref><ref>[http://mothphotographersgroup.msstate.edu/species.php?hodges=5276 mothphotographersgroup]</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13227602}}
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
59yil8zoxxgkrju1o44u7phfm3u1cuf
Herpetogramma holochrysis
0
1419212
6198306
6192715
2026-07-08T11:36:44Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198306
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma holochrysis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma holochrysis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1913-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Meksika]]ning Guerrero shtatida uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q19597451}}
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
kfqytybv0dar3tli8q8v4iuubwk7zj1
Herpetogramma agavealis
0
1419213
6198252
6192718
2026-07-08T11:01:16Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198252
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma agavealis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma agavealis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1859-yilda Francis Walker tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Dominikana Respublikasi]], [[Yamayka]] va [[Kosta-Rika]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref><ref>[http://www.mbarnes.force9.co.uk/jamaicamoths/images9/heraga.htm Moths of Jamaica]</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q19597426}}
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
c316d55xdyps42987xcfenfuwxse99m
Herpetogramma acyptera
0
1419214
6198249
6192721
2026-07-08T11:00:20Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198249
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma acyptera
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma acyptera''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1899-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Meksika]]ning Veracruz shtatida uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q19597425}}
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
oqnecf5mkrmov2qb7jnzqjqof8ibd00
Herpetogramma albipennis
0
1419215
6198255
6192724
2026-07-08T11:03:08Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198255
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma albipennis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma albipennis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 2000-yilda Hiroshi Inoue tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Yaponiya]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13227606}}
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
7xlw9j1az8ee2u2woet25ngtgdeu413
Herpetogramma albicilia
0
1419216
6198254
6192726
2026-07-08T11:02:12Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198254
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma albicilia
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma albicilia''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1913-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Peru]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q19597427}}
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
llz3wkwhod8n4h36c496egmepevdgon
Herpetogramma albivitta
0
1419225
6198258
6192811
2026-07-08T11:04:04Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198258
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma albivitta
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma albivitta''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1913-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Peru]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q19597428}}
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
ar213j3hep47nzz2uv6vtwokuc2q86u
Herpetogramma amselalis
0
1419226
6198259
6192813
2026-07-08T11:05:00Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198259
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma amselalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma amselalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1995-yilda Eugene G. Munroe tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Venesuela]]da uchraydi<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |access-date=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q19597429}}
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
qvajxp76qewgb2g4jxhdiuzd9yir60q
Herpetogramma fluctuosalis
0
1419227
6198296
6192815
2026-07-08T11:30:12Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198296
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma fluctuosalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma fluctuosalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Vest-Indiya]], [[Meksika]] va [[AQSh]]da uchraydi. [[AQSh]]ning Maryland shtatidan [[Florida]]gacha hamda g‘arbda Texas shtatida qayd etilgan<ref>[http://mothphotographersgroup.msstate.edu/species.php?hodges=5244 mothphotographersgroup]</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q19597446}}
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
3h80zp766rq0932d70nlb05vxb7o4gg
Herpetogramma griseolineata
0
1419228
6198300
6192817
2026-07-08T11:33:56Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198300
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma griseolineata
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma griseolineata''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1900-yilda Paul Mabille tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Madagaskar]]da uchraydi<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref><ref>{{cite web |last1=De Prins |first1=J. |last2=De Prins |first2=W. |name-list-style=amp |date=2019 |url=http://www.afromoths.net/species_by_code/LAMPGRIS |title=''Herpetogramma griseolineata'' (Mabille, 1900) |website=Afromoths |accessdate=July 24, 2020}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13227621}}
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
18evja4lgi99eauebc94g5bv1mlxyeo
Herpetogramma gnamptoceralis
0
1419229
6198298
6192820
2026-07-08T11:32:04Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198298
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma gnamptoceralis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma gnamptoceralis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1917-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Panama]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q19597447}}
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
7f7hjnt4ww1rkm06b2t4wcz3tt3td3i
Herpetogramma fuscescens
0
1419230
6198297
6192824
2026-07-08T11:31:08Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198297
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma fuscescens
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma fuscescens''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1892-yilda William Warren tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Yaponiya]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13227619}}
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
i77ti5etv3z8tsnlpnl56l451364rti
Herpetogramma hipponalis
0
1419231
6198302
6192826
2026-07-08T11:34:52Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198302
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma hipponalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma hipponalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1859-yilda Francis Walker tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Malayziya]], [[Xitoy]], Keeling orollari, [[Guadalcanal]], [[Yangi Gvineya]] va [[Avstraliya]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q19597449}}
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
3vbyxxg3yqvict4q5ehz2m1a7hnockq
Herpetogramma grisealis
0
1419232
6198299
6192828
2026-07-08T11:33:00Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198299
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma grisealis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma grisealis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1875-yilda Snellen tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Kolumbiya]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q19597448}}
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
149v5l7sxfssmfdi2m5n92u75afofte
Herpetogramma omphalobasis
0
1419237
6198359
6192843
2026-07-08T11:58:12Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198359
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Herpetogramma omphalobasis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Herpetogramma omphalobasis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1899-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Venesuela]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q19597465}}
{{Herpetogramma-stub}}
[[Turkum:Herpetogramma]]
lc022ksm7d41jdv6yvqora6f7g8fo6p
Lamprosema distentalis
0
1419301
6198090
6193133
2026-07-08T09:05:31Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198090
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema distentalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema distentalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1866-yilda Hans Georg Amsel tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Braziliya]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13381874}}
[[Category:Lamprosema]]
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
po5iwa2gn55xoqtya6723nkopeiedyx
Lamprosema distincta
0
1419412
6198092
6195457
2026-07-08T09:06:27Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198092
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema distincta
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema distincta''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1901-yilda William James Kaye tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Trinidad va Tobago|Trinidad]] orolida uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13381876}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
nyb5qzr3yerp0x1mc1m7vhjsl7s8d9h
Lamprosema distinctifascia
0
1419415
6198093
6195460
2026-07-08T09:07:23Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198093
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema distinctifascia
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema distinctifascia''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1916-yilda Rothschild tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Papua-Yangi Gvineya]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13381878}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
j3nhqglgbzvlg0swdg4w9aked15nlzv
Lamprosema dorisalis
0
1419416
6198096
6195462
2026-07-08T09:08:19Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198096
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema dorisalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema dorisalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1859-yilda Francis Walker tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Kolumbiya]] va [[Braziliya]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13381885}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
osc8bp11a5cioh3uktamxnsmigf0d0n
Lamprosema esperanzalis
0
1419419
6198098
6195467
2026-07-08T09:09:15Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198098
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema esperanzalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema esperanzalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1912-yilda Schaus tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Kosta-Rika]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13381894}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
t8b5bfoxx0k7b3vdbloifflc3ba48s8
Lamprosema alicialis
0
1419421
6198039
6195469
2026-07-08T06:35:32Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198039
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema alicialis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema alicialis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1927-yilda Schaus tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Filippin]]ning [[Luzon]] orolida uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13381773}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
b93vlxrxuff9r6qdeq4sonnkobi17w4
Lamprosema alphalis
0
1419423
6198041
6195472
2026-07-08T06:36:18Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198041
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema alphalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema alphalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1958-yilda Pierre Viette tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Madagaskar]]da uchraydi<ref>Viette, P., 1958. Mémoires de l'Institut scientifique de Madagascar; Série E, Tomé IX, P.136-137: ''Pyrales de la région malgache nouvelles ou peu connues (Lepidoptera)''</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q6482622}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
2sp2yh0qfe18tabrqe062nfskmf25v2
Lamprosema lunulalis
0
1419425
6198143
6195474
2026-07-08T09:27:55Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198143
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema lunulalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema lunulalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1823-yilda Jacob Hübner tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Surinam]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13381977}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
guje4juce72wyi533rl7j5vyejmwqe7
Lamprosema caradocalis
0
1419427
6198059
6195477
2026-07-08T06:46:44Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198059
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema caradocalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema caradocalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1927-yilda Schaus tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Peru]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13381829}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
02ktjrppd1vue77st8qfjs8kaym99bc
Lamprosema hebitare
0
1419429
6198115
6195479
2026-07-08T09:17:39Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198115
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema hebitare
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema hebitare''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1962-yilda Whalley tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Solomon orollari]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13381932}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
cuduacx58c6q60vngwbv6hqu0maqgnr
Lamprosema canacealis
0
1419431
6198058
6195481
2026-07-08T06:45:48Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198058
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema canacealis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema canacealis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1859-yilda Francis Walker tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Braziliya]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13381827}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
3ujesysg1fluhtto6zwjijl4sl3ojwe
Lamprosema nannalis
0
1419433
6198151
6195484
2026-07-08T09:32:35Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198151
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema nannalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema nannalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1914-yilda Harrison Gray Dyar Jr. tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Panama]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13381997}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
71bw3m1fcdbwlz15ahml0mnni01p9wn
Lamprosema kingdoni
0
1419435
6198130
6195487
2026-07-08T09:22:19Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198130
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema kingdoni
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema kingdoni''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1879-yilda Arthur Gardiner Butler tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Madagaskar]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref><ref>{{cite web |first1=J. |last1=De Prins |first2=W. |last2=De Prins |date=2017 |url=http://www.afromoths.net/species_by_code/LAMPKING |title=''Lamprosema kingdoni'' (Butler, 1879) |website=Afromoths |accessdate=November 12, 2017}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13381956}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
oqx0nscow34ifltyeduvvrojlk4bnfz
Lamprosema cayugalis
0
1419436
6198060
6195489
2026-07-08T06:47:40Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198060
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema cayugalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema cayugalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1920-yilda Schaus tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Gvatemala]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13381832}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
ck2sbcthjsu5irbfbp7tqh3vvyzuf7a
Lamprosema chrysanthalis
0
1419438
6198061
6195492
2026-07-08T06:48:36Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198061
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema chrysanthalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema chrysanthalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1918-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Kamerun]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref><ref>{{cite web |last1=De Prins |first1=J. |last2=De Prins |first2=W. |name-list-style=amp |date=2018 |url=http://www.afromoths.net/species_by_code/LAMPCHRY |title=''Lamprosema chrysanthalis'' Hampson, 1918 |website=Afromoths |accessdate=October 28, 2018}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13381841}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
oqlq4mwaymwsf39d2zvu1cy92advdxw
Lamprosema clausalis
0
1419440
6198063
6195497
2026-07-08T06:49:32Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198063
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema clausalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema clausalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1910-yilda Paul Dognin tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Fransiya Gvianasi]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13381845}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
lb6izcslgy4jvs2t2503ahrw1ykwlmp
Lamprosema fusalis
0
1419443
6198108
6195501
2026-07-08T09:13:55Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198108
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema fusalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema fusalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1896-yilda Warren tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Hindiston]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13381915}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
0lgmwe8httzxkuu9z1h1gz1cu5glakr
Lamprosema argyropalis
0
1419445
6198044
6195505
2026-07-08T06:37:24Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198044
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema argyropalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema argyropalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1908-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Komor orollari]]ning [[Mohéli]], [[Mayotta]] va [[Anjouan]] orollarida hamda [[Madagaskar]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref><ref>{{cite web |last1=De Prins |first1=J. |last2=De Prins |first2=W. |name-list-style=amp |date=2018 |url=http://www.afromoths.net/species_by_code/LAMPARGY |title=''Lamprosema argyropalis'' (Hampson, 1908) |website=Afromoths |accessdate=October 28, 2018}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13381788}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
f8emz30t4wcv4beb2kk06pj4hbxn37u
Lamprosema brunnescens
0
1419448
6198056
6195507
2026-07-08T06:44:52Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198056
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema brunnescens
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema brunnescens''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1914-yilda Harrison Gray Dyar Jr. tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Panama]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13381817}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
gmbhklhrtyc6u9mf2qay626bm2zbtvd
Lamprosema fuscifimbrialis
0
1419451
6198111
6195513
2026-07-08T09:14:51Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198111
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema fuscifimbrialis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema fuscifimbrialis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1896-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Shri-Lanka]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13381918}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
obj8x7uvz94kazqrxsty7cpptcbisvg
Lamprosema brunnealis
0
1419453
6198055
6195515
2026-07-08T06:43:56Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198055
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema brunnealis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema brunnealis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1920-yilda Schaus tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Gvatemala]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13381815}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
c4aojhv4zjbg17vhmxqcjf9uyp8umui
Lamprosema haesitans
0
1419456
6198114
6195518
2026-07-08T09:16:43Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198114
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema haesitans
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema haesitans''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1934-yilda Edward Meyrick tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Kongo Demokratik Respublikasi]]ning [[Orientale]] va [[Équateur]] hududlarida uchraydi<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref><ref>{{cite web |last1=De Prins |first1=J. |last2=De Prins |first2=W. |name-list-style=amp |date=2019 |url=http://www.afromoths.net/species_by_code/LAMPHAES |title=''Lamprosema haesitans'' (Meyrick, 1934) |website=Afromoths |accessdate=September 3, 2020}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13381930}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
ier0g19ixjruhvmnelrq0lmzfunv5yd
Lamprosema guttalis
0
1419462
6198113
6195525
2026-07-08T09:15:47Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198113
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema guttalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema guttalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1958-yilda Pierre Viette tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Madagaskar]]da uchraydi<ref>Viette, P., 1958. Mémoires de l'Institut scientifique de Madagascar; Série E, Tomé IX, P.134-135: ''Pyrales de la région malgache nouvelles ou peu connues (Lepidoptera)''</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13381928}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
1t0kmm6miy8y2ckh0kstk23b6y52bnu
Lamprosema commixta
0
1419464
6198064
6195527
2026-07-08T06:50:28Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198064
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema commixta
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema commixta''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1873-yilda Arthur Gardiner Butler tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Yaponiya]], [[Koreya]], [[Tayvan]], [[Xitoy]], [[Kambodja]], [[Vyetnam]], [[Nepal]], [[Hindiston]] va [[Shri-Lanka]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref><ref>[https://www.boldsystems.org/index.php/Taxbrowser_Taxonpage?taxid=273222 BOLD Systems]</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13381848}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
k2ss6w49eemseqjfvrby2ra4mc0mrt4
Lamprosema infuscalis
0
1419467
6198120
6195531
2026-07-08T09:19:31Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198120
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema infuscalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema infuscalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1904-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Bagama orollari]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13381943}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
rnu4t9ljak3vlvzsbogqodo7bfv5zti
Lamprosema aurantifascialis
0
1419471
6198050
6195537
2026-07-08T06:40:12Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198050
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema aurantifascialis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema aurantifascialis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1896-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Hindiston]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref><ref>{{cite web |last1=De Prins |first1=J. |last2=De Prins |first2=W. |name-list-style=amp |date=2018 |url=http://www.afromoths.net/species_by_code/LAMPAURA |title=''Lamprosema aurantifascialis'' (Hampson, 1896) |website=Afromoths |accessdate=October 28, 2018}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13381799}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
fpdwgbv2kkq4mreu65dp1ssca0duc6z
Lamprosema biformis
0
1419473
6198052
6195539
2026-07-08T06:42:04Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198052
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema biformis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema biformis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1889-yilda Arthur Gardiner Butler tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Tayvan]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref><ref>{{LepIndex |id=23794 |accessdate=May 7, 2018}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13381810}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
4yxw7yd2c29k6rczc5khnoxwfwkeg5x
Lamprosema bonitalis
0
1419479
6198054
6195546
2026-07-08T06:43:00Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198054
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema bonitalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema bonitalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1927-yilda Schaus tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Filippin]]ning [[Luzon]] orolida uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13381814}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
kgrl0tq1uuesjthgl93j4z6v4pfcrga
Lamprosema hoenei
0
1419489
6198117
6195560
2026-07-08T09:18:35Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198117
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema hoenei
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema hoenei''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1932-yilda Aristide Caradja tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Xitoy]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13381935}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
35gyxt23m3zhch04819rvulumuoygt3
Lamprosema cyanealis
0
1419492
6198087
6195563
2026-07-08T09:02:43Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198087
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema cyanealis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema cyanealis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1859-yilda Francis Walker tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Borneo]] orolida uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13381862}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
0k3mygtkfjjzh4dw0gapx8d3d4xdthm
Lamprosema platyproctalis
0
1419494
6198177
6195568
2026-07-08T09:44:43Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198177
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema platyproctalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema platyproctalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1918-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Indoneziya]]ning [[Kei orollari]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2017 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=February 28, 2018}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13382050}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
ijtrwnzph7j3zp69zg8sszjex9zxwy6
Lamprosema atsinana
0
1419498
6198046
6195576
2026-07-08T06:38:20Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198046
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema atsinana
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema atsinana''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1989-yilda Viette tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Madagaskar]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref><ref>[http://www.afromoths.net/species_by_code/LAMPATSI Afro Moths]</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13381792}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
17wavrpro71u9qlg7ktryr5qr50a7tu
Lamprosema aurantia
0
1419503
6198049
6195583
2026-07-08T06:39:17Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198049
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema aurantia
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema aurantia''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1918-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Yangi Gvineya]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13381797}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
cvbp2hj58aaiimn9ybofjed4dzjno5k
Lamprosema baracoalis
0
1419508
6198051
6195593
2026-07-08T06:41:08Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198051
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema baracoalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema baracoalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1920-yilda Schaus tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Kuba]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13381806}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
p82qukvnoow8l9odr7cvvjd9x0eev9z
Lamprosema crocodora
0
1419510
6198065
6195597
2026-07-08T06:51:24Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198065
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema crocodora
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema crocodora''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1934-yilda Edward Meyrick tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Kongo Demokratik Respublikasi]]da uchraydi<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref><ref>{{cite web |last1=De Prins |first1=J. |last2=De Prins |first2=W. |name-list-style=amp |date=2019 |url=http://www.afromoths.net/species_by_code/LAMPCROC |title=''Lamprosema crocodora'' (Meyrick, 1934) |website=Afromoths |accessdate=September 3, 2020}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13381855}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
k0z148cvggia8ras5rbjf121if5nw15
Lamprosema cuprealis
0
1419514
6198066
6195603
2026-07-08T06:52:20Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198066
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema cuprealis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema cuprealis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1877-yilda Frederic Moore tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Andaman orollari]]da uchraydi<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |access-date=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13381858}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
jk5gn4axteb5sab6nw1lhr8lrb7wu2z
Lamprosema didasalis
0
1419516
6198088
6195605
2026-07-08T09:03:39Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198088
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema didasalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema didasalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1859-yilda Francis Walker tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Borneo]] orolida uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13381871}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
45nvqid472cyph228z73s0l7pvpytaa
Lamprosema discalis
0
1419519
6198089
6195609
2026-07-08T09:04:35Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198089
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema discalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema discalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1896-yilda Warren tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Hindiston]]ning [[Meghalaya]] shtatida uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13381872}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
5udkqdmir1r4b6nwuilc856h85k1cja
Lamprosema moccalis
0
1419539
6198149
6195639
2026-07-08T09:31:39Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198149
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema moccalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema moccalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1920-yilda Schaus tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Gvatemala]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13381993}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
jumzqvp3oyngkopacewicit8jtuvi8y
Lamprosema pogonotornalis
0
1419542
6198178
6195645
2026-07-08T09:45:39Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198178
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema pogonotornalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema pogonotornalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1918-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Peru]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13382056}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
fgo2dnqcnx0e98j0e8830kizyg0yf3x
Lamprosema insulicola
0
1419545
6198128
6195648
2026-07-08T09:21:23Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198128
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema insulicola
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema insulicola''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1922-yilda Thomas Bainbrigge Fletcher tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Seyshel orollari]]ning [[Praslin]] va [[Mahé]] orollarida uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2017 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |at=As ''Nacoleia insulicola'' |accessdate=March 21, 2018}}</ref><ref>{{cite web |last1=De Prins |first1=J. |last2=De Prins |first2=W. |name-list-style=amp |date=2017 |url=http://www.afromoths.net/species_by_code/LAMPINSU |title=''Lamprosema insulicola'' (Fletcher T. B., 1922) |website=Afromoths |accessdate=March 21, 2018}}</ref><ref>{{cite journal |last=Fletcher |first=T. Bainbrigge |date=1922 |url=https://archive.org/stream/entomologist5556londuoft#page/n264/mode/1up |title=New Names for Old |journal=The Entomologist |publisher=Adlard & Son & West Newman, Ltd.|volume=55 |page=231 |via=Internet Archive}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13381949}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
8gqr44l911t7pqqydch9yxuqksfw7kn
Lamprosema anaemicalis
0
1419553
6198042
6195663
2026-07-08T06:36:25Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198042
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema anaemicalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema anaemicalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1918-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Peru]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13381780}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
dkks296egrdfoqyatdck5b4pp6jskrk
Lamprosema angulinea
0
1419555
6198043
6195665
2026-07-08T06:36:28Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198043
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema angulinea
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema angulinea''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1913-yilda Schaus tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Kosta-Rika]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13381783}}
[[Category:Lamprosema]]
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
kwfykocgpmpjvccths7xox7hwr4flj5
Lamprosema inglorialis
0
1419557
6198123
6195668
2026-07-08T09:20:27Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198123
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema inglorialis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema inglorialis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1918-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Kamerun]] va [[Yaman]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref><ref>{{cite web |last1=De Prins |first1=J. |last2=De Prins |first2=W. |name-list-style=amp |date=2018 |url=https://www.afromoths.net/species_by_code/LAMPINGL |title=''Lamprosema inglorialis'' Hampson, 1918 |website=Afromoths |accessdate=October 28, 2018}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13381945}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
ggoyj0gv0yo2vjol2fw7ru8t82z1bkw
Lamprosema
0
1419562
6198038
6195674
2026-07-08T06:35:24Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198038
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| name = Lamprosema
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Hayvonlar]]
| phylum = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| classis = [[Hasharotlar]]
| ordo = [[Lepidoptera]]
| familia = [[Crambidae]]
| genus = '''Lamprosema'''
| genus_authority = Jacob Hübner, 1823
}}
'''Lamprosema''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]]lar urugʻi. Ushbu urugʻ ilk bor 1823-yilda Jacob Hübner tomonidan tavsiflangan<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2011 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2011-10-18}}</ref>.
==Turlari==
*''[[Lamprosema alicialis]]'' <small>Schaus, 1927</small>
*''[[Lamprosema alphalis]]'' <small>(Viette, 1958)</small>
*''[[Lamprosema anaemicalis]]'' <small>Hampson, 1918</small>
*''[[Lamprosema angulinea]]'' <small>(Schaus, 1913)</small>
*''[[Lamprosema argyropalis]]'' <small>(Hampson, 1908)</small>
*''[[Lamprosema atsinana]]'' <small>Viette, 1989</small>
*''[[Lamprosema aurantia]]'' <small>Hampson, 1918</small>
*''[[Lamprosema aurantifascialis]]'' <small>(Hampson, 1896)</small>
*''[[Lamprosema baracoalis]]'' <small>Schaus, 1920</small>
*''[[Lamprosema biformis]]'' <small>(Butler, 1889)</small>
*''[[Lamprosema bonitalis]]'' <small>Schaus, 1927</small>
*''[[Lamprosema brunnealis]]'' <small>Schaus, 1920</small>
*''[[Lamprosema brunnescens]]'' <small>(Dyar, 1914)</small>
*''[[Lamprosema canacealis]]'' <small>(Walker, 1859)</small>
*''[[Lamprosema caradocalis]]'' <small>Schaus, 1927</small>
*''[[Lamprosema cayugalis]]'' <small>Schaus, 1920</small>
*''[[Lamprosema chrysanthalis]]'' <small>Hampson, 1918</small>
*''[[Lamprosema clausalis]]'' <small>(Dognin, 1910)</small>
*''[[Lamprosema commixta]]'' <small>(Butler, 1873)</small>
*''[[Lamprosema crocodora]]'' <small>(Meyrick, 1934)</small>
*''[[Lamprosema cuprealis]]'' <small>(Moore, 1877)</small>
*''[[Lamprosema cyanealis]]'' <small>(Walker, 1859)</small>
*''[[Lamprosema didasalis]]'' <small>(Walker, 1859)</small>
*''[[Lamprosema discalis]]'' <small>Warren, 1896</small>
*''[[Lamprosema distentalis]]'' <small>(Walker, 1866)</small>
*''[[Lamprosema distincta]]'' <small>(Kaye, 1901)</small>
*''[[Lamprosema distinctifascia]]'' <small>(Rothschild, 1916)</small>
*''[[Lamprosema dorisalis]]'' <small>(Walker, 1859)</small>
*''[[Lamprosema esperanzalis]]'' <small>(Schaus, 1912)</small>
*''[[Lamprosema excurvalis]]'' <small>(Hampson, 1912)</small>
*''[[Lamprosema flaviterminalis]]'' <small>Hampson, 1918</small>
*''[[Lamprosema flavizonalis]]'' <small>Hampson, 1918</small>
*''[[Lamprosema foviferalis]]'' <small>(Hampson, 1912)</small>
*''[[Lamprosema fusalis]]'' <small>Warren, 1896</small>
*''[[Lamprosema fuscifimbrialis]]'' <small>(Hampson, 1896)</small>
*''[[Lamprosema guttalis]]'' <small>(Viette, 1958)</small>
*''[[Lamprosema haesitans]]'' <small>(Meyrick, 1934)</small>
*''[[Lamprosema hebitare]]'' <small>Whalley, 1962</small>
*''[[Lamprosema hoenei]]'' <small>Caradja, 1932</small>
*''[[Lamprosema infuscalis]]'' <small>(Hampson, 1904)</small>
*''[[Lamprosema inglorialis]]'' <small>Hampson, 1918</small>
*''[[Lamprosema insulicola]]'' <small>(T. B. Fletcher, 1922)</small>
*''[[Lamprosema kingdoni]]'' <small>(Butler, 1879)</small>
*''[[Lamprosema ladonalis]]'' <small>(Walker, 1859)</small>
*''[[Lamprosema lateritialis]]'' <small>Hampson, 1918</small>
*''[[Lamprosema latinigralis]]'' <small>(Hampson, 1899)</small>
*''[[Lamprosema leucopis]]'' <small>Hampson, 1918</small>
*''[[Lamprosema lucillalis]]'' <small>(Viette, 1958)</small>
*''[[Lamprosema lunulalis]]'' <small>Hübner, 1823</small>
*''[[Lamprosema malticalis]]'' <small>Schaus, 1920</small>
*''[[Lamprosema marionalis]]'' <small>(Walker, 1859)</small>
*''[[Lamprosema memoralis]]'' <small>Schaus, 1940</small>
*''[[Lamprosema moccalis]]'' <small>Schaus, 1920</small>
*''[[Lamprosema nannalis]]'' <small>(Dyar, 1914)</small>
*''[[Lamprosema nigricostalis]]'' <small>(Hampson, 1908)</small>
*''[[Lamprosema niphealis]]'' <small>(Walker, 1859)</small>
*''[[Lamprosema niphosemalis]]'' <small>Hampson, 1918</small>
*''[[Lamprosema noctalis]]'' <small>Schaus, 1920</small>
*''[[Lamprosema nomangara]]'' <small>(Viette, 1981)</small>
*''[[Lamprosema ochrimarginalis]]'' <small>(Marion, 1954)</small>
*''[[Lamprosema oeaxalis]]'' <small>(Walker, 1859)</small>
*''[[Lamprosema oediproctalis]]'' <small>Hampson, 1918</small>
*''[[Lamprosema oxiperalis]]'' <small>(Hampson, 1912)</small>
*''[[Lamprosema pectinalis]]'' <small>Hampson, 1918</small>
*''[[Lamprosema pelealis]]'' <small>(Walker, 1859)</small>
*''[[Lamprosema phaleasalis]]'' <small>(Walker, 1859)</small>
*''[[Lamprosema platyproctalis]]'' <small>Hampson, 1918</small>
*''[[Lamprosema pogonotornalis]]'' <small>Hampson, 1918</small>
*''[[Lamprosema polysemalis]]'' <small>(Hampson, 1897)</small>
*''[[Lamprosema pulveralis]]'' <small>(Marion, 1954)</small>
*''[[Lamprosema rakotalis]]'' <small>(Viette, 1958)</small>
*''[[Lamprosema rubricetalis]]'' <small>(Snellen, 1880)</small>
*''[[Lamprosema salomonalis]]'' <small>(T. B. Fletcher, 1910)</small>
*''[[Lamprosema santialis]]'' <small>Schaus, 1920</small>
*''[[Lamprosema semicostalis]]'' <small>(Hampson, 1899)</small>
*''[[Lamprosema sibirialis]]'' <small>(Millière, 1879)</small>
*''[[Lamprosema silvosalis]]'' <small>(Swinhoe, 1906)</small>
*''[[Lamprosema sinaloanensis]]'' <small>Dyar, 1923</small>
*''[[Lamprosema tampiusalis]]'' <small>(Walker, 1859)</small>
*''[[Lamprosema tienmushanus]]'' <small>Caradja & Meyrick, 1935</small>
*''[[Lamprosema tumidicostalis]]'' <small>(Hampson, 1908)</small>
*''[[Lamprosema variospilalis]]'' <small>(Dognin, 1908)</small>
*''[[Lamprosema victoriae]]'' <small>Dyar, 1923</small>
==Oldingi turlari==
*''[[Lamprosema charesalis]]'' <small>(Walker, 1859)</small>
*''[[Lamprosema immundalis]]'' <small>(South in Leech & South, 1901)</small>
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Commons category}}
{{Taxonbar|from=Q6482621}}
[[Category:Lamprosema| ]]
[[Category:Spilomelinae]]
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
rl3ipriacfkey2onl98kwz9oal2sdyp
Lamprosema excurvalis
0
1419566
6198099
6195679
2026-07-08T09:10:11Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198099
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema excurvalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema excurvalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1912-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Gvatemala]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13381901}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
jvc5ktw7u4eyedztofwnx6fsptj4umf
Lamprosema flaviterminalis
0
1419570
6198101
6195685
2026-07-08T09:11:07Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198101
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema flaviterminalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema flaviterminalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1918-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Peru]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13381906}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
s55o7nboiexivdxxvgdzn1upai8qrzz
Lamprosema foviferalis
0
1419580
6198106
6195698
2026-07-08T09:12:59Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198106
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema foviferalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema foviferalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1912-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Paragvay]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13381912}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
35txpgxgdopr9cove5x5cfy12vyb30l
Lamprosema flavizonalis
0
1419582
6198104
6195704
2026-07-08T09:12:03Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198104
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema flavizonalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema flavizonalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1918-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Indoneziya]]ning [[Gʻarbiy Yangi Gvineya]] hududida uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13381907}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
e3nny2sygzvea6xegv017xelamzmk3k
Lamprosema lateritialis
0
1419594
6198134
6195723
2026-07-08T09:24:11Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198134
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema lateritialis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema lateritialis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1918-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Gana]] va [[Malavi]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13381960}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
5puwscb4lx6m4eujvigfjmuks4hjtle
Lamprosema ladonalis
0
1419596
6198133
6195726
2026-07-08T09:23:15Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198133
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema ladonalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema ladonalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1859-yilda Francis Walker tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Gʻarbiy Afrika]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref><ref>{{cite web |last1=De Prins |first1=J. |last2=De Prins |first2=W. |name-list-style=amp |date=2017 |url=http://www.afromoths.net/species_by_code/LAMPLADO |title=''Lamprosema ladonalis'' (Walker, 1859) |website=Afromoths |accessdate=January 28, 2018}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13381958}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
frtttbyg59p5x7b0zhk8aimqrsud96c
Lamprosema latinigralis
0
1419599
6198136
6195729
2026-07-08T09:25:07Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198136
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema latinigralis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema latinigralis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1899-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Kongo Demokratik Respublikasi]] va [[Nigeriya]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref><ref>{{cite web |last1=De Prins |first1=J. |last2=De Prins |first2=W. |name-list-style=amp |date=2018 |url=http://www.afromoths.net/species_by_code/LAMPLATI |title=''Lamprosema latinigralis'' (Hampson, 1899) |website=Afromoths |accessdate=October 28, 2018}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13381962}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
0ze0ly0ud022rf1ylwuckbj6hy8ldfo
Lamprosema marionalis
0
1419612
6198146
6195749
2026-07-08T09:29:47Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198146
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema marionalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema marionalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1859-yilda Francis Walker tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Borneo]] orolida uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13381984}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
2ujqtz5dqrldd9k3mrpr542i0t4g5k5
Lamprosema leucopis
0
1419614
6198138
6195755
2026-07-08T09:26:03Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198138
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema leucopis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema leucopis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1918-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Yangi Gvineya]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13381971}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
p2lm7yo7c7vngr1bjjqdi8nf7inefi3
Lamprosema lucillalis
0
1419618
6198141
6195759
2026-07-08T09:26:59Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198141
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema lucillalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema lucillalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1958-yilda Pierre Viette tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Madagaskar]]da uchraydi<ref>Viette, P., 1958. Mémoires de l'Institut scientifique de Madagascar; Série E, Tomé IX, P.136: ''Pyrales de la région malgache nouvelles ou peu connues (Lepidoptera)''</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13381975}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
nmv5ssqlagqgsivyan1o448gdkyfm6m
Lamprosema malticalis
0
1419650
6198144
6195813
2026-07-08T09:28:51Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198144
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema malticalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema malticalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1920-yilda Schaus tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Gvatemala]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13381982}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
rre5xoko7xw3envq5sil5a04a5d0ipv
Lamprosema memoralis
0
1419653
6198148
6195817
2026-07-08T09:30:43Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198148
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema memoralis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema memoralis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1940-yilda Schaus tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Puerto-Riko]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13381988}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
9lccz47wg77sx4bovq0uaeduga9v9sp
Lamprosema victoriae
0
1419659
6198204
6195825
2026-07-08T09:59:39Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198204
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema victoriae
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema victoriae''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1923-yilda Harrison Gray Dyar Jr. tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Amerika Qoʻshma Shtatlari]]ning [[Luiziana]], [[Missisipi (shtat)|Missisipi]], [[Oklaxoma]] va [[Texas]] shtatlarida qayd etilgan<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref><ref>[http://mothphotographersgroup.msstate.edu/species.php?hodges=5104 ''Moth Photographers Group''] at Mississippi State University</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13382138}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
an178n91libd62gh9zo3k7wer4ehlwl
Lamprosema phaleasalis
0
1419664
6198176
6195832
2026-07-08T09:43:47Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198176
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema phaleasalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema phaleasalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1859-yilda Francis Walker tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Borneo]] orolida uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13382048}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
i2lf33rr8ubx6c7urvk8dkx38okhh0j
Lamprosema pulveralis
0
1419669
6198184
6195839
2026-07-08T09:47:31Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198184
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema pulveralis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema pulveralis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1954-yilda Hubert Marion tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Madagaskar]]da uchraydi<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref><ref>{{cite web |last1=De Prins |first1=J. |last2=De Prins |first2=W. |name-list-style=amp |date=2019 |url=http://www.afromoths.net/species_by_code/LAMPPULV |title=''Lamprosema pulveralis'' (Marion, 1954) |website=Afromoths |accessdate=August 11, 2020}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13382067}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
rgvwzl39ubo5xls6kdepoihefcdvmyz
Lamprosema polysemalis
0
1419671
6198180
6195842
2026-07-08T09:46:35Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198180
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema polysemalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema polysemalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1897-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13382058}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
hr974v7dtrx6mt1pxdno213mc5c0aed
Lamprosema tumidicostalis
0
1419674
6198202
6195847
2026-07-08T09:57:47Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198202
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema tumidicostalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema tumidicostalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Hindiston]]ning [[Madras]] hududida uchraydi<ref>[https://www.biodiversitylibrary.org/item/18938#page/654/mode/1up Hampson, 1907. The moths of India. Journal of the Bombay Natural History Society V.18. p.580. Pl.E-fig.27]</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13382134}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
atj1452sa8xvvbxysuzas8bns62v8cv
Lamprosema nigricostalis
0
1419692
6198155
6195878
2026-07-08T09:33:31Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198155
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema nigricostalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema nigricostalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1908-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Hindiston]]da uchraydi<ref>Hampson, 1907. [https://www.biodiversitylibrary.org/item/18938#page/654/mode/1up "The moths of India"]. ''Journal of the Bombay Natural History Society''. V.18. p.580. Pl.E-fig.27.</ref><ref>George Mathew, 2006. [http://www.zoosprint.org/ZooPrintJournal/2006/May/2245-2258.pdf "An Inventory of Indian Pyralids (Lepidoptera: Pyralidae)"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180604114411/http://www.zoosprint.org/ZooPrintJournal/2006/May/2245-2258.pdf |date=2018-06-04 }}. ''Zoos' Print Journal''. 21(5): 2245-2258.</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Commons category}}
{{Taxonbar|from=Q13381998}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
pmxejmny89n8ypplycixjnmro11dles
Lamprosema niphealis
0
1419715
6198157
6195997
2026-07-08T09:34:27Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198157
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema niphealis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema niphealis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1859-yilda Francis Walker tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Afrika]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref><ref>{{cite web |last1=De Prins |first1=J. |last2=De Prins |first2=W. |name-list-style=amp |date=2017 |url=http://www.afromoths.net/species_by_code/LAMPNIPH |title=''Lamprosema niphealis'' (Walker, 1859) |website=Afromoths |accessdate=January 28, 2018}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13381999}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
pg11g69kw0eexgnm88oftjg2mt9ra3v
Lamprosema niphosemalis
0
1419717
6198159
6195999
2026-07-08T09:35:23Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198159
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema niphosemalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema niphosemalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1918-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Papua-Yangi Gvineya]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13382000}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
jtfw3jo03ibqhp4yf3563b1z5s0ra6d
Lamprosema ochrimarginalis
0
1419721
6198167
6196005
2026-07-08T09:38:11Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198167
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema ochrimarginalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema ochrimarginalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1954-yilda Hubert Marion tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Madagaskar]]da uchraydi<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref><ref>{{cite web |last1=De Prins |first1=J. |last2=De Prins |first2=W. |name-list-style=amp |date=2019 |url=http://www.afromoths.net/species_by_code/LAMPOCHR |title=''Lamprosema ochrimarginalis'' (Marion, 1954) |website=Afromoths |accessdate=August 11, 2020}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13382008}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
2jxm64j7sph5m55wug1r2hex1fhje90
Lamprosema nomangara
0
1419723
6198165
6196016
2026-07-08T09:37:15Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198165
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema nomangara
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema nomangara''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1981-yilda Viette tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Madagaskar]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref><ref>[http://www.afromoths.net/species_by_code/LAMPNOMA Afro Moths]</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13382003}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
f5c4x7ko5ujkkyreejmrv4dqvrr77ns
Lamprosema noctalis
0
1419729
6198161
6196019
2026-07-08T09:36:19Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198161
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema noctalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema noctalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1920-yilda Schaus tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Gvatemala]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13382002}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
g8nm877orul0lfddbp43sn7q7me6o6v
Lamprosema semicostalis
0
1419731
6198194
6196021
2026-07-08T09:52:11Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198194
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema semicostalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema semicostalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Braziliya]]da uchraydi<ref>{{cite web|url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search|website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 16, 2017}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Commons}}
{{Wikispecies}}
{{Taxonbar|from=Q13382099}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
bi2vnbgqumkq0hdl7n8ft87kb8bq0xu
Lamprosema rubricetalis
0
1419735
6198189
6196027
2026-07-08T09:49:23Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198189
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema rubricetalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema rubricetalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1880-yilda Snellen tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Sulavesi]] orolida uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13382082}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
crtjqyd9tc1k02v92tq6t7wk9hya6io
Lamprosema silvosalis
0
1419737
6198197
6196032
2026-07-08T09:54:03Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198197
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema silvosalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema silvosalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1906-yilda Charles Swinhoe tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Hindiston]]ning [[Meghalaya]] shtatida uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13382103}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
24g6tc79zz9c9c33ex8x0dulgqkxx08
Lamprosema tampiusalis
0
1419741
6198200
6196036
2026-07-08T09:55:55Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198200
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema tampiusalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema tampiusalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1859-yilda Francis Walker tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Borneo]] oroli, [[Tailand]], [[Nepal]], [[Xitoy]], [[Myanma]], [[Koreya]] va [[Yaponiya]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref><ref>[https://www.flickr.com/photos/33398884@N03/5923032859/in/photolist-aWAEX2-aWAEH8-aWAEtn-5rhVR9-5DpakH-5pvLt9-q2t7DM-8Sh2qr-5PMCKE-5PMCpE-5DpaHa-5pvLSu-922DnU-pZCAap-9Fdxtq-9FdxrL-9FaBn2-9FdxoA-9Fdxmj-9FaBin-a2p6jc-a2rYWw Moths of Thailand at Flickr]</ref><ref>[http://www.boldsystems.org/index.php/Taxbrowser_Taxonpage?taxid=273224 BOLD Systems]</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13382120}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
68ukyvtmzi05unsqybozsjw1352ieci
Lamprosema oediproctalis
0
1419745
6198172
6196042
2026-07-08T09:40:03Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198172
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema oediproctalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema oediproctalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1918-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Solomon orollari]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13382013}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
0ayyjah8nx0iupavhql455v5dmlul4o
Lamprosema oeaxalis
0
1419747
6198170
6196044
2026-07-08T09:39:07Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198170
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema oeaxalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema oeaxalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1859-yilda Francis Walker tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Borneo]] orolida uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13382012}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
owep5t49idvuejq1roj9w0v2tx5bsi5
Lamprosema pectinalis
0
1419788
6198174
6196107
2026-07-08T09:41:55Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198174
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema pectinalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema pectinalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1918-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Xitoy]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13382032}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
glcpbwrlukqo8nm6ueopbez0djk67gp
Lamprosema oxiperalis
0
1419793
6198173
6196113
2026-07-08T09:40:59Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198173
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema oxiperalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema oxiperalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1912-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Yamayka]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13382023}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
pn8qc5hxqqd885kfl8oj6w0axhx76nh
Lamprosema pelealis
0
1419809
6198175
6196139
2026-07-08T09:42:51Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198175
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema pelealis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema pelealis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1859-yilda Francis Walker tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Dominikan Respublikasi]], [[Braziliya]] va [[Venesuela]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13382036}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
4rw8wrea1j6o2hyycy3hk3i9tvp964d
Lamprosema rakotalis
0
1419812
6198186
6196142
2026-07-08T09:48:27Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198186
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema rakotalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema rakotalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1958-yilda Pierre Viette tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Madagaskar]]da uchraydi<ref>Viette, P., 1958. Mémoires de l'Institut scientifique de Madagascar; Série E, Tomé IX, P.134: ''Pyrales de la région malgache nouvelles ou peu connues (Lepidoptera)''</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q6482628}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
9xml0x3mkh7bqztll9d6brab2v389um
Lamprosema salomonalis
0
1419828
6198191
6196169
2026-07-08T09:50:19Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198191
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema salomonalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema salomonalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1910-yilda Thomas Bainbrigge Fletcher tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Chagos arxipelagi]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref><ref>{{cite web |last1=De Prins |first1=J. |last2=De Prins |first2=W. |name-list-style=amp |date=2017 |url=http://www.afromoths.net/species_by_code/LAMPSALO |title=''Lamprosema salomonalis'' (Fletcher T. B., 1910) |website=Afromoths |accessdate=March 21, 2018}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13382090}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
hsgryilmkch0tjtlr2ozbgtght27r3j
Lamprosema santialis
0
1419830
6198193
6196172
2026-07-08T09:51:15Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198193
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema santialis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema santialis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1920-yilda Schaus tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Kuba]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13382091}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
kafz2y6nmnb3a7uloat5ryw8f6xty9o
Lamprosema sibirialis
0
1419857
6198196
6196217
2026-07-08T09:53:07Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198196
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema sibirialis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema sibirialis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1879-yilda Pierre Millière tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Rossiya]]ning [[Sibir]] va [[Amur viloyati|Amur]] hududlari, [[Koreya]], [[Xitoy]] hamda [[Yaponiya]]da uchraydi<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13382102}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
f43zx8we7sz833zqxjd98zy5dsgi3zy
Lamprosema tienmushanus
0
1419858
6198201
6196218
2026-07-08T09:56:51Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198201
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema tienmushanus
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema tienmushanus''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1935-yilda Aristide Caradja va Edward Meyrick tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Xitoy]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13382127}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
283z47ttr7zhg9s03yc57yji614cu2i
Lamprosema sinaloanensis
0
1419860
6198199
6196223
2026-07-08T09:54:59Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198199
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema sinaloanensis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema sinaloanensis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1923-yilda Harrison Gray Dyar Jr. tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Meksika]]ning [[Sinaloa]] shtati hamda [[Amerika Qoʻshma Shtatlari]]ning [[Kaliforniya]] janubi va [[Texas]] janubida uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref><ref>{{Cite web |title=Species Lamprosema sinaloanensis - Hodges#5105 |url=https://bugguide.net/node/view/801499 |access-date=2025-07-27 |website=bugguide.net |language=en}}</ref><ref>[http://mothphotographersgroup.msstate.edu/species.php?hodges=5105 ''Moth Photographers Group''] at Mississippi State University</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q19597668}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
mrj1px49n6vqubsr9agjvl52h6tdarv
Lamprosema variospilalis
0
1419861
6198203
6196225
2026-07-08T09:58:43Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6198203
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lamprosema variospilalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lamprosema variospilalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1908-yilda Paul Dognin tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Peru]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q19597669}}
{{Lamprosema-stub}}
[[Turkum:Lamprosema]]
71yx8bxlim482y8wbtr0zb91pp5khpl
Piletocera discisignalis
0
1420024
6197892
6196539
2026-07-08T04:47:15Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197892
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera discisignalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera discisignalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1917-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Hindiston]]ning [[Assam]] shtatida uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14664131}}
[[Category:Piletocera|discisignalis]]
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
i7jodi1a7mk3l266mxea37zb003xl6q
Piletocera elongalis
0
1420070
6197895
6196864
2026-07-08T04:48:11Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197895
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera elongalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera elongalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1896-yilda Warren tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Hindiston]]ning Meghalaya shtatida uchraydi<ref>{{cite web|url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=global Pyraloidea database |publisher=Globiz.pyraloidea.org |date= |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q14102986}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
7kjnokpdw6xwf3qwv6oadzxokpmt6te
Piletocera infernalis
0
1420073
6197917
6196879
2026-07-08T05:03:07Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197917
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera infernalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera infernalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1907-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Solomon orollari]]da uchraydi. U Kulambangra orolida qayd etilgan<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14103316}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
3yhzcv32w1ywb1q4pfo48deifdguj12
Piletocera erebina
0
1420091
6197899
6196903
2026-07-08T04:50:03Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197899
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera erebina
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera erebina''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1886-yilda Arthur Gardiner Butler tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Fiji]]da uchraydi<ref>{{cite web|url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search|website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q14103017}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
ejt3vrygzgfgc3opnucupi708vh4b8w
Piletocera aegimiusalis
0
1420095
6197854
6196907
2026-07-08T04:26:11Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197854
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera aegimiusalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera aegimiusalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1859-yilda Francis Walker tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Borneo]] va [[Xitoy]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref><ref>[http://www.boldsystems.org/index.php/Taxbrowser_Taxonpage?taxid=273286 BOLD Systems]</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13857441}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
cz3914qt3xpxngzqgw9m2k1y3klfpip
Piletocera aequalis
0
1420097
6197855
6196911
2026-07-08T04:26:16Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197855
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera aequalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera aequalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1866-yilda Francis Walker tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Yangi Gvineya]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q14102622}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
81dg8uechlu8jyakwi2iy784yyx90xh
Piletocera agathanalis
0
1420099
6197856
6196916
2026-07-08T04:27:15Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
[[Turkum:Piletocera]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])
6197856
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera agathanalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera agathanalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1924-yilda William Schaus tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Panama]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2017 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=April 4, 2018}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q14102633}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
44xb9kus0xnjoih266d5raliw6k6w0g
6197857
6197856
2026-07-08T04:27:23Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197857
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera agathanalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera agathanalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1924-yilda William Schaus tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Panama]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2017 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=April 4, 2018}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q14102633}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
ptij84grzubcnnb4nqct4dw4smoa4hf
Piletocera epipercialis
0
1420102
6197896
6196919
2026-07-08T04:49:07Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197896
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera epipercialis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera epipercialis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1897-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Papua-Yangi Gvineya]]da uchraydi. U Fergusson orolida qayd etilgan<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14103003}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
rnsf7qmh08iztv9qkfj1uj8n760vrpt
Piletocera flexiguttalis
0
1420104
6197907
6196923
2026-07-08T04:54:43Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197907
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera flexiguttalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera flexiguttalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1896-yilda Warren tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Hindiston]]ning Meghalaya shtatida uchraydi<ref>{{cite web|url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=global Pyraloidea database |publisher=Globiz.pyraloidea.org |date= |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q14103151}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
l3f9wv6267ccj6bvkslimrkd5b1kgb1
Piletocera maculifrons
0
1420107
6197927
6196926
2026-07-08T05:08:43Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197927
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera maculifrons
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera maculifrons''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1917-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Hindiston]]ning Assam shtatida uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14103394}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
qmxwbjgfb2u4po5ovtlhb9iekq9e2o4
Piletocera latalis
0
1420110
6197918
6196930
2026-07-08T05:04:03Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197918
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera latalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera latalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1866-yilda Francis Walker tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Indoneziya]]ning Sula orollarida uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q14664166}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
4ovxxx0iobxt59mu0kdkguvrignptv9
Piletocera macroperalis
0
1420114
6197926
6196937
2026-07-08T05:07:47Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197926
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera macroperalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera macroperalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1897-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Avstraliya]]ning Queensland shtatida uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14103383}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
toh18jxzji5f38wrv80crdyk02stynj
Piletocera leucodelta
0
1420116
6197921
6196941
2026-07-08T05:05:55Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197921
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera leucodelta
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera leucodelta''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1937-yilda Edward Meyrick tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Solomon orollari]]da uchraydi. U New Georgia orolida qayd etilgan<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q19598634}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
rfpfrwek5zskiib60q5y309chu0g0jq
Piletocera hemiphaealis
0
1420121
6197913
6196950
2026-07-08T04:59:23Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197913
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera hemiphaealis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera hemiphaealis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1907-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Keniya]] va [[Janubiy Afrika Respublikasi]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref><ref>{{cite web |last1=De Prins |first1=J. |last2=De Prins |first2=W. |name-list-style=amp |date=2018 |url=http://www.afromoths.net/species_by_code/PILEHEMI |title=''Piletocera hemiphaealis'' (Hampson, 1907) |website=Afromoths |accessdate=October 31, 2018}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14103184}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
pgrr560d4nfb06hsniwad0wxuxm6oh4
Piletocera analytodes
0
1420124
6197866
6196958
2026-07-08T04:34:11Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197866
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera analytodes
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera analytodes''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1917-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Papua-Yangi Gvineya]]da uchraydi. U Papua-Yangi Gvineyaning [[Bismark arxipelagi|Bismark arxipelagidagi]] Rook orolida qayd etilgan<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14102713}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
cx8gz0aeubnzjynpimffa35wkx2rqxu
Piletocera leucocephalis
0
1420127
6197920
6196960
2026-07-08T05:04:59Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197920
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera leucocephalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera leucocephalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1917-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Papua-Yangi Gvineya]]da uchraydi. U [[Bismark arxipelagi]]dagi Rook orolida qayd etilgan<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14103337}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
jagbb70me4uufguyxw8j1mc6r5ryg0c
Piletocera leucogastralis
0
1420130
6197925
6196965
2026-07-08T05:06:51Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197925
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera leucogastralis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera leucogastralis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1917-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Papua-Yangi Gvineya]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14103351}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
1rq9if04px44360jvev60s2ypbwkguu
Piletocera hecate
0
1420134
6197912
6196969
2026-07-08T04:58:27Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197912
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera hecate
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera hecate''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1886-yilda Arthur Gardiner Butler tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Tonga]]da uchraydi<ref>{{cite web|url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search|website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q19598633}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
mxqvqykrmr9rsd5mq4p4cgho1d22s2z
Piletocera inconspicua
0
1420136
6197915
6196971
2026-07-08T05:01:15Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197915
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera inconspicua
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera inconspicua''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1912-yilda Schaus tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Kosta-Rika]]da uchraydi<ref>{{cite web|url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=global Pyraloidea database |publisher=Globiz.pyraloidea.org |date= |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q14103293}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
5cev91t507aknylgz3vzthfq6ekzlx5
Piletocera holophaealis
0
1420170
6197914
6197010
2026-07-08T05:00:19Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197914
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera holophaealis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera holophaealis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1917-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Papua-Yangi Gvineya]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14103196}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
h3ya50j9tepfdefj17yems0s0lugg8d
Piletocera inconspicualis
0
1420172
6197916
6197012
2026-07-08T05:02:11Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197916
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera inconspicualis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera inconspicualis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Papua-Yangi Gvineya]]da uchraydi<ref>[https://www.biodiversitylibrary.org/item/97670#page/130/mode/1up Kenrick, 1907. On Pyralidae of British New Guinea. Proc.Zool.Soc.London 1907 t.4:78 pl.IV fig.69]</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Commons category}}
{{Taxonbar|from=Q14103303}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
nysi90io3eghk864u27smze34wii3w5
Piletocera meekii
0
1420175
6197928
6197016
2026-07-08T05:09:39Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197928
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera meekii
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera meekii''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1894-yilda Thomas Pennington Lucas tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Indoneziya]]ning Yava orolida va [[Avstraliya]]ning Queensland shtatida uchraydi<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14664183}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
2ohlnqave7s7ci3rvk9fvk4fc2id26z
Piletocera hadesialis
0
1420177
6197911
6197018
2026-07-08T04:57:31Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197911
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera hadesialis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera hadesialis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1907-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Malayziya]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14103172}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
n9fh77e8mwwjfcpi5r1826qg10joyoy
Piletocera mesophaealis
0
1420182
6197932
6197025
2026-07-08T05:13:23Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197932
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera mesophaealis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera mesophaealis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1917-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Papua-Yangi Gvineya]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14103534}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
c3gkn45fnyap5374wp9b3uro1u41ekw
Piletocera melanauges
0
1420184
6197930
6197027
2026-07-08T05:11:31Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197930
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera melanauges
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera melanauges''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1886-yilda Edward Meyrick tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Tonga]] va [[Fiji]]da uchraydi<ref>{{Cite journal |last=Meyrick |first=E. |year=1886 |title=Descriptions of Lepidoptera from the South Pacific |journal=Transactions of the Entomological Society of London |pages=277–366}}</ref><ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14103427}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
4z2uzx4iio56rl2m51jekuvfe42ahu0
Piletocera fluctualis
0
1420187
6197908
6197031
2026-07-08T04:55:39Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197908
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera fluctualis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera fluctualis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1787-yilda Johan Christian Fabricius tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Tonga]] va [[Kuk orollari]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q14664149}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
od7ak97j2slyc044yjywse9c3bp83cw
Piletocera fulvalis
0
1420189
6197909
6197035
2026-07-08T04:56:35Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197909
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera fulvalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera fulvalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1907-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Gayana]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14103162}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
5wbicw7pngtiyji3w1up6m5nxs6725e
Piletocera megaspilalis
0
1420244
6197929
6197104
2026-07-08T05:10:35Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197929
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera megaspilalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera megaspilalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1897-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Indoneziya]]ning Bacan orollarida uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14103415}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
7rv1y4fwruizppf8ip6x0thkq3p5ann
Piletocera melesalis
0
1420246
6197931
6197106
2026-07-08T05:12:27Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197931
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera melesalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera melesalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1859-yilda Francis Walker tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Borneo]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q14103437}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
asswnhevdxb2mrzmkzdo6qh0h9zkhcz
Piletocera metochrealis
0
1420248
6197934
6197108
2026-07-08T05:14:19Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197934
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera metochrealis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera metochrealis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1917-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Shri-Lanka]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14103536}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
ayjsq2quvmsfoqokddnt93q615regvy
Piletocera flavalis
0
1420250
6197903
6197110
2026-07-08T04:51:55Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197903
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera flavalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera flavalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1917-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Malavi]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref><ref>{{cite web |last1=De Prins |first1=J. |last2=De Prins |first2=W. |name-list-style=amp |date=2018 |url=http://www.afromoths.net/species_by_code/PILEFLAV |title=''Piletocera flavalis'' Hampson, 1917 |website=Afromoths |accessdate=October 31, 2018}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14103027}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
cxuxs1dsuj8ge2k3jdggoo27jnd3e4g
Piletocera exuvialis
0
1420252
6197900
6197114
2026-07-08T04:50:59Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197900
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera exuvialis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera exuvialis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1890-yilda Snellen tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Hindiston]]ning Sekkim shtatida uchraydi<ref>{{cite web|url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=global Pyraloidea database |publisher=Globiz.pyraloidea.org |date= |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q19598629}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
jtgwdfltvt8sit25kqclvidt3l2lh5v
Piletocera flavomaculalis
0
1420255
6197906
6197116
2026-07-08T04:53:47Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197906
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera flavomaculalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera flavomaculalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1884-yilda Pagenstecher tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Indoneziya]]ning Ambon orolida uchraydi<ref>{{cite web|url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=global Pyraloidea database |publisher=Globiz.pyraloidea.org |date= |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q19598632}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
29ve1xahna32qskywp9you0zghgwj8u
Piletocera flavidiscalis
0
1420259
6197904
6197120
2026-07-08T04:52:51Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197904
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera flavidiscalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera flavidiscalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1917-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Hindiston]]ning Sekkim shtatida uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14103050}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
mj3iat5xz0m3ulzfoh4p5j647hvnlcj
Piletocera albescens
0
1420269
6197858
6197134
2026-07-08T04:27:27Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197858
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera albescens
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera albescens''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1915-yilda Rebel tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Samoa]]da uchraydi<ref>{{cite web|url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=global Pyraloidea database |publisher=Globiz.pyraloidea.org |date= |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q14102644}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
anwrkdjx12svk4b6dpjpuy682xlhkwt
Piletocera albilunata
0
1420271
6197862
6197136
2026-07-08T04:30:27Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197862
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera albilunata
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera albilunata''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1896-yilda Warren tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Hindiston]]ning Meghalaya shtatida uchraydi<ref>{{cite web|url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=global Pyraloidea database |publisher=Globiz.pyraloidea.org |date= |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q14102669}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
19qvtorkf941o79b8wnp2khorefnvwq
Piletocera plumbicostalis
0
1420273
6197947
6197138
2026-07-08T05:23:39Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197947
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera plumbicostalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera plumbicostalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1917-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Papua-Yangi Gvineya]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14103774}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
s0pein18hnoegh5c56zrxox0yq02f8n
Piletocera albicilialis
0
1420277
6197859
6197148
2026-07-08T04:27:30Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197859
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera albicilialis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera albicilialis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1907-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Braziliya]]ning Quyi Amazon hududida va [[Nikaragua]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref><ref>[https://www.researchgate.net/publication/349004517_On_the_Pyraloidea_fauna_of_Nicaragua_the_Creative_Commons_license_CC_BY-NC_40_httpscreativecommonsorg_licensesby-nc40 researchgate: On the Pyraloidea fauna of Nacaragua.]</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q19598626}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
8d7z7efs5p08ff8dpgslerrw7ho6zcu
Piletocera argopis
0
1420279
6197868
6197158
2026-07-08T04:35:07Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197868
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera argopis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera argopis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1886-yilda Edward Meyrick tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Fiji]]da uchraydi<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14102722}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
sicc8u0px189lizbdlzehbbbyqrazsm
Piletocera albiventralis
0
1420282
6197865
6197176
2026-07-08T04:33:15Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197865
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera albiventralis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera albiventralis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1917-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Solomon orollari]]da uchraydi. U Choiseul orolida qayd etilgan<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14102702}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
3tnimg5bwxpv7uxutc2358xzusrcvbv
Piletocera albicinctata
0
1420284
6197861
6197178
2026-07-08T04:29:31Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197861
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera albicinctata
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera albicinctata''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1897-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Indoneziya]]ning Bacan orollarida hamda [[Solomon orollari]]ning Shortland orollarida uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14102657}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
e1xdgdl13rzj09huyd6vvv55usca06e
Piletocera albipictalis
0
1420287
6197864
6197182
2026-07-08T04:32:19Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197864
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera albipictalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera albipictalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1907-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Solomon orollari]]da uchraydi. U [[Bugenvil|Bugenvil orolida]] qayd etilgan<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14102690}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
48yqm6slnlkmktzyjs1c9iqq9yu4pin
Piletocera albimixtalis
0
1420288
6197863
6197186
2026-07-08T04:31:23Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197863
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera albimixtalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera albimixtalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1917-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Avstraliya]]da uchraydi. U Queensland shtatida qayd etilgan<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=15 July 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14102678}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
sltpuofi9wrteoohwxlcn8d6a675mq9
Piletocera discalis
0
1420293
6197890
6197192
2026-07-08T04:46:19Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197890
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera discalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera discalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1903-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Shri-Lanka]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14664115}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
8f6x1g7675xkfys9890mqy46fwh1pdd
Piletocera batjianalis
0
1420294
6197870
6197193
2026-07-08T04:36:03Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197870
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera batjianalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera batjianalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1920-yilda Strand tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Indoneziya]]da uchraydi. U [[Molukka orollari|Maluku orollaridagi]] Batjan orolida qayd etilgan<ref>{{cite web|url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=global Pyraloidea database |publisher=Globiz.pyraloidea.org |date= |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q14102757}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
9rcev4i79gbncw3dgox1igkrzh9tq41
Piletocera signiferalis
0
1420296
6197958
6197196
2026-07-08T05:32:59Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197958
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera signiferalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera signiferalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1860-yilda Hans Daniel Johan Wallengren tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Janubiy Afrika Respublikasi]], [[Tubuai]], [[Karolina orollari]], [[Kuk orollari]], Ellice orollari, Loyalty orollari, Markiz orollari, Yangi Gebrid orollari, [[Fiji]], Jamiyat orollari va [[Tonga]]da uchraydi<ref>{{cite web|url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search|website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref><ref>{{cite web |first1=J. |last1=De Prins |first2=W. |last2=De Prins |date=2017 |url=http://www.afromoths.net/species_by_code/PILESIGN |title=''Piletocera signiferalis'' (Wallengren, 1860) |website=Afromoths |accessdate=November 14, 2017}}</ref><ref>[http://nature.berkeley.edu/~oboyski67/Lepidoptera/LepDetail.pl?Name=Piletocera%20signiferalis&Author=%28Wallengren,%201860%29&Tribe=.&Subfamily=Pyraustinae&Family=Crambidae&Superfamily=Pyraloidea&Photo=images/Piletocera_signiferalis_1.jpg Lepidoptera of French Polynesia]</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q14103950}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
4ltphg8q1r510f5jce5gfwgwqbf0zu4
Piletocera bisignalis
0
1420301
6197873
6197225
2026-07-08T04:36:59Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197873
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera bisignalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera bisignalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1917-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Indoneziya]]ning Bali orolida uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14102767}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
nay2ucxxhsh4lls22jsg0id9y9gy4kz
Piletocera cumulalis
0
1420302
6197882
6197227
2026-07-08T04:43:31Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197882
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera cumulalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera cumulalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1907-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Borneo]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14102931}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
crx6lfbyq6tj7rlhg9uf22xtk2398f9
6197886
6197882
2026-07-08T04:44:45Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
6197886
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera cumulalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera cumulalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1907-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Borneo]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14102931}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
b4miwp92khf1fljh9eegk1zw3cnn5q2
Piletocera bistrigalis
0
1420304
6197874
6197231
2026-07-08T04:37:55Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197874
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera bistrigalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera bistrigalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1917-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Papua-Yangi Gvineya]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14102833}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
9ymhsvr0k4nkxnc4vpp2flkzbak7177
Piletocera chloronota
0
1420305
6197876
6197233
2026-07-08T04:38:51Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197876
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera chloronota
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera chloronota''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1889-yilda Edward Meyrick tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Yangi Gvineya]]da uchraydi<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14102847}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
7ptnneikltb8otx3ocmsbnn6x3nbfcy
Piletocera concisalis
0
1420307
6197878
6197235
2026-07-08T04:40:43Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197878
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera concisalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera concisalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1859-yilda Francis Walker tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Shri-Lanka]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q14102882}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
6e79r8a3va0gvgmlojrwcstq16hqcq4
Piletocera cyclospila
0
1420309
6197885
6197237
2026-07-08T04:44:27Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197885
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera cyclospila
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera cyclospila''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1886-yilda Edward Meyrick tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Samoa]] va [[Fiji]]da uchraydi<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14102955}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
elwy7s5wtnnjsqot07uvsnyyor5lmk2
Piletocera costipunctata
0
1420311
6197881
6197240
2026-07-08T04:42:35Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197881
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera costipunctata
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera costipunctata''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1896-yilda Warren tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Hindiston]]ning Meghalaya shtatida uchraydi<ref>{{cite web|url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=global Pyraloidea database |publisher=Globiz.pyraloidea.org |date= |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q14102919}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
7ljirrzfqnxpyb2ggt89jwe7g6vv0pu
Piletocera chlorura
0
1420318
6197877
6197248
2026-07-08T04:39:47Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197877
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera chlorura
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera chlorura''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1887-yilda Edward Meyrick tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Avstraliya]]da uchraydi. U Queensland shtatida qayd etilgan<ref name=GlobIZ>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx?ReturnUrl=%2fPages%2fReports%2fTaxonomyReport.aspx%3fAspxAutoDetectCookieSupport%3d1&AspxAutoDetectCookieSupport=1 |website=www.pyraloidea.org |title=Global Information System on Pyraloidea (GlobIZ) |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Mally |first3=Richard |last4=Vegliante |first4=Francesca |last5=Tränkner |first5=Andreas |last6=Bauer |first6=Franziska |last7=Hayden |first7=James |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Schouten |first9=Rob |last10=Li |first10=Houhun |last11=Trofimova |first11=Tatiana |last12=Solis |first12=M. Alma |author-link12=Maria Alma Solis |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |date=2003–2024 |access-date=2024-10-29}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q19598628}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
fzva7mk6k2cqfqp11d9v41gciooebhq
Piletocera costifascialis
0
1420321
6197879
6197252
2026-07-08T04:41:39Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197879
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera costifascialis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera costifascialis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1917-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Malayziya]]da uchraydi<ref>{{cite web|url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=global Pyraloidea database |publisher=Globiz.pyraloidea.org |date= |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q14102905}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
jbtgegvw56qfiitw3ojmvjr6x4c5jnp
Piletocera denticostalis
0
1420348
6197887
6197289
2026-07-08T04:45:23Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197887
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera denticostalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera denticostalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1907-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Solomon orollari]]da uchraydi. U Ghizo orolida qayd etilgan<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14664098}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
pvdd7cm49zdelo7f427y4wgapr5mjpn
Piletocera xanthosoma
0
1420353
6197973
6197297
2026-07-08T05:42:20Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197973
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera xanthosoma
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera xanthosoma''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1886-yilda Edward Meyrick tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Fiji]], [[Tonga]] va [[Samoa]]da uchraydi<ref>[http://www.padil.gov.au/maf-border/Pest/Main/142612 "''Piletocera xanthosoma'' Meyrick, 1886 (Lepidoptera: Crambidae)"]. ''PaDIL''. Australian Government Department of Agriculture and Water Resources. Retrieved 7 July 2018.</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Commons category}}
{{Taxonbar|from=Q14104115}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
at0ykaalxs8a97g6eiwz71hq7q84nmr
Piletocera quadralis
0
1420356
6197951
6197300
2026-07-08T05:26:27Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197951
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera quadralis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera quadralis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1901-yilda Snellen tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Indoneziya]]ning Yava orolida uchraydi<ref>{{cite web|url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=global Pyraloidea database |publisher=Globiz.pyraloidea.org |date= |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q19598635}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
t2ku7kz66dt7k32exp0ryrdfqxfyoqk
Piletocera ruficeps
0
1420408
6197955
6197376
2026-07-08T05:30:11Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197955
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera ruficeps
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera ruficeps''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1917-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Papua-Yangi Gvineya]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14103916}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
g6z643h1wupj7rgcmp0s8h18xu11tc8
Piletocera rotundalis
0
1420409
6197954
6197377
2026-07-08T05:29:16Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197954
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera rotundalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera rotundalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1907-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Indoneziya]]ning Bali orolida uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14103903}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
ms9fpj0rqm615gnsjcichwppt6gwyim
Piletocera purpureofusa
0
1420413
6197949
6197381
2026-07-08T05:25:31Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197949
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera purpureofusa
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera purpureofusa''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1917-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Solomon orollari]]da uchraydi. U Choiseul orolida qayd etilgan<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14103847}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
pqix7gy61f6ljpb2csn57fgmguq8s6t
Piletocera scotochroa
0
1420415
6197957
6197383
2026-07-08T05:32:03Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197957
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera scotochroa
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera scotochroa''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1917-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Solomon orollari]]da uchraydi. U Ghizo orolida qayd etilgan<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14103939}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
smuzk7c8n2sdlhja22efwznfzewwm4c
Piletocera rufulalis
0
1420432
6197956
6197402
2026-07-08T05:31:07Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197956
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera rufulalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera rufulalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1907-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Syerra-Leone]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref><ref>{{cite web |last1=De Prins |first1=J. |last2=De Prins |first2=W. |name-list-style=amp |date=2018 |url=http://www.afromoths.net/species_by_code/PILERUFU |title=''Piletocera rufulalis'' Hampson, 1907 |website=Afromoths |accessdate=October 31, 2018}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14103926}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
4zu8c7pyjkg5kz9psgsddg4tfajii39
Piletocera reunionalis
0
1420435
6197953
6197407
2026-07-08T05:28:19Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197953
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera reunionalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera reunionalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Reyunion]] oroliga xos bo‘lib, u yerda juda keng tarqalgan<ref>[http://zipcodezoo.com/Animals/P/Piletocera_reunionalis/ zipcodezoo.com - Piletocera reunionalis]</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q3388418}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
hcgb3dat6alx9vxrg18u7br269cq8en
Piletocera rechingeri
0
1420437
6197952
6197408
2026-07-08T05:27:23Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197952
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera rechingeri
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera rechingeri''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1935-yilda Willie Horace Thomas Tams tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Samoa]]da uchraydi<ref>{{cite web|url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=global Pyraloidea database |publisher=Globiz.pyraloidea.org |date= |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q14103869}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
pzz1wle2z92nd7rdgz7clpbcm0cy11v
Piletocera punctatalis
0
1420439
6197948
6197412
2026-07-08T05:24:36Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197948
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera punctatalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera punctatalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1966-yilda Henry Legrand tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Seyshel orollari]]da uchraydi. U [[Aldabra]]da qayd etilgan<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref><ref>{{cite web |last1=De Prins |first1=J. |last2=De Prins |first2=W. |name-list-style=amp |date=2019 |url=http://www.afromoths.net/species_by_code/PILEPUNC |title=''Piletocera punctatalis'' (Legrand, 1966) |website=Afromoths |accessdate=July 4, 2020}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14103831}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
c4l0490wlbqq8rh8b2ztle9cfgxreu0
Piletocera micralis
0
1420442
6197935
6197415
2026-07-08T05:15:15Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197935
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera micralis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera micralis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1907-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Borneo]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14103549}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
k3cziq2nxc7r5m3gdw8n3ugcdjh7glm
Piletocera phaeocraspedalis
0
1420445
6197946
6197418
2026-07-08T05:22:43Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197946
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera phaeocraspedalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera phaeocraspedalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1907-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Solomon orollari]]da uchraydi. U Choiseul orolida qayd etilgan<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14103746}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
3re15m0ofqdp92uzi5jrsm1afrqkn9j
Piletocera microcentra
0
1420447
6197936
6197420
2026-07-08T05:16:11Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197936
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera microcentra
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera microcentra''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1886-yilda Edward Meyrick tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Fiji]]da uchraydi<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14103557}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
ey8bzz22p4fz3u3ocgl5ply8blka572
Piletocera octosemalis
0
1420449
6197941
6197422
2026-07-08T05:19:55Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197941
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera octosemalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera octosemalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1896-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Myanma]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14103642}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
3eaxf5orv1k5jqc953xopyln13njjno
Piletocera penicillalis
0
1420452
6197945
6197427
2026-07-08T05:21:47Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197945
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera penicillalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera penicillalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1881-yilda Hugo Theodor Christoph tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur Rossiyaning Uzoq Sharq mintaqasidagi [[Amur viloyati|Amur viloyatida]] uchraydi<ref>{{cite web|url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search|website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q14103719}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
n3183cc0ymscgxwu3phloi4zv3r7gd9
Piletocera orientalis
0
1420455
6197942
6197430
2026-07-08T05:20:51Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197942
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera orientalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera orientalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1880-yilda Snellen tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Indoneziya]]ning Sulawesi orolida uchraydi<ref>{{cite web|url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=global Pyraloidea database |publisher=Globiz.pyraloidea.org |date= |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q14103694}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
9oe6z8i6mg1rqq8r317jy66genrqz81
Piletocera nudicornis
0
1420478
6197938
6197467
2026-07-08T05:18:03Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197938
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera nudicornis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera nudicornis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1897-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Hindiston]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14103598}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
mwzo199zczx09klkn1458adlpnt1u5z
Piletocera microdontalis
0
1420482
6197937
6197471
2026-07-08T05:17:07Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197937
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera microdontalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera microdontalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1907-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Papua-Yangi Gvineya]]da uchraydi. U Woodlark orolida qayd etilgan<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14103567}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
iw8ae5tgwgqtqdze4yl66trrox4wdzy
Piletocera ochrosema
0
1420487
6197939
6197478
2026-07-08T05:18:59Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197939
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera ochrosema
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera ochrosema''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1886-yilda Edward Meyrick tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Vanuatu]] va [[Fiji]]da uchraydi<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14103621}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
jv9ekte0431g2kezp78j1b3nzz1team
Piletocera viperalis
0
1420489
6197972
6197482
2026-07-08T05:41:24Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197972
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera viperalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera viperalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1862-yilda Achille Guenée tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Reyunion]] orolida uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref><ref>{{cite web |last1=De Prins |first1=J. |last2=De Prins |first2=W. |name-list-style=amp |date=2018 |url=http://www.afromoths.net/species_by_code/PILEVIPE |title=''Piletocera viperalis'' (Guenée, 1862) |website=Afromoths |accessdate=August 15, 2018}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q14104095}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
3w3yh5qtqfquol4mi7lom7czezdurtm
Kanzelwand
0
1420504
6197498
2026-07-07T11:59:22Z
Ahror Akramovich
75193
yangi
6197498
wikitext
text/x-wiki
{{Togʻ bilgiqutisi2
| location = [[Avstriya]]
| image = Kanzelwand Schuesser.JPG
| image_size = 324x300px
| image_alt =
| elevation_m = 2058
| elevation_ref =
| isolation = 0.8 km<span title="to"> → </span>[[Walser Hammerspitze]]
| isolation_ref =
| prominence = 88 m<span title="above the wind-gap"> ↓ </span>Col with the Walser Hammerspitze
| prominence_ref =
| map_caption = xaritada joylashuvi
| range = [[Southeast Walsertal togʻlari]], [[Allgäu Alplari]]
| parent_peak =
| location = [[Bavariya]], [[Germaniya]]/ [[Vorarlberg]], [[Avstriya]] chegarasi
}}
'''Kanzelwand''' (ilgari Bavariya tomonda '''Warmatsgundkopf''' nomi bilan tanilgan) — [[Avstriya]]ning Vorarlberg hududi va [[Germaniya]]ning [[Bavariya]] hududi chegarasida joylashgan togʻ. Sarguzashtni yoqtiruvchi sayyohlar orasida mashhur maskan hisoblanadi<ref>{{Cite web |title=Kanzelwand in Österreich, Vorarlberg - alpen-guide.de |url=https://www.alpen-guide.de/reisefuehrer/poi/kanzelwand-riezlern |access-date=2025-10-22 |website=www.alpen-guide.de |language=de}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=gurRDwAAQBAJ&pg=PA78&dq=%22Kanzelwand%22+-wikipedia&hl=en&newbks=1&newbks_redir=0&source=|title=Trekking in Vorarlberg: 5 mehrtägige Touren von Hütte zu Hütte|first=Mark |last=Zahel|year=2020|language=German|isbn=9783763345557|publisher=Bergverlag Rother|access-date=November 1, 2025}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Authority control}}
{{Avstriya-togʻ-stub}}
[[Turkum:Avstriya togʻlari]]
cx71zl0mshzx4690l338c0cvtegb158
Munozara:Od blizu
1
1420505
6197499
2026-07-07T11:59:23Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197499
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Predmestje (roman)
0
1420506
6197500
2026-07-07T11:59:46Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
yangi
6197500
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = Predmestje
| tasvir =
| muallif = Vinko Möderndorfer
| mamlakat = [[Sloveniya]]
| til = [[Sloven tili]]
| nashr_etilgan_sana = 2002
| isbn =
| oclc =
}}
'''Predmestje''' — [[sloven]] yozuvchisi [[Vinko Möderndorfer]] tomonidan yozilgan [[roman]]. Ilk bor 2002-yilda nashr etilgan. Keyinchalik muallifning oʻzi romanni shu nomdagi badiiy filmga moslashtirgan<ref>{{Cite book |url=https://www.google.ca/books/edition/Variety_International_Film_Guide/G8xoAAAAMAAJ?hl=en&gbpv=0&bsq=%22Predmestje%22%20vinko |title=Variety International Film Guide |date=2005 |publisher=Andre Deutsch |language=en}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Yevropa-roman-stub}}
o2e6pvehvu2wwh42jvhnfg5jqvjnzck
Munozara:William Bodrugan (katta)
1
1420507
6197501
2026-07-07T12:00:19Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197501
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Munozara:Piletocera microdontalis
1
1420508
6197502
2026-07-07T12:01:15Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197502
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Sarojahöhe
0
1420509
6197506
2026-07-07T12:02:05Z
Ahror Akramovich
75193
yangi
6197506
wikitext
text/x-wiki
{{Togʻ bilgiqutisi2
| location = [[Avstriya]]
| image = Fürstensteig, Rätikon.jpg
| elevation_m = 1659
| elevation_ref =
| prominence =
| map = Liechtenstein
| map_caption = xaritada joylashuvi
| listing =
| location = [[Lixtenshteyn]] / [[Avstriya]]
| range = [[Rätikon]], [[Alplar]]
| coordinates = {{coord|47|11|27|N|9|34|21|E|type:mountain_region:LI_scale:100000|format=dms|display=inline,title}}
}}
'''Sarojahöhe''' yoki '''Saroja''' — Lixtenshteyn va [[Avstriya]] chegarasida joylashgan togʻ. Dengiz sathidan balandligi 1 659 metr (5 443 fut)ni tashkil etadi.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
* Unfolding Liechtenstein, Panorama Map (Map). Liechtenstein Tourismus. 2007.
* Feldkirch - Vaduz (Map). 1:50000. Wander, Bike- und Skitourenkarte. Cartography by Kompass-Karten GmbH. Kompass. 2007.
{{Authority control}}
{{Avstriya-togʻ-stub}}
[[Turkum:Avstriya togʻlari]]
0vzijjyvdijq9u1s77z7mqowtf8rin6
Munozara:Otto Bodrugan
1
1420510
6197507
2026-07-07T12:02:11Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197507
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Prikrita harmonija
0
1420511
6197508
2026-07-07T12:02:48Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
yangi
6197508
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = Prikrita harmonija
| tasvir = Prikrita harmonija.jpg
| muallif = Katarina Marinčič
| mamlakat = [[Sloveniya]]
| til = [[Sloven tili]]
| nashr_etilgan_sana = 2001
| isbn =
| oclc =
}}
'''Prikrita harmonija''' — [[sloven]] yozuvchisi [[Katarina Marinčič]] tomonidan yozilgan [[roman]]. Ilk bor 2001-yilda nashr etilgan<ref>{{cite web|url=http://www.mladina.si/100109/prikrita-harmonija/|title=Prikrita harmonija|publisher=Mladina|access-date=19 July 2012}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Yevropa-roman-stub}}
hfwoxg3g7keiyd9dicxz9ho884lduhi
Munozara:Očeta Vincenca smrt
1
1420512
6197509
2026-07-07T12:03:07Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197509
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Sattelköpfle
0
1420513
6197510
2026-07-07T12:03:27Z
Ahror Akramovich
75193
yangi
6197510
wikitext
text/x-wiki
{{Togʻ bilgiqutisi2
| elevation_m = 1688
| elevation_ref =
| prominence =
| map = Liechtenstein
| map_caption = xaritada joylashuvi
| listing =
| location = [[Lixtenshteyn]] / [[Avstriya]]
| range = [[Rätikon]], [[Alps]]
| coordinates = {{coord|47|11|08.3|N|9|34|23.7|E|type:mountain_region:LI_scale:100000|format=dms|display=inline,title}}
}}
'''Sattelköpfle''' — Lixtenshteyn va [[Avstriya]] chegarasida joylashgan togʻ. Dengiz sathidan balandligi 1 688 metr (5 538 fut)ni tashkil etadi.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
* Feldkirch — Vaduz (Map). 1:50000. Wander, Bike- und Skitourenkarte. Cartography by Kompass-Karten GmbH. Kompass. 2007.
{{Authority control}}
{{Avstriya-togʻ-stub}}
[[Turkum:Avstriya togʻlari]]
322kph556p96tyssvcp0loiqwqqjryi
Munozara:Stephen Blund
1
1420514
6197511
2026-07-07T12:04:03Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197511
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Munozara:Piletocera nudicornis
1
1420515
6197512
2026-07-07T12:04:59Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197512
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Princeska z napako
0
1420516
6197513
2026-07-07T12:05:42Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
yangi
6197513
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = Princeska z napako
| tasvir =
| muallif = Janja Vidmar
| mamlakat = [[Sloveniya]]
| til = [[Sloven tili]]
| nashr_etilgan_sana = 1998
| isbn =
| oclc =
}}
'''Princeska z napako''' — [[sloven]] yozuvchisi [[Janja Vidmar]] tomonidan yozilgan [[roman]]. Ilk bor 1998-yilda nashr etilgan<ref name="PogačnikZadravec2001">{{cite book|last1=Pogačnik|first1=Jože|last2=Zadravec|first2=Franc|title=Slovenska književnost|url=https://books.google.com/books?id=Wa3lAAAAMAAJ|accessdate=19 July 2012|year=2001|publisher=DZS|isbn=978-86-341-1936-7|page=452}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Yevropa-roman-stub}}
4zot9nkbibd0f1g84ag4he0dejuqqn1
6197520
6197513
2026-07-07T12:11:01Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
6197520
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = Princeska z napako
| tasvir =
| muallif = Janja Vidmar
| mamlakat = {{SLO}}
| til = [[Sloven tili]]
| nashr_etilgan_sana = 1998
| isbn =
| oclc =
}}
'''Princeska z napako''' — [[sloven]] yozuvchisi [[Janja Vidmar]] tomonidan yozilgan [[roman]]. Ilk bor 1998-yilda nashr etilgan<ref name="PogačnikZadravec2001">{{cite book|last1=Pogačnik|first1=Jože|last2=Zadravec|first2=Franc|title=Slovenska književnost|url=https://books.google.com/books?id=Wa3lAAAAMAAJ|accessdate=19 July 2012|year=2001|publisher=DZS|isbn=978-86-341-1936-7|page=452}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Yevropa-roman-stub}}
6ddjemgukgcbtcthspjpzp4argfs3bv
Munozara:Richard le Blehston
1
1420517
6197514
2026-07-07T12:05:55Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197514
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Munozara:Objestnost
1
1420518
6197515
2026-07-07T12:06:51Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197515
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Munozara:Walter Bixton
1
1420519
6197516
2026-07-07T12:07:47Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197516
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Munozara:Robert Clavering
1
1420520
6197517
2026-07-07T12:08:43Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197517
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Munozara:Thomas de Betham
1
1420521
6197518
2026-07-07T12:09:39Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197518
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Munozara:Thomas Berkeley
1
1420522
6197519
2026-07-07T12:10:35Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197519
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Munozara:Roger de Beauchamp
1
1420523
6197521
2026-07-07T12:11:31Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197521
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Munozara:John Beauchamp
1
1420524
6197522
2026-07-07T12:12:27Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197522
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Munozara:John Baudefait
1
1420525
6197523
2026-07-07T12:13:23Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197523
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Munozara:William Bart
1
1420526
6197524
2026-07-07T12:14:19Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197524
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Sarkofag (roman)
0
1420527
6197525
2026-07-07T12:15:01Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
yangi
6197525
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = Sarkofag
| tasvir =
| muallif = Dušan Merc
| mamlakat = {{SLO}}
| til = [[Sloven tili]]
| nashr_etilgan_sana = 1997
| isbn =
| oclc =
}}
'''Sarkofag''' — [[sloven]] yozuvchisi [[Dušan Merc]] tomonidan yozilgan [[roman]]. Ilk bor 1997-yilda nashr etilgan<ref>{{Cite web |title=dLib.si - Sarkofag |url=https://www.dlib.si/details/URN:NBN:SI:doc-9AWSU69A |access-date=2024-12-03 |website=www.dlib.si}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Yevropa-roman-stub}}
rx5dhb19724hxwd3q25773mqq7ji9rd
Munozara:Peter Baron
1
1420528
6197526
2026-07-07T12:15:15Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197526
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Piletocera sodalis
0
1420529
6197527
2026-07-07T12:15:29Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Piletocera sodalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Piletocera sodalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1889-yilda John Henry Leech tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Yaponiya]], [[Myanma]], [[Xitoy]] va [[Koreya]]da uchraydi<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |l...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6197527
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera sodalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera sodalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1889-yilda John Henry Leech tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Yaponiya]], [[Myanma]], [[Xitoy]] va [[Koreya]]da uchraydi<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref><ref>[https://www.researchgate.net/profile/Bong-Kyu_Byun/publication/260602742_Lepidopterous_Insect_Fauna_of_Gyeongju_National_Park_in_Korea/links/0deec531efc780bb18000000.pdf Lepidopterous Insect Fauna of Gyeongju National Park in Korea]</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14103972}}
{{Piletocera-stub}}
im7yyd954w7n5j6mgsunkc545ofo50c
6197959
6197527
2026-07-08T05:33:55Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197959
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera sodalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera sodalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1889-yilda John Henry Leech tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Yaponiya]], [[Myanma]], [[Xitoy]] va [[Koreya]]da uchraydi<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref><ref>[https://www.researchgate.net/profile/Bong-Kyu_Byun/publication/260602742_Lepidopterous_Insect_Fauna_of_Gyeongju_National_Park_in_Korea/links/0deec531efc780bb18000000.pdf Lepidopterous Insect Fauna of Gyeongju National Park in Korea]</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14103972}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
h5wl99ua8ptqmyevbtz17s1v1royvgg
Munozara:Obiskovalec
1
1420530
6197528
2026-07-07T12:16:11Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197528
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Munozara:Piletocera orientalis
1
1420531
6197529
2026-07-07T12:17:07Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197529
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Piletocera stenipteralis
0
1420532
6197530
2026-07-07T12:17:50Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Piletocera stenipteralis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Piletocera stenipteralis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1917-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Papua-Yangi Gvineya]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |dat...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6197530
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera stenipteralis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera stenipteralis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1917-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Papua-Yangi Gvineya]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14103993}}
{{Piletocera-stub}}
6gmdlb6y6k7nvtrmjjfcenm7a41dxf3
6197961
6197530
2026-07-08T05:35:47Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197961
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera stenipteralis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera stenipteralis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1917-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Papua-Yangi Gvineya]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14103993}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
tocph3blx8ygiocrstdmxdfnixnm0py
Munozara:Piletocera penicillalis
1
1420533
6197531
2026-07-07T12:18:03Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197531
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Se spominjaš Afrike?
0
1420534
6197532
2026-07-07T12:18:08Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
yangi
6197532
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = Se spominjaš Afrike?
| tasvir =
| muallif = Zdenka Žebre
| mamlakat = {{SLO}}
| til = [[Sloven tili]]
| nashr_etilgan_sana = 2003
| isbn =
| oclc =
}}
'''Se spominjaš Afrike?''' — [[sloven]] yozuvchisi [[Zdenka Žebre]] tomonidan yozilgan [[roman]]. Ilk bor 2003-yilda nashr etilgan<ref>{{cite web|url=http://www.lovecnacene.si/knjige-se-spominjas-afrike/m/562468/details/|title= Se spominjaš Afrike?|publisher=Lovecnascene.si|language=Slovenian|accessdate=19 July 2012}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Yevropa-roman-stub}}
pizgx6og1d6wbwee3zgik9cbe48914u
Piletocera steffanyi
0
1420535
6197533
2026-07-07T12:18:38Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Piletocera steffanyi | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Piletocera steffanyi''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1935-yilda Willie Horace Thomas Tams tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Samoa]]da uchraydi<ref>{{cite web|url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6197533
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera steffanyi
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera steffanyi''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1935-yilda Willie Horace Thomas Tams tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Samoa]]da uchraydi<ref>{{cite web|url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=global Pyraloidea database |publisher=Globiz.pyraloidea.org |date= |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q14103983}}
{{Piletocera-stub}}
45qqi4zioty84pippeol79jumu0fndm
6197960
6197533
2026-07-08T05:34:51Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197960
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera steffanyi
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera steffanyi''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1935-yilda Willie Horace Thomas Tams tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Samoa]]da uchraydi<ref>{{cite web|url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=global Pyraloidea database |publisher=Globiz.pyraloidea.org |date= |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q14103983}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
48t8wgb7zfxn3uyud9hal9rgsr8r1do
Munozara:Ninina pesnika dva
1
1420536
6197534
2026-07-07T12:18:59Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197534
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Munozara:Piletocera octosemalis
1
1420537
6197535
2026-07-07T12:19:55Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197535
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Piletocera stygialis
0
1420538
6197536
2026-07-07T12:19:59Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Piletocera stygialis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Piletocera stygialis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1907-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Solomon orollari]]da uchraydi. U Choiseul orolida qayd etilgan<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |dis...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6197536
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera stygialis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera stygialis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1907-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Solomon orollari]]da uchraydi. U Choiseul orolida qayd etilgan<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14104005}}
{{Piletocera-stub}}
12p23pgk913hc6479uatwq0yqzwe5l1
6197963
6197536
2026-07-08T05:36:43Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197963
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera stygialis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera stygialis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1907-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Solomon orollari]]da uchraydi. U Choiseul orolida qayd etilgan<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14104005}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
9bjikmdvrhufnq254xksnxczvlzokeu
Munozara:Piletocera microcentra
1
1420539
6197537
2026-07-07T12:20:51Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197537
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Piletocera torsicostalis
0
1420540
6197538
2026-07-07T12:20:56Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Piletocera torsicostalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Piletocera torsicostalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1897-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Indoneziya]]ning Ambon orolida uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=et...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6197538
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera torsicostalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera torsicostalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1897-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Indoneziya]]ning Ambon orolida uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14104038}}
{{Piletocera-stub}}
cx1sz9oqkd6kcv0htll8dk9euoxud40
6197964
6197538
2026-07-08T05:37:39Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197964
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera torsicostalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera torsicostalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1897-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Indoneziya]]ning Ambon orolida uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14104038}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
cnoa91cl38iudhdajk67idiqw6votrg
Sedmi svet
0
1420541
6197539
2026-07-07T12:21:03Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
yangi
6197539
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = Sedmi svet
| tasvir =
| muallif = Sebastjan Koleša
| mamlakat = {{SLO}}
| til = [[Sloven tili]]
| nashr_etilgan_sana = 2009
| isbn =
| oclc =
}}
'''Sedmi svet''' — [[sloven]] yozuvchisi [[Sebastjan Koleša]] tomonidan yozilgan [[roman]]. Ilk bor 2009-yilda nashr etilgan<ref>{{cite web|url=https://www.doria.si/knjigarna/q/artikel/4424|title= Sedmi svet|publisher=Doria.si|accessdate=19 July 2012}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Yevropa-roman-stub}}
ms341s2o053i0u336ge6y5dcexgadd7
Munozara:Piletocera phaeocraspedalis
1
1420542
6197540
2026-07-07T12:21:47Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197540
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Piletocera ulophanes
0
1420543
6197541
2026-07-07T12:21:53Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Piletocera ulophanes | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Piletocera ulophanes''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1886-yilda Edward Meyrick tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Fiji]]da uchraydi<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegl...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6197541
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera ulophanes
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera ulophanes''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1886-yilda Edward Meyrick tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Fiji]]da uchraydi<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14104049}}
{{Piletocera-stub}}
hnx0h10ti0kwsdzasswjb7vefu60u87
6197965
6197541
2026-07-08T05:38:35Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197965
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera ulophanes
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera ulophanes''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1886-yilda Edward Meyrick tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Fiji]]da uchraydi<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14104049}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
kulu31gw7s11throkwr2fe3an0navkc
Munozara:Na Žerinjah
1
1420544
6197542
2026-07-07T12:22:43Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197542
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Munozara:Piletocera micralis
1
1420545
6197543
2026-07-07T12:23:39Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197543
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Seks, ljubezen in to
0
1420546
6197544
2026-07-07T12:23:53Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
„{{Kitob bilgiqutisi | nomi = Seks, ljubezen in to | tasvir = | muallif = Andrej Morovič | mamlakat = {{SLO}} | til = [[Sloven tili]] | nashr_etilgan_sana = 2006 | isbn = | oclc = }} '''Seks, ljubezen in to''' — [[sloven]] yozuvchisi [[Andrej Morovič]] tomonidan yozilgan [[roman]]. Ilk bor 2006-yilda nashr etilgan<ref>{{cite web|url=http:/...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6197544
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = Seks, ljubezen in to
| tasvir =
| muallif = Andrej Morovič
| mamlakat = {{SLO}}
| til = [[Sloven tili]]
| nashr_etilgan_sana = 2006
| isbn =
| oclc =
}}
'''Seks, ljubezen in to''' — [[sloven]] yozuvchisi [[Andrej Morovič]] tomonidan yozilgan [[roman]]. Ilk bor 2006-yilda nashr etilgan<ref>{{cite web|url=http://www.knjigarna-beletrina.com/knjigarna/beletrina/seks-ljubezen-in-to/2607|title=Seks, ljubezen in to|publisher=Knjigarna-beletrina.com|accessdate=19 July 2012}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Yevropa-roman-stub}}
h6jhjz0du07tdwg1xbrv3ieem1wa57g
Piletocera violascens
0
1420547
6197545
2026-07-07T12:23:59Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Piletocera violascens | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Piletocera violascens''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1917-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Papua-Yangi Gvineya]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6197545
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera violascens
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera violascens''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1917-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Papua-Yangi Gvineya]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14104082}}
{{Piletocera-stub}}
fprl3knxk1z71se2an7nrvnnmlioxzh
6197968
6197545
2026-07-08T05:40:27Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197968
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera violascens
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera violascens''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1917-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Papua-Yangi Gvineya]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14104082}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
s0ccvzj91iqvtwadee2j8gj1z352tk2
Munozara:Piletocera punctatalis
1
1420548
6197547
2026-07-07T12:24:35Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197547
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Piletocera violalis
0
1420549
6197548
2026-07-07T12:24:50Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Piletocera violalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Piletocera violalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1863-yilda Julius Lederer tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Indoneziya]]ning Ambon orolida uchraydi<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6197548
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera violalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera violalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1863-yilda Julius Lederer tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Indoneziya]]ning Ambon orolida uchraydi<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14104071}}
{{Piletocera-stub}}
1n4qlh3c7wmlf3j4a3f8805og7xseor
6197966
6197548
2026-07-08T05:39:31Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* Manbalar */ clean up
6197966
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Piletocera violalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Piletocera violalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1863-yilda Julius Lederer tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Indoneziya]]ning Ambon orolida uchraydi<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14104071}}
{{Piletocera-stub}}
[[Turkum:Piletocera]]
jar43ev9wdtu6y8mfiawy0lrzdvm9fm
Munozara:Piletocera rechingeri
1
1420550
6197549
2026-07-07T12:25:31Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197549
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Munozara:Piletocera reunionalis
1
1420551
6197550
2026-07-07T12:26:27Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197550
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Munozara:Muriša
1
1420552
6197552
2026-07-07T12:27:23Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197552
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Lineodes caracasia
0
1420553
6197553
2026-07-07T12:27:32Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Lineodes caracasia | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Lineodes caracasia''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1956-yilda Hans Georg Amsel tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Venesuela]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |t...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6197553
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lineodes caracasia
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lineodes caracasia''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1956-yilda Hans Georg Amsel tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Venesuela]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13765632}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
6wi98rmgd8o6zgxmk648ixjioyfstmj
Munozara:Piletocera rufulalis
1
1420554
6197554
2026-07-07T12:28:19Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197554
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Sekstant (roman)
0
1420555
6197555
2026-07-07T12:28:23Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
yangi
6197555
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = Sekstant
| tasvir =
| muallif = Štefan Kardoš, Norma Bale, Robert Titan Felix
| mamlakat = {{SLO}}
| til = [[Sloven tili]]
| nashr_etilgan_sana = 2002
| isbn =
| oclc =
}}
'''Sekstant''' — [[sloven]] romani. Ilk bor 2002-yilda nashr etilgan<ref>{{cite book |title=Sodobnost |date=2003 |publisher=Državna založba Slovenije |url=https://books.google.com/books?id=IzkrAQAAIAAJ&q=%22Sekstant%22+novel+-wikipedia |language=sl}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Yevropa-roman-stub}}
hjoom2ttd1g9ule7cul5n7wvbcwha89
Lineodes contortalis
0
1420556
6197556
2026-07-07T12:28:32Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Lineodes contortalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Lineodes contortalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1854-yilda Achille Guenée tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Braziliya]] va [[Kuba]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=200...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6197556
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lineodes contortalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lineodes contortalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1854-yilda Achille Guenée tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Braziliya]] va [[Kuba]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13765638}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
mr9mbfig413spryji0d3owyjonf25g5
Munozara:William Bardwell
1
1420557
6197557
2026-07-07T12:29:15Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197557
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Munozara:William Banastre
1
1420558
6197558
2026-07-07T12:30:11Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197558
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Sence v očesu
0
1420559
6197559
2026-07-07T12:30:49Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
yangi
6197559
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = Sence v očesu
| muallif = Matjaž Zupančič
| mamlakat = {{SLO}}
| til = [[Sloven tili]]
| nashr_etilgan_sana = 2000
| isbn =
| oclc =
}}
'''Sence v očesu''' — [[sloven]] yozuvchisi [[Matjaž Zupančič]] tomonidan yozilgan [[roman]]. Ilk bor 2000-yilda nashr etilgan<ref>{{cite web|url=https://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache:KpiKV4AJFkkJ:www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-CUEJYFU8/56a3bef8-8f09-48a6-9df5-9694663d0500/PDF+&hl=en&gl=uk&pid=bl&srcid=ADGEEShwkjp1ymVTCLXKsTRQ6Kk4ERk1k6aQTo1rB7vF0Je6el4_Da2O5nWhhRGmN_Auh8FEthZOm50XJ_JkkK_CCUz8piG7hjXzEXv8pn1wRFZH-xH_EBDrGozesYnRoOfSemIOlR-d&sig=AHIEtbThnDgOZSWT_j_EkaaHvKNeo2CLZQ|title=Sence v očesu|publisher=Dlib.si|accessdate=19 July 2012}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Yevropa-roman-stub}}
4mxbo2qm7x2o888yw50cjb4b4g5nklh
Munozara:Thomas Ballard (Coventry)
1
1420560
6197561
2026-07-07T12:31:07Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197561
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Munozara:Mrtvo morje
1
1420561
6197562
2026-07-07T12:32:03Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197562
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Atomopteryx coelodactyla
0
1420562
6197563
2026-07-07T12:32:10Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Atomopteryx coelodactyla | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Atomopteryx coelodactyla''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1863-yilda Philipp Christoph Zeller tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Venesuela]], [[Ekvador]], [[Kolumbiya]] va [[Chili]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=h...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6197563
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Atomopteryx coelodactyla
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Atomopteryx coelodactyla''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1863-yilda Philipp Christoph Zeller tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Venesuela]], [[Ekvador]], [[Kolumbiya]] va [[Chili]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q19595970}}
{{Lineodini-stub}}
2idfrdrm0235he6rs0sac9x2y7m2gx2
Munozara:Piletocera scotochroa
1
1420563
6197564
2026-07-07T12:32:59Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197564
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Šesta knjiga sanj
0
1420564
6197565
2026-07-07T12:33:12Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
yangi
6197565
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = Šesta knjiga sanj
| tasvir =
| muallif = Dušan Merc
| mamlakat = {{SLO}}
| til = [[Sloven tili]]
| nashr_etilgan_sana = 2006
| isbn =
| oclc =
}}
'''Šesta knjiga sanj''' — [[sloven]] yozuvchisi [[Dušan Merc]] tomonidan yozilgan [[roman]]. Ilk bor 2006-yilda nashr etilgan<ref>{{cite web|url=http://www.cangura.com/knjigarna/leposlovje/romani/kriminalni-vohunski-detektivski-/sesta-knjiga-sanj.php|title=Šesta knjiga sanj|publisher=Cangura.com|accessdate=19 July 2012}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Yevropa-roman-stub}}
152q8ivyx973tqz526adpir4m09pym6
Atomopteryx doeri
0
1420565
6197566
2026-07-07T12:33:30Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Atomopteryx doeri | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Atomopteryx doeri''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1891-yilda Walsingham tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Braziliya]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=Glo...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6197566
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Atomopteryx doeri
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Atomopteryx doeri''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1891-yilda Walsingham tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Braziliya]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13403983}}
{{Lineodini-stub}}
22vi7g4m59xu7prnm9c93ksa5evoog4
Munozara:Piletocera purpureofusa
1
1420566
6197567
2026-07-07T12:33:55Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197567
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Munozara:Morje v času mrka
1
1420567
6197568
2026-07-07T12:34:51Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197568
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
For Freedom
0
1420568
6197569
2026-07-07T12:35:24Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Kino|Loyiha:Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola
6197569
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| director = [[Frank Lloyd]]
| producer = [[William Fox (prodyuser)|William Fox]]
| writer = [[E. Lloyd Sheldon]] <br> [[Florence Margolies]]
| narrator =
| starring = [[William Farnum]] <br> [[Coit Albertson]] <br> [[Rubye De Remer]]
| music =
| editing =
| cinematography = [[William C. Foster]]
| studio = [[Fox Film]]
| distributor = Fox Film
| released = {{Film date|1918|12|29}}
| runtime = 60 minut
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* Solomon, Aubrey. ''The Fox Film Corporation, 1915-1935: A History and Filmography''. McFarland, 2011.
== Havolalar ==
{{commons category|For Freedom (1918 film)}}
*{{IMDb title|0009083}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
co7sez228k280xxino5up77tz5sfuk5
6197570
6197569
2026-07-07T12:35:47Z
Ahror Akramovich
75193
6197570
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| director = [[Frank Lloyd]]
| producer = [[William Fox (prodyuser)|William Fox]]
| writer = [[E. Lloyd Sheldon]] <br> [[Florence Margolies]]
| narrator =
| starring = [[William Farnum]] <br> [[Coit Albertson]] <br> [[Rubye De Remer]]
| music =
| editing =
| cinematography = [[William C. Foster]]
| studio = [[Fox Film]]
| distributor = Fox Film
| released = {{Film date|1918|12|29}}
| runtime = 60 minut
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''For Freedom''' – 1918-yilda rejissyor [[Frank Lloyd]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Bosh rollarni [[William Farnum]], [[Coit Albertson]] va [[Rubye De Remer]] ijro etgan.
==Rollarda==
* [[William Farnum]] — Robert Wayne
* [[Coit Albertson]] — Herbert Osborne
* [[Rubye De Remer]] — Mary Fenton
* [[Anna Lehr]] — Edith Osborne
* [[J. Herbert Frank]] — Howard Stratton
* [[G. Raymond Nye]] — Bill Harris
* [[John Slavin (actor)|John Slavin]] — Weazel
* [[Marc B. Robbins]] — David Sterling
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* Solomon, Aubrey. ''The Fox Film Corporation, 1915-1935: A History and Filmography''. McFarland, 2011.
== Havolalar ==
{{commons category|For Freedom (1918 film)}}
*{{IMDb title|0009083}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
mjwu17l6y6kxe0c0o0b15q1fzwqikiq
6197572
6197570
2026-07-07T12:36:06Z
Ahror Akramovich
75193
6197572
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| director = [[Frank Lloyd]]
| producer = [[William Fox (prodyuser)|William Fox]]
| writer = [[E. Lloyd Sheldon]] <br> [[Florence Margolies]]
| narrator =
| starring = [[William Farnum]] <br> [[Coit Albertson]] <br> [[Rubye De Remer]]
| music =
| editing =
| cinematography = [[William C. Foster]]
| studio = [[Fox Film]]
| distributor = Fox Film
| released = {{Film date|1918|12|29}}
| runtime = 60 minut
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''For Freedom''' – 1918-yilda rejissyor [[Frank Lloyd]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Bosh rollarni [[William Farnum]], [[Coit Albertson]] va [[Rubye De Remer]] ijro etgan<ref>Solomon p. 252</ref>.
==Rollarda==
* [[William Farnum]] — Robert Wayne
* [[Coit Albertson]] — Herbert Osborne
* [[Rubye De Remer]] — Mary Fenton
* [[Anna Lehr]] — Edith Osborne
* [[J. Herbert Frank]] — Howard Stratton
* [[G. Raymond Nye]] — Bill Harris
* [[John Slavin (actor)|John Slavin]] — Weazel
* [[Marc B. Robbins]] — David Sterling
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* Solomon, Aubrey. ''The Fox Film Corporation, 1915-1935: A History and Filmography''. McFarland, 2011.
== Havolalar ==
{{commons category|For Freedom (1918 film)}}
*{{IMDb title|0009083}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
27m06cxq6lvvxlm80v2jcrismckg9op
Munozara:Piletocera rotundalis
1
1420569
6197571
2026-07-07T12:35:47Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197571
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Atomopteryx erschoffiana
0
1420570
6197573
2026-07-07T12:36:13Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Atomopteryx erschoffiana | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Atomopteryx erschoffiana''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1877-yilda Zeller tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Kolumbiya]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6197573
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Atomopteryx erschoffiana
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Atomopteryx erschoffiana''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1877-yilda Zeller tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Kolumbiya]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13403986}}
{{Lineodini-stub}}
8rs6plyjaknozjmj9i4hjiowzaztqnz
Munozara:Piletocera ruficeps
1
1420571
6197574
2026-07-07T12:36:43Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197574
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Munozara:Mlinarjev Janez: Slovenski junak ali uplemenitba Teharčanov
1
1420572
6197575
2026-07-07T12:37:39Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197575
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Atomopteryx unicolor
0
1420573
6197577
2026-07-07T12:38:22Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Atomopteryx unicolor | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Atomopteryx unicolor''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1906-yilda E. Hering tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Peru]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=Glo...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6197577
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Atomopteryx unicolor
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Atomopteryx unicolor''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1906-yilda E. Hering tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Peru]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13403999}}
{{Lineodini-stub}}
kiz6m22uyb749us9myppa97aux9w6wt
Munozara:Menuet za kitaro
1
1420574
6197578
2026-07-07T12:38:35Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197578
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Smeh za leseno pregrado
0
1420575
6197580
2026-07-07T12:39:26Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
yangi
6197580
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = Smeh za leseno pregrado
| tasvir =
| muallif = Jani Virk
| mamlakat = {{SLO}}
| til = [[Sloven tili]]
| nashr_etilgan_sana = 2000
| isbn =
| oclc =
}}
'''Smeh za leseno pregrado''' — [[sloven]] yozuvchisi [[Jani Virk]] tomonidan yozilgan [[roman]]. Ilk bor 2000-yilda nashr etilgan.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Yevropa-roman-stub}}
7tnef4c4fjcifgwcc9jtczuv3sax9mm
6197584
6197580
2026-07-07T12:40:27Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
6197584
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = Smeh za leseno pregrado
| tasvir =
| muallif = Jani Virk
| mamlakat = {{SLO}}
| til = [[Sloven tili]]
| nashr_etilgan_sana = 2000
| isbn =
| oclc =
}}
'''Smeh za leseno pregrado''' — [[sloven]] yozuvchisi [[Jani Virk]] tomonidan yozilgan [[roman]]. Ilk bor 2000-yilda nashr etilgan.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
*[http://www.knjigarna-beletrina.com/knjigarna/beletrina/smeh-za-leseno-pregrado/2167 Smeh za leseno pregrado], Knjigarna-beletrina.com, accessed 19 July 2012
{{Yevropa-roman-stub}}
hojrpmh8gtcpdhp14zgtz0vbvy188mu
Munozara:Med dvema stoloma
1
1420576
6197581
2026-07-07T12:39:31Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197581
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Atomopteryx solanalis
0
1420577
6197582
2026-07-07T12:39:42Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Atomopteryx solanalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Atomopteryx solanalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1913-yilda William Barnes va James Halliday McDunnough tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Shimoliy Amerika]]da uchraydi. U [[Florida]] shtatida qayd etilgan<ref>{...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6197582
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Atomopteryx solanalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Atomopteryx solanalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1913-yilda William Barnes va James Halliday McDunnough tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Shimoliy Amerika]]da uchraydi. U [[Florida]] shtatida qayd etilgan<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref><ref>{{cite web |url=http://mothphotographersgroup.msstate.edu/species.php?hodges=5110 |title=801223.00 – 5110 – ''Atomopteryx solanalis'' – (Barnes & McDunnough, 1913) |website=North American Moth Photographers Group |publisher=Mississippi State University |accessdate=June 14, 2019}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13403998}}
{{Lineodini-stub}}
23ss1hpho69ljcw5ixcxb085pnenf1j
Munozara:John de Bale
1
1420578
6197583
2026-07-07T12:40:27Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197583
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Munozara:The Fool's Revenge
1
1420579
6197585
2026-07-07T12:41:23Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197585
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Munozara:The Flower of Doom
1
1420580
6197586
2026-07-07T12:42:19Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197586
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Munozara:The Man Who Wasn't There (Barker romani)
1
1420581
6197587
2026-07-07T12:43:15Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197587
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Srebro iz modre špilje
0
1420582
6197588
2026-07-07T12:43:52Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
yangi
6197588
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = Srebro iz modre špilje
| tasvir =
| muallif = Slavko Pregl
| mamlakat = {{SLO}}
| til = [[Sloven tili]]
| janr = Yoshlar adabiyoti, sarguzasht roman
| nashriyot = Mladinska knjiga Založba
| nashr_etilgan_sana = 2003
| betlar = 220
| isbn = 9788611165660
| mukofotlar = Večernica (2004)
| oclc =
}}
'''Srebro iz modre špilje''' — [[sloven]]yozuvchisi [[Slavko Pregl]] tomonidan yozilgan [[roman]]. Ilk bor 2003-yilda nashr etilgan.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
* [http://www.booksa.hr/knjige/proza/srebro-iz-modre-spilje Srebro iz modre špilje], Booksa.hr, accessed 19 July 2012
{{Yevropa-roman-stub}}
tdy5ueb7p1rfdvfcs0e13xwhlt096pc
6197616
6197588
2026-07-07T12:55:56Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
6197616
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = Srebro iz modre špilje
| tasvir =
| muallif = Slavko Pregl
| mamlakat = {{SLO}}
| til = [[Sloven tili]]
| janr = Yoshlar adabiyoti, sarguzasht roman
| nashriyot = Mladinska knjiga Založba
| nashr_etilgan_sana = 2003
| betlar = 220
| isbn = 9788611165660
| mukofotlar = Večernica (2004)
| oclc =
}}
'''Srebro iz modre špilje''' — [[sloven]] yozuvchisi [[Slavko Pregl]] tomonidan yozilgan [[roman]]. Ilk bor 2003-yilda nashr etilgan.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
* [http://www.booksa.hr/knjige/proza/srebro-iz-modre-spilje Srebro iz modre špilje], Booksa.hr, accessed 19 July 2012
{{Yevropa-roman-stub}}
2uohn2vq4nagijdlrc2b6rtrrqo66zl
Munozara:Flare-Up Sal
1
1420583
6197589
2026-07-07T12:44:11Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197589
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Munozara:The Flame of the Yukon
1
1420584
6197590
2026-07-07T12:45:07Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197590
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Munozara:Flame of the Desert
1
1420585
6197591
2026-07-07T12:46:03Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197591
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Atomopteryx incalis
0
1420586
6197595
2026-07-07T12:46:51Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Atomopteryx incalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Atomopteryx incalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1913-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Peru]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http:/...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6197595
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Atomopteryx incalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Atomopteryx incalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1913-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Peru]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13403991}}
{{Lineodini-stub}}
pxrxn03xkl10bj85n0fi4kzjx53qye4
Munozara:The Long Good-Bye (Trifonov romani)
1
1420587
6197596
2026-07-07T12:46:59Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197596
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Atomopteryx pterophoralis
0
1420588
6197598
2026-07-07T12:47:41Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Atomopteryx pterophoralis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Atomopteryx pterophoralis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1866-yilda Francis Walker tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Dominikan Respublikasi]], [[Puerto-Riko]] va [[Kuba]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |f...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6197598
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Atomopteryx pterophoralis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Atomopteryx pterophoralis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1866-yilda Francis Walker tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Dominikan Respublikasi]], [[Puerto-Riko]] va [[Kuba]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13403995}}
{{Lineodini-stub}}
5r4ndfvtved73kx7jofmbmsqywjbypu
Munozara:The Firm of Girdlestone
1
1420589
6197599
2026-07-07T12:47:55Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197599
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Sveti Pavel (roman)
0
1420590
6197600
2026-07-07T12:48:04Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
yangi
6197600
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = Sveti Pavel
| tasvir =
| izoh = Birinchi nashr
| mamlakat = {{SLO}}
| til = [[Sloven tili]]
| mavzu = Qishloq hayoti, partizanlar, urushdan keyingi zoʻravonlik
| janr = Tarixiy roman, ijtimoiy-tanqidiy roman, qishloq hayoti yoritilgan roman
| nashriyot = Založba Obzorja
| isbn =
| oclc =
}}
'''Sveti Pavel''' — [[sloven]] yozuvchisi [[Pavle Zidar]] tomonidan yozilgan [[roman]]<ref>{{Cite web |title=Sveti Pavel {{!}} ISBNdb |url=https://isbndb.com/book/9788634140446 |access-date=2025-04-21 |website=isbndb.com}}</ref>. Ilk bor 1965-yilda nashr etilgan<ref name=":0">{{Cite web |title=Sveti Pavel - Dobre knjige |url=https://www.dobreknjige.si/knjige/sveti-pavel/ |access-date=2025-08-21 |language=sl-SI}}</ref><ref>{{Cite book |last=Zidar |first=Pavle |url=https://books.google.com/books?id=iNt7PQAACAAJ |title=Sveti Pavel: roman |date=1965 |publisher=Založba Obzorja |language=sl}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Yevropa-roman-stub}}
gw4qbj6z0la44l9asxx47lwh3aj1t9l
Atomopteryx serpentifera
0
1420591
6197601
2026-07-07T12:48:35Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Atomopteryx serpentifera | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Atomopteryx serpentifera''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1913-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Bagama orollari]], [[Puerto-Riko]] va [[Kuba]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6197601
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Atomopteryx serpentifera
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Atomopteryx serpentifera''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1913-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Bagama orollari]], [[Puerto-Riko]] va [[Kuba]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13403997}}
{{Lineodini-stub}}
ot3bzdb4dyy2amh9uskdjnjaxaowufm
Munozara:Piletocera quadralis
1
1420592
6197602
2026-07-07T12:48:51Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197602
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Munozara:The Fires of Youth
1
1420593
6197603
2026-07-07T12:49:47Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197603
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Munozara:Piletocera xanthosoma
1
1420594
6197604
2026-07-07T12:50:43Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197604
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Munozara:The Final Payment
1
1420595
6197605
2026-07-07T12:51:39Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197605
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Munozara:Piletocera denticostalis
1
1420596
6197607
2026-07-07T12:52:35Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197607
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Munozara:Ločil bom peno od valov
1
1420597
6197608
2026-07-07T12:53:31Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197608
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Forbidden Paths
0
1420598
6197609
2026-07-07T12:53:36Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Kino|Loyiha:Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola
6197609
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| director = [[Robert Thornby]]
| producer = [[Jesse L. Lasky]]
| screenplay = [[Matilda Beatrice deMille|Beatrice DeMille]]<br>[[Leighton Osmun]]<br>[[Eve Unsell]]
| starring = [[Vivian Martin]]<br>[[Sessue Hayakawa]]<br>[[Tom Forman (aktyor)|Tom Forman]]<br>[[Carmen Phillips]]<br>[[James Neill (aktyor)|James Neill]]<br>[[Ernest Joy]]
| music =
| cinematography = [[James Van Trees]]
| editing =
| studio = Jesse L. Lasky Feature Play Company
| distributor = [[Paramount Pictures]]
| released = {{film date|1917|7|12}}
| runtime = 50 minut
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''Forbidden Paths''' – 1917-yilda rejissyor [[Robert Thornby]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Film ssenariysi [[Beatrice DeMille]], [[Leighton Osmun]] va [[Eve Unsell]] tomonidan yozilgan. Bosh rollarni [[Vivian Martin]], [[Sessue Hayakawa]], [[Tom Forman (aktyor)|Tom Forman]], [[Carmen Phillips]], [[James Neill (aktyor)|James Neill]] va [[Ernest Joy]] ijro etgan<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/movies/movie/92036/Forbidden-Paths/overview|archive-url=https://web.archive.org/web/20150103085650/http://www.nytimes.com/movies/movie/92036/Forbidden-Paths/overview|url-status=dead|archive-date=3 January 2015|department=Movies & TV Dept.|work=[[The New York Times]]|author=Janiss Garza|date=2015|title=Forbidden-Paths - Trailer - Cast - Showtimes - NYTimes.com|accessdate=3 January 2015}}</ref><ref>{{cite web|title=The AFI Catalog of Feature Films: Forbidden Paths|url=https://catalog.afi.com/Film/1903-FORBIDDEN-PATHS|access-date=2026-04-28|website=catalog.afi.com}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
*{{IMDb title|0007968|Forbidden Paths}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
trze1xfysgp7ydkdn85etyxcufr8oj3
6197611
6197609
2026-07-07T12:54:09Z
Ahror Akramovich
75193
6197611
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| director = [[Robert Thornby]]
| producer = [[Jesse L. Lasky]]
| screenplay = [[Matilda Beatrice deMille|Beatrice DeMille]]<br>[[Leighton Osmun]]<br>[[Eve Unsell]]
| starring = [[Vivian Martin]]<br>[[Sessue Hayakawa]]<br>[[Tom Forman (aktyor)|Tom Forman]]<br>[[Carmen Phillips]]<br>[[James Neill (aktyor)|James Neill]]<br>[[Ernest Joy]]
| music =
| cinematography = [[James Van Trees]]
| editing =
| studio = Jesse L. Lasky Feature Play Company
| distributor = [[Paramount Pictures]]
| released = {{film date|1917|7|12}}
| runtime = 50 minut
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''Forbidden Paths''' – 1917-yilda rejissyor [[Robert Thornby]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Film ssenariysi [[Beatrice DeMille]], [[Leighton Osmun]] va [[Eve Unsell]] tomonidan yozilgan. Bosh rollarni [[Vivian Martin]], [[Sessue Hayakawa]], [[Tom Forman (aktyor)|Tom Forman]], [[Carmen Phillips]], [[James Neill (aktyor)|James Neill]] va [[Ernest Joy]] ijro etgan<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/movies/movie/92036/Forbidden-Paths/overview|archive-url=https://web.archive.org/web/20150103085650/http://www.nytimes.com/movies/movie/92036/Forbidden-Paths/overview|url-status=dead|archive-date=3 January 2015|department=Movies & TV Dept.|work=[[The New York Times]]|author=Janiss Garza|date=2015|title=Forbidden-Paths - Trailer - Cast - Showtimes - NYTimes.com|accessdate=3 January 2015}}</ref><ref>{{cite web|title=The AFI Catalog of Feature Films: Forbidden Paths|url=https://catalog.afi.com/Film/1903-FORBIDDEN-PATHS|access-date=2026-04-28|website=catalog.afi.com}}</ref>.
==Rollarda==
* Vivian Martin — Mildred Thornton
* Sessue Hayakawa — Sato
* Tom Forman — Harry Maxwell
* Carmen Phillips — Benita Ramirez
* James Neill — James Thornton
* Ernest Joy — Amerika elchisi
* Paul Weigel — Luis Valdez
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
*{{IMDb title|0007968|Forbidden Paths}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
fhoslx4m6tzhqn1w9hbymjfw0s7wabx
Taking Stock (roman)
0
1420599
6197610
2026-07-07T12:53:53Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
yangi
6197610
wikitext
text/x-wiki
'''Taking Stock''' ({{lang-ru|Предварительные итоги}}) — [[rus]] yozuvchisi [[Yury Trifonov]] tomonidan 1970-yilda yozilgan [[roman]]. Asar muallifning besh kitobdan iborat ''Moskva turkumi'' kitobining ikkinchi qismi hisoblanadi<ref>Reference Guide to Russian Literature — Page 826 1134260776
Neil Cornwell — 2013 The Long Goodbye: Three Novellas, Ann Arbor, Ardis, 1978. Another Life… The Exchange and Other Stories, translated by Ellendea Proffer et al., Ann Arbor, Ardis, 1991. … itogi", Novyimir, 11(1970), 101-40; translated as „Taking Stock“, by Helen P. Burlingame, in The Long Goodbye: Three Novellas, Ann Arbor, Ardis, 1978.</ref><ref>Josephine Woll — 1991 Invented Truth: Soviet Reality and the Literary Imagination of Iurii Trifonov
0822311518 " In The Exchange and Taking Stock Trifonov portrays an urbanized Soviet society that has become dominated by the meshchantsvo; in The Long Goodbye he shows the roots of that transformation, which occurred as the ideals of the "</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Yevropa-roman-stub}}
0wtxais6cvjir3xxo1lb57qpqfhomeu
Munozara:The Final Judgment
1
1420600
6197612
2026-07-07T12:54:27Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197612
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Atomopteryx perelongata
0
1420601
6197613
2026-07-07T12:54:40Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Atomopteryx perelongata | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Atomopteryx perelongata''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1913-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Peru]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |ur...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6197613
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Atomopteryx perelongata
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Atomopteryx perelongata''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1913-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Peru]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q19595971}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
f75vb8qa8n9xk3bv1oailhotxo84lcz
Munozara:The Feud Girl
1
1420602
6197614
2026-07-07T12:55:23Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197614
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Atomopteryx peruviana
0
1420603
6197615
2026-07-07T12:55:55Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Atomopteryx peruviana | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Atomopteryx peruviana''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1877-yilda Zeller tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Peru]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=Glob...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6197615
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Atomopteryx peruviana
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Atomopteryx peruviana''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1877-yilda Zeller tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Peru]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13403994}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
qi020b7zy3atd78eyo06hf7w04fkp0u
Munozara:The Feast of Life
1
1420604
6197618
2026-07-07T12:56:19Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197618
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
The Foundling
0
1420605
6197619
2026-07-07T12:56:30Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Kino|Loyiha:Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola
6197619
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = Foundling poster.jpg
| caption = Teatr afishasi
| director = [[John B. O'Brien]]
| writer = [[Frances Marion]]
| starring = [[Mary Pickford]]
| producer = Mary Pickford
| distributor = [[Paramount Pictures]]
| released = {{film date|1916|1|2}}
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''The Foundling''' — 1916-yilda rejissyor [[John B. O'Brien]] tomonidan suratga olingan [[ovozsiz kino|ovozsiz]] film<ref>[https://web.archive.org/web/20100613092132/http://movies.nytimes.com/movie/153369/The-Foundling/overview The New York Times Review]</ref><ref>[http://www.silentera.com/PSFL/data/F/Foundling1915.html ''The Foundling'' (1915 lost version) at silentera.com]</ref><ref>[http://www.silentera.com/PSFL/data/F/Foundling1916.html ''The Foundling'', 1916 released version, at silentera.com database]</ref>.
== Rollarda ==
* [[Mary Pickford]] — Molly O
* [[Edward Martindel]] — David King
* Maggie Weston — Mrs. Grimes
* Mildred Morris — Jennie
* [[Marcia Harris]] — Julia Ember
* [[Tammany Young]] — Crook
* [[James Kirkwood Sr.]]
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* {{IMDb title|0006699|The Foundling}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
49tm9pe8wwnmgvn8juaplgiabmstcdo
Munozara:The Fatal Card
1
1420606
6197620
2026-07-07T12:57:15Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197620
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Atomopteryx
0
1420607
6197621
2026-07-07T12:57:20Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Atomopteryx | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Atomopteryx''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]]lar urugʻi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |access-date=2011-10-13 }}</ref>. ==Tur...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6197621
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Atomopteryx
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Atomopteryx''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]]lar urugʻi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |access-date=2011-10-13 }}</ref>.
==Turlari==
*''[[Atomopteryx coelodactyla]]'' <small>(Zeller, 1863)</small>
*''[[Atomopteryx doeri]]'' <small>Walsingham, 1891</small>
*''[[Atomopteryx erschoffiana]]'' <small>(Zeller, 177)</small>
*''[[Atomopteryx incalis]]'' <small>(Hampson, 1913)</small>
*''[[Atomopteryx perelongata]]'' <small>(Hampson, 1913)</small>
*''[[Atomopteryx peruviana]]'' <small>(Zeller, 1877)</small>
*''[[Atomopteryx pterophoralis]]'' <small>(Walker, 1866)</small>
*''[[Atomopteryx serpentifera]]'' <small>(Hampson, 1913)</small>
*''[[Atomopteryx solanalis]]''
*''[[Atomopteryx unicolor]]'' <small>(E. Hering, 1906)</small>
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q4817384}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
2zqzbpvd4szi6ytgdnlykmm4rttw5jb
Tango v svilenih coklah
0
1420608
6197622
2026-07-07T12:57:28Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
yangi
6197622
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = Tango v svilenih coklah
| tasvir =
| muallif = Ted Kramolc
| mamlakat = {{SLO}}
| til = [[Sloven tili]]
| turkum = Zbirka Samorog
| janr = Roman
| nashriyot = Nova revija
| nashr_etilgan_sana = 2002
| betlar = 293
| isbn = 9789616352420
| oclc =
}}
'''Tango v svilenih coklah''' — [[sloven]] yozuvchisi [[Ted Kramolc]] tomonidan yozilgan [[roman]]. Ilk bor 2002-yilda nashr etilgan[https://openlibrary.org/books/OL53510228M/Tango_v_svilenih_coklah]<ref>{{Cite book |last=Kramolc |first=Ted |title=Tango v svilenih coklah |date=2002 |publisher=Nova revija |location=Ljubljana |ol=53510228M }}</ref><ref>{{Cite book |last=Kramolc |first=Ted |url=https://books.google.com/books?id=0HDnAAAAMAAJ |title=Tango v svilenih coklah: roman |date=2002 |publisher=Nova revija |isbn=978-961-6352-42-0 |language=sl}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Yevropa-roman-stub}}
fl86p5e56ehenbgi84m8c2zi7tcbhuy
Munozara:Ljubezni tri in ena smrt
1
1420609
6197623
2026-07-07T12:58:11Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197623
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Freckles
0
1420610
6197624
2026-07-07T12:58:12Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Kino|Loyiha:Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola
6197624
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = Freckles (1917 film) poster.jpg
| alt =
| caption = Teatr afishasi
| director = [[Marshall Neilan]]
| producer = [[Jesse L. Lasky]]
| screenplay = {{ubl|[[Gene Stratton-Porter]]|[[Marion Fairfax]]}}
| starring = {{ubl|[[Jack Pickford]]|[[Louise Huff]]|[[Hobart Bosworth]]|[[Lillian Leighton]]|[[William Elmer]]|[[Guy Oliver]]}}
| music =
| cinematography = [[Walter Stradling]]
| editing =
| studio = Jesse L. Lasky Feature Play Company
| distributor = [[Paramount Pictures]]
| released = {{Film date|1917|5|28}}
| runtime = 50 minut
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''Freckles''' – 1917-yilda rejissyor [[Marshall Neilan]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Film ssenariysi [[Gene Stratton-Porter]] va [[Marion Fairfax]] tomonidan yozilgan. Bosh rollarni [[Jack Pickford]], [[Louise Huff]], [[Hobart Bosworth]], [[Lillian Leighton]], [[William Elmer]] va [[Guy Oliver]] ijro etgan<ref>{{cite web|url=http://www.afi.com/members/catalog/DetailView.aspx?s=1&Movie=16906|title=Freckles|publisher=AFI|accessdate=2 January 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/movies/movie/92308/Freckles/overview|archive-url=https://web.archive.org/web/20150102082055/http://www.nytimes.com/movies/movie/92308/Freckles/overview|url-status=dead|archive-date=2 January 2015|department=Movies & TV Dept.|work=[[The New York Times]]|author=Janiss Garza|date=2015|title=Freckles - Trailer - Cast - Showtimes - NYTimes.com|accessdate=2 January 2015}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* {{IMDb title|0007975|Freckles}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
tk2iiq0cgvny8nnad5c8gqml7gnf0n2
Munozara:Piletocera costifascialis
1
1420611
6197625
2026-07-07T12:59:07Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197625
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Lineodes integra
0
1420612
6197626
2026-07-07T12:59:42Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
yangi
6197626
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lineodes integra
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lineodes integra''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi<ref>{{Cite web |title=Species Lineodes integra - Eggplant Leafroller - Hodges#5107 |url=https://bugguide.net/node/view/36773 |website=BugGuide}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Commons}}
{{Wikispecies}}
{{Taxonbar|from=Q13765677}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
cbrf2wnorjit2yi2kg0w51c3w4swgwm
Munozara:The Family Skeleton
1
1420613
6197627
2026-07-07T13:00:03Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197627
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
The Gentleman from Indiana
0
1420614
6197628
2026-07-07T13:00:36Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Kino|Loyiha:Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola
6197628
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = The Gentleman from Indiana - 1916 - newspaperad.jpg
| alt =
| director = [[Frank Lloyd]]
| producer =
| writer =
| screenplay = [[Julia Crawford Ivers]]<br>Frank Lloyd
| story =
| based_on = {{basedon|''The Gentleman from Indiana''|[[Booth Tarkington]]}}
| starring = [[Dustin Farnum]]<br>[[Winifred Kingston]]<br>[[Herbert Standing]]<br>Page Peters<br>Howard Davies<br>Juan de la Cruz
| narrator =
| music =
| cinematography = [[F.A. Dobson]]
| editing =
| studio = [[Pallas Pictures]]
| distributor = [[Paramount Pictures]]
| released = {{Film date|1915|11|28}}
| runtime = 50 minut
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''The Gentleman from Indiana''' – 1915-yilda rejissyor [[Frank Lloyd]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Film ssenariysi [[Julia Crawford Ivers]] va [[Frank Lloyd]] tomonidan [[Booth Tarkington]]ning romani asosida yozilgan. Bosh rollarni [[Dustin Farnum]], [[Winifred Kingston]], [[Herbert Standing]], [[Page Peters]], [[Howard Davies]] va [[Juan de la Cruz]] ijro etgan<ref>{{cite web|url=https://www.tcm.com/tcmdb/title/492212/the-gentleman-from-indiana|archive-url=https://web.archive.org/web/20160816030806/http://www.tcm.com/tcmdb/title/492212/The-Gentleman-from-Indiana/|url-status=dead|archive-date=August 16, 2016|title=The Gentleman from Indiana (1915) - Overview - TCM.com|work=Turner Classic Movies|access-date=25 December 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.afi.com/members/catalog/DetailView.aspx?s=&Movie=16631|title=The Gentleman from Indiana|publisher=AFI|accessdate=25 December 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
{{commons category|The Gentleman from Indiana}}
* {{IMDb title|0005377|The Gentleman from Indiana}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
c5ngjog3el8xbb86zk2kg4cyzbm71kb
Lineodes convolutalis
0
1420615
6197629
2026-07-07T13:00:38Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Lineodes convolutalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Lineodes convolutalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1913-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Kosta-Rika]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6197629
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lineodes convolutalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lineodes convolutalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1913-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Kosta-Rika]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13765643}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
kziv2nmu40kfr03o56ocf2f0mmrr4qq
Teden dni do polne lune
0
1420616
6197630
2026-07-07T13:00:41Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
yangi
6197630
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = Teden dni do polne lune
| muallif = Marjetka Jeršek
| mamlakat = {{SLO}}
| til = [[Sloven tili]]
| nashr_etilgan_sana = 1988
| isbn =
| oclc =
}}
'''Teden dni do polne lune''' — [[sloven]] yozuvchisi [[Marjetka Jeršek]] tomonidan yozilgan [[roman]]. Ilk bor 1988-yilda nashr etilgan.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
* [http://www.grid.si/marjetka_jersek/zivljenjepis.html Teden dni do polne lune], Grid.si, accessed 19 July 2012
{{Yevropa-roman-stub}}
d73n375eow035375mlpeycwgcdcq3rr
Munozara:Piletocera chlorura
1
1420617
6197631
2026-07-07T13:00:59Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197631
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
Lineodes hieroglyphalis
0
1420618
6197632
2026-07-07T13:01:35Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Lineodes hieroglyphalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Lineodes hieroglyphalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1854-yilda Achille Guenée tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Braziliya]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–20...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6197632
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lineodes hieroglyphalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lineodes hieroglyphalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1854-yilda Achille Guenée tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Braziliya]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13765673}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
pdtnr2y79x4cj9q6eu0o3szcutevw7w
Munozara:Ljubezni Sinjebradca
1
1420619
6197633
2026-07-07T13:01:55Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197633
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
The Gilded Cage
0
1420620
6197634
2026-07-07T13:02:16Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Kino|Loyiha:Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola
6197634
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = 'The Gilded Cage'.jpg
| caption =
| director = [[Harley Knoles]]
| producer = World Film Corporation<br>Peerless<br>[[William A. Brady]]
| writer = [[Frances Marion]] (ssenariy)
| based_on = J. I. C. Clarke hikoyasi
| starring = [[Alice Brady]]
| music =
| cinematography = [[Arthur Edeson]]
| editing =
| distributor = [[World Film]]
| released = {{Film date|1916|10|09}}
| runtime = 50 minut
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
==Rollarda==
* [[Alice Brady]] — malika Honore
* [[Alec B. Francis]] — qirol Comus
* [[Gerda Holmes]] — qirolicha Vesta
* [[Montagu Love]] — baron Stefano
* [[Arthur Ashley]] — kapitan Kassari
* [[Sidney D'Albrook]] — Nickolai
* [[Clara Whipple]] — gʻozboqar qiz Lesbia
* [[Irving Cummings]] — shahzoda Boris
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
*{{IMDb title|tt0006716}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
7tbcnc5rs0s74dqg1o7vclvmv4nw642
6197636
6197634
2026-07-07T13:02:30Z
Ahror Akramovich
75193
6197636
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = 'The Gilded Cage'.jpg
| caption =
| director = [[Harley Knoles]]
| producer = World Film Corporation<br>Peerless<br>[[William A. Brady]]
| writer = [[Frances Marion]] (ssenariy)
| based_on = J. I. C. Clarke hikoyasi
| starring = [[Alice Brady]]
| music =
| cinematography = [[Arthur Edeson]]
| editing =
| distributor = [[World Film]]
| released = {{Film date|1916|10|09}}
| runtime = 50 minut
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''The Gilded Cage''' – 1916-yilda rejissyor [[Harley Knoles]] tomonidan suratga olingan [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama film. Bosh rolni [[Alice Brady]] ijro etgan.
==Rollarda==
* [[Alice Brady]] — malika Honore
* [[Alec B. Francis]] — qirol Comus
* [[Gerda Holmes]] — qirolicha Vesta
* [[Montagu Love]] — baron Stefano
* [[Arthur Ashley]] — kapitan Kassari
* [[Sidney D'Albrook]] — Nickolai
* [[Clara Whipple]] — gʻozboqar qiz Lesbia
* [[Irving Cummings]] — shahzoda Boris
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
*{{IMDb title|tt0006716}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
jcwrzhptl8cn5n4hmeo5ikv02sxf4bo
6197637
6197636
2026-07-07T13:02:39Z
Ahror Akramovich
75193
6197637
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = 'The Gilded Cage'.jpg
| caption =
| director = [[Harley Knoles]]
| producer = World Film Corporation<br>Peerless<br>[[William A. Brady]]
| writer = [[Frances Marion]] (ssenariy)
| based_on = J. I. C. Clarke hikoyasi
| starring = [[Alice Brady]]
| music =
| cinematography = [[Arthur Edeson]]
| editing =
| distributor = [[World Film]]
| released = {{Film date|1916|10|09}}
| runtime = 50 minut
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''The Gilded Cage''' – 1916-yilda rejissyor [[Harley Knoles]] tomonidan suratga olingan [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama film. Bosh rolni [[Alice Brady]] ijro etgan<ref>[http://www.silentera.com/PSFL/data/G/GildedCage1916.html ''The Gilded Cage'' at silentera.com]</ref><ref>[http://www.afi.com/members/catalog/DetailView.aspx?s=&Movie=14104 The AFI Catalog of Feature Films:''The Gilded Cage'']</ref>.
==Rollarda==
* [[Alice Brady]] — malika Honore
* [[Alec B. Francis]] — qirol Comus
* [[Gerda Holmes]] — qirolicha Vesta
* [[Montagu Love]] — baron Stefano
* [[Arthur Ashley]] — kapitan Kassari
* [[Sidney D'Albrook]] — Nickolai
* [[Clara Whipple]] — gʻozboqar qiz Lesbia
* [[Irving Cummings]] — shahzoda Boris
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
*{{IMDb title|tt0006716}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
5i29l12ij5xws0uz50kbjb2fewrximj
Lineodes craspediodonta
0
1420621
6197635
2026-07-07T13:02:25Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Lineodes craspediodonta | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Lineodes craspediodonta''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1913-yilda Harrison Gray Dyar Jr. tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Boliviya]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/Taxo...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6197635
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lineodes craspediodonta
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lineodes craspediodonta''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1913-yilda Harrison Gray Dyar Jr. tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Boliviya]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q19597742}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
02lija1q1zyrw12dztgo57tcryp2hgr
Munozara:The Family Honor
1
1420622
6197639
2026-07-07T13:02:51Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
/* top */ munozara +
6197639
wikitext
text/x-wiki
{{Munozara}}
i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry
The Girl at Home
0
1420623
6197640
2026-07-07T13:03:47Z
Ahror Akramovich
75193
„{{Film bilgiqutisi | image = The Girl at Home poster.jpg | alt = | caption = teatr afishasi | director = [[Marshall Neilan]] | producer = [[Jesse L. Lasky]] | screenplay = [[Beulah Marie Dix]]<br>[[George Middleton (dramaturg)|George Middleton]] | starring = [[Vivian Martin]]<br>[[Jack Pickford]]<br>[[James Neill (aktyor)|James Neill]]<br>[[Olga Grey]]<br>[[Edythe Chapman]]<br>[[William Elmer]] | mu...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6197640
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = The Girl at Home poster.jpg
| alt =
| caption = teatr afishasi
| director = [[Marshall Neilan]]
| producer = [[Jesse L. Lasky]]
| screenplay = [[Beulah Marie Dix]]<br>[[George Middleton (dramaturg)|George Middleton]]
| starring = [[Vivian Martin]]<br>[[Jack Pickford]]<br>[[James Neill (aktyor)|James Neill]]<br>[[Olga Grey]]<br>[[Edythe Chapman]]<br>[[William Elmer]]
| music =
| cinematography = [[Walter Stradling]]
| editing =
| studio = Jesse L. Lasky Feature Play Company
| distributor = [[Paramount Pictures]]
| released = {{film date|1917|4|26}}
| runtime = 50 minut
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
4d9qctj3zxku0xigi3r19c5czwz9hbt
6197641
6197640
2026-07-07T13:03:57Z
Ahror Akramovich
75193
6197641
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = The Girl at Home poster.jpg
| alt =
| caption = teatr afishasi
| director = [[Marshall Neilan]]
| producer = [[Jesse L. Lasky]]
| screenplay = [[Beulah Marie Dix]]<br>[[George Middleton (dramaturg)|George Middleton]]
| starring = [[Vivian Martin]]<br>[[Jack Pickford]]<br>[[James Neill (aktyor)|James Neill]]<br>[[Olga Grey]]<br>[[Edythe Chapman]]<br>[[William Elmer]]
| music =
| cinematography = [[Walter Stradling]]
| editing =
| studio = Jesse L. Lasky Feature Play Company
| distributor = [[Paramount Pictures]]
| released = {{film date|1917|4|26}}
| runtime = 50 minut
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
*{{IMDb title|0008007|The Girl at Home}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
b23vlzlxdfl00ytx1jtg01gj56wmkt5
6197642
6197641
2026-07-07T13:04:22Z
Ahror Akramovich
75193
6197642
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = The Girl at Home poster.jpg
| alt =
| caption = teatr afishasi
| director = [[Marshall Neilan]]
| producer = [[Jesse L. Lasky]]
| screenplay = [[Beulah Marie Dix]]<br>[[George Middleton (dramaturg)|George Middleton]]
| starring = [[Vivian Martin]]<br>[[Jack Pickford]]<br>[[James Neill (aktyor)|James Neill]]<br>[[Olga Grey]]<br>[[Edythe Chapman]]<br>[[William Elmer]]
| music =
| cinematography = [[Walter Stradling]]
| editing =
| studio = Jesse L. Lasky Feature Play Company
| distributor = [[Paramount Pictures]]
| released = {{film date|1917|4|26}}
| runtime = 50 minut
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''The Girl at Home''' – 1917-yilda rejissyor [[Marshall Neilan]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Film ssenariysi [[Beulah Marie Dix]] va [[George Middleton]] tomonidan yozilgan. Bosh rollarni [[Vivian Martin]], [[Jack Pickford]], [[James Neill (aktyor)|James Neill]], [[Olga Grey]], [[Edythe Chapman]] va [[William Elmer]] ijro etgan<ref>{{cite web|url=http://www.afi.com/members/catalog/DetailView.aspx?s=&Movie=14564|title=The Girl at Home|publisher=AFI|archive-url=https://web.archive.org/web/20150102011850/http://www.afi.com/members/catalog/DetailView.aspx?s=&Movie=14564|accessdate=1 January 2015|archive-date=2015-01-02}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.tcm.com/tcmdb/title/492352/the-girl-at-home|archive-url=https://web.archive.org/web/20150101220414/http://www.tcm.com/tcmdb/title/492352/The-Girl-at-Home/|url-status=dead|archive-date=January 1, 2015|title=The Girl at Home (1917) - Overview - TCM.com|work=Turner Classic Movies|access-date=1 January 2015}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
*{{IMDb title|0008007|The Girl at Home}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
rlu9g9jrmugkmzo00jf4ujaddysq5m1
Andoza:RBFA player
10
1420624
6197659
2026-07-07T14:12:04Z
AnvarxonM
75105
„{{#if: {{{1<includeonly>|</includeonly>}}} {{{id|}}} {{#property:P2823}} | {{#if: {{Isnumeric|{{{1|{{{id|}}}}}}}} | [https://www.rbfa.be/en/international/{{Trim|{{{1|{{{id}}}}}}}}/career {{#if: {{{2|{{{name<includeonly>|</includeonly>}}}}}} | {{{2|{{{name}}}}}} | {{PAGENAMEBASE}} }}] [[Belgiya Qirollik futbol assotsiatsiyasi]] saytida {{#if:{{{access-date|{{{accessdate|}}}}}}|. Retrieved {{{access-date|{{{accessdate}}}}}}.}}{{#ifeq:{{NAMESPACEN...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6197659
wikitext
text/x-wiki
{{#if: {{{1<includeonly>|</includeonly>}}} {{{id|}}} {{#property:P2823}}
| {{#if: {{Isnumeric|{{{1|{{{id|}}}}}}}}
| [https://www.rbfa.be/en/international/{{Trim|{{{1|{{{id}}}}}}}}/career {{#if: {{{2|{{{name<includeonly>|</includeonly>}}}}}} | {{{2|{{{name}}}}}} | {{PAGENAMEBASE}} }}] [[Belgiya Qirollik futbol assotsiatsiyasi]] saytida {{#if:{{{access-date|{{{accessdate|}}}}}}|. Retrieved {{{access-date|{{{accessdate}}}}}}.}}{{#ifeq:{{NAMESPACENUMBER}}|0|[[Category:Royal Belgian Football Association player template using numeric ID]]}}
| [https://static.rbfa.be/project/publiek/jrinteren/speler_{{#if: {{{1|{{{id<includeonly>|</includeonly>}}}}}} | {{{1|{{{id}}}}}} | {{First word|1={{#property:P2823}}|sep=,}} }}.htm {{#if: {{{2|{{{name<includeonly>|</includeonly>}}}}}} | {{{2|{{{name}}}}}} | {{PAGENAMEBASE}} }}] [[Belgiya Qirollik futbol assotsiatsiyasi]] saytida{{#if:{{{access-date|{{{accessdate|}}}}}}|. Retrieved {{{access-date|{{{accessdate}}}}}}.}}<includeonly>{{Edit at Wikidata|pid=P2823|{{{1|{{{id|}}}}}}}}</includeonly>
}}
| <span class="error">{{[[Template:Royal Belgian Football Association player|Royal Belgian Football Association player]]}} template missing ID and not present in Wikidata.</span>{{#ifeq:{{NAMESPACENUMBER}}|0|[[Category:Royal Belgian Football Association player template missing ID and not in Wikidata]]}}
}}<noinclude>
{{Documentation}}<!-- Please add categories to the /doc subpage & add interwikis to Wikidata. -->
</noinclude>
p9e2ikkakfx2wehezwc2mkmqhsu6lah
6197660
6197659
2026-07-07T14:14:34Z
AnvarxonM
75105
6197660
wikitext
text/x-wiki
{{#if: {{{1<includeonly>|</includeonly>}}} {{{id|}}} {{#property:P2823}}
| {{#if: {{Isnumeric|{{{1|{{{id|}}}}}}}}
| [https://www.rbfa.be/en/international/{{Trim|{{{1|{{{id}}}}}}}}/career {{#if: {{{2|{{{name<includeonly>|</includeonly>}}}}}} | {{{2|{{{name}}}}}} | {{PAGENAMEBASE}} }}] [[Belgiya Qirollik futbol assotsiatsiyasi]] saytida {{#if:{{{access-date|{{{accessdate|}}}}}}|. Retrieved {{{access-date|{{{accessdate}}}}}}.}}{{#ifeq:{{NAMESPACENUMBER}}|0|[[Category:Royal Belgian Football Association player template using numeric ID]]}}
| [https://static.rbfa.be/project/publiek/jrinteren/speler_{{#if: {{{1|{{{id<includeonly>|</includeonly>}}}}}} | {{{1|{{{id}}}}}} | {{First word|1={{#property:P2823}}|sep=,}} }}.htm {{#if: {{{2|{{{name<includeonly>|</includeonly>}}}}}} | {{{2|{{{name}}}}}} | {{PAGENAMEBASE}} }}] [[Belgiya Qirollik futbol assotsiatsiyasi]] saytida{{#if:{{{access-date|{{{accessdate|}}}}}}|. Retrieved {{{access-date|{{{accessdate}}}}}}.}}
}}
| <span class="error">{{[[Template:Royal Belgian Football Association player|Royal Belgian Football Association player]]}} template missing ID and not present in Wikidata.</span>{{#ifeq:{{NAMESPACENUMBER}}|0|[[Category:Royal Belgian Football Association player template missing ID and not in Wikidata]]}}
}}<noinclude>
{{Documentation}}<!-- Please add categories to the /doc subpage & add interwikis to Wikidata. -->
</noinclude>
d1efwehe5fs2hwwbupxqk3f2kj94hbw
Andoza:Santos FC tarkibi
10
1420625
6197671
2026-07-07T15:24:10Z
AnvarxonM
75105
„{{#invoke:football squad|navbox | name = Santos FC tarkibi | teamname = Santos FC | bgcolor = White | textcolor = Black | bordercolor = Black | country = Brazil | state = {{{state|}}} | list=<div> {{football squad2 player|no=1|name=[[Diógenes (2001-yilda tugʻilgan futbolchi)|Diógenes]]}} {{football squad2 player|no=2|name=[[Zé Ivaldo]]}} {{football squad2 player|no=3|name=[[Vinicius Lira|V. Lira]]}} {{football squad2 player|no=4|name=Lucas V...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6197671
wikitext
text/x-wiki
{{#invoke:football squad|navbox
| name = Santos FC tarkibi
| teamname = Santos FC
| bgcolor = White
| textcolor = Black
| bordercolor = Black
| country = Brazil
| state = {{{state|}}}
| list=<div>
{{football squad2 player|no=1|name=[[Diógenes (2001-yilda tugʻilgan futbolchi)|Diógenes]]}}
{{football squad2 player|no=2|name=[[Zé Ivaldo]]}}
{{football squad2 player|no=3|name=[[Vinicius Lira|V. Lira]]}}
{{football squad2 player|no=4|name=[[Lucas Veríssimo|L. Veríssimo]]}}
{{football squad2 player|no=5|name=[[João Schmidt|J. Schmidt]]}}
{{football squad2 player|no=6|name=[[Zé Rafael]]}}
{{football squad2 player|no=7|name=[[Robinho Júnior|Robinho Jr.]]}}
{{football squad2 player|no=9|name=[[Gabriel Barbosa|Gabriel B.]]}}
{{football squad2 player|no=10|name=[[Neymar|Neymar Jr.]] ([[Captain (association football)|c]])}}
{{football squad2 player|no=11|name=[[Rony (futbolchi)|Rony]]}}
{{football squad2 player|no=12|name=[[Mayke]]}}
{{football squad2 player|no=14|name=[[Luan Peres]]}}
{{football squad2 player|no=15|name=[[Willian Arão]]}}
{{football squad2 player|no=16|name=[[Thaciano]]}}
<!--{{football squad2 player|no=17|name=[[Nicola Profeta|Profeta]]}}-->
{{football squad2 player|no=18|name=[[Igor Vinícius|Igor V.]]}}
{{football squad2 player|no=19|name=[[Lautaro Díaz|Lautaro]]}}
<!--{{football squad2 player|no=20|name=[[Pedro Paulo Manoel Fermino|Pepê Fermino]]}}-->
{{football squad2 player|no=21|name=[[Moisés (1996-yilda tugʻilgan futbolchi)|Moisés]]}}
{{football squad2 player|no=22|name=[[Álvaro Barreal|Barreal]]}}
{{football squad2 player|no=25|name=[[Gabriel Menino|G. Menino]]}}
{{football squad2 player|no=26|name=[[João Ananias (2007-yilda tugʻilgan futbolchi)|J. Ananias]]}}
{{football squad2 player|no=27|name=[[Davi Fernandes|Davi F.]]}}
{{football squad2 player|no=28|name=[[Christian Oliva|Oliva]]}}
{{football squad2 player|no=30|name=[[Miguel Terceros|Miguelito]]}}
{{football squad2 player|no=31|name=[[Gonzalo Escobar (futbolchi)|Escobar]]}}
{{football squad2 player|no=32|name=[[Benjamín Rollheiser|Rollheiser]]}}
<!--{{football squad2 player|no=37|name=[[Pedro Assis Gonçalves|P. Assis]]}}-->
{{football squad2 player|no=38|name=[[Rafael Gonzaga|Rafael G.]]}}
{{football squad2 player|no=47|name=[[Mateus Xavier|M. Xavier]]}}
{{football squad2 player|no=48|name=[[Gustavo Henrique (2005-yilda tugʻilgan futbolchi)|Gustavo H.]]}}
{{football squad2 player|no=49|name=[[Gabriel Bontempo|G. Bontempo]]}}
<!--{{football squad2 player|no=55|name=[[Fernando Pradella|Pradella]]}}-->
{{football squad2 player|no=67|name=[[Rodrigo Falcão|R. Falcão]]}}
{{football squad2 player|no=57|name=[[Nadson (2009-yilda tugʻilgan futbolchi)|Nadson J.]]}}
<!--{{football squad2 player|no=76|name=[[Vinicius Freitas Fabri|Fabri]]}}-->
{{football squad2 player|no=77|name=[[Gabriel Brazão|G. Brazão]]}}
{{football squad2 player|no=79|name=[[João Pedro (2008-yilda tugʻilgan futbolchi)|João Pedro]]}}
{{football squad2 player|no=81|name=[[Samuel Pierri|S. Pierri]]}}
{{football squad2 player|no=98|name=[[Adonis Frías|A. Frías]]}}
{{football squad manager|title=Head coach|name=[[Cuca (1963-yilda tugʻilgan futbolchi)|Cuca]]}}
</div>}}<noinclude>
[[Turkum:Santos FCga oid andozalar|tarkib]]
[[Turkum:Braziliyadagi futbol klublarining tarkibiga oid andozalar|Santos]]
</noinclude>
reiyiqz7iq579lr0gh10f9yc2b0o7tr
6197673
6197671
2026-07-07T15:27:34Z
AnvarxonM
75105
6197673
wikitext
text/x-wiki
{{#invoke:football squad|navbox
| name = Santos FC tarkibi
| teamname = Santos FC
| bgcolor = White
| textcolor = Black
| bordercolor = Black
| country = Brazil
| state = {{{state|}}}
| list=<div>
{{football squad2 player|no=1|name=[[Diógenes (2001-yilda tugʻilgan futbolchi)|Diógenes]]}}
{{football squad2 player|no=2|name=[[Zé Ivaldo]]}}
{{football squad2 player|no=3|name=[[Vinicius Lira|V. Lira]]}}
{{football squad2 player|no=4|name=[[Lucas Veríssimo|L. Veríssimo]]}}
{{football squad2 player|no=5|name=[[João Schmidt|J. Schmidt]]}}
{{football squad2 player|no=6|name=[[Zé Rafael]]}}
{{football squad2 player|no=7|name=[[Robinho Júnior|Robinho Jr.]]}}
{{football squad2 player|no=9|name=[[Gabriel Barbosa|Gabriel B.]]}}
{{football squad2 player|no=10|name=[[Neymar|Neymar Jr.]] ([[Sardor (futbol)|c]])}}
{{football squad2 player|no=11|name=[[Rony (futbolchi)|Rony]]}}
{{football squad2 player|no=12|name=[[Mayke]]}}
{{football squad2 player|no=14|name=[[Luan Peres]]}}
{{football squad2 player|no=15|name=[[Willian Arão]]}}
{{football squad2 player|no=16|name=[[Thaciano]]}}
<!--{{football squad2 player|no=17|name=[[Nicola Profeta|Profeta]]}}-->
{{football squad2 player|no=18|name=[[Igor Vinícius|Igor V.]]}}
{{football squad2 player|no=19|name=[[Lautaro Díaz|Lautaro]]}}
<!--{{football squad2 player|no=20|name=[[Pedro Paulo Manoel Fermino|Pepê Fermino]]}}-->
{{football squad2 player|no=21|name=[[Moisés (1996-yilda tugʻilgan futbolchi)|Moisés]]}}
{{football squad2 player|no=22|name=[[Álvaro Barreal|Barreal]]}}
{{football squad2 player|no=25|name=[[Gabriel Menino|G. Menino]]}}
{{football squad2 player|no=26|name=[[João Ananias (2007-yilda tugʻilgan futbolchi)|J. Ananias]]}}
{{football squad2 player|no=27|name=[[Davi Fernandes|Davi F.]]}}
{{football squad2 player|no=28|name=[[Christian Oliva|Oliva]]}}
{{football squad2 player|no=30|name=[[Miguel Terceros|Miguelito]]}}
{{football squad2 player|no=31|name=[[Gonzalo Escobar (futbolchi)|Escobar]]}}
{{football squad2 player|no=32|name=[[Benjamín Rollheiser|Rollheiser]]}}
<!--{{football squad2 player|no=37|name=[[Pedro Assis Gonçalves|P. Assis]]}}-->
{{football squad2 player|no=38|name=[[Rafael Gonzaga|Rafael G.]]}}
{{football squad2 player|no=47|name=[[Mateus Xavier|M. Xavier]]}}
{{football squad2 player|no=48|name=[[Gustavo Henrique (2005-yilda tugʻilgan futbolchi)|Gustavo H.]]}}
{{football squad2 player|no=49|name=[[Gabriel Bontempo|G. Bontempo]]}}
<!--{{football squad2 player|no=55|name=[[Fernando Pradella|Pradella]]}}-->
{{football squad2 player|no=67|name=[[Rodrigo Falcão|R. Falcão]]}}
{{football squad2 player|no=57|name=[[Nadson (2009-yilda tugʻilgan futbolchi)|Nadson J.]]}}
<!--{{football squad2 player|no=76|name=[[Vinicius Freitas Fabri|Fabri]]}}-->
{{football squad2 player|no=77|name=[[Gabriel Brazão|G. Brazão]]}}
{{football squad2 player|no=79|name=[[João Pedro (2008-yilda tugʻilgan futbolchi)|João Pedro]]}}
{{football squad2 player|no=81|name=[[Samuel Pierri|S. Pierri]]}}
{{football squad2 player|no=98|name=[[Adonis Frías|A. Frías]]}}
{{football squad manager|title=Bosh murabbiy|name=[[Cuca (1963-yilda tugʻilgan futbolchi)|Cuca]]}}
</div>}}<noinclude>
[[Turkum:Santos FCga oid andozalar|tarkib]]
[[Turkum:Braziliyadagi futbol klublarining tarkibiga oid andozalar|Santos]]
</noinclude>
fmmmq86ylz1hsk9ho54jhtrx19ewtj5
Andoza munozarasi:Santos FC tarkibi
11
1420626
6197672
2026-07-07T15:24:44Z
AnvarxonM
75105
„{{munozara}}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6197672
wikitext
text/x-wiki
{{munozara}}
srjk8qw7fnryrp5m66amrx671fy75ox
Sardor Sulaymonov
0
1420627
6197802
2026-07-07T22:29:29Z
Umarxon III
18267
yangi
6197802
wikitext
text/x-wiki
{{ism+familiya|Sardor (ism)|Sardor|Sulaymonov}}
{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Sardor Sulaymonov
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi|1994|8|5}}
| tavallud_joyi = {{tavalludJoyi|Samarqand}}
| boʻyi = {{boʻy|cm=171}}
| pozitsiya = [[Hujumchi (futbol)|Hujumchi]]
| yoshlikyillari1 =
| yoshlikklublari1 =
| yillar1 = 2018—2019
| klublar1 = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]
| isht1 =
| gollar1 =
| yillar2 = 2019—2020
| klublar2 = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
| isht2 =
| gollar2 =
| yillar3 = 2020
| klublar3 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
| isht3 =
| gollar3 =
| yillar4 = 2020—2021
| klublar4 = [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]]
| isht4 =
| gollar4 =
| yillar5 = 2021
| klublar5 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
| isht5 =
| gollar5 =
| yillar6 = 2022
| klublar6 = [[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]
| isht6 =
| gollar6 =
| yillar7 = 2022—2023
| klublar7 = [[Neftchi (Qoʻchqor-Ota futbol klubi)|Neftchi]]
| isht7 =
| gollar7 =
| yillar8 = 2023—2024
| klublar8 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
| isht8 =
| gollar8 =
| milliyyillar1 =
| milliyjamoa1 =
| milliyisht1 =
| milliygollar1 =
| milliyyillar2 =
| milliyjamoa2 =
| milliyisht2 =
| milliygollar2 =
| milliyyillar3 =
| milliyjamoa3 =
| milliyisht3 =
| milliygollar3 =
}}
'''Sardor Sulaymonov''' (1994-yil 5-avgust) — oʻzbekistonlik professional [[futbolchi]], hujumchi pozitsiyasida oʻynagan<ref>{{cite web|url=https://www.sofascore.com/ru/football/player/sardor-sulaymonov/1033792|title=Sardor Sulaymonov stats}}</ref><ref>{{cite web|url=https://stadion.uz/uz/news/detail/198687|title=Sardor Sulaymonov: «Mo‘minjonov futbolchilarni ruhlantirishni biladi»}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.flashscore.com/player/sulaymonov-sardor/Cll3umhB/|title=Sardor Sulaymonov}}</ref><ref>{{cite web|url=https://m.stadion.uz/uz/news/detail/190999|title=Sardor Sulaymonov: «Navbahor»da o‘zimni ko‘rsata olaman»}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar|2}}
== Havolalar ==
* {{UzPFL player|id=2930}}
{{DEFAULTSORT:Sulaymonov, Sardor}}
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Erkak futbol hujumchilari]]
[[Turkum:Buxoro klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Navbahor futbolchilari]]
[[Turkum:Dinamo Samarqand futbolchilari]]
[[Turkum:Surxon klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Andijon klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]]
3vwmn7edcmgwbdozx99lzvwcr4avus1
I, Robot
0
1420628
6197828
2026-07-08T03:49:28Z
BilimNuri
190786
yangi
6197828
wikitext
text/x-wiki
'''I, Robot''' — [[amerikalik]] [[yozuvchi]] [[Ayzek Azimov|Isaac Asimov]] qalamiga mansub [[ilmiy-fantastik]] hikoyalar to’plami. Hikoyalar dastlab 1940 va 1950-yillar oralig’ida Amerikaning “Super Science Stories” hamda “Astounding Science Fiction” jurnallarida chop etilgan. 1950-yilda ushbu hikoyalar “Gnome Press” nashriyoti tomonidan dastlabki 5000 nusxali adadda yagona nashrga jamlangan.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
64x8tt1951xrgo69ch12lmo5arc792r
6197831
6197828
2026-07-08T03:51:41Z
BilimNuri
190786
6197831
wikitext
text/x-wiki
'''I, Robot''' — [[amerikalik]] [[yozuvchi]] [[Ayzek Azimov|Isaac Asimov]] qalamiga mansub [[ilmiy-fantastik]] hikoyalar to’plami. Hikoyalar dastlab 1940 va 1950-yillar oralig’ida Amerikaning “''[[Super Science Stories]]''” hamda “''[[Analog Science Fiction and Fact]]''” jurnallarida chop etilgan. 1950-yilda ushbu hikoyalar “[[Gnome Press]]” nashriyoti tomonidan dastlabki 5000 nusxali adadda yagona nashrga jamlangan.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
ncrdpz3dp1ot1ljhn8xi1l9sjbfbx0e
6197832
6197831
2026-07-08T03:53:39Z
BilimNuri
190786
6197832
wikitext
text/x-wiki
'''I, Robot''' — [[amerikalik]] [[yozuvchi]] [[Ayzek Azimov|Isaac Asimov]] qalamiga mansub [[ilmiy-fantastik]] hikoyalar to’plami. Hikoyalar dastlab 1940 va 1950-yillar oralig’ida Amerikaning ''[[Super Science Stories]]'' hamda ''[[Analog Science Fiction and Fact]]'' jurnallarida chop etilgan. 1950-yilda ushbu hikoyalar [[Gnome Press]] nashriyoti tomonidan dastlabki 5000 nusxali adadda yagona nashrga jamlangan.
1982-yilda bog’lovchi hikoyadan tashqari barcha qisqa hikoyalar ''[[The Complete Robot]]'' asariga kiritilgan.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
q6jbgmbrxd44uswxufjd1pcpwhvnpw7
6197833
6197832
2026-07-08T03:55:38Z
BilimNuri
190786
6197833
wikitext
text/x-wiki
'''I, Robot''' — [[amerikalik]] [[yozuvchi]] [[Ayzek Azimov|Isaac Asimov]] qalamiga mansub [[ilmiy-fantastik]] hikoyalar to’plami. Hikoyalar dastlab 1940 va 1950-yillar oralig’ida Amerikaning ''[[Super Science Stories]]'' hamda ''[[Analog Science Fiction and Fact]]'' jurnallarida chop etilgan. 1950-yilda ushbu hikoyalar [[Gnome Press]] nashriyoti tomonidan dastlabki 5000 nusxali adadda yagona nashrga jamlangan.
1982-yilda bog’lovchi hikoyadan tashqari barcha qisqa hikoyalar ''[[The Complete Robot]]'' asariga kiritilgan.
== Umumiy ma’lumotlari ==
Hikoyalar XXI asrda muxbirga har bir voqeani so‘zlab berayotgan xayoliy qahramon doktor [[Susan Calvin]] ishtirokidagi bog‘lovchi syujet orqali o‘zaro uyg‘unlashtirilgan. Muxbir esa asarda hikoya qiluvchi sifatida xizmat qiladi. Garchi hikoyalarni alohida o‘qish mumkin bo‘lsa-da, ularning barchasi insonlar, [[Robot|robotlar]] va axloq o‘rtasidagi o‘zaro munosabat mavzusini o‘zida mujassam etadi va birgalikda Isaac Asimovning [[robototexnika]] haqidagi xayoliy tarixining kattaroq hikoyasini tashkil qiladi.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
gj3yduoe0ed95gcvy4rcs2togwfdhob
6197834
6197833
2026-07-08T03:55:59Z
BilimNuri
190786
/* Umumiy ma’lumotlari */
6197834
wikitext
text/x-wiki
'''I, Robot''' — [[amerikalik]] [[yozuvchi]] [[Ayzek Azimov|Isaac Asimov]] qalamiga mansub [[ilmiy-fantastik]] hikoyalar to’plami. Hikoyalar dastlab 1940 va 1950-yillar oralig’ida Amerikaning ''[[Super Science Stories]]'' hamda ''[[Analog Science Fiction and Fact]]'' jurnallarida chop etilgan. 1950-yilda ushbu hikoyalar [[Gnome Press]] nashriyoti tomonidan dastlabki 5000 nusxali adadda yagona nashrga jamlangan.
1982-yilda bog’lovchi hikoyadan tashqari barcha qisqa hikoyalar ''[[The Complete Robot]]'' asariga kiritilgan.
== Umumiy ma’lumotlari ==
Hikoyalar XXI asrda muxbirga har bir voqeani so‘zlab berayotgan xayoliy qahramon doktor [[Susan Calvin]] ishtirokidagi bog‘lovchi syujet orqali o‘zaro uyg‘unlashtirilgan. Muxbir esa asarda hikoya qiluvchi sifatida xizmat qiladi. Garchi hikoyalarni alohida o‘qish mumkin bo‘lsa-da, ularning barchasi insonlar, [[Robot|robotlar]] va axloq o‘rtasidagi o‘zaro munosabat mavzusini o‘zida mujassam etadi va birgalikda Isaac Asimovning [[robototexnika]] haqidagi xayoliy tarixining kattaroq hikoyasini tashkil qiladi<ref>{{Cite journal |last=Beauchamp |first=Gorman |date=1980 |title=The Frankenstein Complex and Asimov's Robots |journal=Mosaic: An Interdisciplinary Critical Journal |volume=13 |issue=3/4 |pages=83–94 |jstor=24780264 }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
7hvbcz8feh7kk7tuejl0gvpik6b4idb
6197835
6197834
2026-07-08T04:00:05Z
BilimNuri
190786
6197835
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = I, Robot
| asl_nomi = I, Robot
| tasvir =
| izoh = Birinchi nashr muqovasi
| muallif = [[Ayzek Azimov|Isaac Asimov]]
| muharrir =
| tarjimon =
| bezovchi =
| muqova_artist = Edd Cartier
| mamlakat = Amerika Qoʻshma Shtatlari
| til = Ingliz tili
| seriya = [[Robot seriyasi]]
| janr = [[Ilmiy fantastika]]
| nashriyot = [[Gnome Press]]
| nashr_etilgan_sana = 1950-yil 2-dekabr
| oʻzbek_nashr_sanasi =
| betlar = 253
| mukofotlar =
| avvalgisi =
| keyingisi = [[The Rest of the Robots]]<br>[[The Complete Robot]]
| isbn =
| oclc =
| veb-sayt =
| izohlar =
}}
'''I, Robot''' — [[amerikalik]] [[yozuvchi]] [[Ayzek Azimov|Isaac Asimov]] qalamiga mansub [[ilmiy-fantastik]] hikoyalar to’plami. Hikoyalar dastlab 1940 va 1950-yillar oralig’ida Amerikaning ''[[Super Science Stories]]'' hamda ''[[Analog Science Fiction and Fact]]'' jurnallarida chop etilgan. 1950-yilda ushbu hikoyalar [[Gnome Press]] nashriyoti tomonidan dastlabki 5000 nusxali adadda yagona nashrga jamlangan.
1982-yilda bog’lovchi hikoyadan tashqari barcha qisqa hikoyalar ''[[The Complete Robot]]'' asariga kiritilgan.
== Umumiy ma’lumotlari ==
Hikoyalar XXI asrda muxbirga har bir voqeani so‘zlab berayotgan xayoliy qahramon doktor [[Susan Calvin]] ishtirokidagi bog‘lovchi syujet orqali o‘zaro uyg‘unlashtirilgan. Muxbir esa asarda hikoya qiluvchi sifatida xizmat qiladi. Garchi hikoyalarni alohida o‘qish mumkin bo‘lsa-da, ularning barchasi insonlar, [[Robot|robotlar]] va axloq o‘rtasidagi o‘zaro munosabat mavzusini o‘zida mujassam etadi va birgalikda Isaac Asimovning [[robototexnika]] haqidagi xayoliy tarixining kattaroq hikoyasini tashkil qiladi<ref>{{Cite journal |last=Beauchamp |first=Gorman |date=1980 |title=The Frankenstein Complex and Asimov's Robots |journal=Mosaic: An Interdisciplinary Critical Journal |volume=13 |issue=3/4 |pages=83–94 |jstor=24780264 }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
8tmi4vnaba8zjqsc50w92wtm9quyof7
6197837
6197835
2026-07-08T04:02:48Z
BilimNuri
190786
6197837
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = I, Robot
| asl_nomi = I, Robot
| tasvir =
| izoh = Birinchi nashr muqovasi
| muallif = [[Ayzek Azimov|Isaac Asimov]]
| muharrir =
| tarjimon =
| bezovchi =
| muqova_artist = Edd Cartier
| mamlakat = Amerika Qoʻshma Shtatlari
| til = Ingliz tili
| seriya = [[Robot seriyasi]]
| janr = [[Ilmiy fantastika]]
| nashriyot = [[Gnome Press]]
| nashr_etilgan_sana = 1950-yil 2-dekabr
| oʻzbek_nashr_sanasi =
| betlar = 253
| mukofotlar =
| avvalgisi =
| keyingisi = [[The Rest of the Robots]]<br>[[The Complete Robot]]
| isbn =
| oclc =
| veb-sayt =
| izohlar =
}}
'''I, Robot''' — [[amerikalik]] [[yozuvchi]] [[Ayzek Azimov|Isaac Asimov]] qalamiga mansub [[ilmiy-fantastik]] hikoyalar to’plami. Hikoyalar dastlab 1940 va 1950-yillar oralig’ida Amerikaning ''[[Super Science Stories]]'' hamda ''[[Analog Science Fiction and Fact]]'' jurnallarida chop etilgan. 1950-yilda ushbu hikoyalar [[Gnome Press]] nashriyoti tomonidan dastlabki 5000 nusxali adadda yagona nashrga jamlangan.
1982-yilda bog’lovchi hikoyadan tashqari barcha qisqa hikoyalar ''[[The Complete Robot]]'' asariga kiritilgan.
== Umumiy ma’lumotlari ==
Hikoyalar XXI asrda muxbirga har bir voqeani so‘zlab berayotgan xayoliy qahramon doktor [[Susan Calvin]] ishtirokidagi bog‘lovchi syujet orqali o‘zaro uyg‘unlashtirilgan. Muxbir esa asarda hikoya qiluvchi sifatida xizmat qiladi. Garchi hikoyalarni alohida o‘qish mumkin bo‘lsa-da, ularning barchasi insonlar, [[Robot|robotlar]] va axloq o‘rtasidagi o‘zaro munosabat mavzusini o‘zida mujassam etadi va birgalikda Isaac Asimovning [[robototexnika]] haqidagi xayoliy tarixining kattaroq hikoyasini tashkil qiladi<ref>{{Cite journal |last=Beauchamp |first=Gorman |date=1980 |title=The Frankenstein Complex and Asimov's Robots |journal=Mosaic: An Interdisciplinary Critical Journal |volume=13 |issue=3/4 |pages=83–94 |jstor=24780264 }}</ref>.
Hikoyalarning bir qismida robotlarning yirik ishlab chiqaruvchisi bo‘lgan “U.S. Robots and Mechanical Men, Inc.” kompaniyasining bosh [[Robopsixologiya|robopsixologi]] doktor Susan Calvin qatnashadi. Ushbu to‘plam nashr etilayotganda, Isaac Asimov hikoyalarni Susan Calvinning hayotiy faoliyati haqidagi intervyu davomida eslagan xotiralari ko‘rinishida taqdim etuvchi bog‘lovchi ketma-ketlikni yozgan. Bu xotiralar, asosan, robotlarning g‘ayritabiiy xulq-atvori va ularning [[Pozitron miya|pozitron miyasida]] nimalar sodir bo‘layotganini aniqlash uchun “robopsixologiya”dan foydalanish masalalariga bag‘ishlangan<ref>{{Cite journal|last=Portelli|first=Alessandrro|date=1980|title=The Three Laws of Robotics: Laws of the Text, Laws of Production, Laws of Society (Les Trois Lois de la Robotique: lois du texte, lois de la production, lois de la société)|journal=Science Fiction Studies|volume=7|issue=2|pages=150–156|doi=10.1525/sfs.7.2.0150|jstor=4239326}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
bt091jh67a3teimm43s59g7m487eknr
6197838
6197837
2026-07-08T04:05:24Z
BilimNuri
190786
/* Umumiy ma’lumotlari */
6197838
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = I, Robot
| asl_nomi = I, Robot
| tasvir =
| izoh = Birinchi nashr muqovasi
| muallif = [[Ayzek Azimov|Isaac Asimov]]
| muharrir =
| tarjimon =
| bezovchi =
| muqova_artist = Edd Cartier
| mamlakat = Amerika Qoʻshma Shtatlari
| til = Ingliz tili
| seriya = [[Robot seriyasi]]
| janr = [[Ilmiy fantastika]]
| nashriyot = [[Gnome Press]]
| nashr_etilgan_sana = 1950-yil 2-dekabr
| oʻzbek_nashr_sanasi =
| betlar = 253
| mukofotlar =
| avvalgisi =
| keyingisi = [[The Rest of the Robots]]<br>[[The Complete Robot]]
| isbn =
| oclc =
| veb-sayt =
| izohlar =
}}
'''I, Robot''' — [[amerikalik]] [[yozuvchi]] [[Ayzek Azimov|Isaac Asimov]] qalamiga mansub [[ilmiy-fantastik]] hikoyalar to’plami. Hikoyalar dastlab 1940 va 1950-yillar oralig’ida Amerikaning ''[[Super Science Stories]]'' hamda ''[[Analog Science Fiction and Fact]]'' jurnallarida chop etilgan. 1950-yilda ushbu hikoyalar [[Gnome Press]] nashriyoti tomonidan dastlabki 5000 nusxali adadda yagona nashrga jamlangan.
1982-yilda bog’lovchi hikoyadan tashqari barcha qisqa hikoyalar ''[[The Complete Robot]]'' asariga kiritilgan.
== Umumiy ma’lumotlari ==
Hikoyalar XXI asrda muxbirga har bir voqeani so‘zlab berayotgan xayoliy qahramon doktor [[Susan Calvin]] ishtirokidagi bog‘lovchi syujet orqali o‘zaro uyg‘unlashtirilgan. Muxbir esa asarda hikoya qiluvchi sifatida xizmat qiladi. Garchi hikoyalarni alohida o‘qish mumkin bo‘lsa-da, ularning barchasi insonlar, [[Robot|robotlar]] va axloq o‘rtasidagi o‘zaro munosabat mavzusini o‘zida mujassam etadi va birgalikda Isaac Asimovning [[robototexnika]] haqidagi xayoliy tarixining kattaroq hikoyasini tashkil qiladi<ref>{{Cite journal |last=Beauchamp |first=Gorman |date=1980 |title=The Frankenstein Complex and Asimov's Robots |journal=Mosaic: An Interdisciplinary Critical Journal |volume=13 |issue=3/4 |pages=83–94 |jstor=24780264 }}</ref>.
Hikoyalarning bir qismida robotlarning yirik ishlab chiqaruvchisi bo‘lgan “U.S. Robots and Mechanical Men, Inc.” kompaniyasining bosh [[Robopsixologiya|robopsixologi]] doktor Susan Calvin qatnashadi. Ushbu to‘plam nashr etilayotganda, Isaac Asimov hikoyalarni Susan Calvinning hayotiy faoliyati haqidagi intervyu davomida eslagan xotiralari ko‘rinishida taqdim etuvchi bog‘lovchi ketma-ketlikni yozgan. Bu xotiralar, asosan, robotlarning g‘ayritabiiy xulq-atvori va ularning [[Pozitron miya|pozitron miyasida]] nimalar sodir bo‘layotganini aniqlash uchun “robopsixologiya”dan foydalanish masalalariga bag‘ishlangan<ref>{{Cite journal|last=Portelli|first=Alessandrro|date=1980|title=The Three Laws of Robotics: Laws of the Text, Laws of Production, Laws of Society (Les Trois Lois de la Robotique: lois du texte, lois de la production, lois de la société)|journal=Science Fiction Studies|volume=7|issue=2|pages=150–156|doi=10.1525/sfs.7.2.0150|jstor=4239326}}</ref>.
Kitobda, shuningdek, Isaac Asimovning “[[Three Laws of Robotics|Robototexnikaning uch qonuni]]” birinchi marta tilga olingan qisqa hikoya ham mavjud bo‘lib, u keyingi ilmiy fantastika asarlariga katta ta’sir ko‘rsatgan hamda [[Sunʼiy intellekt etikasi|sun’iy intellekt axloqi]] borasidagi qarashlarga ham o‘z ta’sirini o‘tkazgan. Ushbu qisqa hikoyalarda uchraydigan boshqa qahramonlar — bu “U.S. Robots and Mechanical Men, Inc.” kompaniyasining prototip modellaridagi nuqsonlarni aniqlovchi dala sinovlari guruhi Powell va Donovan hisoblanadi<ref>{{Cite journal|last=Portelli|first=Alessandrro|date=1980|title=The Three Laws of Robotics: Laws of the Text, Laws of Production, Laws of Society (Les Trois Lois de la Robotique: lois du texte, lois de la production, lois de la société)|journal=Science Fiction Studies|volume=7|issue=2|pages=150–156|doi=10.1525/sfs.7.2.0150|jstor=4239326}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
s21m8y9kh23i1h8hvgamagsqysdwkky
6197839
6197838
2026-07-08T04:09:32Z
BilimNuri
190786
/* Umumiy ma’lumotlari */
6197839
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = I, Robot
| asl_nomi = I, Robot
| tasvir =
| izoh = Birinchi nashr muqovasi
| muallif = [[Ayzek Azimov|Isaac Asimov]]
| muharrir =
| tarjimon =
| bezovchi =
| muqova_artist = Edd Cartier
| mamlakat = Amerika Qoʻshma Shtatlari
| til = Ingliz tili
| seriya = [[Robot seriyasi]]
| janr = [[Ilmiy fantastika]]
| nashriyot = [[Gnome Press]]
| nashr_etilgan_sana = 1950-yil 2-dekabr
| oʻzbek_nashr_sanasi =
| betlar = 253
| mukofotlar =
| avvalgisi =
| keyingisi = [[The Rest of the Robots]]<br>[[The Complete Robot]]
| isbn =
| oclc =
| veb-sayt =
| izohlar =
}}
'''I, Robot''' — [[amerikalik]] [[yozuvchi]] [[Ayzek Azimov|Isaac Asimov]] qalamiga mansub [[ilmiy-fantastik]] hikoyalar to’plami. Hikoyalar dastlab 1940 va 1950-yillar oralig’ida Amerikaning ''[[Super Science Stories]]'' hamda ''[[Analog Science Fiction and Fact]]'' jurnallarida chop etilgan. 1950-yilda ushbu hikoyalar [[Gnome Press]] nashriyoti tomonidan dastlabki 5000 nusxali adadda yagona nashrga jamlangan.
1982-yilda bog’lovchi hikoyadan tashqari barcha qisqa hikoyalar ''[[The Complete Robot]]'' asariga kiritilgan.
== Umumiy ma’lumotlari ==
Hikoyalar XXI asrda muxbirga har bir voqeani so‘zlab berayotgan xayoliy qahramon doktor [[Susan Calvin]] ishtirokidagi bog‘lovchi syujet orqali o‘zaro uyg‘unlashtirilgan. Muxbir esa asarda hikoya qiluvchi sifatida xizmat qiladi. Garchi hikoyalarni alohida o‘qish mumkin bo‘lsa-da, ularning barchasi insonlar, [[Robot|robotlar]] va axloq o‘rtasidagi o‘zaro munosabat mavzusini o‘zida mujassam etadi va birgalikda Isaac Asimovning [[robototexnika]] haqidagi xayoliy tarixining kattaroq hikoyasini tashkil qiladi<ref>{{Cite journal |last=Beauchamp |first=Gorman |date=1980 |title=The Frankenstein Complex and Asimov's Robots |journal=Mosaic: An Interdisciplinary Critical Journal |volume=13 |issue=3/4 |pages=83–94 |jstor=24780264 }}</ref>.
Hikoyalarning bir qismida robotlarning yirik ishlab chiqaruvchisi bo‘lgan “U.S. Robots and Mechanical Men, Inc.” kompaniyasining bosh [[Robopsixologiya|robopsixologi]] doktor Susan Calvin qatnashadi. Ushbu to‘plam nashr etilayotganda, Isaac Asimov hikoyalarni Susan Calvinning hayotiy faoliyati haqidagi intervyu davomida eslagan xotiralari ko‘rinishida taqdim etuvchi bog‘lovchi ketma-ketlikni yozgan. Bu xotiralar, asosan, robotlarning g‘ayritabiiy xulq-atvori va ularning [[Pozitron miya|pozitron miyasida]] nimalar sodir bo‘layotganini aniqlash uchun “robopsixologiya”dan foydalanish masalalariga bag‘ishlangan<ref>{{Cite journal|last=Portelli|first=Alessandrro|date=1980|title=The Three Laws of Robotics: Laws of the Text, Laws of Production, Laws of Society (Les Trois Lois de la Robotique: lois du texte, lois de la production, lois de la société)|journal=Science Fiction Studies|volume=7|issue=2|pages=150–156|doi=10.1525/sfs.7.2.0150|jstor=4239326}}</ref>.
Kitobda, shuningdek, Isaac Asimovning “[[Three Laws of Robotics|Robototexnikaning uch qonuni]]” birinchi marta tilga olingan qisqa hikoya ham mavjud bo‘lib, u keyingi ilmiy fantastika asarlariga katta ta’sir ko‘rsatgan hamda [[Sunʼiy intellekt etikasi|sun’iy intellekt axloqi]] borasidagi qarashlarga ham o‘z ta’sirini o‘tkazgan. Ushbu qisqa hikoyalarda uchraydigan boshqa qahramonlar — bu “U.S. Robots and Mechanical Men, Inc.” kompaniyasining prototip modellaridagi nuqsonlarni aniqlovchi dala sinovlari guruhi Powell va Donovan hisoblanadi<ref>{{Cite journal|last=Portelli|first=Alessandrro|date=1980|title=The Three Laws of Robotics: Laws of the Text, Laws of Production, Laws of Society (Les Trois Lois de la Robotique: lois du texte, lois de la production, lois de la société)|journal=Science Fiction Studies|volume=7|issue=2|pages=150–156|doi=10.1525/sfs.7.2.0150|jstor=4239326}}</ref>.
To‘plam o‘sha davrda yangi chiqqan [[Eando Binder]] (Earl va Otto Binderlarning taxallusi) qalamiga mansub “[[I, Robot (qisqa hikoya)|I, Robot]]” (1939) qisqa hikoyasi bilan bir xil nomga ega bo‘lib, bu hikoya Isaac Asimovga katta ta’sir ko‘rsatgan. Isaac Asimov o‘z to‘plamini “Mind and Iron” (“Ong va temir”) deb nomlamoqchi bo‘lgan va nashriyot kitob nomini Binderning hikoyasi bilan bir xil qilib qo‘yganida bunga e’tiroz bildirgan. “''Isaac Asimov Presents the Great SF Stories''” (1979) asaridagi hikoyaga yozgan so‘zboshisida Isaac Asimov shunday deb yozgan:
== Manbalar ==
{{manbalar}}
qbvzw30ckemcpkdp146vpegmg3ljxz5
6197840
6197839
2026-07-08T04:10:40Z
BilimNuri
190786
/* Umumiy ma’lumotlari */
6197840
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = I, Robot
| asl_nomi = I, Robot
| tasvir =
| izoh = Birinchi nashr muqovasi
| muallif = [[Ayzek Azimov|Isaac Asimov]]
| muharrir =
| tarjimon =
| bezovchi =
| muqova_artist = Edd Cartier
| mamlakat = Amerika Qoʻshma Shtatlari
| til = Ingliz tili
| seriya = [[Robot seriyasi]]
| janr = [[Ilmiy fantastika]]
| nashriyot = [[Gnome Press]]
| nashr_etilgan_sana = 1950-yil 2-dekabr
| oʻzbek_nashr_sanasi =
| betlar = 253
| mukofotlar =
| avvalgisi =
| keyingisi = [[The Rest of the Robots]]<br>[[The Complete Robot]]
| isbn =
| oclc =
| veb-sayt =
| izohlar =
}}
'''I, Robot''' — [[amerikalik]] [[yozuvchi]] [[Ayzek Azimov|Isaac Asimov]] qalamiga mansub [[ilmiy-fantastik]] hikoyalar to’plami. Hikoyalar dastlab 1940 va 1950-yillar oralig’ida Amerikaning ''[[Super Science Stories]]'' hamda ''[[Analog Science Fiction and Fact]]'' jurnallarida chop etilgan. 1950-yilda ushbu hikoyalar [[Gnome Press]] nashriyoti tomonidan dastlabki 5000 nusxali adadda yagona nashrga jamlangan.
1982-yilda bog’lovchi hikoyadan tashqari barcha qisqa hikoyalar ''[[The Complete Robot]]'' asariga kiritilgan.
== Umumiy ma’lumotlari ==
Hikoyalar XXI asrda muxbirga har bir voqeani so‘zlab berayotgan xayoliy qahramon doktor [[Susan Calvin]] ishtirokidagi bog‘lovchi syujet orqali o‘zaro uyg‘unlashtirilgan. Muxbir esa asarda hikoya qiluvchi sifatida xizmat qiladi. Garchi hikoyalarni alohida o‘qish mumkin bo‘lsa-da, ularning barchasi insonlar, [[Robot|robotlar]] va axloq o‘rtasidagi o‘zaro munosabat mavzusini o‘zida mujassam etadi va birgalikda Isaac Asimovning [[robototexnika]] haqidagi xayoliy tarixining kattaroq hikoyasini tashkil qiladi<ref>{{Cite journal |last=Beauchamp |first=Gorman |date=1980 |title=The Frankenstein Complex and Asimov's Robots |journal=Mosaic: An Interdisciplinary Critical Journal |volume=13 |issue=3/4 |pages=83–94 |jstor=24780264 }}</ref>.
Hikoyalarning bir qismida robotlarning yirik ishlab chiqaruvchisi bo‘lgan “U.S. Robots and Mechanical Men, Inc.” kompaniyasining bosh [[Robopsixologiya|robopsixologi]] doktor Susan Calvin qatnashadi. Ushbu to‘plam nashr etilayotganda, Isaac Asimov hikoyalarni Susan Calvinning hayotiy faoliyati haqidagi intervyu davomida eslagan xotiralari ko‘rinishida taqdim etuvchi bog‘lovchi ketma-ketlikni yozgan. Bu xotiralar, asosan, robotlarning g‘ayritabiiy xulq-atvori va ularning [[Pozitron miya|pozitron miyasida]] nimalar sodir bo‘layotganini aniqlash uchun “robopsixologiya”dan foydalanish masalalariga bag‘ishlangan<ref>{{Cite journal|last=Portelli|first=Alessandrro|date=1980|title=The Three Laws of Robotics: Laws of the Text, Laws of Production, Laws of Society (Les Trois Lois de la Robotique: lois du texte, lois de la production, lois de la société)|journal=Science Fiction Studies|volume=7|issue=2|pages=150–156|doi=10.1525/sfs.7.2.0150|jstor=4239326}}</ref>.
Kitobda, shuningdek, Isaac Asimovning “[[Three Laws of Robotics|Robototexnikaning uch qonuni]]” birinchi marta tilga olingan qisqa hikoya ham mavjud bo‘lib, u keyingi ilmiy fantastika asarlariga katta ta’sir ko‘rsatgan hamda [[Sunʼiy intellekt etikasi|sun’iy intellekt axloqi]] borasidagi qarashlarga ham o‘z ta’sirini o‘tkazgan. Ushbu qisqa hikoyalarda uchraydigan boshqa qahramonlar — bu “U.S. Robots and Mechanical Men, Inc.” kompaniyasining prototip modellaridagi nuqsonlarni aniqlovchi dala sinovlari guruhi Powell va Donovan hisoblanadi<ref>{{Cite journal|last=Portelli|first=Alessandrro|date=1980|title=The Three Laws of Robotics: Laws of the Text, Laws of Production, Laws of Society (Les Trois Lois de la Robotique: lois du texte, lois de la production, lois de la société)|journal=Science Fiction Studies|volume=7|issue=2|pages=150–156|doi=10.1525/sfs.7.2.0150|jstor=4239326}}</ref>.
To‘plam o‘sha davrda yangi chiqqan [[Eando Binder]] (Earl va Otto Binderlarning taxallusi) qalamiga mansub “[[I, Robot (qisqa hikoya)|I, Robot]]” (1939) qisqa hikoyasi bilan bir xil nomga ega bo‘lib, bu hikoya Isaac Asimovga katta ta’sir ko‘rsatgan. Isaac Asimov o‘z to‘plamini “Mind and Iron” (“Ong va temir”) deb nomlamoqchi bo‘lgan va nashriyot kitob nomini Binderning hikoyasi bilan bir xil qilib qo‘yganida bunga e’tiroz bildirgan. “''Isaac Asimov Presents the Great SF Stories''” (1979) asaridagi hikoyaga yozgan so‘zboshisida Isaac Asimov shunday deb yozgan:
{{Blockquote|“Bu, shubhasiz, diqqatimni tortdi. Uni o‘qiganimdan ikki oy o‘tib, men “Robbie” nomli hamdardlik bildira oladigan robot haqida hikoya yoza boshladim va bu mening pozitron robotlar turkumimning boshlanishi edi. O‘n bir yil o‘tgach, robotlar haqidagi to‘qqizta hikoyam bir kitobga jamlanganda, nashriyot mening e’tirozlarimga qaramay, to‘plamni “I, Robot” deb nomladi. Hozirda mening kitobim mashhurroq, ammo Ottoning hikoyasi birinchi bo‘lgan|Isaac Asimov (1979)<ref name="intro1979">{{cite book |title=Isaac Asimov Presents the Great SF Stories |year=1979 |first=Isaac |last=Asimov }}</ref>}}
== Manbalar ==
{{manbalar}}
jndqrrl7qx33hol881m4r10i2j9dp94
6197841
6197840
2026-07-08T04:10:49Z
BilimNuri
190786
/* Manbalar */
6197841
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = I, Robot
| asl_nomi = I, Robot
| tasvir =
| izoh = Birinchi nashr muqovasi
| muallif = [[Ayzek Azimov|Isaac Asimov]]
| muharrir =
| tarjimon =
| bezovchi =
| muqova_artist = Edd Cartier
| mamlakat = Amerika Qoʻshma Shtatlari
| til = Ingliz tili
| seriya = [[Robot seriyasi]]
| janr = [[Ilmiy fantastika]]
| nashriyot = [[Gnome Press]]
| nashr_etilgan_sana = 1950-yil 2-dekabr
| oʻzbek_nashr_sanasi =
| betlar = 253
| mukofotlar =
| avvalgisi =
| keyingisi = [[The Rest of the Robots]]<br>[[The Complete Robot]]
| isbn =
| oclc =
| veb-sayt =
| izohlar =
}}
'''I, Robot''' — [[amerikalik]] [[yozuvchi]] [[Ayzek Azimov|Isaac Asimov]] qalamiga mansub [[ilmiy-fantastik]] hikoyalar to’plami. Hikoyalar dastlab 1940 va 1950-yillar oralig’ida Amerikaning ''[[Super Science Stories]]'' hamda ''[[Analog Science Fiction and Fact]]'' jurnallarida chop etilgan. 1950-yilda ushbu hikoyalar [[Gnome Press]] nashriyoti tomonidan dastlabki 5000 nusxali adadda yagona nashrga jamlangan.
1982-yilda bog’lovchi hikoyadan tashqari barcha qisqa hikoyalar ''[[The Complete Robot]]'' asariga kiritilgan.
== Umumiy ma’lumotlari ==
Hikoyalar XXI asrda muxbirga har bir voqeani so‘zlab berayotgan xayoliy qahramon doktor [[Susan Calvin]] ishtirokidagi bog‘lovchi syujet orqali o‘zaro uyg‘unlashtirilgan. Muxbir esa asarda hikoya qiluvchi sifatida xizmat qiladi. Garchi hikoyalarni alohida o‘qish mumkin bo‘lsa-da, ularning barchasi insonlar, [[Robot|robotlar]] va axloq o‘rtasidagi o‘zaro munosabat mavzusini o‘zida mujassam etadi va birgalikda Isaac Asimovning [[robototexnika]] haqidagi xayoliy tarixining kattaroq hikoyasini tashkil qiladi<ref>{{Cite journal |last=Beauchamp |first=Gorman |date=1980 |title=The Frankenstein Complex and Asimov's Robots |journal=Mosaic: An Interdisciplinary Critical Journal |volume=13 |issue=3/4 |pages=83–94 |jstor=24780264 }}</ref>.
Hikoyalarning bir qismida robotlarning yirik ishlab chiqaruvchisi bo‘lgan “U.S. Robots and Mechanical Men, Inc.” kompaniyasining bosh [[Robopsixologiya|robopsixologi]] doktor Susan Calvin qatnashadi. Ushbu to‘plam nashr etilayotganda, Isaac Asimov hikoyalarni Susan Calvinning hayotiy faoliyati haqidagi intervyu davomida eslagan xotiralari ko‘rinishida taqdim etuvchi bog‘lovchi ketma-ketlikni yozgan. Bu xotiralar, asosan, robotlarning g‘ayritabiiy xulq-atvori va ularning [[Pozitron miya|pozitron miyasida]] nimalar sodir bo‘layotganini aniqlash uchun “robopsixologiya”dan foydalanish masalalariga bag‘ishlangan<ref>{{Cite journal|last=Portelli|first=Alessandrro|date=1980|title=The Three Laws of Robotics: Laws of the Text, Laws of Production, Laws of Society (Les Trois Lois de la Robotique: lois du texte, lois de la production, lois de la société)|journal=Science Fiction Studies|volume=7|issue=2|pages=150–156|doi=10.1525/sfs.7.2.0150|jstor=4239326}}</ref>.
Kitobda, shuningdek, Isaac Asimovning “[[Three Laws of Robotics|Robototexnikaning uch qonuni]]” birinchi marta tilga olingan qisqa hikoya ham mavjud bo‘lib, u keyingi ilmiy fantastika asarlariga katta ta’sir ko‘rsatgan hamda [[Sunʼiy intellekt etikasi|sun’iy intellekt axloqi]] borasidagi qarashlarga ham o‘z ta’sirini o‘tkazgan. Ushbu qisqa hikoyalarda uchraydigan boshqa qahramonlar — bu “U.S. Robots and Mechanical Men, Inc.” kompaniyasining prototip modellaridagi nuqsonlarni aniqlovchi dala sinovlari guruhi Powell va Donovan hisoblanadi<ref>{{Cite journal|last=Portelli|first=Alessandrro|date=1980|title=The Three Laws of Robotics: Laws of the Text, Laws of Production, Laws of Society (Les Trois Lois de la Robotique: lois du texte, lois de la production, lois de la société)|journal=Science Fiction Studies|volume=7|issue=2|pages=150–156|doi=10.1525/sfs.7.2.0150|jstor=4239326}}</ref>.
To‘plam o‘sha davrda yangi chiqqan [[Eando Binder]] (Earl va Otto Binderlarning taxallusi) qalamiga mansub “[[I, Robot (qisqa hikoya)|I, Robot]]” (1939) qisqa hikoyasi bilan bir xil nomga ega bo‘lib, bu hikoya Isaac Asimovga katta ta’sir ko‘rsatgan. Isaac Asimov o‘z to‘plamini “Mind and Iron” (“Ong va temir”) deb nomlamoqchi bo‘lgan va nashriyot kitob nomini Binderning hikoyasi bilan bir xil qilib qo‘yganida bunga e’tiroz bildirgan. “''Isaac Asimov Presents the Great SF Stories''” (1979) asaridagi hikoyaga yozgan so‘zboshisida Isaac Asimov shunday deb yozgan:
{{Blockquote|“Bu, shubhasiz, diqqatimni tortdi. Uni o‘qiganimdan ikki oy o‘tib, men “Robbie” nomli hamdardlik bildira oladigan robot haqida hikoya yoza boshladim va bu mening pozitron robotlar turkumimning boshlanishi edi. O‘n bir yil o‘tgach, robotlar haqidagi to‘qqizta hikoyam bir kitobga jamlanganda, nashriyot mening e’tirozlarimga qaramay, to‘plamni “I, Robot” deb nomladi. Hozirda mening kitobim mashhurroq, ammo Ottoning hikoyasi birinchi bo‘lgan|Isaac Asimov (1979)<ref name="intro1979">{{cite book |title=Isaac Asimov Presents the Great SF Stories |year=1979 |first=Isaac |last=Asimov }}</ref>}}
== Manbalar ==
{{manbalar|3}}
lx8xyum2mjem9m96l1kn4nqs5a3fam8
6197842
6197841
2026-07-08T04:10:57Z
BilimNuri
190786
6197842
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = I, Robot
| asl_nomi = I, Robot
| tasvir =
| izoh = Birinchi nashr muqovasi
| muallif = [[Ayzek Azimov|Isaac Asimov]]
| muharrir =
| tarjimon =
| bezovchi =
| muqova_artist = Edd Cartier
| mamlakat = Amerika Qoʻshma Shtatlari
| til = Ingliz tili
| seriya = [[Robot seriyasi]]
| janr = [[Ilmiy fantastika]]
| nashriyot = [[Gnome Press]]
| nashr_etilgan_sana = 1950-yil 2-dekabr
| oʻzbek_nashr_sanasi =
| betlar = 253
| mukofotlar =
| avvalgisi =
| keyingisi = [[The Rest of the Robots]]<br>[[The Complete Robot]]
| isbn =
| oclc =
| veb-sayt =
| izohlar =
}}
'''I, Robot''' — [[amerikalik]] [[yozuvchi]] [[Ayzek Azimov|Isaac Asimov]] qalamiga mansub [[ilmiy-fantastik]] hikoyalar toʻplami. Hikoyalar dastlab 1940 va 1950-yillar oraligʻida Amerikaning ''[[Super Science Stories]]'' hamda ''[[Analog Science Fiction and Fact]]'' jurnallarida chop etilgan. 1950-yilda ushbu hikoyalar [[Gnome Press]] nashriyoti tomonidan dastlabki 5000 nusxali adadda yagona nashrga jamlangan.
1982-yilda bogʻlovchi hikoyadan tashqari barcha qisqa hikoyalar ''[[The Complete Robot]]'' asariga kiritilgan.
== Umumiy maʼlumotlari ==
Hikoyalar XXI asrda muxbirga har bir voqeani soʻzlab berayotgan xayoliy qahramon doktor [[Susan Calvin]] ishtirokidagi bogʻlovchi syujet orqali oʻzaro uygʻunlashtirilgan. Muxbir esa asarda hikoya qiluvchi sifatida xizmat qiladi. Garchi hikoyalarni alohida oʻqish mumkin boʻlsa-da, ularning barchasi insonlar, [[Robot|robotlar]] va axloq oʻrtasidagi oʻzaro munosabat mavzusini oʻzida mujassam etadi va birgalikda Isaac Asimovning [[robototexnika]] haqidagi xayoliy tarixining kattaroq hikoyasini tashkil qiladi<ref>{{Cite journal |last=Beauchamp |first=Gorman |date=1980 |title=The Frankenstein Complex and Asimov's Robots |journal=Mosaic: An Interdisciplinary Critical Journal |volume=13 |issue=3/4 |pages=83–94 |jstor=24780264 }}</ref>.
Hikoyalarning bir qismida robotlarning yirik ishlab chiqaruvchisi boʻlgan „U. S. Robots and Mechanical Men, Inc.“ kompaniyasining bosh [[Robopsixologiya|robopsixologi]] doktor Susan Calvin qatnashadi. Ushbu toʻplam nashr etilayotganda, Isaac Asimov hikoyalarni Susan Calvinning hayotiy faoliyati haqidagi intervyu davomida eslagan xotiralari koʻrinishida taqdim etuvchi bogʻlovchi ketma-ketlikni yozgan. Bu xotiralar, asosan, robotlarning gʻayritabiiy xulq-atvori va ularning [[Pozitron miya|pozitron miyasida]] nimalar sodir boʻlayotganini aniqlash uchun „robopsixologiya“dan foydalanish masalalariga bagʻishlangan<ref>{{Cite journal|last=Portelli|first=Alessandrro|date=1980|title=The Three Laws of Robotics: Laws of the Text, Laws of Production, Laws of Society (Les Trois Lois de la Robotique: lois du texte, lois de la production, lois de la société)|journal=Science Fiction Studies|volume=7|issue=2|pages=150–156|doi=10.1525/sfs.7.2.0150|jstor=4239326}}</ref>.
Kitobda, shuningdek, Isaac Asimovning „[[Three Laws of Robotics|Robototexnikaning uch qonuni]]“ birinchi marta tilga olingan qisqa hikoya ham mavjud boʻlib, u keyingi ilmiy fantastika asarlariga katta taʼsir koʻrsatgan hamda [[Sunʼiy intellekt etikasi|sunʼiy intellekt axloqi]] borasidagi qarashlarga ham oʻz taʼsirini oʻtkazgan. Ushbu qisqa hikoyalarda uchraydigan boshqa qahramonlar — bu „U. S. Robots and Mechanical Men, Inc.“ kompaniyasining prototip modellaridagi nuqsonlarni aniqlovchi dala sinovlari guruhi Powell va Donovan hisoblanadi<ref>{{Cite journal|last=Portelli|first=Alessandrro|date=1980|title=The Three Laws of Robotics: Laws of the Text, Laws of Production, Laws of Society (Les Trois Lois de la Robotique: lois du texte, lois de la production, lois de la société)|journal=Science Fiction Studies|volume=7|issue=2|pages=150–156|doi=10.1525/sfs.7.2.0150|jstor=4239326}}</ref>.
Toʻplam oʻsha davrda yangi chiqqan [[Eando Binder]] (Earl va Otto Binderlarning taxallusi) qalamiga mansub „[[I, Robot (qisqa hikoya)|I, Robot]]“ (1939) qisqa hikoyasi bilan bir xil nomga ega boʻlib, bu hikoya Isaac Asimovga katta taʼsir koʻrsatgan. Isaac Asimov oʻz toʻplamini „Mind and Iron“ („Ong va temir“) deb nomlamoqchi boʻlgan va nashriyot kitob nomini Binderning hikoyasi bilan bir xil qilib qoʻyganida bunga eʼtiroz bildirgan. „''Isaac Asimov Presents the Great SF Stories''“ (1979) asaridagi hikoyaga yozgan soʻzboshisida Isaac Asimov shunday deb yozgan:
{{Blockquote|“Bu, shubhasiz, diqqatimni tortdi. Uni o‘qiganimdan ikki oy o‘tib, men “Robbie” nomli hamdardlik bildira oladigan robot haqida hikoya yoza boshladim va bu mening pozitron robotlar turkumimning boshlanishi edi. O‘n bir yil o‘tgach, robotlar haqidagi to‘qqizta hikoyam bir kitobga jamlanganda, nashriyot mening e’tirozlarimga qaramay, to‘plamni “I, Robot” deb nomladi. Hozirda mening kitobim mashhurroq, ammo Ottoning hikoyasi birinchi bo‘lgan|Isaac Asimov (1979)<ref name="intro1979">{{cite book |title=Isaac Asimov Presents the Great SF Stories |year=1979 |first=Isaac |last=Asimov }}</ref>}}
== Manbalar ==
{{manbalar|3}}
ihfricv39xjc8rgu0to35ny3f3gw8dt
6197843
6197842
2026-07-08T04:11:57Z
BilimNuri
190786
/* Manbalar */
6197843
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = I, Robot
| asl_nomi = I, Robot
| tasvir =
| izoh = Birinchi nashr muqovasi
| muallif = [[Ayzek Azimov|Isaac Asimov]]
| muharrir =
| tarjimon =
| bezovchi =
| muqova_artist = Edd Cartier
| mamlakat = Amerika Qoʻshma Shtatlari
| til = Ingliz tili
| seriya = [[Robot seriyasi]]
| janr = [[Ilmiy fantastika]]
| nashriyot = [[Gnome Press]]
| nashr_etilgan_sana = 1950-yil 2-dekabr
| oʻzbek_nashr_sanasi =
| betlar = 253
| mukofotlar =
| avvalgisi =
| keyingisi = [[The Rest of the Robots]]<br>[[The Complete Robot]]
| isbn =
| oclc =
| veb-sayt =
| izohlar =
}}
'''I, Robot''' — [[amerikalik]] [[yozuvchi]] [[Ayzek Azimov|Isaac Asimov]] qalamiga mansub [[ilmiy-fantastik]] hikoyalar toʻplami. Hikoyalar dastlab 1940 va 1950-yillar oraligʻida Amerikaning ''[[Super Science Stories]]'' hamda ''[[Analog Science Fiction and Fact]]'' jurnallarida chop etilgan. 1950-yilda ushbu hikoyalar [[Gnome Press]] nashriyoti tomonidan dastlabki 5000 nusxali adadda yagona nashrga jamlangan.
1982-yilda bogʻlovchi hikoyadan tashqari barcha qisqa hikoyalar ''[[The Complete Robot]]'' asariga kiritilgan.
== Umumiy maʼlumotlari ==
Hikoyalar XXI asrda muxbirga har bir voqeani soʻzlab berayotgan xayoliy qahramon doktor [[Susan Calvin]] ishtirokidagi bogʻlovchi syujet orqali oʻzaro uygʻunlashtirilgan. Muxbir esa asarda hikoya qiluvchi sifatida xizmat qiladi. Garchi hikoyalarni alohida oʻqish mumkin boʻlsa-da, ularning barchasi insonlar, [[Robot|robotlar]] va axloq oʻrtasidagi oʻzaro munosabat mavzusini oʻzida mujassam etadi va birgalikda Isaac Asimovning [[robototexnika]] haqidagi xayoliy tarixining kattaroq hikoyasini tashkil qiladi<ref>{{Cite journal |last=Beauchamp |first=Gorman |date=1980 |title=The Frankenstein Complex and Asimov's Robots |journal=Mosaic: An Interdisciplinary Critical Journal |volume=13 |issue=3/4 |pages=83–94 |jstor=24780264 }}</ref>.
Hikoyalarning bir qismida robotlarning yirik ishlab chiqaruvchisi boʻlgan „U. S. Robots and Mechanical Men, Inc.“ kompaniyasining bosh [[Robopsixologiya|robopsixologi]] doktor Susan Calvin qatnashadi. Ushbu toʻplam nashr etilayotganda, Isaac Asimov hikoyalarni Susan Calvinning hayotiy faoliyati haqidagi intervyu davomida eslagan xotiralari koʻrinishida taqdim etuvchi bogʻlovchi ketma-ketlikni yozgan. Bu xotiralar, asosan, robotlarning gʻayritabiiy xulq-atvori va ularning [[Pozitron miya|pozitron miyasida]] nimalar sodir boʻlayotganini aniqlash uchun „robopsixologiya“dan foydalanish masalalariga bagʻishlangan<ref>{{Cite journal|last=Portelli|first=Alessandrro|date=1980|title=The Three Laws of Robotics: Laws of the Text, Laws of Production, Laws of Society (Les Trois Lois de la Robotique: lois du texte, lois de la production, lois de la société)|journal=Science Fiction Studies|volume=7|issue=2|pages=150–156|doi=10.1525/sfs.7.2.0150|jstor=4239326}}</ref>.
Kitobda, shuningdek, Isaac Asimovning „[[Three Laws of Robotics|Robototexnikaning uch qonuni]]“ birinchi marta tilga olingan qisqa hikoya ham mavjud boʻlib, u keyingi ilmiy fantastika asarlariga katta taʼsir koʻrsatgan hamda [[Sunʼiy intellekt etikasi|sunʼiy intellekt axloqi]] borasidagi qarashlarga ham oʻz taʼsirini oʻtkazgan. Ushbu qisqa hikoyalarda uchraydigan boshqa qahramonlar — bu „U. S. Robots and Mechanical Men, Inc.“ kompaniyasining prototip modellaridagi nuqsonlarni aniqlovchi dala sinovlari guruhi Powell va Donovan hisoblanadi<ref>{{Cite journal|last=Portelli|first=Alessandrro|date=1980|title=The Three Laws of Robotics: Laws of the Text, Laws of Production, Laws of Society (Les Trois Lois de la Robotique: lois du texte, lois de la production, lois de la société)|journal=Science Fiction Studies|volume=7|issue=2|pages=150–156|doi=10.1525/sfs.7.2.0150|jstor=4239326}}</ref>.
Toʻplam oʻsha davrda yangi chiqqan [[Eando Binder]] (Earl va Otto Binderlarning taxallusi) qalamiga mansub „[[I, Robot (qisqa hikoya)|I, Robot]]“ (1939) qisqa hikoyasi bilan bir xil nomga ega boʻlib, bu hikoya Isaac Asimovga katta taʼsir koʻrsatgan. Isaac Asimov oʻz toʻplamini „Mind and Iron“ („Ong va temir“) deb nomlamoqchi boʻlgan va nashriyot kitob nomini Binderning hikoyasi bilan bir xil qilib qoʻyganida bunga eʼtiroz bildirgan. „''Isaac Asimov Presents the Great SF Stories''“ (1979) asaridagi hikoyaga yozgan soʻzboshisida Isaac Asimov shunday deb yozgan:
{{Blockquote|“Bu, shubhasiz, diqqatimni tortdi. Uni o‘qiganimdan ikki oy o‘tib, men “Robbie” nomli hamdardlik bildira oladigan robot haqida hikoya yoza boshladim va bu mening pozitron robotlar turkumimning boshlanishi edi. O‘n bir yil o‘tgach, robotlar haqidagi to‘qqizta hikoyam bir kitobga jamlanganda, nashriyot mening e’tirozlarimga qaramay, to‘plamni “I, Robot” deb nomladi. Hozirda mening kitobim mashhurroq, ammo Ottoning hikoyasi birinchi bo‘lgan|Isaac Asimov (1979)<ref name="intro1979">{{cite book |title=Isaac Asimov Presents the Great SF Stories |year=1979 |first=Isaac |last=Asimov }}</ref>}}
== Manbalar ==
{{manbalar|3}}
== Havolalar ==
* {{ISFDB title|id=17201}}
* {{OL work|id=46404W|cname=''I, Robot''}}
{{Authority control}}
kpxcsirdlhb2ir2hg9gjuq8r9oi3ioa
6197844
6197843
2026-07-08T04:12:16Z
BilimNuri
190786
[[Turkum:I, Robot]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])
6197844
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = I, Robot
| asl_nomi = I, Robot
| tasvir =
| izoh = Birinchi nashr muqovasi
| muallif = [[Ayzek Azimov|Isaac Asimov]]
| muharrir =
| tarjimon =
| bezovchi =
| muqova_artist = Edd Cartier
| mamlakat = Amerika Qoʻshma Shtatlari
| til = Ingliz tili
| seriya = [[Robot seriyasi]]
| janr = [[Ilmiy fantastika]]
| nashriyot = [[Gnome Press]]
| nashr_etilgan_sana = 1950-yil 2-dekabr
| oʻzbek_nashr_sanasi =
| betlar = 253
| mukofotlar =
| avvalgisi =
| keyingisi = [[The Rest of the Robots]]<br>[[The Complete Robot]]
| isbn =
| oclc =
| veb-sayt =
| izohlar =
}}
'''I, Robot''' — [[amerikalik]] [[yozuvchi]] [[Ayzek Azimov|Isaac Asimov]] qalamiga mansub [[ilmiy-fantastik]] hikoyalar toʻplami. Hikoyalar dastlab 1940 va 1950-yillar oraligʻida Amerikaning ''[[Super Science Stories]]'' hamda ''[[Analog Science Fiction and Fact]]'' jurnallarida chop etilgan. 1950-yilda ushbu hikoyalar [[Gnome Press]] nashriyoti tomonidan dastlabki 5000 nusxali adadda yagona nashrga jamlangan.
1982-yilda bogʻlovchi hikoyadan tashqari barcha qisqa hikoyalar ''[[The Complete Robot]]'' asariga kiritilgan.
== Umumiy maʼlumotlari ==
Hikoyalar XXI asrda muxbirga har bir voqeani soʻzlab berayotgan xayoliy qahramon doktor [[Susan Calvin]] ishtirokidagi bogʻlovchi syujet orqali oʻzaro uygʻunlashtirilgan. Muxbir esa asarda hikoya qiluvchi sifatida xizmat qiladi. Garchi hikoyalarni alohida oʻqish mumkin boʻlsa-da, ularning barchasi insonlar, [[Robot|robotlar]] va axloq oʻrtasidagi oʻzaro munosabat mavzusini oʻzida mujassam etadi va birgalikda Isaac Asimovning [[robototexnika]] haqidagi xayoliy tarixining kattaroq hikoyasini tashkil qiladi<ref>{{Cite journal |last=Beauchamp |first=Gorman |date=1980 |title=The Frankenstein Complex and Asimov's Robots |journal=Mosaic: An Interdisciplinary Critical Journal |volume=13 |issue=3/4 |pages=83–94 |jstor=24780264 }}</ref>.
Hikoyalarning bir qismida robotlarning yirik ishlab chiqaruvchisi boʻlgan „U. S. Robots and Mechanical Men, Inc.“ kompaniyasining bosh [[Robopsixologiya|robopsixologi]] doktor Susan Calvin qatnashadi. Ushbu toʻplam nashr etilayotganda, Isaac Asimov hikoyalarni Susan Calvinning hayotiy faoliyati haqidagi intervyu davomida eslagan xotiralari koʻrinishida taqdim etuvchi bogʻlovchi ketma-ketlikni yozgan. Bu xotiralar, asosan, robotlarning gʻayritabiiy xulq-atvori va ularning [[Pozitron miya|pozitron miyasida]] nimalar sodir boʻlayotganini aniqlash uchun „robopsixologiya“dan foydalanish masalalariga bagʻishlangan<ref>{{Cite journal|last=Portelli|first=Alessandrro|date=1980|title=The Three Laws of Robotics: Laws of the Text, Laws of Production, Laws of Society (Les Trois Lois de la Robotique: lois du texte, lois de la production, lois de la société)|journal=Science Fiction Studies|volume=7|issue=2|pages=150–156|doi=10.1525/sfs.7.2.0150|jstor=4239326}}</ref>.
Kitobda, shuningdek, Isaac Asimovning „[[Three Laws of Robotics|Robototexnikaning uch qonuni]]“ birinchi marta tilga olingan qisqa hikoya ham mavjud boʻlib, u keyingi ilmiy fantastika asarlariga katta taʼsir koʻrsatgan hamda [[Sunʼiy intellekt etikasi|sunʼiy intellekt axloqi]] borasidagi qarashlarga ham oʻz taʼsirini oʻtkazgan. Ushbu qisqa hikoyalarda uchraydigan boshqa qahramonlar — bu „U. S. Robots and Mechanical Men, Inc.“ kompaniyasining prototip modellaridagi nuqsonlarni aniqlovchi dala sinovlari guruhi Powell va Donovan hisoblanadi<ref>{{Cite journal|last=Portelli|first=Alessandrro|date=1980|title=The Three Laws of Robotics: Laws of the Text, Laws of Production, Laws of Society (Les Trois Lois de la Robotique: lois du texte, lois de la production, lois de la société)|journal=Science Fiction Studies|volume=7|issue=2|pages=150–156|doi=10.1525/sfs.7.2.0150|jstor=4239326}}</ref>.
Toʻplam oʻsha davrda yangi chiqqan [[Eando Binder]] (Earl va Otto Binderlarning taxallusi) qalamiga mansub „[[I, Robot (qisqa hikoya)|I, Robot]]“ (1939) qisqa hikoyasi bilan bir xil nomga ega boʻlib, bu hikoya Isaac Asimovga katta taʼsir koʻrsatgan. Isaac Asimov oʻz toʻplamini „Mind and Iron“ („Ong va temir“) deb nomlamoqchi boʻlgan va nashriyot kitob nomini Binderning hikoyasi bilan bir xil qilib qoʻyganida bunga eʼtiroz bildirgan. „''Isaac Asimov Presents the Great SF Stories''“ (1979) asaridagi hikoyaga yozgan soʻzboshisida Isaac Asimov shunday deb yozgan:
{{Blockquote|“Bu, shubhasiz, diqqatimni tortdi. Uni o‘qiganimdan ikki oy o‘tib, men “Robbie” nomli hamdardlik bildira oladigan robot haqida hikoya yoza boshladim va bu mening pozitron robotlar turkumimning boshlanishi edi. O‘n bir yil o‘tgach, robotlar haqidagi to‘qqizta hikoyam bir kitobga jamlanganda, nashriyot mening e’tirozlarimga qaramay, to‘plamni “I, Robot” deb nomladi. Hozirda mening kitobim mashhurroq, ammo Ottoning hikoyasi birinchi bo‘lgan|Isaac Asimov (1979)<ref name="intro1979">{{cite book |title=Isaac Asimov Presents the Great SF Stories |year=1979 |first=Isaac |last=Asimov }}</ref>}}
== Manbalar ==
{{manbalar|3}}
== Havolalar ==
* {{ISFDB title|id=17201}}
* {{OL work|id=46404W|cname=''I, Robot''}}
{{Authority control}}
[[Turkum:I, Robot]]
3i02t4m4m98evykhkh35tkmnxx5i0o6
6197845
6197844
2026-07-08T04:12:32Z
BilimNuri
190786
[[Turkum:Gnome Press kitoblari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])
6197845
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = I, Robot
| asl_nomi = I, Robot
| tasvir =
| izoh = Birinchi nashr muqovasi
| muallif = [[Ayzek Azimov|Isaac Asimov]]
| muharrir =
| tarjimon =
| bezovchi =
| muqova_artist = Edd Cartier
| mamlakat = Amerika Qoʻshma Shtatlari
| til = Ingliz tili
| seriya = [[Robot seriyasi]]
| janr = [[Ilmiy fantastika]]
| nashriyot = [[Gnome Press]]
| nashr_etilgan_sana = 1950-yil 2-dekabr
| oʻzbek_nashr_sanasi =
| betlar = 253
| mukofotlar =
| avvalgisi =
| keyingisi = [[The Rest of the Robots]]<br>[[The Complete Robot]]
| isbn =
| oclc =
| veb-sayt =
| izohlar =
}}
'''I, Robot''' — [[amerikalik]] [[yozuvchi]] [[Ayzek Azimov|Isaac Asimov]] qalamiga mansub [[ilmiy-fantastik]] hikoyalar toʻplami. Hikoyalar dastlab 1940 va 1950-yillar oraligʻida Amerikaning ''[[Super Science Stories]]'' hamda ''[[Analog Science Fiction and Fact]]'' jurnallarida chop etilgan. 1950-yilda ushbu hikoyalar [[Gnome Press]] nashriyoti tomonidan dastlabki 5000 nusxali adadda yagona nashrga jamlangan.
1982-yilda bogʻlovchi hikoyadan tashqari barcha qisqa hikoyalar ''[[The Complete Robot]]'' asariga kiritilgan.
== Umumiy maʼlumotlari ==
Hikoyalar XXI asrda muxbirga har bir voqeani soʻzlab berayotgan xayoliy qahramon doktor [[Susan Calvin]] ishtirokidagi bogʻlovchi syujet orqali oʻzaro uygʻunlashtirilgan. Muxbir esa asarda hikoya qiluvchi sifatida xizmat qiladi. Garchi hikoyalarni alohida oʻqish mumkin boʻlsa-da, ularning barchasi insonlar, [[Robot|robotlar]] va axloq oʻrtasidagi oʻzaro munosabat mavzusini oʻzida mujassam etadi va birgalikda Isaac Asimovning [[robototexnika]] haqidagi xayoliy tarixining kattaroq hikoyasini tashkil qiladi<ref>{{Cite journal |last=Beauchamp |first=Gorman |date=1980 |title=The Frankenstein Complex and Asimov's Robots |journal=Mosaic: An Interdisciplinary Critical Journal |volume=13 |issue=3/4 |pages=83–94 |jstor=24780264 }}</ref>.
Hikoyalarning bir qismida robotlarning yirik ishlab chiqaruvchisi boʻlgan „U. S. Robots and Mechanical Men, Inc.“ kompaniyasining bosh [[Robopsixologiya|robopsixologi]] doktor Susan Calvin qatnashadi. Ushbu toʻplam nashr etilayotganda, Isaac Asimov hikoyalarni Susan Calvinning hayotiy faoliyati haqidagi intervyu davomida eslagan xotiralari koʻrinishida taqdim etuvchi bogʻlovchi ketma-ketlikni yozgan. Bu xotiralar, asosan, robotlarning gʻayritabiiy xulq-atvori va ularning [[Pozitron miya|pozitron miyasida]] nimalar sodir boʻlayotganini aniqlash uchun „robopsixologiya“dan foydalanish masalalariga bagʻishlangan<ref>{{Cite journal|last=Portelli|first=Alessandrro|date=1980|title=The Three Laws of Robotics: Laws of the Text, Laws of Production, Laws of Society (Les Trois Lois de la Robotique: lois du texte, lois de la production, lois de la société)|journal=Science Fiction Studies|volume=7|issue=2|pages=150–156|doi=10.1525/sfs.7.2.0150|jstor=4239326}}</ref>.
Kitobda, shuningdek, Isaac Asimovning „[[Three Laws of Robotics|Robototexnikaning uch qonuni]]“ birinchi marta tilga olingan qisqa hikoya ham mavjud boʻlib, u keyingi ilmiy fantastika asarlariga katta taʼsir koʻrsatgan hamda [[Sunʼiy intellekt etikasi|sunʼiy intellekt axloqi]] borasidagi qarashlarga ham oʻz taʼsirini oʻtkazgan. Ushbu qisqa hikoyalarda uchraydigan boshqa qahramonlar — bu „U. S. Robots and Mechanical Men, Inc.“ kompaniyasining prototip modellaridagi nuqsonlarni aniqlovchi dala sinovlari guruhi Powell va Donovan hisoblanadi<ref>{{Cite journal|last=Portelli|first=Alessandrro|date=1980|title=The Three Laws of Robotics: Laws of the Text, Laws of Production, Laws of Society (Les Trois Lois de la Robotique: lois du texte, lois de la production, lois de la société)|journal=Science Fiction Studies|volume=7|issue=2|pages=150–156|doi=10.1525/sfs.7.2.0150|jstor=4239326}}</ref>.
Toʻplam oʻsha davrda yangi chiqqan [[Eando Binder]] (Earl va Otto Binderlarning taxallusi) qalamiga mansub „[[I, Robot (qisqa hikoya)|I, Robot]]“ (1939) qisqa hikoyasi bilan bir xil nomga ega boʻlib, bu hikoya Isaac Asimovga katta taʼsir koʻrsatgan. Isaac Asimov oʻz toʻplamini „Mind and Iron“ („Ong va temir“) deb nomlamoqchi boʻlgan va nashriyot kitob nomini Binderning hikoyasi bilan bir xil qilib qoʻyganida bunga eʼtiroz bildirgan. „''Isaac Asimov Presents the Great SF Stories''“ (1979) asaridagi hikoyaga yozgan soʻzboshisida Isaac Asimov shunday deb yozgan:
{{Blockquote|“Bu, shubhasiz, diqqatimni tortdi. Uni o‘qiganimdan ikki oy o‘tib, men “Robbie” nomli hamdardlik bildira oladigan robot haqida hikoya yoza boshladim va bu mening pozitron robotlar turkumimning boshlanishi edi. O‘n bir yil o‘tgach, robotlar haqidagi to‘qqizta hikoyam bir kitobga jamlanganda, nashriyot mening e’tirozlarimga qaramay, to‘plamni “I, Robot” deb nomladi. Hozirda mening kitobim mashhurroq, ammo Ottoning hikoyasi birinchi bo‘lgan|Isaac Asimov (1979)<ref name="intro1979">{{cite book |title=Isaac Asimov Presents the Great SF Stories |year=1979 |first=Isaac |last=Asimov }}</ref>}}
== Manbalar ==
{{manbalar|3}}
== Havolalar ==
* {{ISFDB title|id=17201}}
* {{OL work|id=46404W|cname=''I, Robot''}}
{{Authority control}}
[[Turkum:I, Robot]]
[[Turkum:Gnome Press kitoblari]]
rby1fd5w4jm485a1ebb7710g3vvgaeh
6197846
6197845
2026-07-08T04:14:11Z
BilimNuri
190786
[[Turkum:1950-yillardagi hikoyalar to‘plamlari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])
6197846
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = I, Robot
| asl_nomi = I, Robot
| tasvir =
| izoh = Birinchi nashr muqovasi
| muallif = [[Ayzek Azimov|Isaac Asimov]]
| muharrir =
| tarjimon =
| bezovchi =
| muqova_artist = Edd Cartier
| mamlakat = Amerika Qoʻshma Shtatlari
| til = Ingliz tili
| seriya = [[Robot seriyasi]]
| janr = [[Ilmiy fantastika]]
| nashriyot = [[Gnome Press]]
| nashr_etilgan_sana = 1950-yil 2-dekabr
| oʻzbek_nashr_sanasi =
| betlar = 253
| mukofotlar =
| avvalgisi =
| keyingisi = [[The Rest of the Robots]]<br>[[The Complete Robot]]
| isbn =
| oclc =
| veb-sayt =
| izohlar =
}}
'''I, Robot''' — [[amerikalik]] [[yozuvchi]] [[Ayzek Azimov|Isaac Asimov]] qalamiga mansub [[ilmiy-fantastik]] hikoyalar toʻplami. Hikoyalar dastlab 1940 va 1950-yillar oraligʻida Amerikaning ''[[Super Science Stories]]'' hamda ''[[Analog Science Fiction and Fact]]'' jurnallarida chop etilgan. 1950-yilda ushbu hikoyalar [[Gnome Press]] nashriyoti tomonidan dastlabki 5000 nusxali adadda yagona nashrga jamlangan.
1982-yilda bogʻlovchi hikoyadan tashqari barcha qisqa hikoyalar ''[[The Complete Robot]]'' asariga kiritilgan.
== Umumiy maʼlumotlari ==
Hikoyalar XXI asrda muxbirga har bir voqeani soʻzlab berayotgan xayoliy qahramon doktor [[Susan Calvin]] ishtirokidagi bogʻlovchi syujet orqali oʻzaro uygʻunlashtirilgan. Muxbir esa asarda hikoya qiluvchi sifatida xizmat qiladi. Garchi hikoyalarni alohida oʻqish mumkin boʻlsa-da, ularning barchasi insonlar, [[Robot|robotlar]] va axloq oʻrtasidagi oʻzaro munosabat mavzusini oʻzida mujassam etadi va birgalikda Isaac Asimovning [[robototexnika]] haqidagi xayoliy tarixining kattaroq hikoyasini tashkil qiladi<ref>{{Cite journal |last=Beauchamp |first=Gorman |date=1980 |title=The Frankenstein Complex and Asimov's Robots |journal=Mosaic: An Interdisciplinary Critical Journal |volume=13 |issue=3/4 |pages=83–94 |jstor=24780264 }}</ref>.
Hikoyalarning bir qismida robotlarning yirik ishlab chiqaruvchisi boʻlgan „U. S. Robots and Mechanical Men, Inc.“ kompaniyasining bosh [[Robopsixologiya|robopsixologi]] doktor Susan Calvin qatnashadi. Ushbu toʻplam nashr etilayotganda, Isaac Asimov hikoyalarni Susan Calvinning hayotiy faoliyati haqidagi intervyu davomida eslagan xotiralari koʻrinishida taqdim etuvchi bogʻlovchi ketma-ketlikni yozgan. Bu xotiralar, asosan, robotlarning gʻayritabiiy xulq-atvori va ularning [[Pozitron miya|pozitron miyasida]] nimalar sodir boʻlayotganini aniqlash uchun „robopsixologiya“dan foydalanish masalalariga bagʻishlangan<ref>{{Cite journal|last=Portelli|first=Alessandrro|date=1980|title=The Three Laws of Robotics: Laws of the Text, Laws of Production, Laws of Society (Les Trois Lois de la Robotique: lois du texte, lois de la production, lois de la société)|journal=Science Fiction Studies|volume=7|issue=2|pages=150–156|doi=10.1525/sfs.7.2.0150|jstor=4239326}}</ref>.
Kitobda, shuningdek, Isaac Asimovning „[[Three Laws of Robotics|Robototexnikaning uch qonuni]]“ birinchi marta tilga olingan qisqa hikoya ham mavjud boʻlib, u keyingi ilmiy fantastika asarlariga katta taʼsir koʻrsatgan hamda [[Sunʼiy intellekt etikasi|sunʼiy intellekt axloqi]] borasidagi qarashlarga ham oʻz taʼsirini oʻtkazgan. Ushbu qisqa hikoyalarda uchraydigan boshqa qahramonlar — bu „U. S. Robots and Mechanical Men, Inc.“ kompaniyasining prototip modellaridagi nuqsonlarni aniqlovchi dala sinovlari guruhi Powell va Donovan hisoblanadi<ref>{{Cite journal|last=Portelli|first=Alessandrro|date=1980|title=The Three Laws of Robotics: Laws of the Text, Laws of Production, Laws of Society (Les Trois Lois de la Robotique: lois du texte, lois de la production, lois de la société)|journal=Science Fiction Studies|volume=7|issue=2|pages=150–156|doi=10.1525/sfs.7.2.0150|jstor=4239326}}</ref>.
Toʻplam oʻsha davrda yangi chiqqan [[Eando Binder]] (Earl va Otto Binderlarning taxallusi) qalamiga mansub „[[I, Robot (qisqa hikoya)|I, Robot]]“ (1939) qisqa hikoyasi bilan bir xil nomga ega boʻlib, bu hikoya Isaac Asimovga katta taʼsir koʻrsatgan. Isaac Asimov oʻz toʻplamini „Mind and Iron“ („Ong va temir“) deb nomlamoqchi boʻlgan va nashriyot kitob nomini Binderning hikoyasi bilan bir xil qilib qoʻyganida bunga eʼtiroz bildirgan. „''Isaac Asimov Presents the Great SF Stories''“ (1979) asaridagi hikoyaga yozgan soʻzboshisida Isaac Asimov shunday deb yozgan:
{{Blockquote|“Bu, shubhasiz, diqqatimni tortdi. Uni o‘qiganimdan ikki oy o‘tib, men “Robbie” nomli hamdardlik bildira oladigan robot haqida hikoya yoza boshladim va bu mening pozitron robotlar turkumimning boshlanishi edi. O‘n bir yil o‘tgach, robotlar haqidagi to‘qqizta hikoyam bir kitobga jamlanganda, nashriyot mening e’tirozlarimga qaramay, to‘plamni “I, Robot” deb nomladi. Hozirda mening kitobim mashhurroq, ammo Ottoning hikoyasi birinchi bo‘lgan|Isaac Asimov (1979)<ref name="intro1979">{{cite book |title=Isaac Asimov Presents the Great SF Stories |year=1979 |first=Isaac |last=Asimov }}</ref>}}
== Manbalar ==
{{manbalar|3}}
== Havolalar ==
* {{ISFDB title|id=17201}}
* {{OL work|id=46404W|cname=''I, Robot''}}
{{Authority control}}
[[Turkum:I, Robot]]
[[Turkum:Gnome Press kitoblari]]
[[Turkum:1950-yillardagi hikoyalar to‘plamlari]]
gu3uqdvlzbpgc9zrr6rmv0kaniqqnbd
6197847
6197846
2026-07-08T04:19:44Z
BilimNuri
190786
/* Umumiy maʼlumotlari */
6197847
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = I, Robot
| asl_nomi = I, Robot
| tasvir =
| izoh = Birinchi nashr muqovasi
| muallif = [[Ayzek Azimov|Isaac Asimov]]
| muharrir =
| tarjimon =
| bezovchi =
| muqova_artist = Edd Cartier
| mamlakat = Amerika Qoʻshma Shtatlari
| til = Ingliz tili
| seriya = [[Robot seriyasi]]
| janr = [[Ilmiy fantastika]]
| nashriyot = [[Gnome Press]]
| nashr_etilgan_sana = 1950-yil 2-dekabr
| oʻzbek_nashr_sanasi =
| betlar = 253
| mukofotlar =
| avvalgisi =
| keyingisi = [[The Rest of the Robots]]<br>[[The Complete Robot]]
| isbn =
| oclc =
| veb-sayt =
| izohlar =
}}
'''I, Robot''' — [[amerikalik]] [[yozuvchi]] [[Ayzek Azimov|Isaac Asimov]] qalamiga mansub [[ilmiy-fantastik]] hikoyalar toʻplami. Hikoyalar dastlab 1940 va 1950-yillar oraligʻida Amerikaning ''[[Super Science Stories]]'' hamda ''[[Analog Science Fiction and Fact]]'' jurnallarida chop etilgan. 1950-yilda ushbu hikoyalar [[Gnome Press]] nashriyoti tomonidan dastlabki 5000 nusxali adadda yagona nashrga jamlangan.
1982-yilda bogʻlovchi hikoyadan tashqari barcha qisqa hikoyalar ''[[The Complete Robot]]'' asariga kiritilgan.
== Umumiy maʼlumotlari ==
Hikoyalar XXI asrda muxbirga har bir voqeani soʻzlab berayotgan xayoliy qahramon doktor [[Susan Calvin]] ishtirokidagi bogʻlovchi syujet orqali oʻzaro uygʻunlashtirilgan. Muxbir esa asarda hikoya qiluvchi sifatida xizmat qiladi. Garchi hikoyalarni alohida oʻqish mumkin boʻlsa-da, ularning barchasi insonlar, [[Robot|robotlar]] va axloq oʻrtasidagi oʻzaro munosabat mavzusini oʻzida mujassam etadi va birgalikda Isaac Asimovning [[robototexnika]] haqidagi xayoliy tarixining kattaroq hikoyasini tashkil qiladi<ref>{{Cite journal |last=Beauchamp |first=Gorman |date=1980 |title=The Frankenstein Complex and Asimov's Robots |journal=Mosaic: An Interdisciplinary Critical Journal |volume=13 |issue=3/4 |pages=83–94 |jstor=24780264 }}</ref>.
Hikoyalarning bir qismida robotlarning yirik ishlab chiqaruvchisi boʻlgan „U. S. Robots and Mechanical Men, Inc.“ kompaniyasining bosh [[Robopsixologiya|robopsixologi]] doktor Susan Calvin qatnashadi. Ushbu toʻplam nashr etilayotganda, Isaac Asimov hikoyalarni Susan Calvinning hayotiy faoliyati haqidagi intervyu davomida eslagan xotiralari koʻrinishida taqdim etuvchi bogʻlovchi ketma-ketlikni yozgan. Bu xotiralar, asosan, robotlarning gʻayritabiiy xulq-atvori va ularning [[Pozitron miya|pozitron miyasida]] nimalar sodir boʻlayotganini aniqlash uchun „robopsixologiya“dan foydalanish masalalariga bagʻishlangan<ref>{{Cite journal|last=Portelli|first=Alessandrro|date=1980|title=The Three Laws of Robotics: Laws of the Text, Laws of Production, Laws of Society (Les Trois Lois de la Robotique: lois du texte, lois de la production, lois de la société)|journal=Science Fiction Studies|volume=7|issue=2|pages=150–156|doi=10.1525/sfs.7.2.0150|jstor=4239326}}</ref>.
Kitobda, shuningdek, Isaac Asimovning „[[Three Laws of Robotics|Robototexnikaning uch qonuni]]“ birinchi marta tilga olingan qisqa hikoya ham mavjud boʻlib, u keyingi ilmiy fantastika asarlariga katta taʼsir koʻrsatgan hamda [[Sunʼiy intellekt etikasi|sunʼiy intellekt axloqi]] borasidagi qarashlarga ham oʻz taʼsirini oʻtkazgan. Ushbu qisqa hikoyalarda uchraydigan boshqa qahramonlar — bu „U. S. Robots and Mechanical Men, Inc.“ kompaniyasining prototip modellaridagi nuqsonlarni aniqlovchi dala sinovlari guruhi Powell va Donovan hisoblanadi<ref>{{Cite journal|last=Portelli|first=Alessandrro|date=1980|title=The Three Laws of Robotics: Laws of the Text, Laws of Production, Laws of Society (Les Trois Lois de la Robotique: lois du texte, lois de la production, lois de la société)|journal=Science Fiction Studies|volume=7|issue=2|pages=150–156|doi=10.1525/sfs.7.2.0150|jstor=4239326}}</ref>.
Toʻplam oʻsha davrda yangi chiqqan [[Eando Binder]] (Earl va Otto Binderlarning taxallusi) qalamiga mansub „[[I, Robot (qisqa hikoya)|I, Robot]]“ (1939) qisqa hikoyasi bilan bir xil nomga ega boʻlib, bu hikoya Isaac Asimovga katta taʼsir koʻrsatgan. Isaac Asimov oʻz toʻplamini „Mind and Iron“ („Ong va temir“) deb nomlamoqchi boʻlgan va nashriyot kitob nomini Binderning hikoyasi bilan bir xil qilib qoʻyganida bunga eʼtiroz bildirgan. „''Isaac Asimov Presents the Great SF Stories''“ (1979) asaridagi hikoyaga yozgan soʻzboshisida Isaac Asimov shunday deb yozgan:
{{Blockquote|“Bu, shubhasiz, diqqatimni tortdi. Uni o‘qiganimdan ikki oy o‘tib, men “Robbie” nomli hamdardlik bildira oladigan robot haqida hikoya yoza boshladim va bu mening pozitron robotlar turkumimning boshlanishi edi. O‘n bir yil o‘tgach, robotlar haqidagi to‘qqizta hikoyam bir kitobga jamlanganda, nashriyot mening e’tirozlarimga qaramay, to‘plamni “I, Robot” deb nomladi. Hozirda mening kitobim mashhurroq, ammo Ottoning hikoyasi birinchi bo‘lgan|Isaac Asimov (1979)<ref name="intro1979">{{cite book |title=Isaac Asimov Presents the Great SF Stories |year=1979 |first=Isaac |last=Asimov }}</ref>}}
=== Mundarija ===
* “Robbi” (1940, 1950-yilda tahrirlangan)
* “Runaround” (1942), (qissa)
* “Reason” (1941)
* “Catch That Rabbit” (1944)
* “Liar!” (1941)
* “Little Lost Robot” (1947), (qissa)
* “Escape!” (1945)
* “Evidence” (1946), (qissa)
* “The Evitable Conflict” (1950), (qissa)
== Qabul qilinishi ==
1951-yilda “[[The New York Times]]” gazetasi “I, Robot” asarini “atom asrining salohiyatidan asablari charchamaganlar uchun qiziqarli bo‘lishi mumkin bo‘lgan hayajonli ilmiy triller” deb ta’riflagan<ref>{{cite magazine |date=1951-02-04 |title=Realm of the Spacemen |magazine=[[The New York Times Book Review]]}}</ref>.
[[Groff Conklin]] uni “doimiy ravishda maftunkor” deb atab, kitobni “so‘zsiz tavsiya qilgan”<ref name="conklin195104">{{Cite magazine |last=Conklin |first=Groff |date=April 1951 |title=Galaxy's 5 Star Shelf |url=https://archive.org/stream/Galaxy_v02n01_1951-04#page/n59/mode/2up |magazine=Galaxy Science Fiction |pages=59–61}}</ref>.
[[P. Schuyler Miller]] to‘plam haqida shunday tavsiya bergan: “Jumboqli vaziyatlar, yumor, samimiy qahramonlar [va] shunchaki sifatli yozilgan asar uchun xos bo‘lgan ko‘plab fazilatlar uchun tavsiya etiladi”<ref>{{cite book |date=September 1951 |title=Book Reviews |publisher=[[Analog Science Fiction and Fact|Astounding Science Fiction]] |pages=124–125}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar|3}}
== Havolalar ==
* {{ISFDB title|id=17201}}
* {{OL work|id=46404W|cname=''I, Robot''}}
{{Authority control}}
[[Turkum:I, Robot]]
[[Turkum:Gnome Press kitoblari]]
[[Turkum:1950-yillardagi hikoyalar to‘plamlari]]
fnfo2r6h8padd6q6th988s5watitrqt
6197848
6197847
2026-07-08T04:19:55Z
BilimNuri
190786
6197848
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = I, Robot
| asl_nomi = I, Robot
| tasvir =
| izoh = Birinchi nashr muqovasi
| muallif = [[Ayzek Azimov|Isaac Asimov]]
| muharrir =
| tarjimon =
| bezovchi =
| muqova_artist = Edd Cartier
| mamlakat = Amerika Qoʻshma Shtatlari
| til = Ingliz tili
| seriya = [[Robot seriyasi]]
| janr = [[Ilmiy fantastika]]
| nashriyot = [[Gnome Press]]
| nashr_etilgan_sana = 1950-yil 2-dekabr
| oʻzbek_nashr_sanasi =
| betlar = 253
| mukofotlar =
| avvalgisi =
| keyingisi = [[The Rest of the Robots]]<br>[[The Complete Robot]]
| isbn =
| oclc =
| veb-sayt =
| izohlar =
}}
'''I, Robot''' — [[amerikalik]] [[yozuvchi]] [[Ayzek Azimov|Isaac Asimov]] qalamiga mansub [[ilmiy-fantastik]] hikoyalar toʻplami. Hikoyalar dastlab 1940 va 1950-yillar oraligʻida Amerikaning ''[[Super Science Stories]]'' hamda ''[[Analog Science Fiction and Fact]]'' jurnallarida chop etilgan. 1950-yilda ushbu hikoyalar [[Gnome Press]] nashriyoti tomonidan dastlabki 5000 nusxali adadda yagona nashrga jamlangan.
1982-yilda bogʻlovchi hikoyadan tashqari barcha qisqa hikoyalar ''[[The Complete Robot]]'' asariga kiritilgan.
== Umumiy maʼlumotlari ==
Hikoyalar XXI asrda muxbirga har bir voqeani soʻzlab berayotgan xayoliy qahramon doktor [[Susan Calvin]] ishtirokidagi bogʻlovchi syujet orqali oʻzaro uygʻunlashtirilgan. Muxbir esa asarda hikoya qiluvchi sifatida xizmat qiladi. Garchi hikoyalarni alohida oʻqish mumkin boʻlsa-da, ularning barchasi insonlar, [[Robot|robotlar]] va axloq oʻrtasidagi oʻzaro munosabat mavzusini oʻzida mujassam etadi va birgalikda Isaac Asimovning [[robototexnika]] haqidagi xayoliy tarixining kattaroq hikoyasini tashkil qiladi<ref>{{Cite journal |last=Beauchamp |first=Gorman |date=1980 |title=The Frankenstein Complex and Asimov's Robots |journal=Mosaic: An Interdisciplinary Critical Journal |volume=13 |issue=3/4 |pages=83–94 |jstor=24780264 }}</ref>.
Hikoyalarning bir qismida robotlarning yirik ishlab chiqaruvchisi boʻlgan „U. S. Robots and Mechanical Men, Inc.“ kompaniyasining bosh [[Robopsixologiya|robopsixologi]] doktor Susan Calvin qatnashadi. Ushbu toʻplam nashr etilayotganda, Isaac Asimov hikoyalarni Susan Calvinning hayotiy faoliyati haqidagi intervyu davomida eslagan xotiralari koʻrinishida taqdim etuvchi bogʻlovchi ketma-ketlikni yozgan. Bu xotiralar, asosan, robotlarning gʻayritabiiy xulq-atvori va ularning [[Pozitron miya|pozitron miyasida]] nimalar sodir boʻlayotganini aniqlash uchun „robopsixologiya“dan foydalanish masalalariga bagʻishlangan<ref>{{Cite journal|last=Portelli|first=Alessandrro|date=1980|title=The Three Laws of Robotics: Laws of the Text, Laws of Production, Laws of Society (Les Trois Lois de la Robotique: lois du texte, lois de la production, lois de la société)|journal=Science Fiction Studies|volume=7|issue=2|pages=150–156|doi=10.1525/sfs.7.2.0150|jstor=4239326}}</ref>.
Kitobda, shuningdek, Isaac Asimovning „[[Three Laws of Robotics|Robototexnikaning uch qonuni]]“ birinchi marta tilga olingan qisqa hikoya ham mavjud boʻlib, u keyingi ilmiy fantastika asarlariga katta taʼsir koʻrsatgan hamda [[Sunʼiy intellekt etikasi|sunʼiy intellekt axloqi]] borasidagi qarashlarga ham oʻz taʼsirini oʻtkazgan. Ushbu qisqa hikoyalarda uchraydigan boshqa qahramonlar — bu „U. S. Robots and Mechanical Men, Inc.“ kompaniyasining prototip modellaridagi nuqsonlarni aniqlovchi dala sinovlari guruhi Powell va Donovan hisoblanadi<ref>{{Cite journal|last=Portelli|first=Alessandrro|date=1980|title=The Three Laws of Robotics: Laws of the Text, Laws of Production, Laws of Society (Les Trois Lois de la Robotique: lois du texte, lois de la production, lois de la société)|journal=Science Fiction Studies|volume=7|issue=2|pages=150–156|doi=10.1525/sfs.7.2.0150|jstor=4239326}}</ref>.
Toʻplam oʻsha davrda yangi chiqqan [[Eando Binder]] (Earl va Otto Binderlarning taxallusi) qalamiga mansub „[[I, Robot (qisqa hikoya)|I, Robot]]“ (1939) qisqa hikoyasi bilan bir xil nomga ega boʻlib, bu hikoya Isaac Asimovga katta taʼsir koʻrsatgan. Isaac Asimov oʻz toʻplamini „Mind and Iron“ („Ong va temir“) deb nomlamoqchi boʻlgan va nashriyot kitob nomini Binderning hikoyasi bilan bir xil qilib qoʻyganida bunga eʼtiroz bildirgan. „''Isaac Asimov Presents the Great SF Stories''“ (1979) asaridagi hikoyaga yozgan soʻzboshisida Isaac Asimov shunday deb yozgan:
{{Blockquote|“Bu, shubhasiz, diqqatimni tortdi. Uni o‘qiganimdan ikki oy o‘tib, men “Robbie” nomli hamdardlik bildira oladigan robot haqida hikoya yoza boshladim va bu mening pozitron robotlar turkumimning boshlanishi edi. O‘n bir yil o‘tgach, robotlar haqidagi to‘qqizta hikoyam bir kitobga jamlanganda, nashriyot mening e’tirozlarimga qaramay, to‘plamni “I, Robot” deb nomladi. Hozirda mening kitobim mashhurroq, ammo Ottoning hikoyasi birinchi bo‘lgan|Isaac Asimov (1979)<ref name="intro1979">{{cite book |title=Isaac Asimov Presents the Great SF Stories |year=1979 |first=Isaac |last=Asimov }}</ref>}}
=== Mundarija ===
* „Robbi“ (1940, 1950-yilda tahrirlangan)
* „Runaround“ (1942), (qissa)
* „Reason“ (1941)
* „Catch That Rabbit“ (1944)
* „Liar!“ (1941)
* „Little Lost Robot“ (1947), (qissa)
* „Escape!“ (1945)
* „Evidence“ (1946), (qissa)
* „The Evitable Conflict“ (1950), (qissa)
== Qabul qilinishi ==
1951-yilda „[[The New York Times]]“ gazetasi „I, Robot“ asarini „atom asrining salohiyatidan asablari charchamaganlar uchun qiziqarli boʻlishi mumkin boʻlgan hayajonli ilmiy triller“ deb taʼriflagan<ref>{{cite magazine |date=1951-02-04 |title=Realm of the Spacemen |magazine=[[The New York Times Book Review]]}}</ref>.
[[Groff Conklin]] uni „doimiy ravishda maftunkor“ deb atab, kitobni „soʻzsiz tavsiya qilgan“<ref name="conklin195104">{{Cite magazine |last=Conklin |first=Groff |date=April 1951 |title=Galaxy's 5 Star Shelf |url=https://archive.org/stream/Galaxy_v02n01_1951-04#page/n59/mode/2up |magazine=Galaxy Science Fiction |pages=59–61}}</ref>.
[[P. Schuyler Miller]] toʻplam haqida shunday tavsiya bergan: „Jumboqli vaziyatlar, yumor, samimiy qahramonlar [va] shunchaki sifatli yozilgan asar uchun xos boʻlgan koʻplab fazilatlar uchun tavsiya etiladi“<ref>{{cite book |date=September 1951 |title=Book Reviews |publisher=[[Analog Science Fiction and Fact|Astounding Science Fiction]] |pages=124–125}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar|3}}
== Havolalar ==
* {{ISFDB title|id=17201}}
* {{OL work|id=46404W|cname=''I, Robot''}}
{{Authority control}}
[[Turkum:I, Robot]]
[[Turkum:Gnome Press kitoblari]]
[[Turkum:1950-yillardagi hikoyalar to‘plamlari]]
pprkny3vxp7590uy0kssb7qkjekewc8
Munozara:I, Robot
1
1420629
6197829
2026-07-08T03:50:07Z
BilimNuri
190786
„{{WikiMarafon}}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6197829
wikitext
text/x-wiki
{{WikiMarafon}}
n2487zglwepj00qp1635eplou7dci31
Foydalanuvchi munozarasi:Sleepycatinacap
3
1420630
6197849
2026-07-08T04:20:47Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
Vikipediyaga xush kelibsiz!
6197849
wikitext
text/x-wiki
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:35px; padding-left:1em" | [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Vikipediya:Tez boshlash uchun qoʻllanma]] [[Vikipediya:Tez boshlash uchun qoʻllanma|Tez boshlash uchun qoʻllanma]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" | Vikipediyaga xush kelibsiz, [[Foydalanuvchi:{{BASEPAGENAME}}|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Vikipediya:Dars]] [[Vikipediya:Dars|Birinchi qadam]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | [[Vikipediya]] [[VP:Foydalanuvchilar|foydalanuvchilari]] nomidan uning oʻzbek tilidagi boʻlimiga kelganingiz bilan qutlayman. Umid qilamizki, siz loyihada ishtirok etishdan behad mamnun boʻlasiz.
Ishtirok etishning asosiy tamoyillariga eʼtibor bering: [[Vikipediya:Bemalol tahrirlang|bemalol tahrirlang]] va [[Vikipediya:Ezgu maqsadni koʻzlang|ezgu maqsadni koʻzlang]].
[[Fayl:Signature button.png|thumb|Munozara sahifalarida tasvirda koʻrsatilgan tugmani bosish orqali imzo qoʻyish mumkin.]]
Vikipediyada maqolalar ostiga imzo qoʻyilmaydi (mualliflar roʻyxati avtomatik shakllanib boradi va maqolaning tahrirlar tarixidan olinishi mumkin boʻladi), biroq [[Vikipediya:Forum|forumdagi]] muhokamalarda yoki alohida sahifalarning munozaralarida ishtirok etishni istasangiz — iltimos, toʻrtta tilda (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>) belgisi bilan yoki asboblar panelidagi mos tugmachani bosish yoʻli bilan [[Vikipediya:Imzo|imzo cheking]]. Bunda foydalanuvchi nomingizni qoʻlda kiritish talab etilmaydi.
[[Foydalanuvchi:{{BASEPAGENAME}}|Foydalanuvchi sahifangizda]] oʻzingiz haqingizdagi ayrim maʼlumotlar haqida xabar berishingiz mumkin — masalan, [[Vikipediya:Bobil|qaysi tillarni bilishingiz]] yoki [[Vikipediya:Andozalar/Ishtirokchilar/Qiziqishlar|qiziqishlaringiz]].
Endi boshlayotganlarning tez-tez qiladigan xatolaridan biri — mualliflik huquqlarini buzishdir. Vikipediyada mualliflik huquqi egasining ruxsatisiz matnlardan nusxa koʻchirish taqiqlanadi. Batafsil maʼlumot uchun [[Vikipediya:Mualliflik huquqlari]] sahifasiga nazar soling.
Yozilgan matn imlosini tuzatish kabi koʻp mehnat talab qiladigan amallarni bajarish uchun tahrirlash oynasining tagida joylashgan [[Vikipediya:Vikifikator|Vikifikator]] funksiyasidan foydalanishingiz mumkin.
Agar siz bitta tahrir bilan maqola yarata olmasangiz va uni yozishni keyinroq davom ettirmoqchi boʻlsangiz, bu haqda boshqa foydalanuvchilarni xabardor qilish uchun maqola matnining eng boshiga <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> kodini qoldiring.
Agar sizda savollar tugʻilib qolsa, [[Vikipediya:Yordam|Yordam sahifasidan]] foydalaning. Agar savollaringizga u yerda javob topa olmagan boʻlsangiz, unda uni loyiha [[Vikipediya:Forum/Yordam|forumida]] yoki {{plainlink|1=https://t.me/uzwikichat|2=Telegram chatda}} bering yoki [[Special:MyTalk|shaxsiy munozara sahifangizni]] tahrirlang: u yerga <code><nowiki>{{yordam kerak}}</nowiki></code> kodini va savolingiz matnini yozing — sizga albatta yordam berishadi.
[[Q:Bosh Sahifa|Vikiiqtibos]], [[Wikt:Bosh Sahifa|Vikilugʻat]], [[d:Wikidata:Main Page|Vikimaʼlumotlar]], [[Commons:Main Page|Vikiombor]] kabi Vikipediyaga qardosh boshqa loyihalar ham bor. Ularni boyitishga ham hissa qoʻshishingiz mumkin.
Va yana bir marotaba, xush kelibsiz!
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Uzbek Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Uzbek skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Vikipediya:Elchixona|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Vikipediya:Maqolalarni nomlash]] [[Vikipediya:Maqolalarni nomlash|Maqolalarni nomlash]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Yordam:Maqola qanday yoziladi?]] Maqola qanday yoziladi? Qarang: [[Yordam:Maqola qanday yoziladi?|Maqola ustaxonasi]] / {{plainlink|1=https://www.youtube.com/watch?v=r_L8mF59VXQ&list=PLTiLidqsHkJMY1CSQiUuweKqly5LmYp_L|2=Videodarslar}}
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Vikipediya:Qoida va koʻrsatmalar]] [[Vikipediya:Qoida va koʻrsatmalar|Qoida va koʻrsatmalar]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Vikipediya:Tasvirlar]] [[Vikipediya:Tasvirlar|Tasvirlar bilan bezash]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Vikipediya:Mualliflik huquqlari]] [[Vikipediya:Mualliflik huquqlari|Mualliflik huquqlari]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Vikipediya:Glossariy]] [[Vikipediya:Glossariy|Glossariy]]
|}
{{#if:| }} [[User:Abdufattohov Ibrohimjon|<font face="Georgia"><span style="color:blue;">'''''Ibrohimjon'''''</span></font>]] 04:20, 2026-yil 8-iyul (UTC)
2c2rpufloczst3c4lv39i7kpqx3zcmj
Foydalanuvchi munozarasi:Darknet clown
3
1420631
6197850
2026-07-08T04:20:57Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
Vikipediyaga xush kelibsiz!
6197850
wikitext
text/x-wiki
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:35px; padding-left:1em" | [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Vikipediya:Tez boshlash uchun qoʻllanma]] [[Vikipediya:Tez boshlash uchun qoʻllanma|Tez boshlash uchun qoʻllanma]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" | Vikipediyaga xush kelibsiz, [[Foydalanuvchi:{{BASEPAGENAME}}|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Vikipediya:Dars]] [[Vikipediya:Dars|Birinchi qadam]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | [[Vikipediya]] [[VP:Foydalanuvchilar|foydalanuvchilari]] nomidan uning oʻzbek tilidagi boʻlimiga kelganingiz bilan qutlayman. Umid qilamizki, siz loyihada ishtirok etishdan behad mamnun boʻlasiz.
Ishtirok etishning asosiy tamoyillariga eʼtibor bering: [[Vikipediya:Bemalol tahrirlang|bemalol tahrirlang]] va [[Vikipediya:Ezgu maqsadni koʻzlang|ezgu maqsadni koʻzlang]].
[[Fayl:Signature button.png|thumb|Munozara sahifalarida tasvirda koʻrsatilgan tugmani bosish orqali imzo qoʻyish mumkin.]]
Vikipediyada maqolalar ostiga imzo qoʻyilmaydi (mualliflar roʻyxati avtomatik shakllanib boradi va maqolaning tahrirlar tarixidan olinishi mumkin boʻladi), biroq [[Vikipediya:Forum|forumdagi]] muhokamalarda yoki alohida sahifalarning munozaralarida ishtirok etishni istasangiz — iltimos, toʻrtta tilda (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>) belgisi bilan yoki asboblar panelidagi mos tugmachani bosish yoʻli bilan [[Vikipediya:Imzo|imzo cheking]]. Bunda foydalanuvchi nomingizni qoʻlda kiritish talab etilmaydi.
[[Foydalanuvchi:{{BASEPAGENAME}}|Foydalanuvchi sahifangizda]] oʻzingiz haqingizdagi ayrim maʼlumotlar haqida xabar berishingiz mumkin — masalan, [[Vikipediya:Bobil|qaysi tillarni bilishingiz]] yoki [[Vikipediya:Andozalar/Ishtirokchilar/Qiziqishlar|qiziqishlaringiz]].
Endi boshlayotganlarning tez-tez qiladigan xatolaridan biri — mualliflik huquqlarini buzishdir. Vikipediyada mualliflik huquqi egasining ruxsatisiz matnlardan nusxa koʻchirish taqiqlanadi. Batafsil maʼlumot uchun [[Vikipediya:Mualliflik huquqlari]] sahifasiga nazar soling.
Yozilgan matn imlosini tuzatish kabi koʻp mehnat talab qiladigan amallarni bajarish uchun tahrirlash oynasining tagida joylashgan [[Vikipediya:Vikifikator|Vikifikator]] funksiyasidan foydalanishingiz mumkin.
Agar siz bitta tahrir bilan maqola yarata olmasangiz va uni yozishni keyinroq davom ettirmoqchi boʻlsangiz, bu haqda boshqa foydalanuvchilarni xabardor qilish uchun maqola matnining eng boshiga <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> kodini qoldiring.
Agar sizda savollar tugʻilib qolsa, [[Vikipediya:Yordam|Yordam sahifasidan]] foydalaning. Agar savollaringizga u yerda javob topa olmagan boʻlsangiz, unda uni loyiha [[Vikipediya:Forum/Yordam|forumida]] yoki {{plainlink|1=https://t.me/uzwikichat|2=Telegram chatda}} bering yoki [[Special:MyTalk|shaxsiy munozara sahifangizni]] tahrirlang: u yerga <code><nowiki>{{yordam kerak}}</nowiki></code> kodini va savolingiz matnini yozing — sizga albatta yordam berishadi.
[[Q:Bosh Sahifa|Vikiiqtibos]], [[Wikt:Bosh Sahifa|Vikilugʻat]], [[d:Wikidata:Main Page|Vikimaʼlumotlar]], [[Commons:Main Page|Vikiombor]] kabi Vikipediyaga qardosh boshqa loyihalar ham bor. Ularni boyitishga ham hissa qoʻshishingiz mumkin.
Va yana bir marotaba, xush kelibsiz!
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Uzbek Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Uzbek skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Vikipediya:Elchixona|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Vikipediya:Maqolalarni nomlash]] [[Vikipediya:Maqolalarni nomlash|Maqolalarni nomlash]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Yordam:Maqola qanday yoziladi?]] Maqola qanday yoziladi? Qarang: [[Yordam:Maqola qanday yoziladi?|Maqola ustaxonasi]] / {{plainlink|1=https://www.youtube.com/watch?v=r_L8mF59VXQ&list=PLTiLidqsHkJMY1CSQiUuweKqly5LmYp_L|2=Videodarslar}}
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Vikipediya:Qoida va koʻrsatmalar]] [[Vikipediya:Qoida va koʻrsatmalar|Qoida va koʻrsatmalar]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Vikipediya:Tasvirlar]] [[Vikipediya:Tasvirlar|Tasvirlar bilan bezash]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Vikipediya:Mualliflik huquqlari]] [[Vikipediya:Mualliflik huquqlari|Mualliflik huquqlari]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Vikipediya:Glossariy]] [[Vikipediya:Glossariy|Glossariy]]
|}
{{#if:| }} [[User:Abdufattohov Ibrohimjon|<font face="Georgia"><span style="color:blue;">'''''Ibrohimjon'''''</span></font>]] 04:20, 2026-yil 8-iyul (UTC)
2c2rpufloczst3c4lv39i7kpqx3zcmj
Foydalanuvchi munozarasi:Zuxra abdusamatova
3
1420632
6197851
2026-07-08T04:21:04Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
Vikipediyaga xush kelibsiz!
6197851
wikitext
text/x-wiki
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:35px; padding-left:1em" | [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Vikipediya:Tez boshlash uchun qoʻllanma]] [[Vikipediya:Tez boshlash uchun qoʻllanma|Tez boshlash uchun qoʻllanma]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" | Vikipediyaga xush kelibsiz, [[Foydalanuvchi:{{BASEPAGENAME}}|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Vikipediya:Dars]] [[Vikipediya:Dars|Birinchi qadam]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | [[Vikipediya]] [[VP:Foydalanuvchilar|foydalanuvchilari]] nomidan uning oʻzbek tilidagi boʻlimiga kelganingiz bilan qutlayman. Umid qilamizki, siz loyihada ishtirok etishdan behad mamnun boʻlasiz.
Ishtirok etishning asosiy tamoyillariga eʼtibor bering: [[Vikipediya:Bemalol tahrirlang|bemalol tahrirlang]] va [[Vikipediya:Ezgu maqsadni koʻzlang|ezgu maqsadni koʻzlang]].
[[Fayl:Signature button.png|thumb|Munozara sahifalarida tasvirda koʻrsatilgan tugmani bosish orqali imzo qoʻyish mumkin.]]
Vikipediyada maqolalar ostiga imzo qoʻyilmaydi (mualliflar roʻyxati avtomatik shakllanib boradi va maqolaning tahrirlar tarixidan olinishi mumkin boʻladi), biroq [[Vikipediya:Forum|forumdagi]] muhokamalarda yoki alohida sahifalarning munozaralarida ishtirok etishni istasangiz — iltimos, toʻrtta tilda (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>) belgisi bilan yoki asboblar panelidagi mos tugmachani bosish yoʻli bilan [[Vikipediya:Imzo|imzo cheking]]. Bunda foydalanuvchi nomingizni qoʻlda kiritish talab etilmaydi.
[[Foydalanuvchi:{{BASEPAGENAME}}|Foydalanuvchi sahifangizda]] oʻzingiz haqingizdagi ayrim maʼlumotlar haqida xabar berishingiz mumkin — masalan, [[Vikipediya:Bobil|qaysi tillarni bilishingiz]] yoki [[Vikipediya:Andozalar/Ishtirokchilar/Qiziqishlar|qiziqishlaringiz]].
Endi boshlayotganlarning tez-tez qiladigan xatolaridan biri — mualliflik huquqlarini buzishdir. Vikipediyada mualliflik huquqi egasining ruxsatisiz matnlardan nusxa koʻchirish taqiqlanadi. Batafsil maʼlumot uchun [[Vikipediya:Mualliflik huquqlari]] sahifasiga nazar soling.
Yozilgan matn imlosini tuzatish kabi koʻp mehnat talab qiladigan amallarni bajarish uchun tahrirlash oynasining tagida joylashgan [[Vikipediya:Vikifikator|Vikifikator]] funksiyasidan foydalanishingiz mumkin.
Agar siz bitta tahrir bilan maqola yarata olmasangiz va uni yozishni keyinroq davom ettirmoqchi boʻlsangiz, bu haqda boshqa foydalanuvchilarni xabardor qilish uchun maqola matnining eng boshiga <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> kodini qoldiring.
Agar sizda savollar tugʻilib qolsa, [[Vikipediya:Yordam|Yordam sahifasidan]] foydalaning. Agar savollaringizga u yerda javob topa olmagan boʻlsangiz, unda uni loyiha [[Vikipediya:Forum/Yordam|forumida]] yoki {{plainlink|1=https://t.me/uzwikichat|2=Telegram chatda}} bering yoki [[Special:MyTalk|shaxsiy munozara sahifangizni]] tahrirlang: u yerga <code><nowiki>{{yordam kerak}}</nowiki></code> kodini va savolingiz matnini yozing — sizga albatta yordam berishadi.
[[Q:Bosh Sahifa|Vikiiqtibos]], [[Wikt:Bosh Sahifa|Vikilugʻat]], [[d:Wikidata:Main Page|Vikimaʼlumotlar]], [[Commons:Main Page|Vikiombor]] kabi Vikipediyaga qardosh boshqa loyihalar ham bor. Ularni boyitishga ham hissa qoʻshishingiz mumkin.
Va yana bir marotaba, xush kelibsiz!
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Uzbek Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Uzbek skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Vikipediya:Elchixona|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Vikipediya:Maqolalarni nomlash]] [[Vikipediya:Maqolalarni nomlash|Maqolalarni nomlash]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Yordam:Maqola qanday yoziladi?]] Maqola qanday yoziladi? Qarang: [[Yordam:Maqola qanday yoziladi?|Maqola ustaxonasi]] / {{plainlink|1=https://www.youtube.com/watch?v=r_L8mF59VXQ&list=PLTiLidqsHkJMY1CSQiUuweKqly5LmYp_L|2=Videodarslar}}
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Vikipediya:Qoida va koʻrsatmalar]] [[Vikipediya:Qoida va koʻrsatmalar|Qoida va koʻrsatmalar]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Vikipediya:Tasvirlar]] [[Vikipediya:Tasvirlar|Tasvirlar bilan bezash]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Vikipediya:Mualliflik huquqlari]] [[Vikipediya:Mualliflik huquqlari|Mualliflik huquqlari]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Vikipediya:Glossariy]] [[Vikipediya:Glossariy|Glossariy]]
|}
{{#if:| }} [[User:Abdufattohov Ibrohimjon|<font face="Georgia"><span style="color:blue;">'''''Ibrohimjon'''''</span></font>]] 04:21, 2026-yil 8-iyul (UTC)
j8w8say4askcsyxunev1yvnlsl7mw5a
Foydalanuvchi munozarasi:Mirabror313
3
1420633
6197852
2026-07-08T04:21:13Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
Vikipediyaga xush kelibsiz!
6197852
wikitext
text/x-wiki
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:35px; padding-left:1em" | [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Vikipediya:Tez boshlash uchun qoʻllanma]] [[Vikipediya:Tez boshlash uchun qoʻllanma|Tez boshlash uchun qoʻllanma]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" | Vikipediyaga xush kelibsiz, [[Foydalanuvchi:{{BASEPAGENAME}}|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Vikipediya:Dars]] [[Vikipediya:Dars|Birinchi qadam]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | [[Vikipediya]] [[VP:Foydalanuvchilar|foydalanuvchilari]] nomidan uning oʻzbek tilidagi boʻlimiga kelganingiz bilan qutlayman. Umid qilamizki, siz loyihada ishtirok etishdan behad mamnun boʻlasiz.
Ishtirok etishning asosiy tamoyillariga eʼtibor bering: [[Vikipediya:Bemalol tahrirlang|bemalol tahrirlang]] va [[Vikipediya:Ezgu maqsadni koʻzlang|ezgu maqsadni koʻzlang]].
[[Fayl:Signature button.png|thumb|Munozara sahifalarida tasvirda koʻrsatilgan tugmani bosish orqali imzo qoʻyish mumkin.]]
Vikipediyada maqolalar ostiga imzo qoʻyilmaydi (mualliflar roʻyxati avtomatik shakllanib boradi va maqolaning tahrirlar tarixidan olinishi mumkin boʻladi), biroq [[Vikipediya:Forum|forumdagi]] muhokamalarda yoki alohida sahifalarning munozaralarida ishtirok etishni istasangiz — iltimos, toʻrtta tilda (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>) belgisi bilan yoki asboblar panelidagi mos tugmachani bosish yoʻli bilan [[Vikipediya:Imzo|imzo cheking]]. Bunda foydalanuvchi nomingizni qoʻlda kiritish talab etilmaydi.
[[Foydalanuvchi:{{BASEPAGENAME}}|Foydalanuvchi sahifangizda]] oʻzingiz haqingizdagi ayrim maʼlumotlar haqida xabar berishingiz mumkin — masalan, [[Vikipediya:Bobil|qaysi tillarni bilishingiz]] yoki [[Vikipediya:Andozalar/Ishtirokchilar/Qiziqishlar|qiziqishlaringiz]].
Endi boshlayotganlarning tez-tez qiladigan xatolaridan biri — mualliflik huquqlarini buzishdir. Vikipediyada mualliflik huquqi egasining ruxsatisiz matnlardan nusxa koʻchirish taqiqlanadi. Batafsil maʼlumot uchun [[Vikipediya:Mualliflik huquqlari]] sahifasiga nazar soling.
Yozilgan matn imlosini tuzatish kabi koʻp mehnat talab qiladigan amallarni bajarish uchun tahrirlash oynasining tagida joylashgan [[Vikipediya:Vikifikator|Vikifikator]] funksiyasidan foydalanishingiz mumkin.
Agar siz bitta tahrir bilan maqola yarata olmasangiz va uni yozishni keyinroq davom ettirmoqchi boʻlsangiz, bu haqda boshqa foydalanuvchilarni xabardor qilish uchun maqola matnining eng boshiga <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> kodini qoldiring.
Agar sizda savollar tugʻilib qolsa, [[Vikipediya:Yordam|Yordam sahifasidan]] foydalaning. Agar savollaringizga u yerda javob topa olmagan boʻlsangiz, unda uni loyiha [[Vikipediya:Forum/Yordam|forumida]] yoki {{plainlink|1=https://t.me/uzwikichat|2=Telegram chatda}} bering yoki [[Special:MyTalk|shaxsiy munozara sahifangizni]] tahrirlang: u yerga <code><nowiki>{{yordam kerak}}</nowiki></code> kodini va savolingiz matnini yozing — sizga albatta yordam berishadi.
[[Q:Bosh Sahifa|Vikiiqtibos]], [[Wikt:Bosh Sahifa|Vikilugʻat]], [[d:Wikidata:Main Page|Vikimaʼlumotlar]], [[Commons:Main Page|Vikiombor]] kabi Vikipediyaga qardosh boshqa loyihalar ham bor. Ularni boyitishga ham hissa qoʻshishingiz mumkin.
Va yana bir marotaba, xush kelibsiz!
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Uzbek Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Uzbek skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Vikipediya:Elchixona|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Vikipediya:Maqolalarni nomlash]] [[Vikipediya:Maqolalarni nomlash|Maqolalarni nomlash]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Yordam:Maqola qanday yoziladi?]] Maqola qanday yoziladi? Qarang: [[Yordam:Maqola qanday yoziladi?|Maqola ustaxonasi]] / {{plainlink|1=https://www.youtube.com/watch?v=r_L8mF59VXQ&list=PLTiLidqsHkJMY1CSQiUuweKqly5LmYp_L|2=Videodarslar}}
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Vikipediya:Qoida va koʻrsatmalar]] [[Vikipediya:Qoida va koʻrsatmalar|Qoida va koʻrsatmalar]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Vikipediya:Tasvirlar]] [[Vikipediya:Tasvirlar|Tasvirlar bilan bezash]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Vikipediya:Mualliflik huquqlari]] [[Vikipediya:Mualliflik huquqlari|Mualliflik huquqlari]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Vikipediya:Glossariy]] [[Vikipediya:Glossariy|Glossariy]]
|}
{{#if:| }} [[User:Abdufattohov Ibrohimjon|<font face="Georgia"><span style="color:blue;">'''''Ibrohimjon'''''</span></font>]] 04:21, 2026-yil 8-iyul (UTC)
j8w8say4askcsyxunev1yvnlsl7mw5a
Foydalanuvchi munozarasi:Mohinurxon Solayeva
3
1420634
6197853
2026-07-08T04:21:26Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
Vikipediyaga xush kelibsiz!
6197853
wikitext
text/x-wiki
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:35px; padding-left:1em" | [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Vikipediya:Tez boshlash uchun qoʻllanma]] [[Vikipediya:Tez boshlash uchun qoʻllanma|Tez boshlash uchun qoʻllanma]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" | Vikipediyaga xush kelibsiz, [[Foydalanuvchi:{{BASEPAGENAME}}|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Vikipediya:Dars]] [[Vikipediya:Dars|Birinchi qadam]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | [[Vikipediya]] [[VP:Foydalanuvchilar|foydalanuvchilari]] nomidan uning oʻzbek tilidagi boʻlimiga kelganingiz bilan qutlayman. Umid qilamizki, siz loyihada ishtirok etishdan behad mamnun boʻlasiz.
Ishtirok etishning asosiy tamoyillariga eʼtibor bering: [[Vikipediya:Bemalol tahrirlang|bemalol tahrirlang]] va [[Vikipediya:Ezgu maqsadni koʻzlang|ezgu maqsadni koʻzlang]].
[[Fayl:Signature button.png|thumb|Munozara sahifalarida tasvirda koʻrsatilgan tugmani bosish orqali imzo qoʻyish mumkin.]]
Vikipediyada maqolalar ostiga imzo qoʻyilmaydi (mualliflar roʻyxati avtomatik shakllanib boradi va maqolaning tahrirlar tarixidan olinishi mumkin boʻladi), biroq [[Vikipediya:Forum|forumdagi]] muhokamalarda yoki alohida sahifalarning munozaralarida ishtirok etishni istasangiz — iltimos, toʻrtta tilda (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>) belgisi bilan yoki asboblar panelidagi mos tugmachani bosish yoʻli bilan [[Vikipediya:Imzo|imzo cheking]]. Bunda foydalanuvchi nomingizni qoʻlda kiritish talab etilmaydi.
[[Foydalanuvchi:{{BASEPAGENAME}}|Foydalanuvchi sahifangizda]] oʻzingiz haqingizdagi ayrim maʼlumotlar haqida xabar berishingiz mumkin — masalan, [[Vikipediya:Bobil|qaysi tillarni bilishingiz]] yoki [[Vikipediya:Andozalar/Ishtirokchilar/Qiziqishlar|qiziqishlaringiz]].
Endi boshlayotganlarning tez-tez qiladigan xatolaridan biri — mualliflik huquqlarini buzishdir. Vikipediyada mualliflik huquqi egasining ruxsatisiz matnlardan nusxa koʻchirish taqiqlanadi. Batafsil maʼlumot uchun [[Vikipediya:Mualliflik huquqlari]] sahifasiga nazar soling.
Yozilgan matn imlosini tuzatish kabi koʻp mehnat talab qiladigan amallarni bajarish uchun tahrirlash oynasining tagida joylashgan [[Vikipediya:Vikifikator|Vikifikator]] funksiyasidan foydalanishingiz mumkin.
Agar siz bitta tahrir bilan maqola yarata olmasangiz va uni yozishni keyinroq davom ettirmoqchi boʻlsangiz, bu haqda boshqa foydalanuvchilarni xabardor qilish uchun maqola matnining eng boshiga <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> kodini qoldiring.
Agar sizda savollar tugʻilib qolsa, [[Vikipediya:Yordam|Yordam sahifasidan]] foydalaning. Agar savollaringizga u yerda javob topa olmagan boʻlsangiz, unda uni loyiha [[Vikipediya:Forum/Yordam|forumida]] yoki {{plainlink|1=https://t.me/uzwikichat|2=Telegram chatda}} bering yoki [[Special:MyTalk|shaxsiy munozara sahifangizni]] tahrirlang: u yerga <code><nowiki>{{yordam kerak}}</nowiki></code> kodini va savolingiz matnini yozing — sizga albatta yordam berishadi.
[[Q:Bosh Sahifa|Vikiiqtibos]], [[Wikt:Bosh Sahifa|Vikilugʻat]], [[d:Wikidata:Main Page|Vikimaʼlumotlar]], [[Commons:Main Page|Vikiombor]] kabi Vikipediyaga qardosh boshqa loyihalar ham bor. Ularni boyitishga ham hissa qoʻshishingiz mumkin.
Va yana bir marotaba, xush kelibsiz!
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Uzbek Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Uzbek skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Vikipediya:Elchixona|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Vikipediya:Maqolalarni nomlash]] [[Vikipediya:Maqolalarni nomlash|Maqolalarni nomlash]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Yordam:Maqola qanday yoziladi?]] Maqola qanday yoziladi? Qarang: [[Yordam:Maqola qanday yoziladi?|Maqola ustaxonasi]] / {{plainlink|1=https://www.youtube.com/watch?v=r_L8mF59VXQ&list=PLTiLidqsHkJMY1CSQiUuweKqly5LmYp_L|2=Videodarslar}}
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Vikipediya:Qoida va koʻrsatmalar]] [[Vikipediya:Qoida va koʻrsatmalar|Qoida va koʻrsatmalar]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Vikipediya:Tasvirlar]] [[Vikipediya:Tasvirlar|Tasvirlar bilan bezash]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Vikipediya:Mualliflik huquqlari]] [[Vikipediya:Mualliflik huquqlari|Mualliflik huquqlari]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Vikipediya:Glossariy]] [[Vikipediya:Glossariy|Glossariy]]
|}
{{#if:| }} [[User:Abdufattohov Ibrohimjon|<font face="Georgia"><span style="color:blue;">'''''Ibrohimjon'''''</span></font>]] 04:21, 2026-yil 8-iyul (UTC)
j8w8say4askcsyxunev1yvnlsl7mw5a
Foydalanuvchi munozarasi:Dilmurod Kudratov
3
1420635
6197860
2026-07-08T04:29:11Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
Vikipediyaga xush kelibsiz!
6197860
wikitext
text/x-wiki
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:35px; padding-left:1em" | [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Vikipediya:Tez boshlash uchun qoʻllanma]] [[Vikipediya:Tez boshlash uchun qoʻllanma|Tez boshlash uchun qoʻllanma]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" | Vikipediyaga xush kelibsiz, [[Foydalanuvchi:{{BASEPAGENAME}}|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Vikipediya:Dars]] [[Vikipediya:Dars|Birinchi qadam]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | [[Vikipediya]] [[VP:Foydalanuvchilar|foydalanuvchilari]] nomidan uning oʻzbek tilidagi boʻlimiga kelganingiz bilan qutlayman. Umid qilamizki, siz loyihada ishtirok etishdan behad mamnun boʻlasiz.
Ishtirok etishning asosiy tamoyillariga eʼtibor bering: [[Vikipediya:Bemalol tahrirlang|bemalol tahrirlang]] va [[Vikipediya:Ezgu maqsadni koʻzlang|ezgu maqsadni koʻzlang]].
[[Fayl:Signature button.png|thumb|Munozara sahifalarida tasvirda koʻrsatilgan tugmani bosish orqali imzo qoʻyish mumkin.]]
Vikipediyada maqolalar ostiga imzo qoʻyilmaydi (mualliflar roʻyxati avtomatik shakllanib boradi va maqolaning tahrirlar tarixidan olinishi mumkin boʻladi), biroq [[Vikipediya:Forum|forumdagi]] muhokamalarda yoki alohida sahifalarning munozaralarida ishtirok etishni istasangiz — iltimos, toʻrtta tilda (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>) belgisi bilan yoki asboblar panelidagi mos tugmachani bosish yoʻli bilan [[Vikipediya:Imzo|imzo cheking]]. Bunda foydalanuvchi nomingizni qoʻlda kiritish talab etilmaydi.
[[Foydalanuvchi:{{BASEPAGENAME}}|Foydalanuvchi sahifangizda]] oʻzingiz haqingizdagi ayrim maʼlumotlar haqida xabar berishingiz mumkin — masalan, [[Vikipediya:Bobil|qaysi tillarni bilishingiz]] yoki [[Vikipediya:Andozalar/Ishtirokchilar/Qiziqishlar|qiziqishlaringiz]].
Endi boshlayotganlarning tez-tez qiladigan xatolaridan biri — mualliflik huquqlarini buzishdir. Vikipediyada mualliflik huquqi egasining ruxsatisiz matnlardan nusxa koʻchirish taqiqlanadi. Batafsil maʼlumot uchun [[Vikipediya:Mualliflik huquqlari]] sahifasiga nazar soling.
Yozilgan matn imlosini tuzatish kabi koʻp mehnat talab qiladigan amallarni bajarish uchun tahrirlash oynasining tagida joylashgan [[Vikipediya:Vikifikator|Vikifikator]] funksiyasidan foydalanishingiz mumkin.
Agar siz bitta tahrir bilan maqola yarata olmasangiz va uni yozishni keyinroq davom ettirmoqchi boʻlsangiz, bu haqda boshqa foydalanuvchilarni xabardor qilish uchun maqola matnining eng boshiga <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> kodini qoldiring.
Agar sizda savollar tugʻilib qolsa, [[Vikipediya:Yordam|Yordam sahifasidan]] foydalaning. Agar savollaringizga u yerda javob topa olmagan boʻlsangiz, unda uni loyiha [[Vikipediya:Forum/Yordam|forumida]] yoki {{plainlink|1=https://t.me/uzwikichat|2=Telegram chatda}} bering yoki [[Special:MyTalk|shaxsiy munozara sahifangizni]] tahrirlang: u yerga <code><nowiki>{{yordam kerak}}</nowiki></code> kodini va savolingiz matnini yozing — sizga albatta yordam berishadi.
[[Q:Bosh Sahifa|Vikiiqtibos]], [[Wikt:Bosh Sahifa|Vikilugʻat]], [[d:Wikidata:Main Page|Vikimaʼlumotlar]], [[Commons:Main Page|Vikiombor]] kabi Vikipediyaga qardosh boshqa loyihalar ham bor. Ularni boyitishga ham hissa qoʻshishingiz mumkin.
Va yana bir marotaba, xush kelibsiz!
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Uzbek Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Uzbek skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Vikipediya:Elchixona|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Vikipediya:Maqolalarni nomlash]] [[Vikipediya:Maqolalarni nomlash|Maqolalarni nomlash]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Yordam:Maqola qanday yoziladi?]] Maqola qanday yoziladi? Qarang: [[Yordam:Maqola qanday yoziladi?|Maqola ustaxonasi]] / {{plainlink|1=https://www.youtube.com/watch?v=r_L8mF59VXQ&list=PLTiLidqsHkJMY1CSQiUuweKqly5LmYp_L|2=Videodarslar}}
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Vikipediya:Qoida va koʻrsatmalar]] [[Vikipediya:Qoida va koʻrsatmalar|Qoida va koʻrsatmalar]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Vikipediya:Tasvirlar]] [[Vikipediya:Tasvirlar|Tasvirlar bilan bezash]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Vikipediya:Mualliflik huquqlari]] [[Vikipediya:Mualliflik huquqlari|Mualliflik huquqlari]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Vikipediya:Glossariy]] [[Vikipediya:Glossariy|Glossariy]]
|}
{{#if:| }} [[User:Abdufattohov Ibrohimjon|<font face="Georgia"><span style="color:blue;">'''''Ibrohimjon'''''</span></font>]] 04:29, 2026-yil 8-iyul (UTC)
glwmxyv7gg5mhfc3esatkmrsmlwqxv0
Lineodes hamulalis
0
1420636
6197867
2026-07-08T04:34:31Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Lineodes hamulalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Lineodes hamulalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1913-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Argentina]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=htt...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6197867
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lineodes hamulalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lineodes hamulalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1913-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Argentina]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13765668}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
dy2o4edbf9zzones7mx85aw8iwf2o6s
Lineodes dianalis
0
1420637
6197869
2026-07-08T04:35:27Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Lineodes dianalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Lineodes dianalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1913-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Braziliya]]da uchraydi. U [[San-Paulu]] shtatida qayd etilgan<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-au...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6197869
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lineodes dianalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lineodes dianalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1913-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Braziliya]]da uchraydi. U [[San-Paulu]] shtatida qayd etilgan<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q19597743}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
c2a0jl1jgy4ctc0jlp6d9rosxthiigu
Leucochromodes saltigalis
0
1420638
6197871
2026-07-08T04:36:24Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Leucochromodes saltigalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Leucochromodes saltigalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1895-yilda Herbert Druce tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Panama]]da uchraydi<br> <ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6197871
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Leucochromodes saltigalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Leucochromodes saltigalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1895-yilda Herbert Druce tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Panama]]da uchraydi<br>
<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q19597732}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
3qehuh4ke62berli4af2cth4lhhgogr
6197872
6197871
2026-07-08T04:36:42Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
6197872
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Leucochromodes saltigalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Leucochromodes saltigalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1895-yilda Herbert Druce tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Panama]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q19597732}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
jtkfdf57b7nhljf3w8oqpczxd3i0g4d
Lineodes venezuelensis
0
1420639
6197875
2026-07-08T04:37:56Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Lineodes venezuelensis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Lineodes venezuelensis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1956-yilda Hans Georg Amsel tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Venesuela]] va [[Peru]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6197875
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lineodes venezuelensis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lineodes venezuelensis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1956-yilda Hans Georg Amsel tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Venesuela]] va [[Peru]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13765766}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
4rq1nb9my5ua3ea0o2uaudvxaam9vs2
A Girl of the Timber Claims
0
1420640
6197880
2026-07-08T04:41:40Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Kino|Loyiha:Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola
6197880
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = A Girl of the Timber Claims.jpg
| caption =
| director = [[Paul Powell (rejissyor)|Paul Powell]]
| producer = [[D.W. Griffith]]
| writer = [[Mary H. O'Connor]]
| narrator =
| starring = [[Constance Talmadge]] <br> [[Allan Sears]] <br> [[Clyde E. Hopkins]]
| music =
| editing =
| cinematography =[[John W. Leezer]]
| studio =[[Fine Arts Company]]
| distributor = [[Triangle Distributing]]
| released = {{Film date|1917|02|11}}
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''A Girl of the Timber Claims''' – 1917-yilda rejissyor [[Paul Powell (rejissyor)|Paul Powell]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Bosh rollarni [[Constance Talmadge]], [[Allan Sears]] va [[Clyde E. Hopkins]] ijro etgan<ref>{{cite web |url=https://classicfilmaficionados.wordpress.com/2014/05/27/a-girl-of-the-timber-claims-another-film-of-unknown-status-or-lost/ |title=A Girl of the Timber Claims, Another Film of Unknown Status or Lost! |last=Williams |first=C. S. |date=2014-05-27 |website=Classic Film Aficionados |publisher= |access-date=2020-08-29}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* Jeanine Basinger. ''Silent Stars''. Wesleyan University Press, 2000.
== Havolalar ==
*{{IMDb title|0008010}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
308zgh3tx1iuufwhwhve9dqc3iel3pv
Giving Becky a Chance
0
1420641
6197883
2026-07-08T04:43:57Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Kino|Loyiha:Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola
6197883
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| director = [[Howard Estabrook]]
| producer = [[Oliver Morosco]]
| screenplay = [[Lois Zellner]]<br>[[Edith Kennedy]]
| starring = [[Vivian Martin]]<br>[[Jack Holt (aktyor)|Jack Holt]]<br>[[Jack Richardson (aktyor)|Jack Richardson]]<br>Pietro Sosso<br>Alice Knowland
| music =
| cinematography = [[James Van Trees]]
| editing =
| studio = Oliver Morosco Photoplay Company
| distributor = [[Paramount Pictures]]
| released = {{Film date|1917|6|7}}
| runtime = 50 minut
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''Giving Becky a Chance''' – 1917-yilda rejissyor [[Howard Estabrook]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Bosh rollarni [[Vivian Martin]], [[Jack Holt (aktyor)|Jack Holt]], [[Jack Richardson]], [[Pietro Sosso]] va [[Alice Knowland]] ijro etgan<ref>{{cite web|url=http://silenthollywood.com/givingbeckachance1917.html|title=Giving Becky a Chance, 1917|author=Kay Shackleton|publisher=Silent Hollywood|accessdate=2 January 2015|archive-date=September 17, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110917051923/http://silenthollywood.com/givingbeckachance1917.html|url-status=bot: unknown}}</ref><ref>{{Cite web |title=The AFI Catalog of Feature Films: Giving Becky a Chance |url=https://catalog.afi.com/Film/14572-GIVING-BECKYACHANCE |access-date=2025-12-26 |website=catalog.afi.com}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* {{IMDb title|0175670|Giving Becky a Chance}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
ofsc88id5tvo1p2l3aienejfjbe898s
6197884
6197883
2026-07-08T04:44:09Z
Ahror Akramovich
75193
6197884
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| director = [[Howard Estabrook]]
| producer = [[Oliver Morosco]]
| screenplay = [[Lois Zellner]]<br>[[Edith Kennedy]]
| starring = [[Vivian Martin]]<br>[[Jack Holt (aktyor)|Jack Holt]]<br>[[Jack Richardson (aktyor)|Jack Richardson]]<br>Pietro Sosso<br>Alice Knowland
| music =
| cinematography = [[James Van Trees]]
| editing =
| studio = Oliver Morosco Photoplay Company
| distributor = [[Paramount Pictures]]
| released = {{Film date|1917|6|7}}
| runtime = 50 minut
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''Giving Becky a Chance''' – 1917-yilda rejissyor [[Howard Estabrook]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Bosh rollarni [[Vivian Martin]], [[Jack Holt (aktyor)|Jack Holt]], [[Jack Richardson]], [[Pietro Sosso]] va [[Alice Knowland]] ijro etgan<ref>{{cite web|url=http://silenthollywood.com/givingbeckachance1917.html|title=Giving Becky a Chance, 1917|author=Kay Shackleton|publisher=Silent Hollywood|accessdate=2 January 2015|archive-date=September 17, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110917051923/http://silenthollywood.com/givingbeckachance1917.html|url-status=bot: unknown}}</ref><ref>{{Cite web |title=The AFI Catalog of Feature Films: Giving Becky a Chance |url=https://catalog.afi.com/Film/14572-GIVING-BECKYACHANCE |access-date=2025-12-26 |website=catalog.afi.com}}</ref>.
==Rollarda==
* [[Vivian Martin]] — Becky Knight
* [[Jack Holt]] — Tom Fielding
* [[Jack Richardson]] — Ross Benson
* [[Pietro Sosso]] — Janob Knight
* [[Alice Knowland]] — Xonim Knight
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* {{IMDb title|0175670|Giving Becky a Chance}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
1mz036rxbgonqvfztn2kddxb5957pl2
The Glorious Lady
0
1420642
6197888
2026-07-08T04:45:29Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Kino|Loyiha:Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola
6197888
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = The Glorious Lady FilmPoster.jpeg
| caption = Film posteri
| director = [[George Irving (Amerikalik aktyor)|George Irving]]
| producer = [[Lewis J. Selznick]]
| writer = [[George M. Arthur]]<br>[[Edmund Goulding]]
| starring = [[Olive Thomas]]
| music =
| cinematography = [[Lewis W. Physioc]]
| editing =
| studio = [[Selznick Pictures]]
| distributor =
| released = {{film date|1919|10|19}}
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''The Glorious Lady''' – 1919-yilda rejissyor [[George Irving]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Film nusxasi Niderlandiya kino muzeyida saqlanadi<ref>{{cite book|title=Evelyn Brent: The Life and Films of Hollywood's Lady Crook|url=https://archive.org/details/evelynbrentlifef00kear|url-access=limited|first=Lynn|last=Kear|year=2009|isbn=978-0-7864-4363-5|page=[https://archive.org/details/evelynbrentlifef00kear/page/n142 132]}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
{{commons category|The Glorious Lady}}
*{{IMDb title|0010178}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
akvcv6q2k5wanwsdl3hti51fy9wber2
6197889
6197888
2026-07-08T04:45:46Z
Ahror Akramovich
75193
6197889
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = The Glorious Lady FilmPoster.jpeg
| caption = Film posteri
| director = [[George Irving (Amerikalik aktyor)|George Irving]]
| producer = [[Lewis J. Selznick]]
| writer = [[George M. Arthur]]<br>[[Edmund Goulding]]
| starring = [[Olive Thomas]]
| music =
| cinematography = [[Lewis W. Physioc]]
| editing =
| studio = [[Selznick Pictures]]
| distributor =
| released = {{film date|1919|10|19}}
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''The Glorious Lady''' – 1919-yilda rejissyor [[George Irving]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Film nusxasi Niderlandiya kino muzeyida saqlanadi<ref>{{cite book|title=Evelyn Brent: The Life and Films of Hollywood's Lady Crook|url=https://archive.org/details/evelynbrentlifef00kear|url-access=limited|first=Lynn|last=Kear|year=2009|isbn=978-0-7864-4363-5|page=[https://archive.org/details/evelynbrentlifef00kear/page/n142 132]}}</ref>.
==Rollarda==
* [[Olive Thomas]] — Ivis Benson
* [[Matt Moore (aktyor)|Matt Moore]] — Loame gersogi
* [[Evelyn Brent]] — Ledi Eileen
* Robert Taber — Doktor Neuman
* [[Huntley Gordon]] — Lord Chettington
* [[Marie Burke]] — Beva gersoginya
* Mrs. Henry Clive — Hilda Neuman
* Mona Kingsley — Babette
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
{{commons category|The Glorious Lady}}
*{{IMDb title|0010178}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
3dflbnmoh8cgx4y7o7yd8c64jos87hu
The Golden Chance
0
1420643
6197891
2026-07-08T04:47:14Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Kino|Loyiha:Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola
6197891
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = The Golden Chance - newspaperad - 1916.jpg
| caption = Gazeta afishasi
| director = [[Cecil B. DeMille]]
| producer = Cecil B. DeMille
| studio = [[Jesse L. Lasky|Jesse L. Lasky Feature Play Co.]]
| writer = Cecil B. DeMille<br />[[Jeanie MacPherson|Jeanie Macpherson]]
| starring = [[Cleo Ridgely]]
| cinematography = [[Alvin Wyckoff]]
| editing = Cecil B. DeMille
| distributor = [[Paramount Pictures]]
| released = {{film date|1915|12|30}}
| runtime = 74 minut
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''The Golden Chance''' – 1915-yilda rejissyor [[Cecil B. DeMille]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Filmning badiiy bezaklari [[Wilfred Buckland]] tomonidan ishlangan<ref name="silentera">{{cite web|url=http://www.silentera.com/PSFL/data/G/GoldenChance1916.html|title=Progressive Silent Film List: ''The Golden Chance''|access-date=August 20, 2010|work=silentera.com}}</ref><ref name="afi">{{cite web|url=https://catalog.afi.com/Film/14353-THE-GOLDEN-CHANCE|title=The Golden Chance|work=afi.com|access-date=March 30, 2024}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
*{{commons category-inline|The Golden Chance}}
*{{IMDb title|0005402}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
fg7snpnix9kaovalhw5jpvcstshzzbi
6197893
6197891
2026-07-08T04:47:36Z
Ahror Akramovich
75193
6197893
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = The Golden Chance - newspaperad - 1916.jpg
| caption = Gazeta afishasi
| director = [[Cecil B. DeMille]]
| producer = Cecil B. DeMille
| studio = [[Jesse L. Lasky|Jesse L. Lasky Feature Play Co.]]
| writer = Cecil B. DeMille<br />[[Jeanie MacPherson|Jeanie Macpherson]]
| starring = [[Cleo Ridgely]]
| cinematography = [[Alvin Wyckoff]]
| editing = Cecil B. DeMille
| distributor = [[Paramount Pictures]]
| released = {{film date|1915|12|30}}
| runtime = 74 minut
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''The Golden Chance''' — 1915-yilda rejissyor [[Cecil B. DeMille]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Filmning badiiy bezaklari [[Wilfred Buckland]] tomonidan ishlangan<ref name="silentera">{{cite web|url=http://www.silentera.com/PSFL/data/G/GoldenChance1916.html|title=Progressive Silent Film List: ''The Golden Chance''|access-date=August 20, 2010|work=silentera.com}}</ref><ref name="afi">{{cite web|url=https://catalog.afi.com/Film/14353-THE-GOLDEN-CHANCE|title=The Golden Chance|work=afi.com|access-date=March 30, 2024}}</ref>.
== Rollarda ==
[[Cleo Ridgely]] — Mary Denby
[[Wallace Reid]] — Roger Manning
[[Horace B. Carpenter]] — Steve Denby
[[Ernest Joy]] — Janob Hillary
[[Edythe Chapman]] — Xonim Hillary
[[Raymond Hatton]] — Jimmy „Kalamush“
[[Lucien Littlefield]] — Roger Manningning kamerdineri
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* {{commons category-inline|The Golden Chance}}
* {{IMDb title|0005402}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
o0jeg6igj2698lvhg50qay9yc9o8rl2
6197894
6197893
2026-07-08T04:48:01Z
Ahror Akramovich
75193
/* Rollarda */
6197894
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = The Golden Chance - newspaperad - 1916.jpg
| caption = Gazeta afishasi
| director = [[Cecil B. DeMille]]
| producer = Cecil B. DeMille
| studio = [[Jesse L. Lasky|Jesse L. Lasky Feature Play Co.]]
| writer = Cecil B. DeMille<br />[[Jeanie MacPherson|Jeanie Macpherson]]
| starring = [[Cleo Ridgely]]
| cinematography = [[Alvin Wyckoff]]
| editing = Cecil B. DeMille
| distributor = [[Paramount Pictures]]
| released = {{film date|1915|12|30}}
| runtime = 74 minut
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''The Golden Chance''' — 1915-yilda rejissyor [[Cecil B. DeMille]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Filmning badiiy bezaklari [[Wilfred Buckland]] tomonidan ishlangan<ref name="silentera">{{cite web|url=http://www.silentera.com/PSFL/data/G/GoldenChance1916.html|title=Progressive Silent Film List: ''The Golden Chance''|access-date=August 20, 2010|work=silentera.com}}</ref><ref name="afi">{{cite web|url=https://catalog.afi.com/Film/14353-THE-GOLDEN-CHANCE|title=The Golden Chance|work=afi.com|access-date=March 30, 2024}}</ref>.
== Rollarda ==
* [[Cleo Ridgely]] — Mary Denby
* [[Wallace Reid]] — Roger Manning
* [[Horace B. Carpenter]] — Steve Denby
* [[Ernest Joy]] — Janob Hillary
* [[Edythe Chapman]] — Xonim Hillary
* [[Raymond Hatton]] — Jimmy "Kalamush"
* [[Lucien Littlefield]] — Roger Manningning kamerdineri
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* {{commons category-inline|The Golden Chance}}
* {{IMDb title|0005402}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
btc17jqv7zb54xtfb096kuifv1d8upd
The Golden God
0
1420644
6197897
2026-07-08T04:49:28Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Kino|Loyiha:Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola
6197897
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| writer = [[Fred Rath (yozuvchi)|Frederick Rath]]<br>Robert Hage
| producer = Harry R. Raver
| starring = [[Alma Hanlon]]<br>[[Florence Short]]
| studio = [[Apollo Pictures]], Inc.
| distributor = Art Dramas, Inc.
| released = {{Film date|1917|06|14}}
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''The Golden God''' – 1917-yilda suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Bosh rollarni [[Charles Hutchison]], [[Alma Hanlon]], [[Florence Short]] va [[Mary Doyle]] ijro etgan<ref>Larry Langman American Film Cycles: The Silent Era 1998 -- Page 144 0313306575 "Charles Hutchison, content with his happy life in a small town, where he lives with his wife, Alma Hanlon, and little daughter, slowly becomes corrupted by greed in the drama, The Golden God (1917). When Al Steam, a New York millionaire, offers Hutchison a job as his chauffeur, he accepts and soon discovers that most city people are obsessed with getting rich. When he finds his employer's wallet filled with money, he keeps it to speculate .....</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
*{{IMDb title|0175675}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
gu8wy4qn0eueqtv8dwvxqprvk4zkrvb
6197898
6197897
2026-07-08T04:49:42Z
Ahror Akramovich
75193
6197898
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| writer = [[Fred Rath (yozuvchi)|Frederick Rath]]<br>Robert Hage
| producer = Harry R. Raver
| starring = [[Alma Hanlon]]<br>[[Florence Short]]
| studio = [[Apollo Pictures]], Inc.
| distributor = Art Dramas, Inc.
| released = {{Film date|1917|06|14}}
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''The Golden God''' – 1917-yilda suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Bosh rollarni [[Charles Hutchison]], [[Alma Hanlon]], [[Florence Short]] va [[Mary Doyle]] ijro etgan<ref>Larry Langman American Film Cycles: The Silent Era 1998 -- Page 144 0313306575 "Charles Hutchison, content with his happy life in a small town, where he lives with his wife, Alma Hanlon, and little daughter, slowly becomes corrupted by greed in the drama, The Golden God (1917). When Al Steam, a New York millionaire, offers Hutchison a job as his chauffeur, he accepts and soon discovers that most city people are obsessed with getting rich. When he finds his employer's wallet filled with money, he keeps it to speculate .....</ref>.
==Rollarda==
* [[Alma Hanlon]] — Mary
* [[Florence Short]] — Estelle
* Mary Doyle — Ruth
* [[Charles Hutchison|Charles Hutchinson]] — George
* Al Stearn — Morton
* William Hartman — Slatterly
* M. Dudley — Daniels
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
*{{IMDb title|0175675}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
48dgjt71f7nac8pqa56sdc300k0y288
The Good for Nothing
0
1420645
6197901
2026-07-08T04:51:10Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Kino|Loyiha:Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola
6197901
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = The Good for Nothing - newspaper publicity 1918.jpg
| caption =
| director = [[Carlyle Blackwell]]
| producer =[[William A. Brady]]
| writer =[[A. Alexander Thomas]]
| narrator =
| starring = {{ubl|[[Carlyle Blackwell]]|[[Madge Evans]]|[[Evelyn Greeley]]}}
| music =
| cinematography = [[Lucien Tainguy]]
| editing =
| studio = World Film
| distributor = [[World Film]]
| released = {{Film date|1917|12|10}}
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''The Good for Nothing''' – 1917-yilda rejissyor [[Carlyle Blackwell]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Bosh rollarni [[Carlyle Blackwell]], [[Evelyn Greeley]] va [[Kate Lester]] ijro etgan<ref>Connelly p.355</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* Robert Connelly. ''Motion Picture Guide Silent Film 1910-1936''. Cinebooks, 1988.
== Havolalar ==
* {{IMDb title|0008025}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
3xcr8q9wq8hi4dc7esmgs6zznwi9zkg
6197902
6197901
2026-07-08T04:51:23Z
Ahror Akramovich
75193
6197902
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = The Good for Nothing - newspaper publicity 1918.jpg
| caption =
| director = [[Carlyle Blackwell]]
| producer =[[William A. Brady]]
| writer =[[A. Alexander Thomas]]
| narrator =
| starring = {{ubl|[[Carlyle Blackwell]]|[[Madge Evans]]|[[Evelyn Greeley]]}}
| music =
| cinematography = [[Lucien Tainguy]]
| editing =
| studio = World Film
| distributor = [[World Film]]
| released = {{Film date|1917|12|10}}
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''The Good for Nothing''' – 1917-yilda rejissyor [[Carlyle Blackwell]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Bosh rollarni [[Carlyle Blackwell]], [[Evelyn Greeley]] va [[Kate Lester]] ijro etgan<ref>Connelly p.355</ref>.
==Rollarda==
* [[Carlyle Blackwell]] — Jack Burkshaw
* [[Evelyn Greeley]] — Marion Alston
* [[Kate Lester]] — Xonim Burkshaw
* Charles Duncan — Eugene Alston
* William Sherwood — Jerry Alston
* Muriel Ostriche — Barbara Manning
* Eugenie Woodward — Barbaraning onasi
* Katherine Johnston — Laurel Baxter
* Pinna Nesbit — Clarice Laverne
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* Robert Connelly. ''Motion Picture Guide Silent Film 1910-1936''. Cinebooks, 1988.
== Havolalar ==
* {{IMDb title|0008025}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
jqdq9dvr9s09bhrnfud88wrfdnnz6ax
The Great Divide
0
1420646
6197905
2026-07-08T04:53:28Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Kino|Loyiha:Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola
6197905
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = The Great Divide (1915) - 1.jpg
| caption =
| director = [[Edgar Lewis (rejissyor)|Edgar Lewis]]
| producer = [[Siegmund Lubin]]
| writer = [[Anthony Paul Kelly]] (ssenariy)
| based_on = {{based on|''The Great Divide''<br>1906-yilgi pyesa|[[William Vaughn Moody]]}}
| starring = [[Ethel Clayton]]<br>[[House Peters]]
| music =
| cinematography = Edward Earle
| editing =
| studio = [[Lubin Manufacturing Company]]
| distributor = [[V-L-S-E]]
| released = {{Film date|1915|12|20}}
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''The Great Divide''' – 1915-yilda [[Lubin Manufacturing Company]] tomonidan ishlab chiqarilgan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Bosh rolni [[Ethel Clayton]] ijro etgan<ref>{{Cite web |title=The AFI Catalog of Feature Films: The Great Divide |url=https://catalog.afi.com/Film/16506-THE-GREATDIVIDE |access-date=2025-04-23 |website=catalog.afi.com}}</ref><ref>[http://silentera.com/PSFL/data/G/GreatDivide1915.html Progressive Silent Film List: ''The Great Divide''] at silentera.com</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
{{commons category|The Great Divide (1915 film)}}
* {{IMDb title|0005416}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
979ukvpkntzbzxx3ag0z4kgqaza6hg9
Turkum:XIX asr romanlariga oid chala maqolalar
14
1420647
6197910
2026-07-08T04:56:55Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
yangi
6197910
wikitext
text/x-wiki
[[Turkum:Romanlarga oid chala maqolalar]]
[[Turkum:Romanlar|Σ]]
[[Turkum:Kitoblarga oid chala maqolalar]]
cqkhn8e2j5l1yfdwnd86re9nuv9gtvu
Andoza:XIXasr-roman-stub
10
1420648
6197919
2026-07-08T05:04:38Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
yangi
6197919
wikitext
text/x-wiki
{{asbox
| tasvir = Books-aj.svg aj ashton 01b.svg{{!}}link=
| tasvirtavsifi = XIX asr romanlari
| pix =
| andozanomi = Andoza:XIXasr-roman-stub
| oid = XIX asr romanlariga
| haqidagi =
| maqola =
| turkum = XIX asr romanlariga oid chala maqolalar
| turkum1 =
| tempsort =
| tempsort1 =
| izoh =
| demo =
| andoza turkumi =
| andoza turkumi1 =
| andoza turkumi2 =
| andoza turkumi3 =
}}
mdlkwjjrcmozcgroiasjgpvxk9hwzuh
The Great Victory
0
1420649
6197922
2026-07-08T05:06:01Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Kino|Loyiha:Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola
6197922
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = The Great Victory (1919, poster).jpg
| caption =
| director = [[Henry Otto]]
| writer = [[Maxwell Karger]] <br> [[Albert S. Le Vino]] <br> [[June Mathis]]
| producer = Maxwell Karger
| starring = [[Creighton Hale]] <br> [[Florence Billings]] <br> [[Helen Ferguson]]
| narrator =
| cinematography = [[George K. Hollister]]
| editing =
| music =
| studio = Screen Classics
| distributor = [[Metro Pictures]]
| released = {{Film date|1919|01|01}}
| runtime = 70 minut
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''The Great Victory or The Great Victory, Wilson or the Kaiser? The Fall of the Hohenzollerns''' – 1919-yilda rejissyor [[Charles Miller]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] harbiy drama filmi. Bosh rollarni [[Creighton Hale]], [[Florence Billings]] va [[Helen Ferguson]] ijro etgan<ref>Balogh p.189</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* Laura Petersen Balogh. ''Karl Dane: A Biography and Filmography''. McFarland, 2009.
== Havolalar ==
*{{IMDb title|0010191}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
nehaqnpkvr4q4mszx1lq1dgwq2b5e42
6197924
6197922
2026-07-08T05:06:32Z
Ahror Akramovich
75193
6197924
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = The Great Victory (1919, poster).jpg
| caption =
| director = [[Henry Otto]]
| writer = [[Maxwell Karger]] <br> [[Albert S. Le Vino]] <br> [[June Mathis]]
| producer = Maxwell Karger
| starring = [[Creighton Hale]] <br> [[Florence Billings]] <br> [[Helen Ferguson]]
| narrator =
| cinematography = [[George K. Hollister]]
| editing =
| music =
| studio = Screen Classics
| distributor = [[Metro Pictures]]
| released = {{Film date|1919|01|01}}
| runtime = 70 minut
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''The Great Victory or The Great Victory, Wilson or the Kaiser? The Fall of the Hohenzollerns''' – 1919-yilda rejissyor [[Charles Miller]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] harbiy drama filmi. Bosh rollarni [[Creighton Hale]], [[Florence Billings]] va [[Helen Ferguson]] ijro etgan<ref>Balogh p.189</ref>.
==Rollarda==
* [[Creighton Hale]] — Conrad Le Brett
* Florence Billings — Vilma Le Brett
* Edward Connelly — Paul Le Brett
* Helen Ferguson — Amy Gordon
* Frank Currier — William Gordon
* Frederick Truesdell — [[Woodrow Wilson]]
* Henry Kolker — [[Wilhelm II]]
* Joseph Kilgour — General fon Bissing
* Margaret McWade — Hamshira Edith Kavell
* Earl Schenck — Leytenant Ober / Valiahd shahzoda
* Henry Carvill — Graf fon Bismark
* [[Florence Short]] — Elaine
* Baby Ivy Ward — Elainening farzandi
* Andy Clark — Fransua
* James A. Furey — Ruhoniy
* Fred R. Stanton — Serjant Gross
* Leo Delaney — [[Fridrix III]]
* Fanny Cogan — Qirolicha Viktoriya
* Emil Hoch — General fon Hindenburg
* Charles Edwards — Muhtaram Joseph Wilson
* May Allen — Joseph Wilsonning rafiqasi
* Karl Dane — Fon Betman Gollveg
* Carl De Mel — Graf fon Moltke
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* Laura Petersen Balogh. ''Karl Dane: A Biography and Filmography''. McFarland, 2009.
== Havolalar ==
*{{IMDb title|0010191}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
bclddw7j9qss1bfkzbgjlz9re1lwf5i
The Great White Trail
0
1420650
6197933
2026-07-08T05:13:57Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Kino|Loyiha:Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola
6197933
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = The Great White Trail.jpg
| caption =
| director = [[Leopold Wharton]]
| producer = Leopold Wharton<br>[[Theodore Wharton]]
| writer = Gardner Hunting<br>Leopold Wharton
| cinematography = [[Ray June]]<br>Levi Bacon
| editing =
| distributor = State's Rights Distribution
| released = {{Film date|1917|6}}
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''The Great White Trail''' – 1917-yilda rejissyor [[Leopold Wharton]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Bosh rolni [[Doris Kenyon]] ijro etgan<ref>[http://www.silentera.com/PSFL/data/G/GreatWhiteTrail1917.html Progressive Silent Film List: ''The Great White Trail'' at silentera.com]</ref><ref>''The American Film Institute Catalog Feature Films: 1911-20'' by The American Film Institute, c.1988</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
{{commons category|The Great White Trail}}
*{{IMDb title|0174714}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
k3pokeiedbz5y8y7q1f3bnm4s72qube
Gretchen the Greenhorn
0
1420651
6197940
2026-07-08T05:19:13Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Kino|Loyiha:Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola
6197940
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = Gretchen the Greenhorn 1916 newspaper ad.jpg
| caption = Gazeta afishasi
| director = [[Chester Franklin|Chester M. Franklin]]<br>[[Sidney Franklin (rejissyor)|Sidney A. Franklin]]
| producer =
| writer =
| story = [[Bernard McConville]]
| starring = [[Dorothy Gish]]<br>[[Ralph Lewis (aktyor)|Ralph Lewis]]<br>[[Eugene Pallette]]
| music =
| cinematography =
| editing =
| studio = [[Fine Arts Film Company]]<ref name=SF>{{cite web |url=http://www.silentfilm.org/archive/gretchen-the-greenhorn |title=Gretchen the Greenhorn, 1916 |publisher=[[San Francisco Silent Film Festival]] |accessdate=May 19, 2015}}</ref>
| distributor = [[Triangle Film Corporation]]<ref name=SF/>
| released = {{film date|1916|9|3}}<ref name=silentera>{{cite web |url=http://www.silentera.com/PSFL/data/G/GretchenTheGreenhorn1916.html |title=Gretchen, the Greenhorn |publisher=silentera.com |accessdate=May 19, 2015}}</ref>
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''Gretchen the Greenhorn''' — 1916-yilda suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] filmi. Bosh rolni [[Dorothy Gish]] ijro etgan. Unda Amerikaga otasi bilan yashash uchun koʻchib kelgan gollandiyalik qiz tasvirlanadi. Ular qalbakilashtiruvchilar guruhi bilan bogʻliq voqealarga aralashib qoladilar.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* {{IMDb title|0006745}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
ama1r57klgdr2f4qe941r3ie6t92x0h
Happiness of Three Women
0
1420652
6197943
2026-07-08T05:21:11Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Kino|Loyiha:Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola
6197943
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = Happiness of Three Women 1917 film still.jpg
| alt =
| caption =
| director = [[William Desmond Taylor]]
| producer = William Desmond Taylor
| screenplay = Adele Harris<br>[[Albert Payson Terhune]]
| starring = [[House Peters|House Peters Sr.]]<br>[[Myrtle Stedman]]<br>[[Larry Steers]]<br>[[Daisy Jefferson]]<br>William Hutchinson<br>[[Lucille Ward]]
| music =
| cinematography = [[Homer Scott]]
| editing =
| studio = Oliver Morosco Photoplay Company
| distributor = [[Paramount Pictures]]
| released = {{film date|1917|1|18}}
| runtime = 50 minut
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''Happiness of Three Women''' – 1917-yilda rejissyor [[William Desmond Taylor]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Bosh rollarni [[House Peters Sr.]], [[Myrtle Stedman]], [[Larry Steers]], [[Daisy Jefferson]], [[William Hutchinson]] va [[Lucille Ward]] ijro etgan<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/movies/movie/94283/Happiness-of-Three-Women/overview|archive-url=https://web.archive.org/web/20141230225538/http://www.nytimes.com/movies/movie/94283/Happiness-of-Three-Women/overview|url-status=dead|archive-date=30 December 2014|department=Movies & TV Dept.|work=[[The New York Times]]|author=Janiss Garza|date=2014|title=Happiness-of-Three-Women - Trailer - Cast - Showtimes - NYTimes.com|accessdate=30 December 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.afi.com/members/catalog/DetailView.aspx?s=&Movie=16926|title=Happiness of Three Women|publisher=AFI|archive-url=https://web.archive.org/web/20161002082109/http://www.afi.com/members/catalog/DetailView.aspx?s=&Movie=16926|accessdate=30 December 2014|archive-date=2016-10-02}}(Wayback)</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* {{IMDb title|0008045|Happiness of Three Women}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
8txbkeutwii343v7l445oz4s6zria3y
6197944
6197943
2026-07-08T05:21:26Z
Ahror Akramovich
75193
6197944
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = Happiness of Three Women 1917 film still.jpg
| alt =
| caption =
| director = [[William Desmond Taylor]]
| producer = William Desmond Taylor
| screenplay = Adele Harris<br>[[Albert Payson Terhune]]
| starring = [[House Peters|House Peters Sr.]]<br>[[Myrtle Stedman]]<br>[[Larry Steers]]<br>[[Daisy Jefferson]]<br>William Hutchinson<br>[[Lucille Ward]]
| music =
| cinematography = [[Homer Scott]]
| editing =
| studio = Oliver Morosco Photoplay Company
| distributor = [[Paramount Pictures]]
| released = {{film date|1917|1|18}}
| runtime = 50 minut
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''Happiness of Three Women''' – 1917-yilda rejissyor [[William Desmond Taylor]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Bosh rollarni [[House Peters Sr.]], [[Myrtle Stedman]], [[Larry Steers]], [[Daisy Jefferson]], [[William Hutchinson]] va [[Lucille Ward]] ijro etgan<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/movies/movie/94283/Happiness-of-Three-Women/overview|archive-url=https://web.archive.org/web/20141230225538/http://www.nytimes.com/movies/movie/94283/Happiness-of-Three-Women/overview|url-status=dead|archive-date=30 December 2014|department=Movies & TV Dept.|work=[[The New York Times]]|author=Janiss Garza|date=2014|title=Happiness-of-Three-Women - Trailer - Cast - Showtimes - NYTimes.com|accessdate=30 December 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.afi.com/members/catalog/DetailView.aspx?s=&Movie=16926|title=Happiness of Three Women|publisher=AFI|archive-url=https://web.archive.org/web/20161002082109/http://www.afi.com/members/catalog/DetailView.aspx?s=&Movie=16926|accessdate=30 December 2014|archive-date=2016-10-02}}(Wayback)</ref>.
==Rollarda==
* [[House Peters|House Peters Sr.]] — Billy Craig
* [[Myrtle Stedman]] — Constance Barr
* [[Larry Steers]] — Mark Barr
* [[Daisy Jefferson]] — Myrtle Gale
* William Hutchinson — Judas Fletcher
* [[Lucille Ward]] — Mary Fletcher
* Milton Brown — Monck
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* {{IMDb title|0008045|Happiness of Three Women}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
e5n5y5ltutwj02o0m382kklhw155wfc
The Hater of Men
0
1420653
6197950
2026-07-08T05:25:36Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Kino|Loyiha:Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola
6197950
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = Haterofmen 1917 newspaper.jpg
| caption =
| director = [[Charles Miller (rejissyor)|Charles Miller]]
| producer = [[Thomas H. Ince]]
| studio = [[Kay-Bee Pictures]]<br/>[[New York Motion Picture Company]]
| writer = [[C. Gardner Sullivan]]
| starring = [[Bessie Barriscale]]
| music =
| cinematography = [[Clyde De Vinna]]
| editing =
| distributor = [[Triangle Film Corporation]]
| released = {{film date|1917|7|1}}
| runtime = 50 minut
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''The Hater of Men''' – 1917-yilda rejissyor [[Charles Miller (rejissyor)|Charles Miller]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Bosh rolni [[Bessie Barriscale]] ijro etgan. Film [[Kay-Bee Pictures]] va [[Triangle Distributing]] tomonidan ishlab chiqarilgan<ref name="afi">{{cite web|url=https://catalog.afi.com/Film/14612-THE-HATER-OF-MEN|title=The Hater of Men|work=afi.com|access-date=March 25, 2024}}</ref>.
==Rollarda==
*[[Bessie Barriscale]] - Janice Salsbury
*[[Charles K. French]] - Phillips Hartley
*[[John Gilbert (aktyor)|John Gilbert]] - Billy Williams (Jack Gilbert)
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
*{{IMDb title|0008051}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
5k35g1o9m1hr2qy7f07svpf21boalkb
Henry de Bourne
0
1420654
6197970
2026-07-08T05:41:15Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Shaxsiyatlar]] doirasida yozilgan maqola
6197970
wikitext
text/x-wiki
'''Henry de Bourne''' ([[floruit|fl.]] 1313) — ingliz siyosatchisi.
1313-yilda [[New Shoreham (saylov okrugi)|New Shoreham]] saylov okrugidan [[Angliya parlamenti]]da qatnashgan<ref>http://shoreham.adur.org.uk/images/storyofshoreham/storyshoreham.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160910025349/http://shoreham.adur.org.uk/images/storyofshoreham/storyshoreham.pdf |date=10 September 2016 }} p.215</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Authority control}}
{{XIVasr-Angliya-MP-stub}}
kahfhri5c7rqqvwru5xba5s46l38mgg
John Bowyer
0
1420655
6197974
2026-07-08T05:43:07Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Shaxsiyatlar]] doirasida yozilgan maqola
6197974
wikitext
text/x-wiki
'''John Bowyer''' — ingliz siyosatchisi.
1383-yilda [[Derby (saylov okrugi)|Derby]] saylov okrugidan [[Angliya parlamenti]]da qatnashgan<ref>{{cite book |last1=Hutton |first1=William |title=The history of Derby |date=1817 |publisher=Nicols, Son, and Bentley |location=London |page=95 |edition=second |url=https://books.google.com/books?id=ec4HAAAAQAAJ&pg=PA95 |access-date=27 March 2026}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Authority control}}
{{XIVasr-Angliya-MP-stub}}
sss1z1dyok3s8vm1dih3ovfgqmaravw
William de Bradshaigh
0
1420656
6197975
2026-07-08T05:44:22Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Shaxsiyatlar]] doirasida yozilgan maqola
6197975
wikitext
text/x-wiki
'''William de Bradshaigh''' ([[floruit|fl.]] 1313–1331) — ingliz siyosatchisi.
1313, 1316-yil yanvar, 1325, 1328, 1330 va 1331-yillarda [[Lancashire (saylov okrugi)|Lancashire]] saylov okrugidan [[Angliya parlamenti]]da qatnashgan<ref name = proL>{{cite web | url = https://archive.org/stream/cu31924030494987/cu31924030494987_djvu.txt| title = The parliamentary representation of Lancashire| year = 1889| accessdate = 2011-09-23}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Authority control}}
{{XIVasr-Angliya-MP-stub}}
66d1lamtlpzvgeyo8vgc2yrrg33z2ci
Robert Brigham (Cambridge)
0
1420657
6197976
2026-07-08T05:45:26Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Shaxsiyatlar]] doirasida yozilgan maqola
6197976
wikitext
text/x-wiki
'''Robert Brigham''' (1349-yilda vafot etgan) — [[Angliya parlamenti]] aʼzosi.
[[Cambridge (saylov okrugi)|Cambridge]] saylov okrugidan Angliya parlamentida qatnashgan<ref>{{Cite web|url=https://www.historyofparliamentonline.org/volume/1386-1421/member/brigham-robert|title = BRIGHAM, Robert, of Cambridge. | History of Parliament Online}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Authority control}}
{{XIVasr-Angliya-MP-stub}}
1crfp4h0nft20q9cubt93akwwjsp2zz
John de Bureford
0
1420658
6197977
2026-07-08T05:46:28Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Shaxsiyatlar]] doirasida yozilgan maqola
6197977
wikitext
text/x-wiki
'''John de Bureford''' ([[floruit|fl.]] 1321) — [[Angliya parlamenti]] aʼzosi.
1321-yilda [[London (saylov okrugi)|London]] saylov okrugidan Angliya parlamentida qatnashgan<ref>{{cite web | url=https://www.british-history.ac.uk/no-series/london-aldermen/hen3-1912/pp379-404 | title=Chronological list of aldermen: 1302-1400 | British History Online }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Authority control}}
{{XIVasr-Angliya-MP-stub}}
j27d7lqbwxesvmcz44dii3ynd3ve7qd
William Burgate
0
1420659
6197978
2026-07-08T05:48:42Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Shaxsiyatlar]] doirasida yozilgan maqola
6197978
wikitext
text/x-wiki
'''Sir William Burgate''' (1409-yilda vafot etgan) — [[Suffolk]] grafligining Burgate hududidan boʻlgan [[Angliya parlamenti]] aʼzosi.
1388-yil fevral, 1388-yil sentabr, 1390-yil noyabr va 1395-yilda [[Suffolk (saylov okrugi)|Suffolk]] saylov okrugidan Angliya parlamentida qatnashgan.
2g5xo1l3qak7m5a7ffd9om3zrnz6pye
6197979
6197978
2026-07-08T05:48:51Z
Ahror Akramovich
75193
6197979
wikitext
text/x-wiki
'''Sir William Burgate''' (1409-yilda vafot etgan) — [[Suffolk]] grafligining Burgate hududidan boʻlgan [[Angliya parlamenti]] aʼzosi.
1388-yil fevral, 1388-yil sentabr, 1390-yil noyabr va 1395-yilda [[Suffolk (saylov okrugi)|Suffolk]] saylov okrugidan Angliya parlamentida qatnashgan.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Authority control}}
{{XIVasr-Angliya-MP-stub}}
l93jczbaev5a62hdqnjh0l4zgj16cgh
6197980
6197979
2026-07-08T05:49:01Z
Ahror Akramovich
75193
6197980
wikitext
text/x-wiki
'''Sir William Burgate''' (1409-yilda vafot etgan) — [[Suffolk]] grafligining Burgate hududidan boʻlgan [[Angliya parlamenti]] aʼzosi.
1388-yil fevral, 1388-yil sentabr, 1390-yil noyabr va 1395-yilda [[Suffolk (saylov okrugi)|Suffolk]] saylov okrugidan Angliya parlamentida qatnashgan<ref>{{cite web | url=http://historyofparliamentonline.org/volume/1386-1421/member/burgate-sir-william-1409 | title=BURGATE, Sir William (D.1409), of Burgate, Suff. | History of Parliament Online }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Authority control}}
{{XIVasr-Angliya-MP-stub}}
7a46s47ggbcjjc8luzv9sqsrtboslml
He Fell in Love with His Wife
0
1420660
6197981
2026-07-08T05:53:05Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Kino|Loyiha:Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola
6197981
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = He Fell in Love with His Wife film poster.jpg
| alt =
| caption =
| director = [[William Desmond Taylor]]
| producer = [[Hobart Bosworth]]
| screenplay = [[Julia Crawford Ivers]]<br>[[Edward Payson Roe]]
| starring = [[Florence Rockwell]]<br>[[Forrest Stanley]]<br>Page Peters<br>[[Lydia Yeamans Titus]]<br>Howard Davies
| music =
| cinematography =
| editing =
| studio = Hobart Bosworth Productions<br>Pallas Pictures
| distributor = [[Paramount Pictures]]
| released = {{Film date|1916|2|17}}
| runtime = 50 minut
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''He Fell in Love with His Wife''' — 1916-yilda rejissyor [[William Desmond Taylor]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Bosh rollarni [[Florence Rockwell]], [[Forrest Stanley]], [[Page Peters]], [[Lydia Yeamans Titus]] va [[Howard Davies]] ijro etgan. 1916-yil 17-fevralda [[Paramount Pictures]] tomonidan [remyera qilingan<ref>{{cite web|url=https://www.tcm.com/tcmdb/title/497852/he-fell-in-love-with-his-wife|archive-url=https://web.archive.org/web/20141226093334/http://www.tcm.com/tcmdb/title/497852/He-Fell-in-Love-with-His-Wife/|url-status=dead|archive-date=December 26, 2014|title=He Fell in Love with His Wife (1916) - Overview - TCM.com|work=Turner Classic Movies|access-date=26 December 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.afi.com/members/catalog/DetailView.aspx?s=&Movie=17165|title=He Fell in Love with His Wife|publisher=AFI|accessdate=26 December 2014}}</ref>.
== Rollarda ==
* [[House Peters|House Peters Sr.]] — Billy Craig
* [[Myrtle Stedman]] — Constance Barr
* [[Larry Steers]] — Mark Barr
* [[Daisy Jefferson]] — Myrtle Gale
* William Hutchinson — Judas Fletcher
* [[Lucille Ward]] — Mary Fletcher
* Milton Brown — Monck
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* {{IMDb title|0006765|He Fell in Love with His Wife}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
ionpem4j7g7i7aje3knt3t9tweolrru
He Fought for the U.S.A.
0
1420661
6197982
2026-07-08T05:54:45Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Kino|Loyiha:Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola
6197982
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| producer = [[Essanay Studios]]<br>[[G. M. Anderson]]
| writer =
| starring = [[Francis X. Bushman]]
| music =
| cinematography =
| editing =
| distributor = [[General Film Company]]
| released = {{Film date|1911|11|7}}
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''He Fought for the U.S.A.''' — 1911-yilda [[Essanay Studios]] tomonidan suratga olingan [[ovozsiz kino|ovozsiz]] tarixiy-romantik drama film. Bosh rolni [[Francis X. Bushman]] ijro etgan<ref>[http://www.silentera.com/PSFL/data/H/HeFoughtForTheUSA1911.html ''He Fought for the U.S.A.'' at silentera.com]</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
*[https://www.imdb.com/title/tt0221230/?ref_=nm_flmg_act_45 He Fought for the U.S.A. at IMDb.com]
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
izy428jwsn95wsc0lj1g6brensyz9cx
6197983
6197982
2026-07-08T05:54:59Z
Ahror Akramovich
75193
6197983
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| producer = [[Essanay Studios]]<br>[[G. M. Anderson]]
| writer =
| starring = [[Francis X. Bushman]]
| music =
| cinematography =
| editing =
| distributor = [[General Film Company]]
| released = {{Film date|1911|11|7}}
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''He Fought for the U.S.A.''' — 1911-yilda [[Essanay Studios]] tomonidan suratga olingan [[ovozsiz kino|ovozsiz]] tarixiy-romantik drama film. Bosh rolni [[Francis X. Bushman]] ijro etgan<ref>[http://www.silentera.com/PSFL/data/H/HeFoughtForTheUSA1911.html ''He Fought for the U.S.A.'' at silentera.com]</ref>.
==Rollarda==
* [[Francis X. Bushman]] — Birinchi aka-uka
* [[Bryant Washburn]] — Ikkinchi aka-uka
* [[Harry Cashman]] — Mayor Langdon
* Frank Dayton — Polkovnik Randolph
* [[Lily Branscombe]] — Virginia Randolph
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
*[https://www.imdb.com/title/tt0221230/?ref_=nm_flmg_act_45 He Fought for the U.S.A. at IMDb.com]
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
3eejzqdd7jsduxemz88ypemco4b6fbg
Lineodes latipennis
0
1420662
6197984
2026-07-08T05:55:19Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Lineodes latipennis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Lineodes latipennis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1913-yilda Walsingham tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Kolumbiya]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6197984
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lineodes latipennis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lineodes latipennis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1913-yilda Walsingham tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Kolumbiya]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref>.
{{Taxonbar|from=Q13765688}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
j2bjbv8u9igto8gqdmp3c1e7svmlo1p
6197985
6197984
2026-07-08T05:55:30Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
6197985
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lineodes latipennis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lineodes latipennis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1913-yilda Walsingham tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Kolumbiya]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13765688}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
1fiynwrjuf12b4yi3vzjrpjvxboeozv
Leucochromodes analytica
0
1420663
6197986
2026-07-08T05:56:22Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Leucochromodes analytica | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Leucochromodes analytica''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1914-yilda Harrison Gray Dyar Jr. tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Trinidad]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/Ta...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6197986
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Leucochromodes analytica
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Leucochromodes analytica''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1914-yilda Harrison Gray Dyar Jr. tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Trinidad]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q19597726}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
0pshua8qnllsg720jdlgpo30y39o7ul
Adventure (roman)
0
1420664
6197987
2026-07-08T05:56:51Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
yangi
6197987
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = Adventure
| asl_nomi = {{lang-en|Adventure}}
| tasvir = Adventure — book cover.jpg
| izoh = Birinchi nashrning qattiq muqovali muqovasi
| muallif = [[Jack London]]
| muharrir =
| tarjimon =
| bezovchi =
| muqova_artist =
| mamlakat = [[Amerika Qoʻshma Shtatlari]]
| til = [[Ingliz tili]]
| seriya =
| janr = Badiiy adabiyot
| nashriyot = The Macmillan Company
| nashr_etilgan_sana = 1911
| oʻzbek_nashr_sanasi =
| betlar = 405
| mukofotlar =
| avvalgisi =
| keyingisi =
| isbn =
| oclc = 49295328
| veb-sayt =
| izohlar =
}}
'''Adventure''' — [[Jack London]] qalamiga mansub roman. 1911-yilda [[The Macmillan Company]] tomonidan nashr etilgan<ref>{{cite web|title=Jack London Adventure Inscribed by the author|url=https://www.liveauctioneers.com/item/37754688_jack-london-adventure-inscribed-by-the-author|publisher=liveauctioneers.com|accessdate=30 June 2016}}</ref><ref>{{cite web|title=ADVENTURE London; New York: Thomas Nelson and Sons, 1911|url=http://london.sonoma.edu/Writings/Adventure/|website=[[Sonoma State University]]|publisher=london.sonoma.edu|accessdate=30 June 2016}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{XIXasr-roman-stub}}
3c4v8mb0smp45i5ohw2xyiri954kt5v
6197992
6197987
2026-07-08T05:58:56Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
6197992
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = Adventure
| asl_nomi = {{lang-en|Adventure}}
| tasvir =
| izoh = Birinchi nashrning qattiq muqovali muqovasi
| muallif = [[Jack London]]
| muharrir =
| tarjimon =
| bezovchi =
| muqova_artist =
| mamlakat = [[Amerika Qoʻshma Shtatlari]]
| til = [[Ingliz tili]]
| seriya =
| janr = Badiiy adabiyot
| nashriyot = The Macmillan Company
| nashr_etilgan_sana = 1911
| oʻzbek_nashr_sanasi =
| betlar = 405
| mukofotlar =
| avvalgisi =
| keyingisi =
| isbn =
| oclc = 49295328
| veb-sayt =
| izohlar =
}}
'''Adventure''' — [[Jack London]] qalamiga mansub roman. 1911-yilda [[The Macmillan Company]] tomonidan nashr etilgan<ref>{{cite web|title=Jack London Adventure Inscribed by the author|url=https://www.liveauctioneers.com/item/37754688_jack-london-adventure-inscribed-by-the-author|publisher=liveauctioneers.com|accessdate=30 June 2016}}</ref><ref>{{cite web|title=ADVENTURE London; New York: Thomas Nelson and Sons, 1911|url=http://london.sonoma.edu/Writings/Adventure/|website=[[Sonoma State University]]|publisher=london.sonoma.edu|accessdate=30 June 2016}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* [https://web.archive.org/web/20160807122238/http://www.chanticleerbooks.com/shop/chanticleer/20325 Autographed copy]
{{XIXasr-roman-stub}}
56lwvn1q3uek47pkfuitwwlj7xs2v6a
Leucochromodes
0
1420665
6197988
2026-07-08T05:57:36Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Leucochromodes | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Leucochromodes''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]]lar urugʻi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |access-date=2011-10-18 }}</ref>....“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6197988
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Leucochromodes
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Leucochromodes''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]]lar urugʻi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |access-date=2011-10-18 }}</ref>.
==Turlari==
*''[[Leucochromodes analytica]]'' <small>(Dyar, 1914)</small>
*''[[Leucochromodes bicoloralis]]'' <small>(Dyar, 1910)</small>
*''[[Leucochromodes eupharamacis]]'' <small>(Dyar, 1914)</small>
*''[[Leucochromodes euphthinylla]]'' <small>(Dyar, 1914)</small>
*''[[Leucochromodes melusinalis]]'' <small>(Walker, 1859)</small>
*''[[Leucochromodes peruvensis]]'' <small>(Hampson, 1912)</small>
*''[[Leucochromodes saltigalis]]'' <small>(Druce, 1895)</small>
*''[[Leucochromodes trinitensis]]'' <small>(Hampson, 1912)</small>
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q6534098}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
j5t7ujlquxq2g5ck7pf69av4okkctka
The Heart of a Girl
0
1420666
6197989
2026-07-08T05:57:44Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Kino|Loyiha:Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola
6197989
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = The Heart of a Girl (1918) - 1.jpg
| caption =
| director = [[John G. Adolfi]]
| producer = [[William A. Brady]]
| writer = {{ubl|[[George DuBois Proctor]]|[[Maravene Thompson]]}}
| narrator =
| starring = {{ubl|[[Barbara Castleton]]|[[Irving Cummings]]|[[Charles Wellesley]]}}
| music =
| editing =
| cinematography =[[Sol Polito]]
| studio =[[World Film]]
| distributor = World Film
| released = {{Film date|1918|07|01}}
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''The Heart of a Girl''' — 1918-yilda rejissyor [[John G. Adolfi]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Bosh rollarni [[Barbara Castleton]], [[Irving Cummings]] va [[Charles Wellesley]] ijro etgan<ref>[http://memory.loc.gov/diglib/ihas/loc.mbrs.sfdb.5946/default.html The Library of Congress/FIAF American Silent Feature Film Survival Catalog:''The Heart of a Girl'']</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* Paul C. Spehr. ''The Movies Begin: Making Movies in New Jersey, 1887-1920''. Newark Museum, 1977.
== Havolalar ==
*{{IMDb title|0009147}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
2g2e0o1cmfqtzlypax5s31lfytrkbin
6197990
6197989
2026-07-08T05:57:58Z
Ahror Akramovich
75193
6197990
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = The Heart of a Girl (1918) - 1.jpg
| caption =
| director = [[John G. Adolfi]]
| producer = [[William A. Brady]]
| writer = {{ubl|[[George DuBois Proctor]]|[[Maravene Thompson]]}}
| narrator =
| starring = {{ubl|[[Barbara Castleton]]|[[Irving Cummings]]|[[Charles Wellesley]]}}
| music =
| editing =
| cinematography =[[Sol Polito]]
| studio =[[World Film]]
| distributor = World Film
| released = {{Film date|1918|07|01}}
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''The Heart of a Girl''' — 1918-yilda rejissyor [[John G. Adolfi]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Bosh rollarni [[Barbara Castleton]], [[Irving Cummings]] va [[Charles Wellesley]] ijro etgan<ref>[http://memory.loc.gov/diglib/ihas/loc.mbrs.sfdb.5946/default.html The Library of Congress/FIAF American Silent Feature Film Survival Catalog:''The Heart of a Girl'']</ref>.
==Rollarda==
* Barbara Castleton — Betty Lansing
* Irving Cummings — Brandon Kent
* Charles Wellesley — Francis Oakland
* Kate Lester — Xonim Lansing
* Ricca Allen — Xonim Ogden
* William T. Carleton — Senator Murray
* Gladys Valerie — Helen Murray
* Florence Coventry — Xonim Oakland
* Clay Clement — J. Drake
* Anthony Byrd — Abe
* Inez Shannon — Xonim Murphy
* John Tansey — Jack
* J. Blake — Johnson
* L. Canfield — Johnsonning menejeri
* Joseph W. Smiley — Kentning menejeri
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* Paul C. Spehr. ''The Movies Begin: Making Movies in New Jersey, 1887-1920''. Newark Museum, 1977.
== Havolalar ==
*{{IMDb title|0009147}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
b0dxig626ugotclzzuzod9044p9rbnz
Leucochromodes bicoloralis
0
1420667
6197991
2026-07-08T05:58:26Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Leucochromodes bicoloralis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Leucochromodes bicoloralis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1910-yilda Harrison Gray Dyar Jr. tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Gayana]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6197991
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Leucochromodes bicoloralis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Leucochromodes bicoloralis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1910-yilda Harrison Gray Dyar Jr. tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Gayana]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q19597727}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
fp4u2uyr8oqkt54pg6bm7rgtm68cn1g
Leucochromodes euphthinylla
0
1420668
6197993
2026-07-08T05:59:17Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Leucochromodes euphthinylla | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Leucochromodes euphthinylla''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1914-yilda Harrison Gray Dyar Jr. tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Panama]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Report...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6197993
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Leucochromodes euphthinylla
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Leucochromodes euphthinylla''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1914-yilda Harrison Gray Dyar Jr. tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Panama]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q19597729}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
02eulzzntto460awcdo7gqw3igjo9im
Leucochromodes melusinalis
0
1420669
6197994
2026-07-08T06:02:16Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Leucochromodes melusinalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Leucochromodes melusinalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1859-yilda Francis Walker tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Venesuela]] va [[Gonduras]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6197994
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Leucochromodes melusinalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Leucochromodes melusinalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1859-yilda Francis Walker tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Venesuela]] va [[Gonduras]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13399302}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
00w97b3qd5ygup2rsm7o9q4eue5z6k7
The Heart of a Hero
0
1420670
6197995
2026-07-08T06:03:09Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Kino|Loyiha:Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola
6197995
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = The Heart of a Hero (1916).webm{{!}}thumbtime=2
| caption =
| director = [[Emile Chautard]]<br />George Archainbaud (''yordamchi rejissyor'')<br />M. N. Litson (''yordamchi rejissyor'')
| producer = World Film Corporation<br />[[William A. Brady]]
| writer = [[Frances Marion]]
| based_on = the play ''Nathan Hale'' by [[Clyde Fitch]]
| starring = [[Robert Warwick]]<br />[[Gail Kane]]
| cinematography = Lucien Tainguy
| editing =
| distributor = [[World Film Corporation]]
| released = {{Film date|1916|11|06}}
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''The Heart of a Hero''' — 1916-yilda rejissyor [[Emile Chautard]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] tarixiy drama filmi. [[Clyde Fitch]]ning 1898-yildagi ''Nathan Hale'' pyesasi asosida suratga olingan. Bosh rollarni [[Robert Warwick]] va [[Gail Kane]] ijro etgan<ref>[http://www.silentera.com/PSFL/data/H/HeartOfAHero1916.html ''The Heart of a Hero'' at silentera.com]</ref><ref>[http://www.afi.com/members/catalog/DetailView.aspx?s=&Movie=16731 The AFI Catalog of Feature Films:''The Heart of a Hero'']</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* {{Commons category-inline|The Heart of a Hero|''The Heart of a Hero''}}
* {{IMDb title|0006773}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
3pgk990zx642npra1o7og80sqdvyhwc
6197996
6197995
2026-07-08T06:03:30Z
Ahror Akramovich
75193
6197996
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = The Heart of a Hero (1916).webm{{!}}thumbtime=2
| caption =
| director = [[Emile Chautard]]<br />George Archainbaud (''yordamchi rejissyor'')<br />M. N. Litson (''yordamchi rejissyor'')
| producer = World Film Corporation<br />[[William A. Brady]]
| writer = [[Frances Marion]]
| based_on = the play ''Nathan Hale'' by [[Clyde Fitch]]
| starring = [[Robert Warwick]]<br />[[Gail Kane]]
| cinematography = Lucien Tainguy
| editing =
| distributor = [[World Film Corporation]]
| released = {{Film date|1916|11|06}}
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''The Heart of a Hero''' — 1916-yilda rejissyor [[Emile Chautard]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] tarixiy drama filmi. [[Clyde Fitch]]ning 1898-yildagi ''Nathan Hale'' pyesasi asosida suratga olingan. Bosh rollarni [[Robert Warwick]] va [[Gail Kane]] ijro etgan<ref>[http://www.silentera.com/PSFL/data/H/HeartOfAHero1916.html ''The Heart of a Hero'' at silentera.com]</ref><ref>[http://www.afi.com/members/catalog/DetailView.aspx?s=&Movie=16731 The AFI Catalog of Feature Films:''The Heart of a Hero'']</ref>.
==Rollarda==
*[[Robert Warwick]] - Nathan Hale
*[[Gail Kane]] - Alice Adams
*[[Alec B. Francis]] - [[Thomas Knowlton|Colonel Knowlton]]
*[[George MacQuarrie]] - Guy Fitzroy
*[[Clifford Grey]] - Tom Adams
*Henry West - Cunningham
*Charles Jackson - [[Thomas Jefferson]]
*[[Clara Whipple]] - Widow Chichester
*Mildred Havens - Amy Brandon
*[[Herbert Evans (aktyor)|Herbert Evans]]
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* {{Commons category-inline|The Heart of a Hero|''The Heart of a Hero''}}
* {{IMDb title|0006773}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
1lvfopt7dl3ey059mvysn1344hnck27
6197998
6197996
2026-07-08T06:03:53Z
Ahror Akramovich
75193
6197998
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = The Heart of a Hero (1916).webm{{!}}thumbtime=2
| caption =
| director = [[Emile Chautard]]<br />George Archainbaud (''yordamchi rejissyor'')<br />M. N. Litson (''yordamchi rejissyor'')
| producer = World Film Corporation<br />[[William A. Brady]]
| writer = [[Frances Marion]]
| based_on = the play ''Nathan Hale'' — [[Clyde Fitch]]
| starring = [[Robert Warwick]]<br />[[Gail Kane]]
| cinematography = Lucien Tainguy
| editing =
| distributor = [[World Film Corporation]]
| released = {{Film date|1916|11|06}}
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''The Heart of a Hero''' — 1916-yilda rejissyor [[Emile Chautard]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] tarixiy drama filmi. [[Clyde Fitch]]ning 1898-yildagi ''Nathan Hale'' pyesasi asosida suratga olingan. Bosh rollarni [[Robert Warwick]] va [[Gail Kane]] ijro etgan<ref>[http://www.silentera.com/PSFL/data/H/HeartOfAHero1916.html ''The Heart of a Hero'' at silentera.com]</ref><ref>[http://www.afi.com/members/catalog/DetailView.aspx?s=&Movie=16731 The AFI Catalog of Feature Films:''The Heart of a Hero'']</ref>.
==Rollarda==
*[[Robert Warwick]] - Nathan Hale
*[[Gail Kane]] - Alice Adams
*[[Alec B. Francis]] - [[Thomas Knowlton|Colonel Knowlton]]
*[[George MacQuarrie]] - Guy Fitzroy
*[[Clifford Grey]] - Tom Adams
*Henry West - Cunningham
*Charles Jackson - [[Thomas Jefferson]]
*[[Clara Whipple]] - Widow Chichester
*Mildred Havens - Amy Brandon
*[[Herbert Evans (aktyor)|Herbert Evans]]
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* {{Commons category-inline|The Heart of a Hero|''The Heart of a Hero''}}
* {{IMDb title|0006773}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
grwq7jo23otz969lk9gq1hbrvmb5xbf
Leucochromodes peruvensis
0
1420671
6197997
2026-07-08T06:03:33Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Leucochromodes peruvensis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Leucochromodes peruvensis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1912-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Peru]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6197997
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Leucochromodes peruvensis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Leucochromodes peruvensis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1912-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Peru]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |archive-date=October 6, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |url-status=live }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q19597730}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
d5idq0lksqeiaiowj1eo8mtrousd29u
The Adventures of Paddy the Beaver
0
1420672
6197999
2026-07-08T06:05:34Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
yangi
6197999
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = The Adventures of Paddy the Beaver
| asl_nomi =
| tasvir =
| izoh = Birinchi nashri
| muallif = Thornton W. Burgess
| muharrir =
| tarjimon =
| bezovchi = Harrison Cady
| muqova_artist =
| mamlakat =
| til =
| seriya =
| janr = Bolalar badiiy adabiyoti
| nashriyot = Little, Brown and Company
| nashr_etilgan_sana = 1917
| oʻzbek_nashr_sanasi =
| betlar =
| mukofotlar =
| avvalgisi =
| keyingisi =
| isbn =
| oclc =
| veb-sayt =
| izohlar =
}}
'''The Adventures of Paddy the Beaver''' — Thornton W. Burgess qalamiga mansub bolalar [[roman]]i. Asarga [[Harrison Cady]] tomonidan illyustratsiyalar ishlangan<ref>{{cite web |url=https://archive.org/details/theadventuresofp19092gut |title=Project Gutenberg: The Adventures of Paddy Beaver |access-date=2010-04-23 |last= |first= |date= |format= |publisher=Project Gutenberg |pages= |quote= }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* {{Citation |last1=Trieschnigg |first1=Dolf |date=2011 |chapter-url=https://ris.utwente.nl/ws/files/5297201/2011.ECIR.trieschnigg.pdf |title=Advances in Information Retrieval |volume=6611 |pages=691–694 |editor-last=Clough |editor-first=Paul |access-date=2023-11-27 |place=Berlin, Heidelberg |publisher=Springer Berlin Heidelberg |doi=10.1007/978-3-642-20161-5_72 |isbn=978-3-642-20160-8 |last2=Hauff |first2=Claudia |chapter=Classic Children's Literature - Difficult to Read? |series=Lecture Notes in Computer Science |editor2-last=Foley |editor2-first=Colum |editor3-last=Gurrin |editor3-first=Cathal |editor4-last=Jones |editor4-first=Gareth J. F.}}
* {{Cite thesis |last=Barton |first=Sophie |title=Reading on the home front: the evolution of U.S. children's literature and American values during wartime conflicts |date=2021 |publisher=[[University of Tennessee at Chattanooga]] |url=https://scholar.utc.edu/honors-theses/321}}
* {{Cite journal |last1=Hanel |first1=Rudolf |last2=Thurner |first2=Stefan |date=2020-10-08 |title=The role of grammar in transition-probabilities of subsequent words in English text |journal=PLOS ONE |language=en |volume=15 |issue=10 |article-number=e0240018 |doi=10.1371/journal.pone.0240018 |issn=1932-6203 |pmc=7544142 |pmid=33031378 |bibcode=2020PLoSO..1540018H |doi-access=free }}
{{XIXasr-roman-stub}}
p7br3gg280wdc5ku0l733j55ee5u46t
The Heart of Nora Flynn
0
1420673
6198000
2026-07-08T06:06:06Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Kino|Loyiha:Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola
6198000
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = Theheart of nora flynn-1916-scene.jpg
| caption = Filmdan kadr
| director = [[Cecil B. DeMille]]
| producer = Cecil B. DeMille
| writer = [[Jeanie MacPherson]]<br>[[Hector Turnbull]]
| starring = [[Marie Doro]]
| cinematography = [[Alvin Wyckoff]]
| editing = Cecil B. DeMille
| studio = [[Jesse L. Lasky|Jesse L. Lasky Feature Play Co.]]
| distributor = [[Paramount Pictures]]
| released = {{film date|1916|4|23}}
| runtime = 50 minut
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''The Heart of Nora Flynn''' — 1916-yilda rejissyor [[Cecil B. DeMille]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Bosh rolni [[Marie Doro]] ijro etgan<ref name="NYTimes">{{cite web|url=https://www.nytimes.com/movies/movie/94575/The-Heart-of-Nora-Flynn/overview|archive-url=https://web.archive.org/web/20160306152730/http://www.nytimes.com/movies/movie/94575/The-Heart-of-Nora-Flynn/overview|url-status=dead|archive-date=March 6, 2016|department=Movies & TV Dept.|work=[[The New York Times]]|author=Janiss Garza|date=2016|title=The Heart of Nora Flynn|access-date=February 27, 2016}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
{{commons category|The Heart of Nora Flynn}}
* {{IMDb title|0006770}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
iomkjfo3lnj64zy6op9ajw8y029ddpa
6198001
6198000
2026-07-08T06:06:16Z
Ahror Akramovich
75193
6198001
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = Theheart of nora flynn-1916-scene.jpg
| caption = Filmdan kadr
| director = [[Cecil B. DeMille]]
| producer = Cecil B. DeMille
| writer = [[Jeanie MacPherson]]<br>[[Hector Turnbull]]
| starring = [[Marie Doro]]
| cinematography = [[Alvin Wyckoff]]
| editing = Cecil B. DeMille
| studio = [[Jesse L. Lasky|Jesse L. Lasky Feature Play Co.]]
| distributor = [[Paramount Pictures]]
| released = {{film date|1916|4|23}}
| runtime = 50 minut
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''The Heart of Nora Flynn''' — 1916-yilda rejissyor [[Cecil B. DeMille]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Bosh rolni [[Marie Doro]] ijro etgan<ref name="NYTimes">{{cite web|url=https://www.nytimes.com/movies/movie/94575/The-Heart-of-Nora-Flynn/overview|archive-url=https://web.archive.org/web/20160306152730/http://www.nytimes.com/movies/movie/94575/The-Heart-of-Nora-Flynn/overview|url-status=dead|archive-date=March 6, 2016|department=Movies & TV Dept.|work=[[The New York Times]]|author=Janiss Garza|date=2016|title=The Heart of Nora Flynn|access-date=February 27, 2016}}</ref>.
==Rollarda==
* Marie Doro — Nora Flynn
* Elliott Dexter — Nolan
* Ernest Joy — Brantley Stone
* Lola May — Xonim Stone
* Billy Jacobs — Tommy Stone
* Charles West — Jack Murray
* Peggy George — Anne Stone
* Mrs. Lewis McCord — Maggie (oshpaz)
* Lucien Littlefield — Bogʻbon
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
{{commons category|The Heart of Nora Flynn}}
* {{IMDb title|0006770}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
aq82ccj1aepnxn7fdu0yqpc6e4o5d2g
Heart's Desire
0
1420674
6198003
2026-07-08T06:08:21Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Kino|Loyiha:Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola
6198003
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| director = [[Francis J. Grandon]]
| producer =
| screenplay = [[Shannon Fife]]<br>[[Eve Unsell]]
| starring = [[Marie Doro]]<br>[[Alan Roscoe]]<br>Mario Majeroni<br>[[Jean Del Val]]<br>Helen Dahl<br>Harry Lee
| music =
| cinematography = Larry Williams
| editing =
| studio = [[Famous Players Film Company]]
| distributor = [[Paramount Pictures]]
| released = {{Film date|1917|4|30}}
| runtime = 50 minut
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}'''Heart's Desire''' — 1917-yilda rejissyor [[Francis J. Grandon]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Bosh rollarni [[Marie Doro]], [[Alan Roscoe]], [[Mario Majeroni]], [[Jean Del Val]], [[Helen Dahl]] va [[Harry Lee]] ijro etgan<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/movies/movie/94609/Heart-s-Desire/overview|archive-url=https://web.archive.org/web/20150101224146/http://www.nytimes.com/movies/movie/94609/Heart-s-Desire/overview|url-status=dead|archive-date=1 January 2015|department=Movies & TV Dept.|work=[[The New York Times]]|author=Janiss Garza|date=2015|title=Heart-s-Desire - Trailer - Cast - Showtimes - NYTimes.com|accessdate=1 January 2015}}</ref><ref>{{Cite web |title=The AFI Catalog of Feature Films: Heart's Desire |url=https://catalog.afi.com/Film/14630-HEARTS-DESIRE |access-date=2026-01-21 |website=catalog.afi.com}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* {{IMDb title|0005454|Heart's Desire}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
0zms1oeflc1vo026sgnegqj9jy74pxa
6198004
6198003
2026-07-08T06:08:36Z
Ahror Akramovich
75193
6198004
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| director = [[Francis J. Grandon]]
| producer =
| screenplay = [[Shannon Fife]]<br>[[Eve Unsell]]
| starring = [[Marie Doro]]<br>[[Alan Roscoe]]<br>Mario Majeroni<br>[[Jean Del Val]]<br>Helen Dahl<br>Harry Lee
| music =
| cinematography = Larry Williams
| editing =
| studio = [[Famous Players Film Company]]
| distributor = [[Paramount Pictures]]
| released = {{Film date|1917|4|30}}
| runtime = 50 minut
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}'''Heart's Desire''' — 1917-yilda rejissyor [[Francis J. Grandon]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Bosh rollarni [[Marie Doro]], [[Alan Roscoe]], [[Mario Majeroni]], [[Jean Del Val]], [[Helen Dahl]] va [[Harry Lee]] ijro etgan<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/movies/movie/94609/Heart-s-Desire/overview|archive-url=https://web.archive.org/web/20150101224146/http://www.nytimes.com/movies/movie/94609/Heart-s-Desire/overview|url-status=dead|archive-date=1 January 2015|department=Movies & TV Dept.|work=[[The New York Times]]|author=Janiss Garza|date=2015|title=Heart-s-Desire - Trailer - Cast - Showtimes - NYTimes.com|accessdate=1 January 2015}}</ref><ref>{{Cite web |title=The AFI Catalog of Feature Films: Heart's Desire |url=https://catalog.afi.com/Film/14630-HEARTS-DESIRE |access-date=2026-01-21 |website=catalog.afi.com}}</ref>.
==Rollarda==
* Marie Doro — Fleurette
* Alan Roscoe — Paul Le Roque
* Mario Majeroni — Henri Le Roque
* Jean Del Val — Jacques
* Helen Dahl — Helen St. Simon
* Harry Lee — Le Roquening kotibi
* Gertrude Norman — Ona Matilda
* Ida Darling
* Eddie Sturgis
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* {{IMDb title|0005454|Heart's Desire}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
btdnu0zma1gctvoul0qrm4r0tbcbla0
Lineodes leucostrigalis
0
1420675
6198005
2026-07-08T06:09:25Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Lineodes leucostrigalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Lineodes leucostrigalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1913-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Boliviya]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198005
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lineodes leucostrigalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lineodes leucostrigalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1913-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Boliviya]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13765694}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
19epfd2ak1rl834lv1inl3jq75n797t
Lineodes mesodonta
0
1420676
6198006
2026-07-08T06:10:16Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Lineodes mesodonta | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Lineodes mesodonta''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1913-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Kolumbiya]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=htt...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198006
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lineodes mesodonta
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lineodes mesodonta''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1913-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Kolumbiya]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13765705}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
h9t0hu4hphn9bwpr6dujk2eqg7t907o
Lineodes longipes
0
1420677
6198007
2026-07-08T06:11:04Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Lineodes longipes | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Lineodes longipes''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1852-yilda Sepp tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Sumatra]] orolida uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobI...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198007
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lineodes longipes
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lineodes longipes''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1852-yilda Sepp tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Sumatra]] orolida uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13765700}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
ak91m1jc1b6gqh1qedaud2w9tsmsfsu
Lineodes metagrammalis
0
1420678
6198008
2026-07-08T06:11:49Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Lineodes metagrammalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Lineodes metagrammalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1890-yilda Heinrich Benno Möschler tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Puerto-Riko]]da uchraydi<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198008
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lineodes metagrammalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lineodes metagrammalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1890-yilda Heinrich Benno Möschler tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Puerto-Riko]]da uchraydi<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |access-date=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13765709}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
6na7976w5gokj3t2vygpptv71pt42dk
Leucochromodes trinitensis
0
1420679
6198009
2026-07-08T06:12:35Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Leucochromodes trinitensis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Leucochromodes trinitensis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1912-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Trinidad]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198009
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Leucochromodes trinitensis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Leucochromodes trinitensis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1912-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Trinidad]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q19597733}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
hodi2a12op0ykhwxggybbcnq7vlfnhc
Hearts in Exile
0
1420680
6198010
2026-07-08T06:12:37Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Kino|Loyiha:Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola
6198010
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = Hearts in Exile - 1915 - newspaperad.jpg
| caption = Gazeta afishasi
| director = [[James Young (rejissyor)|James Young]]
| producer =
| writer = [[Owen Davis]] (ssenariy)<br>James Young (yozuvchi)
| based_on = {{based on|''Hearts in Exile''|[[William Arthur Dunkerley|John Oxenham]]}}
| starring = [[Clara Kimball Young]]<br>[[Montagu Love]]<br>[[Claude Fleming]]<br>[[Vernon Steele]]
| music =
| cinematography = [[Arthur Edeson]]
| editing =
| studio = [[World Film Company]]
| distributor = World Film Company
| released = {{film date|1915|4|12}}
| runtime = 59 minut
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''Hearts in Exile''' — 1915-yilda rejissyor [[James Young]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Film [[John Oxenham]]ning shu nomli asari asosida suratga olingan<ref name="silentera">{{Cite web |title=Silent Era: Hearts in Exile |url=https://www.silentera.com/PSFL/data/H/HeartsInExile1915.html |access-date=2025-08-31 |website=www.silentera.com}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
*{{IMDb title|0005460|Hearts in Exile}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
qbc9crldwskrs8c6kvao67qf9uwgduz
6198011
6198010
2026-07-08T06:12:56Z
Ahror Akramovich
75193
6198011
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = Hearts in Exile - 1915 - newspaperad.jpg
| caption = Gazeta afishasi
| director = [[James Young (rejissyor)|James Young]]
| producer =
| writer = [[Owen Davis]] (ssenariy)<br>James Young (yozuvchi)
| based_on = {{based on|''Hearts in Exile''|[[William Arthur Dunkerley|John Oxenham]]}}
| starring = [[Clara Kimball Young]]<br>[[Montagu Love]]<br>[[Claude Fleming]]<br>[[Vernon Steele]]
| music =
| cinematography = [[Arthur Edeson]]
| editing =
| studio = [[World Film Company]]
| distributor = World Film Company
| released = {{film date|1915|4|12}}
| runtime = 59 minut
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''Hearts in Exile''' — 1915-yilda rejissyor [[James Young]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Film [[John Oxenham]]ning shu nomli asari asosida suratga olingan<ref name="silentera">{{Cite web |title=Silent Era: Hearts in Exile |url=https://www.silentera.com/PSFL/data/H/HeartsInExile1915.html |access-date=2025-08-31 |website=www.silentera.com}}</ref>.
==Rollarda==
* [[Clara Kimball Young]] — Hope Ivanovna
* [[Montagu Love]] — Graf Nicolai
* Claude Fleming — Serge Palma
* Vernon Steele — Paul Pavloff
* Frederick Truesdell — Kapitan Sokaloff
* Paul McAllister — Ivan Mikhail
* Bert Starkey — Victor Rasloff
* Clarissa Selwynne — Madam Romanoff
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
*{{IMDb title|0005460|Hearts in Exile}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
m7d5l6fjsh32aakionxydmpq77u7rjx
Lineodes
0
1420681
6198012
2026-07-08T06:13:57Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Lineodes | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Lineodes''' — [[Crambidae]] oilasining [[Spilomelinae]] kenja oilasiga mansub [[kuya]]lar urugʻi<ref name=Guenée-1854>{{cite book|last=Guenée|first=M. Achille|author-link=Achille Guenée|date=1854|chapter=Deltoïdes et Pyralites|pages=1–448|editor-last1=B...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198012
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lineodes
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lineodes''' — [[Crambidae]] oilasining [[Spilomelinae]] kenja oilasiga mansub [[kuya]]lar urugʻi<ref name=Guenée-1854>{{cite book|last=Guenée|first=M. Achille|author-link=Achille Guenée|date=1854|chapter=Deltoïdes et Pyralites|pages=1–448|editor-last1=Boisduval|editor-first1=Jean Baptiste Alphonse Déchauffour de|editor-link1=Jean Baptiste Boisduval|editor-last2=Guenée|editor-first2=M. Achille|title=Histoire Naturelle des Insectes. Species Général des Lépidoptères 8 8|publisher=Roret|place=Paris}}</ref>.
==Turlari==
{{colbegin}}
*''[[Lineodes albicincta]]'' <small>E. Hering, 1906</small>
*''[[Lineodes aztecalis]]'' <small>Hampson, 1913</small>
*''[[Lineodes caracasia]]'' <small>Amsel, 1956</small>
*''[[Lineodes contortalis]]'' <small>Guenée, 1854</small>
*''[[Lineodes convolutalis]]'' <small>Hampson, 1913</small>
*''[[Lineodes corinnae]]'' <small>Landry, 2016</small><ref name=Landry-2016>{{cite journal|last=Landry|first=Bernard|date=2016|title=Taxonomic revision of the Spilomelinae (Lepidoptera, Pyralidae s. l.) of the Galápagos Islands, Ecuador|journal=Revue suisse de zoologie|volume=123|issue=2|pages=315–399}}</ref>
*''[[Lineodes craspediodonta]]'' <small>Dyar, 1913</small>
*''[[Lineodes dianalis]]'' <small>Hampson, 1913</small>
*''[[Lineodes elcodes]]'' <small>(Dyar, 1910)</small>
*''[[Lineodes encystalis]]'' <small>Hampson, 1913</small>
*''[[Lineodes fontella]]'' <small>Walsingham in Hampson, 1913</small>
*''[[Lineodes formosalis]]'' <small>Amsel, 1956</small>
*''[[Lineodes furcillata]]'' <small>E. Hering, 1906</small>
*''[[Lineodes gracilalis]]'' <small>(Herrich-Schäffer, 1871)</small>
*''[[Lineodes hamulalis]]'' <small>Hampson, 1913</small>
*''[[Lineodes hieroglyphalis]]'' <small>Guenée, 1854</small>
*''[[Lineodes integra]]'' <small>(Zeller, 1873)</small>
*''[[Lineodes interrupta]]'' <small>(Zeller, 1873)</small>
*''[[Lineodes latipennis]]'' <small>Walsingham in Hampson, 1913</small>
*''[[Lineodes leucostrigalis]]'' <small>Hampson, 1913</small>
*''[[Lineodes longipes]]'' <small>(Sepp, 1852)</small>
*''[[Lineodes mesodonta]]'' <small>Hampson, 1913</small>
*''[[Lineodes metagrammalis]]'' <small>Möschler, 1890</small>
*''[[Lineodes monetalis]]'' <small>Dyar, 1913</small>
*''[[Lineodes multisignalis]]'' <small>Herrich-Schäffer, 1868</small>
*''[[Lineodes ochrea]]'' <small>Walsingham, 1907</small>
*''[[Lineodes peterseni]]'' <small>Walsingham in Hampson, 1913</small>
*''[[Lineodes polychroalis]]'' <small>Hampson, 1913</small>
*''[[Lineodes pulcherrima]]'' <small>E. Hering, 1906</small>
*''[[Lineodes pulchralis]]'' <small>Guenée, 1854</small>
*''[[Lineodes serpulalis]]'' <small>Lederer, 1863</small>
*''[[Lineodes tipuloides]]'' <small>Walsingham, 1891</small>
*''[[Lineodes triangulalis]]'' <small>Möschler, 1890</small>
*''[[Lineodes tridentalis]]'' <small>Hampson, 1913</small>
*''[[Lineodes undulata]]'' <small>Walsingham in Hampson, 1913</small>
*''[[Lineodes venezuelensis]]'' <small>Amsel, 1956</small>
*''[[Lineodes vulcanalis]]'' <small>Landry, 2016</small><ref name=Landry-2016/>
*''[[Lineodes vulnifica]]'' <small>Dyar, 1913</small>
{{colend}}
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q8008487}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
sf1jmn0hihcg6u8e7yqg1o8higjwmfo
Lineodes albicincta
0
1420682
6198013
2026-07-08T06:14:44Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Lineodes albicincta | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Lineodes albicincta''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1906-yilda E. Hering tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Braziliya]] va [[Peru]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport....“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198013
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lineodes albicincta
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lineodes albicincta''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1906-yilda E. Hering tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Braziliya]] va [[Peru]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13765621}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
r69qndi8ln40xq6qk1s0vlth9gj8s9a
Lineodes aztecalis
0
1420683
6198014
2026-07-08T06:15:36Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Lineodes aztecalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Lineodes aztecalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1913-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Meksika]]da uchraydi. U [[Xalapa]] shahrida qayd etilgan<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-autho...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198014
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lineodes aztecalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lineodes aztecalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1913-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Meksika]]da uchraydi. U [[Xalapa]] shahrida qayd etilgan<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13765627}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
nau1vb8wb7fg3z45931copcewdj522q
The Heart of Paula
0
1420684
6198015
2026-07-08T06:16:49Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Kino|Loyiha:Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola
6198015
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = The Heart of Paula (1916) 1.jpg
| caption =
| director = [[Julia Crawford Ivers]]<br>[[William Desmond Taylor]]
| writer =
| starring = [[Lenore Ulric]]
| producer = [[Pallas Pictures]]
| cinematography = [[James Van Trees]]
| distributor = [[Paramount Pictures]]
| budget =
| released = {{Film date|1916|4|2}}
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''The Heart of Paula''' — 1916-yilda rejissyorlar [[Julia Crawford Ivers]] va [[William Desmond Taylor]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] filmi. Bosh rolni [[Lenore Ulric]] ijro etgan. Film nusxasi [[Kongress kutubxonasi|AQSh Kongressi kutubxonasida]] saqlanadi<ref>[https://memory.loc.gov/diglib/ihas/loc.mbrs.sfdb.1904/default.html The Library of Congress American Silent Feature Film Survival Catalog:''The Heart of Paula'']</ref><ref>''Catalog of Holdings The American Film Institute Collection and The United Artists Collection at The Library of Congress'' (<-book title) P.77 c.1978 by The American Film Institute</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
{{commons category}}
*{{IMDb title|0006771}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
sk62t24ftzk1178mfd4t6qzzwe5ex0j
6198016
6198015
2026-07-08T06:17:04Z
Ahror Akramovich
75193
6198016
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = The Heart of Paula (1916) 1.jpg
| caption =
| director = [[Julia Crawford Ivers]]<br>[[William Desmond Taylor]]
| writer =
| starring = [[Lenore Ulric]]
| producer = [[Pallas Pictures]]
| cinematography = [[James Van Trees]]
| distributor = [[Paramount Pictures]]
| budget =
| released = {{Film date|1916|4|2}}
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''The Heart of Paula''' — 1916-yilda rejissyorlar [[Julia Crawford Ivers]] va [[William Desmond Taylor]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] filmi. Bosh rolni [[Lenore Ulric]] ijro etgan. Film nusxasi [[Kongress kutubxonasi|AQSh Kongressi kutubxonasida]] saqlanadi<ref>[https://memory.loc.gov/diglib/ihas/loc.mbrs.sfdb.1904/default.html The Library of Congress American Silent Feature Film Survival Catalog:''The Heart of Paula'']</ref><ref>''Catalog of Holdings The American Film Institute Collection and The United Artists Collection at The Library of Congress'' (<-book title) P.77 c.1978 by The American Film Institute</ref>.
==Rollarda==
* Lenore Ulric — Paula Figueroa
* Velma Lefler — Claire Pachmann
* Jack Livingston — Stephen Pachmann
* Forrest Stanley — Bruce McLean
* Howard Davies — Emiliano Pacheco
* Herbert Standing — Janob Adams
* Antonio Corsi — Dieguez
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
{{commons category}}
*{{IMDb title|0006771}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
l1281y2n7jhgjmfhk90jnrm5uf3atth
The Amateur Gentleman
0
1420685
6198017
2026-07-08T06:18:47Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
yangi
6198017
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = The Amateur Gentleman
| asl_nomi =
| tasvir =
| izoh =
| muallif = Jeffery Farnol
| muharrir =
| tarjimon =
| bezovchi =
| muqova_artist =
| mamlakat = [[Birlashgan Qirollik]]
| til = [[Ingliz tili]]
| seriya =
| janr = Roman
| nashriyot =
| nashr_etilgan_sana = 1913
| oʻzbek_nashr_sanasi =
| betlar =
| mukofotlar =
| avvalgisi =
| keyingisi =
| isbn =
| oclc =
| veb-sayt =
| izohlar =
}}
'''The Amateur Gentleman''' — Jeffery Farnol qalamiga mansub [[roman]]. 1913-yilda nashr etilgan. Roman asosida [[The Amateur Gentleman (1920-yilgi film)|1920]] va 1926-yillarda ovozsiz [[film]]lar, 1936-yilda esa bosh qahramon Barnabas Barty rolini Douglas Fairbanks Jr. ijro etgan ovozli film suratga olingan<ref>{{Cite web |title=16935 Farnol, Jeffrey. The Amateur Gentleman |url=https://www.janeaustenbooks.net/products/16935 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231210101730/https://www.janeaustenbooks.net/products/16935 |archive-date=2023-12-10 |access-date=2025-09-21 |website=Jane Austen Books |language=en}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{XIXasr-roman-stub}}
7uogft5abw5iwvh7x91j46tmprq9fd5
Lineodini
0
1420686
6198018
2026-07-08T06:19:05Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Lineodini | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Lineodini''' — [[Crambidae]] oilasining [[Spilomelinae]] kenja oilasiga mansub [[kuya]]lar qabilasi<ref name=Mally-eal-2019>{{cite journal |last1=Mally |first1=Richard |last2=Hayden |first2=James E. |last3=Neinhuis |first3=Christoph |last4=Jordal |first4=Bjar...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198018
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lineodini
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lineodini''' — [[Crambidae]] oilasining [[Spilomelinae]] kenja oilasiga mansub [[kuya]]lar qabilasi<ref name=Mally-eal-2019>{{cite journal |last1=Mally |first1=Richard |last2=Hayden |first2=James E. |last3=Neinhuis |first3=Christoph |last4=Jordal |first4=Bjarte H. |last5=Nuss |first5=Matthias |year=2019 |title=The phylogenetic systematics of Spilomelinae and Pyraustinae (Lepidoptera: Pyraloidea: Crambidae) inferred from DNA and morphology |journal=Arthropod Systematics & Phylogeny |volume=77 |issue=1 |pages=141–204 |doi=10.26049/ASP77-1-2019-07 |issn=1863-7221 |url=https://www.senckenberg.de/wp-content/uploads/2019/07/07_asp_77-1_mally_141-204.pdf}}</ref><ref name=Hayden-eal-2013>{{cite web|last1=Hayden|first1=James E.| last2=Lee|first2=Sangmi|last3=Passoa|first3=Steven C.|last4=Young|first4=James|last5=Landry|first5=Jean-François|last6=Nazari|first6=Vazrick|last7=Mally|first7=Richard|last8=Somma|first8=Louis A.|last9= Ahlmark|first9=Kurt M.|date=2013|title=Digital Identification of Microlepidoptera on Solanaceae|publisher=USDA-APHIS-PPQ Identification Technology Program (ITP). Fort Collins, CO|access-date=2020-02-22|url=http://idtools.org/id/leps/micro/}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q85776760}}
[[Category:Spilomelinae]]
[[Category:Lineodini| ]]
axh9fnga9rxfguj4koa5no1ekq35pxa
The Heir of the Ages
0
1420687
6198019
2026-07-08T06:19:50Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Kino|Loyiha:Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola
6198019
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = The Heir of the Ages poster.jpg
| alt =
| caption = Teatr afishasi
| director = [[Edward LeSaint]]
| producer =
| screenplay = [[William Addison Lathrop]]
| starring = [[House Peters, Sr.]]<br>[[Eugene Pallette]]<br>[[Nina Byron]]<br>John Burton<br>[[Henry A. Barrows]]<br>[[Adele Farrington]]
| music =
| cinematography = [[Allen M. Davey]]
| editing =
| studio = [[Pallas Pictures]]
| distributor = [[Paramount Pictures]]
| released = {{Film date|1917|6|21}}
| runtime = 50 minut
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''The Heir of the Ages''' — 1917-yilda rejissyor [[Edward LeSaint]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Bosh rollarni [[House Peters Sr.]], [[Eugene Pallette]], [[Nina Byron]], [[John Burton]], [[Henry A. Barrows]] va [[Adele Farrington]] ijro etgan<ref>{{cite web|url=http://www.afi.com/members/catalog/DetailView.aspx?s=1&Movie=14634|title=The Heir of the Ages|publisher=AFI|accessdate=2 January 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.tcm.com/tcmdb/title/497865/the-heir-of-the-ages|archive-url=https://web.archive.org/web/20150102224535/http://www.tcm.com/tcmdb/title/497865/The-Heir-of-the-Ages/|url-status=dead|archive-date=January 2, 2015|title=The Heir of the Ages (1917) - Overview - TCM.com|work=Turner Classic Movies|access-date=2 January 2015}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* {{IMDb title|0008064|The Heir of the Ages}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
p2j83v9w8zbph4tqt0qu9gfbx3lnomk
6198020
6198019
2026-07-08T06:20:14Z
Ahror Akramovich
75193
6198020
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = The Heir of the Ages poster.jpg
| alt =
| caption = Teatr afishasi
| director = [[Edward LeSaint]]
| producer =
| screenplay = [[William Addison Lathrop]]
| starring = [[House Peters, Sr.]]<br>[[Eugene Pallette]]<br>[[Nina Byron]]<br>John Burton<br>[[Henry A. Barrows]]<br>[[Adele Farrington]]
| music =
| cinematography = [[Allen M. Davey]]
| editing =
| studio = [[Pallas Pictures]]
| distributor = [[Paramount Pictures]]
| released = {{Film date|1917|6|21}}
| runtime = 50 minut
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''The Heir of the Ages''' — 1917-yilda rejissyor [[Edward LeSaint]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Bosh rollarni [[House Peters Sr.]], [[Eugene Pallette]], [[Nina Byron]], [[John Burton]], [[Henry A. Barrows]] va [[Adele Farrington]] ijro etgan<ref>{{cite web|url=http://www.afi.com/members/catalog/DetailView.aspx?s=1&Movie=14634|title=The Heir of the Ages|publisher=AFI|accessdate=2 January 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.tcm.com/tcmdb/title/497865/the-heir-of-the-ages|archive-url=https://web.archive.org/web/20150102224535/http://www.tcm.com/tcmdb/title/497865/The-Heir-of-the-Ages/|url-status=dead|archive-date=January 2, 2015|title=The Heir of the Ages (1917) - Overview - TCM.com|work=Turner Classic Movies|access-date=2 January 2015}}</ref>.
==Rollarda==
* [[House Peters, Sr.]] — Hugh Payne
* [[Eugene Pallette]] — Larry Payne
* [[Nina Byron]] — Abby Hope
* John Burton — Janob Hope
* [[Henry A. Barrows]] — Kearney
* [[Adele Farrington]] — Gersoginya
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* {{IMDb title|0008064|The Heir of the Ages}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
6zxeum0w4shdtn86o8zru11xwp66q5y
Lineodes gracilalis
0
1420688
6198021
2026-07-08T06:20:16Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Lineodes gracilalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Lineodes gracilalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1871-yilda Gottlieb August Wilhelm Herrich-Schäffer tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Kuba]] va [[Puerto-Riko]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |disp...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198021
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lineodes gracilalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lineodes gracilalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1871-yilda Gottlieb August Wilhelm Herrich-Schäffer tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Kuba]] va [[Puerto-Riko]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2017 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=May 29, 2018}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q18816020}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
ggosdpaogipo3o1v0kwc0f1ju3bs22a
Lineodes encystalis
0
1420689
6198022
2026-07-08T06:21:11Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Lineodes encystalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Lineodes encystalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1913-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Grenada]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=htt...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198022
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lineodes encystalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lineodes encystalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1913-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Grenada]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q19597745}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
1r1u9wlxe4txgmprqxubwn5wapxb6w2
The Heir to the Hoorah
0
1420690
6198023
2026-07-08T06:21:20Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Kino|Loyiha:Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola
6198023
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = The Heir to the Hoorah 1916 newspaper.jpg
| caption = Gazeta eʼloni
| director = [[William C. deMille]]
| producer = [[Jesse Lasky]]
| writer = [[Beatrice deMille|Beatrice DeMille]]<br>[[Leighton Osmun]]
| based_on = {{based on|''The Heir to the Hoorah''|Paul Armstrong}}
| starring = [[Thomas Meighan]]<br />[[Anita King]]
| music =
| cinematography = [[Charles Rosher]]
| editing =
| distributor = [[Paramount Pictures]]
| released = {{Film date|1916|10|26}}
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
==Rollarda==
*[[Thomas Meighan]] - Joe Lacy
*[[Anita King]] - Geraldine Kent
*[[Edythe Chapman]] - Mrs. Kent
*[[Horace B. Carpenter]] - Bud Young
*[[Charles Stanton Ogle|Charles Ogle]] - Bill Ferguson
*[[Ernest Joy]] - Mr. Marshall
*Joane Woodbury - Mrs. Marshall
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
*{{IMDb title|0006777}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
nwwkb5raa7by12frum2on737jan91bd
6198024
6198023
2026-07-08T06:21:52Z
Ahror Akramovich
75193
6198024
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = The Heir to the Hoorah 1916 newspaper.jpg
| caption = Gazeta eʼloni
| director = [[William C. deMille]]
| producer = [[Jesse Lasky]]
| writer = [[Beatrice deMille|Beatrice DeMille]]<br>[[Leighton Osmun]]
| based_on = {{based on|''The Heir to the Hoorah''|Paul Armstrong}}
| starring = [[Thomas Meighan]]<br />[[Anita King]]
| music =
| cinematography = [[Charles Rosher]]
| editing =
| distributor = [[Paramount Pictures]]
| released = {{Film date|1916|10|26}}
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''The Heir to the Hoorah''' — 1916-yilda rejissyor [[William C. deMille]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] filmi. Film [[Paramount Pictures]] orqali namoyishga chiqarilgan<ref>[http://www.afi.com/members/catalog/DetailView.aspx?s=&Movie=16732 The AFI Catalog of Feature Films: ''The Heir to the Hoorah'']</ref>.
== Rollarda ==
* [[Thomas Meighan]] — Joe Lacy
* [[Anita King]] — Geraldine Kent
* [[Edythe Chapman]] — Mrs. Kent
* [[Horace B. Carpenter]] — Bud Young
* [[Charles Stanton Ogle|Charles Ogle]] — Bill Ferguson
* [[Ernest Joy]] — Mr. Marshall
* Joane Woodbury — Mrs. Marshall
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* {{IMDb title|0006777}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
2w1zps9uvme3l9medutd93xjrgzo08d
Another Man's Shoes (roman)
0
1420691
6198025
2026-07-08T06:22:19Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
yangi
6198025
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = Another Man's Shoes
| asl_nomi =
| tasvir = Another Man's Shoes (novel).jpg
| izoh = AQShdagi birinchi nashri
| muallif = Victor Bridges
| muharrir =
| tarjimon =
| bezovchi =
| muqova_artist =
| mamlakat = [[Birlashgan Qirollik]]
| til = [[Ingliz tili]]
| seriya =
| janr = Komediya
| nashriyot = Hodder & Stoughton (Buyuk Britaniya); George H. Doran Company (AQSh)
| nashr_etilgan_sana = 1913
| oʻzbek_nashr_sanasi =
| betlar =
| mukofotlar =
| avvalgisi =
| keyingisi =
| isbn =
| oclc =
| veb-sayt =
| izohlar =
}}
'''Another Manʼs Shoes''' — [[britaniya]]lik yozuvchi Victor Bridges qalamiga mansub komediya [[roman]]i. 1913-yilda nashr etilgan<ref>Reilly p.191</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* Goble, Alan. ''The Complete Index to Literary Sources in Film''. Walter de Gruyter, 1999.
* Reilly, John M. ''Twentieth Century Crime & Mystery Writers''. Springer, 2015.
{{XIXasr-roman-stub}}
kxbpi1r9yw7krnsmanz7yj0jkl8w0f0
6198027
6198025
2026-07-08T06:23:07Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
6198027
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = Another Man's Shoes
| asl_nomi =
| tasvir = Another Man's Shoes (novel).jpg
| izoh = AQShdagi birinchi nashri
| muallif = Victor Bridges
| muharrir =
| tarjimon =
| bezovchi =
| muqova_artist =
| mamlakat = [[Birlashgan Qirollik]]
| til = [[Ingliz tili]]
| seriya =
| janr = Komediya
| nashriyot = Hodder & Stoughton (Buyuk Britaniya); George H. Doran Company (AQSh)
| nashr_etilgan_sana = 1913
| oʻzbek_nashr_sanasi =
| betlar =
| mukofotlar =
| avvalgisi =
| keyingisi =
| isbn =
| oclc =
| veb-sayt =
| izohlar =
}}
'''Another Manʼs Shoes''' — [[britaniya]]lik yozuvchi Victor Bridges qalamiga mansub komedik [[roman]]. 1913-yilda nashr etilgan<ref>Reilly p.191</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* Goble, Alan. ''The Complete Index to Literary Sources in Film''. Walter de Gruyter, 1999.
* Reilly, John M. ''Twentieth Century Crime & Mystery Writers''. Springer, 2015.
{{XIXasr-roman-stub}}
5qefai1060o40ny6mvnchx4r7fhjre2
Lineodes elcodes
0
1420692
6198026
2026-07-08T06:22:42Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Lineodes elcodes | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Lineodes elcodes''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1910-yilda Harrison Gray Dyar Jr. tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Meksika]] va [[AQSh]]da uchraydi. U [[Kaliforniya]] shtatida qayd etilgan<ref>{{cite web |url=http://gl...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198026
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lineodes elcodes
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lineodes elcodes''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1910-yilda Harrison Gray Dyar Jr. tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Meksika]] va [[AQSh]]da uchraydi. U [[Kaliforniya]] shtatida qayd etilgan<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q19597744}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
ljasioc45p43vd7jezmrm2hq5wql8rr
Lineodes formosalis
0
1420693
6198028
2026-07-08T06:25:01Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Lineodes formosalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Lineodes formosalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1956-yilda Hans Georg Amsel tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Venesuela]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198028
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lineodes formosalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lineodes formosalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1956-yilda Hans Georg Amsel tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Venesuela]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13765654}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
mw4z21az9b4nc20xmlm5m5g03boqawj
Her Great Match
0
1420694
6198029
2026-07-08T06:26:35Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Kino|Loyiha:Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola
6198029
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = HerGreatMatch-newspaper-1915.jpg
| caption =
| director = [[René Plaissetty]]
| studio = Popular Plays and Players
| writer = [[Clyde Fitch]] (pyesa)
| starring = [[Gail Kane]]<br>[[Vernon Steele]]
| music =
| cinematography = [[John W. Boyle]]
| editing =
| distributor = [[Metro Pictures]]
| released = {{film date|1915|8|30}}
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''Her Great Match''' — 1915-yilda suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Bosh rolni [[Gail Kane]] ijro etgan. Film [[Clyde Fitch]]ning Brodveyda sahnalashtirilgan pyesasi asosida suratga olingan. 1905-yilda sahnalashtirilgan pyesada bosh rolni [[Maxine Elliott]] ijro etgan<ref>''The American Film Institute Catalog Feature Films: 1911-20'' by The American Film Institution, c.1988</ref><ref>{{cite web|url=http://ibdb.com/show.php?id=4339|title=Her Great Match – Broadway Show – Play - IBDB|first=The Broadway|last=League|website=Ibdb.com|accessdate=6 November 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://lcweb2.loc.gov/diglib/ihas/loc.mbrs.sfdb.1138/default.html|title=Her Great Match|date=6 November 2017|website=Lcweb2.loc.gov|accessdate=6 November 2017}}</ref>.
==Rollarda==
*[[Gail Kane]] - Jo Sheldon
*[[Vernon Steele]] - Prince Adolph (Vernon Steel)
*Ned Burton - Mr. Bote
*Clarissa Selwynne - Mrs. Sheldon
*Lawrence Grattan - Mr. Sheldon
*[[Julia Hurley (aktrisa)|Julia Hurley]] - gersog Louise
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
*{{IMDb title|0005470}}
*[https://movieposters.ha.com/itm/movie-posters/drama/her-great-match-metro-1915-herald-5-x-75-drama/a/58074-54188.s?ic16=ViewItem-BrowseTabs-Auction-Archive-ThisAuction-120115 film herald]
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
83kdfv43jyo10wi18ak8p83pba56glu
The Beach of Dreams
0
1420695
6198030
2026-07-08T06:27:57Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
yangi
6198030
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = The Beach of Dreams
| asl_nomi =
| tasvir =
| izoh = Birinchi nashri
| muallif = Henry De Vere Stacpoole
| muharrir =
| tarjimon =
| bezovchi =
| muqova_artist =
| mamlakat = [[Birlashgan Qirollik]]
| til = [[Ingliz tili]]
| seriya =
| janr = Drama
| nashriyot = John Lane
| nashr_etilgan_sana = 1919
| oʻzbek_nashr_sanasi =
| betlar =
| mukofotlar =
| avvalgisi =
| keyingisi =
| isbn =
| oclc =
| veb-sayt =
| izohlar =
}}
'''The Beach of Dreams''' — anglo-irland yozuvchisi [[Henry De Vere Stacpoole]] qalamiga mansub [[roman]]. 1919-yilda nashr etilgan. Roman syujetida [[fransuz]] jamiyatiga mansub ayol yaxta sayohati chogʻida kema halokatiga uchrab, orolda qolib ketadi<ref>Goble p.438</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* Goble, Alan. ''The Complete Index to Literary Sources in Film''. Walter de Gruyter, 1999.
{{XIXasr-roman-stub}}
qegoguzx3pb5vlkhdd69l6t5hftbkfx
Lineodes fontella
0
1420696
6198031
2026-07-08T06:30:58Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Lineodes fontella | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Lineodes fontella''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1913-yilda Walsingham tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[AQSh]]da uchraydi. U [[Florida]], [[Shimoliy Karolina]], [[Janubiy Karolina]] va [[Texas]] shtatlarida qayd etilg...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198031
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lineodes fontella
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lineodes fontella''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1913-yilda Walsingham tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[AQSh]]da uchraydi. U [[Florida]], [[Shimoliy Karolina]], [[Janubiy Karolina]] va [[Texas]] shtatlarida qayd etilgan<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref><ref>[http://mothphotographersgroup.msstate.edu/species.php?hodges=5106 mothphotographersgroup]</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q19597746}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
f78srcoobfoilj0j60qk27zdhi5i1gk
Benigna Machiavelli
0
1420697
6198032
2026-07-08T06:31:48Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
yangi
6198032
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = Benigna Machiavelli
| asl_nomi =
| tasvir =
| izoh =
| muallif = Charlotte Perkins Gilman
| muharrir =
| tarjimon =
| bezovchi =
| muqova_artist =
| mamlakat = [[Amerika Qoʻshma Shtatlari]]
| til = [[Ingliz tili]]
| seriya =
| janr = Badiiy adabiyot
| nashriyot = The Forerunner
| nashr_etilgan_sana = 1914
| oʻzbek_nashr_sanasi =
| betlar = 190
| mukofotlar =
| avvalgisi =
| keyingisi =
| isbn =
| oclc =
| veb-sayt =
| izohlar =
}}
'''Benigna Machiavelli''' — [[Charlotte Perkins Gilman]] qalamiga mansub roman. 1914-yilda nashr etilgan. Roman XIX asr boshlaridagi [[Amerika Qoʻshma Shtatlari]]ning cheklovlarga boy jamiyatida yoʻl topishga urinayotgan, [[Niccolò Machiavelli]]ni yodga soluvchi yosh ayol haqida hikoya qiladi<ref>{{Cite web |title=Benigna Machiavelli |url=https://onlinebooks.library.upenn.edu/webbin/book//lookupid?key=olbp64363 |access-date=9 May 2026 |website=[[The Online Books Page]]}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Knight |first1=Denise |title=A Lantern in Her Hand: Benigna Machiavelli; Fall River; An Authentic Narrative |journal=Legacy |volume=14 |issue=2 |date=31 October 1997 |pages=160–162 |id={{ProQuest|223833256}} |jstor=25679237 }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* [https://archive.org/details/Benigna Text of ''Benigna Machiavelli''], on [[Archive.org]]
{{XIXasr-roman-stub}}
mmo03f2yp3hzb1ztawltsfnwsj9uwyn
6198035
6198032
2026-07-08T06:32:28Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
6198035
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = Benigna Machiavelli
| asl_nomi =
| tasvir =
| izoh =
| muallif = Charlotte Perkins Gilman
| muharrir =
| tarjimon =
| bezovchi =
| muqova_artist =
| mamlakat = [[Amerika Qoʻshma Shtatlari]]
| til = [[Ingliz tili]]
| seriya =
| janr = Badiiy adabiyot
| nashriyot = The Forerunner
| nashr_etilgan_sana = 1914
| oʻzbek_nashr_sanasi =
| betlar = 190
| mukofotlar =
| avvalgisi =
| keyingisi =
| isbn =
| oclc =
| veb-sayt =
| izohlar =
}}
'''Benigna Machiavelli''' — [[Charlotte Perkins Gilman]] qalamiga mansub roman. 1914-yilda nashr etilgan. Roman XIX asr boshlaridagi [[Amerika Qoʻshma Shtatlari]]ning cheklovlarga boy jamiyatida yoʻl topishga urinayotgan, [[Niccolò Machiavelli]]ni yodga soluvchi yosh ayol haqida hikoya qiladi<ref>{{Cite web |title=Benigna Machiavelli |url=https://onlinebooks.library.upenn.edu/webbin/book//lookupid?key=olbp64363 |access-date=9 May 2026 |website=[[The Online Books Page]]}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Knight |first1=Denise |title=A Lantern in Her Hand: Benigna Machiavelli; Fall River; An Authentic Narrative |journal=Legacy |volume=14 |issue=2 |date=31 October 1997 |pages=160–162 |id={{ProQuest|223833256}} |jstor=25679237 }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* [https://archive.org/details/Benigna Text of ''Benigna Machiavelli''], on [[Archive.org]]
{{XIXasr-roman-stub}}
ja8uqxln8s3ifj5adqderfw5wnxteoi
Lineodes furcillata
0
1420698
6198033
2026-07-08T06:31:52Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Lineodes furcillata | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Lineodes furcillata''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1906-yilda E. Hering tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Boliviya]] va [[Peru]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.a...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198033
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lineodes furcillata
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lineodes furcillata''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1906-yilda E. Hering tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Boliviya]] va [[Peru]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13765661}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
2mwl0gpr7lbfgfiqjmfk2h0jhco9eor
Her Inspiration
0
1420699
6198034
2026-07-08T06:32:15Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Kino|Loyiha:Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola
6198034
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| director = [[Robert Thornby]]
| writer = [[Thomas J. Geraghty]]<br />[[George D. Baker]]
| screenplay =
| story =
| based_on =
| producer = George D. Baker
| starring = [[May Allison]]<br />[[Herbert Heyes]]<br />Charles Edler
| narrator =
| cinematography = [[William Fildew|William E. Fildew]]
| editing =
| music =
| studio = [[Metro Pictures]]
| distributor =
| released = {{Film date|1918|12|30|''AQSh''|ref1=<ref name=AFI>{{cite web | url=https://catalog.afi.com/Catalog/MovieDetails/15004 | title=Her Inspiration | publisher=American Film Institute | accessdate=August 10, 2018}}</ref>}}
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''Her Inspiration''' — 1918-yilda rejissyor [[Robert Thornby]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Bosh rollarni [[May Allison]], [[Herbert Heyes]] va [[Charles Edler]] ijro etgan. 1918-yil 30-dekabrda premyera qilingan.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* {{IMDb title|0009165}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
i2n6gtta85gggwq8nc38jwxmjome41i
6198036
6198034
2026-07-08T06:32:52Z
Ahror Akramovich
75193
6198036
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| director = [[Robert Thornby]]
| writer = [[Thomas J. Geraghty]]<br />[[George D. Baker]]
| screenplay =
| story =
| based_on =
| producer = George D. Baker
| starring = [[May Allison]]<br />[[Herbert Heyes]]<br />Charles Edler
| narrator =
| cinematography = [[William Fildew|William E. Fildew]]
| editing =
| music =
| studio = [[Metro Pictures]]
| distributor =
| released = {{Film date|1918|12|30|''AQSh''|ref1=<ref name=AFI>{{cite web | url=https://catalog.afi.com/Catalog/MovieDetails/15004 | title=Her Inspiration | publisher=American Film Institute | accessdate=August 10, 2018}}</ref>}}
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''Her Inspiration''' — 1918-yilda rejissyor [[Robert Thornby]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Bosh rollarni [[May Allison]], [[Herbert Heyes]] va [[Charles Edler]] ijro etgan. 1918-yil 30-dekabrda premyera qilingan.
==Rollarda==
* May Allison — Kate Kendall
* Herbert Heyes — Harold Montague
* Charles Edler — Curt Moots
* Allan D. Sears — Big Hank
* Jack Brammall — Looney Lige
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* {{IMDb title|0009165}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
sfhn3yfex3kcotwmmg8s299rcr9bosd
Her Kingdom of Dreams
0
1420700
6198037
2026-07-08T06:35:15Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Kino|Loyiha:Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola
6198037
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = Her Kingdom of Dreams (1919) - 3.jpg
| caption =
| director = [[Marshall Neilan]]
| producer = {{ubl|[[Louis B. Mayer]]|Anita Stewart}}
| writer = [[Agnes Louise Provost]]
| narrator =
| starring = {{ubl|[[Anita Stewart]]|[[Spottiswoode Aitken]]|[[Frank Currier]]}}
| music =
| cinematography = [[Dal Clawson]]
| studio = {{ubl|Anita Stewart Productions|[[Louis B. Mayer Productions]]}}
| distributor = [[First National Pictures]]
| released = {{film date|1919|09|21}}
| runtime = 70 minut
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''Her Kingdom of Dreams''' — 1919-yilda rejissyor [[Marshall Neilan]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Bosh rollarni [[Anita Stewart]], [[Spottiswoode Aitken]] va [[Frank Currier]] ijro etgan<ref>''Guide to the Silent Years of American Cinema'', p. 207</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* Donald W. McCaffrey & Christopher P. Jacobs. ''Guide to the Silent Years of American Cinema''. Greenwood Publishing, 1999. {{ISBN|0-313-30345-2}}
== Havolalar ==
* {{IMDb title|0010242}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
cphhl4v9paronf61dqtj9yxf7d7ql30
6198040
6198037
2026-07-08T06:35:42Z
Ahror Akramovich
75193
6198040
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = Her Kingdom of Dreams (1919) - 3.jpg
| caption =
| director = [[Marshall Neilan]]
| producer = {{ubl|[[Louis B. Mayer]]|Anita Stewart}}
| writer = [[Agnes Louise Provost]]
| narrator =
| starring = {{ubl|[[Anita Stewart]]|[[Spottiswoode Aitken]]|[[Frank Currier]]}}
| music =
| cinematography = [[Dal Clawson]]
| studio = {{ubl|Anita Stewart Productions|[[Louis B. Mayer Productions]]}}
| distributor = [[First National Pictures]]
| released = {{film date|1919|09|21}}
| runtime = 70 minut
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''Her Kingdom of Dreams''' — 1919-yilda rejissyor [[Marshall Neilan]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Bosh rollarni [[Anita Stewart]], [[Spottiswoode Aitken]] va [[Frank Currier]] ijro etgan<ref>''Guide to the Silent Years of American Cinema'', p. 207</ref>.
==Rollarda==
* Anita Stewart — Judith Rutledge
* Spottiswoode Aitken — David Rutledge
* Frank Currier — James Warren
* Mahlon Hamilton — Fred Warren
* Thomas Holding — Jim Warren
* Kathlyn Williams — Penelope Warren
* Fred Huntley — Parker
* Edwin Stevens — J. Wellington Yarnell
* Anna Q. Nilsson — Carlotta Stanmore
* Robert McKim — Charlie Stanmore
* Herbert Prior — John Hastings
* Thomas Jefferson — Bassett
* James Neill — Purdon
* Wesley Barry — Ofis xodimi
* Tom Santschi — Tom Langley
* Tully Marshall — Langley
* Mrs. J.W. Wade — Xonim Langley
* Ralph Graves — Billy Dayne
* Harry Ham — John Brown
* Edwin B. Tilton — Ruhoniy
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* Donald W. McCaffrey & Christopher P. Jacobs. ''Guide to the Silent Years of American Cinema''. Greenwood Publishing, 1999. {{ISBN|0-313-30345-2}}
== Havolalar ==
* {{IMDb title|0010242}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
i8xs2nycveakuk4olm7blz1st0yxp4r
Lineodes vulnifica
0
1420701
6198045
2026-07-08T06:37:35Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Lineodes vulnifica | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Lineodes vulnifica''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1913-yilda Harrison Gray Dyar Jr. tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Fransiya Gvianasi]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/Taxon...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198045
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lineodes vulnifica
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lineodes vulnifica''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1913-yilda Harrison Gray Dyar Jr. tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Fransiya Gvianasi]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13765770}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
gnkv08ikre44pjcjveyy76q39u6i78x
The Border Legion (roman)
0
1420702
6198047
2026-07-08T06:38:39Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
yangi
6198047
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = The Border Legion
| asl_nomi =
| tasvir =
| izoh = Grosset & Dunlap nashri muqovasi
| muallif = Zane Grey
| muharrir =
| tarjimon =
| bezovchi = Lillian E. Wilhelm
| muqova_artist =
| mamlakat = [[Amerika Qoʻshma Shtatlari]]
| til = [[Ingliz tili]]
| seriya =
| janr = Vestern
| nashriyot = Harper & Brothers
| nashr_etilgan_sana = 1916
| oʻzbek_nashr_sanasi =
| betlar = 365
| mukofotlar =
| avvalgisi =
| keyingisi =
| isbn =
| oclc =
| veb-sayt =
| izohlar =
}}
'''The Border Legion''' — [[Zane Grey]] qalamiga mansub vestern [[roman]]i<ref>{{Cite web |title=The Border Legion {{!}} ISBNdb |url=https://isbndb.com/book/9798496948456 |access-date=2025-04-10 |website=isbndb.com}}</ref>. 1916-yilda Harper & Brothers tomonidan ilk bor nashr etilgan.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{XIXasr-roman-stub}}
jko1ocmdiq8zf1cdpkrh0ud9mmw4psn
Lineodes monetalis
0
1420703
6198048
2026-07-08T06:38:50Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Lineodes monetalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Lineodes monetalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1913-yilda Harrison Gray Dyar Jr. tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Meksika]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.asp...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198048
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lineodes monetalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lineodes monetalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1913-yilda Harrison Gray Dyar Jr. tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Meksika]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13765714}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
9lbvlandztw7uz55e2mykchpxt62moe
The Breed Holds Good
0
1420704
6198053
2026-07-08T06:42:49Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
yangi
6198053
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = The Breed Holds Good
| asl_nomi =
| tasvir =
| izoh =
| muallif = Arthur Wright
| muharrir =
| tarjimon =
| bezovchi =
| muqova_artist =
| mamlakat = [[Avstraliya]]
| til = [[Ingliz tili]]
| seriya =
| janr =
| nashriyot = NSW Bookstall Company
| nashr_etilgan_sana = 1918
| oʻzbek_nashr_sanasi =
| betlar =
| mukofotlar =
| avvalgisi =
| keyingisi =
| isbn =
| oclc =
| veb-sayt =
| izohlar =
}}
'''The Breed Holds Good''' — Arthur Wright qalamiga mansub [[roman]]. 1918-yilda nashr etilgan. Dastlab 1916–1917-yillarda qismlarga boʻlib chop etilgan<ref>{{cite news |url=http://nla.gov.au/nla.news-article109707599 |title="THE BREED HOLDS GOOD.". |newspaper=[[The Border Mail|The Border Morning Mail and Riverina Times (Albury, NSW : 1903 - 1920)]] |location=Albury, NSW |date=2 February 1918 |accessdate=29 September 2014 |page=4 |publisher=National Library of Australia}}</ref>.
== Havolalar ==
* [http://www.austlit.edu.au/austlit/page/C137646 ''The Breed Holds Good''] at [[AustLit]]
* Serialisation of story in ''World’s News'' 1916-17 — [http://nla.gov.au/nla.news-article130584614 23 Dec], [http://nla.gov.au/nla.news-article130584655 30 Dec], [http://nla.gov.au/nla.news-article130584837 6 Jan], [http://nla.gov.au/nla.news-article130584931 13 Jan], [http://nla.gov.au/nla.news-article130585021 20 Jan], [http://nla.gov.au/nla.news-article130585123 27 Jan], [http://nla.gov.au/nla.news-article130585136 3 Feb], [http://nla.gov.au/nla.news-article130585314 10 Feb], [http://nla.gov.au/nla.news-article130585407 17 Feb], [http://nla.gov.au/nla.news-article130585441 24 Feb], [http://nla.gov.au/nla.news-article130585503 3 March], [http://nla.gov.au/nla.news-article130585689 10 March]
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{XIXasr-roman-stub}}
aoehhkxddqoyfr3usryjjmuedie4dsy
6198057
6198053
2026-07-08T06:45:11Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
6198057
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = The Breed Holds Good
| asl_nomi =
| tasvir =
| izoh =
| muallif = Arthur Wright
| muharrir =
| tarjimon =
| bezovchi =
| muqova_artist =
| mamlakat = [[Avstraliya]]
| til = [[Ingliz tili]]
| seriya =
| janr =
| nashriyot = NSW Bookstall Company
| nashr_etilgan_sana = 1918
| oʻzbek_nashr_sanasi =
| betlar =
| mukofotlar =
| avvalgisi =
| keyingisi =
| isbn =
| oclc =
| veb-sayt =
| izohlar =
}}
'''The Breed Holds Good''' — Arthur Wright qalamiga mansub [[roman]]. 1918-yilda nashr etilgan. Dastlab 1916–1917-yillarda qismlarga boʻlib chop etilgan<ref>{{cite news |url=http://nla.gov.au/nla.news-article109707599 |title="THE BREED HOLDS GOOD.". |newspaper=[[The Border Mail|The Border Morning Mail and Riverina Times (Albury, NSW : 1903 - 1920)]] |location=Albury, NSW |date=2 February 1918 |accessdate=29 September 2014 |page=4 |publisher=National Library of Australia}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* [http://www.austlit.edu.au/austlit/page/C137646 ''The Breed Holds Good''] at [[AustLit]]
* Serialisation of story in ''World’s News'' 1916-17 — [http://nla.gov.au/nla.news-article130584614 23 Dec], [http://nla.gov.au/nla.news-article130584655 30 Dec], [http://nla.gov.au/nla.news-article130584837 6 Jan], [http://nla.gov.au/nla.news-article130584931 13 Jan], [http://nla.gov.au/nla.news-article130585021 20 Jan], [http://nla.gov.au/nla.news-article130585123 27 Jan], [http://nla.gov.au/nla.news-article130585136 3 Feb], [http://nla.gov.au/nla.news-article130585314 10 Feb], [http://nla.gov.au/nla.news-article130585407 17 Feb], [http://nla.gov.au/nla.news-article130585441 24 Feb], [http://nla.gov.au/nla.news-article130585503 3 March], [http://nla.gov.au/nla.news-article130585689 10 March]
{{XIXasr-roman-stub}}
36yw24ts2674jyqgzsrn1j308vgqcw1
The Broad Highway
0
1420705
6198062
2026-07-08T06:48:38Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
yangi
6198062
wikitext
text/x-wiki
'''The Broad Highway''' — Jeffery Farnol qalamiga mansub tarixiy-ishqiy [[roman]]. 1910-yilda nashr etilgan. Roman voqealarining katta qismi [[Kent]] grafligidagi Sissinghurst qishlogʻida sodir boʻladi.
Asar bestsellerga aylangan hamda 1911-yilda [[Amerika Qoʻshma Shtatlari]]da eng koʻp sotilgan badiiy kitob boʻlgan<ref name="hackett">[[Alice Payne Hackett]]. [https://books.google.com/books?id=cOI8AQAAIAAJ Seventy Years of Best Sellers 1895-1965], p. 107 (1967) (the lists for 1895-1912 in this volume are derived from the lists published in ''[[The Bookman (New York)]]'')</ref><ref name="nyt">(February 19, 1911). [https://timesmachine.nytimes.com/timesmachine/1911/02/19/105021760.pdf THE BROAD HIGHWAY: A New Writer’s Old-Fashioned Novel of the Early Nineteenth Century in England], ''[[The New York Times]]''</ref><ref name="piece3">Shelley, Henry C. (September 7, 1911). [https://books.google.com/books?id=V58eAQAAMAAJ&pg=PA523 Jeffery Farnol and „The Broad Highway“], ''The Independent (New York)'', p. 523-23</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* [http://www.gutenberg.org/ebooks/5257 ''The Broad Highway''] full text at [[Project Gutenberg]]
* [https://books.google.com/books?id=BgIoAAAAMAAJ ''The Broad Highway''] full scan via Google Books
{{XIXasr-roman-stub}}
bd4vd7vsctc93cwm4rfn3uhntmllj8c
Her Own People
0
1420706
6198067
2026-07-08T06:53:01Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Kino|Loyiha:Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola
6198067
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = Her Own People 1917 film still.jpg
| alt =
| caption =
| director = [[Scott Sidney]]
| producer =
| screenplay = Gardner Hunting<br>[[Julia Crawford Ivers]]
| starring = [[Lenore Ulric]]<br>[[Colin Chase]]<br>Howard Davies<br>Adelaide Woods<br>Jack Stark<br>Gail Brooks
| music =
| cinematography = [[James Van Trees]]
| editing =
| studio = Pallas Pictures
| distributor = [[Paramount Pictures]]
| released = {{Film date|1917|2|8}}
| runtime = 50 minut
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
==Rollarda==
* Lenore Ulric — Alona
* Colin Chase — Frank Colvin
* Howard Davies — John Kemp
* Adelaide Woods — Eleanor Dutton
* Jack Stark — Jimmie Pope
* Gail Brooks — Morning Star
* Joy Lewis — Myra Agnew
* William Jefferson (aktyor) — Blinn Agnew
* Ada Lewis — Xonim Colvin
* Mary Mersch — Katherine Colvin
* William Steele — Pölsa Kar
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* {{IMDb title|0175725|Her Own People}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
qd9q39jo5xv4kzfuq7ptynrmqhe6bok
6198068
6198067
2026-07-08T06:53:49Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Kino|Loyiha:Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola
6198068
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = Her Own People 1917 film still.jpg
| alt =
| caption =
| director = [[Scott Sidney]]
| producer =
| screenplay = Gardner Hunting<br>[[Julia Crawford Ivers]]
| starring = [[Lenore Ulric]]<br>[[Colin Chase]]<br>Howard Davies<br>Adelaide Woods<br>Jack Stark<br>Gail Brooks
| music =
| cinematography = [[James Van Trees]]
| editing =
| studio = Pallas Pictures
| distributor = [[Paramount Pictures]]
| released = {{Film date|1917|2|8}}
| runtime = 50 minut
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''Her Own People''' — 1917-yilda rejissyor [[Scott Sidney]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Bosh rollarni [[Lenore Ulric]], [[Colin Chase]], [[Howard Davies]], [[Adelaide Woods]], [[Jack Stark]] va [[Gail Brooks]] ijro etgan. 1917-yil 8-fevralda [[Paramount Pictures]] tomonidan premyera qilingan<ref>{{cite web|url=https://www.tcm.com/tcmdb/title/498092/her-own-people|archive-url=https://web.archive.org/web/20141231082826/http://www.tcm.com/tcmdb/title/498092/Her-Own-People/|url-status=dead|archive-date=December 31, 2014|title=Her Own People (1917) - Overview - TCM.com|work=Turner Classic Movies|access-date=31 December 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.afi.com/members/catalog/DetailView.aspx?s=&Movie=1908|title=Her Own People|publisher=AFI|accessdate=31 December 2014}}</ref>.
==Rollarda==
* Lenore Ulric — Alona
* Colin Chase — Frank Colvin
* Howard Davies — John Kemp
* Adelaide Woods — Eleanor Dutton
* Jack Stark — Jimmie Pope
* Gail Brooks — Morning Star
* Joy Lewis — Myra Agnew
* William Jefferson (aktyor) — Blinn Agnew
* Ada Lewis — Xonim Colvin
* Mary Mersch — Katherine Colvin
* William Steele — Pölsa Kar
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* {{IMDb title|0175725|Her Own People}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
mcvn9s8k6gti4fsiuc5gvt4jn0t8grt
Hiawanda's Cross
0
1420707
6198069
2026-07-08T06:58:58Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Kino|Loyiha:Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola
6198069
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| director = [[Romaine Fielding]]
| producer = [[Lubin Manufacturing Company]]<br>[[Siegmund Lubin]]
| writer = Jeanette Spiess
| starring = Romaine Fielding<br>[[Mary Ryan (aktrisa; 1885-1948)|Mary Ryan]]
| music =
| cinematography =
| editing =
| distributor = [[General Film Company]]
| released = {{Film date|1913|11|08}}
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''Hiawanda's Cross''' — 1913-yilda rejissyor [[Romaine Fielding]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Film ssenariysi [[Jeanette Spiess]] tomonidan yozilgan<ref>[https://chroniclingamerica.loc.gov/search/pages/results/?state=&date1=1913&date2=1913&proxtext=hiawanda%27s+cross&x=0&y=0&dateFilterType=yearRange&rows=20&searchType=basic Las Vegas Optic; and; El Paso Herald newspapers announcing playing of the film]</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
*[https://www.imdb.com/title/tt0374709/?ref_=fn_al_tt_1 Hiawanda's Cross at IMDb.com]
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
e2wmpsbwln62idu1s4q7k869vql2ubc
6198070
6198069
2026-07-08T06:59:15Z
Ahror Akramovich
75193
6198070
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| director = [[Romaine Fielding]]
| producer = [[Lubin Manufacturing Company]]<br>[[Siegmund Lubin]]
| writer = Jeanette Spiess
| starring = Romaine Fielding<br>[[Mary Ryan (aktrisa; 1885-1948)|Mary Ryan]]
| music =
| cinematography =
| editing =
| distributor = [[General Film Company]]
| released = {{Film date|1913|11|08}}
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''Hiawanda's Cross''' — 1913-yilda rejissyor [[Romaine Fielding]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Film ssenariysi [[Jeanette Spiess]] tomonidan yozilgan<ref>[https://chroniclingamerica.loc.gov/search/pages/results/?state=&date1=1913&date2=1913&proxtext=hiawanda%27s+cross&x=0&y=0&dateFilterType=yearRange&rows=20&searchType=basic Las Vegas Optic; and; El Paso Herald newspapers announcing playing of the film]</ref>.
==Rollarda==
*[[Romaine Fielding]] - The Missionary
*[[Mary Ryan (aktrisa; 1885-1948)|Mary Ryan]] - Hiawanda
*Jeanette Spiess
*Rose Powers
*Chella Van Petten
*Ethel Danziger
*Carl Ilfeld - Gray Eagle
*Hans Lewis
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
*[https://www.imdb.com/title/tt0374709/?ref_=fn_al_tt_1 Hiawanda's Cross at IMDb.com]
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
4mkbv0ghnsgdm07k0fl6tomtp3m8ram
The Case of Jennie Brice
0
1420708
6198073
2026-07-08T08:11:35Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
yangi
6198073
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = The Case of Jennie Brice
| asl_nomi =
| tasvir =
| izoh = Birinchi nashri
| muallif = Mary Roberts Rinehart
| muharrir =
| tarjimon =
| bezovchi =
| muqova_artist =
| mamlakat = [[Amerika Qoʻshma Shtatlari]]
| til = [[Ingliz tili]]
| seriya =
| janr = Roman
| nashriyot = Bobbs-Merrill Company
| nashr_etilgan_sana = 1913
| oʻzbek_nashr_sanasi =
| betlar = 227
| mukofotlar =
| avvalgisi = Mind Over Motor
| keyingisi = Street of Seven Stars
| isbn =
| oclc = 220715835
| veb-sayt =
| izohlar =
}}
'''The Case of Jennie Brice''' — [[amerika]]lik yozuvchi Mary Roberts Rinehart qalamiga mansub urush romani. 1913-yilda nashr etilgan. Roman voqealari 1904-yilda [[Pensilvaniya]] shtatining Allegheny shahrida, 1907-yildan [[Pittsburgh]] shahri tarkibiga kiruvchi hududda sodir boʻladi<ref>{{Cite book |title=From These Hills, From These Valleys: Selected Fiction about Western Pennsylvania |publisher=University of Pittsburgh Press |year=1976 |isbn=9780822911234 |editor-last=Demarest |editor-first=David Jr.}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* [http://digital.library.pitt.edu/cgi-bin/f/findaid/findaid-idx?c=ascead;cc=ascead;q1=1958.03;rgn=main;view=text;didno=US-PPiU-sc195803 Mary Roberts Rinehart Papers, 1831-1970, SC.1958.03, Special Collections Department, University of Pittsburgh]
{{XIXasr-roman-stub}}
aij85neu5qqnx6fy7zf6qdxgbxmswqn
Alphabet
0
1420709
6198074
2026-07-08T08:12:52Z
~2026-38788-25
287913
acdaccx
6198074
wikitext
text/x-wiki
scsdcsdc
fxvbe6nmz5er7pruzkafsiyjokvac45
The Case of Richard Meynell
0
1420710
6198075
2026-07-08T08:15:23Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
yangi
6198075
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = The Case of Richard Meynell
| asl_nomi =
| tasvir =
| izoh =
| muallif = Mary Augusta Ward
| muharrir =
| tarjimon =
| bezovchi =
| muqova_artist =
| mamlakat = [[Angliya]]
| til = [[Ingliz tili]]
| seriya =
| janr =
| nashriyot = Smith, Elder & Co.
| nashr_etilgan_sana = 1911
| oʻzbek_nashr_sanasi =
| betlar =
| mukofotlar =
| avvalgisi =
| keyingisi =
| isbn =
| oclc =
| veb-sayt =
| izohlar =
}}
'''The Case of Richard Meynell''' — Mary Augusta Ward qalamiga mansub [[roman]]. Ilk bor 1911-yilda nashr etilgan.
== Yana qarang ==
* [[Stephen Gwynn|Gwynn, Stephen]] (1917). [https://archive.org/stream/mrshumphryward00gwynuoft#page/98/mode/2up „The Case of Richard Meynell.“] In: ''Mrs. Humphry Ward.'' London: Nisbet & Co., pp. 98–102.
* Vance, Norman (2012). „ The Church in Danger: Mrs Humphry Ward’s ''The Case of Richard Meynell'',“ ''International Journal for the Study of the Christian Church,'' Vol. 12, No. 3/4, pp. 248–262.
* Wilt, Judith (2005). ''Behind Her Times: Transition England in the Novels of Mary Arnold Ward.'' Charlottesville, VA: University of Virginia Press.
== Havolalar ==
* [https://archive.org/stream/caseofrichardmey00wardrich#page/n7/mode/2up ''The Case of Richard Meynell,''] at [[Internet Archive]]
* [http://www.gutenberg.org/ebooks/9614 ''The Case of Richard Meynell,''] at [[Project Gutenberg]]
* [http://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015063973401;view=1up;seq=7 ''The Case of Richard Meynell,''] at [[HathiTrust]]
{{XIXasr-roman-stub}}
1wfzal3ctni0mycksn123iop9wd67u8
Said
0
1420711
6198076
2026-07-08T08:19:31Z
Bekipediya
118689
Yangi
6198076
wikitext
text/x-wiki
{{Ism
| Turi =
| Oʻzbekcha ism = Said
| Aslicha yozilishi =
| Tasvir =
| Tasvir eni =
| Tasvir izohi =
| Jins = erkak
| Kelib chiqishi = arabcha
| Talaffuzi =
| Etimologik maʼnosi = baxtli, omadli; soz, qulay
| Ota_ismi_erk =
| Ota_ismi_ayo =
| Shakli_erkak =
| Shakli_ayol = [[Saida]]
| Qarshi jins shakli =
| Boshqa shakllari =
| Yasama shakllari =
| Qarindosh ismlar =
| Afgʻ. =
| Arab. = سعيد
| Ozar. =
| Beng. =
| Chuv. =
| Nem. =
| Yun. =
| Ingl. =
| Isp. =
| Fors. =
| Fr. =
| Qad.yah. =
| Yah. =
| Hind. =
| Qoz. =
| Qirgʻ. =
| Lot. =
| Moʻgʻ. =
| Qad.turk. =
| Pahl. =
| Port. =
| Rus. =
| Sans. =
| Sugʻd. =
| Sur. =
| Tat. =
| Toj. =
| Turk. =
| Turkm. =
| Uygʻ. =
| Urdu. =
| Xit. =
| Chet tillardagi oʻxshashliklar =
| Izoh =
}}
'''Said''' ({{lang-ar|سعيد}} — baxtli, omadli; soz, qulay) — kelib chiqishi [[arabcha]] boʻlgan erkaklar [[ism]]i<ref>{{Kitob manbasi |year=2022 |chapter=«S» harfi|chapterurl=http://til.gov.uz/upload/literature/dict-and-encyclopedia/Ss.pdf|title=Oʻzbek tilining izohli lugʻati|format=PDF |series=IV jild |publisher=G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi |location=Toshkent |pages=824 |isbn=978-9943-8834-7-5}}</ref>. Koʻp xalqlarda, jumladan, [[oʻzbeklar]]da keng tarqalgan.
== Taniqli shaxslar ==
* <!-- Shu ismli mashhur shaxslar roʻyxati -->
{{section-stub}}
== Familiyalar ==
* [[Saidov]]
* [[Saidova]]
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{ism-stub}}
[[Turkum:Oʻzbekcha erkaklar ismlari]]
08g1a41fmxln43gzliadjxljniahkkp
6198079
6198076
2026-07-08T08:29:56Z
Bekipediya
118689
/* Taniqli shaxslar */ +
6198079
wikitext
text/x-wiki
{{Ism
| Turi =
| Oʻzbekcha ism = Said
| Aslicha yozilishi =
| Tasvir =
| Tasvir eni =
| Tasvir izohi =
| Jins = erkak
| Kelib chiqishi = arabcha
| Talaffuzi =
| Etimologik maʼnosi = baxtli, omadli; soz, qulay
| Ota_ismi_erk =
| Ota_ismi_ayo =
| Shakli_erkak =
| Shakli_ayol = [[Saida]]
| Qarshi jins shakli =
| Boshqa shakllari =
| Yasama shakllari =
| Qarindosh ismlar =
| Afgʻ. =
| Arab. = سعيد
| Ozar. =
| Beng. =
| Chuv. =
| Nem. =
| Yun. =
| Ingl. =
| Isp. =
| Fors. =
| Fr. =
| Qad.yah. =
| Yah. =
| Hind. =
| Qoz. =
| Qirgʻ. =
| Lot. =
| Moʻgʻ. =
| Qad.turk. =
| Pahl. =
| Port. =
| Rus. =
| Sans. =
| Sugʻd. =
| Sur. =
| Tat. =
| Toj. =
| Turk. =
| Turkm. =
| Uygʻ. =
| Urdu. =
| Xit. =
| Chet tillardagi oʻxshashliklar =
| Izoh =
}}
'''Said''' ({{lang-ar|سعيد}} — baxtli, omadli; soz, qulay) — kelib chiqishi [[arabcha]] boʻlgan erkaklar [[ism]]i<ref>{{Kitob manbasi |year=2022 |chapter=«S» harfi|chapterurl=http://til.gov.uz/upload/literature/dict-and-encyclopedia/Ss.pdf|title=Oʻzbek tilining izohli lugʻati|format=PDF |series=IV jild |publisher=G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi |location=Toshkent |pages=824 |isbn=978-9943-8834-7-5}}</ref>. Koʻp xalqlarda, jumladan, [[oʻzbeklar]]da keng tarqalgan.
== Taniqli shaxslar ==
* [[Said-Abdulaziz Yusupov]]
* [[Said-Ahmad Aripbayev]]
* [[Said-Azim Oripov]]
* [[Said-Karim Ziyodullayev]]
* [[Said-ur-Rahman Azmi Nadviy]]
* [[Said Abd al-Latif Foda]]
* [[Said Abdulahad]]
* [[Said Abdulahadxon]]
* [[Said Abdullaxon]]
* [[Said Abdulloh Buxoriy]]
* [[Said Abdulmoʻmin]]
* [[Said Abulhasan Poband]]
* [[Said Ahmad]]
* [[Said Ahmad Palanpuriy]]
* [[Said Ahroriy]]
* [[Said Akl]]
* [[Said Akramxon toʻra]]
* [[Said Akrom]]
* [[Said Alim]]
* [[Said Ato Xoʻja Varrontepa]]
* [[Said Aulaqiy]]
* [[Said Axmad ota]]
* [[Said Azim Shirvoniy]]
* [[Said Azimshah Garibzada]]
* [[Said Bayazid]]
* [[Said Bey]]
* [[Said Boushakiy]]
* [[Said Halim]]
* [[Said Husejinović]]
* [[Said Huseyinovich]]
* [[Said Jalili]]
* [[Said Mir Mansur]]
* [[Said Mir Siddiqxon toʻra]]
* [[Said Mubarak]]
* [[Said Muhamad Bou Qabrin]]
* [[Said Muhammad Ali]]
* [[Said Muhammad Mohiroʻy]]
* [[Said Muhammadxon]]
* [[Said Muzaffar Shoh Qadriy]]
* [[Said Niyozov]]
* [[Said Norxoʻjayev]]
* [[Said Nuriddin]]
* [[Said Nursiy]]
* [[Said Nurutdinov]]
* [[Said Olim]]
* [[Said Olimxon]]
* [[Said Otabekov]]
* [[Said Rizo Alizoda]]
* [[Said Rustamov]]
* [[Said Seyidov]]
* [[Said Sirojiddin Jamolullayl]]
* [[Said Sodiq]]
* [[Said Toirov]]
* [[Said Toʻlaganov]]
* [[Said Usmonov]]
* [[Said Vasliy]]
* [[Said Yusuf Halim]]
* [[Said al-Andalusiy]]
* [[Said at-Taavdiy bin Suda zaviyasi]]
* [[Said ibn Abdulloh al-Hanafiy]]
* [[Said ibn Abdulmalik]]
* [[Said ibn Amir al-Daba'i]]
* [[Said ibn Amir al-Jumahiy]]
* [[Said ibn Amr al-Haroshiy]]
* [[Said ibn Aslam al-Kilobiy]]
* [[Said ibn Avs al-Ansoriy]]
* [[Said ibn Hamud ibn Said al-Mavaliy]]
* [[Said ibn Iso al-Amudiy]]
* [[Said ibn Jubayr]]
* [[Said ibn Malik ibn Bahdal]]
* [[Said ibn Maxlad]]
* [[Said ibn Muhammad ibn Ahmad al-Saqriy]]
* [[Said ibn Qays al-Hamdoniy]]
* [[Said ibn Salm al-Bahiliy]]
* [[Said ibn Usmon]]
* [[Said ibn Vaqqos masjidi]]
* [[Said ibn Xafif Samarqandiy]]
* [[Said ibn Yazid ibn Alqama al-Azdiy]]
* [[Said ibn Zayd]]
* [[Said ibn al-Musayyib]]
* [[Said ibn al-Os]]
* [[Saidabbos Abdulhafizov]]
* [[Saidafzalxon Ahrorov]]
* [[Saidafzalxon Axrorov]]
* [[Saidahmad Laqayev]]
* [[Saidahmad Mahmudov]]
* [[Saidahmad Rahimov]]
* [[Saidahmad Siddiqiy]]
* [[Saidahmad Vasliy Samarqandiy]]
* [[Saidahror Gʻulomov]]
* [[Saidakbar Agzamxodjayev]]
* [[Saidakbar Rahmonqulov]]
* [[Saidali Mirzayev]]
* [[Saidali Tursunovich Mirzayev]]
* [[Saidasror Gulyamov]]
* [[Saidaxmad Laqayev]]
* [[Saidaxrol Toʻxtayev]]
* [[Saidazamat Mirsaidov]]
* [[Saidazim Islomov]]
* [[Saidaziz Medgorodok]]
* [[Saidaziz Saidaliyev]]
* [[Saidbotir Ahmadxoʻjayev]]
* [[Saiddoston Fozilov]]
* [[Saidikrom Niyozxoʻjayev]]
* [[Saidislombek Pahlavonov]]
* [[Saidjamol Davlatjonov]]
* [[Saidjamshid Jafarov]]
* [[Saidjon Abdujabborov]]
* [[Saidjon Kalonov]]
* [[Saidkarim Ziyodullayev]]
* [[Saidkomil Umarov]]
* [[Saidmagʻruf Aʼzamxoʻjayev]]
* [[Saidmagʻruf Magʻrupovich Aʼzamxoʻjayev]]
* [[Saidmahmud Usmonov]]
* [[Saidmalik Azimov]]
* [[Saidmaqmud Norqoʻziyev]]
* [[Saidmurod panoh oʻgʻli]]
* [[Saidnosir Mirjalilov]]
* [[Saidoqil Saidxo‘jayev]]
* [[Saidqahhor Xolxoʻjayev]]
* [[Saidqul Arabov]]
* [[Saidrasul Saidazizov]]
* [[Saidrizo Alizoda]]
* [[Saidshoh Kasbaviy]]
* [[Saidumarxon Saidnurullayev]]
* [[Saidumarxon Sodiqov]]
* [[Saidusmon Qosimxoʻjayev]]
* [[Saidxon Hamidov]]
== Familiyalar ==
* [[Saidov]]
* [[Saidova]]
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{ism-stub}}
[[Turkum:Oʻzbekcha erkaklar ismlari]]
nip24zag7h4rqeczdqc0qtnbjeqn2ag
Chéri-Bibi and Cécily
0
1420712
6198077
2026-07-08T08:19:38Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
yangi
6198077
wikitext
text/x-wiki
'''Chéri-Bibi and Cécily''' ({{lang-fr|Chéri-Bibi et Cécily}}) — [[fransuz]] yozuvchisi [[Gaston Leroux]] qalamiga mansub sarguzasht-triller romani. 1916-yilda nashr etilgan. [[Roman]] turkum holida chop etilgan. Chéri-Bibi obrazi ishtirok etgan qism toʻrtta kitobning ikkinchisi hisoblanadi<ref>Hubin p.246</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* Goble, Alan. ''The Complete Index to Literary Sources in Film''. Walter de Gruyter, 1999.
* Hubin, Allen J. ''Crime Fiction, 1749-1980: A Comprehensive Bibliography''. Garland Publishing, 1984.
* Soister, John T. & Nicolella, Henry. ''Down from the Attic: Rare Thrillers of the Silent Era through the 1950s''. McFarland, 2016.
{{XIXasr-roman-stub}}
lck428qdqxwch2gs6ua8jl4e45he0ty
The Chink in the Armour
0
1420713
6198078
2026-07-08T08:25:12Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
yangi
6198078
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = The Chink in the Armour
| asl_nomi =
| tasvir = Cover--The chink in the armour.jpg
| izoh =
| muallif = Marie Belloc Lowndes
| muharrir =
| tarjimon =
| bezovchi =
| muqova_artist =
| mamlakat = [[Birlashgan Qirollik]]
| til = [[Ingliz tili]]
| seriya =
| janr = Drama
| nashriyot =
| nashr_etilgan_sana = 1912
| oʻzbek_nashr_sanasi =
| betlar = 216–352
| mukofotlar =
| avvalgisi =
| keyingisi =
| isbn =
| oclc =
| veb-sayt =
| izohlar =
}}
'''The Chink in the Armour''' — [[britaniya]]lik yozuvchi Marie Belloc Lowndes qalamiga mansub psixologik triller va detektiv [[roman]]<ref>{{Cite book |last=Lowndes |first=Marie Belloc |url=https://catalog.hathitrust.org/Record/100103246 |title=The chink in the armour |date=1912 |publisher=Scribner's |location=New York}}</ref>.
1912-yilda nashr etilgan. Roman asosida 1922-yilda Kenelm Foss rejissyorligida ''The House of Peril'' nomli Britaniya ovozsiz filmi suratga olingan. Unda Fay Compton bosh rolni ijro etgan<ref>{{Cite book |last=Goble |first=Alan |title=The Complete Index to Literary Sources in Film |date=1999 |publisher=Walter de Gruyter |page=294}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* {{Wikisource-inline|The Chink in the Armour|single=true}}
4f7ciu04a6bo5bkkirjrzbz658e4c0i
A Circuit Rider's Wife
0
1420714
6198080
2026-07-08T08:32:29Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
yangi
6198080
wikitext
text/x-wiki
'''A Circuit Rider’s Wife''' — Corra May Harris qalamiga mansub avtobiografik xarakterdagi [[roman]]. 1910-yilda Henry Altemus Company tomonidan [[Philadelphia]]da nashr etilgan<ref>[https://archive.org/details/circuitriderswif00harr A Circuit Rider’s Wife], the book freely available</ref>. Kitob muallifning eng mashhur asaridir<ref name=NewGeorgia>{{cite web|title=Corra Harris (1869-1935) |author=Catherine Oglesby |date=July 8, 2002 |publisher=[[New Georgia Encyclopedia]] |url=http://www.georgiaencyclopedia.org/articles/arts-culture/corra-harris-1869-1935 }}</ref>.
Asar asosida 1951-yilda ''I’d Climb the Highest Mountain'' filmi suratga olingan.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* ''[https://archive.org/details/circuitriderswif00harr A Circuit Rider’s Wife]'', the book freely available at [[Internet Archive]]
{{XIXasr-roman-stub}}
gc17vths7t8drm7dez3ehn32kza4dhh
The Clue of the Twisted Candle
0
1420715
6198081
2026-07-08T08:35:49Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
yangi
6198081
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = The Clue of the Twisted Candle
| asl_nomi =
| tasvir =
| izoh =
| muallif = Edgar Wallace
| muharrir =
| tarjimon =
| bezovchi =
| muqova_artist =
| mamlakat = [[Birlashgan Qirollik]]
| til = [[Ingliz tili]]
| seriya =
| janr = Jinoyat
| nashriyot =
| nashr_etilgan_sana = 1918
| oʻzbek_nashr_sanasi =
| betlar =
| mukofotlar =
| avvalgisi =
| keyingisi =
| isbn =
| oclc =
| veb-sayt =
| izohlar =
}}
'''The Clue of the Twisted Candle''' — [[britaniya]]lik yozuvchi [[Edgar Wallace]] qalamiga mansub urush [[roman]]i. 1918-yilda nashr etilgan<ref>Goble, Alan. ''The Complete Index to Literary Sources in Film''. Walter de Gruyter, 1999. p.486</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{XIXasr-roman-stub}}
6z0n0p8mag5c2u3zvga87hu9a5zei0r
A Debt Discharged
0
1420716
6198082
2026-07-08T08:43:34Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
yangi
6198082
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = A Debt Discharged
| asl_nomi =
| tasvir =
| izoh =
| muallif = Edgar Wallace
| muharrir =
| tarjimon =
| bezovchi =
| muqova_artist =
| mamlakat = [[Birlashgan Qirollik]]
| til = [[Ingliz tili]]
| seriya =
| janr = Triller
| nashriyot =
| nashr_etilgan_sana = 1916
| oʻzbek_nashr_sanasi =
| betlar =
| mukofotlar =
| avvalgisi =
| keyingisi =
| isbn =
| oclc =
| veb-sayt =
| izohlar =
}}
'''A Debt Discharged''' — Edgar Wallace qalamiga mansub triller [[roman]]i. 1916-yilda nashr etilgan. Roman [[syujet]]ida [[amerika]]lik tergovchi keng miqyosda pul qalbakilashtirish bilan shugʻullanuvchi jinoiy toʻdani taʼqib qiladi<ref>Goble p.487</ref>.
== Adabiyotlar ==
* Goble, Alan. ''The Complete Index to Literary Sources in Film''. Walter de Gruyter, 1999.
== Havolalar ==
* [[:File:Edgar Wallace - A Debt Discharged (1926 printing).pdf|''A Debt Discharged'']] (full text) at Wikimedia Commons
bsg369n5n1bloo4n5nvmdkgk70i7hs5
6198083
6198082
2026-07-08T08:44:52Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
6198083
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = A Debt Discharged
| asl_nomi =
| tasvir =
| izoh =
| muallif = Edgar Wallace
| muharrir =
| tarjimon =
| bezovchi =
| muqova_artist =
| mamlakat = [[Birlashgan Qirollik]]
| til = [[Ingliz tili]]
| seriya =
| janr = Triller
| nashriyot =
| nashr_etilgan_sana = 1916
| oʻzbek_nashr_sanasi =
| betlar =
| mukofotlar =
| avvalgisi =
| keyingisi =
| isbn =
| oclc =
| veb-sayt =
| izohlar =
}}
'''A Debt Discharged''' — Edgar Wallace qalamiga mansub triller [[roman]]i. 1916-yilda nashr etilgan. Roman [[syujet]]ida [[amerika]]lik tergovchi keng miqyosda pul qalbakilashtirish bilan shugʻullanuvchi jinoiy toʻdani taʼqib qiladi<ref>Goble p.487</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* Goble, Alan. ''The Complete Index to Literary Sources in Film''. Walter de Gruyter, 1999.
== Havolalar ==
* [[:File:Edgar Wallace - A Debt Discharged (1926 printing).pdf|''A Debt Discharged'']] (full text) at Wikimedia Commons
{{XIXasr-roman-stub}}
81lvgkfzwjdrca2z0xdgfcdo2bvsr1z
The Double Life of Mr. Alfred Burton (roman)
0
1420717
6198084
2026-07-08T08:55:32Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
yangi
6198084
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = The Double Life of Mr. Alfred Burton
| asl_nomi =
| tasvir =
| izoh = AQShdagi birinchi nashri
| muallif = E. Phillips Oppenheim
| muharrir =
| tarjimon =
| bezovchi =
| muqova_artist =
| mamlakat = [[Birlashgan Qirollik]]
| til = [[Ingliz tili]]
| seriya =
| janr = Drama
| nashriyot = Methuen (Buyuk Britaniya); Little, Brown (AQSh)
| nashr_etilgan_sana = 1913
| oʻzbek_nashr_sanasi =
| betlar =
| mukofotlar =
| avvalgisi =
| keyingisi =
| isbn =
| oclc =
| veb-sayt =
| izohlar =
}}
'''The Double Life of Mr. Alfred Burton''' — [[britaniya]]lik yozuvchi E. Phillips Oppenheim qalamiga mansub [[roman]]. 1913-yilda nashr etilgan.
== Adaptatsiya ==
1919-yilda roman asosida shu nomdagi [[The Double Life of Mr. Alfred Burton (film)| Britaniya filmi]] suratga olingan. Unga Arthur Rooke rejissyorlik qilgan, Kenelm Foss va Ivy Duke bosh rollarni ijro etgan<ref>Goble p.742</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* Goble, Alan. ''The Complete Index to Literary Sources in Film''. Walter de Gruyter, 199
{{XIXasr-roman-stub}}
16fcpzy6m4er32k5cmmyxfb5ii39emh
6198085
6198084
2026-07-08T08:56:21Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
Gulzoda Abduhalilova [[The Double Life of Mr. Alfred Burton (roman))]] sahifasini [[The Double Life of Mr. Alfred Burton (roman)]]ga koʻchirdi
6198084
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = The Double Life of Mr. Alfred Burton
| asl_nomi =
| tasvir =
| izoh = AQShdagi birinchi nashri
| muallif = E. Phillips Oppenheim
| muharrir =
| tarjimon =
| bezovchi =
| muqova_artist =
| mamlakat = [[Birlashgan Qirollik]]
| til = [[Ingliz tili]]
| seriya =
| janr = Drama
| nashriyot = Methuen (Buyuk Britaniya); Little, Brown (AQSh)
| nashr_etilgan_sana = 1913
| oʻzbek_nashr_sanasi =
| betlar =
| mukofotlar =
| avvalgisi =
| keyingisi =
| isbn =
| oclc =
| veb-sayt =
| izohlar =
}}
'''The Double Life of Mr. Alfred Burton''' — [[britaniya]]lik yozuvchi E. Phillips Oppenheim qalamiga mansub [[roman]]. 1913-yilda nashr etilgan.
== Adaptatsiya ==
1919-yilda roman asosida shu nomdagi [[The Double Life of Mr. Alfred Burton (film)| Britaniya filmi]] suratga olingan. Unga Arthur Rooke rejissyorlik qilgan, Kenelm Foss va Ivy Duke bosh rollarni ijro etgan<ref>Goble p.742</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* Goble, Alan. ''The Complete Index to Literary Sources in Film''. Walter de Gruyter, 199
{{XIXasr-roman-stub}}
16fcpzy6m4er32k5cmmyxfb5ii39emh
The Double Life of Mr. Alfred Burton (roman))
0
1420718
6198086
2026-07-08T08:56:21Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
Gulzoda Abduhalilova [[The Double Life of Mr. Alfred Burton (roman))]] sahifasini [[The Double Life of Mr. Alfred Burton (roman)]]ga koʻchirdi
6198086
wikitext
text/x-wiki
#YOʻNALTIRISH [[The Double Life of Mr. Alfred Burton (roman)]]
n2x7ja2o8u0zrg45k08vj34d1zqxatp
Down Under Donovan (roman)
0
1420719
6198091
2026-07-08T09:06:01Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
yangi
6198091
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = Down Under Donovan
| asl_nomi =
| tasvir =
| izoh =
| muallif = Edgar Wallace
| muharrir =
| tarjimon =
| bezovchi =
| muqova_artist =
| mamlakat = [[Birlashgan Qirollik]]
| til = [[Ingliz tili]]
| seriya =
| janr = Urush romani
| nashriyot =
| nashr_etilgan_sana = 1918
| oʻzbek_nashr_sanasi =
| betlar =
| mukofotlar =
| avvalgisi =
| keyingisi =
| isbn =
| oclc =
| veb-sayt =
| izohlar =
}}
'''Down Under Donovan''' — [[britaniya]]lik yozuvchi [[Edgar Wallace]] qalamiga mansub urush [[roman]]i. 1918-yilda nashr etilgan.
== Filmga moslashtirilishi ==
1922-yilda roman asosida ''[[Down Under Donovan]]'' nomli Britaniya ovozsiz filmi suratga olingan. Film Stoll Pictures tomonidan ishlab chiqarilgan va unda [[Cora Goffin]] bosh rolni ijro etgan<ref>Goble p.487</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* Goble, Alan. ''The Complete Index to Literary Sources in Film''. Walter de Gruyter, 1999.
{{XIXasr-roman-stub}}
lqodb2b7j7d0x769utrjipt8e0ftcc4
Luka Ratković
0
1420720
6198094
2026-07-08T09:07:27Z
Umarxon III
18267
yangi
6198094
wikitext
text/x-wiki
{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Luka Ratković
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi|1997|4|9}}
| tavallud_joyi = {{tavalludJoyi|Kraljevo}}
| boʻyi = {{boʻy|cm=191}}
| pozitsiya = [[Hujumchi (futbol)|Hujumchi]]
| yoshlikyillari1 =
| yoshlikklublari1 =
| yillar1 = 2016-2017
| klublar1 = {{Kipr bayrogʻi}} Apollo
| isht1 = 0
| gollar1 = 0
| yillar2 = 2016-2017
| klublar2 = {{Kipr bayrogʻi}} Anagennisi
| isht2 = 10
| gollar2 = 0
| yillar3 = 2017
| klublar3 = {{Serbiya bayrogʻi}} Rad
| isht3 = 1
| gollar3 = 0
| yillar4 = 2018
| klublar4 = {{Montenegro bayrogʻi}} Mladost
| isht4 = 9
| gollar4 = 0
| yillar5 = 2018-2019
| klublar5 = {{Serbiya bayrogʻi}} Dinamo (Vranje)
| isht5 = 29
| gollar5 = 0
| yillar6 = 2019—2021
| klublar6 = {{Serbiya bayrogʻi}} Backa
| isht6 = 47
| gollar6 = 6
| yillar7 = 2021—2022
| klublar7 = {{Serbiya bayrogʻi}} Novi Pazar
| isht7 = 40
| gollar7 = 3
| yillar8 = 2023—2024
| klublar8 = {{Serbiya bayrogʻi}} Javor
| isht8 = 39
| gollar8 = 2
| yillar9 = 2024-2025
| klublar9 = {{Serbiya bayrogʻi}} Dubocica
| isht9 = 31
| gollar9 = 18
| yillar10 = 2025-2026
| klublar10 = {{Rossiya bayrogʻi}} Yenisey
| isht10 = 11
| gollar10 = 3
| milliyyillar1 =
| milliyjamoa1 =
| milliyisht1 =
| milliygollar1 =
| milliyyillar2 =
| milliyjamoa2 =
| milliyisht2 =
| milliygollar2 =
| milliyyillar3 =
| milliyjamoa3 =
| milliyisht3 =
| milliygollar3 =
}}
'''Luka Ratković''' (1994-yil 5-avgust) — serbiyalik professional [[futbolchi]], hujumchi pozitsiyasida oʻynaydi<ref>{{cite web|url=https://www.sofascore.com/ru/football/player/luka-ratkovic/850814|title=Лука Раткович}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar|2}}
{{footy-bio-stub}}
{{DEFAULTSORT:Ratković, Luka}}
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Erkak futbol hujumchilari]]
[[Turkum:Qizilqum klubi futbolchilari]]
odmzihj0usny2qqhz3powizlofac7g6
Lineodes multisignalis
0
1420721
6198095
2026-07-08T09:07:35Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Lineodes multisignalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Lineodes multisignalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1868-yilda Gottlieb August Wilhelm Herrich-Schäffer tomonidan tavsiflangan<ref>{{Cite journal |last=Solis |first=M. Alma |last2=Cobian |first2=Clorinda E. Verga...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198095
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lineodes multisignalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lineodes multisignalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1868-yilda Gottlieb August Wilhelm Herrich-Schäffer tomonidan tavsiflangan<ref>{{Cite journal |last=Solis |first=M. Alma |last2=Cobian |first2=Clorinda E. Vergara |date=2023-07-14 |title=Lineodes Guenée (Crambidae: Spilomelinae) of Peru: New Reports of Larval Feeding on Solanaceae and New Species |url=http://dx.doi.org/10.4289/0013-8797.124.4.845 |journal=Proceedings of the Entomological Society of Washington |volume=124 |issue=4 |doi=10.4289/0013-8797.124.4.845 |issn=0013-8797|url-access=subscription }}</ref><ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q18816013}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
te14rfh1bjncqjtka3kmh3brr101pxo
Lineodes undulata
0
1420722
6198097
2026-07-08T09:08:53Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Lineodes undulata | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Lineodes undulata''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1913-yilda Walsingham tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Peru]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ s...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198097
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lineodes undulata
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lineodes undulata''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1913-yilda Walsingham tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Peru]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13765761}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
kkgtepm8zzwxbji7qh03fz5seibmqll
Lineodes ochrea
0
1420723
6198100
2026-07-08T09:10:57Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Lineodes ochrea | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Lineodes ochrea''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur faqat [[Kauai]], [[Oahu]], [[Molokai]] va [[Gavayi]] orollarida qayd etilgan. Biroq u [[Gavayi]]ga kiritilgan tur bo‘lishi mumkin. == Adabiyotlar == {{Commons}} {{Wikispecies}...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198100
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lineodes ochrea
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lineodes ochrea''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur faqat [[Kauai]], [[Oahu]], [[Molokai]] va [[Gavayi]] orollarida qayd etilgan. Biroq u [[Gavayi]]ga kiritilgan tur bo‘lishi mumkin.
== Adabiyotlar ==
{{Commons}}
{{Wikispecies}}
*{{cite book |last=Zimmerman |first=Elwood C. |author-link=Elwood Zimmerman |date=1958 |title=Insects of Hawaii |volume=8 Lepidoptera: Pyraloidea |publisher=University of Hawaii Press|hdl=10125/7337 }}
{{Taxonbar|from=Q6553605}}
[[Category:Moths described in 1907]]
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
adlwr2noo9q1i618hdx76vr64x5rag7
6198103
6198100
2026-07-08T09:11:36Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
[[Turkum:Moths described in 1907]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])
6198103
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lineodes ochrea
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lineodes ochrea''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur faqat [[Kauai]], [[Oahu]], [[Molokai]] va [[Gavayi]] orollarida qayd etilgan. Biroq u [[Gavayi]]ga kiritilgan tur bo‘lishi mumkin.
== Adabiyotlar ==
{{Commons}}
{{Wikispecies}}
*{{cite book |last=Zimmerman |first=Elwood C. |author-link=Elwood Zimmerman |date=1958 |title=Insects of Hawaii |volume=8 Lepidoptera: Pyraloidea |publisher=University of Hawaii Press|hdl=10125/7337 }}
{{Taxonbar|from=Q6553605}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
2gwmj762kol9ohy38csh03tzzv8zr82
The End of Her Honeymoon
0
1420724
6198102
2026-07-08T09:11:17Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
yangi
6198102
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = The End of Her Honeymoon
| asl_nomi =
| tasvir =
| izoh =
| muallif = Marie Belloc Lowndes
| muharrir =
| tarjimon =
| bezovchi =
| muqova_artist =
| mamlakat = [[Birlashgan Qirollik]]
| til = [[Ingliz tili]]
| seriya =
| janr = Detektiv
| nashriyot = Methuen (Buyuk Britaniya); Charles Scribner's Sons (AQSh)
| nashr_etilgan_sana = 1913
| oʻzbek_nashr_sanasi =
| betlar =
| mukofotlar =
| avvalgisi =
| keyingisi =
| isbn =
| oclc =
| veb-sayt =
| izohlar =
}}
'''The End of Her Honeymoon''' — [[britaniya]]lik yozuvchi Marie Belloc Lowndes qalamiga mansub detektiv [[roman]]<ref>Vinson p.450</ref>. 1913-yilda nashr etilgan. Roman yoʻqolib qolgan mehmonxona xonasi afsonasi asosida yaratilgan koʻplab asarlardan biridir.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* Vinson, James. ''Twentieth-Century Romance and Gothic Writers''. Macmillan, 1982.
{{XIXasr-roman-stub}}
p9hqcy43e4m6b8waeiobfn2e27m8m58
Lineodes peterseni
0
1420725
6198105
2026-07-08T09:12:17Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Lineodes peterseni | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Lineodes peterseni''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1913-yilda Walsingham tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Kolumbiya]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=G...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198105
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lineodes peterseni
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lineodes peterseni''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1913-yilda Walsingham tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Kolumbiya]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13765728}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
8bwarqp74pj8q7kj2gagpgpl7yj75ud
Lineodes polychroalis
0
1420726
6198107
2026-07-08T09:13:12Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Lineodes polychroalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Lineodes polychroalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1913-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Peru]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=ht...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198107
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lineodes polychroalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lineodes polychroalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1913-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Peru]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13765733}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
q9p2bjw3a9rc0jojrt5gz90m8z0qqqr
Lineodes pulcherrima
0
1420727
6198109
2026-07-08T09:14:29Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Lineodes pulcherrima | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Lineodes pulcherrima''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1906-yilda E. Hering tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Peru]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=Glo...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198109
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lineodes pulcherrima
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lineodes pulcherrima''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1906-yilda E. Hering tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Peru]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13765738}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
ckvgx97cz6kw9rlmc4ijpn58r5vrgz5
The Hidden Pearls
0
1420728
6198110
2026-07-08T09:14:50Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Kino|Loyiha:Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola
6198110
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = Hidden Pearls poster.jpeg
| caption = Film posteri
| director = [[George Melford]]<br>Claude Mitchell (''yordamchi rejissyor'')
| producer = [[Adolph Zukor]]<br>[[Jesse L. Lasky]]
| writer = [[Beulah Marie Dix]] (hikoya va ssenariy)
| starring = [[Sessue Hayakawa]]
| music =
| editing =
| distributor = [[Famous Players–Lasky]]<br>[[Paramount Pictures]]
| released = {{film date|1918|2|18}}
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''The Hidden Pearls''' — 1918-yilda rejissyor [[George Melford]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Bosh rolni [[Sessue Hayakawa]] ijro etgan<ref>{{cite web|title=The AFI Catalog of Feature Films: The Hidden Pearls|url=https://catalog.afi.com/Film/1953-HIDDEN-PEARLS|access-date=2026-02-10|website=catalog.afi.com}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
*{{IMDb title|id=0009173|title=The Hidden Pearls}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
p824h03220vxv1zar11bmnv3pksyrml
A Far Country (roman)
0
1420729
6198112
2026-07-08T09:15:27Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
yangi
6198112
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = A Far Country
| asl_nomi =
| tasvir =
| izoh = Romanning 1915-yildagi asl nashri
| muallif = Winston Churchill
| muharrir =
| tarjimon =
| bezovchi = Herman Pfiefer
| muqova_artist =
| mamlakat = [[Amerika Qoʻshma Shtatlari]]
| til = [[Ingliz tili]]
| seriya =
| janr = Roman
| nashriyot = Macmillan
| nashr_etilgan_sana = 1915
| oʻzbek_nashr_sanasi =
| betlar = 509
| mukofotlar =
| avvalgisi =
| keyingisi =
| isbn =
| oclc =
| veb-sayt =
| izohlar =
}}
'''A Far Country''' — [[amerika]]lik yozuvchi Winston Churchill qalamiga mansub [[roman]]. 1915-yilda nashr etilgan<ref name="review1">Hawthorne, Hildegarde (16 June 1915). [https://timesmachine.nytimes.com/timesmachine/1915/06/06/301798762.pdf WINSTON CHURCHILL’S STORY OF AMERICA; In His Latest Novel, "A Far Country, " the Problems That Beset Democracy Are Skillfully Handled and an Optimistic View of the National Future Is Given], ''[[The New York Times]]''</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* [https://books.google.com/books?id=NZdaAAAAMAAJ Full book scan] of 1915 Canadian printing via Google Books
{{XIXasr-roman-stub}}
lw8pwtfbqokf8bvf8aue0fi9d412lhe
Lineodes serpulalis
0
1420730
6198116
2026-07-08T09:18:30Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Lineodes serpulalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Lineodes serpulalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1863-yilda Julius Lederer tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Braziliya]]da uchraydi<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=V...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198116
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lineodes serpulalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lineodes serpulalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1863-yilda Julius Lederer tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Braziliya]]da uchraydi<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q18816007}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
f2n3ui3lat56rmgd8y8u0h1nmj7vi8h
The Highest Bid
0
1420731
6198118
2026-07-08T09:18:38Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Kino|Loyiha:Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola
6198118
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = The Highest Bid.jpg
| caption =
| director = [[William Russell (Amerikalik aktyor)|William Russell]]
| producer =
| writer = [[Arthur Henry Gooden]] (hikoya)<br />[[J. Edward Hungerford]] (ssenariy)
| narrator =
| starring = William Russell<br />[[Charlotte Burton]]
| music =
| cinematography =
| editing =
| distributor = [[Mutual Film]]
| released = {{film date|1916|7|16}}
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''The Highest Bid''' — 1916-yilda rejissyor [[William Russell (Amerikalik aktyor)|William Russell]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Bosh rollarni [[William Russell]] va [[Charlotte Burton]] ijro etgan<ref>{{cite magazine |title=Film Reviews |magazine=Variety |date=30 June 1916 |volume=43 |issue=5 |page=19 |url=https://archive.org/details/sim_variety_1916-06-30_43_5/page/18/mode/2up}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
*{{IMDb title|0157755}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
eqkiw1qarm4v861hd719i0gzgc4pwhg
6198119
6198118
2026-07-08T09:18:49Z
Ahror Akramovich
75193
6198119
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = The Highest Bid.jpg
| caption =
| director = [[William Russell (Amerikalik aktyor)|William Russell]]
| producer =
| writer = [[Arthur Henry Gooden]] (hikoya)<br />[[J. Edward Hungerford]] (ssenariy)
| narrator =
| starring = William Russell<br />[[Charlotte Burton]]
| music =
| cinematography =
| editing =
| distributor = [[Mutual Film]]
| released = {{film date|1916|7|16}}
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''The Highest Bid''' — 1916-yilda rejissyor [[William Russell (Amerikalik aktyor)|William Russell]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Bosh rollarni [[William Russell]] va [[Charlotte Burton]] ijro etgan<ref>{{cite magazine |title=Film Reviews |magazine=Variety |date=30 June 1916 |volume=43 |issue=5 |page=19 |url=https://archive.org/details/sim_variety_1916-06-30_43_5/page/18/mode/2up}}</ref>.
==Rollarda==
* Charlotte Burton — Elsie Burleigh
* William Russell — Oliver Strong
* [[William S. Hooser]] — Jerry amaki
* [[Harry Keenan]] — Addison Grey
* [[Marie Van Tassell]] — Elsiening onasi
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
*{{IMDb title|0157755}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
63wxgf50nopjnlqiigbtzhgbq4yvt3j
Lineodes tipuloides
0
1420732
6198121
2026-07-08T09:19:38Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Lineodes tipuloides | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Lineodes tipuloides''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1891-yilda Walsingham tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Trinidad]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198121
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lineodes tipuloides
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lineodes tipuloides''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1891-yilda Walsingham tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Trinidad]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13765745}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
kedj7ajpti5vy41do2dp5f2bezidy1a
Daisy Christodoulou
0
1420733
6198122
2026-07-08T09:20:18Z
Bekipediya
118689
Yangi
6198122
wikitext
text/x-wiki
{{Shaxsiyat bilgiqutisi
| ismi =
| asl ismi =
| tasvir =
| tasvir_eni =
| izoh =
| tavallud_paytidagi_ismi =
| tavallud_sanasi =
| tavallud_joyi =
| vafot_sanasi =
| vafot_joyi =
| fuqaroligi =
| taʼlimi =
| kasbi =
| faoliyat_yillari =
| boʻyi =
| partiyasi =
| unvoni =
| turmush_oʻrtogʻi =
| bolalari =
| otasi =
| onasi =
| mukofotlari =
| veb-sayt =
| modul =
| modul2 =
| modul3 =
| modul4 =
| modul5 =
| imzosi =
| izohlar =
}}
'''Daisy Christodoulou''' ({{Talaffuz|Deyzi Kristodulu}}) [[oʻqituvchi]]larga maktab ishlarini qiyosiy baholashda yordam berishga moʻljallangan „No More Marking“ onlayn platformasining taʼlim boʻyicha direktoridir. U avval {{Tillararo havola|Ark (xayriya tashkiloti)|en|Ark (charity)}} da {{Tillararo havola|taʼlim tadqiqotlari|en|Educational research}} boʻlimi rahbari boʻlib ishlagan va hozirda ham u yerda maslahatchi sifatida faoliyat yuritib kelmoqda<ref name="TESNMM">{{cite news |last=Bloom |first=Adi |url=https://www.tes.com/news/school-news/breaking-news/arks-head-assessment-leaving-work-comparative-judgement |title=Ark's head of assessment leaving to work on comparative judgement |work=[[TES (magazine)|TES]] |date=2017-04-13 |accessdate=2017-10-24 }}</ref>.
== Kelib chiqishi ==
Christodoulou [[London]]da ulgʻaygan va {{Tillararo havola|Warwick universiteti|en|University of Warwick}} da tahsil olgan<ref>{{Cite web|url=https://edcentral.uk/edblog/beginner-guides/a-beginners-guide-to-daisy-christodoulou|title=A beginner's guide to Daisy Christodoulou|website=edcentral.uk|language=en-gb|access-date=2020-02-04}}</ref>. U ilk bor 2006-2007-yilgi mavsumda gʻolib chiqqan Warwick jamoasi sardori sifatida „{{Tillararo havola|University Challenge|en|University Challenge}}“ tanlovida qatnashib, eʼtiborga tushgan<ref>{{citation |url=http://www.express.co.uk/news/uk/4465/Is-Daisy-Britain-s-brightest-student| newspaper=Sunday Express |title=Is Daisy Britain's brightest student? |author=Danielle Dwyer |date=15 April 2007}}</ref>. U „{{Tillararo havola|Teach First|en|Teach First}}“ dasturi doirasida oʻrta maktablar uchun ingliz tili oʻqituvchisi sifatida tayyorlangan<ref name=":0">{{Cite web|url=https://epi.org.uk/team/daisy-christodoulou/|title=Daisy Christodoulou - The Education Policy Institute|website=Education Policy Institute|language=en-GB|access-date=2020-02-04}}</ref>.
Universitetni tamomlagach, u „{{Tillararo havola|Seven Myths about Education|en|Seven Myths about Education}}“ kitobini yozadi. Unda aytilishicha, zamonaviy taʼlimda [[koʻnikma]] va [[malaka]]lar kabi {{Tillararo havola|protsessual bilimlar|en|Procedural knowledge}} ga ustunlik berilgani sababli, [[fakt]]lar kabi {{Tillararo havola|deklarativ bilimlar|en|Declarative knowledge}} eʼtibordan chetda qolmoqda<ref>{{citation |url=http://www.thesundaytimes.co.uk/sto/culture/books/non_fiction/article1385948.ece |archive-url=https://web.archive.org/web/20150721144931/http://www.thesundaytimes.co.uk/sto/culture/books/non_fiction/article1385948.ece |url-status=dead |archive-date=21 July 2015 |title=Seven Myths About Education by Daisy Christodoulou |author=Dominic Lawson |author-link=Dominic Lawson |date=16 March 2014 |newspaper=Sunday Times}}</ref><ref name="GuardianProfile">{{cite news |last=Wilby |first=Peter |url=https://www.theguardian.com/education/2014/nov/25/daisy-christodoulou-seven-myths-education-profile |title='Britain's brightest student' taking aim at teaching's sacred cows |work=[[The Guardian]] |date=2014-11-25 |accessdate=2017-10-24 }}</ref>. Uning „{{Lang-en2|Making Good Progress? The future of Assessment for Learning}}“ nomli ikkinchi kitobi 2017-yilda nashr etilgan<ref name="SWMGP">{{cite news |last=Counsell |first=Christine |url=https://schoolsweek.co.uk/reviews/making-good-progress-the-future-of-assessment-for-learning-by-daisy-christodoulou/ |title=Making Good Progress: the future of Assessment for Learning, by Daisy Christodoulou |work=Schools Week |publisher=[[Pearson PLC]] |date=2017-02-16 |accessdate=2017-10-24 }}</ref>. Shuningdek, u Londonning ikkita umumtaʼlim maktabida dars bergan<ref name=":0" />.
Christodoulou, shuningdek, oʻquv dasturlari va taʼlimni baholash tizimi islohoti tarafdoridir<ref>{{Cite web|url=https://arkonline.org/news/making-good-progress-daisy-christodoulou-launches-new-book|title=Making Good Progress: Daisy Christodoulou launches new book {{!}} Ark|website=arkonline.org|access-date=2020-02-04}}</ref>. 2017-yilda {{Tillararo havola|Anthony Seldon|en|Anthony Seldon}} uni „Britaniya taʼlimidagi 20 ta eng nufuzli shaxs“ roʻyxatiga kiritgan<ref name="SeldonList2017">{{cite web |url=http://seldonlist.schoolsshow.co.uk/2017-list-category/401-daisy-christodoulou |title=Daisy Christodoulou |work=The Seldon List 2017 |date=2017-10-08 |accessdate=2017-10-08 |archive-date=8 October 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171008181251/http://seldonlist.schoolsshow.co.uk/2017-list-category/401-daisy-christodoulou |url-status=dead }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* [https://www.bbc.co.uk/programmes/b04fzd9h The Educators] — [[BBC radio]]dagi intervyu
11ltur39tatkomrqf6h37ln8dicxwlu
6198126
6198122
2026-07-08T09:21:07Z
Bekipediya
118689
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])
6198126
wikitext
text/x-wiki
{{Shaxsiyat bilgiqutisi
| ismi =
| asl ismi =
| tasvir =
| tasvir_eni =
| izoh =
| tavallud_paytidagi_ismi =
| tavallud_sanasi =
| tavallud_joyi =
| vafot_sanasi =
| vafot_joyi =
| fuqaroligi =
| taʼlimi =
| kasbi =
| faoliyat_yillari =
| boʻyi =
| partiyasi =
| unvoni =
| turmush_oʻrtogʻi =
| bolalari =
| otasi =
| onasi =
| mukofotlari =
| veb-sayt =
| modul =
| modul2 =
| modul3 =
| modul4 =
| modul5 =
| imzosi =
| izohlar =
}}
'''Daisy Christodoulou''' ({{Talaffuz|Deyzi Kristodulu}}) [[oʻqituvchi]]larga maktab ishlarini qiyosiy baholashda yordam berishga moʻljallangan „No More Marking“ onlayn platformasining taʼlim boʻyicha direktoridir. U avval {{Tillararo havola|Ark (xayriya tashkiloti)|en|Ark (charity)}} da {{Tillararo havola|taʼlim tadqiqotlari|en|Educational research}} boʻlimi rahbari boʻlib ishlagan va hozirda ham u yerda maslahatchi sifatida faoliyat yuritib kelmoqda<ref name="TESNMM">{{cite news |last=Bloom |first=Adi |url=https://www.tes.com/news/school-news/breaking-news/arks-head-assessment-leaving-work-comparative-judgement |title=Ark's head of assessment leaving to work on comparative judgement |work=[[TES (magazine)|TES]] |date=2017-04-13 |accessdate=2017-10-24 }}</ref>.
== Kelib chiqishi ==
Christodoulou [[London]]da ulgʻaygan va {{Tillararo havola|Warwick universiteti|en|University of Warwick}} da tahsil olgan<ref>{{Cite web|url=https://edcentral.uk/edblog/beginner-guides/a-beginners-guide-to-daisy-christodoulou|title=A beginner's guide to Daisy Christodoulou|website=edcentral.uk|language=en-gb|access-date=2020-02-04}}</ref>. U ilk bor 2006-2007-yilgi mavsumda gʻolib chiqqan Warwick jamoasi sardori sifatida „{{Tillararo havola|University Challenge|en|University Challenge}}“ tanlovida qatnashib, eʼtiborga tushgan<ref>{{citation |url=http://www.express.co.uk/news/uk/4465/Is-Daisy-Britain-s-brightest-student| newspaper=Sunday Express |title=Is Daisy Britain's brightest student? |author=Danielle Dwyer |date=15 April 2007}}</ref>. U „{{Tillararo havola|Teach First|en|Teach First}}“ dasturi doirasida oʻrta maktablar uchun ingliz tili oʻqituvchisi sifatida tayyorlangan<ref name=":0">{{Cite web|url=https://epi.org.uk/team/daisy-christodoulou/|title=Daisy Christodoulou - The Education Policy Institute|website=Education Policy Institute|language=en-GB|access-date=2020-02-04}}</ref>.
Universitetni tamomlagach, u „{{Tillararo havola|Seven Myths about Education|en|Seven Myths about Education}}“ kitobini yozadi. Unda aytilishicha, zamonaviy taʼlimda [[koʻnikma]] va [[malaka]]lar kabi {{Tillararo havola|protsessual bilimlar|en|Procedural knowledge}} ga ustunlik berilgani sababli, [[fakt]]lar kabi {{Tillararo havola|deklarativ bilimlar|en|Declarative knowledge}} eʼtibordan chetda qolmoqda<ref>{{citation |url=http://www.thesundaytimes.co.uk/sto/culture/books/non_fiction/article1385948.ece |archive-url=https://web.archive.org/web/20150721144931/http://www.thesundaytimes.co.uk/sto/culture/books/non_fiction/article1385948.ece |url-status=dead |archive-date=21 July 2015 |title=Seven Myths About Education by Daisy Christodoulou |author=Dominic Lawson |author-link=Dominic Lawson |date=16 March 2014 |newspaper=Sunday Times}}</ref><ref name="GuardianProfile">{{cite news |last=Wilby |first=Peter |url=https://www.theguardian.com/education/2014/nov/25/daisy-christodoulou-seven-myths-education-profile |title='Britain's brightest student' taking aim at teaching's sacred cows |work=[[The Guardian]] |date=2014-11-25 |accessdate=2017-10-24 }}</ref>. Uning „{{Lang-en2|Making Good Progress? The future of Assessment for Learning}}“ nomli ikkinchi kitobi 2017-yilda nashr etilgan<ref name="SWMGP">{{cite news |last=Counsell |first=Christine |url=https://schoolsweek.co.uk/reviews/making-good-progress-the-future-of-assessment-for-learning-by-daisy-christodoulou/ |title=Making Good Progress: the future of Assessment for Learning, by Daisy Christodoulou |work=Schools Week |publisher=[[Pearson PLC]] |date=2017-02-16 |accessdate=2017-10-24 }}</ref>. Shuningdek, u Londonning ikkita umumtaʼlim maktabida dars bergan<ref name=":0" />.
Christodoulou, shuningdek, oʻquv dasturlari va taʼlimni baholash tizimi islohoti tarafdoridir<ref>{{Cite web|url=https://arkonline.org/news/making-good-progress-daisy-christodoulou-launches-new-book|title=Making Good Progress: Daisy Christodoulou launches new book {{!}} Ark|website=arkonline.org|access-date=2020-02-04}}</ref>. 2017-yilda {{Tillararo havola|Anthony Seldon|en|Anthony Seldon}} uni „Britaniya taʼlimidagi 20 ta eng nufuzli shaxs“ roʻyxatiga kiritgan<ref name="SeldonList2017">{{cite web |url=http://seldonlist.schoolsshow.co.uk/2017-list-category/401-daisy-christodoulou |title=Daisy Christodoulou |work=The Seldon List 2017 |date=2017-10-08 |accessdate=2017-10-08 |archive-date=8 October 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171008181251/http://seldonlist.schoolsshow.co.uk/2017-list-category/401-daisy-christodoulou |url-status=dead }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* [https://www.bbc.co.uk/programmes/b04fzd9h The Educators] — [[BBC radio]]dagi intervyu
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
gz274kdtv5s7kjbtsdp5nhr3ju3z9ma
The Forged Note
0
1420734
6198124
2026-07-08T09:20:54Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
yangi
6198124
wikitext
text/x-wiki
'''The Forged Note: A Romance of the Darker Races''' — afro-amerikalik [[yozuvchi]] va [[kinorejissyor]] [[Oscar Micheaux]] qalamiga mansub [[roman]]. 1915-yilda nashr etilgan. 528 sahifadan iborat. Syujeti [[Atlanta]] shahrida irqiy adovat oqibatida sodir etilgan linch voqeasi haqida hikoya qiladi. 2008-yilda [[Kessinger Publishing]], LLC tomonidan qayta nashr etilgan<ref>{{cite journal | url=http://caliber.ucpress.net/doi/pdf/10.1525/fq.2004.57.4.8?cookieSet=1 | doi=10.1525/fq.2004.57.4.8 | title=Oscar Micheaux and Leo Frank: Cinematic Justice Across the Color Line | date=2004 | last1=Bernstein | first1=Matthew | journal=Film Quarterly | volume=57 | issue=4 | pages=8–21 | url-access=subscription }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{XIXasr-roman-stub}}
qy8tlne0baize4kx9rsa15o1bqmlb3l
His Brother's Wife
0
1420735
6198125
2026-07-08T09:21:05Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Kino|Loyiha:Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola
6198125
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = His Brother's Wife.jpg
| caption =
| director = [[Harley Knoles]]
| producer = [[William A. Brady]]
| based_on = {{based on|''The Woman of It''<br>pyesasi|Er. Lawsche}}
| writer = [[Harley Knoles]]
| starring = [[Carlyle Blackwell]]<br>[[Ethel Clayton]]
| music =
| cinematography = [[Arthur Edeson]]
| studio = Premo Feature Film Corp.
| distributor = [[World Film Company]]
| released = {{Film date|1916|06|05}}
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''His Brother's Wife''' — 1916-yilda rejissyor [[Harley Knoles]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Bosh rollarni [[Carlyle Blackwell]] va [[Ethel Clayton]] ijro etgan<ref>{{Cite web |title=The AFI Catalog of Feature Films: His Brother's Wife |url=https://catalog.afi.com/Film/14134-HIS-BROTHERSWIFE |access-date=2025-04-23 |website=catalog.afi.com}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* {{IMDb title|id=0157756|title=His Brother's Wife}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
duhw32a54q35b27khhlsm03ly6maazd
6198127
6198125
2026-07-08T09:21:14Z
Ahror Akramovich
75193
6198127
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = His Brother's Wife.jpg
| caption =
| director = [[Harley Knoles]]
| producer = [[William A. Brady]]
| based_on = {{based on|''The Woman of It''<br>pyesasi|Er. Lawsche}}
| writer = [[Harley Knoles]]
| starring = [[Carlyle Blackwell]]<br>[[Ethel Clayton]]
| music =
| cinematography = [[Arthur Edeson]]
| studio = Premo Feature Film Corp.
| distributor = [[World Film Company]]
| released = {{Film date|1916|06|05}}
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''His Brother's Wife''' — 1916-yilda rejissyor [[Harley Knoles]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Bosh rollarni [[Carlyle Blackwell]] va [[Ethel Clayton]] ijro etgan<ref>{{Cite web |title=The AFI Catalog of Feature Films: His Brother's Wife |url=https://catalog.afi.com/Film/14134-HIS-BROTHERSWIFE |access-date=2025-04-23 |website=catalog.afi.com}}</ref>.
==Rollarda==
* Carlyle Blackwell — Howard Barton
* Ethel Clayton — Helen Barton
* Paul McAllister — Richard Barton
* Loel Stewart — Bartonlar farzandi
* Charles K. Gerrard
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* {{IMDb title|id=0157756|title=His Brother's Wife}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
ff8f0pyaq4jozpahsw1ojuvale1x68l
Lineodes pulchralis
0
1420736
6198129
2026-07-08T09:21:49Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Lineodes pulchralis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Lineodes pulchralis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1854-yilda Achille Guenée tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Braziliya]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198129
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lineodes pulchralis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lineodes pulchralis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1854-yilda Achille Guenée tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Braziliya]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q18816009}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
cvjpgw21r9imsyok8f64unohk1vmpe1
His Father's Son
0
1420737
6198131
2026-07-08T09:22:32Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Kino|Loyiha:Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola
6198131
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = His Father's Son ad.jpg
| caption =
| director = [[George D. Baker]]
| studio = [[Rolfe Photoplays]]
| writer = [[June Mathis]]
| based_on = hikoya — [[Channing Pollock (yozuvchi)|Channing Pollock]] va Rennold Wolf
| starring = [[Lionel Barrymore]]
| music =
| editing =
| distributor = [[Metro Pictures]]
| released = {{film date|1917|3|19}}
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''His Father's Son''' — 1917-yilda rejissyor [[George D. Baker]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Bosh rolni [[Lionel Barrymore]] ijro etgan. Film [[Metro Pictures]] tomonidan ishlab chiqarilgan va tarqatilgan<ref>{{cite web|url=http://www.afi.com/members/catalog/Detailview.aspx?s=&Movie=14649|title=Detail view of Movies Page|website=Afi.com|accessdate=5 November 2017}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
*{{IMDb title|0008106}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
88y5beb789umsxkkhcfvf5yfjb0t707
6198132
6198131
2026-07-08T09:22:44Z
Ahror Akramovich
75193
6198132
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = His Father's Son ad.jpg
| caption =
| director = [[George D. Baker]]
| studio = [[Rolfe Photoplays]]
| writer = [[June Mathis]]
| based_on = hikoya — [[Channing Pollock (yozuvchi)|Channing Pollock]] va Rennold Wolf
| starring = [[Lionel Barrymore]]
| music =
| editing =
| distributor = [[Metro Pictures]]
| released = {{film date|1917|3|19}}
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''His Father's Son''' — 1917-yilda rejissyor [[George D. Baker]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Bosh rolni [[Lionel Barrymore]] ijro etgan. Film [[Metro Pictures]] tomonidan ishlab chiqarilgan va tarqatilgan<ref>{{cite web|url=http://www.afi.com/members/catalog/Detailview.aspx?s=&Movie=14649|title=Detail view of Movies Page|website=Afi.com|accessdate=5 November 2017}}</ref>.
==Cast==
*[[Lionel Barrymore]] - J. Dabney Barron
*[[Irene Howley]] - Betty Arden
*[[Frank Currier]] - John Arden
*[[Charles Eldridge]] - Adam Barron
*George A. Wright - Perkins
*Phil Sanford - Jim Foley
*Walter Horton - Lord Lawrence
*Hugh Jeffrey -
*Florence Natol -
*Ilean Hume -
*Marien Dennis -
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
*{{IMDb title|0008106}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
kb743qzdls0av04jmbx0fue2rnn4dfk
Lineodes tridentalis
0
1420738
6198135
2026-07-08T09:24:22Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Lineodes tridentalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Lineodes tridentalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1913-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Gayana]] va [[Gonduras]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=200...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198135
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lineodes tridentalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lineodes tridentalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1913-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Gayana]] va [[Gonduras]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13765755}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
j1krdxj3fb9i3zzjko6l3v5f2jv6nx6
Lineodes triangulalis
0
1420739
6198137
2026-07-08T09:25:56Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Lineodes triangulalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Lineodes triangulalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1890-yilda Heinrich Benno Möschler tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Kuba]], [[Puerto-Riko]], [[Yamayka]], [[Dominika]], [[Bagama orollari]], [[Meksika]], Gon...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198137
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lineodes triangulalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lineodes triangulalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1890-yilda Heinrich Benno Möschler tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Kuba]], [[Puerto-Riko]], [[Yamayka]], [[Dominika]], [[Bagama orollari]], [[Meksika]], [[Gonduras]], [[Gvatemala]], [[Kolumbiya]], [[Trinidad]], [[Venesuela]] hamda [[AQSh]]da uchraydi. AQShda [[Florida]] va [[Texas]] shtatlarida qayd etilgan<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |access-date=July 15, 2014}}</ref><ref>[http://idtools.org/id/leps/micro/factsheet.php?name=%3Cem%3ELineodes+triangulalis%3C%2Fem%3E Microlepidoptera on Solanaceae]</ref><ref>{{cite web |url=http://mothphotographersgroup.msstate.edu/species.php?hodges=5109 |title= 801220.00 – 5109 – ''Lineodes triangulalis'' Möschler, 1890 |website=North American Moth Photographers Group |publisher=Mississippi State University |access-date=January 15, 2021}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14638910}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
qjsoisoy8pnpd540gyft7t3ztjszp40
6198139
6198137
2026-07-08T09:26:30Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
6198139
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lineodes triangulalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Lineodes triangulalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1890-yilda Heinrich Benno Möschler tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Kuba]], [[Puerto-Riko]], [[Yamayka]], [[Dominika]], [[Bagama orollari]], [[Meksika]], [[Gonduras]], [[Gvatemala]], [[Kolumbiya]], [[Trinidad]], [[Venesuela]] hamda [[AQSh]]da uchraydi. [[Florida]] va [[Texas]] shtatlarida qayd etilgan<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |access-date=July 15, 2014}}</ref><ref>[http://idtools.org/id/leps/micro/factsheet.php?name=%3Cem%3ELineodes+triangulalis%3C%2Fem%3E Microlepidoptera on Solanaceae]</ref><ref>{{cite web |url=http://mothphotographersgroup.msstate.edu/species.php?hodges=5109 |title= 801220.00 – 5109 – ''Lineodes triangulalis'' Möschler, 1890 |website=North American Moth Photographers Group |publisher=Mississippi State University |access-date=January 15, 2021}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14638910}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
4siy3ntim3mnikxnykbwyu0ogcawwaf
His Sweetheart
0
1420740
6198140
2026-07-08T09:26:53Z
Ahror Akramovich
75193
„{{Film bilgiqutisi | director = [[Donald Crisp]] | producer = [[Oliver Morosco]] | screenplay = [[George Beban]]<br>[[John B. Clymer]]<br>Lawrence McCloskey | story = George Beban<br>Lawrence McCloskey | starring = [[George Beban]]<br>[[Helen Jerome Eddy]]<br>Sarah Kernan<br>[[Harry De Vere]]<br>Cecil Holland<br>[[Kathleen Kirkham]] | music = | cinematography = [[J.O. Taylor]] | editing = | stud...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198140
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| director = [[Donald Crisp]]
| producer = [[Oliver Morosco]]
| screenplay = [[George Beban]]<br>[[John B. Clymer]]<br>Lawrence McCloskey
| story = George Beban<br>Lawrence McCloskey
| starring = [[George Beban]]<br>[[Helen Jerome Eddy]]<br>Sarah Kernan<br>[[Harry De Vere]]<br>Cecil Holland<br>[[Kathleen Kirkham]]
| music =
| cinematography = [[J.O. Taylor]]
| editing =
| studio = [[Oliver Morosco Photoplay Company]]
| distributor = [[Paramount Pictures]]
| released = {{Film date|1917|1|29}}
| runtime = 50 minut
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''His Sweetheart''' — 1917-yilda rejissyor [[Donald Crisp]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Bosh rollarni [[George Beban]], [[Helen Jerome Eddy]], [[Sarah Kernan]], [[Harry De Vere]], [[Cecil Holland]] va [[Kathleen Kirkham]] ijro etganref>{{cite web|url=https://www.tcm.com/tcmdb/title/498118/his-sweetheart|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924151640/http://www.tcm.com/tcmdb/title/498118/His-Sweetheart/|url-status=dead|archive-date=September 24, 2015|title=His Sweetheart (1917) - Overview - TCM.com|work=Turner Classic Movies|access-date=31 December 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.afi.com/members/catalog/DetailView.aspx?s=1&Movie=1907|title=His Sweetheart|publisher=AFI|accessdate=31 December 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* {{IMDb title|0008110|His Sweetheart}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
n4ke461xj2u7tlrduomj7vqdq0u22r9
6198142
6198140
2026-07-08T09:27:18Z
Ahror Akramovich
75193
6198142
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| director = [[Donald Crisp]]
| producer = [[Oliver Morosco]]
| screenplay = [[George Beban]]<br>[[John B. Clymer]]<br>Lawrence McCloskey
| story = George Beban<br>Lawrence McCloskey
| starring = [[George Beban]]<br>[[Helen Jerome Eddy]]<br>Sarah Kernan<br>[[Harry De Vere]]<br>Cecil Holland<br>[[Kathleen Kirkham]]
| music =
| cinematography = [[J.O. Taylor]]
| editing =
| studio = [[Oliver Morosco Photoplay Company]]
| distributor = [[Paramount Pictures]]
| released = {{Film date|1917|1|29}}
| runtime = 50 minut
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''His Sweetheart''' — 1917-yilda rejissyor [[Donald Crisp]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Bosh rollarni [[George Beban]], [[Helen Jerome Eddy]], [[Sarah Kernan]], [[Harry De Vere]], [[Cecil Holland]] va [[Kathleen Kirkham]] ijro etgan<ref>{{cite web|url=https://www.tcm.com/tcmdb/title/498118/his-sweetheart|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924151640/http://www.tcm.com/tcmdb/title/498118/His-Sweetheart/|url-status=dead|archive-date=September 24, 2015|title=His Sweetheart (1917) - Overview - TCM.com|work=Turner Classic Movies|access-date=31 December 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.afi.com/members/catalog/DetailView.aspx?s=1&Movie=1907|title=His Sweetheart|publisher=AFI|accessdate=31 December 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* {{IMDb title|0008110|His Sweetheart}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
7j8u5xid7je4ve79i9w89uuoqx0ir7r
Home, Sweet Home
0
1420741
6198145
2026-07-08T09:29:46Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Kino|Loyiha:Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola
6198145
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = Home, Sweet Home (1914) title card.jpg
| caption =
| director = [[D. W. Griffith]]
| producer =
| writer = {{Plainlist|
* [[Harry Aitken]]
* D. W. Griffith
}}
| starring = {{Plainlist|
* [[Earle Foxe]]
* [[Henry Walthall]]
* [[Dorothy Gish]]
* [[Lillian Gish]]
}}
| music =
| cinematography = [[G. W. Bitzer]]
| editing = {{Plainlist|
* [[James Smith (film editor)|James Smith]]
* Rose Smith
}}
| distributor = [[Mutual Film]]
| released = {{Film date|1914|05|17}}
| runtime = 55 minut
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''Home, Sweet Home''' — 1914-yilda rejissyor [[D. W. Griffith]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] biografik drama filmi. Bosh rollarni [[Earle Foxe]], [[Henry Walthall]] va [[Dorothy Gish]] ijro etgan<ref name="silentera">{{cite web |url=http://www.silentera.com/PSFL/data/H/HomeSweetHome1914.html |title=Progressive Silent Film List: ''Home, Sweet Home'' |access-date=November 21, 2010 |website=Silent Era}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* {{IMDb title|0003167}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
mak9mbs6wrw8c9xhkxsvq8lbvvr0deo
Neoleucinodes torvis
0
1420742
6198147
2026-07-08T09:30:42Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Neoleucinodes torvis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Neoleucinodes torvis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1948-yilda Hahn William Capps tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Kuba]], [[Puerto-Riko]], [[Yamayka]], [[Grenada]], [[Dominika]], [[Meksika]], [[Gvatemala]], Pana...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198147
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Neoleucinodes torvis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Neoleucinodes torvis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1948-yilda Hahn William Capps tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Kuba]], [[Puerto-Riko]], [[Yamayka]], [[Grenada]], [[Dominika]], [[Meksika]], [[Gvatemala]], [[Panama]], [[Peru]], [[Braziliya]], [[Gayana]], [[Surinam]] va [[Fransiya Gvianasi]]da uchraydi<ref>{{cite web|url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search|website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref><ref>[http://www.nic.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/pyraloidea/crambidae/pyraustinae/neoleucinodes/ ''Neoleucinodes''] at Markku Savela's ''Lepidoptera and Some Other Life Forms''</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13885419}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
p1uu6fmoysuv41uf586eyobyoumlo6q
Neoleucinodes dissolvens
0
1420743
6198150
2026-07-08T09:31:43Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Neoleucinodes dissolvens | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Neoleucinodes dissolvens''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1914-yilda Harrison Gray Dyar Jr. tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Fransiya Gvianasi]], [[Ekvador]], [[Surinam]] va [[Braziliya]]ning Amazonas shtatidagi...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198150
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Neoleucinodes dissolvens
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Neoleucinodes dissolvens''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1914-yilda Harrison Gray Dyar Jr. tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Fransiya Gvianasi]], [[Ekvador]], [[Surinam]] va [[Braziliya]]ning Amazonas shtatidagi San-Paulu-di-Olivensa hududida uchraydi<ref>{{cite web|url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search|website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref><ref>[http://www.nic.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/pyraloidea/crambidae/pyraustinae/neoleucinodes/ ''Neoleucinodes''] at Markku Savela's ''Lepidoptera and Some Other Life Forms''</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13857224}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
kb1uagrfijjma83z9wem3az9l3pu4xu
The Hun Within
0
1420744
6198152
2026-07-08T09:32:45Z
Ahror Akramovich
75193
„{{Film bilgiqutisi | image = The Hun Within (1918) poster.jpg | caption = Teatr afishasi | director = [[Chester Withey]] | producer = | writer = [[D. W. Griffith]] (Granville Warwick) | screenplay = [[Stanner E.V. Taylor]] | story = Stanner E.V. Taylor | starring = [[Dorothy Gish]]<br>[[George Fawcett]] | music = | editing = | studio = F-4 Picture Corp. | distributor...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198152
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = The Hun Within (1918) poster.jpg
| caption = Teatr afishasi
| director = [[Chester Withey]]
| producer =
| writer = [[D. W. Griffith]] (Granville Warwick)
| screenplay = [[Stanner E.V. Taylor]]
| story = Stanner E.V. Taylor
| starring = [[Dorothy Gish]]<br>[[George Fawcett]]
| music =
| editing =
| studio = F-4 Picture Corp.
| distributor = [[Famous Players–Lasky]]
| released = {{film date|1918|8|25}}
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''The Hun Within''' — 1918-yilda rejissyor [[Chester Withey]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] harbiy drama [[triller film]]i. Bosh rollarni [[Dorothy Gish]] va [[George Fawcett]] ijro etgan<ref>[http://memory.loc.gov/diglib/ihas/loc.mbrs.sfdb.483/default.html The Library of Congress/FIAF American Silent Feature Film Survival Catalog:''The Hun Within'']</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
*{{IMDb title|0009212|The Hun Within}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
grg31f0a87iexrk9uov7hdjf1wvuf4v
6198153
6198152
2026-07-08T09:32:59Z
Ahror Akramovich
75193
6198153
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = The Hun Within (1918) poster.jpg
| caption = Teatr afishasi
| director = [[Chester Withey]]
| producer =
| writer = [[D. W. Griffith]] (Granville Warwick)
| screenplay = [[Stanner E.V. Taylor]]
| story = Stanner E.V. Taylor
| starring = [[Dorothy Gish]]<br>[[George Fawcett]]
| music =
| editing =
| studio = F-4 Picture Corp.
| distributor = [[Famous Players–Lasky]]
| released = {{film date|1918|8|25}}
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''The Hun Within''' — 1918-yilda rejissyor [[Chester Withey]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] harbiy drama [[triller film]]i. Bosh rollarni [[Dorothy Gish]] va [[George Fawcett]] ijro etgan<ref>[http://memory.loc.gov/diglib/ihas/loc.mbrs.sfdb.483/default.html The Library of Congress/FIAF American Silent Feature Film Survival Catalog:''The Hun Within'']</ref>.
==Rollarda==
* Dorothy Gish — Beth
* George Fawcett — Henry Wagner
* Charles K. Gerrard — Karl Wagner
* Douglas MacLean — Frank Douglas
* Herbert Sutch — Krippen
* Max Davidson — Max
* Lillian Clark — Leone
* Robert Anderson — Krug
* Erich von Stroheim — Fon Bickel
* Adolph Lestina — Bethning otasi
* Kate Bruce — Katening onasi
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
*{{IMDb title|0009212|The Hun Within}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
39w2y7svmi8fut9yt5s4h1x5rkwypvk
Neoleucinodes imperialis
0
1420745
6198154
2026-07-08T09:33:07Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Neoleucinodes imperialis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Neoleucinodes imperialis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1854-yilda Achille Guenée tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Gaiti]], [[Gonduras]], [[Kosta-Rika]], [[Panama]] hamda [[Braziliya]]ning [[Parana]] va Rio-...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198154
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Neoleucinodes imperialis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Neoleucinodes imperialis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1854-yilda Achille Guenée tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Gaiti]], [[Gonduras]], [[Kosta-Rika]], [[Panama]] hamda [[Braziliya]]ning [[Parana]] va [[Rio-de-Janeyro]] shtatlarida uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2017 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=May 31, 2018}}</ref><ref>{{cite web |last=Savela |first=Markku |url=http://www.nic.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/pyraloidea/crambidae/pyraustinae/neoleucinodes/#imperialis |title=''Neoleucinodes imperialis'' (Guenée, 1854) |website=Lepidoptera and Some Other Life Forms |accessdate=May 31, 2018}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13885407}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
4o5kk4t39ufi8hl8z3yistqj4rbxxnn
Neoleucinodes alegralis
0
1420746
6198156
2026-07-08T09:34:09Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Neoleucinodes alegralis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Neoleucinodes alegralis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1920-yilda Schaus tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Fransiya Gvianasi]], [[Panama]], [[Gvatemala]] va [[Kosta-Rika]]da uchraydi<ref>{{cite web|url=http://glo...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198156
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Neoleucinodes alegralis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Neoleucinodes alegralis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1920-yilda Schaus tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Fransiya Gvianasi]], [[Panama]], [[Gvatemala]] va [[Kosta-Rika]]da uchraydi<ref>{{cite web|url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=global Pyraloidea database |publisher=Globiz.pyraloidea.org |date= |accessdate=2014-07-15}}</ref><ref>[http://www.boldsystems.org/index.php/Taxbrowser_Taxonpage?taxid=228456 BOLD Systems]</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q19598127}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
sqbsra5179pf1xhzaaw5hh561bz8h9y
The Idle Rich
0
1420747
6198158
2026-07-08T09:34:47Z
Ahror Akramovich
75193
„{{Film bilgiqutisi | image = Idle Rich Wiki.jpg | caption = Valentine Grant (oʻng tarafda). | director = [[Sidney Olcott]] | producer = Sid Films | starring = [[Valentine Grant]]<br />[[Arthur Donaldson (aktyor)|Arthur Donaldson]]<br />[[Sidney Olcott]] | distributor = Warner's Features | released = {{Film date|1914|06}} | mamlakat = [[AQSh]] | til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]] }} '''The Idle...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198158
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = Idle Rich Wiki.jpg
| caption = Valentine Grant (oʻng tarafda).
| director = [[Sidney Olcott]]
| producer = Sid Films
| starring = [[Valentine Grant]]<br />[[Arthur Donaldson (aktyor)|Arthur Donaldson]]<br />[[Sidney Olcott]]
| distributor = Warner's Features
| released = {{Film date|1914|06}}
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''The Idle Rich''' — 1914-yilda Sid Films tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] filmi. Filmga [[Sidney Olcott]] rejissyorlik qilgan. Bosh rollarni [[Valentine Grant]] va [[Arthur Donaldson]] ijro etgan. Film [[Warner's Features]] tomonidan tarqatilgan.
== Rollarda ==
* [[Valentine Grant]]
* [[Arthur Donaldson (aktyor)|Arthur Donaldson]]
* [[James Vincent (rejissyor)|James Vincent]]
* [[Sidney Olcott]]
== Havolalar ==
* {{IMDb title|2342566}}
* {{in lang|fr}}[http://www.sidneyolcott.com/Idle_Rich.htm ''The Idle Rich''] website dedicated to Sidney Olcott
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
q38hg67zenjycjq8sswj0pn5ctldfqx
Neoleucinodes elegantalis
0
1420748
6198160
2026-07-08T09:35:35Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Neoleucinodes elegantalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Neoleucinodes elegantalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1854-yilda Achille Guenée tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Meksika]], [[Kosta-Rika]], [[Kuba]], [[Gonduras]], [[Grenada]], [[Gvatemala]], [[Yamayka]],...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198160
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Neoleucinodes elegantalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Neoleucinodes elegantalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1854-yilda Achille Guenée tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Meksika]], [[Kosta-Rika]], [[Kuba]], [[Gonduras]], [[Grenada]], [[Gvatemala]], [[Yamayka]], [[Panama]], [[Puerto-Riko]], [[Trinidad va Tobago]], [[Argentina]], [[Braziliya]], [[Kolumbiya]], [[Ekvador]], [[Gayana]], [[Paragvay]], [[Peru]], [[Surinam]], [[Urugvay]] va [[Venesuela]]da uchraydi<ref name=EPPO>{{cite web|url=http://www.eppo.int/QUARANTINE/Alert_List/insects/neoleucinodes_elegantalis.htm|title=''Neoleucinodes elegantalis''|publisher=[[European and Mediterranean Plant Protection Organization]] (EPPO)}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
*{{Commons category-inline|Neoleucinodes elegantalis|''Neoleucinodes elegantalis''}}
{{Taxonbar|from=Q13885400}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
tdi57u5az7rvu8lmjnczb7hv1gz5dvq
The Image Maker
0
1420749
6198162
2026-07-08T09:36:31Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Kino|Loyiha:Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola
6198162
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| director = [[Eugene Moore (rejissyor)|Eugene Moore]]
| producer = [[Edwin Thanhouser]]
| writer = [[Emmett Mixx]]
| narrator =
| starring = {{ubl|[[Valda Valkyrien]]|[[Harris Gordon]]|[[Inda Palmer]]}}
| music =
| editing =
| studio = [[Thanhouser Film Corporation]]
| distributor = [[Pathé Exchange]]
| released = {{Film date|1917|01|21}}
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
== Rollarda ==
* [[Valda Valkyrien]] — Ashubetis / Marian Bell
* [[Harris Gordon]] — Prince Tsa / John Arden
* [[Inda Palmer]] — Mrs. Bell
* [[Morgan Jones (aktyor, 1879)|Morgan Jones]] — The Pharaoh
* [[Arthur Bauer]] — Maxon
* [[Boyd Marshall]]
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* Soister, John T. ''American Silent Horror, Science Fiction and Fantasy Feature Films, 1913-1929''. McFarland, 2014.
== Havolalar ==
* {{IMDb title|0176842}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
41b62f8q6spefcaj0v7lxoitnbdy77f
6198163
6198162
2026-07-08T09:36:46Z
Ahror Akramovich
75193
6198163
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| director = [[Eugene Moore (rejissyor)|Eugene Moore]]
| producer = [[Edwin Thanhouser]]
| writer = [[Emmett Mixx]]
| narrator =
| starring = {{ubl|[[Valda Valkyrien]]|[[Harris Gordon]]|[[Inda Palmer]]}}
| music =
| editing =
| studio = [[Thanhouser Film Corporation]]
| distributor = [[Pathé Exchange]]
| released = {{Film date|1917|01|21}}
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''The Image Maker''' — 1917-yilda rejissyor [[Eugene Moore]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Bosh rollarni [[Valda Valkyrien]], [[Harris Gordon]] va [[Inda Palmer]] ijro etgan<ref>Soister p.293</ref>.
== Rollarda ==
* [[Valda Valkyrien]] — Ashubetis / Marian Bell
* [[Harris Gordon]] — Prince Tsa / John Arden
* [[Inda Palmer]] — Mrs. Bell
* [[Morgan Jones (aktyor, 1879)|Morgan Jones]] — The Pharaoh
* [[Arthur Bauer]] — Maxon
* [[Boyd Marshall]]
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* Soister, John T. ''American Silent Horror, Science Fiction and Fantasy Feature Films, 1913-1929''. McFarland, 2014.
== Havolalar ==
* {{IMDb title|0176842}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
aa2kka62cdm716jsojp41ixf26m9hlz
Neoleucinodes prophetica
0
1420750
6198164
2026-07-08T09:37:09Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Neoleucinodes prophetica | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Neoleucinodes prophetica''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1914-yilda Harrison Gray Dyar Jr. tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Puerto-Riko]], [[Kuba]], [[Yamayka]], [[Dominikan Respublikasi]], [[Gvatemala]], Kost...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198164
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Neoleucinodes prophetica
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Neoleucinodes prophetica''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1914-yilda Harrison Gray Dyar Jr. tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Puerto-Riko]], [[Kuba]], [[Yamayka]], [[Dominikan Respublikasi]], [[Gvatemala]], [[Kosta-Rika]], [[Panama]], [[Gonduras]], [[Peru]], [[Venesuela]], [[Kolumbiya]], [[Trinidad va Tobago]] hamda [[Braziliya]]ning [[Rio-de-Janeyro]] shtatida uchraydi. Shuningdek, [[AQSh]]ning janubiy [[Florida]] hududida ham qayd etilgan<ref>{{cite web|url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search|website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref><ref>[http://www.nic.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/pyraloidea/crambidae/pyraustinae/neoleucinodes/ ''Neoleucinodes''] at Markku Savela's ''Lepidoptera and Some Other Life Forms''</ref><ref>[http://mothphotographersgroup.msstate.edu/species.php?hodges=5102 ''Moth Photographers Group''] at Mississippi State University</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13885413}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
92hpwgfcxial0zz2z3xshdoz8cerejf
Neoleucinodes incultalis
0
1420751
6198166
2026-07-08T09:38:11Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Neoleucinodes incultalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Neoleucinodes incultalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1912-yilda Schaus tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Kosta-Rika]]da uchraydi<ref>{{cite web|url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198166
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Neoleucinodes incultalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Neoleucinodes incultalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1912-yilda Schaus tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Kosta-Rika]]da uchraydi<ref>{{cite web|url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=global Pyraloidea database |publisher=Globiz.pyraloidea.org |date= |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q19598128}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
c6mh2ikyt71c6xqrsvymldl4a36eoes
In Judgement Of
0
1420752
6198168
2026-07-08T09:38:37Z
Ahror Akramovich
75193
„{{Film bilgiqutisi | image = In Judgement Of (1918) lantern slide.png | alt = | caption = Lantern slide | native_name = | director = [[Will S. Davis]] | producer = | writer = [[George D. Baker]] | screenplay = | story = | based_on = | starring = [[Anna Q. Nilsson]]<br />[[Franklyn Farnum]]<br />Herber...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198168
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = In Judgement Of (1918) lantern slide.png
| alt =
| caption = Lantern slide
| native_name =
| director = [[Will S. Davis]]
| producer =
| writer = [[George D. Baker]]
| screenplay =
| story =
| based_on =
| starring = [[Anna Q. Nilsson]]<br />[[Franklyn Farnum]]<br />[[Herbert Standing]]
| narrator =
| music =
| editing =
| studio = [[Metro Pictures]]
| distributor = Metro Pictures
| released = {{Film date|1918|8|12|''AQSh''|ref1=<ref name=AFI>{{cite web | url=https://catalog.afi.com/Catalog/moviedetails/1956 | title=In Judgement Of | publisher=American Film Institute | accessdate=August 25, 2018}}</ref>}}
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''In Judgement Of''' — 1918-yilda rejissyor [[Will S. Davis]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Bosh rollarni [[Anna Q. Nilsson]], [[Franklyn Farnum]] va [[Herbert Standing]] ijro etgan. 1918-yil 12-avgustda premyera qilingan.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* {{IMDb title|0009223}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
8vqiyr0298m5r71trz8r1pwrxmtfz0h
6198169
6198168
2026-07-08T09:38:54Z
Ahror Akramovich
75193
6198169
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = In Judgement Of (1918) lantern slide.png
| alt =
| caption = Lantern slide
| native_name =
| director = [[Will S. Davis]]
| producer =
| writer = [[George D. Baker]]
| screenplay =
| story =
| based_on =
| starring = [[Anna Q. Nilsson]]<br />[[Franklyn Farnum]]<br />[[Herbert Standing]]
| narrator =
| music =
| editing =
| studio = [[Metro Pictures]]
| distributor = Metro Pictures
| released = {{Film date|1918|8|12|''AQSh''|ref1=<ref name=AFI>{{cite web | url=https://catalog.afi.com/Catalog/moviedetails/1956 | title=In Judgement Of | publisher=American Film Institute | accessdate=August 25, 2018}}</ref>}}
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''In Judgement Of''' — 1918-yilda rejissyor [[Will S. Davis]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Bosh rollarni [[Anna Q. Nilsson]], [[Franklyn Farnum]] va [[Herbert Standing]] ijro etgan. 1918-yil 12-avgustda premyera qilingan.
==Rollarda==
* Anna Q. Nilsson — Mary Manners
* Franklyn Farnum — Doktor John O'Neill
* Herbert Standing — Sudya Brainard
* Edward Alexander — Robert Brainard
* Lydia Knott — Xonim Manners
* Harry S. Northrup — Andrew Vail
* Spottiswoode Aitken — Janob Manners
* Katherine Griffith — Xonim Brainard
* Robert Dunbar — T. A. Adams
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* {{IMDb title|0009223}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
b1phe9sezjq08tnqdkm2taftpplaxh6
6198171
6198169
2026-07-08T09:39:40Z
Ahror Akramovich
75193
6198171
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = In Judgement Of (1918) lantern slide.png
| alt =
| caption =
| native_name =
| director = [[Will S. Davis]]
| producer =
| writer = [[George D. Baker]]
| screenplay =
| story =
| based_on =
| starring = [[Anna Q. Nilsson]]<br />[[Franklyn Farnum]]<br />[[Herbert Standing]]
| narrator =
| music =
| editing =
| studio = [[Metro Pictures]]
| distributor = Metro Pictures
| released = {{Film date|1918|8|12|''AQSh''|ref1=<ref name=AFI>{{cite web | url=https://catalog.afi.com/Catalog/moviedetails/1956 | title=In Judgement Of | publisher=American Film Institute | accessdate=August 25, 2018}}</ref>}}
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''In Judgement Of''' — 1918-yilda rejissyor [[Will S. Davis]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Bosh rollarni [[Anna Q. Nilsson]], [[Franklyn Farnum]] va [[Herbert Standing]] ijro etgan. 1918-yil 12-avgustda premyera qilingan.
==Rollarda==
* Anna Q. Nilsson — Mary Manners
* Franklyn Farnum — Doktor John O'Neill
* Herbert Standing — Sudya Brainard
* Edward Alexander — Robert Brainard
* Lydia Knott — Xonim Manners
* Harry S. Northrup — Andrew Vail
* Spottiswoode Aitken — Janob Manners
* Katherine Griffith — Xonim Brainard
* Robert Dunbar — T. A. Adams
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* {{IMDb title|0009223}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
n22qldn140o9zs4vzte0410vhujdw33
Neoleucinodes
0
1420753
6198179
2026-07-08T09:46:05Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Neoleucinodes | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Neoleucinodes''' — [[Crambidae]] oilasining [[Spilomelinae]] kenja oilasiga mansub kuyalar urugʻi. Urugʻ 1948-yilda Hahn William Capps tomonidan [[Eski dunyo]]da tarqalgan ''[[Leucinodes]]'' urugʻidan ajratilgan neotropik urugʼ sifatida tavsiflangan<...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198179
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Neoleucinodes
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Neoleucinodes''' — [[Crambidae]] oilasining [[Spilomelinae]] kenja oilasiga mansub kuyalar urugʻi. Urugʻ 1948-yilda Hahn William Capps tomonidan [[Eski dunyo]]da tarqalgan ''[[Leucinodes]]'' urugʻidan ajratilgan neotropik urugʼ sifatida tavsiflangan<ref name=Capps-1948>{{cite journal|last=Capps|first=Hahn William|date=1948|title=Status of the pyraustid moths of the genus ''Leucinodes'' in the New World, with descriptions of new genera and species|journal=Proceedings of the United States National Museum|volume=98|issue=3223|pages=69–83|doi=10.5479/si.00963801.98-3223.69}}</ref>.
== Turlari ==
* ''[[Neoleucinodes alegralis]]'' <small>(Schaus, 1920)</small>
* ''[[Neoleucinodes dissolvens]]'' <small>(Dyar, 1914)</small>
* ''[[Neoleucinodes elegantalis]]'' <small>(Guenée, 1854)</small>
* ''[[Neoleucinodes galapagensis]]'' <small>Landry, 2016</small><ref name=Landry-2016>{{cite journal|last=Landry|first=Bernard|date=2016|title=Taxonomic revision of the Spilomelinae (Lepidoptera, Pyralidae s. l.) of the Galápagos Islands, Ecuador|journal=Revue suisse de zoologie|volume=123|issue=2|pages=315–399}}</ref>
* ''[[Neoleucinodes imperialis]]'' <small>(Guenée, 1854)</small>
* ''[[Neoleucinodes incultalis]]'' <small>(Schaus, 1912)</small>
* ''[[Neoleucinodes prophetica]]'' <small>(Dyar, 1914)</small>
* ''[[Neoleucinodes silvaniae]]'' <small>Diaz & Solis, 2007</small><ref name=Diaz-Solis-2007>{{Cite journal|last1=Diaz|first1=A. E.|last2=Solis|first2=Maria Alma|date=2007|title=A new species and species distribution records of ''Neoleucinodes'' (Lepidoptera: Crambidae: Spilomelinae) from Colombia feeding on ''Solanum'' sp.|journal=Proceedings of the Entomological Society of Washington|volume=109|issue=4|pages=897–908}}</ref>
* ''[[Neoleucinodes torvis]]'' <small>Capps, 1948</small><ref name=Capps-1948/>
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q6993147}}
[[Category:Crambidae genera]]
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
gqvz1au16vlmkirrr6y316e0i796a2u
Henry de Burne
0
1420754
6198181
2026-07-08T09:46:45Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Shaxsiyatlar]] doirasida yozilgan maqola
6198181
wikitext
text/x-wiki
'''Henry de Burne''' ([[floruit|fl.]] 1300–1301) — ingliz siyosatchisi.
1300–1301-yillarda [[New Shoreham (saylov okrugi)|New Shoreham]] saylov okrugidan [[Angliya parlamenti]]da qatnashgan.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Authority control}}
{{XIVasr-Angliya-MP-stub}}
87nsz8f5d91z68k6e868gdk97wvjk6z
6198182
6198181
2026-07-08T09:46:52Z
Ahror Akramovich
75193
6198182
wikitext
text/x-wiki
'''Henry de Burne''' ([[floruit|fl.]] 1300–1301) — ingliz siyosatchisi.
1300–1301-yillarda [[New Shoreham (saylov okrugi)|New Shoreham]] saylov okrugidan [[Angliya parlamenti]]da qatnashgan<ref>http://shoreham.adur.org.uk/images/storyofshoreham/storyshoreham.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160910025349/http://shoreham.adur.org.uk/images/storyofshoreham/storyshoreham.pdf |date=10 September 2016 }} p. 215</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Authority control}}
{{XIVasr-Angliya-MP-stub}}
nqbdxv6ccgjws2763sbzrqka4oc0soz
Neoleucinodes silvaniae
0
1420755
6198183
2026-07-08T09:46:58Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Neoleucinodes silvaniae | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Neoleucinodes silvaniae''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 2007-yilda Ana Elizabeth Diaz va Maria Alma Solis tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Kolumbiya]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-autho...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198183
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Neoleucinodes silvaniae
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Neoleucinodes silvaniae''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 2007-yilda Ana Elizabeth Diaz va Maria Alma Solis tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Kolumbiya]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2017 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=June 7, 2018}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q19598129}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
m2ky5fjcu82xf2497zzo4wz6vlgayab
Ralph Burton
0
1420756
6198185
2026-07-08T09:47:43Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Shaxsiyatlar]] doirasida yozilgan maqola
6198185
wikitext
text/x-wiki
'''Ralph Burton''' ([[floruit|fl.]] 1322–1340) — [[Angliya parlamenti]] aʼzosi.
1322 va 1340-yillarda [[Leicester (saylov okrugi)|Leicester]] saylov okrugidan Angliya parlamentida qatnashgan<ref>Curtis, John. A Topographical History of the County of Leicester. p. 97.</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Authority control}}
{{XIVasr-Angliya-MP-stub}}
1h4n0eeaxp3p5wy0qj2evftd0l4cdnh
Rhectosemia viriditincta
0
1420757
6198187
2026-07-08T09:48:44Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Rhectosemia viriditincta | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Rhectosemia viriditincta''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1959-yilda Eugene G. Munroe tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Braziliya]]ning [[Santa Katarina]] shtati hamda [[Kosta-Rika]]da uchraydi<ref>{{cite web |las...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198187
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Rhectosemia viriditincta
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Rhectosemia viriditincta''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1959-yilda Eugene G. Munroe tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Braziliya]]ning [[Santa Katarina]] shtati hamda [[Kosta-Rika]]da uchraydi<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |access-date=July 15, 2014}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.boldsystems.org/index.php/Taxbrowser_Taxonpage?taxid=401741 |title=Taxonomy Browser: ''Rhectosemia viriditincta'' |website=Barcode of Life Data System (BOLD) |access-date=January 18, 2021}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14262686}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
0gxlkvr5ay8gs7u1ulgsgmvqb7s7hdh
6198190
6198187
2026-07-08T09:49:25Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
6198190
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Rhectosemia viriditincta
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Rhectosemia viriditincta''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1959-yilda Eugene G. Munroe tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Braziliya]]ning [[Santa-Katarina]] shtati hamda [[Kosta-Rika]]da uchraydi<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |access-date=July 15, 2014}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.boldsystems.org/index.php/Taxbrowser_Taxonpage?taxid=401741 |title=Taxonomy Browser: ''Rhectosemia viriditincta'' |website=Barcode of Life Data System (BOLD) |access-date=January 18, 2021}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14262686}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
1ohrfahjku0eovcttw5nqa2h1iay8c8
John le Bury
0
1420758
6198188
2026-07-08T09:48:59Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Shaxsiyatlar]] doirasida yozilgan maqola
6198188
wikitext
text/x-wiki
'''John le Bury''' — 1315-yilda [[Gloucester (saylov okrugi)|Gloucester]] saylov okrugidan [[Angliya parlamenti]] aʼzosi bo‘lgan<ref>[[Thomas Rudge|Rudge, Thomas]]. (1811) [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uc1.31175035174765;view=1up;seq=111 ''The history and antiquities of Gloucester, from the earliest period to the present time: &c''.] Gloucester: J. Wood. p. 101.</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Authority control}}
{{XIVasr-Angliya-MP-stub}}
c64ca4j7d617quouvlez509y2spb45x
Richard Bush
0
1420759
6198192
2026-07-08T09:50:32Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Shaxsiyatlar]] doirasida yozilgan maqola
6198192
wikitext
text/x-wiki
'''Richard Bush''' ([[floruit|fl.]] 1380-yillar) — [[Maldon (saylov okrugi)|Maldon]] saylov okrugidan [[Angliya parlamenti]] aʼzosi bo‘lgan<ref>[http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1386-1421/member/bush-richard BUSH, Richard, of Maldon, Essex.] The History of Parliament. Retrieved 27 August 2017.</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Authority control}}
{{XIVasr-Angliya-MP-stub}}
9e57nt7alybrg9i0yqt55xg4g55q8ow
John Butte
0
1420760
6198195
2026-07-08T09:52:51Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Shaxsiyatlar]] doirasida yozilgan maqola
6198195
wikitext
text/x-wiki
'''John Butte''' ([[floruit|fl.]] 1366) — ingliz siyosatchisi.
1366-yilda [[Gloucester (saylov okrugi)|Gloucester]] saylov okrugidan [[Angliya parlamenti]]da qatnashgan<ref>{{cite web|url=http://archive.org/details/cu31924030494953|title=The parliamentary history of the county of Gloucester, including the cities of Bristol and Gloucester, and the boroughs of Cheltenham, Cirencester, Stroud, and Tewkesbury, from the earliest times to the present day, 1213-1898|first=William Retlaw|last=Williams|date=1 March 1898|publisher=Hereford : Priv. print. for the author by Jakeman and Carver|via=Internet Archive}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Authority control}}
{{XIVasr-Angliya-MP-stub}}
67so8vdoqqv4tb6g2oiw2zne9xi45yo
The Fourth Plague
0
1420761
6198198
2026-07-08T09:54:32Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
yangi
6198198
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = The Fourth Plague
| asl_nomi =
| tasvir =
| izoh =
| muallif = Edgar Wallace
| muharrir =
| tarjimon =
| bezovchi =
| muqova_artist =
| mamlakat = [[Birlashgan Qirollik]]
| til = [[Ingliz tili]]
| seriya =
| janr = Triller
| nashriyot =
| nashr_etilgan_sana = 1913
| oʻzbek_nashr_sanasi =
| betlar =
| mukofotlar =
| avvalgisi =
| keyingisi =
| isbn =
| oclc =
| veb-sayt =
| izohlar =
}}
'''The Fourth Plague''' — [[britaniya]]lik yozuvchi [[Edgar Wallace]] qalamiga mansub [[Triller (janr)|triller]] [[roman]]i. 1913-yilda nashr etilgan<ref>Clark p.131</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* Clark, Neil. ''Stranger than Fiction: The Life of Edgar Wallace, the Man Who Created King Kong''. The History Press, 2015.
{{XIXasr-roman-stub}}
38jerjxjmeir9swrzh2ozhf2c44t2un
The Fruitful Vine (roman)
0
1420762
6198205
2026-07-08T10:02:19Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
yangi
6198205
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = The Fruitful Vine
| asl_nomi =
| tasvir =
| izoh =
| muallif = Robert Hichens
| muharrir =
| tarjimon =
| bezovchi =
| muqova_artist =
| mamlakat = [[Birlashgan Qirollik]]
| til = [[Ingliz tili]]
| seriya =
| janr = Drama
| nashriyot = Unwin
| nashr_etilgan_sana = 1911
| oʻzbek_nashr_sanasi =
| betlar =
| mukofotlar =
| avvalgisi =
| keyingisi =
| isbn =
| oclc =
| veb-sayt =
| izohlar =
}}
'''The Fruitful Vine''' — [[britaniya]]lik yozuvchi Robert Hichens qalamiga mansub [[roman]]. 1911-yilda nashr etilgan<ref>Vinson p.350</ref>.
== Filmga moslashtirilishi ==
1921-yilda roman asosida [[The Fruitful Vine|shu nomdagi ovozsiz film]] suratga olingan. Filmga Maurice Elvey rejissyorlik qilgan va unda Basil Rathbone bosh rolni ijro etgan<ref>Goble p.222</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* Goble, Alan. ''The Complete Index to Literary Sources in Film''. Walter de Gruyter, 1999.
* Vinson, James. ''Twentieth-Century Romance and Gothic Writers''. Macmillan, 1982.
{{XIXasr-roman-stub}}
ivfuyqhu7geb7ntpahq3ad909pyz2jh
Proleucinodes xylopastalis
0
1420763
6198206
2026-07-08T10:04:39Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Proleucinodes xylopastalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Kapalaklar]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Proleucinodes xylopastalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1912-yilda William Schaus tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Kosta-Rika]], [[Gvatemala]] va [[Meksika]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |d...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198206
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Proleucinodes xylopastalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Kapalaklar]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Proleucinodes xylopastalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1912-yilda William Schaus tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Kosta-Rika]], [[Gvatemala]] va [[Meksika]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2017 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=June 19, 2018}}</ref><ref>{{cite web |last=Savela |first=Markku |url=http://www.nic.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/pyraloidea/crambidae/pyraustinae/proleucinodes/#xylopastalis |title=''Proleucinodes xylopastalis'' (Schaus, 1912) |website=Lepidoptera and Some Other Life Forms |accessdate=June 19, 2018}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q14171167}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
m3be5qd90pvcc0wopuuhmhoym9c34b8
Rhectosemia nomophiloides
0
1420764
6198207
2026-07-08T10:05:38Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Rhectosemia nomophiloides | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Kapalaklar]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Rhectosemia nomophiloides''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1959-yilda Eugene G. Munroe tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Boliviya]]da uchraydi<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bern...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198207
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Rhectosemia nomophiloides
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Kapalaklar]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Rhectosemia nomophiloides''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1959-yilda Eugene G. Munroe tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Boliviya]]da uchraydi<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |access-date=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14262559}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
gaqxgzkyoubqtjz031mrbjqt6w72nxs
The Innocent Lie
0
1420765
6198208
2026-07-08T10:06:14Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Kino|Loyiha:Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola
6198208
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = Innocent_Lie_Wiki.jpg
| caption = [[Jack J. Clark]] (''chap taraf'') with<br>Valentine Grant va Sidney Olcott
| director = [[Sidney Olcott]]
| screenplay = [[Lois Zellner]]
| story = [[Hugh Ford (rejissyor)|Hugh Ford]]
| starring = [[Valentine Grant]]
| cinematography = Al Liguori
| studio = [[Famous Players Film Company]]
| distributor = [[Paramount Pictures|Paramount]]
| released = {{Film date|1916|5|8}}
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''The Innocent Lie''' — 1916-yilda [[Famous Players Film Company]] tomonidan ishlab chiqarilgan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] filmi. Film [[Paramount]] tomonidan tarqatilgan<ref name=freelance>{{cite news|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1297&dat=19170606&id=LQcUAAAAIBAJ&pg=2968,6326340|title=The Innocent Lie|author=<!-- Staff -->|work=[[The Free Lance–Star]]|date=1917-06-06|page=3}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
* Michel Derrien, ''Aux origines du cinéma irlandais: Sidney Olcott, le premier oeil'', TIR 2013. {{ISBN|978-2-917681-20-6}} {{in lang|fr}}
== Havolalar ==
* {{IMDb title|0006860}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
nhelha57vj6j4yu9m6w6eux4jip88tk
6198209
6198208
2026-07-08T10:06:27Z
Ahror Akramovich
75193
6198209
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = Innocent_Lie_Wiki.jpg
| caption = [[Jack J. Clark]] (''chap taraf'') with<br>Valentine Grant va Sidney Olcott
| director = [[Sidney Olcott]]
| screenplay = [[Lois Zellner]]
| story = [[Hugh Ford (rejissyor)|Hugh Ford]]
| starring = [[Valentine Grant]]
| cinematography = Al Liguori
| studio = [[Famous Players Film Company]]
| distributor = [[Paramount Pictures|Paramount]]
| released = {{Film date|1916|5|8}}
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''The Innocent Lie''' — 1916-yilda [[Famous Players Film Company]] tomonidan ishlab chiqarilgan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] filmi. Film [[Paramount]] tomonidan tarqatilgan<ref name=freelance>{{cite news|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1297&dat=19170606&id=LQcUAAAAIBAJ&pg=2968,6326340|title=The Innocent Lie|author=<!-- Staff -->|work=[[The Free Lance–Star]]|date=1917-06-06|page=3}}</ref>.
==Rollarda==
* [[Valentine Grant]] — Nora O'Brien
* [[Jack J. Clark]] — Terry O'Brien
* Morris Foster — Pat O'Brien
* Hunter Areden — Nora Owen
* Robert Cain — Kapitan Stewart
* [[Frank Losee]]
* [[William Courtleigh Jr.]]
* [[Helen Lindroth]]
* Charles Fergusson
== Manbalar ==
{{manbalar}}
* Michel Derrien, ''Aux origines du cinéma irlandais: Sidney Olcott, le premier oeil'', TIR 2013. {{ISBN|978-2-917681-20-6}} {{in lang|fr}}
== Havolalar ==
* {{IMDb title|0006860}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
3hdonm7o0u87jzfk1r4k3gwvjq7qd6c
Proleucinodes melanoleuca
0
1420766
6198210
2026-07-08T10:06:40Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Proleucinodes melanoleuca | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Kapalaklar]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Proleucinodes melanoleuca''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1913-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Peru]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2017...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198210
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Proleucinodes melanoleuca
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Kapalaklar]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Proleucinodes melanoleuca''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1913-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Peru]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2017 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=June 19, 2018}}</ref><ref>{{cite web |last=Savela |first=Markku |url=http://www.nic.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/pyraloidea/crambidae/pyraustinae/proleucinodes/#melanoleuca |title=''Proleucinodes melanoleuca'' (Hampson, 1913) |website=Lepidoptera and Some Other Life Forms |accessdate=June 19, 2018}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13857104}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
d2gbrhm7vblxot0e5nty8fisgr4w09i
The Innocent Sinner
0
1420767
6198211
2026-07-08T10:07:38Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Kino|Loyiha:Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola
6198211
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = The Innocent Sinner.jpg
| caption =
| director = [[Raoul Walsh]]
| producer =
| writer = {{ubl|[[Mary Synon]]|Raoul Walsh}}
| narrator =
| starring = {{ubl|[[Miriam Cooper]]|[[Charles Clary]]|[[Jack Standing]]}}
| music =
| cinematography = [[Dal Clawson]]
| editing =
| studio = [[Fox Film]]
| distributor =Fox Film
| released = {{Film date|1917|07|21}}
| runtime = 50 minut
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* Solomon, Aubrey. ''The Fox Film Corporation, 1915-1935: A History and Filmography''. McFarland, 2011.
== Havolalar ==
* {{IMDb title|0008138}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
lcrejwk3d213s1jju8b13n1zlg2ytv1
6198213
6198211
2026-07-08T10:07:57Z
Ahror Akramovich
75193
6198213
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = The Innocent Sinner.jpg
| caption =
| director = [[Raoul Walsh]]
| producer =
| writer = {{ubl|[[Mary Synon]]|Raoul Walsh}}
| narrator =
| starring = {{ubl|[[Miriam Cooper]]|[[Charles Clary]]|[[Jack Standing]]}}
| music =
| cinematography = [[Dal Clawson]]
| editing =
| studio = [[Fox Film]]
| distributor =Fox Film
| released = {{Film date|1917|07|21}}
| runtime = 50 minut
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''The Innocent Sinner''' — 1917-yilda rejissyor [[Raoul Walsh]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Bosh rollarni [[Miriam Cooper]], [[Charles Clary]] va [[Jack Standing]] ijro etgan<ref>Solomon p.240</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* Solomon, Aubrey. ''The Fox Film Corporation, 1915-1935: A History and Filmography''. McFarland, 2011.
== Havolalar ==
* {{IMDb title|0008138}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
9iql86oyr23n3rjwj4oomen6l0a4rx4
6198214
6198213
2026-07-08T10:08:27Z
Ahror Akramovich
75193
6198214
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = The Innocent Sinner.jpg
| caption =
| director = [[Raoul Walsh]]
| producer =
| writer = {{ubl|[[Mary Synon]]|Raoul Walsh}}
| narrator =
| starring = {{ubl|[[Miriam Cooper]]|[[Charles Clary]]|[[Jack Standing]]}}
| music =
| cinematography = [[Dal Clawson]]
| editing =
| studio = [[Fox Film]]
| distributor =Fox Film
| released = {{Film date|1917|07|21}}
| runtime = 50 minut
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''The Innocent Sinner''' — 1917-yilda rejissyor [[Raoul Walsh]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Bosh rollarni [[Miriam Cooper]], [[Charles Clary]] va [[Jack Standing]] ijro etgan<ref>Solomon p.240</ref>.
==Rollarda==
* [[Miriam Cooper]] — Mary Ellen Ellis
* [[Charles Clary]] — David Graham
* [[Jack Standing]] — Walter Benton
* [[Jane Novak]] — Jane Murray
* [[Rosita Marstini]] — Madam De Coeur
* William Parsons — Bull Clark
* Johnny Reese — Laqma
* Jennie Lee — Ona Ellis
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* Solomon, Aubrey. ''The Fox Film Corporation, 1915-1935: A History and Filmography''. McFarland, 2011.
== Havolalar ==
* {{IMDb title|0008138}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
a96d4cuyhgg8oyjhclux7igwitxp08z
Proleucinodes lucealis
0
1420768
6198212
2026-07-08T10:07:51Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Proleucinodes lucealis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Kapalaklar]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Proleucinodes lucealis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1875-yilda Cajetan Felder, Rudolf Felder va Alois Friedrich Rogenhofer tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Fransiya Gvianasi]] va [[Braziliya]]da uchraydi<ref>{{c...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198212
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Proleucinodes lucealis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Kapalaklar]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Proleucinodes lucealis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1875-yilda Cajetan Felder, Rudolf Felder va Alois Friedrich Rogenhofer tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Fransiya Gvianasi]] va [[Braziliya]]da uchraydi<ref>{{cite web|url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search|website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref><ref>[http://www.nic.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/pyraloidea/crambidae/pyraustinae/proleucinodes/ ''Proleucinodes''] at Markku Savela's ''Lepidoptera and Some Other Life Forms''</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q14171160}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
1uc6ozlcewuka51tx75n2cndulzlrgx
The Iron Ring
0
1420769
6198215
2026-07-08T10:09:52Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Kino|Loyiha:Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola
6198215
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| director = [[George Archainbaud]]
| producer =[[William A. Brady]]
| writer = [[Horace Hazeltine]]
| narrator =
| starring = {{ubl|[[Edward Langford]]|[[Gerda Holmes]]|[[Arthur Ashley]]}}
| music =
| cinematography = [[Philip Hatkin]]
| editing =
| studio = [[Peerless Productions]]
| distributor = [[World Film]]
| released = {{Film date|1917|07|30}}
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''The Iron Ring''' — 1917-yilda rejissyor [[George Archainbaud]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Bosh rollarni [[Edward Langford]], [[Gerda Holmes]] va [[Arthur Ashley]] ijro etgan. Film [[New Jersey]]dagi Fort Lee shahrida suratga olingan<ref>Spehr p.188</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* Paul C. Spehr. ''The Movies Begin: Making Movies in New Jersey, 1887-1920''. Newark Museum, 1977.
== Havolalar ==
* {{IMDb title|0008142}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
hp816eu9kq375vxu4wlcgvntbyrgg20
6198216
6198215
2026-07-08T10:10:02Z
Ahror Akramovich
75193
6198216
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| director = [[George Archainbaud]]
| producer =[[William A. Brady]]
| writer = [[Horace Hazeltine]]
| narrator =
| starring = {{ubl|[[Edward Langford]]|[[Gerda Holmes]]|[[Arthur Ashley]]}}
| music =
| cinematography = [[Philip Hatkin]]
| editing =
| studio = [[Peerless Productions]]
| distributor = [[World Film]]
| released = {{Film date|1917|07|30}}
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''The Iron Ring''' — 1917-yilda rejissyor [[George Archainbaud]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Bosh rollarni [[Edward Langford]], [[Gerda Holmes]] va [[Arthur Ashley]] ijro etgan. Film [[New Jersey]]dagi Fort Lee shahrida suratga olingan<ref>Spehr p.188</ref>.
==Rollarda==
* Edward Langford — Aleck Hulette
* Gerda Holmes — Bess Hulette
* Arthur Ashley — Jack Delamore
* J. Herbert Frank — Ellery Leonard
* George MacQuarrie — Stephen Graves
* George Cowl — Charles Brown
* Alexandria Carewe — Xonim Georgie Leonard
* Gladys Thompson — Dorothy Delamore
* Victor Kennard — Doktor Hogue
* Richard Clarke — Sloane
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* Paul C. Spehr. ''The Movies Begin: Making Movies in New Jersey, 1887-1920''. Newark Museum, 1977.
== Havolalar ==
* {{IMDb title|0008142}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
h6m7pybmsm5l7wb79dg735o52aqse24
Proleucinodes impuralis
0
1420770
6198217
2026-07-08T10:29:26Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Proleucinodes impuralis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Kapalaklar]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Proleucinodes impuralis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1875-yilda Cajetan Felder, Rudolf Felder va Alois Friedrich Rogenhofer tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Gispaniola]] orolida uchraydi<ref>{{cite web|url=http...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198217
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Proleucinodes impuralis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Kapalaklar]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Proleucinodes impuralis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1875-yilda Cajetan Felder, Rudolf Felder va Alois Friedrich Rogenhofer tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Gispaniola]] orolida uchraydi<ref>{{cite web|url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search|website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q19364771}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
hf5fm5w17kc5avrcklcvnfc2xj6l7rj
6198222
6198217
2026-07-08T10:38:04Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
6198222
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Proleucinodes impuralis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Kapalaklar]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Proleucinodes impuralis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1875-yilda Cajetan Felder, Rudolf Felder va Alois Friedrich Rogenhofer tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Gaiti (orol)|Gaiti orolida]] uchraydi<ref>{{cite web|url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search|website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q19364771}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
f4onatab1ibpj4jpvpylxra5nvy2aun
A Gamble for Love (roman)
0
1420771
6198218
2026-07-08T10:35:31Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
yangi
6198218
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = A Gamble for Love
| asl_nomi =
| tasvir =
| izoh =
| muallif = Nathaniel Gould
| muharrir =
| tarjimon =
| bezovchi =
| muqova_artist =
| mamlakat = [[Birlashgan Qirollik]]
| til = [[Ingliz tili]]
| seriya =
| janr = Sport
| nashriyot =
| nashr_etilgan_sana = 1914
| oʻzbek_nashr_sanasi =
| betlar =
| mukofotlar =
| avvalgisi =
| keyingisi =
| isbn =
| oclc =
| veb-sayt =
| izohlar =
}}
'''A Gamble for Love''' — [[avstraliya]]lik [[britaniya|britan]] yozuvchi Nathaniel Gould qalamiga mansub sport [[roman]]i. 1914-yilda nashr etilgan. Gouldning aksariyat romanlari kabi, ushbu asar ham ot poygalari dunyosida kechadi.
== Filmga moslashtirilishi ==
1917-yilda roman asosida shu nomdagi [[A Gamble for Love|Britaniya ovozsiz filmi]] suratga olingan. Filmga Frank Wilson rejissyorlik qilgan<ref>Goble p.188</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{XIXasr-roman-stub}}
s2db9wx2t06r5dqdji2u0wkxl3nxp5x
It Happened in Paris
0
1420772
6198219
2026-07-08T10:35:53Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Kino|Loyiha:Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola
6198219
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| director = [[David Hartford]]<br />[[Richard Gordon Matzene]]<ref name=matzene>{{cite web | url=https://broadway.cas.sc.edu/content/studio-matzene | title=Studio, Matzene | publisher=Broadway Photographs | accessdate=December 26, 2019}}</ref>
| producer = [[Tod Browning]]
| writer = [[Sarah Bernhardt]]<br />[[Jack Cunningham (ssenariynavis)|Jack Cunningham]]
| screenplay =
| story =
| based_on =
| starring = [[Madame Yorska]]
| narrator =
| music =
| cinematography = [[Madeline Matzen]]
| editing =
| studio =
| distributor = Tyrad Pictures Inc.
| released = {{Film date|1919}}
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''It Happened in Paris''' — 1919-yilda rejissyorlar [[David Hartford]] va [[Richard Gordon Matzene]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi<ref name="afi">{{cite web|url=https://catalog.afi.com/Film/15440-IT-HAPPENED-IN-PARIS |title=''It Happened in Paris'' |work=afi.com |access-date=March 30, 2026}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
*{{IMDb title|0190486}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
ljzql2bc0moexd12gg7iscj34auciu2
6198220
6198219
2026-07-08T10:36:27Z
Ahror Akramovich
75193
6198220
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| director = [[David Hartford]]<br />[[Richard Gordon Matzene]]<ref name=matzene>{{cite web | url=https://broadway.cas.sc.edu/content/studio-matzene | title=Studio, Matzene | publisher=Broadway Photographs | accessdate=December 26, 2019}}</ref>
| producer = [[Tod Browning]]
| writer = [[Sarah Bernhardt]]<br />[[Jack Cunningham (ssenariynavis)|Jack Cunningham]]
| screenplay =
| story =
| based_on =
| starring = [[Madame Yorska]]
| narrator =
| music =
| cinematography = [[Madeline Matzen]]
| editing =
| studio =
| distributor = Tyrad Pictures Inc.
| released = {{Film date|1919}}
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''It Happened in Paris''' — 1919-yilda rejissyorlar [[David Hartford]] va [[Richard Gordon Matzene]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi<ref name="afi">{{cite web|url=https://catalog.afi.com/Film/15440-IT-HAPPENED-IN-PARIS |title=''It Happened in Paris'' |work=afi.com |access-date=March 30, 2026}}</ref>.
==Rollarda==
* Madame Yorska — Juliette / Yvonne Dupré
* [[Lawson Butt]] — Romildo (loʻli)
* [[Rose Dione]] — Creota
* [[Charles Gunn (aktyor)|Charles Gunn]] — Dick Gray
* [[Hayward Mack]] — Leon Naisson
* [[Sarah Bernhardt]] — oʻzini oʻzi
* [[David Hartford]] — oʻzini oʻzi
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
*{{IMDb title|0190486}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
jhn7lbb01jn5h9k9ns9hqv808gk3gdk
Robertus le Bynt
0
1420773
6198221
2026-07-08T10:36:37Z
Ahror Akramovich
75193
„'''Robertus le Bynt''' — [[Angliya parlamenti]] aʼzosi. 1307-yilda [[Lewes (saylov okrugi)|Lewes]] saylov okrugidan Angliya parlamentida qatnashgan<ref>{{Citation |last= |first= |title=The Parliamentary History of the Borough of Lewes |date= |work=1908 |year= |url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/bd/Lewes_Parliament_1295-1885.pdf |access-date= |publisher= |last2= |first2= |author-link= |author2-link=}}.</ref>. == Manbalar == {{...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198221
wikitext
text/x-wiki
'''Robertus le Bynt''' — [[Angliya parlamenti]] aʼzosi.
1307-yilda [[Lewes (saylov okrugi)|Lewes]] saylov okrugidan Angliya parlamentida qatnashgan<ref>{{Citation |last= |first= |title=The Parliamentary History of the Borough of Lewes |date= |work=1908 |year= |url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/bd/Lewes_Parliament_1295-1885.pdf |access-date= |publisher= |last2= |first2= |author-link= |author2-link=}}.</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Authority control}}
{{XIVasr-Angliya-MP-stub}}
9u6cw0hfaadwgh5mwx1zfzgb3p0bv4a
Henry de Carleton
0
1420774
6198223
2026-07-08T10:38:18Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Shaxsiyatlar]] doirasida yozilgan maqola
6198223
wikitext
text/x-wiki
'''Henry de Carleton''' ([[floruit|fl.]] 1306) — [[Leicester (saylov okrugi)|Leicester]] saylov okrugidan 1306-yilgi [[Angliya parlamenti]] aʼzosi bo‘lgan<ref>{{cite book |last1=Fishwick |first1=Henry |title=The History of the Parish of Poulton-le-Fylde, in the County of Lancaster |date=1885 |publisher=Printed for the Chetham society |page=182 |url=https://archive.org/details/historyparishpo01fishgoog/ |access-date=18 June 2026 |language=English}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Authority control}}
{{XIVasr-Angliya-MP-stub}}
pae75x42oifg1ryl3zugn0zyeg03tuy
Thomas Carleton
0
1420775
6198224
2026-07-08T10:39:12Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Shaxsiyatlar]] doirasida yozilgan maqola
6198224
wikitext
text/x-wiki
'''Thomas Carleton''' ([[floruit|fl.]] 1380-yillar) — [[London]] shahri aldermani va [[Angliya parlamenti]] aʼzosi.
1382-yildan [[London (saylov okrugi)|London]] saylov okrugidan Angliya parlamentida qatnashgan<ref>{{cite web | url=https://www.british-history.ac.uk/no-series/london-aldermen/hen3-1912/pp379-404 | title=Chronological list of aldermen: 1302-1400 | British History Online }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Authority control}}
{{XIVasr-Angliya-MP-stub}}
jn7gkjpgnono8hz34no2ddhqpr72ax2
It Happened to Adele
0
1420776
6198225
2026-07-08T10:43:03Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Kino|Loyiha:Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola
6198225
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| director = [[Van Dyke Brooke]]
| producer = [[Edwin Thanhouser]]
| writer = [[Agnes Christine Johnston]]
| narrator =
| starring = {{ubl|[[Gladys Leslie]]|[[Carey L. Hastings]]|[[Peggy Burke]]}}
| music =
| cinematography =
| editing =
| studio = Thanhouser Film Corporation
| distributor =[[Pathé Exchange]]
| released = {{Film date|1917|07|15}}
| runtime = 50 minut
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''It Happened to Adele''' — 1917-yilda rejissyor [[Van Dyke Brooke]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Bosh rollarni [[Gladys Leslie]], [[Carey L. Hastings]] va [[Peggy Burke]] ijro etgan<ref>Guide to the Silent Years of American Cinema p.55</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* Donald W. McCaffrey & Christopher P. Jacobs. ''Guide to the Silent Years of American Cinema''. Greenwood Publishing, 1999.
== Havolalar ==
* {{IMDb title|0176858}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
h5x6n32vi5zywn7lgkfzhosrw302461
A Japanese Nightingale
0
1420777
6198226
2026-07-08T10:44:58Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Kino|Loyiha:Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola
6198226
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = A Japanese Nightingale (1918, poster).jpg
| caption =
| director = [[George Fitzmaurice]]
| producer =
| based_on = {{based on|''A Japanese Nightingale'' (roman)|[[Winnifred Eaton (yozuvchi)|Winnifred Eaton]]}}<br/>{{based on|''A Japanese Nightingale'' (pyesa)|[[William Young (dramaturg)|William Young]]}}
| writer = [[Ouida Bergère]] <br> [[Jules Furthman]]
| narrator =
| starring = [[Fannie Ward]] <br> [[W.E. Lawrence]] <br> [[Yukio Aoyama]]
| music =
| cinematography = [[Arthur C. Miller]]<br/>Percy Hilburn
| editing =
| studio = [[Astra Film]]
| distributor =[[Pathé Exchange]]
| released = {{Film date|1918|09|22}}
| runtime = 50 minut
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''A Japanese Nightingale''' — 1918-yilda rejissyor [[George Fitzmaurice]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Bosh rollarni [[Fannie Ward]], [[W. E. Lawrence]] va [[Yukio Aoyama]] ijro etgan<ref>Motion Picture Guide Silent Film 1910-1936 p.368</ref>.
==Rollarda==
* [[Fannie Ward]] — Yuki
* [[W.E. Lawrence]] — John Bigelow
* [[Yukio Aoyama]]
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* Jay Robert Nash, Robert Connelly & Stanley Ralph Ross. ''Motion Picture Guide Silent Film 1910-1936''. Cinebooks, 1988. {{ISBN|978-0-933997-10-3}}.
== Havolalar ==
* {{IMDb title|0009237}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
c4fs1ovc94twxurehf5sglobvxsxfia
The Game of Liberty (roman)
0
1420778
6198227
2026-07-08T10:45:46Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
yangi
6198227
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = The Game of Liberty
| asl_nomi =
| tasvir =
| izoh = Birinchi nashri
| muallif = E. Phillips Oppenheim
| muharrir =
| tarjimon =
| bezovchi =
| muqova_artist =
| mamlakat = [[Birlashgan Qirollik]]
| til = [[Ingliz tili]]
| seriya =
| janr = Roman
| nashriyot = Cassell & Company
| nashr_etilgan_sana = 1915
| oʻzbek_nashr_sanasi =
| betlar = 313
| mukofotlar =
| avvalgisi =
| keyingisi =
| isbn =
| oclc =
| veb-sayt =
| izohlar =
}}
'''The Game of Liberty''' (AQShda ''An Amiable Charlatan'' nomi bilan nashr etilgan) — [[britaniya]]lik yozuvchi E. Phillips Oppenheim qalamiga mansub [[roman]]. 1915-yilda nashr etilgan. Roman syujeti aristokrat oʻgʻlining oʻgʻri ayol bilan sevgi munosabatlari haqida hikoya qiladi.
== Filmga moslashtirilishi ==
1916-yilda roman asosida [[The Game of Liberty (film)|shu nomdagi ovozsiz film]] suratga olingan. Filmga [[George Loane Tucker]] rejissyorlik qilgan<ref>Goble p.352</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* Goble, Alan. ''The Complete Index to Literary Sources in Film''. Walter de Gruyter, 1999.
{{XIXasr-roman-stub}}
4iyo5m82n27b28x3f7lpjzbponvlebn
A Jewel in Pawn
0
1420779
6198228
2026-07-08T10:46:18Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Kino|Loyiha:Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola
6198228
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image =AJewelinPawn1917.png
| caption =
| director = [[Jack Conway (rejissyor)|Jack Conway]]
| producer =
| writer = [[Constance Crawley]] <br> [[Arthur Maude]] <br> [[Maie B. Havey]]
| narrator =
| starring = [[Ella Hall]] <br> [[Maie Hall]] <br> [[Antrim Short]]
| music =
| cinematography = [[Edward A. Kull]]
| editing =
| studio = [[Universal Pictures]]
| distributor = Universal Pictures
| released = {{Film date|1917|04|16}}
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''A Jewel in Pawn''' — 1917-yilda rejissyor [[Jack Conway (rejissyor)|Jack Conway]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Bosh rollarni [[Ella Hall]], [[Maie Hall]] va [[Antrim Short]] ijro etgan<ref>Parish & Pitts p.75</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* James Robert Parish & Michael R. Pitts. ''Film directors: a guide to their American films''. Scarecrow Press, 1974.
== Havolalar ==
* {{IMDb title|0008147}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
1h07hpc9mo6dzbq5jv82npterfz6wg6
Proleucinodes
0
1420780
6198229
2026-07-08T10:47:07Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
yangi
6198229
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Proleucinodes
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Kapalaklar]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Proleucinodes''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]]lar urugʻi<ref>{{cite web|url=http://www.nhm.ac.uk/research-curation/research/projects/butmoth/search/GenusDetails.dsml?NUMBER=24055.0 |title=Natural History Museum Lepidoptera genus database |publisher=Natural History Museum |access-date=2011-10-18}}</ref>.
==Turlari==
*''[[Proleucinodes impuralis]]'' <small>(C. Felder, R. Felder & Rogenhofer, 1875)</small>
*''[[Proleucinodes lucealis]]'' <small>(C. Felder, R. Felder & Rogenhofer, 1875)</small>
*''[[Proleucinodes melanoleuca]]'' <small>(Hampson, 1913)</small>
*''[[Proleucinodes xylopastalis]]'' <small>(Schaus, 1912)</small>
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q7249596}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
bqku864aakb2wpmf0xavxqlrf9qb6sn
The Jewess of Toledo
0
1420781
6198230
2026-07-08T10:47:44Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Kino|Loyiha:Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola
6198230
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
|director = [[Otto Kreisler]]
|based_on = {{Based on|''[[The Jewess of Toledo]]''|[[Franz Grillparzer]]}}
|writer = [[Robert Land]]
|starring = [[Franz Höbling]]<br>Ida Norden<br>[[Thea Rosenquist]]<br>Josef Viktora
|studio = Helios Film
|distributor = Josef Rideg Film
|released = {{Film date|1919|8|1|df=yes}}
| mamlakat = [[Avstriya]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''The Jewess of Toledo''' ([[nemischa]]: ''Die Jüdin von Toledo'') — 1919-yilda rejissyor [[Otto Kreisler]] tomonidan suratga olingan [[Avstriya]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] tarixiy drama filmi. Bosh rollarni [[Franz Höbling]], [[Ida Norden]] va [[Thea Rosenquist]] ijro etgan<ref>{{cite book|last=Prawer|first=Siegbert Salomon|author-link=Siegbert Salomon Prawer|title=Between Two Worlds: The Jewish Presence in German and Austrian Film, 1910–1933|publisher=[[Berghahn Books]]|series=Film Europa|page=63|orig-year=2005|year=2007|location=New York, NY|isbn=1845453034|jstor=j.ctt9qd8qp}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
*{{IMDb title|0956166}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
efn8xiofozhmh030zq17xfpyaiu7v19
6198231
6198230
2026-07-08T10:48:16Z
Ahror Akramovich
75193
6198231
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
|director = [[Otto Kreisler]]
|based_on = {{Based on|''[[The Jewess of Toledo]]''|[[Franz Grillparzer]]}}
|writer = [[Robert Land]]
|starring = [[Franz Höbling]]<br>Ida Norden<br>[[Thea Rosenquist]]<br>Josef Viktora
|studio = Helios Film
|distributor = Josef Rideg Film
|released = {{Film date|1919|8|1|df=yes}}
| mamlakat = [[Avstriya]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''The Jewess of Toledo''' ([[nemischa]]: ''Die Jüdin von Toledo'') — 1919-yilda rejissyor [[Otto Kreisler]] tomonidan suratga olingan [[Avstriya]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] tarixiy drama filmi. Bosh rollarni [[Franz Höbling]], [[Ida Norden]] va [[Thea Rosenquist]] ijro etgan<ref>{{cite book|last=Prawer|first=Siegbert Salomon|author-link=Siegbert Salomon Prawer|title=Between Two Worlds: The Jewish Presence in German and Austrian Film, 1910–1933|publisher=[[Berghahn Books]]|series=Film Europa|page=63|orig-year=2005|year=2007|location=New York, NY|isbn=1845453034|jstor=j.ctt9qd8qp}}</ref>.
==Rollarda==
* Franz Höbling — [[Alfonso VIII]]
* Ida Norden — Eleanor, Kastiliya qirolichasi
* Leopold Iwald — Graf Manrique de Lara
* Josef Viktora — Garzarrah
* Theodor Weiß — Isaak
* Emmy Flemmich — Ester
* Thea Rosenquist — Rahel
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
*{{IMDb title|0956166}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
921injmcn2bh0g484j858asushy5i0g
Sharqiy Java
0
1420782
6198232
2026-07-08T10:48:34Z
Walkman9606
287935
„<mark>Sharqiy Yava</mark> (indonezcha: ''Jawa Timur'', yavan tili: ꦙꦮꦶꦮꦺꦠꦤ꧀ — ''Jawi Wétan'', madur tilida: ꦗꦧꦠꦺꦩꦺꦴꦂ — ''Jhâbâ Tèmor'') — Indoneziyaning Yava orolining eng sharqiy uchdan bir qismida joylashgan viloyatidir. G'arbda faqat Markaziy Yava viloyati bilan quruqlik chegarasiga ega; shimol va janubiy qirg'odlari mos ravishda Yava dengizi va Hind okeani bilan tutashgan. Sharqdagi tor Bali bo'g'ozi Ya...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198232
wikitext
text/x-wiki
<mark>Sharqiy Yava</mark> (indonezcha: ''Jawa Timur'', yavan tili: ꦙꦮꦶꦮꦺꦠꦤ꧀ — ''Jawi Wétan'', madur tilida: ꦗꦧꦠꦺꦩꦺꦴꦂ — ''Jhâbâ Tèmor'') — Indoneziyaning Yava orolining eng sharqiy uchdan bir qismida joylashgan viloyatidir. G'arbda faqat Markaziy Yava viloyati bilan quruqlik chegarasiga ega; shimol va janubiy qirg'odlari mos ravishda Yava dengizi va Hind okeani bilan tutashgan. Sharqdagi tor Bali bo'g'ozi Yava va Balini qariyb 2.29 kilometr (1.42 milya) masofa bilan ajratib turadi. Sharqiy Yavada joylashgan ushbu viloyat, shuningdek, Madura oroli (Indoneziyadagi eng uzun ko'prik — Suramadu ko'prigi orqali Yava bilan bog'langan), Kangean orollari va uzoqroq sharqda (shimoliy Bali dengizida) joylashgan boshqa kichik orollar guruhlari, hamda shimoldagi Masalembu arxipelagini ham o'z ichiga oladi. Ma'muriy markazi — Indoneziyaning ikkinchi yirik shahri, yirik sanoat va biznes markazi hisoblangan Surabaya shahri. Banyuwangi Sharqiy Yavadagi eng yirik regentslik (ma'muriy tuman) va Yava orolidagi eng yirik tuman hisoblanadi.
0yybt3syti44ijvrty57vzgoqgtlaxw
The Glory of Clementina Wing
0
1420783
6198233
2026-07-08T10:49:17Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
yangi
6198233
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = The Glory of Clementina Wing
| asl_nomi =
| tasvir =
| izoh =
| muallif = William John Locke
| muharrir =
| tarjimon =
| bezovchi =
| muqova_artist =
| mamlakat = [[Birlashgan Qirollik]]
| til = [[Ingliz tili]]
| seriya =
| janr = Drama
| nashriyot = The Bodley Head (Buyuk Britaniya); John Lane (AQSh)
| nashr_etilgan_sana = 1911
| oʻzbek_nashr_sanasi =
| betlar =
| mukofotlar =
| avvalgisi =
| keyingisi =
| isbn =
| oclc =
| veb-sayt =
| izohlar =
}}
'''The Glory of Clementina Wing''' — [[britaniya]]lik yozuvchi William John Locke qalamiga mansub [[roman]]<ref>Phelps p.260</ref>. 1911-yilda nashr etilgan. AQShda asar ''The Glory of Clementina'' nomi bilan chop etilgan.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* Goble, Alan. ''The Complete Index to Literary Sources in Film''. Walter de Gruyter, 1999.
* Phels, William Lyon. ''The Advance of the English novel''. Dodd, Mead & Company, 1916.
{{XIXasr-roman-stub}}
hkol9b68c57oen9xtmzfb7or6m6071k
6198234
6198233
2026-07-08T10:49:53Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
6198234
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = The Glory of Clementina Wing
| asl_nomi =
| tasvir =
| izoh =
| muallif = William John Locke
| muharrir =
| tarjimon =
| bezovchi =
| muqova_artist =
| mamlakat = [[Birlashgan Qirollik]]
| til = [[Ingliz tili]]
| seriya =
| janr = Drama
| nashriyot = The Bodley Head (Buyuk Britaniya); John Lane (AQSh)
| nashr_etilgan_sana = 1911
| oʻzbek_nashr_sanasi =
| betlar =
| mukofotlar =
| avvalgisi =
| keyingisi =
| isbn =
| oclc =
| veb-sayt =
| izohlar =
}}
'''The Glory of Clementina Wing''' — [[britaniya]]lik yozuvchi William John Locke qalamiga mansub [[roman]]<ref>Phelps p.260</ref>. 1911-yilda nashr etilgan. AQShda ''The Glory of Clementina'' nomi bilan chop etilgan.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* Goble, Alan. ''The Complete Index to Literary Sources in Film''. Walter de Gruyter, 1999.
* Phels, William Lyon. ''The Advance of the English novel''. Dodd, Mead & Company, 1916.
{{XIXasr-roman-stub}}
h55ens6820dcnf9dk3d5de9zh42mbmf
Judge Not; or The Woman of Mona Diggings
0
1420784
6198235
2026-07-08T10:52:20Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Kino|Loyiha:Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola
6198235
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| director = [[Robert Z. Leonard]]
| producer = Robert Z. Leonard
| writer = {{plainlist|
* [[Peter B. Kyne]]
* Robert Z. Leonard
* [[Harvey Gates]]
}}
| starring = [[Harry Carey (1878-yilda tugʻilgan aktyor)|Harry Carey]]
| cinematography = [[R. E. Irish]]
| distributor = [[Universal Pictures|Universal Film Manufacturing Company]]
| released = {{film date|1915|09|27}}
| runtime = 60 minut
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''Judge Not; or The Woman of Mona Diggings''' — 1915-yilda suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] drama filmi. Bosh rolni [[Julia Dean]] ijro etgan<ref>[http://www.silentera.com/PSFL/data/J/JudgeNot1915.html ''Judge Not'' at silentera.com database]</ref><ref>''The American Film Institute Catalog Feature Films: 1911-20'' by The American Film Institute, c. 1988</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
*{{IMDb title|0005575}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
0vpzawom5udwzpggueb2zis50rt8d3t
The Great Gay Road (roman)
0
1420785
6198236
2026-07-08T10:52:59Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
yangi
6198236
wikitext
text/x-wiki
'''The Great Gay Road''' — [[britaniya]]lik yozuvchi Tom Gallon qalamiga mansub [[roman]]. 1910-yilda nashr etilgan<ref>{{Cite journal |date=1910-02-05 |title=The Great Gay Road. By Tom Gallon (Book Review) |url=https://www.proquest.com/docview/1295527293/AE39B02986A24238PQ |journal=The Spectator |volume=104 |issue=4258 |pages=229 |id={{ProQuest|1295527293}}}}</ref><ref>{{Cite journal |date=February 1910 |title=The Great Gay Road |url=https://www.proquest.com/docview/3285129/AE39B02986A24238PQ |journal=The Bookman |volume=37 |issue=221 |pages=239–240 |id={{ProQuest|3285129}}}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Froude |first=W. |date=1912-01-27 |title=The Great Gay Road |url=https://www.proquest.com/docview/6830599/AE39B02986A24238PQ |journal=The Academy and Literature |issue=2073 |pages=127|id={{ProQuest|6830599}}}}</ref>. Asar Mrs George Norman tomonidan yozilgan 1918-yildagi ''The Call of the Road'' pyesasi uchun ilhom manbai boʻlgan<ref>Nicoll p. 858</ref>.
Roman ikki marta ekranlashtirilgan: 1920-yilda shu nomdagi ovozsiz film va 1931-yilda shu nomdagi ovozli film suratga olingan.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* Nicoll, Alardyce. ''English Drama, 1900-1930: The Beginnings of the Modern Period. Part I''. Cambridge University Press, 1973.
{{XIXasr-roman-stub}}
95zxotg69adckyw70za3phhkofoecez
6198238
6198236
2026-07-08T10:54:50Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
6198238
wikitext
text/x-wiki
'''The Great Gay Road''' — [[britaniya]]lik yozuvchi Tom Gallon qalamiga mansub [[roman]]. 1910-yilda nashr etilgan<ref>{{Cite journal |date=1910-02-05 |title=The Great Gay Road. By Tom Gallon (Book Review) |url=https://www.proquest.com/docview/1295527293/AE39B02986A24238PQ |journal=The Spectator |volume=104 |issue=4258 |pages=229 |id={{ProQuest|1295527293}}}}</ref><ref>{{Cite journal |date=February 1910 |title=The Great Gay Road |url=https://www.proquest.com/docview/3285129/AE39B02986A24238PQ |journal=The Bookman |volume=37 |issue=221 |pages=239–240 |id={{ProQuest|3285129}}}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Froude |first=W. |date=1912-01-27 |title=The Great Gay Road |url=https://www.proquest.com/docview/6830599/AE39B02986A24238PQ |journal=The Academy and Literature |issue=2073 |pages=127|id={{ProQuest|6830599}}}}</ref>. Asar Mrs George Norman tomonidan yozilgan 1918-yildagi ''The Call of the Road'' pyesasi uchun ilhom manbai boʻlgan<ref>Nicoll p. 858</ref>.
Roman ikki marta ekranlashtirilgan: 1920-yilda shu nomdagi ovozsiz [[The Great Gay Road (1920-yilgi film)|film]] va 1931-yilda shu nomdagi ovozli film suratga olingan.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* Nicoll, Alardyce. ''English Drama, 1900-1930: The Beginnings of the Modern Period. Part I''. Cambridge University Press, 1973.
{{XIXasr-roman-stub}}
d144mogoitm0c8pri401gcs1wic47e6
Just Jim
0
1420786
6198237
2026-07-08T10:54:42Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Kino|Loyiha:Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola
6198237
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = 1915 - Bijou Theater Ad Allentown PA.jpg
| caption = Gazeta afishasi
| director = [[Oscar A. C. Lund|O.A.C. Lund]]
| producer =
| writer = O.A.C. Lund
| starring = Harry Carey
| cinematography =
| editing =
| distributor = [[Universal Pictures]]
| released = {{Film date|1915|08|16}}
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''Just Jim''' — 1915-yilda rejissyor [[Oscar A. C. Lund|O.A.C. Lund]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Film [[Universal Pictures]] tomonidan namoyishga chiqarilgan<ref name="silentera">{{cite web |url=http://www.silentera.com/PSFL/data/J/JustJim1915.html |title=Progressive Silent Film List: ''Just Jim'' |accessdate=August 25, 2009|work=silentera.com}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
*{{IMDb title|id=0005581|title=Just Jim}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
d9zm7zrmp6gnwgkkop76h9i4t5s1q8t
Rhectosemia
0
1420787
6198239
2026-07-08T10:55:52Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Rhectosemia | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Kapalaklar]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Rhectosemia''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub kuyalar urugʻi. Urugʻi ilk bor 1863-yilda Julius Lederer tomonidan tavsiflangan<ref>{{cite web |last1=Pitkin |first1=Brian |last2=Jenkins |first2=Paul |date=November 5, 2004 |url=https://www.nhm.ac.uk/our-sci...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198239
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Rhectosemia
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Kapalaklar]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Rhectosemia''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub kuyalar urugʻi. Urugʻi ilk bor 1863-yilda Julius Lederer tomonidan tavsiflangan<ref>{{cite web |last1=Pitkin |first1=Brian |last2=Jenkins |first2=Paul |date=November 5, 2004 |url=https://www.nhm.ac.uk/our-science/data/butmoth/search/GenusDetails.dsml?NUMBER=25640.0 |title=''Rhectosemia'' Lederer, 1863 |website=Butterflies and Moths of the World |publisher=[[Natural History Museum, London]] |accessdate=June 20, 2018}}</ref><ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Mally |first3=Richard |last4=Vegliante |first4=Francesca |last5=Tränkner |first5=Andreas |last6=Bauer |first6=Franziska |last7=Hayden |first7=James |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Schouten |first9=Rob |last10=Li |first10=Houhun |last11=Trofimova |first11=Tatiana |last12=Solis |first12=M. Alma |author-link12=Maria Alma Solis |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2020 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 2, 2020}}</ref>.
== Turlari ==
* ''[[Rhectosemia antofagastalis]]'' <small>Munroe, 1959</small>
* ''[[Rhectosemia argentipunctalis]]'' <small>H. Druce, 1895</small>
* ''[[Rhectosemia braziliensis]]'' <small>Munroe, 1959</small>
* ''[[Rhectosemia compositalis]]'' <small>Schaus, 1912</small>
* ''[[Rhectosemia excisalis]]'' <small>(Snellen, 1900)</small>
* ''[[Rhectosemia longistrialis]]'' <small>Dognin, 1904</small>
* ''[[Rhectosemia multifarialis]]'' <small>Lederer, 1863</small>
* ''[[Rhectosemia nomophiloides]]'' <small>Munroe, 1959</small>
* ''[[Rhectosemia striata]]'' <small>Munroe, 1959</small>
* ''[[Rhectosemia tumidicosta]]'' <small>Hampson, 1913</small>
* ''[[Rhectosemia vau-signalis|Rhectosemia vausignalis]]'' <small>Hampson, 1918</small>
* ''[[Rhectosemia viriditincta]]'' <small>Munroe, 1959</small>
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q7320313}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
kai318f4kv4rsn64togebk7jb2trw3w
Keys of the Righteous
0
1420788
6198240
2026-07-08T10:56:12Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Kino|Loyiha:Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola
6198240
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| director = [[Jerome Storm]]
| producer = [[Thomas H. Ince]]
| screenplay = [[C. Gardner Sullivan]]
| starring = [[Enid Bennett]]<br>[[Earle Rodney]]<br>[[George Nichols (aktyor)|George Nichols]]<br>[[Josef Swickard]]<br>Karl Formes<br>[[Gertrude Claire]]
| music =
| cinematography = [[Charles J. Stumar]]
| editing =
| studio = Thomas H. Ince Corporation
| distributor = [[Paramount Pictures]]
| released = {{Film date|1918|2|18}}
| runtime = 50 minut
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''Keys of the Righteous''' — 1918-yilda rejissyor [[Jerome Storm]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Bosh rollarni [[Enid Bennett]], [[Earle Rodney]], [[George Nichols (aktyor)|George Nichols]], [[Josef Swickard]], [[Karl Formes]] va [[Gertrude Claire]] ijro etgan<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/movies/movie/97643/Keys-of-the-Righteous/overview|archive-url=https://web.archive.org/web/20150107055657/http://www.nytimes.com/movies/movie/97643/Keys-of-the-Righteous/overview|url-status=dead|archive-date=7 January 2015|department=Movies & TV Dept.|work=[[The New York Times]]|publisher=[[Baseline (database)|Baseline]] & [[All Movie Guide]]|author=Hal Erickson|title=Keys-of-the-Righteous - Trailer - Cast - Showtimes - NYTimes.com|author-link=Hal Erickson (author)|date=2015|accessdate=7 January 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.tcm.com/tcmdb/title/496432/keys-of-the-righteous|archive-url=https://web.archive.org/web/20150107050834/http://www.tcm.com/tcmdb/title/496432/Keys-of-the-Righteous/|url-status=dead|archive-date=January 7, 2015|title=Keys of the Righteous (1918) - Overview - TCM.com|work=Turner Classic Movies|access-date=7 January 2015}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* {{IMDb title|0186270|Keys of the Righteous}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
1yusbkvgsa9yuc1oropmxz47f2x6fpg
6198241
6198240
2026-07-08T10:56:25Z
Ahror Akramovich
75193
6198241
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| director = [[Jerome Storm]]
| producer = [[Thomas H. Ince]]
| screenplay = [[C. Gardner Sullivan]]
| starring = [[Enid Bennett]]<br>[[Earle Rodney]]<br>[[George Nichols (aktyor)|George Nichols]]<br>[[Josef Swickard]]<br>Karl Formes<br>[[Gertrude Claire]]
| music =
| cinematography = [[Charles J. Stumar]]
| editing =
| studio = Thomas H. Ince Corporation
| distributor = [[Paramount Pictures]]
| released = {{Film date|1918|2|18}}
| runtime = 50 minut
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''Keys of the Righteous''' — 1918-yilda rejissyor [[Jerome Storm]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Bosh rollarni [[Enid Bennett]], [[Earle Rodney]], [[George Nichols (aktyor)|George Nichols]], [[Josef Swickard]], [[Karl Formes]] va [[Gertrude Claire]] ijro etgan<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/movies/movie/97643/Keys-of-the-Righteous/overview|archive-url=https://web.archive.org/web/20150107055657/http://www.nytimes.com/movies/movie/97643/Keys-of-the-Righteous/overview|url-status=dead|archive-date=7 January 2015|department=Movies & TV Dept.|work=[[The New York Times]]|publisher=[[Baseline (database)|Baseline]] & [[All Movie Guide]]|author=Hal Erickson|title=Keys-of-the-Righteous - Trailer - Cast - Showtimes - NYTimes.com|author-link=Hal Erickson (author)|date=2015|accessdate=7 January 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.tcm.com/tcmdb/title/496432/keys-of-the-righteous|archive-url=https://web.archive.org/web/20150107050834/http://www.tcm.com/tcmdb/title/496432/Keys-of-the-Righteous/|url-status=dead|archive-date=January 7, 2015|title=Keys of the Righteous (1918) - Overview - TCM.com|work=Turner Classic Movies|access-date=7 January 2015}}</ref>.
==Rollarda==
* Enid Bennett — Mary Manning
* Earle Rodney — Tom Gale
* George Nichols — Peter Manning
* Josef Swickard — Paul Manning
* Karl Formes — John Manning
* Gertrude Claire — Sarah Ann Watts
* Lydia Knott — Xonim Manning
* Melbourne MacDowell — Sudya Michael Burke
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* {{IMDb title|0186270|Keys of the Righteous}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
2wqmqh9mng0l1anj520b4op95l5sn8h
Kidnapped in New York
0
1420789
6198243
2026-07-08T10:58:29Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Kino|Loyiha:Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola
6198243
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| starring = Barney Gilmore
| cinematography =
| editing =
| distributor = Sterling Camera and Film Company
| released = {{Film date|1914||}}
| runtime = 40 minut
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''Kidnapped in New York''' — 1914-yilda suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] qisqa metrajli drama filmi. Bosh rolni [[Barney Gilmore]] ijro etgan<ref>{{cite web|title=''Kidnapped in New York'' (1914) |url=https://www.imdb.com/title/tt0369625/ |publisher=IMDB}} Gilmore had played the same role on stage.</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
{{Commons category|Kidnapped in New York (film)}}
*{{IMDb title}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
5hftg1lind9ooiujm2a71lbw72lvz40
6198244
6198243
2026-07-08T10:58:40Z
Ahror Akramovich
75193
6198244
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| starring = Barney Gilmore
| cinematography =
| editing =
| distributor = Sterling Camera and Film Company
| released = {{Film date|1914||}}
| runtime = 40 minut
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''Kidnapped in New York''' — 1914-yilda suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] qisqa metrajli drama filmi. Bosh rolni [[Barney Gilmore]] ijro etgan<ref>{{cite web|title=''Kidnapped in New York'' (1914) |url=https://www.imdb.com/title/tt0369625/ |publisher=IMDB}} Gilmore had played the same role on stage.</ref>.
==Rollarda==
* Barney Gilmore — Detektiv Dooley
* Marie Osborne — Toots, chaqaloq
* Violet Stuart — Hamshira
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
{{Commons category|Kidnapped in New York (film)}}
*{{IMDb title}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
r2ji9ecadvm7rmyi5tk5y03cyvjdi74
The Green Rust
0
1420790
6198245
2026-07-08T10:59:18Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
yangi
6198245
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = The Green Rust
| asl_nomi =
| tasvir =
| izoh =
| muallif = Edgar Wallace
| muharrir =
| tarjimon =
| bezovchi =
| muqova_artist =
| mamlakat = [[Birlashgan Qirollik]]
| til = [[Ingliz tili]]
| seriya =
| janr = Jinoyat
| nashriyot =
| nashr_etilgan_sana = 1919
| oʻzbek_nashr_sanasi =
| betlar =
| mukofotlar =
| avvalgisi =
| keyingisi =
| isbn =
| oclc =
| veb-sayt =
| izohlar =
}}
'''The Green Rust''' — [[britaniya]]lik yozuvchi [[Edgar Wallace]] qalamiga mansub jinoyat [[roman]]i. 1919-yilda nashr etilgan. Roman syujetida amerikalik detektiv dunyodagi [[bugʻdoy]] zaxiralarini yoʻq qilishni rejalashtirgan yovuz shifokorga qarshi kurashadi<ref>Goble p.487</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* Goble, Alan. ''The Complete Index to Literary Sources in Film''. Walter de Gruyter, 1999.
{{XIXasr-roman-stub}}
pd7qo6ml0s9bm7xhhwwii3v1ae63p71
The Kingdom of Love
0
1420791
6198248
2026-07-08T11:00:07Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Kino|Loyiha:Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola
6198248
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = The Kingdom of Love.jpg
| caption =
| director = [[Frank Lloyd]]
| producer = [[William Fox (prodyuser)|William Fox]]
| writer = {{ubl|[[Doty Hobart]] (hikoya)|Frank Lloyd}}
| narrator =
| starring = {{ubl|[[Jewel Carmen]]|[[Nancy Caswell]]|[[Genevieve Blinn]]}}
| music =
| editing =
| cinematography =
| studio = [[Fox Film]]
| distributor = Fox Film
| released = {{Film date|1917}}
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''The Kingdom of Love''' — 1917-yilda rejissyor [[Frank Lloyd]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Bosh rollarni [[Jewel Carmen]], [[Nancy Caswell]] va [[Genevieve Blinn]] ijro etgan<ref>Solomon p.244</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* Solomon, Aubrey. ''The Fox Film Corporation, 1915-1935: A History and Filmography''. McFarland, 2011.
== Havolalar ==
*{{IMDb title|0008160}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
p4cdu79vcmtjwd1yf94jzbbhrxbag17
6198250
6198248
2026-07-08T11:00:23Z
Ahror Akramovich
75193
6198250
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = The Kingdom of Love.jpg
| caption =
| director = [[Frank Lloyd]]
| producer = [[William Fox (prodyuser)|William Fox]]
| writer = {{ubl|[[Doty Hobart]] (hikoya)|Frank Lloyd}}
| narrator =
| starring = {{ubl|[[Jewel Carmen]]|[[Nancy Caswell]]|[[Genevieve Blinn]]}}
| music =
| editing =
| cinematography =
| studio = [[Fox Film]]
| distributor = Fox Film
| released = {{Film date|1917}}
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''The Kingdom of Love''' — 1917-yilda rejissyor [[Frank Lloyd]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Bosh rollarni [[Jewel Carmen]], [[Nancy Caswell]] va [[Genevieve Blinn]] ijro etgan<ref>Solomon p.244</ref>.
==Rollarda==
* Jewel Carmen — Violet Carson
* Nancy Caswell — Violet Carson (bolaligi)
* Genevieve Blinn — Xonim Agnes Carson
* Lee Shumway — Ruhoniy David Cromwell
* Fred Milton — Frank Carson
* Joseph Manning — Henry Carson
* G. Raymond Nye — Caribou Bill
* Murdock MacQuarrie — Buck (raqs zali egasi)
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* Solomon, Aubrey. ''The Fox Film Corporation, 1915-1935: A History and Filmography''. McFarland, 2011.
== Havolalar ==
*{{IMDb title|0008160}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
31iuz7wsqv1s4ufb2djair89vr3ukqd
Foydalanuvchi:Walkman9606
2
1420792
6198251
2026-07-08T11:00:37Z
Walkman9606
287935
„Salom hammaga, men yangiman bu yerda. Agar hatolik bo'lsa iltimos yordam bering.“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198251
wikitext
text/x-wiki
Salom hammaga, men yangiman bu yerda. Agar hatolik bo'lsa iltimos yordam bering.
b1tqlzdwp0tt98406e2bi9g830ezy61
Grey Timothy
0
1420793
6198256
2026-07-08T11:03:10Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
yangi
6198256
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = Grey Timothy
| asl_nomi =
| tasvir =
| izoh =
| muallif = Edgar Wallace
| muharrir =
| tarjimon =
| bezovchi =
| muqova_artist =
| mamlakat = [[Birlashgan Qirollik]]
| til = [[Ingliz tili]]
| seriya =
| janr = Sport-triller
| nashriyot =
| nashr_etilgan_sana = 1913
| oʻzbek_nashr_sanasi =
| betlar =
| mukofotlar =
| avvalgisi =
| keyingisi =
| isbn =
| oclc =
| veb-sayt =
| izohlar =
}}
'''Grey Timothy''' — [[britaniya]]lik yozuvchi [[Edgar Wallace]] qalamiga mansub sport-[[Triller (janr)|triller]] [[roman]]i. 1913-yilda nashr etilgan. Roman syujetida avstraliyalik qimorboz Brayan Pallard Buyuk Britaniyaga kelib, ot poygasi maydonida ingliz aristokrati boʻlgan raqibi bilan toʻqnash keladi<ref>Goble, p. 487</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* Clark, Neil. ''Stranger than Fiction: The Life of Edgar Wallace, the Man Who Created King Kong''. Stroud, Gloucs: The History Press, 2015.
* Goble, Alan. ''The Complete Index to Literary Sources in Film''. Walter de Gruyter, 1999.
{{XIXasr-roman-stub}}
2huncjityq7tz0j7imt6dxl6bbg26cn
Foydalanuvchi:Sleepycatinacap
2
1420794
6198257
2026-07-08T11:03:15Z
Sleepycatinacap
271380
„{{#babel:tg-N|en-3|kk-3|ky-3|ru-3|uz-3}}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198257
wikitext
text/x-wiki
{{#babel:tg-N|en-3|kk-3|ky-3|ru-3|uz-3}}
72qfjh7fwju72ww5em33pp52ehsf4or
The Grizzly King
0
1420795
6198263
2026-07-08T11:08:18Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
yangi
6198263
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = The Grizzly King
| asl_nomi =
| tasvir = Grizzly King title page.png
| izoh = Asarning titul sahifasi (1916)
| muallif = James Oliver Curwood
| muharrir =
| tarjimon =
| bezovchi = Frank B. Hoffman
| muqova_artist =
| mamlakat =
| til =
| seriya =
| janr =
| nashriyot = Doubleday, Page & Company
| nashr_etilgan_sana = 1916
| oʻzbek_nashr_sanasi =
| betlar = 234
| mukofotlar =
| avvalgisi =
| keyingisi =
| isbn =
| oclc = 948544710
| veb-sayt =
| izohlar =
}}
'''The Grizzly King: A Romance of the Wild''' — [[amerika]]lik yozuvchi [[James Oliver Curwood]] qalamiga mansub [[roman]]. 1916-yilda nashr etilgan<ref>{{Cite web |title=The Grizzly King: A Romance of the Wild |url=https://www.porchlightbooks.com/product/grizzly-king-a-romance-of-the-wild--james-oliver-curwood/isbn/9781774415061}}</ref>. Asar rejissyor [[Jean-Jacques Annaud]]ning 1988-yilda suratga olingan ''L’Ours'' (Shimoliy Amerikada ''The Bear'' nomi bilan tanilgan) filmiga ilhom manbai boʻlgan<ref>{{Citation |last=Annaud |first=Jean-Jacques |title=L'ours |date=1989-10-27 |type=Adventure, Drama, Family |url=https://www.imdb.com/title/tt0095800/ |access-date=2024-12-26 |others=Tchéky Karyo, Bart the Bear, Youk the Bear |publisher=Price, Renn Productions}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{XIXasr-roman-stub}}
717pujdhwj1h7ddi8o7gv1d2odkv21k
Guy and Pauline
0
1420796
6198268
2026-07-08T11:12:14Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
yangi
6198268
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = Guy and Pauline
| asl_nomi =
| tasvir =
| izoh =
| muallif = Compton Mackenzie
| muharrir =
| tarjimon =
| bezovchi =
| muqova_artist =
| mamlakat = [[Birlashgan Qirollik]]
| til = [[Ingliz tili]]
| seriya =
| janr = Drama
| nashriyot =
| nashr_etilgan_sana = 1915
| oʻzbek_nashr_sanasi =
| betlar =
| mukofotlar =
| avvalgisi =
| keyingisi =
| isbn =
| oclc =
| veb-sayt =
| izohlar =
}}
'''Guy and Pauline''' — [[britaniya]]lik yozuvchi Compton Mackenzie qalamiga mansub [[roman]]. 1915-yilda nashr etilgan. Asar yozilishi [[Kapri]] orolida boshlangan va uch yarim oy ichida yakunlangan. Muallif uni oʻzining eng sevimli asari deb hisoblagan<ref>Orel p.93</ref>. AQShda roman ''Plashers Mead'' nomi bilan nashr etilgan.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* Orel, Harold. ''Popular Fiction in England, 1914-1918''. University Press of Kentucky, 1992.
{{XIXasr-roman-stub}}
8gqkm4rbs7oi36x4qhhjvqvnxil4kqc
The Hate of a Hun
0
1420797
6198274
2026-07-08T11:17:01Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
yangi
6198274
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = The Hate of a Hun
| asl_nomi =
| tasvir =
| izoh = Asarning titul sahifasi (1916)
| muallif = Arthur Wright
| muharrir =
| tarjimon =
| bezovchi = Norman Lindsay
| muqova_artist =
| mamlakat = [[Avstraliya]]
| til = [[Ingliz tili]]
| seriya = Bookstall series
| janr = Urush
| nashriyot = NSW Bookstall Company
| nashr_etilgan_sana = 1916
| oʻzbek_nashr_sanasi =
| betlar = 192
| mukofotlar =
| avvalgisi =
| keyingisi =
| isbn =
| oclc =
| veb-sayt =
| izohlar =
}}
'''The Hate of a Hun''' — Arthur Wright qalamiga mansub [[roman]]. 1916-yilda nashr etilgan. Asar [[Birinchi jahon urushi]] davrida [[Avstraliya]]dagi nemislar haqida hikoya qiladi<ref>{{cite news |url=http://nla.gov.au/nla.news-article109976805 |title=AN AUSTRALIAN WAR NOVEL. |newspaper=[[The Border Mail|The Border Morning Mail and Riverina Times (Albury, NSW : 1903 - 1920)]] |location=Albury, NSW |date=24 November 1916 |accessdate=28 September 2014 |page=3 |publisher=National Library of Australia}}</ref>.
Roman NSW Bookstall Company tomonidan nashr etilishidan avval 1916-yil 22-iyuldan boshlab ''The World’s News'' gazetasida serial tarzda eʼlon qilingan<ref>{{cite news |date=22 July 1916 |title=Our New Serial: The hate of a hun. By Arthur Wright. |url=http://nla.gov.au/nla.news-article130582629 |accessdate=30 June 2025 |newspaper=[[The World's News]] |location=New South Wales, Australia |page=21 |via=National Library of Australia |issue=762}}</ref><ref>{{cite news |date=7 October 1916 |title=Chapter XXVI.—Parting's Sweet Sorrow. |url=http://nla.gov.au/nla.news-article130583645 |accessdate=30 June 2025 |newspaper=[[The World's News]] |location=New South Wales, Australia |page=26 |via=National Library of Australia |issue=773}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* [http://www.austlit.edu.au/austlit/page/C53474 ''The Hate of a Hun''] at [[AustLit]]
* [https://archive.org/stream/hateofhun00wrigiala Complete novel] at [[Internet Archive]]
* [http://recordsearch.naa.gov.au/SearchNRetrieve/Interface/DetailsReports/ItemDetail.aspx?Barcode=3433980&isAv=N ''The Hate of a Hun''] at [[National Archives of Australia]]
* Complete copy of story serialised in ''World’s News'' 1916 — [http://nla.gov.au/nla.news-article130582629 22 July], [http://nla.gov.au/nla.news-article130582718 29 July], [http://nla.gov.au/nla.news-article130582800 5 August], [http://nla.gov.au/nla.news-article130582850 12 August], [http://nla.gov.au/nla.news-article130582909 19 August], [http://nla.gov.au/nla.news-article130583060 26 August], [http://nla.gov.au/nla.news-article130583156 2 Sept], [http://nla.gov.au/nla.news-article130583248 9 Sept], [http://nla.gov.au/nla.news-article130583343 16 Sept], [http://nla.gov.au/nla.news-article130583387 23 Sept], [http://nla.gov.au/nla.news-article130583532 30 Sept], [http://nla.gov.au/nla.news-article130583643 7 Oct — final]
{{XIXasr-roman-stub}}
352zwdug5letjm5q1555qvov76ey5hg
6198281
6198274
2026-07-08T11:20:52Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
6198281
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = The Hate of a Hun
| asl_nomi =
| tasvir =
| izoh = Asarning titul sahifasi (1916)
| muallif = Arthur Wright
| muharrir =
| tarjimon =
| bezovchi = Norman Lindsay
| muqova_artist =
| mamlakat = [[Avstraliya]]
| til = [[Ingliz tili]]
| seriya = Bookstall series
| janr = Urush
| nashriyot = NSW Bookstall Company
| nashr_etilgan_sana = 1916
| oʻzbek_nashr_sanasi =
| betlar = 192
| mukofotlar =
| avvalgisi =
| keyingisi =
| isbn =
| oclc =
| veb-sayt =
| izohlar =
}}
'''The Hate of a Hun''' — Arthur Wright qalamiga mansub [[roman]]. 1916-yilda nashr etilgan. Asar [[Birinchi jahon urushi]] davrida [[Avstraliya]]dagi nemislar haqida hikoya qiladi<ref>{{cite news |url=http://nla.gov.au/nla.news-article109976805 |title=AN AUSTRALIAN WAR NOVEL. |newspaper=[[The Border Mail|The Border Morning Mail and Riverina Times (Albury, NSW : 1903 - 1920)]] |location=Albury, NSW |date=24 November 1916 |accessdate=28 September 2014 |page=3 |publisher=National Library of Australia}}</ref>.
Roman NSW Bookstall Company tomonidan nashr etilishidan avval 1916-yil 22-iyuldan boshlab ''The World’s News'' gazetasida seriya tarzida eʼlon qilingan<ref>{{cite news |date=22 July 1916 |title=Our New Serial: The hate of a hun. By Arthur Wright. |url=http://nla.gov.au/nla.news-article130582629 |accessdate=30 June 2025 |newspaper=[[The World's News]] |location=New South Wales, Australia |page=21 |via=National Library of Australia |issue=762}}</ref><ref>{{cite news |date=7 October 1916 |title=Chapter XXVI.—Parting's Sweet Sorrow. |url=http://nla.gov.au/nla.news-article130583645 |accessdate=30 June 2025 |newspaper=[[The World's News]] |location=New South Wales, Australia |page=26 |via=National Library of Australia |issue=773}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* [http://www.austlit.edu.au/austlit/page/C53474 ''The Hate of a Hun''] at [[AustLit]]
* [https://archive.org/stream/hateofhun00wrigiala Complete novel] at [[Internet Archive]]
* [http://recordsearch.naa.gov.au/SearchNRetrieve/Interface/DetailsReports/ItemDetail.aspx?Barcode=3433980&isAv=N ''The Hate of a Hun''] at [[National Archives of Australia]]
* Complete copy of story serialised in ''World’s News'' 1916 — [http://nla.gov.au/nla.news-article130582629 22 July], [http://nla.gov.au/nla.news-article130582718 29 July], [http://nla.gov.au/nla.news-article130582800 5 August], [http://nla.gov.au/nla.news-article130582850 12 August], [http://nla.gov.au/nla.news-article130582909 19 August], [http://nla.gov.au/nla.news-article130583060 26 August], [http://nla.gov.au/nla.news-article130583156 2 Sept], [http://nla.gov.au/nla.news-article130583248 9 Sept], [http://nla.gov.au/nla.news-article130583343 16 Sept], [http://nla.gov.au/nla.news-article130583387 23 Sept], [http://nla.gov.au/nla.news-article130583532 30 Sept], [http://nla.gov.au/nla.news-article130583643 7 Oct — final]
{{XIXasr-roman-stub}}
1owva82lqnzqutvkh9pas7cb6t4jqkj
Rhectosemia antofagastalis
0
1420798
6198284
2026-07-08T11:22:33Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Rhectosemia antofagastalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Rhectosemia antofagastalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1959-yilda Eugene G. Munroe tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Chili]]da uchraydi<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |firs...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198284
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Rhectosemia antofagastalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Rhectosemia antofagastalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1959-yilda Eugene G. Munroe tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Chili]]da uchraydi<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |access-date=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13857049}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
gelw974qak8xe6lhkoccz0e8e8cdg4w
Rhectosemia argentipunctalis
0
1420799
6198286
2026-07-08T11:23:28Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Rhectosemia argentipunctalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Rhectosemia argentipunctalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1895-yilda Herbert Druce tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Meksika]]ning [[Verakrus]] shtati hamda [[Gvatemala]]da uchraydi<ref>{{cite web |...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198286
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Rhectosemia argentipunctalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Rhectosemia argentipunctalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1895-yilda Herbert Druce tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Meksika]]ning [[Verakrus]] shtati hamda [[Gvatemala]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14262469}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
8ryy93reb47i61z76thpvj3hi9g3qsc
Rhectosemia braziliensis
0
1420800
6198291
2026-07-08T11:26:41Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Rhectosemia braziliensis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Rhectosemia braziliensis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1959-yilda Eugene G. Munroe tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Braziliya]]ning [[Rio-de-Janeyro]] shtatida uchraydi<ref>{{cite web |last1=Nuss |first...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198291
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Rhectosemia braziliensis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Rhectosemia braziliensis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1959-yilda Eugene G. Munroe tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Braziliya]]ning [[Rio-de-Janeyro]] shtatida uchraydi<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |access-date=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q20720918}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
onpie6pqsl0vflgkzhbhskqzbpajwfb
Helen with the High Hand
0
1420801
6198295
2026-07-08T11:30:03Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
yangi
6198295
wikitext
text/x-wiki
'''Helen with the High Hand''' — [[Arnold Bennett]] qalamiga mansub qisqa hajmli komedik [[roman]]. 1910-yilda nashr etilgan. Asar dastlab ''The Miser’s Niece'' nomi bilan seriya tarzda chop etilgan.
== Havolalar ==
* [https://gutenberg.org/ebooks/12779 Helen with the High Hand]
* [https://librivox.org/search?title=Helen+with+the+High+Hand&author=Bennett&reader=&keywords=&genre_id=0&status=all&project_type=either&recorded_language=&sort_order=catalog_date&search_page=1&search_form=advanced Helen with the High Hand]
{{XIXasr-roman-stub}}
tktxiwks6yv3wmpwuj1d7o7zd21lx32
Henry Catchpole (fl. 1390)
0
1420802
6198301
2026-07-08T11:34:38Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Shaxsiyatlar]] doirasida yozilgan maqola
6198301
wikitext
text/x-wiki
'''Henry Catchpole''' ([[floruit|fl.]] 1390) — [[Hereford]] shahridan bo‘lgan ingliz siyosatchisi.
1390-yil noyabrda [[Hereford (saylov okrugi)|Hereford]] saylov okrugidan [[Angliya parlamenti]]da qatnashgan<ref>{{cite web|url=http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1386-1421/member/catchpole-henry-ii|title=CATCHPOLE, Henry II, of Hereford. - History of Parliament Online|website=www.historyofparliamentonline.org}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Authority control}}
{{XIVasr-Angliya-MP-stub}}
bq0tva5mnj9ivbemtjnejn5wz4gneb5
John Catesby
0
1420803
6198304
2026-07-08T11:35:49Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Shaxsiyatlar]] doirasida yozilgan maqola
6198304
wikitext
text/x-wiki
'''John Catesby''' (1404/1405-yilda vafot etgan) — [[Northamptonshire]] grafligining Ashby St Ledgers hamda [[Warwickshire]] grafligining Ladbroke hududlaridan bo‘lgan [[Angliya parlamenti]] aʼzosi.
1372 va 1393-yillarda [[Warwickshire (saylov okrugi)|Warwickshire]] saylov okrugidan Angliya parlamentida qatnashgan<ref>{{Cite web|url=http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1386-1421/member/catesby-john-14045|title = CATESBY, John (D.1404/5), of Ashby St. Ledgers, Northants. And Ladbroke, Warws. | History of Parliament Online}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Authority control}}
{{XIVasr-Angliya-MP-stub}}
aoun6brj0cd94yvslqfzyoq6mbtgaci
John de la Chambre
0
1420804
6198305
2026-07-08T11:36:44Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Shaxsiyatlar]] doirasida yozilgan maqola
6198305
wikitext
text/x-wiki
'''John de la Chambre''' ([[floruit|fl.]] 1314–1320) — [[Angliya parlamenti]] aʼzosi.
1314 va 1320-yillarda [[London (saylov okrugi)|London]] saylov okrugidan Angliya parlamentida qatnashgan<ref>{{cite web | url=https://www.british-history.ac.uk/no-series/london-aldermen/hen3-1912/pp379-404 | title=Chronological list of aldermen: 1302-1400 | British History Online }}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Authority control}}
{{XIVasr-Angliya-MP-stub}}
45clx4qps0porm0t9t4tiwwj7ntckti
Roger Chandler
0
1420805
6198307
2026-07-08T11:37:31Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Shaxsiyatlar]] doirasida yozilgan maqola
6198307
wikitext
text/x-wiki
'''Roger Chandler''' (1401-yilda yoki undan keyin vafot etgan) — [[Angliya parlamenti]] aʼzosi.
1383-yil fevral va 1388-yil sentabrda [[Southwark (saylov okrugi)|Southwark]] saylov okrugidan Angliya parlamentida qatnashgan<ref>{{Cite web|url=http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1386-1421/member/chandler-roger|title = CHANDLER, Roger, of Southwark, Surr. | History of Parliament Online}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Authority control}}
{{XIVasr-Angliya-MP-stub}}
3elpb7umkfl9bggg7qkwmosc01axr9r
Hiwaga ng Pag-ibig
0
1420806
6198309
2026-07-08T11:37:50Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
yangi
6198309
wikitext
text/x-wiki
'''Hiwaga ng Pag-ibig''' — [[filippin]]lik yozuvchi Mamerto A. Hilario qalamiga mansub [[tagal tili]]dagi ishqiy roman. 1912-yilda [[Manila]]da Limbagang Magiting ni Honorio Lopez nashriyoti tomonidan chop etilgan<ref name=GB>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=ideilsTIIEIC&q=Pag-ibig+at+Kamatayan+ni+Mamerto+A.+Hilario&pg=PA45|title=Bibliography of Filipino Novels|first=Patricia May B|last=Jurilla|year=2010|isbn=9789715426336|accessdate=June 25, 2011}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{XIXasr-roman-stub}}
3d29bvlr0m5sc0rqw9mj763nqdu5mlw
Peter la Chapman
0
1420807
6198310
2026-07-08T11:38:17Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Shaxsiyatlar]] doirasida yozilgan maqola
6198310
wikitext
text/x-wiki
'''Peter la Chapman''' ([[floruit|fl.]] 1306) — ingliz siyosatchisi.
1306-yilda [[Derby (saylov okrugi)|Derby]] saylov okrugidan [[Angliya parlamenti]]da qatnashgan<ref>{{cite web|url=https://books.google.com/books?id=ec4HAAAAQAAJ&q=%22Samuel+Crompton%22+derby&pg=PA91|title=The History of Derby: From the Remote Ages of Antiquity to the Year MDCCXCI ... Also Its Ecclesiastical History, Trade, Amusements, Remarkable Occurrences, and Eminent Men ...|first=William|last=Hutton|date=1 March 2019|publisher=Nichols|via=Google Books}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Authority control}}
{{XIVasr-Angliya-MP-stub}}
jrgjic94j280g44uqp1h4c6hmg7db93
Rhectosemia excisalis
0
1420808
6198312
2026-07-08T11:39:21Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Rhectosemia excisalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Rhectosemia excisalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1900-yilda Snellen tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Argentina]]da uchraydi<ref>{{cite web|url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198312
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Rhectosemia excisalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Rhectosemia excisalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1900-yilda Snellen tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Argentina]]da uchraydi<ref>{{cite web|url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=global Pyraloidea database |publisher=Globiz.pyraloidea.org |date= |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q14262515}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
6ig2zsfi1d5s6jhf4bwp1okyze38vti
Rhectosemia compositalis
0
1420809
6198316
2026-07-08T11:41:52Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Rhectosemia compositalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Rhectosemia compositalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1912-yilda Schaus tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Kosta-Rika]]da uchraydi<ref>{{cite web|url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonRepor...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198316
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Rhectosemia compositalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Rhectosemia compositalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1912-yilda Schaus tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Kosta-Rika]]da uchraydi<ref>{{cite web|url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=global Pyraloidea database |publisher=Globiz.pyraloidea.org |date= |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q14262499}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
0sg7fgjfz6pibkde74ifzt9d8um5gtk
The Lash
0
1420810
6198319
2026-07-08T11:42:47Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Kino|Loyiha:Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola
6198319
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| director = [[James Young (rejissyor)|James Young]]
| producer = [[Jesse L. Lasky]]
| screenplay = George DuBois Proctor<br>James Young
| story = Paul West
| starring = [[Marie Doro]]<br>[[Elliott Dexter]]<br>[[James Neill (aktyor)|James Neill]]<br>Thomas Delmar<br>[[Jane Wolfe]]<br>Veda McEvers
| music =
| editing =
| studio = Jesse L. Lasky Feature Play Company
| distributor = [[Paramount Pictures]]
| released = {{Film date|1916|10|1}}
| runtime = 90 minut
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''The Lash''' — 1916-yilda rejissyor [[James Young (rejissyor)|James Young]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Bosh rollarni [[Marie Doro]], [[Elliott Dexter]], [[James Neill (aktyor)|James Neill]], [[Thomas Delmar]], [[Jane Wolfe]] va [[Veda McEvers]] ijro etgan<ref>{{cite web|url=http://www.silentera.com/PSFL/data/L/Lash1916.html|title=Silent Era : Progressive Silent Film List|publisher=Silent Era|accessdate=29 December 2014}}</ref><ref>{{Cite web |title=The AFI Catalog of Feature Films: The Lash |url=https://catalog.afi.com/Film/14193-THE-LASH |access-date=2026-01-21 |website=catalog.afi.com}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* {{IMDb title|0006908|The Lash}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
1dnjfjpp3dtdujhhwgfsfbx0s8yk5hi
6198321
6198319
2026-07-08T11:43:15Z
Ahror Akramovich
75193
6198321
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| director = [[James Young (rejissyor)|James Young]]
| producer = [[Jesse L. Lasky]]
| screenplay = George DuBois Proctor<br>James Young
| story = Paul West
| starring = [[Marie Doro]]<br>[[Elliott Dexter]]<br>[[James Neill (aktyor)|James Neill]]<br>Thomas Delmar<br>[[Jane Wolfe]]<br>Veda McEvers
| music =
| editing =
| studio = Jesse L. Lasky Feature Play Company
| distributor = [[Paramount Pictures]]
| released = {{Film date|1916|10|1}}
| runtime = 90 minut
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''The Lash''' — 1916-yilda rejissyor [[James Young (rejissyor)|James Young]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Bosh rollarni [[Marie Doro]], [[Elliott Dexter]], [[James Neill (aktyor)|James Neill]], [[Thomas Delmar]], [[Jane Wolfe]] va [[Veda McEvers]] ijro etgan<ref>{{cite web|url=http://www.silentera.com/PSFL/data/L/Lash1916.html|title=Silent Era : Progressive Silent Film List|publisher=Silent Era|accessdate=29 December 2014}}</ref><ref>{{Cite web |title=The AFI Catalog of Feature Films: The Lash |url=https://catalog.afi.com/Film/14193-THE-LASH |access-date=2026-01-21 |website=catalog.afi.com}}</ref>.
==Rollarda==
* Marie Doro — Sidonie Du Val
* Elliott Dexter — Warren Harding
* James Neill — John Du Val
* Thomas Delmar — Pierre Broule
* Jane Wolfe — Henriette Catenat
* Veda McEvers — Violet Wayne
* Raymond Hatton — Janob Crawdon
* Josephine Rice — Xonim Warren Harding
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* {{IMDb title|0006908|The Lash}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
esia798naw6ztwk372wokj4k43dn6fi
Rhectosemia longistrialis
0
1420811
6198320
2026-07-08T11:42:48Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Rhectosemia longistrialis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Rhectosemia longistrialis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1904-yilda Paul Dognin tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Ekvador]]da uchraydi<ref>{{cite web|url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonR...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198320
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Rhectosemia longistrialis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Rhectosemia longistrialis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1904-yilda Paul Dognin tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Ekvador]]da uchraydi<ref>{{cite web|url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search|website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q14262529}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
lffj2v88j05f981ryv5acat4izrznie
Rhectosemia multifarialis
0
1420812
6198323
2026-07-08T11:43:45Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Rhectosemia multifarialis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Rhectosemia multifarialis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1863-yilda Julius Lederer tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Venesuela]], [[Braziliya]], [[Meksika]] va [[Kosta-Rika]]da uchraydi<ref>{{cite web |l...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198323
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Rhectosemia multifarialis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Rhectosemia multifarialis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1863-yilda Julius Lederer tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Venesuela]], [[Braziliya]], [[Meksika]] va [[Kosta-Rika]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2017 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=June 20, 2018}}</ref><ref>[http://www.boldsystems.org/index.php/Taxbrowser_Taxonpage?taxid=349878 "Taxonomy Browser: ''Rhectosemia multifarialis''"]. ''Barcode of Life Data System''. Retrieved June 20, 2018.</ref><ref>{{cite web |last=Savela |first=Markku |url=http://www.nic.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/pyraloidea/crambidae/pyraustinae/rhectosemia/#multifarialis |title=''Rhectosemia multifarialis'' Lederer, 1863 |website=Lepidoptera and Some Other Life Forms |accessdate=June 20, 2018}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q14690113}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
h778nc09r2onow6uvfgeomi20lujwak
Impure Blood
0
1420813
6198325
2026-07-08T11:44:13Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
yangi
6198325
wikitext
text/x-wiki
'''Impure Blood''' (''Sophka'' nomi bilan ham tanilgan) — Borisav Stanković qalamiga mansub [[roman]]<ref>{{cite book |last=Сања Златановић |date=2003 |title=Свадба - прича о идентитету : Врање и околина |publisher=Etnografski institut SANU |isbn=9788675870265 |page=40 |url=https://books.google.com/books?id=CLKuw_ikyEsC |access-date=July 7, 2026}}</ref>. Asarda XIX asr oxiridagi islohotlar davrida [[Serbiya]] janubidagi hayot va unga xos mavzular yoritilgan.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* {{cite book
|last=Stanković
|first=Borisav
|title=Нечиста крв
|trans-title=Impure Blood
|publisher=Нова Штампарија – Давидовић
|location=Београд
|year=1910
|language=sr
|url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:BoraS_NecistaKrv.pdf
}}
{{XIXasr-roman-stub}}
4q48v09mizs5xgovyhjya6btptbgrfv
Lena Rivers
0
1420814
6198326
2026-07-08T11:44:30Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Kino|Loyiha:Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola
6198326
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| producer = Cosmos Feature Film Corporation
| writer = [[Mary J. Holmes]](roman)
| starring = [[Beulah Poynter]]
| music =
| cinematography =
| editing =
| distributor = Cosmos Feature Film Corporation
| released = {{Film date|1914|10|15}}
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''Lena Rivers''' — 1914-yilda [[Cosmos Feature Film Corporation]] tomonidan ishlab chiqarilgan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] badiiy filmi. Film [[Mary J. Holmes]]ning shu nomli romani asosida suratga olingan. [[Cosmos Feature Film Corporation]] tomonidan tarqatilgan<ref>[http://www.afi.com/members/catalog/DetailView.aspx?s=&Movie=18162 The AFI Catalog of Feature Films:''..Lena Rivers'']</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
*{{IMDb title|tt0004214}}
*[http://emovieposter.com/agallery/archiveitem/7377862.html lobby poster]
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
n97c4dgw6332wrdy8iokmoeuhccmbnd
6198327
6198326
2026-07-08T11:44:54Z
Ahror Akramovich
75193
6198327
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| producer = Cosmos Feature Film Corporation
| writer = [[Mary J. Holmes]] (roman)
| starring = [[Beulah Poynter]]
| music =
| cinematography =
| editing =
| distributor = Cosmos Feature Film Corporation
| released = {{Film date|1914|10|15}}
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''Lena Rivers''' — 1914-yilda [[Cosmos Feature Film Corporation]] tomonidan ishlab chiqarilgan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] badiiy filmi. Film [[Mary J. Holmes]]ning shu nomli romani asosida suratga olingan. [[Cosmos Feature Film Corporation]] tomonidan tarqatilgan<ref>[http://www.afi.com/members/catalog/DetailView.aspx?s=&Movie=18162 The AFI Catalog of Feature Films:''..Lena Rivers'']</ref>.
==Rollarda==
*[[Beulah Poynter]] - Helena Nichols, Lena Rivers
*[[Lizzie Conway]] - Granny
*Robert Tabor - Harry Graham
*Charlie De Forest - Joel Scovendyke
*Caroline Rankin - Nancy Scovendyke
*Walter Armin - John Nichols
*Marie Mason - Lucy Belmont
*Winifred Burke - Caroline
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
*{{IMDb title|tt0004214}}
*[http://emovieposter.com/agallery/archiveitem/7377862.html lobby poster]
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
muqnq8rwyvc4tt2x2cjsusv1wwbm9ku
Rhectosemia vausignalis
0
1420815
6198330
2026-07-08T11:46:36Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Rhectosemia vausignalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Rhectosemia vausignalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1918-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Peru]] va [[Boliviya]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=eta...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198330
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Rhectosemia vausignalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Rhectosemia vausignalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1918-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Peru]] va [[Boliviya]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.boldsystems.org/index.php/Taxbrowser_Taxonpage?taxid=399826 |title=Taxonomy Browser: ''Rhectosemia vausignalis'' |website=Barcode of Life Data System |accessdate=November 1, 2018}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q20721052}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
935q6ja5vvfb95d4euy3y6bn7i8ofnz
The Life Line
0
1420816
6198331
2026-07-08T11:46:56Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Kino|Loyiha:Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola
6198331
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = The Life Line 1919 newspaper ad.jpg
| caption = Gazeta afishasi.
| director = [[Maurice Tourneur]]
| producer = Maurice Tourneur
| writer = [[George R. Sims]] (pyesa) <br> [[Charles E. Whittaker (yozuvchi)|Charles E. Whittaker]]
| starring = [[Jack Holt (aktyor)|Jack Holt]] <br> [[Wallace Beery]] <br> [[Lew Cody]] <br> [[Tully Marshall]]
| music =
| cinematography =
| editing =
| studio = [[Maurice Tourneur Productions]]
| distributor = [[Famous Players–Lasky Corporation]]
| released = {{Film date|1919|09|28}}
| runtime = 60 minut
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
{{commons category|The Life Line (film)}}
*{{IMDb title|0010352}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
jtultxuj7gkzpf8j7jaspkbzfq0f0zf
6198333
6198331
2026-07-08T11:47:06Z
Ahror Akramovich
75193
6198333
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = The Life Line 1919 newspaper ad.jpg
| caption = Gazeta afishasi.
| director = [[Maurice Tourneur]]
| producer = Maurice Tourneur
| writer = [[George R. Sims]] (pyesa) <br> [[Charles E. Whittaker (yozuvchi)|Charles E. Whittaker]]
| starring = [[Jack Holt (aktyor)|Jack Holt]] <br> [[Wallace Beery]] <br> [[Lew Cody]] <br> [[Tully Marshall]]
| music =
| cinematography =
| editing =
| studio = [[Maurice Tourneur Productions]]
| distributor = [[Famous Players–Lasky Corporation]]
| released = {{Film date|1919|09|28}}
| runtime = 60 minut
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* Waldman, Harry. ''Maurice Tourneur: The Life and Films''. McFarland, 2008.
== Havolalar ==
{{commons category|The Life Line (film)}}
*{{IMDb title|0010352}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
bjt4m94551bposwdd2emcxhqwedhbxq
6198335
6198333
2026-07-08T11:47:38Z
Ahror Akramovich
75193
6198335
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = The Life Line 1919 newspaper ad.jpg
| caption = Gazeta afishasi.
| director = [[Maurice Tourneur]]
| producer = Maurice Tourneur
| writer = [[George R. Sims]] (pyesa) <br> [[Charles E. Whittaker (yozuvchi)|Charles E. Whittaker]]
| starring = [[Jack Holt (aktyor)|Jack Holt]] <br> [[Wallace Beery]] <br> [[Lew Cody]] <br> [[Tully Marshall]]
| music =
| cinematography =
| editing =
| studio = [[Maurice Tourneur Productions]]
| distributor = [[Famous Players–Lasky Corporation]]
| released = {{Film date|1919|09|28}}
| runtime = 60 minut
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''The Life Line''' — 1919-yilda rejissyor [[Maurice Tourneur]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Bosh rollarni [[Jack Holt (aktyor)|Jack Holt]], [[Wallace Beery]] va [[Lew Cody]] ijro etgan<ref>[http://www.afi.com/members/catalog/DetailView.aspx?s=&Movie=17407 The AFI Catalog of Feature Films:''The Life Line'']</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* Waldman, Harry. ''Maurice Tourneur: The Life and Films''. McFarland, 2008.
== Havolalar ==
{{commons category|The Life Line (film)}}
*{{IMDb title|0010352}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
dvqr0y9ssq5aq8oqtor8gq3atk7tab6
6198337
6198335
2026-07-08T11:47:53Z
Ahror Akramovich
75193
6198337
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = The Life Line 1919 newspaper ad.jpg
| caption = Gazeta afishasi.
| director = [[Maurice Tourneur]]
| producer = Maurice Tourneur
| writer = [[George R. Sims]] (pyesa) <br> [[Charles E. Whittaker (yozuvchi)|Charles E. Whittaker]]
| starring = [[Jack Holt (aktyor)|Jack Holt]] <br> [[Wallace Beery]] <br> [[Lew Cody]] <br> [[Tully Marshall]]
| music =
| cinematography =
| editing =
| studio = [[Maurice Tourneur Productions]]
| distributor = [[Famous Players–Lasky Corporation]]
| released = {{Film date|1919|09|28}}
| runtime = 60 minut
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''The Life Line''' — 1919-yilda rejissyor [[Maurice Tourneur]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Bosh rollarni [[Jack Holt (aktyor)|Jack Holt]], [[Wallace Beery]] va [[Lew Cody]] ijro etgan<ref>[http://www.afi.com/members/catalog/DetailView.aspx?s=&Movie=17407 The AFI Catalog of Feature Films:''The Life Line'']</ref>.
==Rollarda==
]
* [[Jack Holt (aktyor)|Jack Holt]] — Jack Hearne, loʻli
* [[Wallace Beery]] — Bos
* [[Lew Cody]] — Phillip Royston
* [[Tully Marshall]] — Joe Heckett
* [[Seena Owen]] — Laura
* [[Pauline Starke]] — Ruth Heckett
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* Waldman, Harry. ''Maurice Tourneur: The Life and Films''. McFarland, 2008.
== Havolalar ==
{{commons category|The Life Line (film)}}
*{{IMDb title|0010352}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
cjdec7vmzf6h71x59yzdjl0peiry458
6198340
6198337
2026-07-08T11:48:37Z
Ahror Akramovich
75193
6198340
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = The Life Line 1919 newspaper ad.jpg
| caption = Gazeta afishasi.
| director = [[Maurice Tourneur]]
| producer = Maurice Tourneur
| writer = [[George R. Sims]] (pyesa) <br> [[Charles E. Whittaker (yozuvchi)|Charles E. Whittaker]]
| starring = [[Jack Holt (aktyor)|Jack Holt]] <br> [[Wallace Beery]] <br> [[Lew Cody]] <br> [[Tully Marshall]]
| music =
| cinematography =
| editing =
| studio = [[Maurice Tourneur Productions]]
| distributor = [[Famous Players–Lasky Corporation]]
| released = {{Film date|1919|09|28}}
| runtime = 60 minut
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''The Life Line''' — 1919-yilda rejissyor [[Maurice Tourneur]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Bosh rollarni [[Jack Holt (aktyor)|Jack Holt]], [[Wallace Beery]] va [[Lew Cody]] ijro etgan<ref>[http://www.afi.com/members/catalog/DetailView.aspx?s=&Movie=17407 The AFI Catalog of Feature Films:''The Life Line'']</ref>.
==Rollarda==
* [[Jack Holt (aktyor)|Jack Holt]] — Jack Hearne, loʻli
* [[Wallace Beery]] — Bos
* [[Lew Cody]] — Phillip Royston
* [[Tully Marshall]] — Joe Heckett
* [[Seena Owen]] — Laura
* [[Pauline Starke]] — Ruth Heckett
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* Waldman, Harry. ''Maurice Tourneur: The Life and Films''. McFarland, 2008.
== Havolalar ==
{{commons category|The Life Line (film)}}
*{{IMDb title|0010352}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
3863ukl60e0m3uq1pav28z01njeq2pr
In the Wilderness (Hichens romani)
0
1420817
6198334
2026-07-08T11:47:36Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
yangi
6198334
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = In the Wilderness
| asl_nomi =
| tasvir =
| izoh =
| muallif = Robert Hichens
| muharrir =
| tarjimon =
| bezovchi =
| muqova_artist =
| mamlakat = [[Birlashgan Qirollik]]
| til = [[Ingliz tili]]
| seriya =
| janr = Drama
| nashriyot = Methuen
| nashr_etilgan_sana = 1917
| oʻzbek_nashr_sanasi =
| betlar =
| mukofotlar =
| avvalgisi =
| keyingisi =
| isbn =
| oclc =
| veb-sayt =
| izohlar =
}}
'''In the Wilderness''' — [[britaniya]]lik yozuvchi Robert Hichens qalamiga mansub [[roman]]. 1917-yilda nashr etilgan<ref>Vinson p.350</ref><ref>{{Cite news |date=1917-03-29 |title="In the Wilderness" |url=https://www.newspapers.com/article/the-silver-state-post-in-the-wilderness/200400423/ |access-date=2026-06-27 |work=[[The Silver State Post]] |pages=3 |via=[[Newspapers.com]]}}</ref><ref>{{Cite news |date=1917-02-18 |title=Mr. Hichens tells a tale of married life |url=https://www.newspapers.com/article/the-new-york-times-mr-hichens-tells-a-t/200400472/ |access-date=2026-06-27 |work=[[The New York Times]] |pages=67 |via=[[Newspapers.com]]}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* Vinson, James. ''Twentieth-Century Romance and Gothic Writers''. Macmillan, 1982.
rw95u8x25teqqyz852xtuxrrpxm9h9h
6198339
6198334
2026-07-08T11:48:13Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
6198339
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = In the Wilderness
| asl_nomi =
| tasvir =
| izoh =
| muallif = Robert Hichens
| muharrir =
| tarjimon =
| bezovchi =
| muqova_artist =
| mamlakat = [[Birlashgan Qirollik]]
| til = [[Ingliz tili]]
| seriya =
| janr = Drama
| nashriyot = Methuen
| nashr_etilgan_sana = 1917
| oʻzbek_nashr_sanasi =
| betlar =
| mukofotlar =
| avvalgisi =
| keyingisi =
| isbn =
| oclc =
| veb-sayt =
| izohlar =
}}
'''In the Wilderness''' — [[britaniya]]lik yozuvchi Robert Hichens qalamiga mansub [[roman]]. 1917-yilda nashr etilgan<ref>Vinson p.350</ref><ref>{{Cite news |date=1917-03-29 |title="In the Wilderness" |url=https://www.newspapers.com/article/the-silver-state-post-in-the-wilderness/200400423/ |access-date=2026-06-27 |work=[[The Silver State Post]] |pages=3 |via=[[Newspapers.com]]}}</ref><ref>{{Cite news |date=1917-02-18 |title=Mr. Hichens tells a tale of married life |url=https://www.newspapers.com/article/the-new-york-times-mr-hichens-tells-a-t/200400472/ |access-date=2026-06-27 |work=[[The New York Times]] |pages=67 |via=[[Newspapers.com]]}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* Vinson, James. ''Twentieth-Century Romance and Gothic Writers''. Macmillan, 1982.
{{XIXasr-roman-stub}}
a3w8lbk0v406l4nu0ekzssi4kmcefn4
Rhectosemia tumidicosta
0
1420818
6198336
2026-07-08T11:47:50Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Rhectosemia tumidicosta | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Rhectosemia tumidicosta''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1913-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Kolumbiya]] va [[Boliviya]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-author...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198336
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Rhectosemia tumidicosta
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Rhectosemia tumidicosta''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1913-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Kolumbiya]] va [[Boliviya]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.boldsystems.org/index.php/Taxbrowser_Taxonpage?taxid=399822 |title=Taxonomy Browser: ''Rhectosemia tumidicosta'' |website=Barcode of Life Data System |accessdate=November 1, 2018}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14262615}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
qlbxcydms6hw6zp04evgaouinr0v6st
Rhectosemia striata
0
1420819
6198341
2026-07-08T11:48:41Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Rhectosemia striata | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Rhectosemia striata''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1959-yilda Eugene G. Munroe tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Meksika]]ning [[Chiapas]] shtatida uchraydi<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=L...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198341
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Rhectosemia striata
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Rhectosemia striata''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1959-yilda Eugene G. Munroe tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Meksika]]ning [[Chiapas]] shtatida uchraydi<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |access-date=July 15, 2014}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14262590}}
[[Category:Lineodini]]
{{Lineodini-stub}}
ne333gmtewqqwr050jwxdx4bngk00hv
Life's Greatest Problem
0
1420820
6198343
2026-07-08T11:49:26Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Kino|Loyiha:Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola
6198343
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = Life's Greatest Problem (1918) - Ad 1.jpg
| caption = Film afishasi
| director = [[J. Stuart Blackton]]
| producer = J. Stuart Blackton
| writer = [[Anthony Paul Kelly]] (hikoya, ssenariy)
| starring = [[Mitchell Lewis (aktyor)|Mitchell Lewis]]<br>[[Rubye De Remer]]
| studio = J. Stuart Blackton Feature Pictures
| distributor = Independent Sales Corporation
| released = {{film date|1918|11|3}}
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
fogk5sps3t0uqz7f0kx09ko17d64phx
6198344
6198343
2026-07-08T11:49:35Z
Ahror Akramovich
75193
6198344
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = Life's Greatest Problem (1918) - Ad 1.jpg
| caption = Film afishasi
| director = [[J. Stuart Blackton]]
| producer = J. Stuart Blackton
| writer = [[Anthony Paul Kelly]] (hikoya, ssenariy)
| starring = [[Mitchell Lewis (aktyor)|Mitchell Lewis]]<br>[[Rubye De Remer]]
| studio = J. Stuart Blackton Feature Pictures
| distributor = Independent Sales Corporation
| released = {{film date|1918|11|3}}
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
{{commons category|Life's Greatest Problem}}
*{{IMDb title|0009572}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
adx7eazhdv9245oeeilvbioj8b255x3
6198346
6198344
2026-07-08T11:50:10Z
Ahror Akramovich
75193
6198346
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| image = Life's Greatest Problem (1918) - Ad 1.jpg
| caption = Film afishasi
| director = [[J. Stuart Blackton]]
| producer = J. Stuart Blackton
| writer = [[Anthony Paul Kelly]] (hikoya, ssenariy)
| starring = [[Mitchell Lewis (aktyor)|Mitchell Lewis]]<br>[[Rubye De Remer]]
| studio = J. Stuart Blackton Feature Pictures
| distributor = Independent Sales Corporation
| released = {{film date|1918|11|3}}
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''Life's Greatest Problem''' — 1918-yilda rejissyor [[J. Stuart Blackton]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] harbiy drama filmi<ref>{{cite web|url=http://www.afi.com/members/catalog/DetailView.aspx?s=&Movie=15466|title=Detail view of Movies Page|website=Afi.com|accessdate=24 October 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.silentera.com/PSFL/data/L/LifesGreatestProblem1918.html|title=Silent Era : Progressive Silent Film List|website=Silentera.com|accessdate=24 October 2017}}</ref>.
==Rollarda==
* Mitchell Lewis — Big Steve Reardon
* Rubye De Remer — Alice Webster
* Gus Alexander — Little Lefty
* Ida Darling — Xonim Craig
* Helen Ferguson — Miriam Craig
* John P. Wade — John Craig
* Eugene Strong — Dick Craig
* John Goldsworthy — Frank Craig
* John W. Martin — Kemasozlik zavodi boshligʻi
* Sidney D'Albrook — Targʻibotchi
* Bernard Randall — Craigning kotibi
* Aubrey Beattie — Wilkins
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
{{commons category|Life's Greatest Problem}}
*{{IMDb title|0009572}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
fl2os6ufqdf7d43qmkdr45tok7tzrf5
Eurrhypis cacuminalis
0
1420821
6198348
2026-07-08T11:51:00Z
Abdufattohov Ibrohimjon
82537
„{{Avtomatik taksonquti | nomi = Eurrhypis cacuminalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Eurrhypis cacuminalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Gretsiya]], [[Bolgariya]], [[Moldova]], [[Ukraina]], [[Rossiya]] va [[Turkiya]]da uchraydi<ref>[https://web.archive.org/web/20160305203542/http://www.faunae...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
6198348
wikitext
text/x-wiki
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Eurrhypis cacuminalis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Crambidae]]
| tasvir =
}}
'''Eurrhypis cacuminalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Gretsiya]], [[Bolgariya]], [[Moldova]], [[Ukraina]], [[Rossiya]] va [[Turkiya]]da uchraydi<ref>[https://web.archive.org/web/20160305203542/http://www.faunaeur.org/full_results.php?id=443025 Fauna Europaea]</ref>.
==Kenja turlari==
*''Eurrhypis cacuminalis cacuminalis''
*''Eurrhypis cacuminalis multiguttalis'' <small>Staudinger, 1871</small>
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q5413907}}
[[Category:Eurrhypini]]
{{Odontiinae-stub}}
9332ziuzyt7w59bg9zh7bgnhk84ows5
The Innocents (roman)
0
1420822
6198349
2026-07-08T11:51:30Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
yangi
6198349
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = The Innocents
| asl_nomi =
| tasvir = The Innocents (novel) cover.jpg
| izoh = Birinchi nashri
| muallif = Sinclair Lewis
| muharrir =
| tarjimon =
| bezovchi = Worth Brehm
| muqova_artist =
| mamlakat = [[Amerika Qoʻshma Shtatlari]]
| til = [[Ingliz tili]]
| seriya =
| janr =
| nashriyot = Harper & Brothers
| nashr_etilgan_sana = 1917
| oʻzbek_nashr_sanasi =
| betlar =
| mukofotlar =
| avvalgisi =
| keyingisi =
| isbn =
| oclc =
| veb-sayt =
| izohlar =
}}
'''The Innocents: A Story for Lovers''' — Sinclair Lewis qalamiga mansub [[roman]]. 1917-yilda nashr etilgan.
== Havolalar ==
* [https://archive.org/search.php?query=The%20Innocents%20Sinclair%20Lewis%20AND%20mediatype%3Atexts Digitized copies of ''The Innocents''] at [[Internet Archive]]
{{XIXasr-roman-stub}}
mqxi43137neu1hfq8i0ps7bft2dq05s
The Light in Darkness
0
1420823
6198351
2026-07-08T11:51:46Z
Ahror Akramovich
75193
Qarang: [[Loyiha:Kino|Loyiha:Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola
6198351
wikitext
text/x-wiki
{{Film bilgiqutisi
| director = [[Alan Crosland]]
| producer =
| writer = {{ubl|Alan Crosland|[[Peter B. Kyne]]}}
| narrator =
| starring = {{ubl|[[Shirley Mason (aktrisa)|Shirley Mason]]|[[Frank Morgan]]|[[William H. Tooker]]}}
| music =
| editing =
| cinematography =
| studio =[[Edison Studios]]
| distributor = K-E-S-E Service
| released = {{Film date|1917|07|09}}
| mamlakat = [[AQSh]]
| til = [[Ovozsiz kino|Ovozsiz]]
}}
'''The Light in Darkness''' — 1917-yilda rejissyor [[Alan Crosland]] tomonidan suratga olingan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika]] [[ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Bosh rollarni [[Shirley Mason (aktrisa)|Shirley Mason]], [[Frank Morgan]] va [[William H. Tooker]] ijro etgan<ref>Goble p.838</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* Goble, Alan. ''The Complete Index to Literary Sources in Film''. Walter de Gruyter, 1999.
== Havolalar ==
*{{IMDb title|0008185}}
{{1910-yillar-drama-film-stub}}
a41ee5bl9rxa1h1dg1yavrvmfufkjsa
Isabelle (qissa)
0
1420824
6198357
2026-07-08T11:56:44Z
Gulzoda Abduhalilova
245101
yangi
6198357
wikitext
text/x-wiki
{{Kitob bilgiqutisi
| nomi = Isabelle
| asl_nomi =
| tasvir =
| izoh = Ikkinchi nashr muqovasi (1911)
| muallif = André Gide
| muharrir =
| tarjimon = Walter Ballenberger
| bezovchi =
| muqova_artist =
| mamlakat =
| til = Fransuz tili
| seriya =
| janr = Récit
| nashriyot = Les Éditions de la Nouvelle Revue Française
| nashr_etilgan_sana = 1911
| oʻzbek_nashr_sanasi =
| betlar = 194
| mukofotlar =
| avvalgisi =
| keyingisi =
| isbn =
| oclc =
| veb-sayt =
| izohlar =
}}
'''Isabelle''' — [[André Gide]] qalamiga mansub qissa. 1911-yilda nashr etilgan. Muallif asarni ''récit'' (hikoya uslubidagi qisqa nasriy asar) sifatida tavsiflagan<ref>{{cite web|url=https://www.goodreads.com/book/show/1289463.Isabelle|title=Isabelle|website=www.goodreads.com}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.fantasticfiction.com/g/andre-gide/isabelle.htm|title=Isabelle by André Gide|first=|website=www.fantasticfiction.com}}</ref><ref>{{cite journal|jstor=43801463|title="ISABELLE": A DETECTIVE NOVEL BY ANDRÉ GIDE|first=Pierre L.|last=Horn|date=6 January 1977|journal=Romance Notes|volume=18|issue=1|pages=54–61}}</ref><ref>{{cite web|url=https://culture-et-debats.over-blog.com/article-6181379.html|title=Isabelle d'André Gide - Contribution subjective à une mémoire gaie : littérature, cinéma, arts, histoire...|first=Jean-Yves|last=Alt}}</ref><ref>{{cite book|url=https://archive.org/details/andrgidecritical0000pain|url-access=registration|quote=isabelle gide.|title=André Gide; a critical biography|first=George Duncan|last=Painter|date=6 January 1968|publisher=Atheneum|via=Internet Archive}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{XIXasr-roman-stub}}
t8ih65ad7u46h3xnfu39gc4o1k98v0f