Samarqand

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="uz">
  <siteinfo>
    <sitename>Vikipediya</sitename>
    <dbname>uzwiki</dbname>
    <base>https://uz.wikipedia.org/wiki/Bosh_Sahifa</base>
    <generator>MediaWiki 1.48.0-wmf.1</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Maxsus</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Munozara</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Foydalanuvchi</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Foydalanuvchi munozarasi</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Vikipediya</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Vikipediya munozarasi</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Fayl</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Fayl munozarasi</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki munozarasi</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Andoza</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Andoza munozarasi</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Yordam</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Yordam munozarasi</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Turkum</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Turkum munozarasi</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Portal</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Portal munozarasi</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">Loyiha</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">Loyiha munozarasi</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Modul</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Modul munozarasi</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Samarqand</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1516</id>
    <revision>
      <id>6327677</id>
      <parentid>6235632</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T03:24:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327677</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="64220" sha1="1v7woobg58xlgb0lck9s53q3ov0ctus" xml:space="preserve">{{Maʼnolari|Samarqand (maʼnolari)}}
{{Bilgiquti aholi punkti
| oʻzbekcha nomi       = Samarqand Shahri
| mavqe                = Registon maydoni
| mamlakat             = Oʻzbekiston
| mintaqa turi         = Oʻzbekiston viloyatlari{{!}}Viloyat
| mintaqa              = Samarqand shahri
| jadvalda mintaqa     = Samarqand Viloyati
| tuman turi           =
| tuman                =
| jadvalda tuman       =
| jamoat turi          =
| jamoat               =
| jadvalda jamoat      = |qaram hcn
| gerb                 = Emblem of Samarkand.svg
| bayroq               =
| lat_dir              = N
| lat_deg              = 39
| lat_min              = 39
| lat_sec              = 15
| lon_dir              = E
| lon_deg              = 66
| lon_min              = 57
| lon_sec              = 35
| CoordAddon           = type:city_region:UZ
| CoordScale           =
| mamlakat xaritasi oʻlchami = 280
| mintaqa xaritasi oʻlchami =
| tuman xaritasi oʻlchami =
| mamlakat xaritasi    =
| mintaqa xaritasi     =
| tuman xaritasi       =
| ichki bolinishi      = mahalla
| rahbar turi          = Hokim
| rahbar               = Fazliddin Umarov &lt;ref&gt;[https://kun.uz/news/2022/02/17/samarqand-shahar-hokimi-ishdan-olindi Samarqand shahri hokimi oʻzgardi]&lt;/ref&gt;
| sobiq rahbar         =
| asos solingan        =
| ilk manba            = miloddan avval 742-yil
| avvalgi nomlari      = [[Marokanda|Maroqand (Marakanda)]]
| qachondan beri       =
| maydon               = 55 ming km² 168.1 gek
| balandlik turi       =
| AP markazi balandligi =
| iqlim                = subtropik-ichkikontinental
| rasmiy til           = Oʻzbek tili
| aholi                = {{koʻpayish}} 593,4 ming kishi &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250220141739/https://samstat.uz/uz/matbuot-markazi/qo-mita-yangiliklar/14003-doimiy-aholi-soni-bo-yicha-urgut-tumani-viloyatimizda-ikkinchi-o-rinda |arxivsana=2025-02-20 |sarlavha=arxiv nusxasi |url=https://samstat.uz/uz/matbuot-markazi/qo-mita-yangiliklar/14003-doimiy-aholi-soni-bo-yicha-urgut-tumani-viloyatimizda-ikkinchi-o-rinda |qaralgan sana=2025-02-03}}&lt;/ref&gt;
| sanalgan yil         = 2024-yil 1-yanvar
| zichlik              = 300
| aglomeratsiya        = qariyb 3
| milliy tarkib        = [[oʻzbeklar]], [[tojiklar]], [[ruslar]], [[forslar]], [[armanlar]], [[tatarlar]] va boshqalar
| konfessiyaviy tarkib = asosan [[Islom|musulmonlar]], shuningdek [[Masihiylik|xristianlar]] va boshqalar
| etnoxronim           = Samarqandlik, Samarqandliklar
| vaqt mintaqasi       = +5
| DST                  =
| telefon kodi         = 66
| pochta indeksi       = {{Amir Temur ordeni}}
| pochta indekslari    = 1401XX
| avtomobil kodi       = 14 (1998—2008), 30-39 (2008)
| identifikator turi   =
| raqamli identifikator =
| sayt                 = http://samshahar.uz/
| sayt tili            =
| tasvir               = {{Fotomontaj
| photo1a = RegistanSquare Samarkand.jpg
| photo2j = Samarkand Registan 2022.06.06.jpg|thumb|220x124px|right|Самарканд. Регистан ночью.
| photo2a = Mosque Bibi Khanum (5).JPG
| photo2b = Gur-e Amir - Exterior views 998.JPG
| photo3a = Mausolées du groupe central (Shah-i-Zinda, Samarcande) (6009956484).jpg
| photo3c = Samarkand Shah-i Zinda general view.JPG
| size = 280
| spacing = 2
| color = transparent
| border = 0
}}
}}

'''Samarqand-''' [[Samarqand viloyati|Samarqand viloyati Oʻzbekiston Respublikasida]]gi qadimiy shahar. [[Amir Temur ordeni|Amir Temur ordeni sohibi]]&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://press.natlib.uz/uz/editions/12881 |sarlavha=„Xalq so‘zi&quot; gazetasi 1996-yil 29-avgust soni  O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 1994-yil 28-avgustdagi &quot;Samarqand shahrini «Amir Temur» ordeni bilan mukofotlash to‘g‘risida&quot;gi Farmoni |Qaralgan sana=19.10.2024 |sana=http://press.natlib.uz/ |qaralgan sana=2024-10-19 |arxivsana=2024-12-21 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20241221104413/https://press.natlib.uz/uz/editions/12881 }}&lt;/ref&gt;. Viloyatning maʼmuriy, iqtisodiy va madaniy markazi (1938-yildan). 1925-1930-yillarda Respublika poytaxti. Oʻzbekistonning janubi-gʻarbida, [[Zarafshon vodiysi]]&lt;nowiki/&gt;ning markaziy qismida (Dargʻom va Siyob kanallari orasida) joylashgan. Oʻrtacha 695 m balandlikda. Toshkentdan 300&amp;nbsp;km. Samarqanddan Toshkent—Dushanbe, Toshkent—Turkmanboshi, Toshkent—Uchquduq—Qoʻngʻirot temir yoʻllari, Katta Oʻzbek trakti (Toshkent—Termiz yoʻli) oʻtadi. Shahar aholisi va xoʻjaliklari Shovdor, Bogʻishamol ariqlaridan suv oladi. Iyulning oʻrtacha harorati 25,9°, eng baland harorat 40—42°, yanvar oʻrtacha harorati 0,2°, eng past harorat —26°. Maydoni −120&amp;nbsp;km²boʻlib, aholisi 585 ming kishidan iborat (2024). [[2022-yil]]ning [[15-sentyabr|15]]-[[16-sentyabr]] kunlari [[Shanxay Hamkorlik Tashkiloti|ShHTga]] aʼzo davlat rahbarlarining 22-yigʻilishi &quot; [[Samarqanddagi ShHT sammiti (2022)|Samarqand sammiti]] &quot; boʻlib oʻtgan.

== Tarixi ==
=== Nomlanish tarixi ===
Tarixiy yozma manbalarda Samarqand yoshi qadimiyligi haqida maʼlumotlar bor. Muhammad an-Nasafiy &quot;al-Qand fiy zikri ulamoi , Haydar as-Samarqandiy (XII asr) „Qandiyai Xurd“, [[Abu Tohirxoja Samarqandiy]] „[[Samariya]]“, Xitoy tarixchisi [[Chjan Syan]], yunon va rimlik tarixchilar Arrian, [[Kursiy Ruf]] va boshqa koʻplab mualliflarning asarlarida bu haqda yozib oʻtilgan. Samarqand va [[Rim]] insoniyat taqdiridagi buyuk xizmatlarini nazarda tutib „Boqiy shaharlar“ nomini olganlar. Xalq iborasi „Samarqand sayqali roʻyi zamin ast“ — Samarqand yer yuzining sayqali (jilosi) deb behuda aytilmagan. Amir Temur Samarqandni mehr bilan qadrladi, obod qildi, dunyoning sayqaliga aylantirdi.
[[Fayl:Mosque_Hazrat-Hyzr_(2).JPG|thumb|Mosque Hazrat-Hyzr Mechet Xazret-Xizr]]

[[Hazrati Xizr masjidi]] — Samarqanddagi meʼmoriy yodgorlik (XIX asr oʻrtalari); afsonaviy oʻlmas taqvodor inson [[Hazrati Xizr]] nomi bilan bogʻliq. Bino [[Shohizinda]] majmuasi qarshisidagi tepalikda joylashgan qadimiy masjid poydevori ustiga qurilgan (mehrobdagi yozuvga koʻra 1855-yil). Yodgorlik Shohizinda va [[Toshkent]] koʻchalari chorrahasida joylashgan.

„Samarqand“ soʻzining kelib chiqishi haqida bir qancha taxmin mavjud. Sharq mualliflari „Samarqand“ soʻzining 1-qismi, yaʼni „Samar“ soʻzi shu shaharga asos solgan yoki shaharni bosib olgan kishining nomi deb hisoblab, bir qancha sunʼiy taʼriflarni taklif etdilar, ammo tarixda bunday ismli kishi haqida maʼlumotlar aniqlanmagan. Soʻzning 2-qismi „kent“ (kand) — qishloq, shahar degan maʼnoni bildiradi. Baʼzi yevropalik olimlar, bu nom qadimdan qolgan, sanskritcha „Samarya“ra yaqin, yaʼni „yigʻilish, yigʻin“ soʻzidan kelib chiqqan deb izohlaydilar. Antik mualliflarning asarlarida shahar Marokanda deb atalgan. Bu haqiqatga ancha yaqin boʻlib, Marokanda — Samarqand atamasining yunoncha aytilishidir.

XI asr olimlaridan [[Abu Rayhon Beruniy]] va [[Mahmud Qoshgʻariy]] shahar nomining kelib chiqishini „Semizkent“, yaʼni „semiz qishloq“ soʻzining buzib talaffuz qilinishi deb tushuntiradilar&lt;ref&gt;Abu Raykhan Biruni, Kanon Masuda. Izbrannyye proizvedeniya. — Tom 5, chastʼ 1. — Tashkent, 1973 god. — s. 471&lt;/ref&gt;. 1404-yilda Samarqandga tashrif buyurgan Ispaniya elchisi Ruy Gonsales de Klavixo ham bu talqinni qoʻllab quvvatlaydi&lt;ref&gt;Rui Gonsales de Klavikho, Dnevnik puteshestviya v Samarkand ko dvoru Temura (1403—1406). Perevod so staroispanskogo, predisloviye i kommentarii I. S. Mirokovoy. M., 1990 god&lt;/ref&gt;.

Bulardan tashqari, turli davrlarda bitilgan tarixiy manba va kitoblarda shahar nomi [https://api.scienceweb.uz/storage/publication_files/3663/10385/6459f981b74d3___6.%20Imom%20Buxoriy%20jurnali%20-%20Ijtimoiy%20himoya%20(2021)%20(1).pdf Samariana] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20231208163841/https://api.scienceweb.uz/storage/publication_files/3663/10385/6459f981b74d3___6.%20Imom%20Buxoriy%20jurnali%20-%20Ijtimoiy%20himoya%20(2021)%20(1).pdf |date=2023-12-08 }}, Saramanka, Sakanna, Sanmangan, Samakiyon, Sumron, Shamarkan, Samaroy, Simroyat kabi shakllarda ham qayd etiladi&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

Fanda Samarqand toponimining yuzaga kelishi va semantikasi borasida turli xil fikr va mulohazalar keltirilgan. Ayrim xorijiy [[Toponimika|toponimistlar]] shahar nomi sanskritga samariya — „yigʻin“ yoki „anjuman“ soʻzidan olingan degan fikrni aytgan. „Tarixi Tabariy“, „Samariya“ va „Gʻiyos ul-lugʻot“ asarlarining mualliflari yozishlaricha, „Samar“- podshoning nomi boʻlib, „kand“ esa turkiy tilda „shahar“ degan maʼnoni anglatgan. Demak, Samarqand — [https://www.samdu.uz/uz/news/33503 Samar] shahri demakdir.
=== Qadimgi davr va Ilk oʻrta asrlar ===
[[Fayl: Daniël de Blieck - Alexander Slaying Cleitus.jpg|thumb|200px| Iskandar oʻz doʻsti Klitni Samarqandda oʻldirishi]]
Samarqand jahonning eng qadimgi shaharlaridan biri — 2700-yildan ortiq tarixga ega.
Samarqand miloddan avval IV asrdan milodiy VI asrgacha [[Soʻgʻd|Sugʻd]] davlatining poytaxti boʻlgan. Arxeologik qazishmalardan maʼlum boʻlishicha, yuqori paleolit davrida ham Samarqand hududida odamlar yashagan (qarang [[Samarqand makoni]]).

Rim tarixchisi [[Kvint Kursiy Ruf]]&lt;nowiki/&gt;ning (miloddan avval I asr oxiri — milodiy I asr) yozishicha, Samarqand qalʼasi devorining aylanasi taxminan 10,5&amp;nbsp;km boʻlgan. Miloddan avval 329-yil Iskandar Maqduniy (Makedonskiy) askarlari Samarqandni vayron qilgan. Spitamen Samarqandni yunonlardan ozod etishga harakat etgan, ammo xiyonatkor koʻchmanchi qabilalar sardorlari tomonidan oʻldirilgan va boshi Iskandar Maqduniyga sulh sifatida yuborilgan.[[File:Samarqand Tarixiy shahar.jpg|Samarqand Tarixiy shahar|thumb|240px|Goʻri Amir maqbarasi]]

== [[Turk xoqonligi]] va [[Gʻarbiy turk xoqonligi]] tarkibida ==
[[Fayl: Turkish officers during a audience with king Varkhuman of Samarkand. 648-651 CE, Afrasiyab, Samarkand.jpg |thumb|right| Varhuman saroyi devoriy rasmlarida tasvirlangan turkiy zodagonlar, Samarqand, 650 yil]]
Samarqand &lt;nowiki&gt;VI&lt;/nowiki&gt; asrda Turk xokonligi tarkibiga kirgan va mahalliy hokimlar tomonidan boshqarilgan. Bu davrda Samarqand Hindiston, Eron, Misr va [[Vizantiya]] davlatlari bilan savdo qilgan. Oʻz davrida „10 Oʻq xoqonligi“ deb yuritilgan Gʻarbiy Turk xoqonligi Istamining oʻgʻli Tardu xoqon (576—603) Sosoniylar Eroniga qarshi janglar olib borib, gʻarbda oʻz hokimiyatini kuchaytirdi. Uning oʻgʻli [[Sheguy]] xoqon (610—618) davrida xoqonlik qoʻshinlari jan.gʻarbiy hududlarda faol harakat yurita boshlaydi. U Eronning shimoliy sharqiy viloyatlariga hujum uyushtirib, sosoniylar ustidan yirik gʻalabaga erishadi. Uning inisi [[Tun yabgʻu]] (618—630) xoqonlikning gʻarbdagi nufuzini yanada mustahkamlaydi. U hukmronlik qilgan davrda Turk xoqonligining chegarasi gʻarb va janubiy gʻarbda, Janubiy-Sharqiy Yevropa dashtlari, Kavkaz, Volgaboʻyi, Gurgon, Marv, Hind daryosining yuqori havzalari, Shimoliy Hindiston va Afgʻonistonning aksariyat viloyatlarini oʻz ichiga olardi. Tun yabgʻu gʻarbiy hududlarda hokimiyatni mustahkamlash maqsadida qarorgohini Shosh vohasining shimolidagi Mingbuloq mavzesiga koʻchiradi va boshqaruvda islohotlar oʻtkazib qaram oʻlkalarga turkiy tudun va eltabar unvonli vakillar joʻnatadi.

== Arab xalifaligi tarkibida ==
[[Qutayba ibn Muslim]] boshchiligidagi arab qoʻshinlari 712-yilda Samarqandni egallagan. Isyon koʻtargan shahar aholisining bir qismini qirib tashlagan. Attabariy keltirgan maʼlumotga koʻra, samarqandliklar shahriston (ichki shahar)ni arablarga boʻshatib berishga majbur boʻlganlar. Arablar shahristonda [[masjid]] va minbar qurganlar. Mahalliy aholidan tortib olingan qimmatbaho buyumlar va oltin, kumush bilan bezatilgan sanamlar (xilat ulasnom) ni eritib 10 ming misqol qimmatbaho metall olingan. Buyuk ipak yoʻli asosidagi hududlararo savdo-sotiq yanada ravnaq topdi. 776—783-yillarda arablarga qarshi Muqanna boshchiligida isyon koʻtarilgan (qarang [[Muqanna isyoni]]).

== Somoniylar va Qoraxoniylar davri ==
Arablarga qarshi koʻtarilgan isyonlarni bostirishga faol qatnashgan mahalliy zamindor aholi vakillari [[IX asr]] 20 yillaridan [[Movarounnahr]] va viloyatlarini boshqarishga tortildi, masalan, Samarqandni boshqarish Somoniylar qoʻliga oʻtdi. Oʻsha vaqtdan Samarqand — Somoniylar davlatining poytaxti boʻldi. 887-yildan birinchi marta somoniylar kumush tangalari Samarqandda zarb qilina boshladi. Somoniylar poytaxti Buxoroga koʻchirilgandan (889) soʻng ham Samarqand Movarounnahrning eng katta hunarmandchilik va savdo markazlaridan biri boʻlib qoldi. XI asrdan Samarqand Qoraxoniylar davlati tarkibiga kirgan. Qoraxoniylar davrida turli oʻlkalarning birlashishi fan va madaniyat rivojiga ham imkon berdi. Bu davrda Samarqand ham maʼmuriy, ham madaniy markaz sifatida ahamiyati oshib, yanada kengayib, rivojlanib borgan. Qoraxoniylar fan va madaniyatning oʻlka hayotidagi muhim oʻrnini anglab unga homiylik qilishgan. Buyuk ipak yoʻli asosidagi hududlararo savdo-sotiq yanada ravnaq topdi.
[[Fayl: Gorskii 03978u.jpg|thumb|left|Qoraxoniylar tomonidan asos solingan Shohi Zinda majmuasi]]
Shu davrda Samarqandda Ibrohim tamgachxon madrasasi va kasalxonasi bunyod etilgan&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;Grene F., Karev Yu. V., Isamiddinov M., Arxeologicheskie raboti na gorodiщe Afrasiab//Vestnik MITsAI, vipusk 1, 2005 god, s. 34&lt;/ref&gt;.

XI asrda Samarqandda [[Shohizinda|Shohi Zinda]] maqbarasi barpo etildi&lt;ref&gt;{{Из БСЭ|заглавие=Шахи-Зинда}}&lt;/ref&gt;. Keyinchalik xuddi shu yerga 1066-yili Tamgʻach Boʻgʻraxon madrasasi qurildi va unga tutash bir qator turkum majmua yuzaga keldi. XI-XII asrlarda serhasham bezatilgan boshqa maqbaralar vujudga kela boshladi. Arxeologlar ulardan bir nechtasini XIV asr inshoatlarining gʻarb tamonidagi yoʻlakdan qazib topdilar. Ular bezaklari bilan Temur davri maqbaralaridan farq qilgan. Oʻsha davrda ham, Qusam ibn Abbos maqbarasi „muqqadas“ hisoblanib ziyorat qilingan.

Qoraxoniylar hukmronligi davrida [[Umar Xayyom]] Samarqandga Nishopurdan Shamsalmulk saroyiga taklif qilingan. Umar Xayyom Balx va Buxoro madrasalari bilan bir qatorda Samarqand madrasalaridan birida ham tahsil olgan. Samarqandda u algebra boʻyicha asosiy asarni yozgan.

Qoraxoniylar davrida Samarqandda Oʻrta Osiyoning taniqli mutafakkiri, olimi, faylasufi, islom huquqshunosi [[Burhoniddin Margʻinoniy]] (1123-1197) yashagan.

Qoraxoniylar davrining Samarqanddagi eng koʻzga koʻringan yodgorligi — XII asrda qoʻrgʻonda qurilgan Ibrohim ibn Husayn (1178-1202) saroyi. Qazish paytida monumental rangtasvirning parchalari topildi. Sharqiy devorda sariq chapon kiygan va kamon ushlagan [[turkiy]] jangchi tasvirlangan. Bu yerda otlar, ovchi itlar, qushlar va davrga oʻxshash ayollar ham tasvirlangan&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt;.

Amaliy bezak sanʼati — naqshinkorlik, ganchkorlik va kulolchilik yoʻnalishlari rivojlangan. Adabiyot yuksalgan. Yusuf Xos Hojibt\nt „Qutadgʻu bilig“, Mahmud Qoshgʻariynit „Devonu lugʻotit turk“ kabi asarlari shu davrda yaratilgan.

XI asrda Samarqandni [[Saljuqiylar]] bosib olgan. XII asrdan Qoraxitoylarga tobe boʻlgan. 1210-yildan [[Muhammad Xorazmshoh]] davlati tarkibida. 1212-yil samarqandliklar Xorazmshohga qarshi isyon koʻtargan.
{{Panorama|Memorial complex &quot;Registan&quot; in Samarkand (10).jpg|1000px|{{center|[[Registon]] maydoni}}}}

== Moʻgʻullar hukmronligi davrida ==
1220-yil Chingizxon qoʻshinlari Samarqandga bostirib kirib, shaharga oʻt qoʻygan va aholining koʻp qismini qirgan, qolganlari shaharni tark etib omon qolgan. Bir necha yildan soʻng Samarqand qayta tiklana boshlagan. XIII asr 2-yarmida Samarqandga kelgan venetsiyalik sayyoh Marko Polo „Sonmarkon kapa va mashhur shahar“ deb yozgan. Moʻgʻullar hukmronligi davrida Samarqand Chigʻatoy ulusi tarkibida boʻlgan.

== ''= Amir Temur va Temuriylar davrida ==
[[Fayl:Teymur.jpg|thumb|left| Amir Temur Samarqandda]]
[[Fayl:Mausoleum Courtyard (220311963).jpeg|thumb|left|Amir Temur maqbarasi, Samarqand]]
[[Fayl:Mosque Bibi Khanum (5).JPG|thumb|upright|Amir Temur jome masjidi]]
[[Fayl:Samarkand, Registan, Ulugbek Medressa (6238565020).jpg|thumb|upright|Mirzo Ulugʻbek madrasasi, Samarqand.]]

XIV asr oʻrtalarida Movarounnahrda moʻgullarga qarshi xalq harakatlari boʻlib oʻtdi. Sarbadorlar isyoni natijasida shaharda bir necha oy xalq hokimiyati oʻrnatildi. XIV asr oxiri va XV asrda Samarqand iqtisodiy-siyosiy va madaniy hayoti ancha yuksaldi. Amir Temur saltanati poytaxti sifatida Samarqand jahonga mashhur boʻldi.

Saltanat poytaxti Samarqand Amir Temur davrida ayniqsa gullab yashnadi. Shaharda Isfahon, Sheroz, Halab, Xorazm, Buxoro, Qarshi va Kesh shaharlarining meʼmor va binokorlari qoʻli bilan saroylar, masjidlar, madras''alar, maqbaralar quriladi. Shahar tashqarisida esa bogʻ-rogʻlar va boʻstonlar barpo etiladi (qarang [[Amir Temur bogʻlari]]). Xususan, Shohi Zinda meʼmoriy majmuasiga mansub Shodimulk ogʻo maqbarasi, Shirinbeka ogʻo maqbarasi va boshqa quriladi. Shaharda Bibixonim jome masjidi, Amir Temurning qarorgohi Koʻksaroy va Boʻstonsaroylar qad koʻtaradi. Umuman olganda Samarqand sh. Amir Temur davrida oʻzining qad. oʻrni Afrosiyobyaan birmuncha jan.roqda butunlay yangitdan qurildi. Shahar tevaragi mustahkam qalʼa devori bilan oʻralib, Ohanin, Shayxzoda, Chorsu, Korizgoh, Soʻzangaron va Feruza kabi nomlar bilan ataluvchi 6 ta darvoza oʻrnatildi. Movarounnahrning dehqonchilik vohalarida, xususan Zarafshon vodiysida oʻnlab sugʻorish tarmoqlari chiqarilib, dehqonchilik maydonlari kengaytirildi. Yangi qishloqlar barpo etildi. Ibn Arabshohning yozishicha, Amir Temur Samarqand atrofida qad koʻtargan bir qancha yangi qishloqlarni Sharqning mashhur shaharlari Dimishq (Damashq), Misr, Bagʻdod, Sultoniya va Sheroz nomlari bilan atadi. Amir Temurning fikricha, Samarqand kattaligi, goʻzalligi hamda tevarak-atrofining obod etilganligi jihatidan dunyodagi eng yirik shaharlardan ham ustunroq turmogʻi lozim edi.

Bu davrda Samarqand koʻpgina Sharq va Yevropa davlatlari bilan savdo aloqalari oʻrnatgan. Samarqandda koʻplab hashamatli meʼmoriy inshootlar qurilgan. Yirik sharqshunos olim V. V. Bartold taʼkidlaganidek, Amir Temurning fikriga koʻra, Samarqand jahonning birinchi shahri boʻlishi kerak edi. Amir Temur vafoti (1405) dan soʻng Samarqand taxtini Ulugʻbek egalladi. Ulugʻbek davrida Samarqandda bunyodkorlik avj oldi. Qoʻshni davlatlar bilan aloqalar kuchaydi.
U Oʻrta Osiyo xalqiari ilm-fani va madaniyatini oʻrta asr sharoitida dunyo fanining muayyan pogʻonasiga olib chiqsi. Uning qilgan eng katta ishi — Samarqand ilmiy maktabini oʻsha davr akademiyasini barpo etganligi boʻldi. Bu ilmiy maktabda 200 dan ortiq olimlar faoliyat olib borgan. Ular orasida eng kattalari Qozizoda Rumiy, Gʻiyosiddin Jamshid Koshiy edi. U.ning ilmiy maktabi oʻz faoliyatida oʻrta osiyolik mashhur olimlar Muhammad Xorazmiy, Ahmad al-Fargʻoniy, Abul Abbos al-Javhariy, Ibn Turk al-Xuttaliy, Xolid al-Marvarrudiy, Ahmad al-Marvaziy, Abu Nasr Forobiy, Abu Rayhon Beruniylir boshlab bergan ilmiy anʼanaga asoslanar edi. U. Samarqand yaqinida rasadxona barpo qildi.

XV asr oxirida Samarqandni Zahiriddin Muhammad Bobur egalladi (1497).

== Shayboniylar va Ashtarxoniylar davrida (XVI-XVIII asrlar) ==
1500-yil Shayboniyxon Samarqandni deyarli urushsiz bosib oldi. XVI asr oʻrtalarigacha Samarqand Shayboniylar davlatining poytaxti boʻlib turdi. Oʻsha vaqtdan rus bosqiniga qadar (1868) Buxoro amirligi tarkibida edi.
[[Fayl:Shaybani.jpg|thumb|left|200px|Shayboniyxon, Behzod miniaturasi, 1507-yil]]
[[Fayl:Street Tashkent mausoleum Sheibanids.jpg|thumb|right|260px|Shayboniylar dahmasi, Registon maydoni, Samarqand, XVI asr]]
Shayboniylar daxmasi — Samarqanddagi [[oʻrta asr]] [[meʼmorlik|meʼmoriy]] [[yodgorlik|yodgorligi]] ([[XVI asr|&lt;nowiki&gt;XVI&lt;/nowiki&gt; asr]]). [[Shayboniyxon]] [[1510|1510-yilda]] [[Ismoil I Safaviy]] bilan boʻlgan [[jang]]da halok boʻlgach, Samarqandga olib kelinib oʻzi qurgan [[madrasa]]da [[marmar]] [[supa]] ostiga dafn etilgan. Supa ostiga Shayboniyxondan tashqari boshqa [[shayboniylar|shayboniy]] [[sulton]]lar va malikalar: [[Mahmud Sulton]] (1503—04 y. oʻldirilgan), [[Mahdiy sulton]], Hamza Sulton (1511-yil oʻldirilgan), [[Muhammad Temur Sulton]] (1511-yil v.e.), Qutlugʻ Muhammad Sulton (1545-yil v.e.), Abulxayr Sulton (1511-yil udsirilgan), Yodgor Sultonim (1526-yil v.e.), Shaxribonu xonim (1535-yil v.e.), Shoh Sulton xonim (1530-yil v.e.), Suyunch Muhammad Sulton (1586-yil v.e.) lar dafn etilgan.
[[Fayl:Registan Tillya-Kari madrasah2014.JPG|220px|thumb|right|Tillakori madrasasi, Registon maydoni, Samarqand]]

Ashtarxoniy [[Imomqulixon]] davrida (1611-1642) Samarqandda mashhur meʼmorchilik durdonalari qurilgan. Shuningdek, ushbu davrda Samarqandning hozirgi kunda saqlanib kelayotgan yodgorliklaridan [[Abdi Berun]] ansambli barpo etildi.

[[Registon ansambli]]da [[Ulugʻbek]] davrida bunyod etilgan Mirzoyi karvonsaroyi ([[XV asr|&lt;nowiki&gt;XV&lt;/nowiki&gt; asr]]) oʻrnida Samarqand [[hokim]]i [[Yalangtoʻsh Bahodir|Yalangtoʻshbiy Bahodir]] [[Madrasa]] va [[jome masjid]] [[qurilish|qurdirgan]] ([[1641]]—[[1646]]). [[Karvonsaroy]] asosi ustiga Madrasa (shim. sharqiy qismida), [[hujra]]lar oʻrnida [[peshtoq]] [[gumbaz]]li masjid ([[gʻarb]]ida) joylashgan. Dastlab „Yalangtoʻshbiy kichik madrasasi“ deb nomlangan. Keyinchalik masjid [[bezak|bezag]]ida boshqa bir [[obida]] qurilishiga yetadigan miqdorda [[oltin]] sarflangani uchun „tillakori“ ([[tilla]]dan ishlov berilgan) deb yuritila boshlagan. Tilla Qori madrasasidan shahar jome masjvdi va Madrasa sifatida foydalanilgan. Peshtoq ravogʻidagi marmar taxtachada bezak ishlari 1659—60 yillarda bajarilganligi yozilgan.

[[Fayl:Registan Sherdor madrassah2014.JPG|220px|right|Sherdor madrasasi, Samarqand]]
[[Fayl:Lion(or tiger) on the Sher-dor madrassa.JPG|220px|right]]
[[Mirzo Ulugʻbek]] [[xonaqoh]]i oʻrniga [[Yalangtoʻsh Bahodir]] Sherdor madrasasini ([[1619]]—[[1636|36]]) qurdirgan. [[Ulugʻbek madrasasi (yodgorlik)|Ulugʻbek madrasasi]]ning roʻparasida joylashgan.

Samarqandga oʻzbek adabiyotining shoiri va mutafakkiri, naqshbandiylar tariqati vakili Boborahim [[Mashrab]] (1657-1711) ham tashrif buyurgan.

1723—1730-yillarda qozoklar bosqini davrida katta talofat koʻrdi. 1740—1747-ylarda Nodirshohga tobe boʻldi. XVII asrning 1-yarmida olchin urugʻidan chiqqan oʻzbek harbiy zamindorlarining katta vakili Yalangtoʻsh Bahodir Samarqand hokimi boʻlgan. 1758—1868-yillarda esa Samarqand Buxoro amirligiga itoat qilgan.

== Buxoro amirligi davrida (1756-1868) ==
[[Fayl:Chorsu.JPG|thumb|right|260px|Chorsu savdo majmuasi. Samarqand. 1785-yil]]
[[Fayl:Mosque Hazrat-Hyzr (1).JPG|thumb|left|Hazrat Hizr masjidi. Samarqand. 1854-yil]]
[[Amir Shohmurod]] (1785—1800) davrida Samarqandda koʻplab madrasalar, masjidlar va turli binolar qurilgan. Xususan, Zarafshon vodiysidagi dehqonchilikka katta eʼtibor qaratilib, Zarafshon daryosidan turli ariqlar (Qozonariq, Toyman arigʻi, Toʻgʻuzariq). Oqdaryo va Qoradaryodan yangi ariqlar chiqarilgan hamda boshqa sugʻorish inshootlari qurilgan. shahrining oʻzi Samarqandni qayta qurish tarkini chizgan. Sh. shaharda 24 ta mavze qurib, mamlakatning sharqiy viloyatlaridan bu yerga aholini koʻchirib keltirgan.

1841—1842-yillarda [[Buxoro]]ga Rossiya elchisi qilib yuborilgan sharqshunos N. V. Xanikovning yozishicha, oʻsha vaqtda Samarqand baland devor bilan oʻralgan boʻlib, uning 6 ta darvozasi: [[Buxoro]], Paykobod, [[Shohizinda|Shohi Zinda]], Qalandarxona, Soʻzangaron, Xoja Ahror boʻlgan. Kechalari shaharga kiribchiqish taqiqlangan. Shahar devorining aylanasi 13,9&amp;nbsp;km, uning umumiy maydoni esa 10,4&amp;nbsp;km²ni tashkil qilgan. Shaharda juda koʻp bogʻ, ariqzovur va hovuzlar, ikkita gʻishtin karvonsaroy va uchta hammom (2 tasi Xoja Axror hammomlari, bittasi Miri hammomi) faoliyat koʻrsatgan. Koʻchalar shaharning 6 ta darvozasini [[Registon maydoni]] bilan bogʻlagan. Bibixonim masjidi bilan Chorsu oʻrtasidagi koʻcha ancha serqatnov boʻlgan. Qoʻrgʻon shaharning gʻarbiy qismida boʻlib, uning uz. 3,2&amp;nbsp;km li tashqi devori va ikkita darvozasi boʻlgan. Qoʻrgʻonda hokim saroyi, sipohilar yashaydigan uylar joylashgan. Shahar aholisining soni 25—30 mingga yetgan.

=== Rossiya imperiaysi tarkibida ===
1868-yil 1-mayda Samarqand yaqinidagi Choʻponota tepaligida rus podshohi qoʻshinlari bilan samarqandliklar oʻrtasida qattiq jang boʻldi. Samarqand aholisi shaharni bosqinchilardan mardonavor himoya qildilar. Nihoyat, ruslar katta talofatlar berib shaharni 2-mayda egalladilar. Keyinchalik Samarqand va Kattaqoʻrgʻon bekliklari birlashtirilib, Zarafshon okrugi tuzildi. Soʻngra unga Panjakent va Zarafshon vodiysi yuqorisidagi togʻli rayonlar ham qoʻshildi. 1886-yil Zarafshon okrugi Samarqand viloyatiga aylantirildi. Samarqand uning maʼmuriy va savdo markaziga aylandi. Oʻsha vaqtdan boshlab, shaharda yangi tipdagi binolar kurila boshladi, yangi sanoat korxonalari qad koʻtardi.

Samarqand yevropacha tipdagi qismini qurish ishlari 1871-yilda boshlandi. Oʻsha vaqtda okrug gubernatori general Abramovning buyrugʻiga muvofiq, mahalliy aholining yer uchastkalari musodara qilinib va sotib olinib, ofitserlar hamda amaldorlarga, kichik harbiy lavozimdagi oilali kishilarga, va, mustasno tariqasida, rus savdogarlari hamda meshchanlarga boʻlib berilgan. Kichik lavozimdagi harbiylarga „Soldatskaya slobodka“ deb ataluvchi shimoli-gʻarbiy buluk ajratilgan. Oʻsha davrda Eski va Yangi shahar oʻrtasida xiyobon va bogʻ barpo etildi, harbiy gubernator uyi, kazarmalar, ofitserlar majlis oʻtkazadigan bino quriddi. Podsho Rossiyasi mustamlakachiligi davrida Sda bir nechta kayta ishlovchi mayda korxonalar vujudga keldi. Shaharda 34 paxta tozalash, 20 vino, bir necha spirt, pivo zavodlari, tegirmonlar ishlagan. Metallni kayta ishlash zavodida bir qancha presslash, 2 ta yoʻnuvchi, 2 ta vint kesish stanogi boʻlib, choʻyan buyumlar, zanjir, oʻroq, panshaxa, ketmon, bolta kabi buyumlar ishlab chikarilgan.

XX asr boshiga kelib Samarqanddagi korxonalar, temir yoʻl ustaxonalarida ishchilar soni koʻpaydi. 1917-yil 5-dekabrda Samarqandda hokimiyat shoʻrolar qoʻliga oʻtdi. 1918-yil 11-aprelda Samarqandda shoʻrolarning viloyat sʼyezdi boʻlib, sʼyezdda Turkiston Muxtor Respublikasi tuzilishi eʼlon qilindi. 1925—30 yillarda Samarqand Oʻzbekiston poytaxti boʻlib turdi. 1991-yil Oʻzbekiston mustaqillikka erishgach, Samarqand respublikaning katta madaniy markaziga aylandi.

==== Samarqandni oʻrganilishi va tadqiqi ====
Samarqandni arxeologik jihatdan oʻrganish ishlari XIX asr oxirlarida boshlangan edi. 1895-yilda sharqshunos olim V. V. Bartoldning tashabbusi bilan tuzilgan „Turkiston arxeologiya havaskorlari toʻgaragi“ aʼzolari Samarqanddagi Afrosiyobni koʻp asrlar xazinasi deb qarab, unda keng koʻlamdagi arxeologik qazishma ishlarini olib bordilar. [[Vasiliy Vyatkin]], N. I. Veselovskilar oʻtkazgan arxeologik qazishmalar natijasida turli xildagi qadimiy buyumlar topilib muzeyga berildi. 1908-yilda V. L. Vyatkin Samarqand chekkasida joylashgan [[Ulugʻbek rasadxonasi]]ning oʻrnini aniqladi va qazish ishlarini oʻtkazdi. Natijada rasadxona harobasi hamda uning yer ostidagi butun qolgan qismi qazib ochildi. Oʻsha davrdan boshlab Oʻrta Osiyo xalqlarining qad. madaniy merosini oʻrganishda dastlabki qadamlar qoʻyildi. 1912—1913, 1929—1930-yillarda V. L. Vyatkin, 1912-yil M.Ye. Masson Afrosiyobda qazish ishlarini olib bordilar. A. I. Terenojkin 1945—1948-yillarda S 2500-yillik tarixga ega deb belgiladi; shahar tarixi davrlashtirildi.

1950-yillardan boshlab Afrosiyobda muntazam arxeologik qazishmalar oʻtkazish, ayniqsa, 1958-yildan V. A. Shishkin rahbarligida, 1966-yildan boshlab esa Ya. Gʻ.Gʻulomov boshchiligida faollashdi. Afrosiyobni oʻrganish ishlari koʻlamini kengaytirish maqsadida, 1966-yilda doimiy harakatdagi Afrosiyob kompleks arxeologiya ekspeditsiyasi tashkil etildi. 1970-yilda Samarqandda Oʻzbekiston Fanlar akademiyasining mustaqil Arxeologiya instituti tashkil etilishi Samarqanddagi arxeologik qazishmalarni yanada keng koʻlamda olib borishga imkoniyat yaratdi. Arxeologik qazishmalar natijasida Samarqandning yoshi aniqlandi va 1970-yilda shaharning 2500-yillik yubileyi keng nishonlandi. 1971—1977-yillarda Sh. Toshxoʻjayev, 1978—1985-yillarda G. V. Shishkina qazishma ishlarini olib bordilar. Mustaqillik yillarida arxeologik qazish va ilmiy tadqiqot ishlarining samaradorligini oshirish maqsadida fransiyalik akademik, sharqshunos arxeologlar Pol Bernar va Frans Grene, oʻzbek arxeolog olimlari prof. M. Isomiddinov, A.Anorboyev va tadqiqotchi A. Otaxoʻjayevlar bilan hamkorlikda ishladilar. Natijada, Afrosiyobdagi eng quyi madaniy qatlamlarni oʻrganish jarayonida yer sathidan 10-15 metr chuqurlikda miloddan avval IX—VII asr oʻrtalariga oid ashyolar topildi. Bular qoʻlda yasab rangli naqsh berilgan sopol idishlarning parchalari va shuningdek, guvaladan tiklangan 7 metr qalinlikdagi mudofaa devori qoldiklaridir. Afrosiyobning 19 gektarlik ark qismi devor bilan butunlay oʻrab olingan. Afrosiyobning boshqa joylari ham tekshirib koʻrilganda quyi qatlamlaridan shunga oʻxshash va miloddan avval IX—VII asrlarga oid ashyolar topildi.

Afrosiyobdan topilgan ushbu namunalar Fransiyada radiokarbon tadqiqot usulida oʻrganilib, ular miloddan avval VII asrga, aniqrogʻi 2750 yoshga taalluqliligi isbotlandi.

Samarqand bunyod boʻlganidan buyon u Oʻrta Osiyoning siyosiy, iqtisodiy va madaniy hayotida katta mavqega ega boʻlib keldi. Shaharning Buyuk ipak yoʻli chorrahasida joylashganligi, bu yerda qadimdan hunarmandchilikning shoyi toʻqish, mashhur Samarqand qogʻozi ishlab chiqarish, kulolchilik, temirchilik, novvoylik, qandolatchilik, badiiy kashtachilik va boshqa turlari hamda savdosotiq ishlarining rivojiga turtki boʻldi. Samarqandda qadimdan ravnaq topgan hunarmandchilik turlari mahallaguzarlarning nomlarida saqlanib qolgan, mas. „Soʻzangaron“ (igna tayyorlovchilar), „Kamongaron“ (oʻqyoy yasovchilar) va boshqa nomlar hozirgi kungacha yetib kelgan.

Samarqand — aholisining soni va sanoatining koʻlami boʻyicha Oʻzbekistonda yetakchi oʻrinlardan birida. 1930-yil larda pillakashlik va shoyi toʻqish fabikalari, meva konserva zavodi, choy qadoqlash fabrikasi qurildi. 1940—1970-yillarda Samarqandda „Krasniy dvigatel“, „Kinap“, tamaki fermentatsiya zavodlari, yigiruv fabrikasi, superfosfat zavodi, poyabzal va tikuvchilik fabikalari, uysozlik kombinati, chinni zavodi va boshqa korxonalar qurib ishga tushirildi.

== Shoʻrolar davrida ==
Shoʻro davrida shaharning yevropaliklar yashaydigan qismi obod qilindi, aholisi ham koʻchib keluvchilar hisobiga ortib bordi. Eski shahar qismi esa oʻz holicha tashlab qoʻyildi, koʻp meʼmoriy yodgorliklar qarovsiz qolib, haroba holiga kelib qoldi.

=== Poytaxtga aylanishi ===

[[1925-yil]] [[17-fevral]]da Buxoro shahrida boʻlib oʻtgan Butunoʻzbek Sovetlarining birinchi taʼsis qurultoyida „Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasining tashkil topishi toʻgʻrisida Deklaratsiya“ qabul qilingan. Respublikaning birinchi poytaxti etib [[Buxoro]] shahri tanlangan&lt;ref name=&quot;old&quot;&gt;{{veb manbasi |url=https://daryo.uz/2017/09/24/lotinda-yozilgan-1930-yilgi-hujjat-ozbekiston-poytaxtini-toshkentga-kochirish-haqida/ |sarlavha=Lotinda yozilgan [[1930-yil]]gi hujjat: O‘zbekiston poytaxtini Toshkentga ko‘chirish haqida|familiya= |ism= |muallif= |muallif-havola= |sana= |yil=2020 |muharrir= |vebsayt=Daryo.uz |nashriyot= |joylashuv=Toshkent |sahifalar= |til=uz |format= |qaralgan sana=2.1.23 |url-status= |arxiv-url= |arxiv-sana= |iqtibos= |ref=}}&lt;/ref&gt;.

[[2012-yil]]da „Oʻzbekiston“ nashriyoti tomonidan chop etilgan „Oʻzbekiston tarixining muhim sanalari“ nomli kitobdagi maʼlumotlarga koʻra, [[1925-yil]] aprel oyida mamlakat poytaxti [[Buxoro]] shahridan Samarqand shahriga koʻchirilgan. 1930-yilda esa poytaxt [[Toshkent]] shahriga koʻchiriladi va [[1991-yil]] [[31-avgust]]ga qadar OʻzSSRning, undan soʻng esa Oʻzbekiston Respublikasining bosh shahri boʻlib kelmoqda&lt;ref name=&quot;old&quot; /&gt;.

== Samarqand mustaqil Oʻzbekiston davrida ==
=== Sanoat va ishlab chiqarish ===
Mustaqillik yillarida Samarqandda sanoat korxonalari qayta jihozlandi. Ularda bozor talabiga mos mahsulotlar ishlab chiqarish amalga oshirildi. Sanoatning asosiy qismi xususiylashtirildi. Aksariyat yirik, oʻrta korxonalar negizida aksiyadorlik jamiyatlari tuzildi. Koʻplab qoʻshma korxonalar tashkil qilindi. Samarqand viloyatidagi mulkchilikning barcha turiga oid 135 yirik sanoat korxonalarining asosiy qismi Samarqandda joylashgan. Bular „SamKochAvto“ (avtobus va yuk mashinalari ishlab chiqariladi), „Alpomish“ (traktorlar, gilzaporshenlar), „Tajribamexanika“ (parmalash uskunalari), „Kinap“ (kinoapparatura), avtomobillar uchun elektrotexnika asbobuskunalari zavodlari, uyroʻzgʻor sovitkichlari korxonasi, superfosfat, ammofos oʻgʻitlari, sulfat kislotasi ishlab chiqaradigan superfosfat zavodi, liftsozlik, marmar taxtalar, gʻisht, asfaltbeton zavodlaridir.

Shahardagi yengil sanoat korxonalaridan pillakashlik, shoyi toʻqish, trikotaj, tikuvchilik, mebel, poyabzal fabikalari, chinni zavodi faoliyat koʻrsatadi. Oziqovqat sanoatida: universitetegirmon, makaron, choy qadoqdash, sutmoy, mevakonserva, vino, pivo, spirtaraq va alkogolem ichimliklar, qandolat shirinliklari ishlab chiqaradigan korxonalar mavjud.

Samarqand viloyatida mustaqillik yillarida qurilgan qoʻshma korxonalarning asosiy qismi S.da joylashgan. Bular: Oʻzbekiston—Turkiya „SamKochAvto“, Oʻzbekiston—Amerika—Angliya „UzBAT“, Oʻzbekiston—Chexiya „Praga“ (mineral suv qadoklash), Oʻzbekiston—Latviya „Bravosut“ qoʻshma korxonalari va boshqa Shahar korxonalarida ishlab chiqarilayotgan mahsulotlarning aksari qismi chet ellarga eksport qilinmoqda. Shaharda minglab kichik va oʻrta biznes subʼyektlari, xususiy tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanuvchilar bor. Samarqandda 25 dan ziyod yoʻnalishda avtobuslar qatnaydi. Trolleybus qatnovi yoʻlga qoʻyilgan. Shahar Toshkent xalqaro aeroporti avialiniyalari orqali Respublika viloyatlari va xorijiy davlatlar bilan bogʻlangan. 2003-yil 30-dekabrdan yoʻlovchilar tashuvchi Toshkent — Samarqand elektr poyezdi ishga tushirildi.

=== Turizm va tadqiqotlar ===
Samarqand qadimiy tarixi va meʼmoriy yodgorliklari tufayli butun dunyo tan olgan haqiqiy muzey shahriga aylandi. Shu bois respublika hukumati qarori bilan 1982-yilda Samarqandning Afrosiyob shahristoni, oʻrta asrlarda bunyod etilgan meʼmoriy yodgorliklar va XIX—XX-asrlarda qurilgan „Yangi shahar“dagi binolar, tarix va oʻlkashunoslik muzeylari asosida „Samarqand davlat birlashgan tarixiymeʼmoriy muzeyqoʻriqxonasi“ tuzildi. Oʻsha yilda shaharning tarixiy kismini muhofazalash chegaralari belgilandi.

Samarqand meʼmoriy-tarixiy yodgorliklari 2001-yilda UNESCOning Finlandiyada oʻtkazilgan 25-sessiyasida Jahon merosi roʻyxatiga kiritildi.

Samarqandda 73 ta yirik tarixiy meʼmoriy yodgorlik: [[Registon]] ansambli, [[Shohizinda]] ansambli, Amir Temur maqbarasi, [[Ulugʻbek rasadxonasi]], [[Bibixonim jome masjidi]], Ruhobod maqbarasi, Abdidarun majmuasi, Xoja Ahror masjidi, Hazrati Xizr masjidi va boshqa saqlangan. Oʻzbekiston Respublikasi prezidenti I. A. Karimov tashabbusi bilan S.da Abu Mansur alMoturidiy asSamarqandiy dafn etilgan Chokardiza qabristoni hududida Moturidiy yodgorlik majmui mozoriga maqbara qurildi, kabriston obod etildi, Burhoniddin Margʻinoniy vafotining 800 yilligi (1997), tavalludining 910 yilligi (hijriy sana boʻyicha) (2000) keng nishonlandi (Samarqand shahridagi Chokardiza kabristoniga dafn etilgan). S.ning markaziy maydoniga Amir Temur haykali oʻrnatildi. Shahardagi tarixiy obidalar Xitoy, Hindiston, Yunoniston (Afina), Italiya (Rim) yodgorliklari kabi oʻzining goʻzalligi bilan eʼtiborni oʻziga tortadi. S.ga har yili dunyoning turli mamlakatlaridan minglab sayyoxlar kelib ketadilar. Mehmon va sayyoxlarga xizmat koʻrsatuvchi: „Afrosiyob“, „Samarqand“, „Zarafshon“, „Bogishamol“, „Markaziy“, „Prezident otel“ kabi mehmonxonalar qurilgan. Sayyoxlarga „Oʻzbekturizm“ milliy kompaniyasining Samarqand boʻlimi xodimlari xizmat koʻrsatadilar.

== Tadbirlar ==
2022-yilning 15-16-sentyabr kunlari Samarqandda [[Shanxay Hamkorlik Tashkiloti|SHHTga]] aʼzo davlat rahbarlarining [[Samarqanddagi ShHT sammiti (2022)|22-yigʻilishi]] boʻladi.

== Taʼlim ==
Samarqand shahrida 9 ta oliy taʼlim muassasasi bor&lt;ref&gt;[http://institutions.ziyonet.uz/uz/object/index?RefObject%5Bname%5D=&amp;RefObject%5Bestablishment_id%5D=university&amp;RefObject%5Bregion_id%5D=7&amp;yt0= Samarqanddagi oliy taʼlimlar]{{Deadlink|date=March 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

1.Samarqand Davlat universiteti 

2.Samarqand Davlat tibbiyot universiteti 

3.Samarqand Davlat chet tillari instituti 

4.Samarqand Iqtisod va servis instituti 

5.Samarqand Davlat texnika universiteti (sobiq SamDAQU)

6.Samarqand veterinariya meditsinasi,chorvachilik va biotexnologiyalar universiteti 

7.&quot;Ipak yoʻli&quot; turizm va madaniy meros xalqaro universiteti

8.Samarqand Davlat pedagogika instituti 

9.Oliy sport mahorati instituti

Samarqand shahrida 81 ta umumtaʼlim maktablari,82 ta MTM , 10 akademik litsey mavjud:

Samarqand davlat universiteti akademik litseyi

Samarqand davlat tibbiyot universiteti akademik litseyi 

Samarqand davlat chet tillar instituti akademik litseyi

Samarqand davlat veterinariya meditsinasi, chorvachilik va biotexnologiyalar universiteti akademik litseyi

Samarqand davlat arxitektura-qurilish universiteti akademik litseyi

Samarqand iqtisodiyot va servis instituti akademik litseyi

Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universiteti Samarqand filiali akademik litseyi 

Samarqand viloyat yuridik akademik litseyi 

Abu Ali ibn Sino nomidagi ixtisoslashtirilgan akademik litsey

Samarqand shahridagi ko‘p tarmoqli davlat akademik litseyi. 

2021-yil 8-13-aprel kunlari Finlandiya delegasiyasining Oʻzbekistonga tashrifi boʻlib oʻtgan. Tashrif davomida Oʻzbekiston-Finlandiya taʼlim transformasiyasi boʻyicha onlayn uchrashuv boʻlib oʻtgan. Unga koʻra, Samarqand davlat universiteti va Finlandiyaning Turku universiteti oʻrtasida memorandum imzolangan va Samarqand davlat universiteti qoshida oʻzbek-fin pedagogika instituti tashkil etilishi aytilgan. 2025-yilga qadar Finlandiya bilan hamkorlikda tuziladigan taʼlim loyihalariga jalb etiladigan talabalar soni 10 000 nafarga yetkazilishi moʻljallangan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://t.me/samarqand24/5018]&lt;/ref&gt;.

Samarqandda 4 ommaviy kutubxona, 2 ta kinoteatr, Samarqand badiiy muzeyqoʻriqxonasi, 3 teatr (Hamid Olimjon nomidagi Samarqand viloyati oʻzbek davlat musikali drama teatri, A. P. Chexov nomidagi rus drama teatri, qoʻgʻirchoq teatri), shahar telestudiyasi faoliyat koʻrsatadi. „Samarqand“ gaz. chiqadi. Shaharda 1566 oʻrinli 11 kasalxona, 348 statsionarda 1561 malakali vrachlar xizmat koʻrsatadilar. Choʻponota tepaligi yonida dam olish uyi, Markaziy, Soʻgʻdiyona madaniyat va istirohat bogʻlari, bolalar „Afsona“ akvaparki, koʻplab stadion, tennis kortlari, „Delfin“ suzish majmui bor.

Samarqand zaminida mashhur donishmandlar, allomalar voyaga yetgan, jumladan, Ulugʻbek S.da munajjimlar maktabiga asos soldi, Madrasa va rasadxonalar qurdi. Uning atrofida butun bir ilmiy maskan — Ulugʻbek akademiyasi tarkib topdi. Bu akademiyada Gʻiyosiddin Jamshid Koshiy, Qozizoda Rumiy, Ali Qushchi kabi mashhur olimlar yetishib chiqdi. Ulugʻbek akademiyasida amalga oshirilgan ishlar jahon fan olamida tan olindi.

XVI-XVII-asrlarda Samarqandda Miram Chalabiy, Mullo Abdulali Nazmuddin ibn Muhammad ibn Husayn Birichandiy, Amir Akbar Samarqandiy, Doʻstiy Samarqandiy, Koshifiy Samarqandiy, Mir Jaloliddin Xorazmiy, Mavlono Abdulxayr Samarqandiy va hokazo koʻplab fan va madaniyatning mashhur namoyandalari ijod etganlar.

Samarqand shahrida hozirgi kunda xalqaro miqyosdagi turli anjumanlar oʻtkazilmoqda. Ayniqsa, „Sharq taronalari“ xalqaro musiqa festivalining Samarqandda oʻtkazilishi muhim ahamiyatga egadir.

Vatanimiz tarixida tutgan beqiyos oʻrni, samarqandliklarning asrlar davomida milliy fan va madaniyatimizni rivojlantirishga qoʻshgan buyuk hissasining eʼtirofi sifatida Samarqand „Amir Temur“ ordeni bilan mukofotlandi (1996-yil 28-avgust). Ordenni 1996-yil 18-oktabrda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti I. A. Karimov topshirdi.

Samarqand shahri (Toshkentdan 354&amp;nbsp;km uzoqlikda) eramizdan avvalgi VII asrda tashkil topgan. U oʻzining deyarli 3 ming yillik tarixiy yodgorliklariga ega va Temuriylar sulolasi boshqaruvi davriga tegishli arxitektura yodgorliklari qadimgi Misr, Xitoy, Hindiston, Gretsiya va Rimdagi arxitektura durdonalari singari katta ahamiyatga egadir.

== Tarixiy obidalari ==
Samarqand dunyo taraqqiyotining eng qadimgi va markaziy shaharlaridan biri boʻlib, jahon madaniyati va fani xazinasiga katta hissa qoʻshgan shahardir. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti va hukumati rahbarligida mustaqillik yillari Samarqand shahridagi arxitektura yodgorliklarini tiklash va taʼmirlash, ayniqsa, eski shahar qismini qayta qurish va taʼmirlash, obodonlashtirish boʻyicha katta ishlar amalga oshirildi. [[Temuriylar sulolasi]] yaratgan arxitektura yodgorliklari [[Misr]], [[Xitoy]], [[Hindiston]], [[Gretsiya]], [[Italiya]] kabi davlatlarda yaratilgan arxitektura obidalaridan aslo qolishmaydi.

Mustaqillik yillarida qaytadan barpo etilgan al Buxoriy, Motrudiy va boshqa tarixiy majmualar tahsinga sazovordir. Samarqand qadimiy Rim bilan tengdoshdir. Uning tarixiy madaniyatining quyi qatlamlari eramizdan avvalgi I ming yilliklarga borib taqaladi. U qadimgi va hozirgi jumboqli [[Sugʻd davlati]]ning poytaxti Maroqand shahri qoldiqlari bilan tillashadi. Samarqand shahridagi [[Afrosiyob]] juda koʻp qonli voqealarni boshidan kechirgan.

XIII asr boshlarida moʻgʻul bosqinchilari [[Oʻrta Osiyo]]ning tinch hayotiga tajovuz soldi, ular juda koʻplab shaharlarni, sanʼat yodgorliklari va madaniy boyliklarini vayron etdilar. [[Chingizxon]] qoʻshinlari tomonidan Afrosiyob yer yuzidan yoʻq qilindi. Uylar va saroylar yondirildi, necha asrlab suv berib turgan suv quvurlari barbod etildi, gullab-yashnab turgan bogʻlar kultepalarga aylantirildi. Biroq shahar oʻlmadi, aksincha, XIV-XV asrga kelib yanada gullab-yashnadi. Bu kunlar buyuk sarkarda [[Amir Temur]]ning Samarqand shahrini oʻz saltanatining markaziga aylantirishga qaror qilgan davrlarga toʻgʻri keldi. Amir Temur saroyida boʻlgan ispan elchisi [[Rui Gonzales de Klavixo]] oʻz bitiklarida Samarqand haqida quyidagilarni yozadi:

: ''„Temur bu shaharning gullab-yashnashini xohlardi, u qaysi yurtni egallamasin, u yerdan odamlarni bu yerga yashashi uchun olib kelar, ayniqsa turli yoʻnalishlardagi ustalarni yigʻishga harakat qilardi“.''
Temur oʻz yurti poytaxtini dunyodagi eng katta va koʻrkam shaharlar qatoriga qoʻshishni istardi. Shu boisdan Samarqand shahri atrofidagi qishloqlar [[Bagʻdod]], [[Damashq]], [[Qohira]] kabi buyuk shaharlar nomini oldiki, Temur oʻz poytaxti oldida bu shaharlar bir qishloqchalik boʻlishini istardi. Samarqand shahrini 13 ta katta bogʻ yashtanib turardi, ularning eng kattasi shu darajada keng ediki, tarixning shohidlik berishicha, bir kuni shu bogʻda adashib qolgan otni bir oy izlashgan ekan.

Afrosiyob Samarqand shahrining qadimiy qoldiqlari, uzoq asrlar davomida 10-15 metr chuqurlikda koʻmilib ketgan arxeologik qazilmalari bilan mashhur, qadimiy aholisi VI-VIII asrlarda hozirgi Samarqand shahri yaqinidagi tepaliklarda, taxminan 2 kv km maydonda yashagan. Samarqand shahri yodgorliklari oʻzining buyukligi bilan odamlarni qoyil qoldirgan. Uning binolari devorlaridagi zangori naqshlari, arxitektura shakllari, turli koʻrinishlardagi geometrik shakllari bilan kishini hayratga soladi. Bular [[Registon]], [[Shohi Zinda]], [[Goʻri Amir]] maqbaralari ansambllaridir.

Samarqand atrofidagi Afrosiyob tepaliklari boʻylab Shohi Zinda meʼmorchilik ansamblining 11 ta maqbaralari joylashgan. Bu koʻchalarni qurishni hech kim rejalashtirmagan, ular oʻz-oʻzidan yuz yillar davomida barpo etilgan. Shohi Zinda soʻzi „Tirik shoh“ maʼnosini anglatib, uning madaniyati bu yurtlarga islom kirib kelgunicha gullab-yashnagan. Afrosiyob gullab-yashnagan davrlarda uning shuhrati shu darajada yuqori ediki, oʻsha davrdagi islom peshvolari u bilan kurashishga hayiqishgan.

Uning shuhrati toʻgʻrisida afsonalar yaratilgan, ulardan biri Muhammad Qosim ibn Abbos paygʻambarning amakivachchasi ekanligi haqidagi afsonadir. „Bibixonim“ nomidagi goʻzal masjid eski shaharga kirish darvozasi oldidagi maydonda joylashgan. U toʻrtta inshootdan iborat boʻlib, bular kirish galeriyasi, asosiy maschid va ikkita kichik maschidlar, ular bir-biri bilan aylanma gumbazli va uch qatorli tosh devorlar orqali bogʻlangan.

Aytishlaricha, Amir Temurning uzoq mamlakatlarga qilgan safarlaridan birida uning eng suyukli xotini [[Saroymulkxonim]], xalq ichida uni Bibixonim deb ham ataydilar, mamlakatdagi eng mashhur bashoratchilarni yigʻib, yulduzlar bashorat qilgan vaqtda ushbu maschidni qurishni boshlagan ekan. Bibixonimning chiroyiga oshiq boʻlib qolgan va sevgi yoʻlida devona boʻlib oʻz jonini fido qilgan yosh meʼmor maschidni qurilishi tugash arafasida ishni paysalga sola boshlagan, chunki maschid qurulishining tugashi uning uchun Bibixonim ruhsoridan ayrilishi edi. Ana shunday kunlarning birida shaharga Amur Temurning chopari keladi va uning shaharga qaytayotgani haqidagi habarni aytadi. Bibixonim machit qurilishini tezroq tugatishni talab qiladi. Meʼmor qurulishni tezroq tugatish uchun bitta shart qoʻyadi, u ham boʻlsa Bibixonimning bitta boʻsasi edi.

Nima qilish kerak? Bibixonim rozi boʻlishdan boshqa chora topmaydi. U yuziga yostiq qoʻyib, yostiq ustidan boʻsaga rozi boʻladi. Lekin yosh meʼmorning boʻsasi shu darajada kuchli va issiq ediki, u yostiq ustidan ham oʻtib sohibjamolning yuzida iz qoldiradi. Amir Temur shaharga kirib kelib maschidni zavq bilan tomosha qiladi. U xotini bilan koʻrishayotganda uning yuzidan harir pardani oladi va uning yuzidagi izni koʻradi. Bundan tutoqib ketgan Amir Temur gunohkorni topishni soʻraydi. Hamma yosh meʼmorni qidirishga tushadi, lekin u oʻzini mudhish jazo, oʻlim kutayotganligini bilib, minoraning eng baland nuqtasiga chiqadi va oldindan tayyorlab qoʻyilgan qanotlarni taqib, Mashharga uchib ketadi… Samarqand maqbaralari ichida eng mashhuri Goʻri Amirdir.

Bu maqbara Amir Temurning suyukli [[nabira]]si Muhammad Sultonga atalgan edi, lekin hozirgi kunda bu yerga Amir Temur, uning oʻgʻillari va boshqa nabiralari, oʻrta asrlarning ulugʻ olimi Ulugʻbek dafn etilgan, bu maqbara temuriylar maqbarasiga aylangan. Eski Samarqandning markazi Registon sanaladi. Bu yerga shaharning hamma tomonidan koʻchalar keladi. Eski davrlarda maydondan katta kanal oʻtgan va u juda koʻp qum uyumlarini oqizib kelgan. Shu sababli bu maydon Registon nomini olganki, maʼnosi „qumli joy“ yoki „qumli maydon“ maʼnosini anglatadi. Registon XV asrgacha katta savdo markazi boʻlgan.

Ulugʻbek Samarqandni boshqargan 1409-1447-yillarda maydon harbiy koʻriklar, qoʻshinlarni koʻrikdan oʻtkazish, farmonlar oʻqib eshittiriladigan joyga aylangan. Hozirgi kunda Registon maydonini uchta madrasa: Sherdor, Tillakori (XVII asrda qurilgan) va Ulugʻbek (XV asrda qurilgan) madrasalari bezab turibdi. Ulugʻbek madrasasi olimning koʻrsatmasi bilan [[1420]]-yilda qurilishi boshlangan. Toʻrt burchakli va toʻrt minorali bu madrasaning ichida toʻrtburchak hovlisi bor va hovliga qaratib toʻrt tomondan hujralar qurilgan. Ulugʻbek madrasasi oʻzining boy meʼmoriy terma naqshlari, geometrik tuzilishi va osmon aks etib turgan maydoni bilan fan va madaniyatning buyuk asari sifatida saqlanmoqda.

Ulugʻbek zamonida Samarqand Oʻrta Osiyoning bilim oʻchogʻiga aylandi. Oʻsha davrlarda bu yerga dunyoning eng taniqli matematiklari, astronomlari, tarixchi olimlari yigʻilishgan. Ulugʻbek zamonasida tanlab jalb qilingan olimu-fuzalolar, uning observatoriyasida xizmat qilgan olimlar fanning ajoyib siru-asrorlaridan voqif boʻldilar. Butun jahonning savdogarlari, shoiru-ulamolari va olimlari „Jahonning qimmatli durdonasi“ atalmish Samarqandga intilganlar. Samarqandning koʻp asrlik tarixi [[Rudakiy]], [[Bobur]], [[Jomiy]], [[Ibn Sino]], [[Navoiy]], [[Ulugʻbek]], [[Muqimiy]], [[Furqat]], [[Qozizoda Rumiy]] kabi fan va sanʼatning ulugʻ mutafakkirlari bilan chambarchas bogʻliqdir.

Samarqand — afsonaviy shahar, har bir joy, koʻchalar, havzalari oʻz tarixiga ega. Afrasiyobning shimoliy sharqidagi tepaliklarda Amir Temurning nabirasi Ulugʻbekning osmon jismlari va yulduzlarini oʻrganish boʻyicha qurgan [[rasadxona]]sining bir qismi saqlanib qolgan. Rasadxona binosi 1449-yilda buzib tashlangan, hozirgi kunda tashrif buyuruvchilar rasadxonaning yer osti qisminigina koʻrishlari mumkin. Samarqandda tarixiy obidalardan tashqari koʻpgina dam olish maskanlari ham mavjud. Taxtaqorachi dovoni yaqinidagi Omonqutan maskanida hozirgacha Samarqand shahri toʻgʻrisidagi qiziq-qiziq afsonalarni eshitish mumkin. Bundan tashqari ushbu viloytda neandertallar lageri qoldiqlari topilgan.

== Maʼmuriy-hududiy boʻlinishi ==
Samarqand shahrining umumiy maydoni — 120&amp;nbsp;km². Shahar hududi [[Samarqand tumani]] bilan oʻralgan. Samarqand ushbu tuman hududiga kirmaydi va viloyatga boʻysunuvchi shahar va [[Samarqand viloyati]] maʼmuriy markazi maqomiga ega.

Hozirgi payta Samarqand shahri ichki maʼmuriy-hududiy boʻlinuvga ega emas ([[mahalla]]larni hisobga olmaganda). Shahar hududini maʼmuriy tumanlarga boʻlish, ilk bor 1939-yilda amalga oshirilgan edi. Oʻsha yilning 10-fevral kuni Samarqand shahri hududi uch maʼmuriy tumanga: Bogʻi-Shamol ({{lang-ru|Баги-Шамальский}}), Jeleznodorojniy ({{lang-ru|Железнодорожный}}) va Siyob ({{lang-ru|Сиабский}}) tumanlariga boʻlindi. Bogʻi-Shamol tumani shaharning markaziy qismini, Jeleznodorojniy tumani shaharning gʻarbiy qismini, Siyob tumani esa shaharning sharqiy qismini, Samarqandning tarixiy markazini egallar edi. 1950-yillarda ushbu tumanlar bekor qilindi. 1976-yilda ushbu tumanlar qaytadan tashkil etildi. Qayta tashkil etilgan tumanlarning faqat bittasining nomi oʻzgartirildi: Bogʻi-Shamol tumani — Bogʻishamol tumaniga. 1990-yillarda Jeleznodorojniy tumanining nomi Temiryoʻl tumaniga oʻzgartirildi. 2003-yilning oxirida Samarqand shahrining barcha uch tumani bekor qilishi haqida qaror qabul qilindi va 2004-yilning 1-yanvarida ushbu tumanlar bekor qilindi&lt;ref&gt;{{Citation |year= |title=Административно-территориальное деление города Самарканд 1939-2004 |url=http://memory-book-uzb.com/forum/topic/1688-%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%B2%D0%BD%D0%BE-%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%BE%D0%B5-%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5-%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%BE/ |access-date=2021-10-24 |archivedate=2019-08-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190818185459/https://memory-book-uzb.com/forum/topic/1688-%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%B2%D0%BD%D0%BE-%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%BE%D0%B5-%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5-%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%BE/ }}&lt;/ref&gt;.

[[215]] ta mahalla fuqarolar yigʻini,4 ta shaharcha Kimyogarlar(Nurli Kelajak, Nurafshon, Madaniyat,Dargʻom, Chorbogʻ),Farhod (Choʻpon ota, Bunyod),Xishrav (Xishrav,Arabxona,Chilquduq) va  Shirin(Toshloq)dan iborat.

Rasadxona

Toshloq

Zarafshon

Bogʻi Baland

Qir

Yuksalish

Xoʻjaqishloq

Maʼrifat

Azizon

Motrid

Gʻiyosiddin Jamshid

Qoʻrgʻoncha

Geologlar

Joʻyichuqur

Chilustun

Obi Rahmat

Xoʻja Doniyor

Shahrobod

Sharq tongi

Sarbon

Davlatshoh Samarqandiy

Toshkent

Ogahiy

Kaftarxona

Sayxun

Charmgari

Xalifa Ibrohim

Muliyon

Muliyonipoyon

Sadriddin Ayniy

Qavola

Bogʻi Mirzo

Bogʻi Safed

Birdamlik

Maroqand

Furqat

Devori Koʻndalang

Dukchiyon

Ahmad Yassaviy

Bekho

Mirzo Ulugʻbek

Madadkor

Tadbirkorlar

Nurobod

Oʻzbekiston

Navbogʻchiyon

Koʻl

Boʻston

Yangiqoʻrgʻon

Kattaqoʻrgʻon

Panjob

Oʻrikzor

Yuqori Xoʻjasoat

Sartepa

Guliston

Xofiz Sheroziy

Quyi Xoʻjasoat

Oʻrta Xoʻjasoat

Shodlik

Marhabo

Qoʻshbaqqoli

Al-Buxoriy

Damariq

Ilmobod

Uvaysiy

Mashʼal

Nodirabegim

Soʻgʻdiyona

Semurgʻ

Tokzor

Zulfiya

Beshchinor

Yulduz

Bogʻbonlar

Ziyolilar

Ziyokorlar

Kattaariq

Adolat

Mevazor

Al-Farobiy

Hunarmandlar

Doʻstlik

Vatanparvar

Hazora

Baraka

Temiryoʻlchilar

Mehnat

Maysazor

Matonat

Xoʻja Gunjoyish

Shodiyona

Qorasuv

Obod maskan

Bahodir Yalangtoʻsh

Humo

Oqsaroy

Baxtli hayot

Sayqal

Nurli yoʻl

Ali Qushchi 

Abu Abdulloh Rudakiy

Oltin asr

Abu Rayhon Beruniy

Bagʻdod

Orzu

Tinchlik

Bogʻi Shifo

Rahmatobod

Qoʻlbosti

Bogʻishamol

Sadaf

Nafosat

Hayotobod

Turon

Sevali ota

Bogʻisaroy

Gulbahor

Lohutiy

Bogʻi Chinor

Farovonlik

Siyobcha

Anhor

Tutzor

Maqsud Shayxzoda

Mustaqillik

Yangi Xayrobod

Xoʻja Yusuf Hamadoniy

Soʻfi Roziq

Koʻksaroy

Abdulla Avloniy

Mehrobod

Said Rizo Alizoda

Mirzo Bedil

Beklar

Farogʻat

Al-Xorazmiy

Ilgʻor

Terakzor

Qarshi yoʻli

Nayman

Mingtut

Said

Mir Said Baraka

Bogʻi Temur

Alisher Navoiy

Hamid Olimjon

Namozgoh

Goʻri Amir

Chaqar

Xoʻja Ahror Vali

Qoʻshchinor

Chashma

Soʻzangaron

Gʻafur Gʻulom

Abdulla Qahhor

Bogʻi Feruza

Eski Qalandarxona

Yominiy

Urguti

Kulollar

Ibrohimxoʻja

Registon

Qoʻshmasjid

Koʻkmasjid

Hilol

Xoʻja Zudmurod

Dahbediy

Muborak

Dari Zanjir

Imom Vose

Sharq

Fidoyilar

Zominiy

Abdurahmon Jomiy

Xalqobod

Ibn Sino

Qoʻshbaqqoli

Afrosiyob

Masjidi Qoʻngʻiroqdor

Gala Osiyo

Kamolot

Amir Temur

Shaharchalar

1. Farhod shaharchasi 

Choʻpon ota

Bunyod

2. Xishrav shaharchasi 

Navroʻz

Chilquduq

Yoshlik

3. Kimyogarlar shaharchasi  

Nurli kelajak

Nurafshon

Dargʻom

Madaniyat

Chorbogʻ

4.Shirin shaharchasi (maʼmuriy markazi) qurilmoqda

Samarqand shahrida 21 ta masjid faoliyat koʻrsatmoqda (Xoʻja Yusuf, Abdulla ibn Abbos,Xoʻja Abdu Moʻmin,Xoʻja Abdu Darun,Xoʻja Safoyi Vali,Xoʻja Nisbatdor, Xoʻja Zudmurod,Namozgoh, Ruhobod,Obi Rahmat,Qoraboy oqsoqol,Faqih Abu Lays Samarqandiy,Panjob va Murod avliyo(shialar),Damariq,Qoʻshxovuz,Qoʻshbaqqoli,Lohutiy, Domla Kamoliddin Oxun,Shohi Zinda,Dargʻom)

== Aholisi ==
1841 va 1870 yillar orasida Samarqandda faqat 10 ming mahalliy aholi yashagan.2026-yilning 1-aprel holatiga koʻra, Samarqand shahri aholisining umumiy soni 607,6 ming kishini tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Citation |year= |title=Самарқанд вилояти Самарқанд шаҳри ҳақида умумий маълумот |url=http://www.samshahar.uz/uzc/general_information |access-date=2016-03-27 |archivedate=2015-11-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151121051643/http://www.samshahar.uz/uzc/general_information }}&lt;/ref&gt;. 1975-yil 299000, 1970-yil 267000, 1959-yil 196000, 1939-yil 136000, 1897-yil 55000, 1865-yil 26000.Samarqand shahri aholisining asosiy qismini [[oʻzbeklar]] 48%, [[tojiklar]] 45% va [[eronilar]] 5%(Marv shahri va vohasining qadimgi, turkiyzabon, shia aholisi, XVIII asr oxirlarida bu hududga ommaviy ravishda koʻchirilgan) tashkil etadi.&lt;ref&gt;Akiner, Shirin; Djalili, Mohammad-Reza; Grare, Frederic (2013). Tajikistan: The Trials of Independence. Routledge. {{ISBN|978-1-136-10490-9}} p.&amp;nbsp;78, „Bukhara and Samarkand, inhabited by a marked Tajik majority (…)“&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Lena Jonson 2006. pg 108&quot;&gt;Lena Jonson (1976) „Tajikistan in the New Central Asia“, I. B. Tauris, p.&amp;nbsp;108&quot;&lt;/ref&gt;

Shaharda hamda ruslar, armanlar, tatarlar, koreyslar, ozarbayjonlar, ukrainlar, yahudiylar, polyaklar bor. Ular shaharning markazi va gʻarbiy mahallalarida yashaydi. Bu xalqlar Samarqandga XIX asr oxiridan, ayniqsa sovetlar davrida koʻchib kelgan.
Samarqandning gʻarbiy va janubi-gʻarbiy qismida arablar yashaydi, ular asosan oʻzbek tilida soʻzlashadi; keksa avlod vakillarining faqat kichik bir qismi arab tilida gaplashadi. Sharqiy Samarqandda bir paytlar Markaziy Osiyo yahudiylarining katta mahallasi boʻlgan, ammo 1970-yillardan boshlab yuz minglab yahudiylar Oʻzbekistonni tark etib, Isroil, AQSh, Kanada, Avstraliya va Yevropaga ketishgan. Bugun Samarqandda bir necha yahudiy oilasi qolgan.
Samarqandning sharqiy qismida oʻrta osiyolik „loʻlilar“&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last1=Marushiakova; Popov, Vesselin |title=Migrations and Identities of Central Asian ‘Gypsies’ |url=https://www.researchgate.net/publication/266387780_Migrations_and_Identities_of_Central_Asian_%27Gypsies%27 |accessdate=2-sentyabr 2023-yil |publisher=Conference: Asia Pacific Sociological Association (APSA) Conference “Transforming Societies: Conestations and Convergences in Asia and the Pacific” |date=January 2014}}&lt;/ref&gt; (loʻli, joʻgi, parya va boshqa guruhlar) yashaydigan bir qancha mahallalar mavjud. Bu xalqlar Samarqandga bir necha asrlar avval hozirgi Hindiston va Pokiston hududidan kela boshlagan. Ular, asosan, tojik tilining shevasida, shuningdek, oʻz tillarida gOʻzbekistonda davlat tili oʻzbek tilidir. Oʻzbek tili turkiy tillardan biri boʻlib, Samarqandda yashovchi oʻzbeklar, turkmanlar, samarqandlik eronilar va aksariyat samarqandlik arablarning ona tilidir.
Samarqandda ruslar, belaruslar, polyaklar, nemislar, koreyslar, ukrainlarning aksariyati, armanlar, greklar, tatarlar, ozarbayjonlarning bir qismi rus tilida gaplashadi. Samarqandda bir qancha rus tilida gazetalar chiqadi, ulardan eng mashhuri „Samarkandskiy vestnik“ (ruscha: Samarkandskiy vestnik). Samarqandning STV telekanali baʼzi koʻrsatuvlarni rus tilida olib boradi.Tojik tili Samarqandda ikkinchi eng keng tarqalgan til boʻlishiga qaramay, u rasmiy yoki mintaqaviy til maqomiga ega emas&lt;ref name=&quot;Lena Jonson 2006. pg 108&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Karl Cordell 1999. pg 201&quot;&gt;Karl Cordell, „Ethnicity and Democratisation in the New Europe“, Routledge, 1998. p.&amp;nbsp;201:&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;catoday.org&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;lingvomania.info&quot;&gt;{{veb manbasi |url=http://lingvomania.info/2016/status-tadzhikskogo-yazyka-v-uzbekistane.html |title=Статус таджикского языка в Узбекистане |website=Лингвомания.info — lingvomania.info |access-date=22 March 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161029222029/http://lingvomania.info/2016/status-tadzhikskogo-yazyka-v-uzbekistane.html |archive-date=29 October 2016 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. Shunga qaramay, Samarqand davlat universitetida oʻnta fakultetda tojik tili kurslari mavjud va tojik tili va adabiyoti boʻlimida 170 dan ortiq talaba tahsil oladi&lt;ref name=&quot;ReferenceB&quot;&gt;{{kitob manbasi|last1=Foltz|first1=Richard|author-link=Richard Foltz|title=A History of the Tajiks: Iranians of the East, 2nd edition |date=2023|publisher=Bloomsbury Publishing|isbn=978-0-7556-4964-8|page=186}}&lt;/ref&gt;. Samarqandda faqat bitta gazeta tojik tilida, kirill tojik alifbosida chiqadi: [[Ovozi Samarqand]].Samarqandning mahalliy STV va „Samarqand“ telekanallari bir viloyat radiosi kabi tojik tilida ham koʻrsatuvlarni taqdim etadi. 2022-yilda Samarqandda tojik tilida har chorakda bir marta chiqadigan „Durdonai Sharq“ adabiy jurnali nashr etiladi&lt;ref name=&quot;ReferenceB&quot; /&gt;

Transport
=== Havo transporti ===
Samarqand shahrining shimoliy qismida xalqaro aeroport mavjud. [[Samarqand Xalqaro aeroporti]] yirikligi boʻyicha Oʻzbekistonning ikkinchi aeroportidir (Toshkent xalqaro aeroportidan keyin). Aeroportdan mamlakatimizning [[Toshkent]], [[Buxoro]], [[Urganch]], [[Nukus]], [[Fargʻona]] shaharlariga, chet el mamlakatlari shaharlaridan [[Rossiya]]ning [[Moskva]], [[Sankt-Peterburg]], [[Novosibirsk]], [[Yekaterinburg]], [[Ukraina]]ning [[Kiyev]] shaharlariga parvozlar amalga oshiriladi. 

=== Temir yoʻl transporti ===
Samarqand shahrida Oʻzbekistonning eng yirik temir yoʻl stansiyalaridan biri joylashgan. — [[Samarqand vokzali]]

=== Shahar ichki transporti ===
1924-yilning noyabr oyidan 1930-yilga qadar Samarqand shahrida bugʻli [[tramvay]] harakatlanar edi. 1947-yilning may oyida shaharda elektrli tramvay liniyasi ochildi. Ushbu tramvay liniyasi 1973-yilning avgust oyigacha shahar aholisi va mehmonlariga xizmat qildi. 1957-yilda Samarqandda [[trolleybus]] liniyalari ochildi. Trolleybus qatnoviga 2005-yilda barham berildi. [[SSSR]] paytida shaharda shuningdek [[avtobus]]lar qatnovi yoʻlga qoʻyilgan edi.

Hozirgi paytda Samarqand shahrida jamoat transportidan avtobuslar, marshrutli taksilar, davlat va xususiy [[taksi]] xizmatlari qatnovi yoʻlga qoʻyilgan. 2016-yilning oxirida Oʻzbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan Samarqandda yangitdan tramvay liniyalari qurilishi boshlandi. Shaharda [[metropoliten]] qurish rejalari mavjud.

== Samarqandning tarixiy va arxitektura yodgorliklari ==
* Qadimgi [[Afrosiyob]] manzilgohlari (mil. avv. VIII asr)
* [[Ulugʻbek rasadxonasi]] (1428-1429)
* [[Shohizinda|Shohi Zinda arxitektura ansambli]]
* [[Hazrati Xizr masjidi]] (XIX asr oʻrtalari)
* [[Bibixonim masjidi]] (1399-1404)
* [[Ulugʻbek madrasasi]] (1417-1420)
* [[Sherdor madrasasi]] (1619-1635/36)
* [[Tillakori madrasasi]] (1647-1659/6
* [[Chorsu (Samarqand)|Chorsu]] bozori (XVIII asr oxiri)
* [[Ruhobod maqbarasi]] (1380-yillar)
* Oqsaroy maqbarasi (1470)
* [[Goʻri Amir]] (1404)
* [[Namozgoh masjidi]] (17 asr)
* Ishratxona maqbarasi (1464)
* Xoʻja Ahror ansambli (XV-XX asrlar)
* [[Choʻpon Ota maqbarasi]] (1430-1440)
* Xoʻja Abdudurun qabristoni (XV-XIX asrlar)
* [[Registon maydoni|Registon maydoni:]]
* Doniyor (Daniel, Daniil) paygʻambar Maqbarasi
* Imom al-Buxoriy Maqbarasi
* Imom al-Moturudiy Maqbarasi
* Shuningdek koʻpgina boshqa kichik Madrasa, Maqbara va Masjidlar bor&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Rasmiy sayti |url=http://samshahar.uz/ |qaralgan sana=2014-11-08 |arxivsana=2014-11-08 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141108200605/http://samshahar.uz/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://fan-va-turmush.doira.uz/Samarand-nomli-sayora/ Samarqand nomli sayyora]{{Deadlink|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== Galereya ==
&lt;gallery&gt;
Image:Man at Registan - Samarkand - 15-10-2005.jpg|[[Registon]] maydoni
Image:SamarkandBibiKhanym.jpg|[[Bibixonim madrasasi]]
Image:SamarkandTillaKari.jpg|[[Tillakori madrasasi]]
Image:SamarkandGuriAmir.jpg|[[Goʻri Amir]] maqbarasi
Image:Gorskii_04439u.jpg|Samarqand atrofi
Image:Jewish_Children_with_their_Teacher_in_Samarkand.jpg|Prokudin-Gorskiy.S.M chizgan asar (1915-yil).
&lt;/gallery&gt;

== Adabiyotlar ==

* Samarqand tarixi, T., 1—2 j., 1971;
* Samarqand (prof. Z. M. Akramov tahriri ostida), T., 1961;
* Samarqand shahri toʻgʻrisida statistik maʼlumotlar, S, 2002;
* Umnyakov I. I., Aleskerov Yu. N., Samarqand (spravochnikyoʻlkoʻrsatkich), T., 1968;
* Pugachenkova G. A., Ochiq osmon ostidagi muzey, T., 1981;
* Zohidov P., Samarqand meʼmorlik maktabi (XIX-XX asr boshlari), T., 1965;
* Bartold V. V., Istoriya Samarqanda pri Timuridax. Soch., tom 6, M, 1966;
* Pugachenkova G. A., Rempel L. I., Vidayushiyesya pamyatniki arxitekturi Oʻzbekistana, T., 1959;
* Yakubovskiy A. Yu., Iz istorii arxeologicheskogo izucheniya Samarqanda, Samarqand, 1927;
* Shishkin V. A. Kalai Afrasiyab, sb. „Afrasiyab“, vip. № 1, T., 1969;
* Shishkin V. A., Afrasiyab — sokrovishnitsa drevney kulturi, T., 1966&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;
* Usmonov U. I. Football — samiy lutshiy futbolist mira 1895;
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
{{commons}}
{{OʻzME}}

{{Oʻzbekiston shaharlari}}
{{Samarqand viloyati}}
{{Oʻzbekistonda Jahon merosi}}
{{Oʻzbekistonning turistik diqqatga sazovor joylari}}
{{tashqi havolalar}}

[[Turkum:Oʻzbekiston shaharlari]]
[[Turkum:Samarqand| ]]
[[Turkum:Buyuk Ipak yoʻli boʻyidagi aholi punktlari]]</text>
      <sha1>1v7woobg58xlgb0lck9s53q3ov0ctus</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vikipediya:Tahrirlar soniga koʻra vikipediyachilar roʻyxati</title>
    <ns>4</ns>
    <id>2552</id>
    <revision>
      <id>6327463</id>
      <parentid>6326805</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T12:01:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jembot</username>
        <id>17813</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Maʼlumotlar yangilandi</comment>
      <origin>6327463</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28296" sha1="nb44uzmja5c0uomhkfk642nveynhpg4" xml:space="preserve">{{/begin|200}}
|-
| 1 || [[User:Abdufattohov Ibrohimjon|Abdufattohov Ibrohimjon]] || [[Special:Contributions/Abdufattohov Ibrohimjon|{{formatnum:222977}}]] || {{Permissions|Abdufattohov Ibrohimjon}}
|-
| 2 || [[User:ShohjahonSobirov|ShohjahonSobirov]] || [[Special:Contributions/ShohjahonSobirov|{{formatnum:201174}}]] || {{Permissions|ShohjahonSobirov}}
|-
| 3 || [[User:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]] || [[Special:Contributions/Mirzoulugʻbek|{{formatnum:166862}}]] || {{Permissions|Mirzoulugʻbek}}
|-
| 4 || [[User:AnvarxonM|AnvarxonM]] || [[Special:Contributions/AnvarxonM|{{formatnum:83299}}]] || {{Permissions|AnvarxonM}}
|-
| 5 || [[User:Malikxan|Malikxan]] || [[Special:Contributions/Malikxan|{{formatnum:69994}}]] || {{Permissions|Malikxan}}
|-
| 6 || [[User:PlanespotterA320|PlanespotterA320]] || [[Special:Contributions/PlanespotterA320|{{formatnum:66045}}]] || {{Permissions|PlanespotterA320}}
|-
| 7 || [[User:Kagansky|Kagansky]] || [[Special:Contributions/Kagansky|{{formatnum:53603}}]] || {{Permissions|Kagansky}}
|-
| 8 || [[User:Janob Mirzaolim|Janob Mirzaolim]] || [[Special:Contributions/Janob Mirzaolim|{{formatnum:52322}}]] || {{Permissions|Janob Mirzaolim}}
|-
| 9 || [[User:Umarxon III|Umarxon III]] || [[Special:Contributions/Umarxon III|{{formatnum:40854}}]] || {{Permissions|Umarxon III}}
|-
| 10 || [[User:Bekipediya|Bekipediya]] || [[Special:Contributions/Bekipediya|{{formatnum:38195}}]] || {{Permissions|Bekipediya}}
|-
| 11 || [[User:Ahror Akramovich|Ahror Akramovich]] || [[Special:Contributions/Ahror Akramovich|{{formatnum:34233}}]] || {{Permissions|Ahror Akramovich}}
|-
| 12 || [[User:Nataev|Nataev]] || [[Special:Contributions/Nataev|{{formatnum:33825}}]] || {{Permissions|Nataev}}
|-
| 13 || [[User:Panpanchik|Panpanchik]] || [[Special:Contributions/Panpanchik|{{formatnum:32244}}]] || {{Permissions|Panpanchik}}
|-
| 14 || [[User:Muzaffar Murodovich|Muzaffar Murodovich]] || [[Special:Contributions/Muzaffar Murodovich|{{formatnum:25517}}]] || {{Permissions|Muzaffar Murodovich}}
|-
| 15 || [[User:Albatros777|Albatros777]] || [[Special:Contributions/Albatros777|{{formatnum:22562}}]] || {{Permissions|Albatros777}}
|-
| 16 || [[User:Salazarov|Salazarov]] || [[Special:Contributions/Salazarov|{{formatnum:22201}}]] || {{Permissions|Salazarov}}
|-
| 17 || [[User:Diwikiped|Diwikiped]] || [[Special:Contributions/Diwikiped|{{formatnum:20041}}]] || {{Permissions|Diwikiped}}
|-
| 18 || [[User:Laziz Baxtiyorov|Laziz Baxtiyorov]] || [[Special:Contributions/Laziz Baxtiyorov|{{formatnum:19886}}]] || {{Permissions|Laziz Baxtiyorov}}
|-
| 19 || [[User:Mrshaxas|Mrshaxas]] || [[Special:Contributions/Mrshaxas|{{formatnum:19859}}]] || {{Permissions|Mrshaxas}}
|-
| 20 || [[User:Artemev Nikolay|Artemev Nikolay]] || [[Special:Contributions/Artemev Nikolay|{{formatnum:19294}}]] || {{Permissions|Artemev Nikolay}}
|-
| 21 || [[User:Humoyun Qodirov|Humoyun Qodirov]] || [[Special:Contributions/Humoyun Qodirov|{{formatnum:19080}}]] || {{Permissions|Humoyun Qodirov}}
|-
| 22 || [[User:Abdulla|Abdulla]] || [[Special:Contributions/Abdulla|{{formatnum:19014}}]] || {{Permissions|Abdulla}}
|-
| 23 || [[User:Alpasli|Alpasli]] || [[Special:Contributions/Alpasli|{{formatnum:18820}}]] || {{Permissions|Alpasli}}
|-
| 24 || [[User:Vikichizar|Vikichizar]] || [[Special:Contributions/Vikichizar|{{formatnum:18062}}]] || {{Permissions|Vikichizar}}
|-
| 25 || [[User:Sherzod11W|Sherzod11W]] || [[Special:Contributions/Sherzod11W|{{formatnum:17441}}]] || {{Permissions|Sherzod11W}}
|-
| 26 || [[User:Oblakulova|Oblakulova]] || [[Special:Contributions/Oblakulova|{{formatnum:17281}}]] || {{Permissions|Oblakulova}}
|-
| 27 || [[User:Shahriyorxon|Shahriyorxon]] || [[Special:Contributions/Shahriyorxon|{{formatnum:16640}}]] || {{Permissions|Shahriyorxon}}
|-
| 28 || [[User:Husniddin Rasulov|Husniddin Rasulov]] || [[Special:Contributions/Husniddin Rasulov|{{formatnum:15775}}]] || {{Permissions|Husniddin Rasulov}}
|-
| 29 || [[User:Muxriddin Azimov|Muxriddin Azimov]] || [[Special:Contributions/Muxriddin Azimov|{{formatnum:14709}}]] || {{Permissions|Muxriddin Azimov}}
|-
| 30 || [[User:Ikromova Guli|Ikromova Guli]] || [[Special:Contributions/Ikromova Guli|{{formatnum:14521}}]] || {{Permissions|Ikromova Guli}}
|-
| 31 || [[User:Tewayev|Tewayev]] || [[Special:Contributions/Tewayev|{{formatnum:13966}}]] || {{Permissions|Tewayev}}
|-
| 32 || [[User:Mirishkorlik|Mirishkorlik]] || [[Special:Contributions/Mirishkorlik|{{formatnum:13114}}]] || {{Permissions|Mirishkorlik}}
|-
| 33 || [[User:Xumoshox Ismoilova|Xumoshox Ismoilova]] || [[Special:Contributions/Xumoshox Ismoilova|{{formatnum:12983}}]] || {{Permissions|Xumoshox Ismoilova}}
|-
| 34 || [[User:Jamshid Nurkulov|Jamshid Nurkulov]] || [[Special:Contributions/Jamshid Nurkulov|{{formatnum:12540}}]] || {{Permissions|Jamshid Nurkulov}}
|-
| 35 || [[User:Amir.Temur|Amir.Temur]] || [[Special:Contributions/Amir.Temur|{{formatnum:12062}}]] || {{Permissions|Amir.Temur}}
|-
| 36 || [[User:Javoxir Yorqulov|Javoxir Yorqulov]] || [[Special:Contributions/Javoxir Yorqulov|{{formatnum:11788}}]] || {{Permissions|Javoxir Yorqulov}}
|-
| 37 || [[User:ShHamrayev|ShHamrayev]] || [[Special:Contributions/ShHamrayev|{{formatnum:11755}}]] || {{Permissions|ShHamrayev}}
|-
| 38 || [[User:7Devona|7Devona]] || [[Special:Contributions/7Devona|{{formatnum:11205}}]] || {{Permissions|7Devona}}
|-
| 39 || [[User:SemWikipediya|SemWikipediya]] || [[Special:Contributions/SemWikipediya|{{formatnum:11008}}]] || {{Permissions|SemWikipediya}}
|-
| 40 || [[User:Komilkhuja|Komilkhuja]] || [[Special:Contributions/Komilkhuja|{{formatnum:10521}}]] || {{Permissions|Komilkhuja}}
|-
| 41 || [[User:Usmonov Gayrat|Usmonov Gayrat]] || [[Special:Contributions/Usmonov Gayrat|{{formatnum:10331}}]] || {{Permissions|Usmonov Gayrat}}
|-
| 42 || [[User:Finikchik|Finikchik]] || [[Special:Contributions/Finikchik|{{formatnum:10292}}]] || {{Permissions|Finikchik}}
|-
| 43 || [[User:Uzgen|Uzgen]] || [[Special:Contributions/Uzgen|{{formatnum:9648}}]] || {{Permissions|Uzgen}}
|-
| 44 || [[User:Axadjon1|Axadjon1]] || [[Special:Contributions/Axadjon1|{{formatnum:9646}}]] || {{Permissions|Axadjon1}}
|-
| 45 || [[User:Murodovazizmurod|Murodovazizmurod]] || [[Special:Contributions/Murodovazizmurod|{{formatnum:9320}}]] || {{Permissions|Murodovazizmurod}}
|-
| 46 || [[User:Casual|Casual]] || [[Special:Contributions/Casual|{{formatnum:9048}}]] || {{Permissions|Casual}}
|-
| 47 || [[User:Sitora Oblakulova|Sitora Oblakulova]] || [[Special:Contributions/Sitora Oblakulova|{{formatnum:9042}}]] || {{Permissions|Sitora Oblakulova}}
|-
| 48 || [[User:MirfayzbekAbdullayev|MirfayzbekAbdullayev]] || [[Special:Contributions/MirfayzbekAbdullayev|{{formatnum:8878}}]] || {{Permissions|MirfayzbekAbdullayev}}
|-
| 49 || [[User:Creobek|Creobek]] || [[Special:Contributions/Creobek|{{formatnum:8866}}]] || {{Permissions|Creobek}}
|-
| 50 || [[User:Rtfroot|Rtfroot]] || [[Special:Contributions/Rtfroot|{{formatnum:8817}}]] || {{Permissions|Rtfroot}}
|-
| 51 || [[User:Visola Tangirova|Visola Tangirova]] || [[Special:Contributions/Visola Tangirova|{{formatnum:8774}}]] || {{Permissions|Visola Tangirova}}
|-
| 52 || [[User:MrKrasav4ik|MrKrasav4ik]] || [[Special:Contributions/MrKrasav4ik|{{formatnum:8727}}]] || {{Permissions|MrKrasav4ik}}
|-
| 53 || [[User:FreetimeeditorII|FreetimeeditorII]] || [[Special:Contributions/FreetimeeditorII|{{formatnum:8512}}]] || {{Permissions|FreetimeeditorII}}
|-
| 54 || [[User:Xusinboy Bekchanov|Xusinboy Bekchanov]] || [[Special:Contributions/Xusinboy Bekchanov|{{formatnum:8322}}]] || {{Permissions|Xusinboy Bekchanov}}
|-
| 55 || [[User:Azizxon Muzaffarov|Azizxon Muzaffarov]] || [[Special:Contributions/Azizxon Muzaffarov|{{formatnum:8216}}]] || {{Permissions|Azizxon Muzaffarov}}
|-
| 56 || [[User:Hasan Xamidovich|Hasan Xamidovich]] || [[Special:Contributions/Hasan Xamidovich|{{formatnum:8106}}]] || {{Permissions|Hasan Xamidovich}}
|-
| 57 || [[User:KWiki78|KWiki78]] || [[Special:Contributions/KWiki78|{{formatnum:8059}}]] || {{Permissions|KWiki78}}
|-
| 58 || [[User:OneAzimov|OneAzimov]] || [[Special:Contributions/OneAzimov|{{formatnum:7837}}]] || {{Permissions|OneAzimov}}
|-
| 59 || [[User:Akobir Abdimuminov|Akobir Abdimuminov]] || [[Special:Contributions/Akobir Abdimuminov|{{formatnum:7822}}]] || {{Permissions|Akobir Abdimuminov}}
|-
| 60 || [[User:Anjaniy|Anjaniy]] || [[Special:Contributions/Anjaniy|{{formatnum:7763}}]] || {{Permissions|Anjaniy}}
|-
| 61 || [[User:Boboyev1996|Boboyev1996]] || [[Special:Contributions/Boboyev1996|{{formatnum:7737}}]] || {{Permissions|Boboyev1996}}
|-
| 62 || [[User:Nataeva|Nataeva]] || [[Special:Contributions/Nataeva|{{formatnum:7689}}]] || {{Permissions|Nataeva}}
|-
| 63 || [[User:Boburjon Xidirov|Boburjon Xidirov]] || [[Special:Contributions/Boburjon Xidirov|{{formatnum:7548}}]] || {{Permissions|Boburjon Xidirov}}
|-
| 64 || [[User:TheNomadEditor|TheNomadEditor]] || [[Special:Contributions/TheNomadEditor|{{formatnum:7513}}]] || {{Permissions|TheNomadEditor}}
|-
| 65 || [[User:Olimidono|Olimidono]] || [[Special:Contributions/Olimidono|{{formatnum:7176}}]] || {{Permissions|Olimidono}}
|-
| 66 || [[User:Olaf Studt|Olaf Studt]] || [[Special:Contributions/Olaf Studt|{{formatnum:7028}}]] || {{Permissions|Olaf Studt}}
|-
| 67 || [[User:FarhodShaymanov|FarhodShaymanov]] || [[Special:Contributions/FarhodShaymanov|{{formatnum:6586}}]] || {{Permissions|FarhodShaymanov}}
|-
| 68 || [[User:FaridShavkatullayev|FaridShavkatullayev]] || [[Special:Contributions/FaridShavkatullayev|{{formatnum:6532}}]] || {{Permissions|FaridShavkatullayev}}
|-
| 69 || [[User:Wikivikipediya|Wikivikipediya]] || [[Special:Contributions/Wikivikipediya|{{formatnum:6519}}]] || {{Permissions|Wikivikipediya}}
|-
| 70 || [[User:AnnaDelvey|AnnaDelvey]] || [[Special:Contributions/AnnaDelvey|{{formatnum:6514}}]] || {{Permissions|AnnaDelvey}}
|-
| 71 || [[User:Odilbek Irisqulov|Odilbek Irisqulov]] || [[Special:Contributions/Odilbek Irisqulov|{{formatnum:6505}}]] || {{Permissions|Odilbek Irisqulov}}
|-
| 72 || [[User:Khronos13|Khronos13]] || [[Special:Contributions/Khronos13|{{formatnum:6451}}]] || {{Permissions|Khronos13}}
|-
| 73 || [[User:TimmyvikipediyWiki|TimmyvikipediyWiki]] || [[Special:Contributions/TimmyvikipediyWiki|{{formatnum:6360}}]] || {{Permissions|TimmyvikipediyWiki}}
|-
| 74 || [[User:Miss Kamola|Miss Kamola]] || [[Special:Contributions/Miss Kamola|{{formatnum:6307}}]] || {{Permissions|Miss Kamola}}
|-
| 75 || [[User:MrshaxasBot|MrshaxasBot]] || [[Special:Contributions/MrshaxasBot|{{formatnum:6288}}]] || {{Permissions|MrshaxasBot}}
|-
| 76 || [[User:Omensweans|Omensweans]] || [[Special:Contributions/Omensweans|{{formatnum:6243}}]] || {{Permissions|Omensweans}}
|-
| 77 || [[User:Khasan azim1|Khasan azim1]] || [[Special:Contributions/Khasan azim1|{{formatnum:6138}}]] || {{Permissions|Khasan azim1}}
|-
| 78 || [[User:Muhammadjon1510|Muhammadjon1510]] || [[Special:Contributions/Muhammadjon1510|{{formatnum:6119}}]] || {{Permissions|Muhammadjon1510}}
|-
| 79 || [[User:Farrukh Askaraliev|Farrukh Askaraliev]] || [[Special:Contributions/Farrukh Askaraliev|{{formatnum:6009}}]] || {{Permissions|Farrukh Askaraliev}}
|-
| 80 || [[User:Xoqoni Said|Xoqoni Said]] || [[Special:Contributions/Xoqoni Said|{{formatnum:5962}}]] || {{Permissions|Xoqoni Said}}
|-
| 81 || [[User:Tilkobles|Tilkobles]] || [[Special:Contributions/Tilkobles|{{formatnum:5891}}]] || {{Permissions|Tilkobles}}
|-
| 82 || [[User:Wikisurgery94|Wikisurgery94]] || [[Special:Contributions/Wikisurgery94|{{formatnum:5813}}]] || {{Permissions|Wikisurgery94}}
|-
| 83 || [[User:Umid1108|Umid1108]] || [[Special:Contributions/Umid1108|{{formatnum:5774}}]] || {{Permissions|Umid1108}}
|-
| 84 || [[User:Lazizbek95|Lazizbek95]] || [[Special:Contributions/Lazizbek95|{{formatnum:5627}}]] || {{Permissions|Lazizbek95}}
|-
| 85 || [[User:Xolnazarov Sarvar|Xolnazarov Sarvar]] || [[Special:Contributions/Xolnazarov Sarvar|{{formatnum:5416}}]] || {{Permissions|Xolnazarov Sarvar}}
|-
| 86 || [[User:Dieri007|Dieri007]] || [[Special:Contributions/Dieri007|{{formatnum:5184}}]] || {{Permissions|Dieri007}}
|-
| 87 || [[User:Masofa321|Masofa321]] || [[Special:Contributions/Masofa321|{{formatnum:5113}}]] || {{Permissions|Masofa321}}
|-
| 88 || [[User:Lutfulloh7|Lutfulloh7]] || [[Special:Contributions/Lutfulloh7|{{formatnum:5102}}]] || {{Permissions|Lutfulloh7}}
|-
| 89 || [[User:Yangilik 3|Yangilik 3]] || [[Special:Contributions/Yangilik 3|{{formatnum:5053}}]] || {{Permissions|Yangilik 3}}
|-
| 90 || [[User:MinaUktamova|MinaUktamova]] || [[Special:Contributions/MinaUktamova|{{formatnum:5042}}]] || {{Permissions|MinaUktamova}}
|-
| 91 || [[User:Mahirema|Mahirema]] || [[Special:Contributions/Mahirema|{{formatnum:4959}}]] || {{Permissions|Mahirema}}
|-
| 92 || [[User:Nafosatxon Otabekovna|Nafosatxon Otabekovna]] || [[Special:Contributions/Nafosatxon Otabekovna|{{formatnum:4792}}]] || {{Permissions|Nafosatxon Otabekovna}}
|-
| 93 || [[User:Sakinabonu|Sakinabonu]] || [[Special:Contributions/Sakinabonu|{{formatnum:4747}}]] || {{Permissions|Sakinabonu}}
|-
| 94 || [[User:Gaffarov737|Gaffarov737]] || [[Special:Contributions/Gaffarov737|{{formatnum:4742}}]] || {{Permissions|Gaffarov737}}
|-
| 95 || [[User:Ravshanbek Tohirov|Ravshanbek Tohirov]] || [[Special:Contributions/Ravshanbek Tohirov|{{formatnum:4678}}]] || {{Permissions|Ravshanbek Tohirov}}
|-
| 96 || [[User:Brainbox 8|Brainbox 8]] || [[Special:Contributions/Brainbox 8|{{formatnum:4663}}]] || {{Permissions|Brainbox 8}}
|-
| 97 || [[User:Optima D|Optima D]] || [[Special:Contributions/Optima D|{{formatnum:4659}}]] || {{Permissions|Optima D}}
|-
| 98 || [[User:Bakhrieva 03|Bakhrieva 03]] || [[Special:Contributions/Bakhrieva 03|{{formatnum:4543}}]] || {{Permissions|Bakhrieva 03}}
|-
| 99 || [[User:Divergent08|Divergent08]] || [[Special:Contributions/Divergent08|{{formatnum:4494}}]] || {{Permissions|Divergent08}}
|-
| 100 || [[User:Wiki7pedia89|Wiki7pedia89]] || [[Special:Contributions/Wiki7pedia89|{{formatnum:4478}}]] || {{Permissions|Wiki7pedia89}}
|-
| 101 || [[User:Diloromkhan|Diloromkhan]] || [[Special:Contributions/Diloromkhan|{{formatnum:4478}}]] || {{Permissions|Diloromkhan}}
|-
| 102 || [[User:Asadbek Bekmirzayev1|Asadbek Bekmirzayev1]] || [[Special:Contributions/Asadbek Bekmirzayev1|{{formatnum:4156}}]] || {{Permissions|Asadbek Bekmirzayev1}}
|-
| 103 || [[User:Translate1|Translate1]] || [[Special:Contributions/Translate1|{{formatnum:4091}}]] || {{Permissions|Translate1}}
|-
| 104 || [[User:Ximik1991|Ximik1991]] || [[Special:Contributions/Ximik1991|{{formatnum:4088}}]] || {{Permissions|Ximik1991}}
|-
| 105 || [[User:Furqatlik|Furqatlik]] || [[Special:Contributions/Furqatlik|{{formatnum:4027}}]] || {{Permissions|Furqatlik}}
|-
| 106 || [[User:Melegim0820|Melegim0820]] || [[Special:Contributions/Melegim0820|{{formatnum:3974}}]] || {{Permissions|Melegim0820}}
|-
| 107 || [[User:Gulzoda Abduhalilova|Gulzoda Abduhalilova]] || [[Special:Contributions/Gulzoda Abduhalilova|{{formatnum:3957}}]] || {{Permissions|Gulzoda Abduhalilova}}
|-
| 108 || [[User:DONABDU2003|DONABDU2003]] || [[Special:Contributions/DONABDU2003|{{formatnum:3845}}]] || {{Permissions|DONABDU2003}}
|-
| 109 || [[User:Delecta55|Delecta55]] || [[Special:Contributions/Delecta55|{{formatnum:3811}}]] || {{Permissions|Delecta55}}
|-
| 110 || [[User:XayrinisoJorayeva|XayrinisoJorayeva]] || [[Special:Contributions/XayrinisoJorayeva|{{formatnum:3785}}]] || {{Permissions|XayrinisoJorayeva}}
|-
| 111 || [[User:Sociologist|Sociologist]] || [[Special:Contributions/Sociologist|{{formatnum:3776}}]] || {{Permissions|Sociologist}}
|-
| 112 || [[User:Azizbek Karimov|Azizbek Karimov]] || [[Special:Contributions/Azizbek Karimov|{{formatnum:3764}}]] || {{Permissions|Azizbek Karimov}}
|-
| 113 || [[User:Abilqosimova|Abilqosimova]] || [[Special:Contributions/Abilqosimova|{{formatnum:3742}}]] || {{Permissions|Abilqosimova}}
|-
| 114 || [[User:Lillimor|Lillimor]] || [[Special:Contributions/Lillimor|{{formatnum:3719}}]] || {{Permissions|Lillimor}}
|-
| 115 || [[User:Wknewpages|Wknewpages]] || [[Special:Contributions/Wknewpages|{{formatnum:3652}}]] || {{Permissions|Wknewpages}}
|-
| 116 || [[User:Wentra30|Wentra30]] || [[Special:Contributions/Wentra30|{{formatnum:3609}}]] || {{Permissions|Wentra30}}
|-
| 117 || [[User:Oqsaqol|Oqsaqol]] || [[Special:Contributions/Oqsaqol|{{formatnum:3574}}]] || {{Permissions|Oqsaqol}}
|-
| 118 || [[User:Uzbekistan PFL|Uzbekistan PFL]] || [[Special:Contributions/Uzbekistan PFL|{{formatnum:3558}}]] || {{Permissions|Uzbekistan PFL}}
|-
| 119 || [[User:Akhrarova Ezoza|Akhrarova Ezoza]] || [[Special:Contributions/Akhrarova Ezoza|{{formatnum:3513}}]] || {{Permissions|Akhrarova Ezoza}}
|-
| 120 || [[User:ABDULLOCH A|ABDULLOCH A]] || [[Special:Contributions/ABDULLOCH A|{{formatnum:3510}}]] || {{Permissions|ABDULLOCH A}}
|-
| 121 || [[User:BilimNuri|BilimNuri]] || [[Special:Contributions/BilimNuri|{{formatnum:3510}}]] || {{Permissions|BilimNuri}}
|-
| 122 || [[User:Bakhtiyarovna|Bakhtiyarovna]] || [[Special:Contributions/Bakhtiyarovna|{{formatnum:3498}}]] || {{Permissions|Bakhtiyarovna}}
|-
| 123 || [[User:Bobonorova Hulkar|Bobonorova Hulkar]] || [[Special:Contributions/Bobonorova Hulkar|{{formatnum:3478}}]] || {{Permissions|Bobonorova Hulkar}}
|-
| 124 || [[User:Anvarkhoja|Anvarkhoja]] || [[Special:Contributions/Anvarkhoja|{{formatnum:3352}}]] || {{Permissions|Anvarkhoja}}
|-
| 125 || [[User:Panda D|Panda D]] || [[Special:Contributions/Panda D|{{formatnum:3294}}]] || {{Permissions|Panda D}}
|-
| 126 || [[User:AdAstraUz|AdAstraUz]] || [[Special:Contributions/AdAstraUz|{{formatnum:3245}}]] || {{Permissions|AdAstraUz}}
|-
| 127 || [[User:Hilola Jurakulova|Hilola Jurakulova]] || [[Special:Contributions/Hilola Jurakulova|{{formatnum:3222}}]] || {{Permissions|Hilola Jurakulova}}
|-
| 128 || [[User:Doniyor Yóldoshev|Doniyor Yóldoshev]] || [[Special:Contributions/Doniyor Yóldoshev|{{formatnum:3209}}]] || {{Permissions|Doniyor Yóldoshev}}
|-
| 129 || [[User:Muhammad Abul-Futooh|Muhammad Abul-Futooh]] || [[Special:Contributions/Muhammad Abul-Futooh|{{formatnum:3206}}]] || {{Permissions|Muhammad Abul-Futooh}}
|-
| 130 || [[User:Farhodovna 074|Farhodovna 074]] || [[Special:Contributions/Farhodovna 074|{{formatnum:3198}}]] || {{Permissions|Farhodovna 074}}
|-
| 131 || [[User:Konstanta0013|Konstanta0013]] || [[Special:Contributions/Konstanta0013|{{formatnum:3156}}]] || {{Permissions|Konstanta0013}}
|-
| 132 || [[User:Yangilik 2|Yangilik 2]] || [[Special:Contributions/Yangilik 2|{{formatnum:3125}}]] || {{Permissions|Yangilik 2}}
|-
| 133 || [[User:Komronbek Abdulboriyev|Komronbek Abdulboriyev]] || [[Special:Contributions/Komronbek Abdulboriyev|{{formatnum:3075}}]] || {{Permissions|Komronbek Abdulboriyev}}
|-
| 134 || [[User:Ergashev Akobir|Ergashev Akobir]] || [[Special:Contributions/Ergashev Akobir|{{formatnum:3071}}]] || {{Permissions|Ergashev Akobir}}
|-
| 135 || [[User:Maysi tod|Maysi tod]] || [[Special:Contributions/Maysi tod|{{formatnum:3022}}]] || {{Permissions|Maysi tod}}
|-
| 136 || [[User:Akhemen|Akhemen]] || [[Special:Contributions/Akhemen|{{formatnum:3022}}]] || {{Permissions|Akhemen}}
|-
| 137 || [[User:Minor16|Minor16]] || [[Special:Contributions/Minor16|{{formatnum:3006}}]] || {{Permissions|Minor16}}
|-
| 138 || [[User:Rajabova Jasmina|Rajabova Jasmina]] || [[Special:Contributions/Rajabova Jasmina|{{formatnum:2952}}]] || {{Permissions|Rajabova Jasmina}}
|-
| 139 || [[User:BaxtiyJahon|BaxtiyJahon]] || [[Special:Contributions/BaxtiyJahon|{{formatnum:2949}}]] || {{Permissions|BaxtiyJahon}}
|-
| 140 || [[User:SardorAblokulov|SardorAblokulov]] || [[Special:Contributions/SardorAblokulov|{{formatnum:2933}}]] || {{Permissions|SardorAblokulov}}
|-
| 141 || [[User:Alibek Attamonov|Alibek Attamonov]] || [[Special:Contributions/Alibek Attamonov|{{formatnum:2919}}]] || {{Permissions|Alibek Attamonov}}
|-
| 142 || [[User:Akobirolmasov diplomat|Akobirolmasov diplomat]] || [[Special:Contributions/Akobirolmasov diplomat|{{formatnum:2885}}]] || {{Permissions|Akobirolmasov diplomat}}
|-
| 143 || [[User:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]] || [[Special:Contributions/Divandagi ekspert|{{formatnum:2873}}]] || {{Permissions|Divandagi ekspert}}
|-
| 144 || [[User:Speedbowl|Speedbowl]] || [[Special:Contributions/Speedbowl|{{formatnum:2779}}]] || {{Permissions|Speedbowl}}
|-
| 145 || [[User:Husanowar|Husanowar]] || [[Special:Contributions/Husanowar|{{formatnum:2778}}]] || {{Permissions|Husanowar}}
|-
| 146 || [[User:Lochinovamarjona|Lochinovamarjona]] || [[Special:Contributions/Lochinovamarjona|{{formatnum:2754}}]] || {{Permissions|Lochinovamarjona}}
|-
| 147 || [[User:RedaktorWiki|RedaktorWiki]] || [[Special:Contributions/RedaktorWiki|{{formatnum:2716}}]] || {{Permissions|RedaktorWiki}}
|-
| 148 || [[User:Gulyora Jamolova|Gulyora Jamolova]] || [[Special:Contributions/Gulyora Jamolova|{{formatnum:2689}}]] || {{Permissions|Gulyora Jamolova}}
|-
| 149 || [[User:Omonovas|Omonovas]] || [[Special:Contributions/Omonovas|{{formatnum:2685}}]] || {{Permissions|Omonovas}}
|-
| 150 || [[User:Scientific Research Journal1|Scientific Research Journal1]] || [[Special:Contributions/Scientific Research Journal1|{{formatnum:2657}}]] || {{Permissions|Scientific Research Journal1}}
|-
| 151 || [[User:Kunduziy|Kunduziy]] || [[Special:Contributions/Kunduziy|{{formatnum:2618}}]] || {{Permissions|Kunduziy}}
|-
| 152 || [[User:Anakin F|Anakin F]] || [[Special:Contributions/Anakin F|{{formatnum:2618}}]] || {{Permissions|Anakin F}}
|-
| 153 || [[User:Khorazmiy|Khorazmiy]] || [[Special:Contributions/Khorazmiy|{{formatnum:2587}}]] || {{Permissions|Khorazmiy}}
|-
| 154 || [[User:S(uz)ak|S(uz)ak]] || [[Special:Contributions/S(uz)ak|{{formatnum:2552}}]] || {{Permissions|S(uz)ak}}
|-
| 155 || [[User:Xasanboy off|Xasanboy off]] || [[Special:Contributions/Xasanboy off|{{formatnum:2530}}]] || {{Permissions|Xasanboy off}}
|-
| 156 || [[User:Wikitolog|Wikitolog]] || [[Special:Contributions/Wikitolog|{{formatnum:2510}}]] || {{Permissions|Wikitolog}}
|-
| 157 || [[User:Divergent02|Divergent02]] || [[Special:Contributions/Divergent02|{{formatnum:2501}}]] || {{Permissions|Divergent02}}
|-
| 158 || [[User:Zuxra.bmr|Zuxra.bmr]] || [[Special:Contributions/Zuxra.bmr|{{formatnum:2478}}]] || {{Permissions|Zuxra.bmr}}
|-
| 159 || [[User:Gibranist|Gibranist]] || [[Special:Contributions/Gibranist|{{formatnum:2458}}]] || {{Permissions|Gibranist}}
|-
| 160 || [[User:Gulsanam Jahongirovna|Gulsanam Jahongirovna]] || [[Special:Contributions/Gulsanam Jahongirovna|{{formatnum:2448}}]] || {{Permissions|Gulsanam Jahongirovna}}
|-
| 161 || [[User:SIisj|SIisj]] || [[Special:Contributions/SIisj|{{formatnum:2430}}]] || {{Permissions|SIisj}}
|-
| 162 || [[User:Bekzod dentistArzt|Bekzod dentistArzt]] || [[Special:Contributions/Bekzod dentistArzt|{{formatnum:2423}}]] || {{Permissions|Bekzod dentistArzt}}
|-
| 163 || [[User:Just Khumoyun|Just Khumoyun]] || [[Special:Contributions/Just Khumoyun|{{formatnum:2418}}]] || {{Permissions|Just Khumoyun}}
|-
| 164 || [[User:Amefuri2019|Amefuri2019]] || [[Special:Contributions/Amefuri2019|{{formatnum:2411}}]] || {{Permissions|Amefuri2019}}
|-
| 165 || [[User:Mupapap29|Mupapap29]] || [[Special:Contributions/Mupapap29|{{formatnum:2404}}]] || {{Permissions|Mupapap29}}
|-
| 166 || [[User:Ranoxa|Ranoxa]] || [[Special:Contributions/Ranoxa|{{formatnum:2403}}]] || {{Permissions|Ranoxa}}
|-
| 167 || [[User:Behruznurullayevv|Behruznurullayevv]] || [[Special:Contributions/Behruznurullayevv|{{formatnum:2384}}]] || {{Permissions|Behruznurullayevv}}
|-
| 168 || [[User:Dilbar Elamanova (Ismatullayeva)|Dilbar Elamanova (Ismatullayeva)]] || [[Special:Contributions/Dilbar Elamanova (Ismatullayeva)|{{formatnum:2297}}]] || {{Permissions|Dilbar Elamanova (Ismatullayeva)}}
|-
| 169 || [[User:Quwanishbaev Berdiyar|Quwanishbaev Berdiyar]] || [[Special:Contributions/Quwanishbaev Berdiyar|{{formatnum:2297}}]] || {{Permissions|Quwanishbaev Berdiyar}}
|-
| 170 || [[User:ДолбоЯщер|ДолбоЯщер]] || [[Special:Contributions/ДолбоЯщер|{{formatnum:2288}}]] || {{Permissions|ДолбоЯщер}}
|-
| 171 || [[User:Dilmurod Rashidov|Dilmurod Rashidov]] || [[Special:Contributions/Dilmurod Rashidov|{{formatnum:2239}}]] || {{Permissions|Dilmurod Rashidov}}
|-
| 172 || [[User:Rabiga Shabatova|Rabiga Shabatova]] || [[Special:Contributions/Rabiga Shabatova|{{formatnum:2234}}]] || {{Permissions|Rabiga Shabatova}}
|-
| 173 || [[User:Mahmud Hamrayev|Mahmud Hamrayev]] || [[Special:Contributions/Mahmud Hamrayev|{{formatnum:2223}}]] || {{Permissions|Mahmud Hamrayev}}
|-
| 174 || [[User:Cekli829|Cekli829]] || [[Special:Contributions/Cekli829|{{formatnum:2202}}]] || {{Permissions|Cekli829}}
|-
| 175 || [[User:Diljahonn|Diljahonn]] || [[Special:Contributions/Diljahonn|{{formatnum:2162}}]] || {{Permissions|Diljahonn}}
|-
| 176 || [[User:Asrorbek|Asrorbek]] || [[Special:Contributions/Asrorbek|{{formatnum:2138}}]] || {{Permissions|Asrorbek}}
|-
| 177 || [[User:Aslzar|Aslzar]] || [[Special:Contributions/Aslzar|{{formatnum:2133}}]] || {{Permissions|Aslzar}}
|-
| 178 || [[User:Gliwi|Gliwi]] || [[Special:Contributions/Gliwi|{{formatnum:2122}}]] || {{Permissions|Gliwi}}
|-
| 179 || [[User:M Xasanboy|M Xasanboy]] || [[Special:Contributions/M Xasanboy|{{formatnum:2113}}]] || {{Permissions|M Xasanboy}}
|-
| 180 || [[User:Ro'zimurodov Zuhriddin|Ro'zimurodov Zuhriddin]] || [[Special:Contributions/Ro'zimurodov Zuhriddin|{{formatnum:2076}}]] || {{Permissions|Ro'zimurodov Zuhriddin}}
|-
| 181 || [[User:Sarvarbekabdukarim|Sarvarbekabdukarim]] || [[Special:Contributions/Sarvarbekabdukarim|{{formatnum:2064}}]] || {{Permissions|Sarvarbekabdukarim}}
|-
| 182 || [[User:Yorqulov Husan|Yorqulov Husan]] || [[Special:Contributions/Yorqulov Husan|{{formatnum:2057}}]] || {{Permissions|Yorqulov Husan}}
|-
| 183 || [[User:Vaska46|Vaska46]] || [[Special:Contributions/Vaska46|{{formatnum:2018}}]] || {{Permissions|Vaska46}}
|-
| 184 || [[User:WorldXTX|WorldXTX]] || [[Special:Contributions/WorldXTX|{{formatnum:2004}}]] || {{Permissions|WorldXTX}}
|-
| 185 || [[User:Xabibulla Muxamedov|Xabibulla Muxamedov]] || [[Special:Contributions/Xabibulla Muxamedov|{{formatnum:1971}}]] || {{Permissions|Xabibulla Muxamedov}}
|-
| 186 || [[User:Abdug'opporov Xalilulloh|Abdug'opporov Xalilulloh]] || [[Special:Contributions/Abdug'opporov Xalilulloh|{{formatnum:1964}}]] || {{Permissions|Abdug'opporov Xalilulloh}}
|-
| 187 || [[User:Gulnozaxon 27|Gulnozaxon 27]] || [[Special:Contributions/Gulnozaxon 27|{{formatnum:1964}}]] || {{Permissions|Gulnozaxon 27}}
|-
| 188 || [[User:MrErgashev|MrErgashev]] || [[Special:Contributions/MrErgashev|{{formatnum:1960}}]] || {{Permissions|MrErgashev}}
|-
| 189 || [[User:Agent026|Agent026]] || [[Special:Contributions/Agent026|{{formatnum:1951}}]] || {{Permissions|Agent026}}
|-
| 190 || [[User:111muhammadkarim|111muhammadkarim]] || [[Special:Contributions/111muhammadkarim|{{formatnum:1935}}]] || {{Permissions|111muhammadkarim}}
|-
| 191 || [[User:Mehriddin 01|Mehriddin 01]] || [[Special:Contributions/Mehriddin 01|{{formatnum:1908}}]] || {{Permissions|Mehriddin 01}}
|-
| 192 || [[User:Komrontoy|Komrontoy]] || [[Special:Contributions/Komrontoy|{{formatnum:1902}}]] || {{Permissions|Komrontoy}}
|-
| 193 || [[User:Didosh Jurayeva|Didosh Jurayeva]] || [[Special:Contributions/Didosh Jurayeva|{{formatnum:1860}}]] || {{Permissions|Didosh Jurayeva}}
|-
| 194 || [[User:Akramova Komila|Akramova Komila]] || [[Special:Contributions/Akramova Komila|{{formatnum:1855}}]] || {{Permissions|Akramova Komila}}
|-
| 195 || [[User:Rotlink|Rotlink]] || [[Special:Contributions/Rotlink|{{formatnum:1770}}]] || {{Permissions|Rotlink}}
|-
| 196 || [[User:Sakiy na0926|Sakiy na0926]] || [[Special:Contributions/Sakiy na0926|{{formatnum:1758}}]] || {{Permissions|Sakiy na0926}}
|-
| 197 || [[User:Xatchiman|Xatchiman]] || [[Special:Contributions/Xatchiman|{{formatnum:1734}}]] || {{Permissions|Xatchiman}}
|-
| 198 || [[User:Wikivikipedia|Wikivikipedia]] || [[Special:Contributions/Wikivikipedia|{{formatnum:1717}}]] || {{Permissions|Wikivikipedia}}
|-
| 199 || [[User:MiroJP|MiroJP]] || [[Special:Contributions/MiroJP|{{formatnum:1709}}]] || {{Permissions|MiroJP}}
|-
| 200 || [[User:Young Economist7|Young Economist7]] || [[Special:Contributions/Young Economist7|{{formatnum:1707}}]] || {{Permissions|Young Economist7}}
{{/end}}</text>
      <sha1>nb44uzmja5c0uomhkfk642nveynhpg4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kanzas</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4147</id>
    <revision>
      <id>6327793</id>
      <parentid>5823547</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:25:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327793</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3059" sha1="ogkud83pzqp3uh2jwy2cw4i3wi9zzjn" xml:space="preserve">{{AQSh Shtati
 |      Shtat_nomi = Kansas
 |      Shtat_nomi_o`zbekcha = Kanzas
 |      Bayrog` = Flag of Kansas.svg
 |      Tamg`a = Seal of Kansas.svg
 |      Bayrog`_yozuv = Kanzas bayrogʻi
 |      Tamg`a_yozuv = Kanzas tamgʻasi
 |      Shtat_laqabi = Sunflower State
 |      Shtat_laqabi_o`zbekcha = Kungaboqar shtati
 |      Xarita = Kansas in United States.svg
 |      Poytaxt = [[Topeka (Kansas)|Topeka]]
 |      Yirik_shahar_1 = [[Wichita (Kansas)|Uichita]]
 |      Yirik_shahar_2 = [[Overland Park (Kansas)|Overlend-Park]]
 |      Yirik_shahar_3 = [[Kansas City (Kansas)|Kanzas-Siti]]
 |      Maydon_o`rin = 15
 |      Maydon_butun = 213,096
 |      Maydon_suv = 0.56
 |      Aholi_o`rin = 33
 |      Aholi_butun = 2,744,687
 |      Aholi_zinchlik = 12.69
 |      Aholi_senat_o`rinlari = 4
 |      Aholi_elektoral_ovozlari = 6
 |      YaShM_o`rin = 32
 |      YaShM = 98,946
 |      YaShM_kishi = 36,195
 |      Ittifog`ga_kirish = 34
 |      Ittifog`ga_kirish_sana = 29 yanvar 1861
 |      Vaqt = [[UTC]]-6 ([[CST]]) / -7 ([[MST]])
 |      Qisqartirish_Pochta = KS
 |      Qisqartirish_FIPS = 20
 |      Shtat_guli = Sunflower
 |      Shtat_guli_binom = Helianthus annuus
 |      Shtat_daraxti = Cottonwood
 |      Shtat_daraxti_binom = Populus deltoides
}}
{{Maʼnolari|Kanzas (maʼnolari)}}
&lt;!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn boshi --&gt;
'''Kanzas''' — [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQShning]] markaziy qismidagi [[shtat]]. Maydoni – 213,1 ming km{{sup|2}}. Aholisi – 2,68 mln. kishi (2000). Maʼmuriy markazi — [[Topika]] shahri. Sanoat markazlari — [[Kanzas-siti|Kanzas-Siti]] va Uichito shaharlari. Yer yuzasi toʻlqinsimon tekislik, Qoyali togʻlardan Missuri daryosiga tomon qiyalanib boradi. Markaziy qismida Smoki-Xils, Blu-Xils tepaliklari (balandligi 862 m gacha) bor. Iqlimi moʻtadil kontinental iqlim (oʻrtacha oylik temperaturaalar —3° dan 26° gacha). Yillik yogin 550–950&amp;nbsp;mm, yozi qurgʻoqchil. Asosiy daryolari — Kanzas va Arkanzas (yilning koʻp qismida kamsuv). Kanzas — AQShning qishloq xoʻjaligi rivojlangan shtatlaridan. Qishloq xoʻjaligida 2/3 tovar mahsulotini chorvachilik, asosan, [[goʻsht]] chorvachiligi beradi. Dehqonchilikda joʻxori (sorgo) va kuzgi bugʻdoy yetishtiriladi. Mamlakatda bugʻdoy hosili boʻyicha birinchi, qoramol soni boʻyicha 4-oʻrinda. Oziq-ovqat (goʻsht-konserva, un tortish, yem ishlab chiqarish) sanoati rivojlangan. [[Aviatsiya]], [[Avtomobil sanoati|avtomobilsozlik]], qishloq xoʻjaligi mashinasozligi, neftni qayta ishlash, kimyo sanoati korxonalari bor. Neft, tabiiy gaz, geliy (AQShda 1-oʻrinda) olinadi.

Kanzas hududini yevropaliklar egallanganga qadar, u yerda indeys qabilalari yashagan. Yevropaliklar Kanzasga il k bor 1541 yilda kelgan. 1803 yildan AQSH bu shtatni Luiziana tarkibida Fransiyadan sotib olgan. 1854 yilda AQShga qarashli hudud maqomi berildi.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{AQSh maʼmuriy birligi}}

[[Turkum:AQSh: Shimoliy-G`arbiy shtatlari]]
[[Turkum:AQSh shtatlari]]

{{chala}}</text>
      <sha1>ogkud83pzqp3uh2jwy2cw4i3wi9zzjn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Viskonsin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4181</id>
    <revision>
      <id>6327785</id>
      <parentid>5817478</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:22:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327785</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2597" sha1="qzvm9miyzlt4r163uqw13p3b87av5ch" xml:space="preserve">{{AQSh Shtati
 |      Shtat_nomi = Wisconsin
 |      Shtat_nomi_o`zbekcha = Viskonsin
 |      Bayrog` = Flag of Wisconsin.svg
 |      Tamg`a = Seal of Wisconsin.svg
 |      Bayrog`_yozuv = Viskonsin bayrogʻi
 |      Tamg`a_yozuv = Viskonsin tamgʻasi
 |      Shtat_laqabi = Badger State
 |      Shtat_laqabi_o`zbekcha =
 |      Xarita = Wisconsin in United States.svg
 |      Poytaxt = Madison, Viskonsin{{!}}Madison
 |      Yirik_shahar_1 = Milwaukee
 |      Yirik_shahar_2 = Madison
 |      Yirik_shahar_3 = Green Bay
 |      Maydon_o`rin = 23
 |      Maydon_butun = 169,639
 |      Maydon_suv = 17.08
 |      Aholi_o`rin = 20
 |      Aholi_butun = 5,536,201
 |      Aholi_zinchlik = 38.13
 |      Aholi_senat_o`rinlari = 8
 |      Aholi_elektoral_ovozlari = 10
 |      YaShM_o`rin = 19
 |      YaShM = 211,616
 |      YaShM_kishi = 38,451
 |      Ittifog`ga_kirish = 30
 |      Ittifog`ga_kirish_sana = 29 may 1848
 |      Vaqt = [[UTC]]-6 ([[CST]])
 |      Qisqartirish_Pochta = WV
 |      Qisqartirish_FIPS = 54
 |      Shtat_guli = Wood Violet
 |      Shtat_guli_binom = Viola papilionacea
 |      Shtat_daraxti = Sugar Maple
 |      Shtat_daraxti_binom = Acer saccharum
}}

&lt;!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn boshi --&gt;
'''Viskonsin''' — [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQShning]] shimolidagi [[shtat]]. [[Michigan]] va Yuqori koʻllar oraligʻidagi tekislikda joylashgan. Maydoni – 145,4 ming km{{sup|2}}. Aholisi – 5 mln.dan ziyod kishi (1990-yillar oʻrtalari). Maʼmuriy markazi — Madison shahri. Eng yirik shahri — Miluoki. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi— 6° dan — 13°gacha, iyulniki 18—22°. Yiliga 750&amp;nbsp;mm yogʻin yogʻadi. Daryolari (Viskonsin, Chippeva, Blek-River) Missisipi havzasiga kiradi. Hududida 2 mln. ga dan ortiq aralash oʻrmonlar bor. Iqtisodining muhim tarmogʻi — qishloq xoʻjaligi yerining asosiy qismi oʻtloq va yaylovlardan iborat. Makkajoʻxori va yemxashak oʻtlari, bugʻdoy, tamaki, kartoshka va qand lavlagi ekiladi. Bogʻdorchilik va polizchilik rivojlangan. Chorvachiligi sut yetishtirishga ixtisoslashgan. Sutli mahsulotlar ishlab chiqarishda yetakchi oʻrinda. Qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini qayta ishlash, yogʻochsozlik, sellyuloza-qogʻoz, mebel ishlab chiqarish, mashinasozlik va metallsozlik, oziqovqat sanoati korxonalari bor. Pyx rudasi qazib olinadi. Buyuk koʻllarda kema qatnaydi. Yuqori koʻl sohillarida kurort koʻp&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{AQSh maʼmuriy birligi}}

[[Turkum:AQSh: Shimoliy-Sharqiy shtatlari]]
[[Turkum:AQSh shtatlari]]


{{chala}}</text>
      <sha1>qzvm9miyzlt4r163uqw13p3b87av5ch</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327786</id>
      <parentid>6327785</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:22:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6327786</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2598" sha1="1xu25mp0ftq4c6h47zlmcyswfgkltxq" xml:space="preserve">{{AQSh Shtati
 |      Shtat_nomi = Wisconsin
 |      Shtat_nomi_o`zbekcha = Viskonsin
 |      Bayrog` = Flag of Wisconsin.svg
 |      Tamg`a = Seal of Wisconsin.svg
 |      Bayrog`_yozuv = Viskonsin bayrogʻi
 |      Tamg`a_yozuv = Viskonsin tamgʻasi
 |      Shtat_laqabi = Badger State
 |      Shtat_laqabi_o`zbekcha =
 |      Xarita = Wisconsin in United States.svg
 |      Poytaxt = Madison, Viskonsin{{!}}Madison
 |      Yirik_shahar_1 = Milwaukee
 |      Yirik_shahar_2 = Madison
 |      Yirik_shahar_3 = Green Bay
 |      Maydon_o`rin = 23
 |      Maydon_butun = 169,639
 |      Maydon_suv = 17.08
 |      Aholi_o`rin = 20
 |      Aholi_butun = 5,536,201
 |      Aholi_zinchlik = 38.13
 |      Aholi_senat_o`rinlari = 8
 |      Aholi_elektoral_ovozlari = 10
 |      YaShM_o`rin = 19
 |      YaShM = 211,616
 |      YaShM_kishi = 38,451
 |      Ittifog`ga_kirish = 30
 |      Ittifog`ga_kirish_sana = 29 may 1848
 |      Vaqt = [[UTC]]-6 ([[CST]])
 |      Qisqartirish_Pochta = WV
 |      Qisqartirish_FIPS = 54
 |      Shtat_guli = Wood Violet
 |      Shtat_guli_binom = Viola papilionacea
 |      Shtat_daraxti = Sugar Maple
 |      Shtat_daraxti_binom = Acer saccharum
}}

&lt;!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn boshi --&gt;

'''Viskonsin''' — [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQShning]] shimolidagi [[shtat]]. [[Michigan]] va Yuqori koʻllar oraligʻidagi tekislikda joylashgan. Maydoni – 145,4 ming km{{sup|2}}. Aholisi – 5 mln.dan ziyod kishi (1990-yillar oʻrtalari). Maʼmuriy markazi — Madison shahri. Eng yirik shahri — Miluoki. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi— 6° dan — 13°gacha, iyulniki 18—22°. Yiliga 750&amp;nbsp;mm yogʻin yogʻadi. Daryolari (Viskonsin, Chippeva, Blek-River) Missisipi havzasiga kiradi. Hududida 2 mln. ga dan ortiq aralash oʻrmonlar bor. Iqtisodining muhim tarmogʻi — qishloq xoʻjaligi yerining asosiy qismi oʻtloq va yaylovlardan iborat. Makkajoʻxori va yemxashak oʻtlari, bugʻdoy, tamaki, kartoshka va qand lavlagi ekiladi. Bogʻdorchilik va polizchilik rivojlangan. Chorvachiligi sut yetishtirishga ixtisoslashgan. Sutli mahsulotlar ishlab chiqarishda yetakchi oʻrinda. Qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini qayta ishlash, yogʻochsozlik, sellyuloza-qogʻoz, mebel ishlab chiqarish, mashinasozlik va metallsozlik, oziqovqat sanoati korxonalari bor. Pyx rudasi qazib olinadi. Buyuk koʻllarda kema qatnaydi. Yuqori koʻl sohillarida kurort koʻp&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{AQSh maʼmuriy birligi}}

[[Turkum:AQSh: Shimoliy-Sharqiy shtatlari]]
[[Turkum:AQSh shtatlari]]


{{chala}}</text>
      <sha1>1xu25mp0ftq4c6h47zlmcyswfgkltxq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327787</id>
      <parentid>6327786</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:23:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/Sherzod11W|Sherzod11W]] ([[User talk:Sherzod11W|munozara]]) tomonidan qilingan [[Special:Diff/6327786|6327786]]-sonli tahrir qaytarildi</comment>
      <origin>6327787</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2597" sha1="qzvm9miyzlt4r163uqw13p3b87av5ch" xml:space="preserve">{{AQSh Shtati
 |      Shtat_nomi = Wisconsin
 |      Shtat_nomi_o`zbekcha = Viskonsin
 |      Bayrog` = Flag of Wisconsin.svg
 |      Tamg`a = Seal of Wisconsin.svg
 |      Bayrog`_yozuv = Viskonsin bayrogʻi
 |      Tamg`a_yozuv = Viskonsin tamgʻasi
 |      Shtat_laqabi = Badger State
 |      Shtat_laqabi_o`zbekcha =
 |      Xarita = Wisconsin in United States.svg
 |      Poytaxt = Madison, Viskonsin{{!}}Madison
 |      Yirik_shahar_1 = Milwaukee
 |      Yirik_shahar_2 = Madison
 |      Yirik_shahar_3 = Green Bay
 |      Maydon_o`rin = 23
 |      Maydon_butun = 169,639
 |      Maydon_suv = 17.08
 |      Aholi_o`rin = 20
 |      Aholi_butun = 5,536,201
 |      Aholi_zinchlik = 38.13
 |      Aholi_senat_o`rinlari = 8
 |      Aholi_elektoral_ovozlari = 10
 |      YaShM_o`rin = 19
 |      YaShM = 211,616
 |      YaShM_kishi = 38,451
 |      Ittifog`ga_kirish = 30
 |      Ittifog`ga_kirish_sana = 29 may 1848
 |      Vaqt = [[UTC]]-6 ([[CST]])
 |      Qisqartirish_Pochta = WV
 |      Qisqartirish_FIPS = 54
 |      Shtat_guli = Wood Violet
 |      Shtat_guli_binom = Viola papilionacea
 |      Shtat_daraxti = Sugar Maple
 |      Shtat_daraxti_binom = Acer saccharum
}}

&lt;!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn boshi --&gt;
'''Viskonsin''' — [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQShning]] shimolidagi [[shtat]]. [[Michigan]] va Yuqori koʻllar oraligʻidagi tekislikda joylashgan. Maydoni – 145,4 ming km{{sup|2}}. Aholisi – 5 mln.dan ziyod kishi (1990-yillar oʻrtalari). Maʼmuriy markazi — Madison shahri. Eng yirik shahri — Miluoki. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi— 6° dan — 13°gacha, iyulniki 18—22°. Yiliga 750&amp;nbsp;mm yogʻin yogʻadi. Daryolari (Viskonsin, Chippeva, Blek-River) Missisipi havzasiga kiradi. Hududida 2 mln. ga dan ortiq aralash oʻrmonlar bor. Iqtisodining muhim tarmogʻi — qishloq xoʻjaligi yerining asosiy qismi oʻtloq va yaylovlardan iborat. Makkajoʻxori va yemxashak oʻtlari, bugʻdoy, tamaki, kartoshka va qand lavlagi ekiladi. Bogʻdorchilik va polizchilik rivojlangan. Chorvachiligi sut yetishtirishga ixtisoslashgan. Sutli mahsulotlar ishlab chiqarishda yetakchi oʻrinda. Qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini qayta ishlash, yogʻochsozlik, sellyuloza-qogʻoz, mebel ishlab chiqarish, mashinasozlik va metallsozlik, oziqovqat sanoati korxonalari bor. Pyx rudasi qazib olinadi. Buyuk koʻllarda kema qatnaydi. Yuqori koʻl sohillarida kurort koʻp&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{AQSh maʼmuriy birligi}}

[[Turkum:AQSh: Shimoliy-Sharqiy shtatlari]]
[[Turkum:AQSh shtatlari]]


{{chala}}</text>
      <sha1>qzvm9miyzlt4r163uqw13p3b87av5ch</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327790</id>
      <parentid>6327787</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:23:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327790</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2594" sha1="5whg1tet71yljk53b9g438v85ho4ld5" xml:space="preserve">{{AQSh Shtati
 |      Shtat_nomi = Wisconsin
 |      Shtat_nomi_o`zbekcha = Viskonsin
 |      Bayrog` = Flag of Wisconsin.svg
 |      Tamg`a = Seal of Wisconsin.svg
 |      Bayrog`_yozuv = Viskonsin bayrogʻi
 |      Tamg`a_yozuv = Viskonsin tamgʻasi
 |      Shtat_laqabi = Badger State
 |      Shtat_laqabi_o`zbekcha =
 |      Xarita = Wisconsin in United States.svg
 |      Poytaxt = Madison, Viskonsin{{!}}Madison
 |      Yirik_shahar_1 = Milwaukee
 |      Yirik_shahar_2 = Madison
 |      Yirik_shahar_3 = Green Bay
 |      Maydon_o`rin = 23
 |      Maydon_butun = 169,639
 |      Maydon_suv = 17.08
 |      Aholi_o`rin = 20
 |      Aholi_butun = 5,536,201
 |      Aholi_zinchlik = 38.13
 |      Aholi_senat_o`rinlari = 8
 |      Aholi_elektoral_ovozlari = 10
 |      YaShM_o`rin = 19
 |      YaShM = 211,616
 |      YaShM_kishi = 38,451
 |      Ittifog`ga_kirish = 30
 |      Ittifog`ga_kirish_sana = 29 may 1848
 |      Vaqt = [[UTC]]-6 ([[CST]])
 |      Qisqartirish_Pochta = WV
 |      Qisqartirish_FIPS = 54
 |      Shtat_guli = Wood Violet
 |      Shtat_guli_binom = Viola papilionacea
 |      Shtat_daraxti = Sugar Maple
 |      Shtat_daraxti_binom = Acer saccharum
}}

&lt;!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn boshi --&gt;
'''Viskonsin''' — [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQShning]] shimolidagi [[shtat]]. [[Michigan]] va Yuqori koʻllar oraligʻidagi tekislikda joylashgan. Maydoni – 145,4 ming km{{sup|2}}. Aholisi – 5 mln.dan ziyod kishi (1990-yillar oʻrtalari). Maʼmuriy markazi — Madison shahri. Eng yirik shahri — Miluoki. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi— 6° dan — 13°gacha, iyulniki 18—22°. Yiliga 750&amp;nbsp;mm yogʻin yogʻadi. Daryolari (Viskonsin, Chippeva, Blek-River) Missisipi havzasiga kiradi. Hududida 2 mln. ga dan ortiq aralash oʻrmonlar bor. Iqtisodining muhim tarmogʻi — qishloq xoʻjaligi yerining asosiy qismi oʻtloq va yaylovlardan iborat. Makkajoʻxori va yemxashak oʻtlari, bugʻdoy, tamaki, kartoshka va qand lavlagi ekiladi. Bogʻdorchilik va polizchilik rivojlangan. Chorvachiligi sut yetishtirishga ixtisoslashgan. Sutli mahsulotlar ishlab chiqarishda yetakchi oʻrinda. Qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini qayta ishlash, yogʻochsozlik, sellyuloza-qogʻoz, mebel ishlab chiqarish, mashinasozlik va metallsozlik, oziqovqat sanoati korxonalari bor. Pyx rudasi qazib olinadi. Buyuk koʻllarda kema qatnaydi. Yuqori koʻl sohillarida kurort koʻp&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{AQSh maʼmuriy birligi}}
{{chala}}
[[Turkum:AQSh: Shimoliy-Sharqiy shtatlari]]
[[Turkum:AQSh shtatlari]]</text>
      <sha1>5whg1tet71yljk53b9g438v85ho4ld5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327791</id>
      <parentid>6327790</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:23:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327791</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2595" sha1="qmzx6xsz6s69s8lib55d5scbl8d5wdr" xml:space="preserve">{{AQSh Shtati
 |      Shtat_nomi = Wisconsin
 |      Shtat_nomi_o`zbekcha = Viskonsin
 |      Bayrog` = Flag of Wisconsin.svg
 |      Tamg`a = Seal of Wisconsin.svg
 |      Bayrog`_yozuv = Viskonsin bayrogʻi
 |      Tamg`a_yozuv = Viskonsin tamgʻasi
 |      Shtat_laqabi = Badger State
 |      Shtat_laqabi_o`zbekcha =
 |      Xarita = Wisconsin in United States.svg
 |      Poytaxt = Madison, Viskonsin{{!}}Madison
 |      Yirik_shahar_1 = Milwaukee
 |      Yirik_shahar_2 = Madison
 |      Yirik_shahar_3 = Green Bay
 |      Maydon_o`rin = 23
 |      Maydon_butun = 169,639
 |      Maydon_suv = 17.08
 |      Aholi_o`rin = 20
 |      Aholi_butun = 5,536,201
 |      Aholi_zinchlik = 38.13
 |      Aholi_senat_o`rinlari = 8
 |      Aholi_elektoral_ovozlari = 10
 |      YaShM_o`rin = 19
 |      YaShM = 211,616
 |      YaShM_kishi = 38,451
 |      Ittifog`ga_kirish = 30
 |      Ittifog`ga_kirish_sana = 29 may 1848
 |      Vaqt = [[UTC]]-6 ([[CST]])
 |      Qisqartirish_Pochta = WV
 |      Qisqartirish_FIPS = 54
 |      Shtat_guli = Wood Violet
 |      Shtat_guli_binom = Viola papilionacea
 |      Shtat_daraxti = Sugar Maple
 |      Shtat_daraxti_binom = Acer saccharum
}}

&lt;!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn boshi --&gt;
'''Viskonsin''' — [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQShning]] shimolidagi [[shtat]]. [[Michigan]] va Yuqori koʻllar oraligʻidagi tekislikda joylashgan. Maydoni – 145,4 ming km{{sup|2}}. Aholisi – 5 mln.dan ziyod kishi (1990-yillar oʻrtalari). Maʼmuriy markazi — Madison shahri. Eng yirik shahri — Miluoki. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi— 6° dan — 13°gacha, iyulniki 18—22°. Yiliga 750&amp;nbsp;mm yogʻin yogʻadi. Daryolari (Viskonsin, Chippeva, Blek-River) Missisipi havzasiga kiradi. Hududida 2 mln. ga dan ortiq aralash oʻrmonlar bor. Iqtisodining muhim tarmogʻi — qishloq xoʻjaligi yerining asosiy qismi oʻtloq va yaylovlardan iborat. Makkajoʻxori va yemxashak oʻtlari, bugʻdoy, tamaki, kartoshka va qand lavlagi ekiladi. Bogʻdorchilik va polizchilik rivojlangan. Chorvachiligi sut yetishtirishga ixtisoslashgan. Sutli mahsulotlar ishlab chiqarishda yetakchi oʻrinda. Qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini qayta ishlash, yogʻochsozlik, sellyuloza-qogʻoz, mebel ishlab chiqarish, mashinasozlik va metallsozlik, oziqovqat sanoati korxonalari bor. Pyx rudasi qazib olinadi. Buyuk koʻllarda kema qatnaydi. Yuqori koʻl sohillarida kurort koʻp&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{AQSh maʼmuriy birligi}}
{{chala}}

[[Turkum:AQSh: Shimoliy-Sharqiy shtatlari]]
[[Turkum:AQSh shtatlari]]</text>
      <sha1>qmzx6xsz6s69s8lib55d5scbl8d5wdr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vikipediya:Forum/Yangiliklar</title>
    <ns>4</ns>
    <id>13364</id>
    <revision>
      <id>6327518</id>
      <parentid>6308090</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T13:52:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>15253</id>
      </contributor>
      <comment>/* The Signpost: 1 November 2026 */ yangi mavzu</comment>
      <origin>6327518</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40921" sha1="0qtx1c8eqz3dkd133zmnix5bicx771q" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;{{Vikipediya:Forum/Yangiliklar/Tepasi}}&lt;/noinclude&gt;
__NEWSECTIONLINK__

== ''The Signpost'': 15 January 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/News and notes|Wikipedia's 25th anniversary is here!]]

* Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Special report|Wikipedia at 25: A Wake-Up Call]]

* Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Serendipity|The WMF wants to buy you books!]]

* WikiProject report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/WikiProject report|Time for a health check: the Vital Signs 2026 campaign]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/In the media|Fake Acting President Trump and a Wikipedia infobox]]

* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Community view|The inbox behind Wikipedia]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Recent research|Art museums on Wikidata; comparing three comparisons of Grokipedia and Wikipedia]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Traffic report|Tonight I'm gonna rock you]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Comix|Oh come on man.]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 15:18, 2026-yil 15-yanvar (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=29899914 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

21:02, 2026-yil 19-yanvar (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29905753 --&gt;

== ''The Signpost'': 29 January 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-29/Traffic report|The most viewed articles of 2025]]

* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-29/News and notes|Good news... but also bad news for the Public Domain]]

* News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-29/News from Diff|Solving puzzles together]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-29/In the media|Every view on the 25th anniversary of everything]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-29/Comix|Perspectives]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 06:31, 2026-yil 29-yanvar (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=29988053 --&gt;

== ''The Signpost'': 17 February 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/In the media|Global powers see Wikipedia as fundamental target for manipulation]]

* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/News and notes|Discussions open for the next WMF Annual Plan]]

* Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Serendipity|Maintenance crews continue to slog through Wikipedia's oldest Featured Articles]]

* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Disinformation report|Epstein's obsessions]]

* Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Technology report|Wikidata Graph Split and how we address major challenges]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Traffic report|Deaths, killings, films, and the Olympics]]

* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Opinion|Incoming Incurables]]

* Crossword: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Crossword|Pop quiz]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Comix|herculean]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 08:03, 2026-yil 17-fevral (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=30039447 --&gt;

== ''The Signpost'': 10 March 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* Interview: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Interview|Bernadette Meehan, new Wikimedia Foundation CEO]]

* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/News and notes|Security testing unleashes computer worm on Meta-wiki]]

* Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Special report|What actually happened during the Wikimedia security incident?]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/In the media|Indonesian government blocks Wikimedia logins; archive site scoured from Wikipedia after owner runs malware]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Recent research|To wiki, perchance to groki]]

* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Obituary|Madhav Gadgil, Fredrick Brennan, Mark Miller, Chip Berlet]]

* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Opinion|Interface administrators and trusting trust]]

* Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Technology report|English Wikipedia deprecates archive.today after DDoS against blog, altered content]]

* Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Op-ed|Why is &quot;Trypsin-sensitive photosynthetic activities in chloroplast membranes&quot; cited in &quot;List of tallest buildings in Chicago&quot;?]]

* Essay: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Essay|The pursuit of a button click]]

* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/In focus|Short descriptions: One year later]]

* WikiProject report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/WikiProject report|Unreferenced articles backlog drive]]

* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Community view|Speaking of planning ...]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Traffic report|Over the mountain, kissing silver inlaid clouds]]

* Crossword: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Crossword|&quot;It will never happen&quot;]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Comix|BRIEn't]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 04:14, 2026-yil 10-mart (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=30121359 --&gt;

== ''The Signpost'': 31 March 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/News and notes|Entirety of Wikinews to be shut down]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/In the media|AI ban, newspapers disrupt archiving; and antisemitism complaints]]

* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Community view|Videos from WikiConference North America 2025 in NYC]]

* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Disinformation report|Cleaning up after Jeffrey Epstein, Peter Nygard, and Mohamed Al-Fayed]]

* WikiConference report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/WikiConference report|WikiConference North America 2025 in NYC review]]

* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Obituary|Dr. Subas Chandra Rout]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Traffic report|Call in the dogs of war, soldier of fortune]]

* Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Gallery|Canadian Rangers participate in Operation ''Enduring Encyclopedia'']]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Comix|n00bsitting]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 10:08, 2026-yil 31-mart (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=30329870 --&gt;

== Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]]
{{int:please-translate}}

Dear Wikipedians!

[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge &quot;'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''&quot;, which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''.

The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences.

🧩'''How to participate?'''

Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine.

🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''.

'''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.'''

If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&amp;messages=&amp;language=en&amp;x=D banner] into your own language.

Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! 

[[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&amp;oldid=28552112 --&gt;

== ''The Signpost'': 21 April 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/News and notes|Six Serbian Wikipedia editors banned following controversy about political bias]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/In the media|Could Wikipedia be involved in Massachusetts' proposed social media ban for minors?]]

* Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/Gallery|March equinox]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/Traffic report|Time to change my galaxy in case, we outta space!]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/Comix|Of skirts and articles]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 06:50, 2026-yil 21-aprel (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=30434643 --&gt;

== Request for comment (global AI policy) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[Foydalanuvchi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:MediaWiki message delivery|munozara]]) 00:58, 2026-yil 26-aprel (UTC)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30424282 --&gt;

== ''The Signpost'': 22 May 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/News and notes|Offline: Osama Khalid still in prison]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/In the media|Indonesian editors, you shall return!]]

* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Disinformation report|Who is a typical paid editor? Who are their typical clients?]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Recent research|WikiLambda the Ultimate]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Traffic report|This is where I'll be, so heavenly, so come and dance with me Michael!]]

* Forum: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Forum|WikiAnnotate: help us build a dataset of article quality evaluations]]

* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/In focus|Demystifying the 2026-27 Annual Plan]]

* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Opinion|Wikipedia isn't a battleground. So why does it feel like one?]]

* Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Serendipity|Wikinews: Into the Wikiverse]]

* Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Special report|Wikimedia Foundation closes Wikinews after 21 years]]

* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Community view|Wikipedia's traffic drop: more on languages and freshness]]

* Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Gallery|Earth Day and Mother's Day]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Comix|Brother, can you spare a page?]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 05:19, 2026-yil 22-may (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Bri@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=30513885 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:15, 2026-yil 27-may (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== ''The Signpost'': 21 June 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* From the editors: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/From the editors|Ways for beginners to support ''The Signpost'' community journalism]]

* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/News and notes|Community Tech development team disbanded]]

* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Disinformation report|PR for the people?]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Recent research|Proposed tagging system for AI involvement; successful and unsuccessful AI tools for contributors]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/In the media|Who won a 14th century battle and who won the 2026 Iran war?]]

* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Community view|Putting the Wish into the Wishlist]]

* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/In focus|A global standard for Neutral Point of View]]

* On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/On the bright side|Flowers, blue helmets, reefs, pride, and Juneteenth]]

* Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Op-ed|Breathe, Don’t Panic, there is a different story about Wikimedia + AI futures]]

* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Opinion|Wikimedia Foundation staff develop union and Wikimedia user community reacts]]

* Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Technology report|Community Tech team is disbanded, controversy erupts]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Traffic report|'Cause this is thriller, thriller night]]

* WikiConference report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/WikiConference report|Report of Volunteer Supporters Network Annual Meeting 2026]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Comix|Take your turn]]

* Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Humour|Group of banned T-shirt makers comes out of hiding to sell new Wikipedia-themed merchandise]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 03:21, 2026-yil 21-iyun (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Bri@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=30604303 --&gt;

== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|munozara]])&lt;/bdi&gt; 17:12, 2026-yil 23-iyun (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;Message&quot;/&gt;
'''Legal &amp; Safety Contacts'''

Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]].

&lt;section end=&quot;Message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:30, 2026-yil 25-iyun (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&amp;oldid=30731267 --&gt;

== ''The Signpost'': 13 July 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/News and notes|An exclusive club]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/In the media|Battle for a soul - who won?]]

* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Opinion|We need to innovate with Wikimedia decision-making]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Recent research|LLMs and NPOV, 20 years of user blocks, Esperanto and Volapük Wikipedias]]

* News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/News from Diff|How to host Wikicurious in your own community]]

* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Community view|CUNY Newmark Wikimedian-in-Residence Quarterly Brief – April to June 2026]]

* Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Special report|Wikipedia escapes Category 1 designation under the UK Online Safety Act - for now]]

* On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/On the bright side|Fatherhood, weather, and diplomacy]]

* Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Op-ed|A Layup Easy Proposal for Wikimedia at 25: Spend 25% of Donations on the Community]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Traffic report|The grass was greener, the light was brighter]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Comix|schnozzed]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 07:27, 2026-yil 13-iyul (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=30775662 --&gt;

== Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}}
You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]])  12:25, 2026-yil 24-iyul (UTC)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== ''The Signpost'': 2 August 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/In the media|Union drive, most prolific editor make headlines]]

* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/News and notes|Foundation rejects voluntary recognition of union, proposed board eligibility rules sharply restrict candidates]]

* WikiConference: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/WikiConference|&quot;Kurier, Signpost, wikipress: You can be a Wikimedia journalist&quot; - Wikimania presentation by User:Noé Recap]]

* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/In focus|Is Larry Sanger the co-founder of Wikipedia?]]

* Arbitration report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/Arbitration report|Think, and not just about content]]

* News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/News from Diff|Meet the Wikimedians of the Year 2026!]]

* On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/On the bright side|The beautiful game]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/Traffic report|Odyssey and Oyarzabal]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/Comix|Well-spotted]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 10:18, 2026-yil 2-avgust (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=30775662 --&gt;

== ''The Signpost'': 24 August 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/News and notes|Union process progresses, unanswered questions about Littler Mendelson remain]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/In the media|Wikipedia editors save Sam Altman's life]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Recent research|Women in blue? Wikipedia's gender gap reverses in some areas]]

* Discussion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Discussion report|Again and Again]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Traffic report|Look out, here comes the Spider-Man!]]

* Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Humour|Her tastes, her Wikimania, her upcoming tour... Baby Globe reveals everything]]

* On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/On the bright side|The great outdoors]]

* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Opinion|Are we embarrassed yet?]]

* Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Special report|Paris Syndrome: Labor Strife, AI Anxiety, and a Leadership Test at Wikimania 2026]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Comix|WP:FAOWN]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 01:25, 2026-yil 24-avgust (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Bri@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=30889666 --&gt;

== ''The Signpost'': 16 September 2026 ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/News and notes|The Balance of Power]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/In the media|Shocking photos may be changed on Wikipedia]]

* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/Disinformation report|Have UN Secretary-General candidates manipulated Wikipedia?]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/Recent research|Google's AI overviews may have reduced search engine referrals to English Wikipedia by 5%]]

* WikiConference report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/WikiConference report|The backwater symbiosis – reflections from Wiki Conference India 2026]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/Traffic report|Heaven let your light shine down]]

* Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/Serendipity|Wikipedia Family Mosh Pit]]

* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/Obituary|Passing of Gobonobo, community leader advocating for women and minorities]]

* On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/On the bright side|Fantasy video games, hopeful science fiction, and the change of seasons]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/Comix|The Adventure of the Unknown Corpse]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 02:11, 2026-yil 16-sentyabr (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=31028446 --&gt;

== ''The Signpost'': 13 October 2026 ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/News and notes|AELECT returns, Jimbo gives a union update, VisualEditor is now default]]

* Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/Serendipity|From a rare portrait of a female millionaire in Nancy to a Japanese painter in Lyon]]

* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/Obituary|Doug Weller]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/In the media|A(I)pocalypses afoot]]

* WikiConference Report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/WikiConference Report|WikiConference 2026 &amp; the importance of in-person community]]

* By the numbers: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/By the numbers|Does the country of birth affect the likelihood of having a Wikipedia biography?]]

* News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/News from Diff|OpenAI &quot;rogue&quot; agent activities found on Wikimedia projects]]

* On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/On the bright side|Good people]]

* Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/Op-ed|Who are our readers?]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/Traffic report|This world is big and wild and half insane]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/Comix|Fudging the numbers]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 22:46, 2026-yil 13-oktyabr (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=31092234 --&gt;

== ''The Signpost'': 1 November 2026 ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/News and notes|AELECT5 concludes, a Wikimedian arrested for treason, and updates to GANs and FARs]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/Recent research|How Wikipedians use (or don't use) LLMs; experienced editors contribute more to &quot;underproduced&quot; articles than newbies]]

* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/Disinformation report|Better bots or bothersome baby borgs?]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/In the media|Stop the internet, I was deleted]]

* News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/News from Diff|Why Wikimedia Is Speaking Up in a Major AI Copyright Case]]

* By the numbers: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/By the numbers|Wikipedian Nobel Prize 2026]]

* On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/On the bright side|Gone fishing]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/Traffic report|October, and the articles are stripped bare]]

* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/In focus|Two Roles, One Wikimedia Education Ecosystem]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/Comix|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/Comix]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 13:52, 2026-yil 1-noyabr (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=31191200 --&gt;</text>
      <sha1>0qtx1c8eqz3dkd133zmnix5bicx771q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vikipediya:Forum/Takliflar</title>
    <ns>4</ns>
    <id>13368</id>
    <revision>
      <id>6327537</id>
      <parentid>6327182</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T15:33:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* Rozilar */</comment>
      <origin>6327537</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38965" sha1="olipm5tmaonw9lgvj8nu845j0us5oet" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;{{Vikipediya:Forum/Takliflar/Tepasi}}
&lt;/noinclude&gt;

__NEWSECTIONLINK__

== Turkumlarni tartibga keltirish haqida  ==

* Turkum:Mamlakatlarga [[wikt:koʻra#Sinonimlari|koʻra]] oshxonalar, 
* Turkum:Mamlakatlarga [[wikt:binoan|binoan]] oshxonalar 
* Turkum:Mamlakatlar [[wikt:boʻyicha|boʻyicha]] oshxonalar 

Mana shu soʻzlarni birini tanlab hamma oʻz bilganidek yozmasdan bir kelishimga kelib turkumlarni tartibga keltirish kerak deb oʻylayman sizlar ham oʻz fikringizni bildirsangiz. Mening fikrimcha uchinchi variantni tanlab olishimiz toʻgʻri boʻladi. Sababi bu variant hudud-joy nomlari bilan birga kelib, harakat, hodisa yoki voqeaning shu joyga taalluqli ekanligini bildiradi. &lt;span style=&quot;background:#B7E8D4;border:solid 1px;border-radius:7px;&quot;&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;'''[[Foydalanuvchi:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]]'''&amp;nbsp;&amp;#124;'''[[Foydalanuvchi munozarasi:Mirzoulugʻbek|@]]'''&amp;nbsp;&lt;/span&gt; 14:18, 3-Iyun 2024 (UTC)

:Shunindek Vas okrugidagi aholi punktlari kabi turkumlar ko'payib ketgan &quot;dagi&quot; qo'shimchasi qo'shilganidan so'ng Vas okrugidagi aholi punktlar bo'lishi kerak, yoki  Vas okrugi aholi punktlari boʻladi mana shu kabi har kim oʻziga maqul kelganini yozishni toʻxtatib, bir kelishimga kelaylik. &lt;span style=&quot;background:#B7E8D4;border:solid 1px;border-radius:7px;&quot;&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;'''[[Foydalanuvchi:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]]'''&amp;nbsp;&amp;#124;'''[[Foydalanuvchi munozarasi:Mirzoulugʻbek|@]]'''&amp;nbsp;&lt;/span&gt; 05:58, 21-Iyun 2024 (UTC)
:&quot;boʻyicha&quot; yaxshi variant. [[Foydalanuvchi:Jamshid Nurkulov|Jamshid Nurqul]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Jamshid Nurkulov|munozara]]) 22:04, 6-Iyul 2024 (UTC)
:: „Boʻyicha“ variantiga toʻliq oʻtishni qoʻllayman. Hozirda „boʻyicha“ [https://uz.wikipedia.org/w/index.php?search=bo%CA%BByicha&amp;title=Maxsus:Search&amp;profile=advanced&amp;fulltext=1&amp;ns14=1 3,5k], „koʻra“ esa [https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=Maxsus:Search&amp;limit=500&amp;offset=0&amp;ns14=1&amp;search=Ko%CA%BBra 6,2k] marta qoʻllanilgan. Bizga bir xillik kerak. [[Foydalanuvchi:Nataev|&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;N&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;ataev&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataev|munozara]]&lt;/sup&gt; 23:34, 6-Iyul 2024 (UTC)
===Rozilar===
# „Boʻyicha“ variantiga {{roziman}}. &lt;span style=&quot;font-family:Matura MT Script Capitals; color:#000000;&quot;&gt;  [[User talk:Abdufattohov Ibrohimjon|Ibrohimjon]]&lt;/span&gt; 02:08, 7-Iyul 2024 (UTC)
# {{Roziman}} — „boʻyicha“ varianti menga ham maʼqul. [[Foydalanuvchi:Bekipediya|&lt;span style=&quot;font-family:Georgia; font-size:16px&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:#009FBD&quot;&gt;B&lt;small&gt;EKIPEDIY&lt;/small&gt;A&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;]]&amp;nbsp;[[User talk:Bekipediya|&lt;span style=&quot;color:#FEAE6F&quot;&gt;&lt;sup&gt;''[munozara]''&lt;/sup&gt;&lt;/span&gt;]] 05:08, 9-Iyul 2024 (UTC)
# „Boʻyicha“ varianti ko'proq gaplarda qo'llashga mos kelar ekan {{roziman}}. [[Foydalanuvchi:Mirishkorlik|Mirishkorlik]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mirishkorlik|munozara]]) 13:30, 11-Iyul 2024 (UTC)
# {{Roziman}}„Boʻyicha“ varianti maqul, shuni qoʻllasak yaxshi — [[Foydalanuvchi:Axadjon1|Axadjon1]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Axadjon1|munozara]]) 03:22, 13-Iyul 2024 (UTC)
# {{Roziman}} — „Boʻyicha“ varianti maʼqul. [[Foydalanuvchi:Umarxon III|Umarxon III]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Umarxon III|munozara]]) 07:09, 19-avgust 2024 (UTC).
# {{Roziman}} - [[Foydalanuvchi:Max 0230|Max 0230]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Max 0230|munozara]])

== Oʻzbekcha muqobili mavjud boʻlgan ismlar transliteratsiyasi boʻyicha yangi qoida/yoʻlkoʻrsatkich joriy qilish ==

Hammaga salom, hurmatli administratorlar ([[Foydalanuvchi:Abdulla|Abdulla]], [[Foydalanuvchi:Alpasli|Alpasli]], [[Foydalanuvchi:Amir.Temur|Amir.Temur]], [[Foydalanuvchi:Artemev Nikolay|Artemev Nikolay]], [[Foydalanuvchi:Casual|Casual]], [[Foydalanuvchi:Kagansky|Kagansky]], [[Foydalanuvchi: Laziz Baxtiyorov|Laziz Baxtiyorov]], [[Foydalanuvchi:Malikxan|Malikxan]], [[Foydalanuvchi:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]], [[Foydalanuvchi:Muxriddin Azimov|Muxriddin Azimov]], [[Foydalanuvchi:Nataev|Nataev]], [[Foydalanuvchi:Nataeva|Nataeva]], [[Foydalanuvchi:Panpanchik|Panpanchik]], [[Foydalanuvchi:Xusinboy Bekchanov|Xusinboy Bekchanov]]) va faol foydalanuvchilar, oʻzbekcha Vikipediyadagi koʻplab maqolalar asosan ingliz tilidan tarjima qilinishi hech kimga sir emas. [[Inglizcha Vikipediya]]da, umuman, [[ingliz tili]]da [[Yaqin Sharq]], [[Markaziy Osiyo]], Shimoliy Afrika (xususan, [[Afgʻoniston]], [[Eron]], [[Pokiston]], arab mamlakatlari, [[Sharqiy Turkiston]] va b.) hududlaridan chiqqan mashhur shaxslarning (siyosiy arboblar, sportchilar va b.) ismlari ingliz tili qoidalari asosida lotinlashtirilishi ham barchamizga maʼlum. Shu hududlardan chiqqan [[VP:EA|Ensiklopedik ahamiyatga]] ega shaxslar/mavzular haqidagi maqolalarda ingliz tilidan oʻzbekcha muqobili mavjud, oʻzbeklar uchun begona boʻlmagan ismlar ham Gʻarbga xos koʻrinishda olib oʻtilmoqda. Masalan: [[Mohamed Salah]], [[Sayed Tahir Shah]], [[Nader Joukhadar]], [[Rabia ibn Umayya]], [[Kader Abdolah]], [[Hossein Zamani]]. Lekin agar shaxs haqida oʻzbek OAVda yoritilgan boʻlsa, ismning inlizcha emas, oʻzbekcha muqobili olinmoqda, misollar: [[Abdul Gʻani Barodar]] (inglizchasi: [[:en:Abdul Ghani Baradar|Abdul Ghani Baradar]]), [[Haybatulloh Oxundzoda]] (inglizchasi: [[:en:Hibatullah Akhundzada|Hibatullah Akhundzada]]). EAga ega shaxsning ismi, agar oʻzbekcha muqobili mavjud boʻlsa-yu, oʻzbek [[OAV]]da u haqida yoritilmagan boʻlsa ham, ismning oʻzbekcha muqobilini yozsak, bu ishimiz [[VP:MTT]] qoidalariga zid boʻlmaydi, deb hisoblayman. 

Yuqoridagi fikrlar asosida bir yoʻlkoʻrsatkich yaratsak, unda bir jadval qilib ismning inglizcha (yoki boshqa biror tilda) yozilishi va uning oʻzbekcha muqobili tavsiya tarzida yozib borilsa yaxshi boʻlardi. Biror foydalanuvchida jadvalga kiritilmagan ism borasida savol tugʻilganida oʻsha qoida munozarasida yozib munozara qilishi, munozara yakuniga koʻra oʻsha ismning hammaga maʼqul boʻlgan koʻrinishi jadvalga qoʻshib qoʻyilishi mumkin boʻladi. 

Quyida jadval namunasi keltiriladi:
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!Boshqa tillarda uchrashi
!Oʻzbekcha muqobili 
|-
|Abdul Kader
|Abdulqodir
|-
|Abdolah
|Abdulloh
|-
|Hossein
|Husayn
|-
|Kader
|Qodir
|-
|Mohamed
|Muhammad
|-
|Sayed
|Said (kam hollarda Sayyid)
|}
Hurmat bilan, [[Foydalanuvchi:Jamshid Nurkulov|Jamshid Nurqul]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Jamshid Nurkulov|munozara]]) 22:16, 7-Iyul 2024 (UTC)

* Yana bir holat, Kavkaz xalqlarida keng tarqalgan ayrim ismlar yozilishi boʻyicha ham kengashib olishimizga toʻgʻri kelarkan, masalan: [[Xabib Nurmagomedov]] (hozir maqola shunday nomlangan, yangi qoida kuchga kirsa sportchining ismini „Xabib“ emas, „Habib“ deb yozish kerak boʻladi) maqolasini „Xabib Nurmuhammadov“ deb oʻzgartirish, [[Magomed Nurbagandov]] maqolasini „Muhammad Nurbagandov“ deb oʻzgartirish xatolikdek tuyulyapti menga. Shu sababli ayrim ismlarga, ayniqsa avvaldan (SSSR davrida) transliteratsiya qilinmagan, aslicha yoki rus tilidan kirib kelganidek yozilgan ismlar roʻyxatini ham yigʻish kerak boʻlarkan. Rus tilida yozilishi [[:ru:Гамзатов, Расул Гамзатович|Гамзатов]] shaklida boʻlgan familiya bizda avvaldan [[Rasul Hamzatov|Hamzatov]] shaklida yozib kelingan, bunday holatlarni ham hisobga olishimiz kerak. [[Foydalanuvchi:Jamshid Nurkulov|Jamshid Nurqul]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Jamshid Nurkulov|munozara]]) 23:05, 7-Iyul 2024 (UTC)

:[[VP:MNKI]]ga koʻra, originali lotin yozuvida yoziladigan ismlarni ayni damda oʻzidek yozamiz. Siz taklif qilayotgan qoida yaxshi, ammo originali lotin yozuvida boʻlgan ismlarini yozish boʻyicha qoidamizga zid. Masalan, London meri [[:en:Sadiq Khan]]. Uning ism-sharifini siz taklif qilgandek '''Sodiq Xon''' oʻlaroq yozamizmi, VP:MNKI boʻyicha '''Sadiq Khan'''? Qachondir [[Vikipediya:Forum/Arxiv/Bosh sahifa/2023#Originali lotin yozuvida yoziladigan ismlarni yozish boʻyicha yangi qoida|2023-yil kelishilganidek]] ismlarni toʻliq transliteratsiya qilishga oʻtsak, bu muammolar qisman yechim topadi. Ungacha mana shunaqa boʻtqa boʻladi. [[Foydalanuvchi:Nataev|&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;N&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;ataev&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataev|munozara]]&lt;/sup&gt; 18:36, 9-Iyul 2024 (UTC)
::Bu taklif originali arab va kirill alifbosida yoziladigan ismlar uchun. Originali lotin yozuvida yoziladigan ismlar uchun [[VP:MNKI]]ga tayanaveramiz. [[Foydalanuvchi:Jamshid Nurkulov|Jamshid Nurqul]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Jamshid Nurkulov|munozara]]) 18:15, 10-Iyul 2024 (UTC)
:::Ideal yechim emas, ammo nachora. [[VP:MNKI]]ga qoʻshish mumkin boʻlgan matnni hozirlay olalsizmi? Balki &quot;Originali arab va fors yozuvlarida yoziladigan ismlar&quot; deb nomlash mumkin. [[Foydalanuvchi:Nataev|&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;N&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;ataev&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataev|munozara]]&lt;/sup&gt; 20:11, 18-Iyul 2024 (UTC)
::::[[Foydalanuvchi:Jamshid Nurkulov/MN (oʻzbekcha muqobili mavjud ismlar)|Mana bu sahifada]] hozircha test qilib qoralab qoʻyayapman, koʻproq ismlarni toʻplab, jadvalni ham optimalroq koʻrinishga olib kelsam, keyin asosiy nomfazoda eʼlon qilaman. [[Foydalanuvchi:Jamshid Nurkulov|Jamshid Nurqul]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Jamshid Nurkulov|munozara]]) 21:22, 18-iyul 2024 (UTC)
=== Rozilar ===
# Ushbu qoida Oʻzbekcha Vikipediya uchun yuqori darajada dolzarbligi sabab {{roziman}} [[Foydalanuvchi:Mirishkorlik|Mirishkorlik]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mirishkorlik|munozara]]) 16:44, 8-Iyul 2024 (UTC)
# {{Roziman}} – [[Foydalanuvchi:Bekipediya|&lt;span style=&quot;font-family:Georgia; font-size:16px&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:#009FBD&quot;&gt;B&lt;small&gt;EKIPEDIY&lt;/small&gt;A&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;]]&amp;nbsp;[[User talk:Bekipediya|&lt;span style=&quot;color:#FEAE6F&quot;&gt;&lt;sup&gt;''[munozara]''&lt;/sup&gt;&lt;/span&gt;]] 05:17, 9-Iyul 2024 (UTC)
# {{Roziman}}. Xuddi shu qoidaning bir qismi sifatida yoki alohida qoida sifatida [[Eron]], [[Afgʻoniston]] kabi mamlakatlardagi joy nomlarining oʻzbekcha transliteratsiyasi boʻyicha qoida kiritish kerak. Masalan, [[Kazemabad (Kerman)]] shahri haqidagi maqolada inglizcha nom toʻgʻridan-toʻgʻri olingan. Lekin forscha transliteratsiyasi qoidasini oʻzbekchaga moslashtirib, shu maqolani [[Kozimobod (Kirmon)]] shaklida yozilsa, ham tushunarli, ham toʻgʻri boʻladi, deb oʻylayman. Yoki Kobuldagi mana bu [[Chār Qala]] mahallasi haqidagi maqola. Bu yerda Char emas, '''Chor''' (forschadan toʻrt deb tarjima qilinadi), Qala emas, '''qalʼa''' deb yozish va maqolani '''Chor qalʼa''' shaklida nomlash toʻgʻri boʻladi. Fikrim fors tilidagi unlilar boʻyicha transliteratsiya qoidasini ham yuqoridagi jadvalga ilova qilish yoki alohida jadval koʻrinishda chiqarish kerak. [[Foydalanuvchi:Janob Mirzaolim|Janob Mirzaolim]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Janob Mirzaolim|munozara]]) 06:11, 9-Iyul 2024 (UTC)
# {{Roziman}} [[Foydalanuvchi:Humoyun Qodirov|Humoyun Qodirov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Humoyun Qodirov|munozara]]) 17:45, 9-Iyul 2024 (UTC)
# {{Roziman}} &lt;span style=&quot;background:#B7E8D4;border:solid 1px;border-radius:7px;&quot;&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;'''[[Foydalanuvchi:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]]'''&amp;nbsp;&amp;#124;'''[[Foydalanuvchi munozarasi:Mirzoulugʻbek|@]]'''&amp;nbsp;&lt;/span&gt; 13:35, 10-Iyul 2024 (UTC)
# {{Roziman}} &lt;span style=&quot;font-family:Matura MT Script Capitals; color:#000000;&quot;&gt; [[User talk:Abdufattohov Ibrohimjon|Ibrohimjon]]&lt;/span&gt; 13:45, 10-Iyul 2024 (UTC)
# {{Roziman}} – [[Foydalanuvchi:Zarifboyev|Zarifboyev]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Zarifboyev|munozara]]) 03:13, 13-Iyul 2024 (UTC)
# {{Roziman}} – Koʻplab chalkashliklarni hal qiladi deb oʻylayman. [[Foydalanuvchi:Devona Jovliyev|Devona Jovliyev]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Devona Jovliyev|munozara]]) 21:47, 19-iyul 2024 (UTC)
# {{Roziman}} – [[Foydalanuvchi:Max 0230|Max 0230]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Max 0230|munozara]]) 17:17, 2025-yil 16-mart (UTC)

=== Xulosa oʻrnida ===
Hozir ushbu koʻrsatma (qoida) talablari ishlab chiqilmoqda, toʻliq tayyor boʻlgach muhokamaga qoʻyiladi, shu vajdan, ushbu munozarani davom ettirishga hojat qolmadi. [[Foydalanuvchi:Jamshid Nurkulov|Jamshid Nurqul]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Jamshid Nurkulov|munozara]]) 11:19, 2025-yil 19-yanvar (UTC)

:Hormang, @[[Foydalanuvchi:Jamshid Nurkulov|Jamshid aka]]. Ideal jadvalni kutsak vaqt yoʻqotamiz deb hisoblayman. Balki javdalni asosiy nomfazoga oʻtkazib, uni toʻldirishni yoʻl-yoʻlakay davom ettirishimiz durust boʻlar?. [[User:Bekipediya|&lt;span style=&quot;font-family:Georgia&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:#049DFF&quot;&gt;BEKIPEDIYA&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;]]&amp;nbsp;[[User talk:Bekipediya|&lt;span style=&quot;color:#049DFF&quot;&gt;&lt;sup&gt;''&lt;small&gt;#yozishma&lt;/small&gt;''&lt;/sup&gt;&lt;/span&gt;]] 14:49, 2025-yil 26-aprel (UTC)
::Salom, taklifingiz oʻrinli, shu kunlarda bu ish uchun vaqt ajratolmasam kerak. Agar maʼqul boʻlsa jadvalni asosiy nomfazoga olib chiqib toʻldirishni yoʻlga qoʻyib yuborsangiz yaxshi boʻlardi. [[Foydalanuvchi:Jamshid Nurkulov|Jamshid Nurqul]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Jamshid Nurkulov|munozara]]) 15:27, 2025-yil 26-aprel (UTC)
::[[Foydalanuvchi:Jamshid Nurkulov/MN (oʻzbekcha muqobili mavjud ismlar)|Mana bu yerda]] jadval yaratishni boshlab qoʻyganman. Bemalol shundan foydalanaverish mumkin. [[Foydalanuvchi:Jamshid Nurkulov|Jamshid Nurqul]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Jamshid Nurkulov|munozara]]) 15:34, 2025-yil 26-aprel (UTC)
:::Yaxshi. Hozircha shundan foydalanib turamiz. [[User:Bekipediya|&lt;span style=&quot;font-family:Georgia&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:#049DFF&quot;&gt;BEKIPEDIYA&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;]]&amp;nbsp;[[User talk:Bekipediya|&lt;span style=&quot;color:#049DFF&quot;&gt;&lt;sup&gt;''&lt;small&gt;#yozishma&lt;/small&gt;''&lt;/sup&gt;&lt;/span&gt;]] 16:00, 2025-yil 26-aprel (UTC)

== Baʼzi paytlarda maqolalarni oʻchirish tartibini biroz keskinlashtirish toʻgʻrisida ==
Hammaga salom, sir emaski 2022-yil 20-may kuni boshlangan marafonning uchinchi mavsumi hanuz davom etyapti. Bu vaqt oraligʻida oʻzbekcha Vikipediyaga yozilgan maqolalarning aksari avtomat tarjima uskunasi yordamida kiritilgan va ularning koʻpi oʻnglab boʻlmas holatdadir. Hozirgi faollarimiz soni kam boʻlgani uchun 2022-yildan buyon yaratilgan maqolalarni bitta-bittalab koʻrib chiqish, xatolarini tuzatib chiqish imkonsizligi ustiga marafonning yangi fasllar bilan davom etishi mavjud mushkulimizni karrasiga oshiradi. 2024-yilning 24–30-iyun kunlari boʻlib oʻtgan „Weekie Hogwarts II“ oromgohida sifat emas, yaqqol son uchun ishlandi. Shu 2024-yilda [[Oʻzbekiston Yoshlar ishlari agentligi]] tomonidan yana ikkita vikioromgoh rejalangan, ularda ham bir kunda minglagan maqola yozilishi, mavjud avtomat tarjima maqolalar kolleksiyamizni yanada boyitishi kutiladigan gap (tashkilotchilar sifatga ishlashni vaʼda berishayotgan boʻlsa ham).
Shu faktorlarni, oʻzbekcha Vikipediyaning kelib qolgan manzilini hisobga olgan holda quyidagi takliflarni bildiraman:&lt;br/&gt;

1. 2022–2023-yilgi vikimarafon/vikioromgohlar davomida va 2024-yilning iyul oyigacha oʻnglab boʻlmas avtomat tarjima maqolalar yaratgan foydalanuvchilarning hissasini yoppasiga oʻchirish;&lt;br/&gt;

2. 2024-yilgi marafon/vikioromgohlar davomida kiritilajak maqolalarning sifatiga qattiqroq qarash va oʻnglab boʻlmas avtomat tarjima maqolalar yaratgan foydalanuvchilarning hissasini yoppasiga oʻchirish;&lt;br/&gt;

3. Kuniga 1000 ta va undan ortiq maqola kiritiladigan noodatiy kunlarda maqolalarni oʻchirish tartibini keskinlashtirish va oʻnglab boʻlmas avtomat tarjima maqolalar yaratgan foydalanuvchilarning hissasini yoppasiga oʻchirish.&lt;br/&gt;

Balki yuqoridagi uchta band bir-biriga oʻxshash tuyulayotgandir, „bularni bitta band bilan qisqaroq yozish mumkin edi“, deyishingiz mumkin. Lekin har qanday qoidadan „lazeyka“ (tuynuk, „fortochka“) topa oladiganlar uchun imkon boricha yoʻllarni yopish maqsadida shunday qilindi.&lt;br/&gt;
Hurmat bilan: [[Foydalanuvchi:Jamshid Nurkulov|Jamshid Nurqul]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Jamshid Nurkulov|munozara]]) 17:22, 12-Iyul 2024 (UTC)

:Oromgohlar qachon boshlanib qachon tugashi haqida maʼlumotga egamiz, shu sababdan ayana shu davrda yaratilgan maqolalarni maʼlum turkumga avtomatik tarzda qoʻshib keta olamizmi? Keyinchalik qolib ketgan maqolalarni ham patrullash anchagina osonlik bilan boʻlar edi. '''[[User:Mrshaxas|&lt;span style=&quot;color:orange;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family:Pristina;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:green&quot;&gt;Mr&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;Shaxa&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;s&lt;/span&gt;]]''' [[User talk:Mrshaxas|&lt;sup&gt;#Munozaracha&lt;/sup&gt;]] 20:47, 12-Iyul 2024 (UTC)
::Oromgoh davrida yaratilgan maqolalarni alohida turkumga olish imkonsiz. Sababi oromgoh davrida oromgohdan tashqarida turib ham maqola kirituvchi foydalanuvchilar boʻladi. Lekin oromgohda ishtirok etgan foydalanuvchilarning oʻzlarini alohida turkumga qoʻshish mumkin, bu ish avvalgi oromgohlarda amalga oshirilgan. [[Foydalanuvchi:Jamshid Nurkulov|Jamshid Nurqul]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Jamshid Nurkulov|munozara]]) 22:17, 12-Iyul 2024 (UTC)
:::++. Turkumga qoʻshilgan foydalanuvchilarning hissalari orqali AT maqolalarni topish osonroq boʻladi [[Foydalanuvchi:Hasan Xamidovich|Hasan Xamidovich]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Hasan Xamidovich|munozara]]) 20:40, 15-Iyul 2024 (UTC)
:[[Foydalanuvchi:Nataev|Nataev]], [[Foydalanuvchi:Kagansky|Kagansky]], [[Foydalanuvchi:Artemev Nikolay|Artemev Nikolay]], [[Foydalanuvchi:Laziz Baxtiyorov|Laziz Baxtiyorov]], [[Foydalanuvchi:Jamshid Nurkulov|Jamshid Nurkulov]] (Mirzoulug'bek aka, sizni teg qilolmadim.) Men Muhammadxon Yusupov, WikiStipendiya loyihasi menejeriman. &quot;WikiStipendiya&quot; marafoni uchinchi bosqichi (may-noyabr oylarida bo'lib o'tadi) doirasida haqiqatan ham uchta oromgoh rejalashtirilgan va ulardan birinchisi bo'lmish &quot;WeekieHogwarts II&quot; oromgohida juda katta salmoqda maqolalar kiritildi. Ulardan aksarini qisqa maqolalar tashkil qilishi ham bor gap. Ammo keyingi oromgohlarda ham shu masshtabda maqolalar kiritilishi, sifat sonning qurboniga aylanishi mumkinligi haqidagi fikrlar mutlaqo asossiz. Bundan tashkiliy jamoa ham manfaatdor emas: juda qisqa muddat ichida sonning bu qadar yuqorilashi maqolalar sifatiga shubha uyg'oatadi va bu loyiha imijiga yomon ta'sir qiladi. Buni jamoatchilik ham salbiy qarshilashi turgan gap. Shuni ko'ra-bila turib yana qisqa maqolalar yoziladigan ikkita oromgoh uyushtirish va unga ko'p pul sarf qilish &quot;o'zi o'tirgan shoxni arralash&quot;ga o'xshaydi. Biz undaylardan emasmiz.
:Men va’da berganimdek keyingi ikki oromgohda nisbatan kattaroq, manbalari nufuzli, turkumlangan, bilgiqutilari saranjomlangan maqolalar kiritish va ayni shunday maqolalar kiritishni rag’batlantirish maqsad qilingan. Endigi oromgohlarda teranlik ko’rsatkichi, tahrirlar soni, faol foydalanuvchilar soni, maqolalar hajmi va mavzusining xilma-xilligi kabi ko’rsatkichlar uchun harakat qilinadi.
:Yuqorida o’zbekcha vikipediyadagi qisqa maqolalarni o’chirishga asosiy sabablardan biri sifatida keltirilgan «Keyingi oromgohlarda ham songa urg’u berilishi va sifatga e’tibor bermaslik» haqidagi iddao asossiz ekan, maqolalarni yoppasiga o’chirishni ham to’g’ri qaror deb hisoblamayman.
:WikiStipendiya marafoni o’zbekcha vikipediyani ham son, ham sifat jihatidan o’sishi, rivojlanishi tarafdori. Bulardan biriga ikkinchisini toptash evaziga erishilishiga yo’l qo’yilmaydi. [[Foydalanuvchi:MYDesigner|MYDesigner]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:MYDesigner|munozara]]) 13:03, 16-Iyul 2024 (UTC)
::Agar maqolalar sifatli yozilishiga ishonar ekansiz, unda bu taklif natijalaridan xavotir olmasangiz ham boʻladi. Bu yerda sifatli maqolalar oʻchirilishi toʻgʻrisida gap ketmayapti. Taklifga qarshilik oʻz soʻzlaringizni inkor qilishingizni bildirishi mumkin. Ushbu taklifga qiziqish bildirganingiz uchun rahmat. [[Foydalanuvchi:Jamshid Nurkulov|Jamshid Nurqul]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Jamshid Nurkulov|munozara]]) 15:56, 16-Iyul 2024 (UTC)

====Rozilar====
#Batafsil va o'rinli taklif. Men {{roziman}}. --[[Foydalanuvchi:Hasan Xamidovich|Hasan Xamidovich]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Hasan Xamidovich|munozara]]) 18:44, 12-Iyul 2024 (UTC)
# {{Roziman}} [[User:Lillimor|&lt;font face=&quot;Georgia&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:#388af5;&quot;&gt;'''Lili'''&lt;/span&gt;&lt;/font&gt;]][[User talk:Lillimor|&lt;sup&gt; (suhbat) &lt;/sup&gt;]] 07:43, 18-Iyul 2024 (UTC)
# {{Roziman}} - [[Foydalanuvchi:Rabiga Shabatova|Rabiga Shabatova]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Rabiga Shabatova|munozara]]) 13:19, 18-Iyul 2024 (UTC)
# {{Roziman}} — [[Foydalanuvchi:AnvarxonM|AnvarxonM]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:AnvarxonM|munozara]]) 20:05, 2024-yil 22-dekabr (UTC)
====Qarshilar====
#Yuqorida keltirgan fikrlarimga ko'ra {{qarshiman}}. — [[Foydalanuvchi:MYDesigner|MYDesigner]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:MYDesigner|munozara]]) 13:05, 16-Iyul 2024 (UTC)
# {{Qarshiman}} - [[Foydalanuvchi:Max 0230|Max 0230]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Max 0230|munozara]]) 17:20, 2025-yil 16-mart (UTC)

==„Qumloq“ soʻzini „Qoralama“ga oʻzgartirish==
Assalomu alaykum. Barcha soʻzlarning ham ingliz tilidan tarjima qilingan versiyasi yaxshi boʻlavermaydi. Unga nisbatan alternativ sinonimlar topish kerak. '''Qumloq''' ''balki '''sandbox''' uchun shakl jihatdan yaqin tarjimadir, ammo '''qoralama ''''' tarjimasi bajariladigan funksiyalar jihatidan ushbu qismga mos keladi va qoralama deganda yangi kelgan foydalanuvchilarning ham xayoliga birdaniga tajribalar oʻtkazadigan maydon keladi.

Bu taklifga befarq boʻlmaysiz degan umiddaman. Hurmat bilan, [[Foydalanuvchi:Hasan Xamidovich|Hasan Xamidovich]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Hasan Xamidovich|munozara]]) 09:00, 16-Iyul 2024 (UTC)

:Inglizcha Vikipediyada '''draft''' tushunchasi ham mavjud. Hali yetarlicha tajribaga ega boʻlmagan foydalanuvchilarning maqolalari '''draft''' oʻlaroq chop etiladi va asosiy fazoda koʻrinmaydi. Draft bizdagi '''qoralama'''ga mos kelishini hisobga olgan holda bu taklifni maʼqul deb hisoblamayman. Garchi ayni vaqtda oʻzvekcha Vikipediyada '''Qoralama''' tushunchasi boʻlmasa ham kun kelib yangi foydalanuvchilarga cheklov qpyish uchun bu atama Vikipediyaga kiritiladi. [[User:Panpanchik|&lt;span style=&quot;color:pink;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family:Pristina;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#A76BCF&quot;&gt;Pan&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#FF69B4&quot;&gt;Pan&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#6495ED&quot;&gt;Chik&lt;/span&gt;]] [[User talk:Panpanchik|&lt;sup&gt;#yozish&lt;/sup&gt;]] 10:24, 16-Iyul 2024 (UTC)
::&quot;Qumloq&quot; oʻzi xato tarjima boʻlishi mumkin. Vikilugʻatga koʻra, [[:wikt:песочница|песочница]] &quot;qumloq&quot; emas, &quot;qumdon&quot; boʻladi. Ruwikidagi kabi, &quot;sandbox&quot; soʻzini &quot;qoralama&quot; oʻlaroq olib, &quot;draft&quot; nomfazosini (yaratiladigan boʻlsa) esa &quot;inkubator&quot; oʻlaroq olish mumkin. [[Foydalanuvchi:Nataev|&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;N&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;ataev&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataev|munozara]]&lt;/sup&gt; 02:32, 17-Iyul 2024 (UTC)
:::Aynan. Ruwikida ham &quot;qoralama&quot; shaklida olingan. [[Foydalanuvchi:Hasan Xamidovich|Hasan Xamidovich]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Hasan Xamidovich|munozara]]) 19:00, 17-Iyul 2024 (UTC)
::::Ammo hozir bunga katta ehtiyoj yoʻqdek. Birdaniga [[Maxsus:Search]] kabi sahifalarni ham oʻzbekchaga oʻgirish kerak. Buning uchun roʻyxat tuzish kerak boʻladi. [[Foydalanuvchi:Nataev|&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;N&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;ataev&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataev|munozara]]&lt;/sup&gt; 20:14, 18-Iyul 2024 (UTC)

==== Fikrlar ====

==== Rozilar ====

==== Qarshilar ====

==== Betaraflar ====
# Menga qumloq holati maqul. Qoralama deyish shart emasdek. [[Foydalanuvchi:Max 0230|Max 0230]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Max 0230|munozara]]) 17:18, 2025-yil 16-mart (UTC)

== [[Vikipediya:Maqolalar indeksi]] sahifasining strukturasini oʻzgartirish ==
Hozirda [[Vikipediya:Maqolalar indeksi]] strukturasining vertikal holati oʻzbek lotin alifbosi, gorizontal holati oʻzbek kirill alifbosiga asoslangan. Ikkala holatini ham oʻzbek lotin alifbosiga mos tarzda oʻzgartirishni taklif etaman. – [[Foydalanuvchi:Kagansky|'''''Kagansky''''']] '''''[[User talk:Kagansky|&lt;sup&gt;munozara&lt;/sup&gt;]]''''' 10:54, 19-iyul 2024 (UTC)
# Ushbu taklifni {{Roziman|qoʻllab-quvvatlayman}} va bu ishni amalga oshirishga imkon qadar yordamlashaman. Rostdan ham oʻzbekcha Vikipediyaning asosiy interfeysi oʻzbek lotin alifbosi asosida boʻlganidan keyin Maqolalar indeksi ham shu alifbo boʻyicha tartiblanishi kerak. [[Foydalanuvchi:Jamshid Nurkulov|Jamshid Nurqul]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Jamshid Nurkulov|munozara]]) 20:33, 26-iyul 2024 (UTC)
# {{Roziman}} – [[Foydalanuvchi:Bekipediya|&lt;span style=&quot;font-family:Hoefler Text; font-size:18px&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:#0063BF&quot;&gt;B&lt;small&gt;EKIPEDIY&lt;/small&gt;A&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;]]&amp;nbsp;[[User talk:Bekipediya|&lt;span style=&quot;color:#0063BF&quot;&gt;&lt;sup&gt;''#yozishma''&lt;/sup&gt;&lt;/span&gt;]] 05:23, 2-avgust 2024 (UTC)
# {{Roziman}} – Juda yaxshi taklif. [[Foydalanuvchi:Umarxon III|Umarxon III]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Umarxon III|munozara]]) 07:01, 19-avgust 2024 (UTC).
# {{Roziman}}. [[Foydalanuvchi:Humoyun Qodirov|Humoyun Qodirov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Humoyun Qodirov|munozara]]) 04:48, 20-avgust 2024 (UTC)
# {{Roziman}} – [[User:Abdufattohov Ibrohimjon|&lt;font face=&quot;Georgia&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:#pink;&quot;&gt;'''''Ibrohimjon'''''&lt;/span&gt;&lt;/font&gt;]] 05:49, 20-avgust 2024 (UTC)
# {{Roziman}} – [[User:Saidakbar Baxtiboyev|&lt;font face=&quot;Harry Potter&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;Saidakbar Baxtiboyev&lt;/span&gt;&lt;/font&gt;]]&lt;sup&gt;[[User talk:Saidakbar Baxtiboyev|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;(munozara)&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 07:54, 2024-yil 10-dekabr (UTC)
# {{Roziman}} – ''&lt;span style=&quot;font-family:Lucida;&quot;&gt;[[Foydalanuvchi:Diwikiped|&lt;span style=&quot;color:darkred&quot;&gt;Diwikiped&lt;/span&gt;]]&lt;/span&gt;'' &lt;sup&gt;'''[[Foydalanuvchi munozarasi:Diwikiped|&lt;span style=&quot;font-variant: small-caps; color:#FF4500;&quot;&gt;muloqot :)&lt;/span&gt;]]'''&lt;/sup&gt; 08:14, 2024-yil 10-dekabr (UTC)
# {{Roziman}} – Bu boʻyicha nimadir yordam kerak boʻlsa, yordamga tayyorman. [[Foydalanuvchi:Janob Mirzaolim|Janob Mirzaolim]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Janob Mirzaolim|munozara]]) 12:09, 2024-yil 10-dekabr (UTC)
# {{Roziman}} – [[Foydalanuvchi:AnvarxonM|AnvarxonM]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:AnvarxonM|munozara]]) 20:00, 2024-yil 22-dekabr (UTC)
# {{Roziman}} – [[Foydalanuvchi:Max 0230|Max 0230]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Max 0230|munozara]]) 17:19, 2025-yil 16-mart (UTC)

== [[MediaWiki:Edittools|Tahrir asboblari]] sahifasini yangilash ==
Hammaga salom. Edittools sahifasini kengaytirishni, masalan [[q:MediaWiki:Edittools|Oʻzbekcha Vikiiqtibosdagidek]] oʻzgartirishni taklif qilaman. Koʻrib chiqib fikringizni bildiring. Bu taklifga qoʻshimcha va oʻzgartirishlar kiritish kerak boʻlsa quyida yozishingizni soʻrayman. [[Foydalanuvchi:Umarxon III|Umarxon III]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Umarxon III|munozara]]) 07:38, 19-avgust 2024 (UTC).

=== Fikrlar ===
Ana shu asbobga yana {{tl|Tashqi havolalar}}, {{tl|commonscat}} va {{tl|munozara}} andozalarini va „()“ qavsni qoʻshilsa ancha foydali boʻlardi. [[Foydalanuvchi:Mirishkorlik|Mirishkorlik]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mirishkorlik|munozara]]) 07:19, 2024-yil 1-noyabr (UTC)

:[[Foydalanuvchi:Umarxon III/qumloq|Bajarildi]]. [[Foydalanuvchi:Umarxon III|Umarxon III]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Umarxon III|munozara]]) 09:57, 2024-yil 1-noyabr (UTC).
::Vikifikator avtomatik qoʻshiladimi? Ushbu asbob ham qoʻshilsa soʻzsiz qoʻllashga tayyorman -- [[Foydalanuvchi:Mirishkorlik|Mirishkorlik]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mirishkorlik|munozara]]) 10:25, 2024-yil 8-noyabr (UTC)
:::Ha, avtomatik qoʻshiladi. [[Foydalanuvchi:Umarxon III|Umarxon III]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Umarxon III|munozara]]) 06:46, 2024-yil 10-dekabr (UTC).

=== Rozilar ===
# {{roziman}} -- [[Foydalanuvchi:Mirishkorlik|Mirishkorlik]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mirishkorlik|munozara]]) 08:18, 2024-yil 10-dekabr (UTC)
# {{roziman}}. [[User:Abdufattohov Ibrohimjon|&lt;font face=&quot;Georgia&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;'''''Ibrohimjon'''''&lt;/span&gt;&lt;/font&gt;]] 01:02, 2025-yil 26-avgust (UTC)
# {{Roziman}}. [[User:Bekipediya|&lt;span style=&quot;font-family:Georgia&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:#049DFF&quot;&gt;BEKIPEDIYA&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;]]&amp;nbsp;[[User talk:Bekipediya|&lt;span style=&quot;color:#049DFF&quot;&gt;&lt;sup&gt;''&lt;small&gt;#yozishma&lt;/small&gt;''&lt;/sup&gt;&lt;/span&gt;]] 06:04, 2025-yil 26-avgust (UTC)
# {{Roziman}}. [[Foydalanuvchi:Humoyun Qodirov|Humoyun Qodirov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Humoyun Qodirov|munozara]]) 09:28, 2025-yil 26-avgust (UTC)

=== Qarshilar ===

=== Betaraflar ===

=== Xulosa ===
[[Special:Diff/5754787|Yangiladim]]. [[Foydalanuvchi:Umarxon III|Umarxon III]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Umarxon III|munozara]]) 11:30, 2025-yil 16-oktyabr (UTC).

== [[MediaWiki:Edittools|Tahrir asboblari]] sahifasidagi oxirgi tahrirni qaytarish ==
Assalomu alaykum, vikijamoa! Hozirgi &lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Edittools&amp;oldid=5754787 MediaWiki:Edittools]&lt;/span&gt; da bir qator kamchiliklar borligiga guvoh boʻldim va bu boʻyicha taklif bermoqchiman. Men payqagan kamchilik, noqulayliklarning ayrimlarini keltirib, solishtirib oʻtay:
*Amaldagi edittoolsʼda bor, biroq deyarli hech qachon ishlatilmaydigan:
# Tezda belgilashni kiritishdagi
##'''belgilar''': &lt;code&gt;„“ –&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;…&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;|&lt;/code&gt;
##'''ichki havolar''': &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;[[d:|]]&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;[[ (film)|]]&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;
##'''maxsus vikibelgilar''': &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;&quot;&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;
# Yunon belgilari: nimaga kerak? Maqolalarda tez-tez foydalanamizmi? Yoki oʻzbekcha Vikipediyada grek yunon alifbosidan foydalanamizmi? Bu shunchaki edittools maydonini band qilyapti.
*Amaldagi edittoolsʼda yoʻq, ammo avvalgisida mavjud (ayrimlari):
#Belgilar boʻlimi:
## Alohida tire (&lt;code&gt;—&lt;/code&gt;), &lt;code&gt;ʻ&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;ʼ&lt;/code&gt;

#Andozalar: &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{wikify}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{manbasiz}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{betaraflik}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{xatolar}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{H_va_X}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;
#Teglar: 
##Teglar boʻlimi: &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;ref name=&quot;&quot;&gt;&lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;,  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;ref name=&quot;&quot; /&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;references/&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;. (Shaxsan oʻzim bulardan koʻp foydalanaman, maqolalar ichida juda koʻp ishlatiladi)
*Shuningdek, boshqa:
#oʻzbekcha harflar boʻlimida &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;Oʻ&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;oʻ&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;Gʻ&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;gʻ&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; takror kelgan.
#&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;Q&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;q&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;H&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;h&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; harflarini nima uchun qoʻshilgan? Bu standard klaviaturalarda mavjud. Aftidan, biror kirill-lotin konverter orqali &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;Қ&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;қ&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;Ҳ&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;ҳ&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; harflari oʻgirib qoʻya qolingan.
# Hozirgi edittools maydoning shrifti biroz kichik, qatorlar orasi zich.

Muhokama 2024-yil 19-avgustda boshlangan. Umumiy 4 kishi ovoz bergan. Shundan 3 kishi oradan 1 yil oʻtib — 2025-yil 29-avgust kunida ''9 soat'' ichida ovoz bergan. Bu holatda [[vp:Ovoz ovchiligi|ovoz ovchiligi]] roʻy bergan boʻlishi mumkin. Shuningdek, ovoz beruvchilar Umarxon III bergan taklifni toʻliq koʻrib chiqmay turib, ovoz bergan bergan katta ehtimol. Chunki agar ushbu toolʼda 1-2 ta kamchilik boʻlganida, koʻz yumish mumkin edi. Ammo amaldagi edittools maydonida bir qator kamchiliklar sanab oʻtildi.

Yuqoridagilarni hisobga olib, hurmatli vikijamoa, tahrirni &lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Edittools&amp;oldid=3736756 eski holiga]&lt;/span&gt; ''hozircha'' qaytarib turishni taklif qilaman. [[User:Muzaffar Murodovich|Muzaffar Murodovich]] &lt;sup&gt;[[User_talk:Muzaffar Murodovich|munozara]]&lt;/sup&gt; 06:58, 2025-yil 17-oktyabr (UTC)
:Vaalaykum assalom. Aslida bu fikrlarni men bir yil avval ochgan yuqoridagi muhokamada bildirganingiz yaxshiroq edi. Tezda kiritish belgilari boʻyicha bildirgan takliflaringizni muhokama qilishimiz kerak. Kiril alifbosi harflarini kiritishda yoʻl qoʻygan xatom haqida xabar berganingiz uchun rahmat, uni tuzatdim. Hamma uchun qulay boʻladigan biror variant haqida oʻylab koʻrishimiz kerak, fikrimcha. [[VP:Ovoz ovchiligi|Ovoz ovchiligi]] haqidagi farazlaringizni esa xato deb hisoblayman. Bir kunda ovoz bergan 3 nafar foydalanuvchi Vikipediyaga doir muhokama sahifalarida faol ishtirok etib kelishmoqda. Agar birinchi marta tahrir qilganida, ehtimol, ovoz ovchiligi deb baholashimiz mumkin boʻlardi. [[Foydalanuvchi:Umarxon III|Umarxon III]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Umarxon III|munozara]]) 12:01, 2025-yil 19-oktyabr (UTC).
::[[Foydalanuvchi:Umarxon III|Umarxon III]],
::{{TQ|Aslida bu fikrlarni men bir yil avval ochgan yuqoridagi muhokamada bildirganingiz yaxshiroq edi.}} — Siz ochgan muhokama xulosa qilib boʻlingan edi, shuning uchun yangi muhokama ochdim.
::{{TQ|Hamma uchun qulay boʻladigan biror variant haqida oʻylab koʻrishimiz kerak, fikrimcha.}} — Albatta. Siz bergan taklifni qayta tahrirlab, yana ovoz berishga qoʻysak, nur ustiga nur boʻladi. 
::{{TQ|Bir kunda ovoz bergan 3 nafar foydalanuvchi Vikipediyaga doir muhokama sahifalarida faol ishtirok etib kelishmoqda.}} — Buning nima ahamiyati bor? Ular muhokama ochilish va yopilish vaqtiga nisbatan oʻta qisqa vaqt — 9 soatning oʻzida ovoz berishi odamni shubhaga solyapti.
::{{TQ|Agar birinchi marta tahrir qilganida, ehtimol, ovoz ovchiligi deb baholashimiz mumkin boʻlardi.}} Ovoz ovchiligini sodir etish uchun Vikipediyada yangi boʻlishi, ilk tahrir qilishi shart emas. Buni mendan ham yaxshi bilsangiz kerak deb oʻylabman. Har holda ushbu sahifasini oʻzingiz yaratgansiz. Menimcha, [[vp:qoʻgʻirchoq|qoʻgʻirchoq]] bilan adashtiryapsiz. [[User:Muzaffar Murodovich|Muzaffar Murodovich]] &lt;sup&gt;[[User_talk:Muzaffar Murodovich|munozara]]&lt;/sup&gt; 12:31, 2025-yil 20-oktyabr (UTC)
:::[[User:Muzaffar Murodovich|Muzaffar]], uzwikidagi interfeys ishlaridan qoniqmayotgandek koʻrinyapsiz. U holda interfeys administratorligiga nomzodingizni bering, ovoz beraylik. Faol boʻlasiz va foydali tahrirlar qilasiz degan umiddaman. Yuqorida siz keltirgan baʼzi kamchiliklarni tuzatganimni aytdim, nega yana meni ayblashga urinyapsiz? Tahrir asbobini oʻzgartirish ishida ovoz ovlashdan shaxsan menga nima foyda bor sizning fikringizcha? Siz aytayotgan mantiq boʻyicha, masalan, [[Vikipediya:Forum/Arxiv/Takliflar/2024#AT_uskunasidan_foydalanish_uchun_cheklov_oʻrnatish|mana bu]] muhokamada ham ovoz ovchiligi qilgan boʻlamanmi shunda? [[Foydalanuvchi:Umarxon III|Umarxon III]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Umarxon III|munozara]]) 13:16, 2025-yil 20-oktyabr (UTC).
::::Salom. Ushbu tahrir asbobidagi [[:en:Help:CharInsert#Insert|insert]] ham olib tashlangan. Uni qo'shish kerak. [[User:Abdufattohov Ibrohimjon|&lt;font face=&quot;Georgia&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;'''''Ibrohimjon'''''&lt;/span&gt;&lt;/font&gt;]] 05:35, 2025-yil 24-oktyabr (UTC)
:::::[[Maxsus:Diff/5765904|Tuzatildi]]. [[Foydalanuvchi:Umarxon III|Umarxon III]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Umarxon III|munozara]]) 11:58, 2025-yil 28-oktyabr (UTC).
::::@[[Foydalanuvchi:Umarxon III|Umarxon III]], ha, interfeys ishlaridan qoniqmayotganim aniq. Lekin bunday toksik, adolatsiz muhitda avvalgiday faol boʻlolmasam kerak hali beri.
::::{{TQ|Yuqorida siz keltirgan baʼzi kamchiliklarni tuzatganimni aytdim, nega yana meni ayblashga urinyapsiz?}} — Qoʻshma gapda yozibsiz: men aynan kamchiliklar borasida ayblaganim yoʻq.
::::{{TQ|Tahrir asbobini oʻzgartirish ishida ovoz ovlashdan shaxsan menga nima foyda bor sizning fikringizcha?}} — Vikipediyachilar orasida sir emaski, biror jiddiyroq ish qilinsa, albatta kamida ogʻzaki maqtovlar olinadi. Buni Wikimedians, uzwikichat guruhlarida koʻrganmiz. Siz keltirgan muhokamaga kelsak, 2024-yil 4-mayda siz tomoningizdan ochilgan va shu yili 17-iyulda boshqa inson tomonidan xulosalangan. Ovozlar soni 4 tagina emas va shuningdek, ulardan 3 tasi 1 yildan keyin 9 soat ichida ovoz bermagan (men eʼtiroz bildirayotgan muhokamadan ancha farqli) 
::::Mayli, tahrir asboblar hozirda nisbatan yaxshiroq koʻrinishda keltirilibdi. Ammo oʻrni kelganda boshqa masalani ham aytib ketsam.
::::Oʻzbekcha Vikilugʻatda ham xuddi shunday ishni (eng qizigʻi — bu safar muhokamasiz) qilgan [https://uz.wiktionary.org/w/index.php?title=MediaWiki:Edittools&amp;diff=prev&amp;oldid=633096 ekansiz]. Lekin bu uzvikidagisidan ham yomonrogʻi: tahrir asbobi umuman koʻrinmayapti. Buni ham sozlab qoʻysangiz, yaxshi boʻlardi. [[User:Muzaffar Murodovich|Muzaffar Murodovich]] &lt;sup&gt;[[User_talk:Muzaffar Murodovich|munozara]]&lt;/sup&gt; 12:20, 2025-yil 12-dekabr (UTC)
:::::Eski holiga qaytardim. [[Foydalanuvchi:Umarxon III|Umarxon III]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Umarxon III|munozara]]) 00:45, 2025-yil 18-dekabr (UTC).
=== Fikrlar ===

=== Rozilar ===

=== Qarshilar ===

=== Betaraflar ===

=== Xulosa ===

== Alitech Website Solutions sahifasini yaratdim ==

Assalomu alaykum! Men yangi maqola — '''Alitech Website Solutions''' sahifasini yaratdim. U hozircha qumloqda joylashgan. Iltimos, tekshirib chiqib, manba va uslub bo‘yicha tavsiyalar bering:

[[Foydalanuvchi:UmidjonEsirgapov/qumloq]] [[Foydalanuvchi:UmidjonEsirgapov|UmidjonEsirgapov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:UmidjonEsirgapov|munozara]]) 18:12, 2025-yil 26-oktyabr (UTC)

== Bosh sahifaga yangi rukn qoʻshish ==
Assalomu alaykum!

Yaqinda inglizcha Vikipediyaga '''&quot;Help us improve this article!&quot;''' nomli rukn qoʻshildi. Mazkur ruknni oʻzbekcha Vikipediyada ham '''&quot;Yaxshilash uchun tanlangan maqola&quot;''' nomi bilan joriy etishni taklif qilaman. Bu orqali avvalo [[Vikipediya:Har bir Vikipediya boʻlimida boʻlishi kerak boʻlgan maqolalar roʻyxati|mana bu roʻyxatdagi]] maqolalarni va keyinchalik jamoa tarafidan ovoz berish yoʻli bilan tanlab olingan maqolalarni yaxshilab borishimiz mumkin. &lt;span style=&quot;font-family:Times New Roman; font-size:1.3eM; border-radius:9em; background:#eeeeee; padding:0 7px;&quot;&gt;[[User talk:Hasan Xamidovich|W]]/ [[User:Hasan Xamidovich|&lt;span style=&quot;font-size:0.8eM; color:#9f3526&quot;&gt;&quot;Hasan Xamidovich&quot;&lt;/span&gt;]]&lt;/span&gt; 17:40, 2026-yil 30-oktyabr (UTC)

=== Fikrlar ===

=== Rozilar ===
# {{Roziman}} ushbu rukn maqolalar yaxshilanishiga yordam beradi --[[Foydalanuvchi:Mirishkorlik|Mirishkorlik]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mirishkorlik|munozara]]) 11:32, 2026-yil 31-oktyabr (UTC)
# {{Roziman}}. [[User:Bekipediya|&lt;span style=&quot;font-family:Georgia&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:#049DFF&quot;&gt;BEKIPEDIYA&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;]]&amp;nbsp;[[User talk:Bekipediya|&lt;span style=&quot;color:#049DFF&quot;&gt;&lt;sup&gt;''&lt;small&gt;#yozishma&lt;/small&gt;''&lt;/sup&gt;&lt;/span&gt;]] 12:57, 2026-yil 31-oktyabr (UTC)
# {{Roziman}}. Vikimaqolalarni yaxshi holatga keltirishga qaratilgan ajoyib tashabbus ekan! — [[Foydalanuvchi:Kagansky|'''''Kagansky''''']] '''''[[User talk:Kagansky|&lt;sup&gt;munozara&lt;/sup&gt;]]''''' 02:15, 2026-yil 1-noyabr (UTC)
# {{Roziman}}. Ajoyib taklif. [[User:Abdufattohov Ibrohimjon|&lt;font face=&quot;Georgia&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;'''''Ibrohimjon'''''&lt;/span&gt;&lt;/font&gt;]] 15:32, 2026-yil 1-noyabr (UTC)

=== Qarshilar ===

=== Xulosa ===</text>
      <sha1>olipm5tmaonw9lgvj8nu845j0us5oet</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rowan Atkinson</title>
    <ns>0</ns>
    <id>14761</id>
    <revision>
      <id>6327608</id>
      <parentid>6090931</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T20:34:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327608</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5750" sha1="7bv1o5vl4qw9wlul4ey0exaogbbe6ce" xml:space="preserve">{{Aktyor bilgiqutisi
| Ismi                     = Rowan Atkinson
| Asl ismi                 =  
| tasvir                   =Rowan Atkinson 2011 2 cropped.jpg
| Eni                      = 200px
| Imzo                     =
| Sarlavha     = Atkinson 2011-yil ''Izquvar'' filmi premyerasida
| Tug'ilgan paytidagi ismi = Rowan Sebastian Atkinson
| Tavalludi sanasi         = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1955|1|6|df=yes}}
| Tavalludi joyi = [[Konsett]], [[Angliya]]
| Vafoti sanasi =
| Vafoti joyi =
| Fuqaroligi = {{GB}}
| Kasbi = [[aktyor]], [[dramaturg]]
| Faoliyat yillari = [[1978]]-yil – hozirgacha
| Yoʻnalish =
| Mukofotlari = *[[BAFTA]] [[1981]], [[1990]]
* [[Britaniya imperiyasi ordeni]] (2013)
| imdb_id = 000100
| Sayt = |nomi=Rowan Atkinson}}
'''Rowan Sebastian Atkinson''' ''({{talaffuz|Rouen Sebastyan Atkinson}}; ''1955-yil 6-yanvarda tugʻilgan'') – ''[[Angliya|ingliz]] [[aktyor]]i va [[dramaturgiya|dramaturgi]]. Ikki marotaba [[BAFTA]] mukofoti sovrindori. [[Britaniya imperiyasi ordeni]] sohibi. [[Janob Bean]] roli orqali mashhurlikka erishgan. „&lt;nowiki/&gt;[[Izquvar]]&lt;nowiki/&gt;“ franshizasida agent [[Johnny English]] rolini ijro etgan''&lt;ref&gt;{{veb manbasi | url=https://planetradio.co.uk/hits-radio/entertainment/music/olly-murs-rowan-atkinson-moves-music-video/ | title=Olly Murs drops his 'Moves' music video and it includes a VERY famous face| date=17-oktabr 2018-yil}}&lt;/ref&gt;''.

== Filmografiya ==
=== Filmlar ===
{|class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!Yil || Nom || Rol
|-
| 1982 || ''Fundamental Frolics'' || Himself
|-
| 1983 || ''[[Dead on Time (1983 film)|Dead on Time]]'' || Bernard Fripp
|-
| 1983 || ''[[Never Say Never Again]]'' || Nigel Small-Fawcett
|-
| 1988 || ''[[The Appointments of Dennis Jennings]]'' || Dr. Schooner
|-
| 1989 || ''[[The Tall Guy]]'' || Ron Anderson
|-
| 1990 || ''[[The Witches (1990 film)|The Witches]]'' || Mr. Stringer
|-
| 1993 || ''[[Hot Shots! Part Deux]]'' || Dexter Hayman
|-
| 1994 || ''[[Four Weddings and a Funeral]]'' || Father Gerald
|-
| 1994 || ''[[Qirol Sher]]''|| [[Zazu (Disney character)|Zazu]]
|-
| 1997 || ''[[Janob Bean|Bean]]''|| [[Janob Bean|Mr. Bean]]
|-
| 2000 || ''[[Maybe Baby (2000 film)|Maybe Baby]]'' || Mr. James
|-
| 2001 || ''[[Rat Race (film)|Rat Race]]'' || Enrico Pollini
|-
| 2002 || ''[[Scooby-Doo (film)|Scooby-Doo]]'' || Emile Mondavarious
|-
| 2003 || ''[[Johnny English]]'' || Johnny English
|-
| 2003 || ''[[Love Actually]]'' || Rufus
|-
| 2005 || ''[[Keeping Mum]]'' || Reverend Walter Goodfellow
|-
| 2007 || ''[[Mr. Bean's Holiday]]'' || Mr. Bean
|-
| 2011 || ''[[Johnny English Reborn]]'' || Johnny English
|-
| 2017 || ''Huan Le Xi Ju Ren'' ||Mr. Bean
|-
| 2018 || ''[[Johnny English Strikes Again]]'' || Johnny English
|}

=== Televezion ===
{|class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Yil
! Nomi
! Rol
|-
| 1979
| ''[[Canned Laughter (sitcom)|Canned Laughter]]''
| Robert Box
|-
| 1979
| ''[[The Secret Policeman's Ball (1979)|The Secret Policemanʼs Ball]]''
| Himself
|-
| 1979-1982
| ''[[Not the Nine O'Clock News]]''
| Various roles
|-
| 1980
| ''[[Peter Cook#1980s|Peter Cook &amp; Co]]''
| Various roles
|-
| 1980
| ''[[The Innes Book of Records]]''
|
|-
| 1981
| ''[[The Secret Policeman's Other Ball]]''
| Various roles
|-
| 1983-1989
| ''[[Blackadder]]''
| [[Edmund Blackadder]]
|-
| 1986
| ''[[Saturday Live (UK TV series)|Saturday Live]]''
| Himself (host)
|-
| 1990-1995
| ''[[Janob Bean|Mr. Bean]]''
| Mr. Bean
|-
| 1991
| ''[[Bernard and the Genie]]''
| Bernard’s Boss
|-
| 1991
| ''The Driven Man''
| Himself
|-
| 1992
| ''Rowan Atkinson Live''
| Himself
|-
| 1992
| ''[[Funny Business (TV series)|Funny Business]]''
| Kevin / Narrator
|-
| 1992
| ''[[A Bit of Fry &amp; Laurie]]''
| Guest
|-
| 1992
| ''Laughing Matters''
| Himself (host)
|-
| 1995
| ''Full Throttle''
| Captain Henry „Tim“ Birkin
|-
| 1995-1996
| ''[[The Thin Blue Line (TV series)|The Thin Blue Line]]''
| Inspector Raymond Fowler
|-
| 1996
| ''[[Late Night with Conan O'Brien]]''
| Mr. Bean
|-
| 1999
| ''[[Blackadder: Back &amp; Forth]]''
| Lord Blackadder / King Edmund III / Centurion Blaccadius
|-
| 1999
| ''[[Doctor Who: The Curse of Fatal Death]]''
| [[The Doctor (Doctor Who)|The Doctor]]
|-
| 2001
| ''Popsters''
| Nasty Neville
|-
| 2002-2004&lt;br /&gt;2015-2019
| ''[[Janob Bean]]''
| Mr. Bean
|-
| 2003
| ''Lying to Michael Jackson''
| [[Martin Bashir]]
|-
| 2005
| ''[[Spider-Plant Man]]''
| Peter Piper/Spider-Plant Man
|-
| 2010
| ''[[Bondi Rescue]]''
| Mr. Bean
|-
|2011
|[[Top Gear (2002 TV series)|''Top Gear'']]
|Himself
|-
| 2012
| ''[[2012-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari|The Olympics Opening Ceremony]]''
| Mr. Bean
|-
| 2013
| ''Live from Lambeth Palace sketches''
| The [[Archbishop of Canterbury]]
|-
| 2015
| ''[[Horrible Histories (2015 TV series)|Horrible Histories]]''
| [[Henry VIII of England]]
|-
| 2016-2017
| ''[[Maigret (2016 TV series)|Maigret]]''
| [[Jules Maigret]]
|-
| 2017
| ''[[Red Nose Day Actually]]''
| Rufus
|-
| 2019
| ''One Red Nose and a Wedding''
| Father Gerald
|}
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
{{IMDB name}}

* {{IMDbda kishi|100}}
* [https://web.archive.org/web/20090930190111/http://www.screenonline.org.uk/people/id/571262/index.html Rowan Atkinson biography at BFI Screenonline]
* [https://www.bbc.co.uk/programmes/p009mg58 Rowan Atkinson] interview on BBC Radio 4, 20-may 1988-yil
{{Navboxes
|title = Awards for Rowan Atkinson
|list  = 
{{British Academy Television Award for Best Entertainment Performance}}
{{OlivierAward ComedyPerformance}}
}}

{{DEFAULTSORT:Atkinson, Rowan}}
{{bio-stub}}
[[Turkum:Angliyalik erkak aktyorlar]]
[[Turkum:Britaniya imperiyasi ordeni sohiblari]]
[[Turkum:Angliyalik erkak televideniye aktyorlari]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aktyorlar]]</text>
      <sha1>7bv1o5vl4qw9wlul4ey0exaogbbe6ce</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>South Park</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15188</id>
    <revision>
      <id>6327685</id>
      <parentid>6309145</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T04:09:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Stephan1000000</username>
        <id>46619</id>
      </contributor>
      <comment>342</comment>
      <origin>6327685</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9584" sha1="t5n7vnqj1n84h2tkmybgssrai449xxx" xml:space="preserve">{{Telekoʻrsatuv bilgiqutisi
|nomi = South Park |bgcolour = #7FFFD4
|tasvir = South park sign.svg
|izoh =
|genre = [[Komediya]]
|runtime = 22 daqiqa&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://tv.msn.com/tv/article.aspx?news=355548|title=The 10 Most Controversial 'South Park' Episodes|publisher=MSN TV|accessdate=12-yanvar 2011-yil|year=2009|last=Lake|first=Dave|archivedate=15-may 2011-yil|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110515084130/http://tv.msn.com/tv/article.aspx?news=355548}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20110515084130/http://tv.msn.com/tv/article.aspx?news=355548 |date=15-may 2011-yil }}&lt;/ref&gt;
|creator = [[Trey Parker]]&lt;br /&gt;[[Matt Stone]]
|executive_producer = [[Trey Parker]]&lt;br /&gt;[[Matt Stone]]
|voices= [[Trey Parker]]&lt;br /&gt;[[Matt Stone]]&lt;br /&gt;[[Isaac Hayes]] &lt;small&gt;(1997—2006)&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;[[Mary Kay Bergman]] &lt;small&gt;(1997—1999)&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;[[Eliza Schneider]] &lt;small&gt;(2000—2003)&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;[[Mona Marshall]]&lt;br /&gt;[[April Stewart]]&lt;br /&gt;[[John 'Nancy' Hansen|John Hansen]]&lt;br /&gt;[[Jennifer Howell]]&lt;br /&gt; [[Adrien Beard]]
|opentheme = „South Park Theme“ [[Primus (guruh)|Primus]]/Colonel Les Claypool’s Fearless Flying Frog Brigade
|country = [[AQSh]]
|network = [[Comedy Central]]
|picture_format = '''&lt;small&gt;Original broadcastlar:&lt;/small&gt;'''&lt;br /&gt;[[480i]] ([[aspect ratio (image)|4:3]] [[Standard-definition television|SDTV]]) {{small|(1997–2008)}}&lt;br /&gt;[[1080i]] ([[16:9]] [[High-definition television|HDTV]]) {{small|(2009–bugun)}}&lt;br /&gt;'''&lt;small&gt;[[#Re-rendered episodes|Re-rendered epizodlar]]:&lt;/small&gt;'''&lt;br /&gt;1080i (16:9 HDTV) {{small|(1–12-fasl)}}
|audio_format= [[Dolby Surround]] 2.0 {{small|(1-11-fasl)}}&lt;br /&gt;[[Dolby Digital]] 5.1 {{small|(12-fasl&amp;ndash;bugun)}}
|premyera_sanasi = 13-avgust 1997
|oxirgi_sanasi = bugun
|num_seasons = 29
|num_episodes = 342
|vebsayt = http://www.southparkstudios.com
|imdb_id = 0121955
|tv_com_id = 344
|}}'''''South Park''''' ('''''Janubiy Park'''''; talaffuzi: [[#IPA|/saʊθ pɑːrk/]]) [[Trey Parker]] va [[Matt Stone]] tomonidan yaratilgan [[AQSh|Amerika]] [[multserial]]idir. [[Comedy Central]] kanalida [[1997-yil]]dan beri efirga uzatiladi. Serial mashhur shaxslar va voqealarni [[mutoyiba]] va [[satira]] yordamida [[parodiya]] qiladi.

Multserial asosida 1999-yilda ''[[South Park: Bigger, Longer &amp; Uncut]]'' nomli toʻliq metrajli animatsion film ham ishlangan.

== Mazmuni ==
Serialdagi voqealar [[Kolorado|Colorado]] shtatining South Park shaharchasida boʻlib oʻtadi. Bosh qahramonlar oʻlaroq toʻrt nafar maktab bolasi — Stan, Kyle, Eric va Kennylar qatnashadi. Multfilm ijtimoiy, diniy, siyosiy muammolarni hajv bilan yoritadi, illatlarni fosh qiladi (masalan, [[NAMBLA]] haqidagi qismda [[bachabozlik]] qattiq tanqid ostiga olingan). Serialda tez-tez soʻkinish eshitilishi va jinsiy aloqaga oid mavzular eslatilishi tufayli 18 yoshdan kichik boʻlganlarga tavsiya etilmaydi.

== Ishlab chiqarish ==
Multfilm ikki oʻlchamli sodda animatsiyadan iborat. Avval boshda Parker va Stone rangli qogʻozlarni qirqish bilan serialni ishlab chiqarishgan boʻlishsa, hozir [[kompyuter grafikasi]] yordamidan foydalanishadi.

== Asosiy qahramonlar ==
* [[Stan Marsh]] ([[Trey Parker]] ovoz bergan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://m.imdb.com/title/tt0121955/|sarlavha=South Park - Ovozli aktyor|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220819052520/https://m.imdb.com/title/tt0121955/|arxivsana=2022-08-19|sana=https://m.imdb.com/title/tt0121955/|kirish sanasi=https://m.imdb.com/title/tt0121955/}}&lt;/ref&gt;) — „oʻrtacha amerikalik bola“. Kylening yaqin doʻsti.
* [[Kyle Broflovski]] ([[Matt Stone]] ovoz bergan) — aqlli, mantiqli bola. [[Yahudiylar|Yahudiy]] boʻlgani uchun Cartman bilan munosabatlari yomon.
* [[Eric Cartman]] (Trey Parker ovoz bergan) — xudbin, [[irqchilik|irqchi]], agressiv bola. Toʻladan kelgan, lekin „semiz“ ekanligini tan olmaydi.
* [[Kenny McCormick]] (Matt Stone ovoz bergan) — soʻkingʻich bola. Olovrang [[anorak|anoragi]] ogʻzini yopib turgani uchun nima deyotgani aniq eshitilmaydi. Qashshoq oila farzandi. Serialning koʻp qismlarida oʻladi (keyingi qismlarda esa uni yana uchratish mumkin).
* Chef (Isaac Hayes ovoz bergan) — South Park maktabi oshpazi. Ayollarga oʻch.
* Herbert Garrison (Trey Parker ovoz bergan) — maktab oʻqituvchisi. Jinsiy moyilligi xilma-xil (multserial davomida u ham [[geteroseksuallik|geteroseksual]], ham [[gomoseksuallik|gomoseksual]] munosabatlarda boʻlgan) va shu yuzdan ikki marta jins almashtirish amaliyotidan oʻtgan.
* Janob Mackey (Trey Parker ovoz bergan) — maktabb ruhshunosi. Bolalarga alkogol va giyohvand zarari haqida uqtirgan boʻlsa-da, uning oʻzi araqxoʻr va nashaxoʻr boʻlib ketadi. Biroq koʻp oʻtmay bu odatlarini tashlaydi.

== Qismlar ==
{{Series overview
| color1     = #5B5856
| link1      =  
| episodes1  = 13
| start1     = {{Start date|1997|8|13|df=y}}
| end1       = {{End date|1998|2|25|df=y}}
| network1   = [[Comedy Central]]

| color2     = #AF181F
| link2      =  
| episodes2  = 18
| start2     = {{Start date|1998|4|1|df=y}}
| end2       = {{End date|1999|1|20|df=y}}

| color3     = #016363
| link3      =  
| episodes3  = 17
| start3     = {{Start date|1999|4|7|df=y}}
| end3       = {{End date|2000|1|12|df=y}}

| color4     = #4B0082
| link4      =  
| episodes4  = 17
| start4     = {{Start date|2000|4|5|df=y}}
| end4       = {{End date|2000|12|20|df=y}}

| color5     = #FFCC00
| link5      =  
| episodes5  = 14
| start5     = {{Start date|2001|6|20|df=y}}
| end5       = {{End date|2001|12|12|df=y}}

| color6     = #6495ED
| link6      =  
| episodes6  = 17
| start6     = {{Start date|2002|3|6|df=y}}
| end6       = {{End date|2002|12|11|df=y}}

| color7     = #006800
| link7      =  
| episodes7  = 15
| start7     = {{Start date|2003|3|19|df=y}}
| end7       = {{End date|2003|12|17|df=y}}

| color8     = #8CA8A4
| link8      =  
| episodes8  = 14
| start8     = {{Start date|2004|3|17|df=y}}
| end8       = {{End date|2004|12|15|df=y}}

| color9     = #F28500
| link9      =  
| episodes9  = 14
| start9     = {{Start date|2005|3|9|df=y}}
| end9       = {{End date|2005|12|7|df=y}}

| color10    = #191230
| link10     =  
| episodes10 = 14
| start10    = {{Start date|2006|3|22|df=y}}
| end10      = {{End date|2006|11|15|df=y}}

| color11    = #660099
| link11     =  
| episodes11 = 14
| start11    = {{Start date|2007|3|7|df=y}}
| end11      = {{End date|2007|11|14|df=y}}

| color12    = #3B3735
| link12     =  
| episodes12 = 14
| start12    = {{Start date|2008|3|12|df=y}}
| end12      = {{End date|2008|11|19|df=y}}

| color13    = #E0C665
| link13     =  
| episodes13 = 14
| start13    = {{Start date|2009|3|11|df=y}}
| end13      = {{End date|2009|11|18|df=y}}

| color14    = #9F1719
| link14     =  
| episodes14 = 14
| start14    = {{Start date|2010|3|17|df=y}}
| end14      = {{End date|2010|11|17|df=y}}

| color15    = #69C3DD
| link15     =  
| episodes15 = 14
| start15    = {{Start date|2011|4|27|df=y}}
| end15      = {{End date|2011|11|16|df=y}}

| color16    = #30633D
| link16     =  
| episodes16 = 14
| start16    = {{Start date|2012|3|14|df=y}}
| end16      = {{End date|2012|11|7|df=y}}

| color17    = #CCC2CF
| link17     =  
| episodes17 = 10
| start17    = {{Start date|2013|9|25|df=y}}
| end17      = {{End date|2013|12|11|df=y}}

| color18    = #194D7D
| link18     =  
| episodes18 = 10
| start18    = {{Start date|2014|9|24|df=y}}
| end18      = {{End date|2014|12|10|df=y}}

| color19    = #943C30
| link19     =  
| episodes19 = 10
| start19    = {{Start date|2015|9|16|df=y}}
| end19      = {{End date|2015|12|9|df=y}}

| color20    = #6E551A
| link20     =  
| episodes20 = 10
| start20    = {{Start date|2016|9|14|df=y}}
| end20      = {{End date|2016|12|7|df=y}}

| color21    = #1A5367
| link21     =  
| episodes21 = 10
| start21    = {{Start date|2017|9|13|df=y}}
| end21      = {{End date|2017|12|6|df=y}}

| color22    = #E97725
| link22     =  
| episodes22 = 10
| start22    = {{Start date|2018|9|26|df=y}}
| end22      = {{End date|2018|12|12|df=y}}

| color23    = #B9E1FA
| link23     =  
| episodes23 = 10
| start23    = {{Start date|2019|9|25|df=y}}
| end23      = {{End date|2019|12|11|df=y}}

| color24    = #19B234
| link24     =  
| linkT24    = 24
| episodes24 = 4
| episodes24A= 2
| episodes24B= 2
| start24A   = {{Start date|2020|9|30|df=y}}
| end24A     = {{End date|2021|3|10|df=y}}
| start24B   = {{Start date|2021|11|25|df=y}}
| end24B     = {{End date|2021|12|16|df=y}}
| network24A = 
| network24B = [[Paramount+]]

| color25    = #421416
| link25     =  
| linkT25    = 25
| episodes25 = 6
| start25    = {{Start date|2022|2|2|df=y}}
| end25      = {{End date|2022|3|16|df=y}}
| network25  = Comedy Central

| color26    = #0064FF
| link26     =  
| linkT26    =  
| episodes26 = 2
| start26    = {{Start date|2022|6|1|df=y}}
| end26      = {{End date|2022|7|13|df=y}}
| network26  = Paramount+
}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* [http://www.southparkstudios.com/ South Park Studios]

[[Turkum:AQSh teleseriallari]]
[[Turkum:Animatsion teleseriallar]]
[[Turkum:South Park]]
[[Turkum:Comedy Central dasturlari]]
[[Turkum:Ingliz tilidagi televizion shoular]]
[[Turkum:1990-yillar teleseriallari]]
[[Turkum:1990-yillar animatsion teleseriallari]]
[[Turkum:2000-yillar teleseriallari]]
[[Turkum:2000-yillar animatsion teleseriallari]]
[[Turkum:2010-yillar teleseriallari]]
[[Turkum:2010-yillar animatsion teleseriallari]]
[[Turkum:2020-yillar teleseriallari]]
[[Turkum:2020-yillar animatsion teleseriallari]]
[[Turkum:LGBT mavzuli teleseriallar]]</text>
      <sha1>t5n7vnqj1n84h2tkmybgssrai449xxx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Savage Garden</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15473</id>
    <revision>
      <id>6327981</id>
      <parentid>5192481</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T08:50:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327981</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18764" sha1="2knjq82vnbfh29q1y8ra3bia9dnemzk" xml:space="preserve">{{musiqiy kollektiv
| guruh_nomi            = Savage Garden
| image                 = [[Tasvir:Darren hayes1.jpg|200px]]
| faoliyat              = [[1994]] – [[2001]]
| kelib_chiqishi        = [[Brisbeyn]]
| mamlakat              = [[Avstraliya]]
| janr                  = [[pop]], [[soft-rok]], [[melodik rock]]
| leybl                 = [[Village Roadshow Limited|Roadshow]], [[Columbia Records|Columbia]], [[Sony BMG]]
| tarkib                = 
| sobiq_tarkib          = [[Darren Hayes]]&lt;br /&gt;[[Daniel Jones]]
| vebsayt               = [http://www.savagegarden.com/ savagegarden.com]
}}'''Savage Garden''' [[avstraliya]]lik pop-duet, 1997 — 2000 yillarda xalqaro mashhurlikka erishgan. Guruh [[Darren Hayes]] (vokal) va [[Daniel Jones]] (klavishlar, gitara)dan tashkil topgan. Ular 90-yillarning ohirida qator hitlarni yaratganlar va bugun ularning balladasi „Truly Madly Deeply“ bilan shuningdek, „To the Moon and Back“, „I Knew I Loved You“ va „I Want You“ qoʻshiqlari bilan mashhurlar.

== Tarix ==
=== Tashkil topishi ===
1993-yili, multi-instrumentalchi va [[Prodyuser|produser]] Daniel Jones Brisbeynning gazetasi ''Time Off''da oʻzining besh kishilik guruhi „Red Edge“ uchun vokalchi qidirilayotgani haqida eʼlon beradi. U paytda universitetda oʻqiyotgan Darren Hayes eʼlonga javob beradi va birinchi eshittirishdan soʻng darhol guruhga taklid etiladi.

1994-yilning iyunida Darren va Daniel karyeraligini birga davom ettirish uchun „Red Edge“ni tark etishadi. Yangi duet „Savage Garden“ deb nomlandi — nom [[Anne Rice]]ning ''[[The Vampire Chronicles]]'' („Har bir insonning ongi yovvoyi bogʻdir“) asaridan olingan. Darren bu asarning muhlisi edi.

Oʻsha yilning ohiriga juftlik demo yozuv uchun yetarli material toʻplagan edi, demoni yozib ular dunyodagi bir nechta yozuv kompaniyalariga yuboradilar. 1995-yili debyut albomini yozish uchun ular studiyada ishlashni boshlaydilar.

=== Debyut albom ===

[[Tasvir:Dananddarren.jpg|thumb|left|Daniel Jones va Darren Hayes]]

1996-yilning iyulida duet „Roadshow Music“ leybli ostida oʻzligining debyut singli — „I Want You“ni relizlaydilar. Singl Avstraliyada hitga aylanadi va eng koʻp sotilgan singl darajasiga yetadi. Singlning muvaffaqiyati koʻpchilik AQSH yozuv leybllari orasida qiziqish uygʻotadi, sentabr oyida [[Columbia Records]] kurashda gʻolib chiqadi va guruhni oʻz qaramogʻiga oladi. Noyabrda ikkinchi singl „[[To the Moon and Back]]“ relizlanadi va keyingi yilning yanvarida #1 oʻringa yetadi. „I Want You“ [[AQSH]]da 1997-yilning fevralida relizlanadi, u yerda #4 oʻringa chiqadi va tezda oltinlik unvoniga erishadi. „[[Truly Madly Deeply]]“ — guruhning uchinchi avstraliyalik singli martda chiqadi va #1 oʻringa yetadi, „I Want You“ esa Yevropada aprel oyida chiqadi. Duetning debyut albomi '''Savage Garden''' martda Avstraliyaning chartlariga #1 oʻrinda kirib boradi va 17 hafta davomida u yerda ushlanib turadi — dunyo boʻylab albom ikki haftadan soʻng relizlanadi. Mayning ohiriga kelib, „To the Moon and Back“ AQSH radiolarida eng koʻp tinglangan qoʻshiq deb topildi.

Iyunda, Avstraliyada guruhning toʻrtinchi singli „[[Break Me Shake Me]]“ chiqadi, AQSHda bu singl #3 oʻringa yetadi va [[Recording Industry Association of America|RIAA]] tomonidan oltin deb baholanadi. Avgustning ohiriga kelib, albom Avstraliyada 7 karra platinaviy, Kanadada uch karra platinaviy va Yangi Zelandiya hamda Singapurda ikki karra platinaviy boʻladi.

Noyabrda „Truly Madly Deeply“ AQSHdagi ularning uchinchi relizi boʻladi va chartlarda [[Elton John]]ning „Candle in the Wind 1997“ qoʻshigʻidan oʻtib ketadi. 1997-yilning ohiriga kelib, Hayes va Jones xalqaro yulduzlarga aylanishadi.

1998-yil yanvar guruh dunyo boʻylab turini boshlaganida ularning oltinchi singli „All Around Me“ chiqadi. Yilning yakunida „Truly Madly Deeply“ AQSH radiolarida eng koʻp tinglangan qoʻshiq deb topiladi.

2005-yili guruhning debyut albomi Avstraliyada yigirma marta platinaviy, AQSHda olti karra platinaviy va Buyuk Britaniyada ikki karra platinaviy boʻladi.

=== ''Affirmation'' ===

1999-yil fevralda „[[The Animal Song]]“ Avstraliya va AQSHda hitga aylanadi. Oʻsha sentabr yaqinlashayotgan yangi albomning elchisi boʻlgan yangi singl: sokin, romantik ballada „[[I Knew I Loved You]]“ni koʻradi. Noyabrda duetning ikkinchi albomi '''Affirmation''' dunyo yuzini koʻradi. AQSHda platinaviylik unvoniga erishish bir oy vaqtni talab etdi, katta ishni bu yerda „I Knew I Loved You“ singli bajardi, u chartlarda #1 oʻringa chiqadi va ohiri platinaviy boʻlib, AQSHda shu yili eng koʻp tinglangan qoʻshiq deb topiladi. Guruh yilni [[Billboard Music Award]]ning ikki mukofoti bilan yakunlaydi. 2000-yil fevralda „Crash and Burn“ ikkinchi albomning uchinchi singli boʻlib chiqadi. Iyunda Darren Hayes italyan tenori [[Luciano Pavarotti]]ning ''Pavarotti va Doʻstlar&quot; hayriya konsertida „[['O Sole Mio]]“ taronasini ijro etadi.
[[Tasvir:Trulymadlycompletely.jpg|thumb|left|''[[Truly Madly Completely: The Best of Savage Garden]]'' — Savage Gardenning eng buyuk hitlari yigʻilgan kompilyatsiya]]

=== The split ===

2001-yil oktabrida Savage Garden rasmiy holda tarqalib ketishganligini eʼlon qiladilar va duet oʻzlarining boshqa-boshqa yoʻllari bilan ketadilar. Darren oʻzining birinchi yakkahon albomi ustida ish boshlaydi. Birinchi singl „[[Insatiable]]“ 2002-yili chiqadi, '''Spin''' albomi ham oʻsha yilning oʻzida dunyo yuzini koʻradi. ''Spin'' Buyuk Britaniyaning Top 40ta singllar qatoriga kirgan bir nechta singllarni hadya etgan, shu jumladan, „I Miss You“, „Strange Relationship“ va „Crush (1980 Me)“.

Darrenning ikkinchi yakkahon albomi ''[[The Tension and the Spark]]'' 2004-yili relizlanadi, uning birinchi singli „[[Pop!ular]]“ raqs hitiga aylanadi. „Darkness“ singli mavjudligiga qaramay, ikkinchi albom debyut yakkahon albomning muvaffaqiyatini qaytara olmaydi.

=== ''Truly Madly Completely'' ===

Eng buyuk hitlar termasi ''[[Truly Madly Completely: The Best of Savage Garden]]'' [[2005]]-yil [[7 noyabr]]da, AQSHda 2006-yil boshlarida chiqadi va Darren Hayesning „So Beautiful“ nomli yangi singlini oʻz ichiga oladi. Kolleksiya ikkala studiyaviy albomdan yigʻilgan hitlarni, beshta B-saydni va Darren Hayes tomonidan yaratilgan ikkita yangi qoʻshiqni oʻz ichiga olardi. Relizning ayrm variatsiyalari bir nechta musiqiy video kliplarni oʻz ichiga olgan bonus DVDga ham ega edi.

Darren va Daniel qisqa vaqt birga ijod qilganlariga qaramay, ular dunyo boʻylab 23 milliondan ortiq yozuvlarini sotganlar va Savage Gardenni oʻtgan asrning eng muvaffaqiyatli duetlardan biriga aylantirdilar.

== Turlar ==
=== ''The Future of Earthly Delites'' ===

''Future of Earthly Delites'' turi AQSHda ''To the Moon and Back Tour'' deb ataldi. Bu turning qismlarini „Break Me Shake Me“ va „Tears of Pearls“ qoʻshiqlari uchun suratga olingan musiqiy videolarda koʻrish mumkin.

=== ''Affirmation World Tour'' ===

„Affirmation“, „Chained to You“ va „The Best Thing“ qoʻshiqlari uchun videolar ''Affirmation World Tour'' vaqtida suratga olingan. Turning Avstraliyadagi qismida operator komandasi ham sahna, ham sahna orti voqealarni yozib oladi va keyinchalik bu materiallar ''Superstars and Cannonballs'' DVD/VHS’i uchun ishlatiladi.

== Diskografiya ==
=== Albomlar ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|- bgcolor=&quot;#CCCCCC&quot;
! width=&quot;25&quot; rowspan=&quot;2&quot;|Yil
! width=&quot;150&quot; rowspan=&quot;2&quot;|Nom
! width=&quot;200&quot; rowspan=&quot;2&quot;|Maʼlumot
! colspan=&quot;3&quot;|Chart pogʻonalari
|-
|- bgcolor=&quot;#DDDDDD&quot;
! width=&quot;30&quot;| &lt;small&gt;[[AQSH]]&lt;/small&gt;
! width=&quot;30&quot;| &lt;small&gt;[[Buyuk Britaniya]]&lt;/small&gt;
! width=&quot;30&quot;| &lt;small&gt;[[Avstraliya]]&lt;/small&gt;
|-
|1997
|''Savage Garden''
|
* Birinchi studiyaviy albom
* Format: CD
| &lt;center&gt;3
| &lt;center&gt;2
| &lt;center&gt;1
|-
|1999
|''Affirmation''
|
* Ikkinchi studiyaviy albom
* Format: CD
| &lt;center&gt;6
| &lt;center&gt;7
| &lt;center&gt;1
|}

=== Boshqa albomlar ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|- bgcolor=&quot;#CCCCCC&quot;
! width=&quot;25&quot; rowspan=&quot;2&quot;| Yil
! width=&quot;150&quot; rowspan=&quot;2&quot;| Nom
! width=&quot;200&quot; rowspan=&quot;2&quot;| Maʼlumot
! colspan=&quot;3&quot;|Chart pogʻonalari
|-
|- bgcolor=&quot;#DDDDDD&quot;
! width=&quot;30&quot;| &lt;small&gt;[[AQSH]]&lt;/small&gt;
! width=&quot;30&quot;| &lt;small&gt;[[Buyuk Britaniya]]&lt;/small&gt;
! width=&quot;30&quot;| &lt;small&gt;[[Avstraliya]]&lt;/small&gt;
|-
|1998
|''Savage Garden'' + ''Future of Earthly Delites'' Bonus Remiks Disk (2 CD)''
|
* Format: CD
| &lt;center&gt;—
| &lt;center&gt;—
| &lt;center&gt;—
|-
|1998
|''Truly Madly Deeply — Ultra Rare Tracks''
|
* Format: CD
* Faqat [[Yaponiya]]da relizlangan.
| &lt;center&gt;—
| &lt;center&gt;—
| &lt;center&gt;—
|-
|2000
|''Affirmation, The B-Sides''
|
* B-saydlar kolleksiyasi
* Format: CD
* Faqat [[Yaponiya]]da relizlangan.
| &lt;center&gt;—
| &lt;center&gt;—
| &lt;center&gt;—
|-
|2005
|''Truly Madly Completely: The Best of Savage Garden''
|
* Eng buyuk hitlar kolleksiyasi
* Format: CD
| &lt;center&gt;—
| &lt;center&gt;25
| &lt;center&gt;11
|}

=== Singllar ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! width=&quot;20&quot; rowspan=&quot;2&quot;| '''Yil'''
! width=&quot;200&quot; rowspan=&quot;2&quot;| '''Nom'''
! width=&quot;150&quot; rowspan=&quot;2&quot;| '''Albom'''
! colspan=&quot;9&quot;| '''Eng yuqori pogʻonalari'''&lt;sup&gt;
|-
! width=&quot;30&quot;| &lt;small&gt;[[AQSH]]&lt;/small&gt;
! width=&quot;30&quot;| &lt;small&gt;[[Buyuk Britaniya]]&lt;/small&gt;
! width=&quot;30&quot;| &lt;small&gt;[[Avstraliya]]&lt;/small&gt;
! width=&quot;30&quot;| &lt;small&gt;[[Kanada]]&lt;/small&gt;
! width=&quot;30&quot;| &lt;small&gt;[[Shveysariya]]&lt;/small&gt;
! width=&quot;30&quot;| &lt;small&gt;[[Avstriya]]&lt;/small&gt;
! width=&quot;30&quot;| &lt;small&gt;[[Fransiya]]&lt;/small&gt;
! width=&quot;30&quot;| &lt;small&gt;[[Shvetsiya]]&lt;/small&gt;
! width=&quot;30&quot;| &lt;small&gt;[[Finlandiya]]&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;center&quot;|1996
|align=&quot;left&quot;|&quot;I Want You&quot;
|align=&quot;center&quot;|''Savage Garden''
|align=&quot;center&quot;|4
|align=&quot;center&quot;|11
|align=&quot;center&quot;|4
|align=&quot;center&quot;|1
|align=&quot;center&quot;|21
|align=&quot;center&quot;|14
|align=&quot;center&quot;|15
|align=&quot;center&quot;|11
|align=&quot;center&quot;|-
|-
|align=&quot;center&quot;|1996
|align=&quot;left&quot;|&quot;To the Moon and Back&quot;
|align=&quot;center&quot;|''Savage Garden''
|align=&quot;center&quot;|24
|align=&quot;center&quot;|3
|align=&quot;center&quot;|1
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|16
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|11
|align=&quot;center&quot;|11
|align=&quot;center&quot;|-
|-
|align=&quot;center&quot;|1997
|align=&quot;left&quot;|&quot;Truly Madly Deeply&quot;
|align=&quot;center&quot;|''Savage Garden''
|align=&quot;center&quot;|1 &lt;small&gt;(2)&lt;/small&gt;
|align=&quot;center&quot;|4
|align=&quot;center&quot;|1 &lt;small&gt;(8)&lt;/small&gt;
|align=&quot;center&quot;|1
|align=&quot;center&quot;|7
|align=&quot;center&quot;|2
|align=&quot;center&quot;|9
|align=&quot;center&quot;|2
|align=&quot;center&quot;|13
|-
|align=&quot;center&quot;|1997
|align=&quot;left&quot;|&quot;Break Me Shake Me&quot;
|align=&quot;center&quot;|''Savage Garden''
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|7
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|39
|align=&quot;center&quot;|-
|-
|align=&quot;center&quot;|1997
|align=&quot;left&quot;|&quot;Universe&quot;
|align=&quot;center&quot;|''Savage Garden''
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|26
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|-
|-
|align=&quot;center&quot;|1998
|align=&quot;left&quot;|&quot;Tears of Pearls&quot;
|align=&quot;center&quot;|''Savage Garden''
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|32
|align=&quot;center&quot;|-
|-
|align=&quot;center&quot;|1998
|align=&quot;left&quot;|&quot;I Want You '98&quot;
|align=&quot;center&quot;|''Savage Garden''
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|12
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|-
|-
|align=&quot;center&quot;|1999
|align=&quot;left&quot;|&quot;The Animal Song&quot;
|align=&quot;center&quot;|''Affirmation''
|align=&quot;center&quot;|19
|align=&quot;center&quot;|16
|align=&quot;center&quot;|3
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|3
|align=&quot;center&quot;|-
|-
|align=&quot;center&quot;|1999
|align=&quot;left&quot;|&quot;I Knew I Loved You&quot;
|align=&quot;center&quot;|''Affirmation''
|align=&quot;center&quot;|1 &lt;small&gt;(4)&lt;/small&gt;
|align=&quot;center&quot;|10
|align=&quot;center&quot;|4
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|34
|align=&quot;center&quot;|36
|align=&quot;center&quot;|43
|align=&quot;center&quot;|3
|align=&quot;center&quot;|-
|-
|align=&quot;center&quot;|2000
|align=&quot;left&quot;|&quot;Affirmation&quot;
|align=&quot;center&quot;|''Affirmation''
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|8
|align=&quot;center&quot;|16
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|26
|align=&quot;center&quot;|-
|-
|align=&quot;center&quot;|2000
|align=&quot;left&quot;|&quot;Crash and Burn&quot;
|align=&quot;center&quot;|''Affirmation''
|align=&quot;center&quot;|24
|align=&quot;center&quot;|14
|align=&quot;center&quot;|16
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|28
|align=&quot;center&quot;|-
|-
|align=&quot;center&quot;|2000
|align=&quot;left&quot;|&quot;Chained to You&quot;
|align=&quot;center&quot;|''Affirmation''
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|21
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|-
|-
|align=&quot;center&quot;|2000
|align=&quot;left&quot;|&quot;Hold Me&quot;
|align=&quot;center&quot;|''Affirmation''
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|16
|align=&quot;center&quot;|51
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|-
|-
|align=&quot;center&quot;|2000
|align=&quot;left&quot;|&quot;The Best Thing&quot;
|align=&quot;center&quot;|''Affirmation''
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|35
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|-
|align=&quot;center&quot;|-
|}

=== Videolar va DVDlar ===
* ''Savage Garden: The Video Collection'' (1998)
* ''The Story So Far'' (1999)
* ''Superstars and Cannonballs'' (2001)

=== Saundtreklar ===
* „Truly Madly Deeply“ ''Music From Another Room'' (1998) filmi uchun
* „The Animal Song“ ''The Other Sister'' (1999) filmi uchun
* „Affirmation“ ''Dawsonʼs Creek'' filmining #101, #108, #313 and #316 (2000) epizodlari uchun

== Mukofotlar va yutuqlar ==

* Dunyo boʻylab 23 milliondan ortiq albom sotilgan.
* Dunyo boʻylab 15 milliondan ortiq singl sotilgan.
* Ikki albom relizi bilan Buyuk Britaniyaning albomlar chartida besh yil ushlanib turishgan.
* Buyuk Britaniyaning Top 40 chart singllariga 10 marta kirgan. Ulardan, 9tasi Top 20talikda va toʻrttasi Top 10talikda.
* „Affirmation“ni 2000-yilgi Sidney Olimpiadasining yopilish marosimida ijro etganlar.
* Oʻrta hisobda Savage Garden har bir albomini 12.5 million nusha bilan sotganlar. Bu avstraliyaliklar ichida rekord.
* „Australian Recording Industry Association Music Awards“ mukofotida bir yil ichida (1997) 10 marta yutganlari uchun „Giness dunyo rekordlari kitobi“ga kiritilgan.

==== ''Savage Garden'' ====

* Avstraliyaning ARIA albomlar chartida #1 oʻrinda debyutlaydi va u yerda 7 hafta davomida ushlanib turadi.
* UK Top 200 albomlar chartida 102 hafta ushlanib turadi (ularda 96tasi ketma-ket), 1998-yil martida #2 oʻrinda debyutlaydi.

==== ''Affirmation'' ====

* Avstraliyaning ARIA albomlar chartida #1 oʻrinda debyutlaydi va u yerda 6 hafta davomida ushlanib turadi.
* UK Top 200 albomlar chartida 158 hafta ushlanib turadi (ularda 99tasi ketma-ket). 9 hafta Top 10da va 13 hafta Top 20talikda.

=== = &quot;Truly Madly Deeply&quot; ===

* Avstraliyada #1 oʻringa yetadi, u yerda 8 hafta ushlanib turadi va ikki karra platinaviylik unvoniga erishadi.
* Billboard [[Billboard Hot 100|Hot 100]] chartining #1 oʻrniga yetadi va AQSHning Top 10taligida 26 hafta ushlanib turadi.
* „Eurochart Hot 100 Singles“ chartida #1 oʻringa yetadi.

=== Mukofotlar ===
==== 1997 ====

* [[Channel V]] Awards (Hindiston)
** Eng yaxshi xalqaro debyut singl („I Want You“)
* 11chi [[ARIA Music Awards]] (Avstraliya) — rekord 10ta yutuq:
** Yil albomi (''Savage Garden'')
** Yil singli („Truly Madly Deeply“)
** Yil qoʻshigʻi („To the Moon and Back“)
** Eng koʻp sotilgan singl („Truly Madly Deeply“)
** Eng yaxshi guruh
** Olgʻa chiqqan Artist — Albom (''Savage Garden'')
** Eng yaxshi pop reliz („To the Moon and Back“)
** Eng yaxshi mustaqil reliz (''Savage Garden'')
** Yil produseri (Charles Fisher, ''Savage Garden'')
** Yil injeneri

==== 1998 ====

* „IFPI“ — Platinaviy Yevropa Mukofoti — Yevropada 1,000,000 (1998)dan ortiq sotuvlar uchun.
* 12chi „ARIA Music Awards“ (Avstraliya):
** Eng koʻp sotilgan albom (''Savage Garden'')
** Buyuk yetishuvlar uchun Mukofot
* „APRA Music Awards“
** Yilning qoʻshiq yozuvchilari
** Chet elda eng koʻp qoʻyilgan avstraliyalik ish („I Want You“)

==== 1999 ====

* 13chi „ARIA Music Awards“ (Avstraliya)
** Eng yaxshi pop reliz („The Animal Song“)
* 1999-yilning Billboard jurnalida berilgan maʼlumotlar:
** Top Pop Artistlar (#3)
** Qaynoq 100ta singl Artistlari Duet/Guruh (#3)
** Qaynoq 100ta singl (#4 — „Truly Madly Deeply“)
** Top 200 Albom Artistlari, Duet/Guruh (#4)
** Top 200 Albomlar (#9 — ''Savage Garden'')
** Top 200 Albom Artistlar (#10)
* „APRA Music Awards“
** Chet elda eng koʻp qoʻyilgan avstraliyalik ish („Truly Madly Deeply“)

==== 2000 ====

* Amerika radiolarida eng koʻp qoʻyilgan qoʻshiq („I Knew I Loved You“)
* „World Music Awards“ (Monako)
** „Jahonda eng koʻp yozuvlarini sotgan avstraliyalik guruh“
* 14chi „ARIA Music Awards“ (Avstraliya)
** Eng koʻp sotilgan albom (''Affirmation'')
* „Billboard Music Awards“ (AQSH)
** Eng yaxshi AC video („I Knew I Loved You“)
** Yilning eng yaxshi AC qoʻshigʻi („I Knew I Loved You“)
** Yilning eng yaxshi AC artisti
* „BRMB Music Radio Award“
** Eng yaxshi xalqaro guruh
* „APRA Music Awards“
** Eng koʻp qoʻyilgan avstraliyalik ish („The Animal Song“)
** Chet elda eng koʻp qoʻyilgan avstraliyalik ish („Truly Madly Deeply“)

==== 2001 ====

* 18chi „ASCAP Pop Music Awards“
** Yil qoʻshigʻi (2001)
* „APRA Music Awards“
** Chet elda eng koʻp qoʻyilgan avstraliyalik ish („I Knew I Loved You“)

==== 2002 ====

* „APRA Music Awards“
** Eng koʻp qoʻyilgan avstraliyalik ish („Hold Me“)
** Chet elda eng koʻp qoʻyilgan avstraliyalik ish („Crash and Burn“)

==== 2003 ====

* „APRA Music Awards“
** Chet elda eng koʻp qoʻyilgan avstraliyalik ish („I Knew I Loved You“)

==== 2004 ====

* „APRA Music Awards“
** Chet elda eng koʻp qoʻyilgan avstraliyalik ish („I Knew I Loved You“)

=== Ragʻbatlanish ===
* 2005-yili, Savage Garden [http://www.rockonthenet.com/archive/2004/toppop1.htm Ohirgi 25 yillikning eng yaxshi pop artistlari] (1980-2005) roʻyxatida [[Sarah McLachlan]]dan keyin joylashib va [[Oasis]], [[Spice Girls]], [[Coldplay]], [[Blink-182]], [[The Pretenders]] va [[Ricky Martin]]lardan oʻtib '''#120''' oʻrinni egallaydi.

== Havolalar ==
* [http://www.savagegarden.com Savage Gardenning rasmiy sayti] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20201104230632/http://savagegarden.com/ |date=2020-11-04 }} {{ref-en}}
* [https://web.archive.org/web/20070911235754/http://universe.darrenhayescentral.com/ Savage Garden diskografiyasi] {{ref-en}}

[[Turkum:Musiqa]]
[[Turkum:Qoʻshiqlari Billboard Hot 100 xit-paradida eng yuqori pogʻonaga koʻtarilgan ijrochilar]]</text>
      <sha1>2knjq82vnbfh29q1y8ra3bia9dnemzk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Selena Gomez</title>
    <ns>0</ns>
    <id>23071</id>
    <revision>
      <id>6328067</id>
      <parentid>6316333</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T11:05:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>2 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328067</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10978" sha1="j3k6l6i5j5xamowmbop3tanroyxf5uj" xml:space="preserve">{{Infobox musiqachi
| Ismi                     = Selena Gomez
| Asl ismi                 = 
| Foto                     = Selena Gomez at White House.jpg
| Eni                      = 200px
| Izoh                     = Gomez 2022-yilda
| Tugʻilgan paytidagi ismi = Selena Marie Gomez
| Tavalludi sanasi         = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1992|7|22}}
| Tavalludi joyi           = Grand Preriya, AQSh
| Vafoti sanasi            =
| Vafoti joyi              =
| Fuqaroligi               = {{AQSh}}
| Guruh                    = [[Selena Gomez &amp; the Scene]]
| Faoliyat yillari         = 2002—hozirgacha
| Amplua                   = Vokal, aktrisa, shoira, kiyimlar dizayneri
| Janr                     = [[Pop musiqa|Pop]], [[Dance musiqa|dance]], [[pop-rok]]&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Selena Gomez {{!}} AllMusic|url=http://allmusic.com/artist/selena-gomez-p1063097|accessdate=6-aprel 2012-yil}}&lt;/ref&gt; [[Synthpop|elektropop]],&lt;ref&gt;{{veb manbasi|last=Kratina|first=Al|url=http://blogs.montrealgazette.com/2011/10/30/concert-review-selena-gomez-the-scene-bell-centre-october-30|title=Concert Review: Selena Gomez &amp; the Scene, Bell Centre, October 30 &amp;#124; Montreal Gazette|work=Blogs.montrealgazette.com|accessdate=8-aprel 2013-yil|archivedate=21-sentabr 2013-yil|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130921054925/http://blogs.montrealgazette.com/2011/10/30/concert-review-selena-gomez-the-scene-bell-centre-october-30/}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20130921054925/http://blogs.montrealgazette.com/2011/10/30/concert-review-selena-gomez-the-scene-bell-centre-october-30/ |date=21-sentabr 2013-yil }}&lt;/ref&gt; [[dubstep]]&lt;ref&gt;{{veb manbasi |author= |url=http://www.mtv.com/news/articles/1707127/selena-gomex-skrillex-album-inspiration.jhtml |title=Selena Gomez Says Skrillex Inspired Her 'Baby Dubstep' Sound |publisher=MTV.com |date=10-may 2013-yil |accessdate=23-iyul 2013-yil |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130717155619/http://www.mtv.com/news/articles/1707127/selena-gomex-skrillex-album-inspiration.jhtml |arxivsana=2013-07-17}}&lt;/ref&gt;
| Sayt                     = {{URL|selenagomez.com}}
}}
'''Selena Marie Gomez''' ({{talaffuz|Selena Mari Gomes}}; 22-iyul 1992-yilda tugʻilgan)&lt;ref name=&quot;TheBiographyChannel&quot;&gt;{{veb manbasi|url=http://www.biography.com/people/selena-gomez-504530|title=Selena GomezBiography|publisher=The Biography Channel|accessdate=12-aprel 2013-yil}}&lt;/ref&gt; [[amerikalik]] [[aktrisa]] va [[qoʻshiqchi]]dir. Gomezning debyut roli ''Barney &amp; Friends'' serialidagi Gianna roli boʻldi (2002—2004). Bundan keyin Gomez ''[[Uddaburon bolalar 3-D: Oʻyin tugadi]]'' (2003) va ''Walker, Texas Ranger: Trial by Fire'' (2005) kabi filmlarda [[kameo]] rollarni ijro etdi. 2006-yilda Gomez [[Disney Channel]]ning ''The Suite Life of Zack &amp; Cody'' va ''[[Hannah Montana]]'' seriallarida mehmon yulduz sifatida qatnashdi. Gomez bundan keyin Disney Channelning ''Wizards of Waverly Place'' serialida suratga tushdi. Teleserial tanqidiy va tijoriy muvaffaqiyat boʻlib, Gomezga qator mukofot va nomzodliklarni keltirdi. Gomez keyin ''Jonas Brothers: Living the Dream'' (2008) va ''Disney Channel Games'' (2008) va boshqa qator Disneyning serial va filmlarida suratga tushdi. 2009-yilda Gomez ''Princess Protection Program'' va ''Wizards of Waverly Place: The Movie'' filmlarida rollar oʻynadi, [[Selena Gomez &amp; the Scene]] guruhi tarkibida ''Kiss &amp; Tell'' studiya albomini chiqardi. Albom tijoriy muvaffaqiyat boʻlib, ''[[Billboard]]'' oʻnligiga kirdi.

Bundan keyin Gomez birinchi marta Disneydan tashqari ''Ramona and Beezus'' filmida suratga tushdi. 2010-yili Selena Gomez &amp; the Scene ikkinchi, ''[[A Year Without Rain]]'' albomini chiqardi. Albom ''Billboard'' beshligiga kirib, ichidagi ikkita singl Top 40 chartga chiqdi. 2011-yilda Gomez pop-musiqachi [[Justin Bieber]] bilan munosabatda ekanligi tasdiqlangach, yana omma eʼtiboriga tushdi. Juft [[OAV|media]] tomonidan „Jelena“ deb ataldi. Gomez oʻsha yili ''[[Monte Carlo (film)|Monte Carlo]]'' (2011) va ''[[The Muppets (film)|The Muppets]]'' (2011) filmlarida ijro etdi. 2011-yilda Selena Gomez &amp; the Scene uchinchi, ''When the Sun Goes Down'' albomini chiqardi. Albomdagi „[[Love You Like a Love Song]]“ singli hit boʻlib, unga „Amerika ovoz yozish sanoati assotsiatsiyasi“ ({{lang-en|Recording Industry Association of America}}) tomonidan 4× platina unvoni berildi. Shu albomdan keyin Gomez musiqa taʼtiliga chiqishini va aktrisalikka berilishini eʼlon qildi. Keyin u ''[[Hotel Transylvania]]'' (2012) va ''[[Spring Breakers]]'' (2013) filmlarida rol oʻynadi, oxirgi filmda Gomez nisbatan ulgʻaygan ayolni tasvirladi.

Gomez musiqa taʼtilini 2012-yil oxirida yakunlab, yangi, ''Stars Dance'' solo albomi ustida ish boshlaganini bildirdi. 2013-yil aprelida chiqqan „Come &amp; Get It“ singli [[Billboard Hot 100|''Billboard'' Hot 100]] chartining tepa oʻnligiga koʻtarilgan birinchi Selena Gomez ashulasi boʻldi va „Amerika ovoz yozish sanoati assotsiatsiyasi“ tomonidan ikki karra platinaga baholandi. Albomning ikkinchi singli, „Slow Down“ 2013-yil iyunida chiqarildi. Butun albom iyulda chiqdi. Musiqa va kinodan tashqari, Gomez yana [[filantrop]]lik bilan shugʻullanadi: u atrof-muhitni himoyalash xayriya tadbirlarida ishtirok etib turadi.&lt;ref name=&quot;Philanthropy&quot;&gt;{{veb manbasi|url=http://www.looktothestars.org/celebrity/selena-gomez|title=Selena Gomez's Charity Work, Events and Causes|publisher=''Look to the Stars: The World of Celebrity Giving''|accessdate=12-aprel 2013-yil}}&lt;/ref&gt;

== Filmografiyasi ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! colspan=&quot;4&quot;|Filmlar
|-
! Yil
! Film
! Rol
! Izoh
|-
|2003
|''[[Uddaburon bolalar 3-D: Oʻyin tugadi]]''
|Suv parkidagi qiz
|Epizod
|-
|2005
|''Walker, Texas Ranger: Trial by Fire''
|Julie
|Telefilm
|-
|2006
|''Brain Zapped''
|Emily Grace Garcia
|Telefilm
|-
|rowspan=2|2008
|''[[Another Cinderella Story]]''
|Mary Santiago
|Bosh rol
|-
|''[[Horton Hears a Who! (film)|Horton Hears a Who!]]''
|Helga
|(ovoz)
|-
| rowspan=3 | 2009
|''[[Princess Protection Program]]''
|Carter Mason
| rowspan=2 | Bosh rol
|-
|''[[Wizards of Waverly Place: The Movie]]''
|[[Alex Russo]]
|-
|''[[Arthur and the Vengeance of Maltazard]]''
|Princess Selenia
|(ovoz)&lt;br /&gt;([[Madonna (artist)|Madonna]] oʻrniga)
|-
|2010
|''[[Ramona and Beezus]]''&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=http://artistdirect.com/nad/news/article/0,,4968744,00.html |title=Selena Gomez, Joey King Are Beezus and Ramona |publisher=Artistdirect.com |date= |accessdate=6-avgust 2009-yil |arxivurl=https://web.archive.org/web/20111123121605/http://www.artistdirect.com/nad/news/article/0,,4968744,00.html |arxivsana=2011-11-23}}&lt;/ref&gt;
|Beatrice „Beezus“ Quimby
| rowspan=&quot;2&quot;|Bosh rol
|-
|2011
|''[[Monte Carlo (film)|Monte Carlo]]''&lt;ref&gt;http://www.imdb.com/title/tt1067774/&lt;/ref&gt;
|Grace
|-
! colspan=&quot;4&quot;|Televideniye
|-
! Yil
! Nom
! Rol
! Izoh
|-
|2002-03
|''[[Barney &amp; Friends]]''
|Gianna
|Ikkilamchi rol
|-
|2007-
|''[[Wizards of Waverly Place]]''
|Alex Russo
|Bosh rol
|-
|2006
|''[[The Suite Life of Zack &amp; Cody]]''
|Gwen
|2-fasl, 22-qism
|-
|2007-08
|''[[Hannah Montana]]''
|Mikayla
|2-fasl
|-
| rowspan=2 | 2009
|''[[Sonny With a Chance]]''
|[[Kameo|Selena Gomez]]
|1-fasl, 13-qism
|-
|''[[The Suite Life on Deck]]''
|Alex Russo
|1-fasl, 21-qism
|-
! colspan=&quot;4&quot;|Klip
|-
! Yil
! Nom
! Artist
! Izoh
|-
| 2008
| „Burninʼ Up“
| [[Jonas Brothers]]
| [[Nick Jonas]]'ning sevgilisi
|}

== Diskografiyasi ==
{{Asosiy|Selena Gomez diskografiyasi}}
=== Singllar ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! rowspan=&quot;2&quot;| Yil
! rowspan=&quot;2&quot;| Qoʻshiq
! colspan=&quot;2&quot;| Chart oʻrni
! rowspan=&quot;2&quot;| [[Musiqiy albom|Albom]]
|- style=&quot;font-size:smaller;&quot;
! style=&quot;width:50px;&quot;| AQSh
! style=&quot;width:50px;&quot;| Kanada
|-
| 2008
| style=&quot;text-align: left;&quot; | „Tell Me Something I Donʼt Know“
| 58
| —
| style=&quot;text-align: left;&quot; | ''Hurry Up &amp; Save Me''
|-
|2009
| style=&quot;text-align: left;&quot; | „Magic“
| 61
| 86
| style=&quot;text-align: left;&quot; | ''Wizards of Waverly Place''
|-
! colspan=&quot;7&quot;| taklif etilgan yulduz sifatida
|-
| rowspan=&quot;3&quot;| 2009
| style=&quot;text-align: left;&quot; | „Whoa Oh!“
| —
| —
| style=&quot;text-align: left;&quot; |
|-
| style=&quot;text-align: left;&quot; | „One and the Same“
| 82
| —
| style=&quot;text-align: left;&quot; | ''Disney Channel Playlist''
|-
| style=&quot;text-align: left;&quot; | „Send It On“ ([[Demi Lovato]], [[Jonas Brothers]] va [[Miley Cyrus]] bilan)
| 20
| —
| style=&quot;text-align: left;&quot; |
|}

=== Boshqa ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Yil
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Qoʻshiq
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Albom
|-
| 2006
| style=&quot;text-align:left;&quot;| „Brain Zapped“
| style=&quot;text-align: center;&quot; | ''Brain Zapped''
|-
| rowspan=6| 2008
| style=&quot;text-align:left;&quot;| „Cruella de Vil“
| style=&quot;text-align: center;&quot; | ''Disneymania 6''
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot;| „Tell Me Something I Donʼt Know“
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;4&quot;|''Another Cinderella Story''
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot;| „New Classic“ ([[Drew Seeley]] bilan)
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot;| „Bang a Drum“
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot;| „New Classic“ (jonli) (Drew Seeley bilan)
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot;| „Fly to Your Heart“
| style=&quot;text-align: center;&quot; | ''Tinker Bell''
|-
| rowspan=5| 2009
| style=&quot;text-align:left;&quot;| „One and the Same“
| style=&quot;text-align: center;&quot; | ''Disney Channel Playlist''
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot;| „Everything Is Not What It Seems“
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;4&quot;|''Wizards of Waverly Place''
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot;| „Disappear“
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot;| „Magical“
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot;| „Magic“
|-
| rowspan=3| 2010
| style=&quot;text-align:left;&quot;| „Trust in Me“
| style=&quot;text-align: center;&quot; | ''Disneymania 7''
|}

=== Kliplari ===
{|class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Yil || Nom
|-
| rowspan=3 | 2008
| „Cruella de Vil“
|-
| „Tell Me Something I Donʼt Know“
|-
| „Fly to Your Heart“
|-
| rowspan=3 | 2009
| „One and the Same“
|-
| „Magic“
|-
| „Send It On“
|}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
{{Commons turkum|Selena Gomez}}
* {{Rasmiy sayt|http://www.selenagomez.com|Selena Gomez}}
* {{Facebook|Selena}}
* {{Twitter|selenagomez}}
* {{Youtube user|selenagomez}}
* {{IMDbda kishi|1411125}}


{{Teen Choice Award for Choice Music – Female Artist}}
{{Tashqi havolalar}}

{{DEFAULTSORT:Gomez, Selena}}
[[Turkum:Selena Gomez| ]]
[[Turkum:1992-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Amerikalik aktrisalar]]
[[Turkum:Amerikalik ayol qoʻshiqchilar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Amerikalik televideniye aktrisalari]]
[[Turkum:Amerikalik ovoz aktrisalari]]
[[Turkum:Amerikalik ayol modellar]]
[[Turkum:Amerikalik ayol filantroplar]]
[[Turkum:LGBT huquqlari faollari]]
[[Turkum:Amerikalik bola aktrisalar]]
[[Turkum:Amerikalik bola qoʻshiqchilar]]
[[Turkum:Amerikalik ayol pop-qoʻshiqchilar]]
[[Turkum:Qoʻshiqlari Billboard Hot 100 xit-paradida eng yuqori pogʻonaga koʻtarilgan ijrochilar]]</text>
      <sha1>j3k6l6i5j5xamowmbop3tanroyxf5uj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Futbol boʻyicha 2011-yilgi AFC Chempionlar ligasi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>23190</id>
    <revision>
      <id>6327485</id>
      <parentid>6324867</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T12:25:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Havolalar */</comment>
      <origin>6327485</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19440" sha1="pysjztb1yfgpalef08v07dg1f2rx5hw" xml:space="preserve">'''2011 AFC [[Osiyo Chempionlar Ligasi]]''' turniri 30 marotaba boʻlib oʻtadi. Ushbu turnir gʻolibi 2011 ohirida boʻlib oʻtadigan [[FIFA Jahon Klublar Kubogida]] ishtirok etadi.

== Turnir formati va ishtirokchilar ==
AFC Osiyo futbol konfederaziyasi 2011 va 2012 yil Chempionlar Ligasi mavsumlari uchun ishtirok etish qoidalarini maʼquladi.&lt;ref name=&quot;criteria&quot;&gt;{{Citation |year= |title=Criteria for Participation in AFC Club Competitions for 2011–2012 seasons |url=http://www.the-afc.com/uploads/Documents/regulation/clubcriteria.pdf |access-date=2011-02-05 |archivedate=2012-08-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120818173523/http://www.the-afc.com/uploads/Documents/regulation/clubcriteria.pdf }}&lt;/ref&gt;
30 noyabr 2009 yil, AFC 12tadan ortiq futbol federaziya turnirda ishtirok etish niyatini bildirdi. Hozir AFC Chempionlar Ligasi turnirida 10 ta futbol federaziya va assoziaziya vakillari ishtirok etmoqda. Singapur keyinchalik turnirda qatnashishdan bosh tortdi.

Toʻla ishtirokchilar roʻyxati.

;Sharqiy Osiyo

* '''Qatnashmoqda:''' {{flagicon|Australia}}, {{flagicon|China}}, {{flagicon|Indonesia}}, {{flagicon|Japan}}, {{flagicon|Korea Republic}}
* '''Play-off orqali:''' {{flagicon|Malaysia}}, {{flagicon|Birma}}, {{flagicon|Thailand}}

;Gʻarbiy Osiyo

* '''Qatnashmoqda:''' {{flagicon|Qatar}}, {{flagicon|Saudi Arabia}}, {{flagicon|UAE}}, {{flagicon|Uzbekistan}}, {{flagicon|Iran}}
* '''Play-off orqali:''' {{flagicon|India}}

== Guruh bosqichi ==
{{main|2011 AFC Chempionlar Ligasi guruh bosqichi}}

Guruh bosqichiga qur’a [[Kuala Lumpur]] shaxrida, [[Malayziya]] 7 dekabr 2010 yil boʻlib oʻtdi.&lt;ref&gt;[http://www.the-afc.com/en/tournaments/clubs/afc-champions-league/31705-mouth-watering-matches-on-the-acl-agenda Mouth-watering matches on the ACL agenda] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200503010931/https://www.the-afc.com/en/tournaments/clubs/afc-champions-league/31705-mouth-watering-matches-on-the-acl-agenda |date=2020-05-03 }} Clubs from the same country may not be drawn into the same group.&lt;/ref&gt;

=== Guruh A ===
{|
|-
|
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!width=175 |Jamoa
!width=20 | Oʻ
!width=20 | Gʻ
!width=20 | D
!width=20 | M
!width=45 | T-N
!width=20 | O

|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|KSA}} [[Al-Hilol]]
|0||0||0||0||0||0
|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|Qatar}} [[Al-Gharafa|Al-Gʻarrafa]]
|0||0||0||0||0||0
|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|[[Tasvir:Flag of the United Arab Emirates.svg|border|22x20px]] [[Al-Jazira Club|Al-Jaziyra]]
|0||0||0||0||0||0
|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|Iran}} [[Sepahon FK|Sepohon]]
|0||0||0||0||0||0
|}
|
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!width=&quot;175&quot;|&amp;nbsp;
!width=&quot;50&quot;|[[Al-G'arrafa|GHA]]
!width=&quot;50&quot;|[[Al-Hilol|HIL]]
!width=&quot;50&quot;|[[Al-Jaziyra Club|JAZ]]
!width=&quot;50&quot;|[[Sepohon FK|SEP]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[Al-Gharafa]]
!|
|[[2011 AFC Chempionlar Ligasi guruh bosqichi#Al-Gharafa v Al-Hilol|15 mar]]
|[[2011 AFC Chempionlar Ligasi guruh bosqichi#Al-Gharafa v Al-Jazira|4 may]]
|[[2011 AFC Chempionlar Ligasi guruh bosqichi#Al-Gharafa v Sepahon|20 apr]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[Al-Hilol]]
|[[2011 AFC Chempionlar Ligasi guruh bosqichi#Al-Hilol v Al-Gharafa|11 may]]
!|
|[[2011 AFC Chempionlar Ligasi guruh bosqichi#Al-Hilol v Al-Jazira|5 apr]]
|[[2011 AFC Chempionlar Ligasi guruh bosqichi#Al-Hilol v Sepahan|1 mar]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[Al-Jazira Club|Al-Jazira]]
|[[2011 AFC Chempionlar Ligasi guruh bosqichi#Al-Jazira v Al-Gharafa|1 mar]]
|[[2011 AFC Chempionlar Ligasi guruh bosqichi#Al-Jazira v Al-Hilol|20 apr]]
!|
|[[2011 AFC Chempionlar Ligasi guruh bosqichi#Al-Jazira v Sepahon|11 may]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[Sepahon FK|Sepahon]]
|[[2011 AFC Chempionlar Ligasi guruh bosqichi#Sepahon v Al-Gharafa|5 apr]]
|[[2011 AFC Chempionlar Ligasi guruh bosqichi#Sepahon v Al-Hilol|4 may]]
|[[2011 AFC Chempionlar Ligasi guruh bosqichi#Sepahon v Al-Jazira|15 mar]]
!|
|}
|}

=== Guruh B ===
{|
|-
|
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!width=175 |Jamoa
!width=20 | Oʻ
!width=20 | Gʻ
!width=20 | D
!width=20 | M
!width=45 | T-N
!width=20 | O

|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|Iran}} [[Istiqlol FK|Istiqlol]]
|0||0||0||0||0||0
|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|KSA}} [[Al-Nassr FK|Al-Nassr]]
|0||0||0||0||0||0
|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|UZB}} [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|0||0||0||0||0||0
|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|}} Play-off gʻolibi (Gʻarb)
|0||0||0||0||0||0
|}
|
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!width=&quot;175&quot;|&amp;nbsp;
!width=&quot;50&quot;|[[Al-Nassr|NAS]]
!width=&quot;50&quot;|[[Istiqlol FK|IST]]
!width=&quot;50&quot;|[[Paxtakor (futbol klubi)|PAX]]
!width=&quot;50&quot;|PGʻ(Gʻ)
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[Al-Nassr FK|Al-Nassr]]
!|
|[[2011 AFC Chempionlar Ligasi guruh bosqichi#Al-Nassr - Istiqlol|15 mart]]
|[[2011 AFC Chempionlar Ligasi guruh bosqichi#Al-Nassr v Paxtakor|4 may]]
|[[2011 AFC Chempionlar Ligasi guruh bosqichi#Al-Nassr v Play-off (G'arb)|19 apr]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[Istiqlol FK|Istiqlol]]
|[[2011 AFC Chempionlar Ligasi guruh bosqichi#Istiqlol v Al-Nassr|11 may]]
!|
|[[2011 AFC Chempionlar Ligasi guruh bosqichi#Istiqlol v Paxtakor|6 apr]]
|[[2011 AFC Chempionlar Ligasi guruh bosqichi#Istiqlol v Play-off gʻolibi(G'arb)|1 mart]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|[[2011 AFC Chempionlar Ligasi guruh bosqichi#Paxtakor v Al-Nassr|1 mar]]
|[[2011 AFC Chempionlar Ligasi guruh bosqichi#Paxtakor v Istiqlol|19 apr]]
!|
|[[2011 AFC Chempionlar Ligasi guruh bosqichi#Paxtakor v Play-off gʻolibi (G'arb)|11 may]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|Play-off gʻolibi (Gʻarb)
|[[2011 AFC Chempionlar Ligasi guruh bosqichi#Play-off gʻolibi (G'arb) v Al-Nassr|6 apr]]
|[[2011 AFC Chempionlar Ligasi guruh bosqichi#Play-off gʻolibi (G'arb) v Istiqlol|4 may]]
|[[2011 AFC Chempionlar Ligasi guruh bosqichi#Play-off gʻolibi (G'arb) v Paxtakor|15 mart]]
!|
|}
|}

=== Guruh C ===
{|
|-
|
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!width=175 |Jamoa
!width=20 | Oʻ
!width=20 | Gʻ
!width=20 | D
!width=20 | M
!width=45 | T-N
!width=20 | O

|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|[[Tasvir:Flag of the United Arab Emirates.svg|border|22x20px]] [[Al-Wahda FK|Al Wahda]]
|0||0||0||0||0||0
|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|Iran}} [[Persepolis FK|Persepolis]]
|0||0||0||0||0||0
|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|KSA}} [[Al-Ittihod Jidda|Al-Ittihod]]
|0||0||0||0||0||0
|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|Uzbekistan}} [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|0||0||0||0||0||0
|}
|
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!width=&quot;175&quot;|&amp;nbsp;
!width=&quot;50&quot;|[[Al-Ittihod Jidda|ITT]]
!width=&quot;50&quot;|[[Al-Wahda FK (Abu-Dabi)|WAH]]
!width=&quot;50&quot;|[[Bunyodkor PFK|BUN]]
!width=&quot;50&quot;|[[Persepolis FK|PER]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[Al-Ittihod Jidda|Al-Ittihod]]
!|
|[[2011 AFC Chempionlar Ligasi guruh bosqichi#Al-Ittihod v Al-Wahda|20 apr]]
|[[2011 AFC Chempionlar Ligasi guruh bosqichi#Al-Ittihod v Bunyodkor|10 may]]
|[[2011 AFC Chempionlar Ligasi guruh bosqichi#Al-Ittihod v Persepolis|2 mar]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[Al-Wahda FK)|Al-Wahda]]
|[[2011 AFC Chempionlar Ligasi guruh bosqichi#Al-Wahda v Al-Ittihod|5 apr]]
!|
|[[2011 AFC Chempionlar Ligasi guruh bosqichi#Al-Wahda v Bunyodkor|2 mar]]
|[[2011 AFC Chempionlar Ligasi guruh bosqichi#Al-Wahda v Persepolis|10 may]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|[[2011 AFC Chempionlar Ligasi guruh bosqichi#Bunyodkor v Al-Ittihod|16 mar]]
|[[2011 AFC Chempionlar Ligasi guruh bosqichi#Bunyodkor v Al-Wahda|3 may]]
!|
|[[2011 AFC Chempionlar Ligasi guruh bosqichi#Bunyodkor v Persepolis|5 apr]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[Persepolis FK|Persepolis]]
|[[2011 AFC Chempionlar Ligasi guruh bosqichi#Persepolis v Al-Ittihod|3 may]]
|[[2011 AFC Chempionlar Ligasi guruh bosqichi#Persepolis v Al-Wahda|16 mar]]
|[[2011 AFC Chempionlar Ligasi guruh bosqichi#Persepolis v Bunyodkor|20 apr]]
!|
|}
|}

=== Guruh D ===
{|
|-
|
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!width=175 |Jamoa
!width=20 | Oʻ
!width=20 | Gʻ
!width=20 | D
!width=20 | M
!width=45 | T-N
!width=20 | O

|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|Qatar}} [[Al-Rayyan (Qatar)|Al-Rayyan]]
|0||0||0||0||0||0
|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|[[Tasvir:Flag of the United Arab Emirates.svg|border|22x20px]] [[Emirates]]
|0||0||0||0||0||0
|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|Iran}} [[Zob Ahan FK|Zob Ahan]]
|0||0||0||0||0||0
|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|Iran}} [[Al-Shabab FK|Al Shabab]]
|0||0||0||0||0||0
|}
|
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!width=&quot;175&quot;|&amp;nbsp;
!width=&quot;50&quot;|[[Al-Rayyan (Qatar)|RAY]]
!width=&quot;50&quot;|[[Al-Shabab FK|SHA]]
!width=&quot;50&quot;|[[Emirates|EMI]]
!width=&quot;50&quot;|[[Zob Ahan FK|ZOB]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[Al-Rayyan (Qatar)|Al-Rayyan]]
!|
|[[2011 AFC Chempionlar Ligasi guruh bosqichi#Al-Rayyan v Al-Shabab|2 mar]]
|[[2011 AFC Chempionlar Ligasi guruh bosqichi#Al-Rayyan v Emirates|10 may]]
|[[2011 AFC Chempionlar Ligasi guruh bosqichi#Al-Rayyan v Zob Ahan|6 apr]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[Al-Shabab FK|Al-Shabab]]
|[[2011 AFC Chempionlar Ligasi guruh bosqichi#Al-Shabab v Al-Rayyan|3 may]]
!|
|[[2011 AFC Chempionlar Ligasi guruh bosqichi#Al-Shabab v Emirates|6 apr]]
|[[2011 AFC Chempionlar Ligasi guruh bosqichi#Al-Shabab v Zob Ahan|16 mar]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[Emirates]]
|[[2011 AFC Chempionlar Ligasi guruh bosqichi#Emirates v Al-Rayyan|16 mar]]
|[[2011 AFC Chempionlar Ligasi guruh bosqichi#Emirates v Al-Shabab|19 apr]]
!|
|[[2011 AFC Chempionlar Ligasi guruh bosqichi#Emirates v Zob Ahan|3 may]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[Zob Ahan FK|Zob Ahan]]
|[[2011 AFC Chempionlar Ligasi guruh bosqichi#Zob Ahan v Al-Rayyan|19 apr]]
|[[2011 AFC Chempionlar Ligasi guruh bosqichi#Zob Ahan v Al-Shabab|10 may]]
|[[2011 AFC Chempionlar Ligasi guruh bosqichi#Zob Ahan v Emirates|2 mar]]
!|
|}
|}

=== Guruh E ===
{|
|-
|
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!width=175 |Jamoa
!width=20 | Oʻ
!width=20 | Gʻ
!width=20 | D
!width=20 | M
!width=45 | T-N
!width=20 | O

|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|South Korea}} [[Jeju United FC|Jeju United]]
|0||0||0||0||0||0
|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|Australia}}[[Melbourne Victory FC|Melbourne Victory]]
|0||0||0||0||0||0
|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|Japan}} [[Gamba Osaka]]
|0||0||0||0||0||0
|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|China}} [[Tianjin Teda]]
|0||0||0||0||0||0
|}
|
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!width=&quot;175&quot;|&amp;nbsp;
!width=&quot;50&quot;|[[Gamba Osaka|GAM]]
!width=&quot;50&quot;|[[Jeju United FC|JEJ]]
!width=&quot;50&quot;|[[Melbourne Victory FC|MEL]]
!width=&quot;50&quot;|[[Tianjin Teda F.C.|TIA]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[Gamba Osaka]]
!|
|[[2011 AFC Champions League group stage#Gamba Osaka v Jeju United|20 Apr]]
|[[2011 AFC Champions League group stage#Gamba Osaka v Melbourne Victory|1 Mar]]
|[[2011 AFC Champions League group stage#Gamba Osaka v Tianjin Teda|11 May]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[Jeju United FC|Jeju United]]
|[[2011 AFC Champions League group stage#Jeju United v Gamba Osaka|5 Apr]]
!|
|[[2011 AFC Champions League group stage#Jeju United v Melbourne Victory|11 May]]
|[[2011 AFC Champions League group stage#Jeju United v Tianjin Teda|1 Mar]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[Melbourne Victory FC|Melbourne Victory]]
|[[2011 AFC Champions League group stage#Melbourne Victory v Gamba Osaka|4 May]]
|[[2011 AFC Champions League group stage#Melbourne Victory v Jeju United|15 Mar]]
!|
|[[2011 AFC Champions League group stage#Melbourne Victory v Tianjin Teda|20 Apr]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[Tianjin Teda F.C.|Tianjin Teda]]
|[[2011 AFC Champions League group stage#Tianjin Teda v Gamba Osaka|15 Mar]]
|[[2011 AFC Champions League group stage#Tianjin Teda v Jeju United|4 May]]
|[[2011 AFC Champions League group stage#Tianjin Teda v Melbourne Victory|5 Apr]]
!|
|}
|}
=== Guruh F ===
{|
|-
|
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!width=175 |Jamoa
!width=20 | Oʻ
!width=20 | Gʻ
!width=20 | D
!width=20 | M
!width=45 | T-N
!width=20 | O

|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|China}} [[Hangzhou Greentown FC|Hangzhou Greentown]]
|0||0||0||0||0||0
|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|South Korea}} [[FC Seoul]]
|0||0||0||0||0||0
|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|}} [[Al-Ain]] (UAE)
|0||0||0||0||0||0
|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|Japan}} [[Nagoya Grampus]]
|0||0||0||0||0||0
|}
|
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!width=&quot;175&quot;|&amp;nbsp;
!width=&quot;50&quot;|[[Hangzhou Nabel Greentown F.C.|HAN]]
!width=&quot;50&quot;|[[Nagoya Grampus|NAG]]
!width=&quot;50&quot;|[[FC Seoul|SEO]]
!width=&quot;50&quot;|[[Al-Ain|ALA]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[Hangzhou Nabel Greentown F.C.|Hangzhou Greentown]]
!|
|[[2011 AFC Champions League group stage#Hangzhou Greentown v Nagoya Grampus|2-0]]
|[[2011 AFC Champions League group stage#Hangzhou Greentown v FC Seoul|11 May]]
|[[2011 AFC Champions League group stage#Hangzhou Greentown v Al-Ain|6 Apr]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[Nagoya Grampus]]
|[[2011 AFC Champions League group stage#Nagoya Grampus v Hangzhou Greentown|4 May]]
!|
|[[2011 AFC Champions League group stage#Nagoya Grampus v FC Seoul|6 Apr]]
|
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[FC Seoul]]
|[[2011 AFC Champions League group stage#FC Seoul v Hangzhou Greentown|3-0]]
|[[2011 AFC Champions League group stage#FC Seoul v Nagoya Grampus|19 Apr]]
!|
|[[2011 AFC Champions League group stage#FC Seoul v Winner of Play-off (East)|4 May]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[Al-Ain]]
|[[2011 AFC Champions League group stage#Al-Ain v Hangzhou Greentown|19 Apr]]
|[[2011 AFC Champions League group stage#Al-Ain v Nagoya Grampus|0-1]]
|[[2011 AFC Champions League group stage#Al-Ain v FC Seoul|1 Mar]]
!|
|}
|}

[SPASI]: PERTANGDIGAN TELAH TERTUNDA AKIBAT ATAS GEMPA JEPANG.

=== Guruh G ===
{|
|-
|
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!width=175 |Jamoa
!width=20 | Oʻ
!width=20 | Gʻ
!width=20 | D
!width=20 | M
!width=45 | T-N
!width=20 | O

|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|Japan}} [[Cerezo Osaka]]
|0||0||0||0||0||0
|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|China}} [[Shandong Luneng]]
|0||0||0||0||0||0
|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|South Korea}} [[Jeonbuk Hyundai Motors]]
|0||0||0||0||0||0
|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|Indonesia}} [[Arema FC]]
|0||0||0||0||0||0
|}
|
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!width=&quot;175&quot;|&amp;nbsp;
!width=&quot;50&quot;|[[Arema FC|ARE]]
!width=&quot;50&quot;|[[Cerezo Osaka|CER]]
!width=&quot;50&quot;|[[Jeonbuk Hyundai Motors|JEO]]
!width=&quot;50&quot;|[[Shandong Luneng Taishan F.C.|SHA]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[Arema FC]]
!|
|[[2011 AFC Champions League group stage#Arema FC v Cerezo Osaka|3 May]]
|[[2011 AFC Champions League group stage#Arema FC v Jeonbuk Hyundai Motors|16 Mar]]
|[[2011 AFC Champions League group stage#Arema FC v Shandong Luneng|5 Apr]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[Cerezo Osaka]]
|[[2011 AFC Champions League group stage#Cerezo Osaka v Arema FC|2 Mar]]
!|
|[[2011 AFC Champions League group stage#Cerezo Osaka v Jeonbuk Hyundai Motors|5 Apr]]
|[[2011 AFC Champions League group stage#Cerezo Osaka v Shandong Luneng|10 May]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[Jeonbuk Hyundai Motors]]
|[[2011 AFC Champions League group stage#Jeonbuk Hyundai Motors v Arema FC|10 May]]
|[[2011 AFC Champions League group stage#Jeonbuk Hyundai Motors v Cerezo Osaka|20 Apr]]
!|
|[[2011 AFC Champions League group stage#Jeonbuk Hyundai Motors v Shandong Luneng|2 Mar]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[Shandong Luneng Taishan F.C.|Shandong Luneng]]
|[[2011 AFC Champions League group stage#Shandong Luneng v Arema FC|20 Apr]]
|[[2011 AFC Champions League group stage#Shandong Luneng v Cerezo Osaka|16 Mar]]
|[[2011 AFC Champions League group stage#Shandong Luneng v Jeonbuk Hyundai Motors|3 May]]
!|
|}
|}
=== Guruh H ===
{|
|-
|
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!width=175 |Jamoa
!width=20 | Oʻ
!width=20 | Gʻ
!width=20 | D
!width=20 | M
!width=45 | T-N
!width=20 | O

|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|Australia}} [[Sydney FC]]
|0||0||0||0||0||0
|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|Japan}} [[Kashima Antlers]]
|0||0||0||0||0||0
|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|China}} [[Shanghai Shenhua]]
|0||0||0||0||0||0
|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|South Korea}} [[Suwon Samsung Bluewings]]
|0||0||0||0||0||0
|}
|
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!width=&quot;175&quot;|&amp;nbsp;
!width=&quot;50&quot;|[[Kashima Antlers|KSH]]
!width=&quot;50&quot;|[[Shanghai Shenhua F.C.|SHA]]
!width=&quot;50&quot;|[[Suwon Samsung Bluewings|SUW]]
!width=&quot;50&quot;|[[Sydney FC|SYD]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[Kashima Antlers]]
!|
|[[2011 AFC Champions League group stage#Kashima Antlers v Shanghai Shenhua|3 May]]
|[[2011 AFC Champions League group stage#Kashima Antlers v Suwon Samsung Bluewings|19 Apr]]
|[[2011 AFC Champions League group stage#Kashima Antlers v Sydney FC|16 Mar]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[Shanghai Shenhua F.C.|Shanghai Shenhua]]
|[[2011 AFC Champions League group stage#Shanghai Shenhua v Kashima Antlers|2 Mar]]
!|
|[[2011 AFC Champions League group stage#Shanghai Shenhua v Suwon Samsung Bluewings|10 May]]
|[[2011 AFC Champions League group stage#Shanghai Shenhua v Sydney FC|19 Apr]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[Suwon Samsung Bluewings]]
|[[2011 AFC Champions League group stage#Suwon Samsung Bluewings v Kashima Antlers|6 Apr]]
|[[2011 AFC Champions League group stage#Suwon Samsung Bluewings v Shanghai Shenhua|16 Mar]]
!|
|[[2011 AFC Champions League group stage#Suwon Samsung Bluewings v Sydney FC|3 May]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[Sydney FC]]
|[[2011 AFC Champions League group stage#Sydney FC v Kashima Antlers|10 May]]
|[[2011 AFC Champions League group stage#Sydney FC v Shanghai Shenhua|6 Apr]]
|[[2011 AFC Champions League group stage#Sydney FC v Suwon Samsung Bluewings|2 Mar]]
!|
|}
|}
== Play-off bosqichi ==
{{main|2011 AFC Chempionlar Ligasi play-off bosqichi}}

=== 1/8 final ===
Guruh bosqichi gʻoliblari maʼlum boʻlgach, play-off bosqichida ular kuydagi qur’a boʻycha mosobaqani davom ettirishadi.

{{OneLegStart}}
{{OneLegResult|Guruh A gʻolibi||24 May|Guruh C 2-oʻrin jamoasi|}}
{{OneLegResult|Guruh C gʻolibi||24 May|Guruh A 2-oʻrin jamoasi|}}
{{OneLegResult|Guruh B gʻolibi||25 May|Guruh D 2-oʻrin jamoasi|}}
{{OneLegResult|Guruh D gʻolibi||25 May|Guruh B 2-oʻrin jamoasi|}}
{{OneLegResult|Guruh E gʻolibi||24 May|Guruh G 2-oʻrin jamoasi|}}
{{OneLegResult|Guruh G gʻolibi||24 May|Guruh E 2-oʻrin jamoasi|}}
{{OneLegResult|Guruh F gʻolibi||25 May|Guruh H 2-oʻrin jamoasi|}}
{{OneLegResult|Guruh H gʻolibi||25 May|Guruh F 2-oʻrin jamoasi|}}
|}

=== Final ===
2011 AFC Chempionlar Ligasi Final oʻyini kura natijasi finaldagi jamoalarni mezbon stadionida boʻlib oʻtadi. 2011 yildagi format 2009 va 2010 yillardagi formatga nisbatan oʻzgargan.&lt;ref&gt;[http://www.the-afc.com/en/news/29922-afc-competitions-committee-decisions AFC Competitions Committee decisions]&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==
* [http://www.the-afc.com/en/tournaments/clubs/afc-champions-league AFC Champions League Official Page] {{en}}
* [http://images.the-afc.com/Documents/comps/regs/ACL_2011_Competitions_Regulations.pdf AFC Champions League 2011 Competitions Regulations]{{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120612212809/http://images.the-afc.com/Documents/comps/regs/ACL_2011_Competitions_Regulations.pdf |date=2012-06-12 }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120612212809/http://images.the-afc.com/Documents/comps/regs/ACL_2011_Competitions_Regulations.pdf |date=2012-06-12 }}

[[Turkum:AFC Osiyo Chempionlar Ligasi mavsumlari]]</text>
      <sha1>pysjztb1yfgpalef08v07dg1f2rx5hw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2011 AFC Chempionlar Ligasi guruh bosqichi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>23275</id>
    <revision>
      <id>6327494</id>
      <parentid>5453568</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T12:31:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Havolalar */</comment>
      <origin>6327494</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22478" sha1="suqgdzxrzlwhjxppnkdji19ghyrvwd9" xml:space="preserve">{{main|AFC Chempionlar Ligasi 2011}}

Osiyo Chempionlar Ligasi 2011-yilgi turnirida 32 jamoa guruh bosqichida ishtirok etadi: 16 jamoa G'arb va 16 jamoa Sharq Osiyodan. Ulardan 30 jamoa to'g'ridan tog'ri guruh bosqichida ishtirok etadi, 2 jamoa play-off orqali (bir jamoa G'arb va Sharq Osiyodan).

Guruh bosqichida 32 jamoa 8ta guruhga bo'lingan. Qur'a [[Kuala Lumpur]], [[Malayziya]]da 7-dekabr 2010.&lt;ref&gt;{{Citation |year= |title=Mouth-watering matches on the ACL agenda |url=http://www.the-afc.com/en/tournaments/clubs/afc-champions-league/31705-mouth-watering-matches-on-the-acl-agenda |access-date=2011-02-12 |archivedate=2020-05-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200503010931/https://www.the-afc.com/en/tournaments/clubs/afc-champions-league/31705-mouth-watering-matches-on-the-acl-agenda }}&lt;/ref&gt; 
Bitta mamlakatdan jamoalar bir guruhda qur'a qoidalari bo'ycha o'nay olmaydi.&lt;ref name=&quot;draw mechanics&quot;&gt;{{Citation |year= |title=AFC Champions League 2011 Draw Mechanism for Play-off Stage &amp; Preliminary Stage (Group &amp; Round of 16) |url=http://images.the-afc.com/Documents/comps/2011/acl2011_draw_mechanics.pdf |access-date=2011-02-12 |archivedate=2012-06-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120612212726/http://images.the-afc.com/Documents/comps/2011/acl2011_draw_mechanics.pdf }}&lt;/ref&gt;

==Guruhlar==

===Guruh A===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!width=175 |Jamoa
!width=20 | O' 
!width=20 | G' 
!width=20 | D 
!width=20 | M 
!width=45 |  T-N  
!width=20 | O

|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|KSA}} [[Al-Hilol|Al Hilol]]
|0||0||0||0||0||0
|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|Qatar}} [[Al-Gharafa]]
|0||0||0||0||0||0
|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|[[Tasvir:Flag of the United Arab Emirates.svg|border|22x20px]] [[Al-Jazira Club|Al-Jazira]]
|0||0||0||0||0||0
|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|Iran}} [[Sepahon FK|Sepahon]]
|0||0||0||0||0||0
|}

&lt;div id=&quot;Al-Jazira v Al-Gharafa&quot;&gt;{{footballbox
|date= 1 mart 2011
|time= 19:25 UTC+04:00
|team1= [[Al-Jazira Club|Al-Jazira]] [[Tasvir:Flag of the United Arab Emirates.svg|border|22x20px]]
|score= 
|report= 
|team2= {{bayroq|Qatar}} [[Al-Gharafa]]
|goals1= 
|goals2= 
|stadium= [[Al Jazira Mohammed Bin Zayed Stadium|Mohamed Bin Zayid Stadium]], [[Abu Dabi]]
|attendance= 
|referee= 
}}&lt;/div&gt;

&lt;div id=&quot;Al-Hilal v Sepahan&quot;&gt;{{footballbox
|date= 1 mart 2011
|time= 19:50 UTC+03:00
|team1= [[Al-Hilol]] {{bayroq|KSA}}
|score= 
|report= 
|team2= {{bayroq|Iran}} [[Sepahon FK|Sepahon]]
|goals1= 
|goals2= 
|stadium= [[King Fahd International Stadium]], [[Riyod]]
|attendance= 
|Hakam= [[Ravshan Irmatov]] Oʻzbekiston)
}}&lt;/div&gt;
----
&lt;div id=&quot;Al-Gharafa v Al-Hilal&quot;&gt;{{footballbox
|date= 15 mart 2011
|time= 18:30 UTC+03:00
|team1= [[Al-Gharafa]] {{bayroq|QAT}}
|score= 
|report= 
|team2= {{bayroq|KSA}} [[Al-Hilol]]
|goals1= 
|goals2= 
|stadium= [[Al-Gharafa Stadium]], [[Doha]]
|attendance= 
|referee= 
}}&lt;/div&gt;

&lt;div id=&quot;Sepahan v Al-Jazira&quot;&gt;{{footballbox
|date= 15 mart 2011
|time= 19:00 UTC+03:30
|team1= [[Sepahon FK|Sepahon]] {{bayroq|Iran}} 
|score= 
|report= 
|team2= [[Tasvir:Flag of the United Arab Emirates.svg|border|22x20px]] [[Al-Jazira Club|Al-Jazira]] 
|goals1= 
|goals2= 
|stadium= [[Foolad Shahr Stadium]], [[Isfahan]]
|attendance= 
|referee= 
}}&lt;/div&gt;
----
&lt;div id=&quot;Sepahan v Al-Gharafa&quot;&gt;{{footballbox
|date= 5-aprel 2011
|time= 20:00 UTC+04:30
|team1= [[Sepahon FK|Sepahon]] {{bayroq|Iran}}
|score= 
|report= 
|team2= {{bayroq|Qatar}} [[Al-Gharafa]]
|goals1= 
|goals2= 
|stadium= [[Naghsh-e-Jahan Stadium]], [[Isfahan]]
|attendance= 
|referee= 
}}&lt;/div&gt;

&lt;div id=&quot;Al-Hilal v Al-Jazira&quot;&gt;{{footballbox
|date= 5-aprel 2011
|time= 20:05 UTC+03:00
|team1= [[Al-Hilol]] {{bayroq|KSA}}
|score= 
|report= 
|team2= [[Tasvir:Flag of the United Arab Emirates.svg|border|22x20px]] [[Al-Jazira Club|Al-Jazira]]
|goals1= 
|goals2= 
|stadium= King Fahd International Stadium, Riyod
|attendance= 
|referee= 
}}&lt;/div&gt;
----
&lt;div id=&quot;Al-Gharafa v Sepahan&quot;&gt;{{footballbox
|date= 20-aprel 2011
|time= 18:50 UTC+03:00
|team1= [[Al-Gharafa]] {{bayroq|Qatar}}
|score= 
|report= 
|team2= {{bayroq|Iran}} [[Sepahon FK|Sepahon]] 
|goals1= 
|goals2= 
|stadium= Al-Gharafa Stadium, Doha
|attendance= 
|referee= 
}}&lt;/div&gt;

&lt;div id=&quot;Al-Jazira v Al-Hilal&quot;&gt;{{footballbox
|date= 20-aprel 2011
|time= 19:50 UTC+04:00
|team1= [[Al-Jazira Club|Al-Jazira]] [[Tasvir:Flag of the United Arab Emirates.svg|border|22x20px]]
|score= 
|report= 
|team2= {{bayroq|KSA}} [[Al-Hilol]]
|goals1= 
|goals2= 
|stadium= Mohamed Bin Zayid Stadium, Abu Dabi
|attendance= 
|referee= 
}}&lt;/div&gt;

----
&lt;div id=&quot;Al-Gharafa v Al-Jazira&quot;&gt;{{footballbox
|date= 4-may 2011
|time= 19:00 UTC+03:00
|team1= [[Al-Gharafa]] {{bayroq|Qatar}}
|score= 
|report= 
|team2= [[Tasvir:Flag of the United Arab Emirates.svg|border|22x20px]] [[Al-Jazira Club|Al-Jazira]] 
|goals1= 
|goals2= 
|stadium= Al-Gharafa Stadium, Doha
|attendance= 
|referee=
}}&lt;/div&gt;

&lt;div id=&quot;Sepahan v Al-Hilal&quot;&gt;{{footballbox
|date= 4-may 2011
|time= 20:30 UTC+04:30
|team1= [[Sepahon FK|Sepahon]] {{bayroq|Iran}}
|score= 
|report= 
|team2= {{bayroq|KSA}} [[Al-Hilol]]
|goals1= 
|goals2= 
|stadium= Naghsh-e-Jahan Stadium, Isfahon
|attendance= 
|referee= 
}}&lt;/div&gt;
----
&lt;div id=&quot;Al-Jazira v Sepahan&quot;&gt;{{footballbox
|date= 11-may 2011
|time= 20:00 UTC+04:00
|team1= [[Al-Jazira Club|Al-Jazira]] [[Tasvir:Flag of the United Arab Emirates.svg|border|22x20px]]
|score= 
|report= 
|team2= {{bayroq|Iran}} [[Sepahon FK|Sepahon]]
|goals1= 
|goals2= 
|stadium= Mohamed Bin Zayid Stadium, Abu Dabi
|attendance= 
|referee= 
}}&lt;/div&gt;

&lt;div id=&quot;Al-Hilal v Al-Gharafa &quot;&gt;{{footballbox
|date= 11-may 2011
|time= 20:25 UTC+03:00
|team1= [[Al-Hilol]] {{bayroq|KSA}}
|score= 
|report= 
|team2= {{bayroq|Qatar}} [[Al-Gharafa]]
|goals1= 
|goals2= 
|stadium= King Fahd International Stadium, Riyod
|attendance= 
|referee= 
}}&lt;/div&gt;

===Guruh B===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!width=175 |Jamoa
!width=20 | O' 
!width=20 | G' 
!width=20 | D 
!width=20 | M 
!width=45 |  T-N  
!width=20 | O

|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|Iran}} [[Istiqlol FK|Istiqlol]]
|0||0||0||0||0||0
|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|KSA}} [[Al-Nassr FK|Al-Nassr]]
|0||0||0||0||0||0
|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|UZB}} [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|0||0||0||0||0||0
|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|}} Play-off g'olibi (G'arb)
|0||0||0||0||0||0
|}

&lt;div id=&quot;Pakhtakor v Al-Nassr&quot;&gt;{{footballbox
|date= 1 mart 2011
|time= 17:00 UTC+05:00
|team1= [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] {{bayroq|UZB}}
|score= 
|report= 
|team2= {{bayroq|KSA}} [[Al-Nassr FK|Al-Nassr]]
|goals1= 
|goals2= 
|stadium= [[Pakhtakor Markaziy Stadioni]], [[Toshkent]]
|attendance= 
|referee= 
}}&lt;/div&gt;

&lt;div id=&quot;Istiqlol v Play-off g'olibi (G'arb)&quot;&gt;{{footballbox
|date= 1 mart 2011
|time= 17:30 UTC+03:30
|team1= [[Istiqlol FK|Istiqlol]] {{bayroq|Iran}}
|score= 
|report= 
|team2= {{bayroq|}} Play-off g'olibi (G'arb)
|goals1= 
|goals2= 
|stadium= [[Azadi Stadium]], [[Tehron]]
|attendance= 
|Hakam= [[Kim Dong-Jin (referee)|Kim Dong-Jin]] (Janubiy Koreya)
}}&lt;/div&gt;
----
&lt;div id=&quot;Play-off g'olibi (G'arb) v Paxtakor&quot;&gt;{{footballbox
|date= 15 mart 2011
|time= TBC
|team1= Play-Off g'olibi (G'arb) {{bayroq|}}
|score= 
|report= 
|team2= {{bayroq|UZB}} [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] 
|goals1= 
|goals2= 
|stadium= TBC
|attendance= 
|referee= 
}}&lt;/div&gt;

&lt;div id=&quot;Al-Nassr v Istiqlol&quot;&gt;{{footballbox
|date= 15 mart 2011
|time= 20:30 UTC+03:00
|team1= [[Al-Nassr FK|Al-Nassr]] {{bayroq|KSA}}
|score= 
|report= 
|team2= {{bayroq|Iran}} [[Istiqlol FK|Istiqlol]]
|goals1= 
|goals2= 
|stadium= [[King Fahd International Stadium]], [[Riyod]]
|attendance= 
|referee= 
}}&lt;/div&gt;
----
&lt;div id=&quot;Winner of Play-off (West) v Al-Nassr&quot;&gt;{{footballbox
|date= 6-aprel 2011
|time= TBC
|team1= Play-off g'olibi (G'arb) {{bayroq|}}
|score= 
|report= 
|team2= {{bayroq|KSA}} [[Al-Nassr FK|Al-Nassr]]
|goals1= 
|goals2= 
|stadium= TBC
|attendance= 
|referee= 
}}&lt;/div&gt;

&lt;div id=&quot;Istiqlol v Paxtakor&quot;&gt;{{footballbox
|date= 6-aprel 2011
|time= 17:30 UTC+04:30
|team1= [[Istiqlol FK|Istiqlol]] {{bayroq|Iran}}
|score= 
|report= 
|team2= {{bayroq|UZB}} [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] 
|goals1= 
|goals2= 
|stadium= Azadi Stadium, Tehron
|attendance= 
|referee= 
}}&lt;/div&gt;
----
&lt;div id=&quot;Paxtakor v Istiqlol&quot;&gt;{{footballbox
|date= 19-aprel 2011
|time= 18:00 UTC+05:00
|team1= [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] {{bayroq|UZB}}
|score= 
|report= 
|team2= {{bayroq|Iran}} [[Istiqlol FK|Istiqolol]]
|goals1= 
|goals2= 
|stadium= Pakhtakor Markaziy Stadioni, Toshkent
|attendance= 
|referee= 
}}&lt;/div&gt;

&lt;div id=&quot;Al-Nassr v Play-off g'olibi (G'arb)&quot;&gt;{{footballbox
|date= 19-aprel 2011
|time= 20:40 UTC+03:00
|team1= [[Al-Nassr FK|Al-Nassr]] {{bayroq|KSA}}
|score= 
|report= 
|team2= {{bayroq|}} Play-off g'olibi(G'arb)
|goals1= 
|goals2= 
|stadium= King Fahd International Stadium, Riyod
|attendance= 
|referee= 
}}&lt;/div&gt;
----
&lt;div id=&quot;Play-off g'olibi(G'arb) v Istiqlol&quot;&gt;{{footballbox
|date= 4-may 2011
|time= TBC
|team1= Play-off g'olibi (G'arb) {{bayroq|}}
|score= 
|report= 
|team2= {{bayroq|Iran}} [[Istiqlol FK|Istiqlol]]
|goals1= 
|goals2= 
|stadium= TBC
|attendance= 
|referee= 
}}&lt;/div&gt;

&lt;div id=&quot;Al-Nassr v Paxtakor&quot;&gt;{{footballbox
|date= 4-may 2011
|time= 20:45 UTC+03:00
|team1= [[Al-Nassr FK|Al-Nassr]] {{bayroq|KSA}}
|score= 
|report= 
|team2= {{bayroq|UZB}} [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|goals1= 
|goals2= 
|stadium= King Fahd International Stadium, Riyod
|attendance= 
|referee= 
}}&lt;/div&gt;
----
&lt;div id=&quot;Paxtakor v Play-off g'olibi(G'arb)&quot;&gt;{{footballbox
|date= 11-may 2011
|time= 18:00 UTC+05:00
|team1= [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] {{bayroq|UZB}}
|score= 
|report= 
|team2= {{bayroq|}} Play-off g'olibi (G'arb)
|goals1= 
|goals2= 
|stadium= Pakhtakor Markaziy Stadium, Toshkent
|attendance= 
|referee= 
}}&lt;/div&gt;

&lt;div id=&quot;Istiqlol v Al-Nassr&quot;&gt;{{footballbox
|date= 11-may 2011
|time= 18:00 UTC+04:30
|team1= [[Istiqlol FK|Istiqlol]] {{bayroq|Iran}}
|score= 
|report= 
|team2= {{bayroq|KSA}} [[Al-Nassr FK|Al-Nassr]]
|goals1= 
|goals2= 
|stadium= Azadi Stadium, Tehron
|attendance= 
|referee= 
}}&lt;/div&gt;

===Guruh C===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!width=175 |Jamoa
!width=20 | O' 
!width=20 | G' 
!width=20 | D 
!width=20 | M 
!width=45 |  T-N  
!width=20 | O

|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|[[Tasvir:Flag of the United Arab Emirates.svg|border|22x20px]] [[Al-Wahda FK|Al Wahda]]
|0||0||0||0||0||0
|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|Iran}} [[Persepolis FK|Persepolis]]
|0||0||0||0||0||0
|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|KSA}} [[Al-Ittihod Jidda|Al-Ittihod]]
|0||0||0||0||0||0
|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|Iran}} [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|0||0||0||0||0||0
|}

&lt;div id=&quot;Al-Wahda v Bunyodkor&quot;&gt;{{footballbox
|date= 2 mart 2011
|time= 20:00 UTC+04:00
|team1= [[Al-Wahda FK|Al-Wahda]] [[Tasvir:Flag of the United Arab Emirates.svg|border|22x20px]]
|score= 
|report= 
|team2= {{bayroq|UZB}} [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|goals1= 
|goals2= 
|stadium= [[Al-Nahyon stadioni]], [[Abu Dabi]]
|attendance= 
|hakam= 
}}&lt;/div&gt;

&lt;div id=&quot;Al-Ittihod v Persepolis&quot;&gt;{{footballbox
|date= 2 mart 2011
|time= 20:35 UTC+03:00
|team1= [[Al-Ittihod Jidda)|Al-Ittihod]] {{bayroq|KSA}}
|score= 
|report= 
|team2= {{bayroq|Iran}} [[Persepolis FK|Persepolis]]
|goals1= 
|goals2= 
|stadium= [[Prince Abdullah al-Faisal Stadium]], [[Jidda]]
|attendance= 
|Hakam= [[Subkhiddin Mohd Salleh]] (Malayziya)
}}&lt;/div&gt;
----
&lt;div id=&quot;Bunyodkor v Al-Ittihod&quot;&gt;{{footballbox
|date= 16 mart 2011
|time= 17:00 UTC+05:00
|team1= [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] {{bayroq|UZB}}
|score= 
|report= 
|team2= {{bayroq|KSA}} [[Al-Ittihod Jidda|Al-Ittihod]]
|goals1= 
|goals2= 
|stadium= [[JAR Stadioni]], [[Toshkent]]
|attendance= 
|referee= 
}}&lt;/div&gt;

&lt;div id=&quot;Persepolis v Al-Wahda&quot;&gt;{{footballbox
|date= 16 mart 2011
|time= 17:30 UTC+03:30
|team1= [[Persepolis FK|Persepolis]] {{bayroq|Iran}}
|score= 
|report= 
|team2= [[Tasvir:Flag of the United Arab Emirates.svg|border|22x20px]] [[Al-Wahda FK|Al-Wahda]]
|goals1= 
|goals2= 
|stadium= Azadi Stadium, Tehron
|attendance= 
|Hakam= [[Minoru Tojo]] ([[Japoniya]])}}&lt;/div&gt;
----
&lt;div id=&quot;Bunyodkor v Persepolis&quot;&gt;{{footballbox
|date= 5-aprel 2011
|time= 18:00 UTC+05:00
|team1= [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] {{bayroq|UZB}}
|score= 
|report= 
|team2= {{bayroq|Iran}} [[Persepolis FK|Persepolis]]
|goals1= 
|goals2= 
|stadium= JAR Stadium, Tashkent
|attendance= 
|referee= 
}}&lt;/div&gt;

&lt;div id=&quot;Al-Wahda v Al-Ittihod&quot;&gt;{{footballbox
|date= 5-aprel 2011
|time= 20:20 UTC+04:00
|team1= [[Al-Wahda FK|Al-Wahda]] [[Tasvir:Flag of the United Arab Emirates.svg|border|22x20px]]
|score= 
|report= 
|team2= {{bayroq|KSA}} [[Al-Ittihod Jidda)|Al-Ittihod]]
|goals1= 
|goals2= 
|stadium= Al-Nahyon stadioni, Abu Dhabi
|attendance= 
|referee= 
}}&lt;/div&gt;
----
&lt;div id=&quot;Persepolis v Bunyodkor&quot;&gt;{{footballbox
|date= 20-aprel 2011
|time= 17:30 UTC+04:30
|team1= [[Persepolis FK|Persepolis]] {{bayroq|Iran}}
|score= 
|report= 
|team2= {{bayroq|UZB}} [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|goals1= 
|goals2= 
|stadium= Azadi Stadium, Tehron
|attendance= 
|referee= 
}}&lt;/div&gt;

&lt;div id=&quot;Al-Ittihad v Al-Wahda&quot;&gt;{{footballbox
|date= 20-aprel 2011
|time= 20:50 UTC+03:00
|team1= [[Al-Ittihod Jidda|Al-Ittihod]] {{bayroq|KSA}}
|score= 
|report= 
|team2= [[Tasvir:Flag of the United Arab Emirates.svg|border|22x20px]] [[Al-Wahda FK|Al-Wahda]]
|goals1= 
|goals2= 
|stadium= Prince Abdullah al-Faisal Stadium, Jidda
|attendance= 
|referee= 
}}&lt;/div&gt;
----
&lt;div id=&quot;Persepolis v Al-Ittihad&quot;&gt;{{footballbox
|date= 3-may 2011
|time= 17:30 UTC+04:30
|team1= [[Persepolis FK|Persepolis]] {{bayroq|Iran}}
|score= 
|report= 
|team2= {{bayroq|KSA}} [[Al-Ittihod Jidda|Al-Ittihod]]
|goals1= 
|goals2= 
|stadium= Azadi Stadium, Tehron
|attendance= 
|referee= 
}}&lt;/div&gt;

&lt;div id=&quot;Bunyodkor v Al-Wahda&quot;&gt;{{footballbox
|date= 3-may 2011
|time= 18:00 UTC+05:00
|team1= [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] {{bayroq|UZB}}
|score= 
|report= 
|team2= [[Tasvir:Flag of the United Arab Emirates.svg|border|22x20px]] [[Al-Wahda FK|Al-Wahda]]
|goals1= 
|goals2=
|stadium= JAR Stadium, Toshkent
|attendance= 
|referee=
}}&lt;/div&gt;
----
&lt;div id=&quot;Al-Wahda v Persepolis&quot;&gt;{{footballbox
|date= 10-may 2011
|time= 20:30 UTC+04:00
|team1= [[Al-Wahda FK|Al-Wahda]] [[Tasvir:Flag of the United Arab Emirates.svg|border|22x20px]]
|score= 
|report= 
|team2= {{bayroq|Iran}} [[Persepolis FK|Persepolis]]
|goals1= 
|goals2= 
|stadium= Al-Nahyon stadioni, Abu Dabi
|attendance= 
|referee= 
}}&lt;/div&gt;

&lt;div id=&quot;Al-Ittihad v Bunyodkor&quot;&gt;{{footballbox
|date= 10-may 2011
|time= 21:00 UTC+03:00
|team1= Al-Ittihad Jidda|Al-Ittihad {{bayroq|KSA}}
|score= 
|report= 
|team2= {{bayroq|UZB}} [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|goals1= 
|goals2= 
|stadium= Prince Abdullah al-Faisal Stadium, Jidda
|attendance= 
|referee= 
}}&lt;/div&gt;

===Guruh D===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!width=175 |Jamoa
!width=20 | O' 
!width=20 | G' 
!width=20 | D 
!width=20 | M 
!width=45 |  T-N  
!width=20 | O

|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|Qatar}} [[Al-Rayyan (Qatar)|Al-Rayyan]]
|0||0||0||0||0||0
|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|[[Tasvir:Flag of the United Arab Emirates.svg|border|22x20px]] [[Emirates]]
|0||0||0||0||0||0
|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|Iran}} [[Zob Ahan FK|Zob Ahan]]
|0||0||0||0||0||0
|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|Iran}} [[Al-Shabab FK|Al Shabab]]
|0||0||0||0||0||0
|}

&lt;div id=&quot;Zob Ahan v Emirates&quot;&gt;{{footballbox
|date= 2 mart 2011
|time= 18:30 UTC+03:30
|team1= [[Zob Ahan FK|Zob Ahan]] {{bayroq|Iran}}
|score= 
|report= 
|team2= [[Tasvir:Flag of the United Arab Emirates.svg|border|22x20px]] [[Emirates]]
|goals1= 
|goals2= 
|stadium= [[Foolad Shahr Stadium]], [[Isfahon]]
|attendance= 
|Hakam= [[Valentin Kovalenko]] ([[Oʻzbekiston Futbol Federaziyasi|Oʻzbekiston]])}}&lt;/div&gt;

&lt;div id=&quot;Al-Rayyan v Al-Shabab&quot;&gt;{{footballbox
|date= 2 mart 2011
|time= 18:15 UTC+03:00
|team1= [[Al-Rayyan (Qatar)|Al-Rayyan]] {{bayroq|Qatar}}
|score= 
|report= 
|team2= {{bayroq|KSA}} [[Al-Shabab FK|Al-Shabab]]
|goals1= 
|goals2= 
|stadium= [[Ahmed bin Ali Stadium]], [[Al-Rayyan]]
|attendance= 
|referee= 
}}&lt;/div&gt;
----
&lt;div id=&quot;Emirates v Al-Rayyan&quot;&gt;{{footballbox
|date= 16 mart 2011
|time= 19:15 UTC+04:00
|team1= [[Emirates]] [[Tasvir:Flag of the United Arab Emirates.svg|border|22x20px]]
|score= 
|report= 
|team2= {{bayroq|Qatar}} [[Al-Rayyan (Qatar)|Al-Rayyan]]
|goals1= 
|goals2= 
|stadium= [[Emirates]], [[Ras al-Khaimah]]
|attendance= 
|referee= 
}}&lt;/div&gt;

&lt;div id=&quot;Al-Shabab v Zob Ahan&quot;&gt;{{footballbox
|date= 16 mart 2011
|time= 20:00 UTC+03:00
|team1= [[Al-Shabab FK|Al-Shabab]] {{bayroq|KSA}}
|score= 
|report= 
|team2= {{bayroq|Iran}} [[Zob Ahan FK|Zob Ahan]]
|goals1=
|goals2=
|stadium= Prince Faisal bin Fahd Stadium, Riyod
|attendance=
|referee= 
}}&lt;/div&gt;
----
&lt;div id=&quot;Al-Rayyan v Zob Ahan&quot;&gt;{{footballbox
|date= 6-aprel 2011
|time= 18:30 UTC+03:00
|team1= [[Al-Rayyan (Qatar)|Al-Rayyan]] {{bayroq|Qatar}}
|score= 
|report= 
|team2= {{bayroq|Iran}} [[Zob Ahan FK|Zob Ahan]]
|goals1= 
|goals2= 
|stadium= Ahmed bin Ali Stadium, Al-Rayyan
|attendance= 
|referee= 
}}&lt;/div&gt;

&lt;div id=&quot;Al-Shabab v Emirates&quot;&gt;{{footballbox
|date= 6-aprel 2011
|time= 20:05 UTC+03:00
|team1= [[Al-Shabab FK|Al-Shabab]] {{bayroq|KSA}}
|score= 
|report= 
|team2= [[Tasvir:Flag of the United Arab Emirates.svg|border|22x20px]] [[Emirates]]
|goals1= 
|goals2= 
|stadium= Prince Faisal bin Fahd Stadium, Riyodh
|attendance= 
|referee= 
}}&lt;/div&gt;
----
&lt;div id=&quot;Emirates v Al-Shabab&quot;&gt;{{footballbox
|date= 19-aprel 2011
|time= 19:30 UTC+04:00
|team1= [[Emirates]] [[Tasvir:Flag of the United Arab Emirates.svg|border|22x20px]]
|score= 
|report= 
|team2= {{bayroq|KSA}} [[Al-Shabab FK|Al-Shabab]]
|goals1= 
|goals2= 
|stadium= Emirates Club Stadium, Ras al-Khaimah
|attendance= 
|referee= 
}}&lt;/div&gt;

&lt;div id=&quot;Zob Ahan v Al-Rayyan&quot;&gt;{{footballbox
|date= 19-aprel 2011
|time= 20:00 UTC+04:30
|team1= [[Zob Ahan FK|Zob Ahan]] {{bayroq|Iran}}
|score= 
|report= 
|team2= {{bayroq|Qatar}} [[Al-Rayyan (Qatar)|Al-Rayyan]]
|goals1= 
|goals2= 
|stadium= Foolad Shahr Stadium, Isfahon
|attendance= 
|referee= 
}}&lt;/div&gt;
----
&lt;div id=&quot;Emirates v Zob Ahan&quot;&gt;{{footballbox
|date= 3-may 2011
|time= 19:35 UTC+04:00
|team1= [[Emirates]] [[Tasvir:Flag of the United Arab Emirates.svg|border|22x20px]]
|score= 
|report= 
|team2= {{bayroq|Iran}} [[Zob Ahan FK|Zob Ahan]]
|goals1= 
|goals2= 
|stadium= Emirates Club Stadium, Ras al-Khaimah
|attendance= 
|referee= 
}}&lt;/div&gt;

&lt;div id=&quot;Al-Shabab v Al-Rayyan&quot;&gt;{{footballbox
|date= 3-may 2011
|time= 20:20 UTC+03:00
|team1= [[Al-Shabab FK|Al-Shabab]] {{bayroq|KSA}}
|score= 
|report= 
|team2= {{bayroq|Qatar}} [[Al-Rayyan (Qatar)|Al-Rayyan]]
|goals1= 
|goals2= 
|stadium= Prince Faisal bin Fahd Stadium, Riyod
|attendance= 
|referee= 
}}&lt;/div&gt;
----
&lt;div id=&quot;Al-Rayyan v Emirates&quot;&gt;{{footballbox
|date= 10-may 2011
|time= 18:50 UTC+03:00
|team1= [[Al-Rayyan (Qatar)|Al-Rayyan]] {{bayroq|Qatar}}
|score= 
|report= 
|team2= [[Tasvir:Flag of the United Arab Emirates.svg|border|22x20px]] [[Emirates]]
|goals1= 
|goals2= 
|stadium= Ahmed bin Ali Stadium, Al-Rayyan
|attendance= 
|referee= 
}}&lt;/div&gt;

&lt;div id=&quot;Zob Ahan v Al-Shabab&quot;&gt;{{footballbox
|date= 10-may 2011
|time= 20:30 UTC+04:30
|team1= [[Zob Ahan FK|Zob Ahan]] {{bayroq|Iran}}
|score= 
|report= 
|team2= {{bayroq|KSA}} [[Al-Shabab FK|Al-Shabab]]
|goals1= 
|goals2= 
|stadium= Foolad Shahr Stadium, Isfahon
|attendance= 
|referee= 
}}&lt;/div&gt;

===Guruh E===

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!width=175 |Jamoa
!width=20 | O' 
!width=20 | G' 
!width=20 | D 
!width=20 | M 
!width=45 |  T-N  
!width=20 | O

|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|South Korea}} [[Jeju United FC|Jeju United]]
|0||0||0||0||0||0
|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|Australia}}[[Melbourne Victory FC|Melbourne Victory]]
|0||0||0||0||0||0
|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|Japan}} [[Gamba Osaka]]
|0||0||0||0||0||0
|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|China}} [[Tianjin Teda]]
|0||0||0||0||0||0
|}

===Guruh F===

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!width=175 |Jamoa
!width=20 | O' 
!width=20 | G' 
!width=20 | D 
!width=20 | M 
!width=45 |  T-N  
!width=20 | O

|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|China}} [[Hangzhou Greentown FC|Hangzhou Greentown]]
|0||0||0||0||0||0
|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|South Korea}} [[FC Seoul]]
|0||0||0||0||0||0
|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|}} Play-off g'olibi (Sharq)
|0||0||0||0||0||0
|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|Japan}} [[Nagoya Grampus]]
|0||0||0||0||0||0
|}

===Guruh G===

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!width=175 |Jamoa
!width=20 | O' 
!width=20 | G' 
!width=20 | D 
!width=20 | M 
!width=45 |  T-N  
!width=20 | O

|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|Japan}} [[Cerezo Osaka]]
|0||0||0||0||0||0
|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|China}} [[Shandong Luneng]]
|0||0||0||0||0||0
|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|South Korea}} [[Jeonbuk Hyundai Motors]]
|0||0||0||0||0||0
|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|Indonesia}} [[Arema FC]]
|0||0||0||0||0||0
|}

===Guruh H===

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!width=175 |Jamoa
!width=20 | O' 
!width=20 | G' 
!width=20 | D 
!width=20 | M 
!width=45 |  T-N  
!width=20 | O

|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|Australia}} [[Sydney FC]]
|0||0||0||0||0||0
|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|Japan}} [[Kashima Antlers]]
|0||0||0||0||0||0
|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|China}} [[Shanghai Shenhua]]
|0||0||0||0||0||0
|-bgcolor=
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|South Korea}} [[Suwon Samsung Bluewings]]
|0||0||0||0||0||0
|}

==Manbalar==
{{manbalar}}

==Havolalar==
*[http://www.the-afc.com/en/tournaments/clubs/afc-champions-league AFC Champions League Official Page] {{ref-en}}
*[http://images.the-afc.com/Documents/comps/regs/ACL_2011_Competitions_Regulations.pdf AFC Champions League 2011 Competitions Regulations] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120612212809/http://images.the-afc.com/Documents/comps/regs/ACL_2011_Competitions_Regulations.pdf |date=2012-06-12 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120612212809/http://images.the-afc.com/Documents/comps/regs/ACL_2011_Competitions_Regulations.pdf |date=2012-06-12 }}{{ref-en}}
*[http://images.the-afc.com/Documents/comps/2011/ACL2011_match_schedule.pdf 2011 AFC Champions League Official Match Schedule] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120612212926/http://images.the-afc.com/Documents/comps/2011/ACL2011_match_schedule.pdf |date=2012-06-12 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120612212926/http://images.the-afc.com/Documents/comps/2011/ACL2011_match_schedule.pdf |date=2012-06-12 }}{{ref-en}}

[[Turkum:2011-yilgi AFC Chempionlar ligasi]]</text>
      <sha1>suqgdzxrzlwhjxppnkdji19ghyrvwd9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Futbol boʻyicha 2012-yilgi AFC Chempionlar ligasi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24658</id>
    <revision>
      <id>6327486</id>
      <parentid>6324871</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T12:26:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Referenze */</comment>
      <origin>6327486</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39395" sha1="1k8s13z6k3y0mpxce28h7zkeileewgq" xml:space="preserve">{{ Xalqaro futbol musoboqa
| tourney_name = AFC Chempionlar Ligasi
| year = 
| yearr = 2012
| other_titles = 
| image = AFC Chempionlar Ligasi.png
| size = 200px
| alt = 
| caption = 
| city = 
| country = 
| dates = [[13 fevral]] – [[19 noyabr]] [[2012]]
| num_teams = 37
| confederations = 
| associations = 11
| venues = 
| cities = 
| champion = 
| champion_other = 
| count = 
| second = 
| second_other = 
| third = 
| third_other = 
| fourth = 
| fourth_other = 
| matches = 109
| goals = 312
| attendance = 
| top_scorer = {{bayroq|BRA}} [[:en:Ricardo Oliveira|Rikardo Oliveyra]] &lt;br /&gt; (12 gol)
| player =
| young_player =
| prevseason = [[AFC Chempionlar Ligasi 2011|2011]]
| nextseason = [[AFC Chempionlar Ligasi 2013|2013]]
}}
'''AFC Chempionlar Ligasi 2012''' — [[Osiyo]] [[futbol]] klublari oʻrtasidagi eng yuqori darajali turnirning 31-musoboqasi (Chempionlar Ligasi nomida — 10-musoboqa). Final uchrashuvi [[9-noyabr|9]] yoki [[10-noyabr]] kuni boʻlib oʻtadi.

== Turnir tuzilishi va ishtirokchilar ==

{|
|valign=&quot;top&quot;|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
!colspan=4|Guruh bosqichiga toʻgʻridan toʻgri chiqqanlar: Gʻarb mintaqasi (A-D guruhlari)
|-
!Jamoa
!Qatnashish asosi
!I*
!S/I**
|-
|{{bayroq|Qatar}} [[:en: Lekhwiya SC|Lehviya]]
|[[:en: 2010–11 Qatar Stars League|Qatar chempionati]] chempion
|1chi
| —
|-
|{{bayroq|Qatar}} [[:en: Al-Rayyan Sports Club|Al-Rayyan]]
|[[:en: 2011 Emir of Qatar Cup|Qatar kubogi]] gʻolibi &lt;br /&gt; [[:en: 2010–11 Qatar Stars League|Qatar chempionati]] 3-oʻrin
|4chi
|2011
|-
|{{bayroq|Qatar}} [[:en: Al-Gharafa Sports Club|Al-Gʻarafa]]
|[[:en: 2010–11 Qatar Stars League|Qatar chempionati]] 2-oʻrin
|7chi
|2011
|-
|{{bayroq|Qatar}} [[:en: Al-Arabi SC (Qatar)|Al-Arabi]]
|[[:en: 2010–11 Qatar Stars League|Qatar chempionati]] 4-oʻrin
|1chi
| —
|-
|{{bayroq|KSA}} [[:en: Al-Hilal FC|Al-Hilol]]
|[[:en: 2010–11 Saudi Professional League|Saudiya Arabistoni chempionati]] chempion
|8chi
|2011
|-
|{{bayroq|KSA}} [[:en: Al-Ahli (Jeddah)|Al-Ahli]]
|[[:en: 2011 King Cup of Champions|Saudiya Arabistoni kubogi]] gʻolibi
|5chi
|2010
|-
|{{bayroq|KSA}} [[:en: Ittihad FC|Al-Ittihod]]
|[[:en: 2010–11 Saudi Professional League|Saudiya Arabistoni chempionati]] 2-oʻrin
|8chi
|2011
|-
|[[Tasvir:Flag of the United Arab Emirates.svg|border|22x20px]] [[:en: Al-Jazira Club|Al-Jazira]]
|[[:en: 2010–11 UAE Pro-League|BAA chempionati]] chempion&lt;br /&gt; [[:en: 2010–11 UAE President's Cup|BAA kubogi]] gʻolibi
|4chi
|2011
|-
|[[Tasvir:Flag of the United Arab Emirates.svg|border|22x20px]] [[:en: Bani Yas Club|Bani Yas]]
|[[:en: 2010–11 UAE Pro-League|BAA chempionati]] 2-oʻrin
|1chi
| —
|-
|[[Tasvir:Flag of the United Arab Emirates.svg|border|22x20px]] [[:en: Al-Nasr SC|Al-Nasr]]
|[[:en: 2010–11 UAE Pro-League|BAA chempionati]] 3-oʻrin
|1chi
| —
|-
|{{bayroq|UZB}} [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|[[:en: 2011 Uzbekistan Cup|Oʻzbekiston kubogi]] gʻolibi &lt;br /&gt; [[:en: 2011 Uzbek League|Oʻzbekiston chempionati]] 3-oʻrin
|10chi
|2011
|-
|{{bayroq|UZB}} [[Nasaf]]
|[[:en: 2011 Uzbek League|Oʻzbekiston chempionati]] 2-oʻrin
|1chi
| —
|-
|{{bayroq|Iran}} [[:en: Sepahan Esfahan FC|Sepahon]]
|[[:en: 2010–11 Persian Gulf Cup|Eron chempionati]] chempion
|8chi
|2011
|-
|{{bayroq|Iran}} [[:en: Persepolis FC|Piruzi]]
|[[:en: 2010–11 Hazfi Cup|Eron kubogi]] gʻolibi
|4chi
|2011
|-
!colspan=4|Saralash bosqichi ishtirokchilari: Gʻarbiy Osiyo
|-
|{{bayroq|Iran}} [[:en: Esteghlal Tehran FC|Istiqlol]]
|[[:en: 2010–11 Persian Gulf Cup|Eron chempionati]] 2-oʻrin
|5chi
|2011
|-
|{{bayroq|Iran}} [[:en: Zob Ahan Isfahan FC|Zob Ahan]]
|[[:en: 2010–11 Persian Gulf Cup|Eron chempionati]] 3-oʻrin
|4chi
|2011
|-
|{{bayroq|KSA}} [[:en: Ettifaq FC|Al-Ittifoq]]
|[[:en: 2010–11 Saudi Professional League|Saudiya Arabistoni chempionati]] 3-oʻrin
|2chi
|2009
|-
|[[Tasvir:Flag of the United Arab Emirates.svg|border|22x20px]] [[:en: Al-Shabab (UAE)|Al-Shabob]]
|[[:en: 2010–11 UAE Pro-League|BAA chempionati]] 4-oʻrin
|2chi
|2009
|-
|{{bayroq|UZB}} [[Neftchi]]
|[[:en: 2011 Uzbek League|Oʻzbekiston chempionati]] 4-oʻrin
|5chi
|2007
|}
|valign=&quot;top&quot;|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
!colspan=4|Guruh bosqichiga toʻgʻridan toʻgri chiqqanlar: Sharq mintaqasi (E-H guruhlari)
|-
!Jamoa
!Qatnashish asosi
!I*
!S/I**
|-
|{{bayroq|Japan}} [[:en: Kashiwa Reysol|Kashiva Reysol]]
|[[:en: 2011 J. League Division 1|Yaponiya chempionati]] chempion
|1chi
| —
|-
|{{bayroq|Japan}} [[:en: FC Tokyo|FC Tokyo]]
|[[:en: 2011 Emperor's Cup|Yaponiya kubogi]] gʻolibi
|1chi
| —
|-
|{{bayroq|Japan}} [[:en: Nagoya Grampus|Nagoya Grampus]]
|[[:en: 2011 J. League Division 1|Yaponiya chempionati]] 2-oʻrin
|3chi
|2011
|-
|{{bayroq|Japan}} [[:en: Gamba Osaka|Gamba Osaka]]
|[[:en: 2011 J. League Division 1|Yaponiya chempionati]] 3-oʻrin
|6chi
|2011
|-
|{{bayroq|South Korea}} [[:en: Jeonbuk Hyundai Motors|Chonbuk Motors]]
|[[:en: 2011 K-League|J.Koreya chempionati]] chempion
|6chi
|2011
|-
|{{bayroq|South Korea}} [[:en: Seongnam Ilhwa Chunma|Seongnam Ilva Chunma]]
|[[:en: 2011 Korean FA Cup|J.Koreya kubogi]] gʻolibi
|5chi
|2010
|-
|{{bayroq|South Korea}} [[:en: Ulsan Hyundai FC|Ulsan Hyunday]]
|[[:en: 2011 K-League|J.Koreya chempionati]] 2-oʻrin
|3chi
|2009
|-
|{{bayroq|China}} [[:en: Guangzhou Evergrande F.C.|Guandjou Evergrand]]
|[[:en: 2011 Chinese Super League|Xitoy chempionati]] chempion
|1chi
| —
|-
|{{bayroq|China}} [[:en: Tianjin Teda F.C.|Tiantzin Teda]]
|[[:en: 2011 Chinese FA Cup|Xitoy chempionati]] gʻolibi
|3chi
|2011
|-
|{{bayroq|China}} [[:en: Beijing Guoan F.C.|Pekin Guoan]]
|[[:en: 2011 Chinese Super League|Xitoy chempionati]] 2-oʻrin
|4chi
|2010
|-
|{{bayroq|Australia}} [[:en: Brisbane Roar FC|Brisban Roar]]
|[[:en: 2010–11 A-League|Avstraliya chempionati]] premyer va chempion
|1chi
| —
|-
|{{bayroq|Australia}} [[:en: Central Coast Mariners FC|Sentral Koast Mariners]]
|[[:en: 2010–11 A-League|Avstraliya chempionati]] 2-oʻrin
|2chi
|2009
|-
|{{bayroq|Thailand}} [[:en: Buriram PEA F.C.|Buriram Yunayted]]
|[[:en: 2011 Thai Premier League|Tailand chempionati]] chempion
|3chi
|2009
|-
|{{bayroq|UZB}} [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]&lt;sup&gt;†&lt;/sup&gt;
|[[:en: 2011 Uzbek League|Oʻzbekiston chempionati]] chempion
|5chi
|2011
|-
!colspan=4|Saralash bosqichi ishtirokchilari: Sharqiy Osiyo
|-
|{{bayroq|South Korea}} [[:en: Pohang Steelers|Pohang Stilerz]]
|[[:en: 2011 K-League|J.Koreya chempionati]] 3-oʻrin
|4chi
|2010
|-
|{{bayroq|China}} [[:en: Liaoning Whowin F.C.|Liaoning Vovin]]
|[[:en: 2011 Chinese Super League|Xitoy chempionati]] 3-oʻrin
|colspan=2|''Bosh tortdi''&lt;ref&gt;{{Citation |year= |title=辽宁宏运足球俱乐部正式宣布退出亚冠联赛资格赛 |url=http://sports.china.com/football/csl/news/11062519/20111202/16902866.html |access-date=2011-12-07 |archivedate=2012-02-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120229002218/http://sports.china.com/football/csl/news/11062519/20111202/16902866.html }}&lt;/ref&gt;
|-
|{{bayroq|Australia}} [[:en: Adelaide United|Adelaida Yunayted]]
|[[:en: 2010–11 A-League|Avstraliya chempionati]] 3-oʻrin
|4chi
|2010
|-
|{{bayroq|Thailand}} [[:en: Chonburi FC|Chonburi]]
|[[:en: 2011 Thai FA Cup|Tailand kubogi]] gʻolibi
|2chi
|2008
|-
|{{bayroq|Indonesia}} [[:en: Persipura Jayapura|Persipura Jayapura]]‡
|[[:en: 2010–11 Indonesia Super League|Indoneziya chempionati]] chempion
|2-chi
|2010
|}
|}
: ''izoh'': * ''nechanchi ishtiroki''
:: ** ''soʻnggi ishtiroki''
:: &lt;sup&gt;†&lt;/sup&gt; ''[[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] sharq mintaqasiga oʻtkazilgan''
:: &lt;sup&gt;‡&lt;/sup&gt; ''[[:en: Persipura Jayapura|Persipura Jayapura]] avvaliga musobaqadan chetlatilgan, lekin keyinchalik Sport Arbitraj Sudi qaroriga binoan musobaqaga qaytarilgan &lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.uff.uz/news/sections/liga/37618|publisher=Uff.uz|title=«Персипура» Спорт арбитраж суди орқали Чемпионлар Лигасидаги ўрнини қайта тиклади|date=2012-02-15|accessdate=2012-02-15|archivedate=2012-02-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120222054931/http://www.uff.uz/news/sections/liga/37618}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120222054931/http://www.uff.uz/news/sections/liga/37618 |date=2012-02-22 }}&lt;/ref&gt;

== Turnir grafiki ==

{| class=&quot;wikitable&quot; border=&quot;1&quot;
|-align=&quot;center&quot;
!Bosqich
!Raund
!Dastlabki uchrashuvlar
!Javob uchrashuvlari
|-align=&quot;center&quot;
|rowspan=2|Saralash bosqichi
|Yarim finallar
|colspan=2|11 fevral, 2011
|-align=&quot;center&quot;
|Final
|colspan=2|18 fevral, 2011
|-align=&quot;center&quot;
|rowspan=6|Guruh bosqichi
|1-tur
|colspan=2|6-7 mart, 2011
|-align=&quot;center&quot;
|2-tur
|colspan=2|20-21 mart, 2011
|-align=&quot;center&quot;
|3-tur
|colspan=2|3-4 aprel, 2011
|-align=&quot;center&quot;
|4-tur
|colspan=2|17-18 aprel, 2011
|-align=&quot;center&quot;
|5-tur
|colspan=2|1-2 may, 2011
|-align=&quot;center&quot;
|6-tur
|colspan=2|15-16 may, 2011
|-align=&quot;center&quot;
|rowspan=4|Play-off
|1/8 final
|colspan=2|29-30 may, 2011
|-align=&quot;center&quot;
|Chorak-final
|19 sentabr, 2011
|2-3 oktabr, 2011
|-align=&quot;center&quot;
|Yarim-final
|24 oktabr, 2011
|31 oktabr, 2011
|-align=&quot;center&quot;
|Final
|colspan=2|9 yoki 10 Noyabr, 2011&lt;!--These are the possible dates that the AFC designated for the matches to be played, so no need to change--&gt; (''final ishtirokchilaridan birining „uyida“'')
|}

== Saralash bosqichi ==

Har bir mintaqatadan ikkitadan jamoa guruh bosqichida qatnashish huquqini qoʻlga kiritadi. Finalda magʻlub boʻlgan jamoalar [[OFK Kubogi 2012|OFK Kubogi]]ga yoʻl oladi. Yarim finaldan oʻta olmagan jamoa [[2012]] yildagi xalqaro ishtirokini yakunlaydi.

''Qurʻa tashlash marosimi [[2011]] yil [[6-dekabr]]da [[Malayziya]]ning [[Kuala Lumpur]] shahrida boʻlib oʻtgan''

=== „Gʻarb“ mintaqasi ===

{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;60%&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!colspan=&quot;3&quot;|Yarim final
|-
|width=&quot;50&quot; align=&quot;right&quot;|&lt;small&gt;'''1-jamoa''' &lt;/small&gt;
|width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;|&lt;small&gt; Hisob &lt;/small&gt;
|width=&quot;50&quot; align=&quot;left&quot;|&lt;small&gt;'''2-jamoa'''&lt;/small&gt;
|-bgcolor=
|width=&quot;35%&quot; align=&quot;right&quot;|'''[[:en: Tehran FC Esteghlal|Istiqlol]]''' {{bayroq|Iran}}
|width=&quot;10%&quot; align=&quot;center&quot;|[[:en: 2012 AFC Champions League qualifying play-off|2:0]]
|width=&quot;35%&quot; align=&quot;left&quot;|{{bayroq|Iran}} [[:en: Zob Ahan Isfahan FC|Zob Ahan]]
|width=&quot;20%&quot; align=&quot;center&quot;| → Final
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;60%&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!colspan=&quot;3&quot;|Final
|-
|width=&quot;50&quot; align=&quot;right&quot;|&lt;small&gt;'''1-jamoa'''&lt;/small&gt;
|width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;|&lt;small&gt;Hisob&lt;/small&gt;
|width=&quot;50&quot; align=&quot;left&quot;|&lt;small&gt;'''2-jamoa'''&lt;/small&gt;
|-bgcolor=
|width=&quot;35%&quot; align=&quot;right&quot;|'''[[:en: Al Shabab Al Arabi Club|Al Shabob]]''' {{bayroq|UAE}}
|width=&quot;10%&quot; align=&quot;center&quot;|[[:en: 2012 AFC Champions League qualifying play-off|3:0]]
|width=&quot;35%&quot; align=&quot;left&quot;|{{bayroq|UZB}} [[Neftchi]]
|width=&quot;20%&quot; align=&quot;center&quot;| → '''&quot;D guruhi&quot;'''
|-bgcolor=
|width=&quot;35%&quot; align=&quot;right&quot;|'''[[:en: Tehran FC Esteghlal|Istiqlol]]''' {{bayroq|Iran}}
|width=&quot;10%&quot; align=&quot;center&quot;|[[:en: 2012 AFC Champions League qualifying play-off|3:1]]
|width=&quot;35%&quot; align=&quot;left&quot;|{{bayroq|KSA}} [[:en: Al-Ettifaq Club|Al-Ittifoq]]
|width=&quot;20%&quot; align=&quot;center&quot;| → '''&quot;A guruhi&quot;'''
|}

=== „Sharq“ mintaqasi ===

{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;60%&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!colspan=&quot;3&quot;|Final
|-
|width=&quot;50&quot; align=&quot;right&quot;|&lt;small&gt;'''1-jamoa''' &lt;/small&gt;
|width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;|&lt;small&gt; Hisob &lt;/small&gt;
|width=&quot;50&quot; align=&quot;left&quot;|&lt;small&gt;'''2-jamoa'''&lt;/small&gt;
|-bgcolor=
|width=&quot;35%&quot; align=&quot;right&quot;|'''[[:en: Pohang Steelers|Pohang Stilerz]]''' {{bayroq|South Korea}}
|width=&quot;10%&quot; align=&quot;center&quot;|[[:en: 2012 AFC Champions League qualifying play-off|2:0]]
|width=&quot;35%&quot; align=&quot;left&quot;|{{bayroq|Thailand}} [[:en: Chonburi FC|Chonburi]]
|width=&quot;20%&quot; align=&quot;center&quot;| → '''&quot;E guruhi&quot;'''
|-bgcolor=
|width=&quot;35%&quot; align=&quot;right&quot;|'''[[:en: Adelaide United FC|Adelaida Yunayted]]''' {{bayroq|Australia}}
|width=&quot;10%&quot; align=&quot;center&quot;|[[:en: 2012 AFC Champions League qualifying play-off|3:0]]
|width=&quot;35%&quot; align=&quot;left&quot;|{{bayroq|Thailand}} [[:en: Persipura Jayapura|Persipura Jayapura]]
|width=&quot;20%&quot; align=&quot;center&quot;| → '''&quot;E guruhi&quot;'''
|}

== Guruh bosqichi ==
{{main article|AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi}}
Guruh bosqichi uchun qur’a tashlash 2011-yil 6-Dekabrda [[Malayziya]]ning [[Kuala Lumpur]] shahrida oʻtkazildi. Bir davlatdan boʻlgan klublar, bir guruhdan joy olishi mumkin emas. Har bir guruhning birinchi va ikkinchi oʻrinlari nimchorak finalga yoʻllanma oladilar.

=== „A“ guruhi ===

{|
|-
|
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!width=20 |#
!width=175 | Jamoa
!width=20 |{{Tooltip| Oʼ | Oʼyin}}
!width=20 |{{Tooltip| G' | Gʼalaba}}
!width=20 |{{Tooltip| D | Durang}}
!width=20 |{{Tooltip| M | Magʼlubiyat}}
!width=45 |{{Tooltip| T-N | Toʼplar nisbati}}
!width=20 |±
!width=20 |{{Tooltip| O | Ochkolar}}

|-bgcolor=ccffcc
|1
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|UAE}} [[Al-Jazira Club|Al-Jazira]]
|6||5||1||0||18-10||+8||'''16'''
|-bgcolor=ccffcc
|2
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|Iran}} [[:en: Tehran FC Esteghlal|Istiqlol]]
|6||3||2||1||8-3||+5||'''11'''
|-bgcolor=
|3
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|Qatar}} [[:en: Al Rayyan Sports Club|Al-Rayyan]]
|6||2||0||4||9-12||-3||'''6'''
|-bgcolor=
|4
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|UZB}} [[Nasaf]]
|6||0||1||5||4-14||-10||'''1'''
|}
|
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!width=&quot;175&quot;|&amp;nbsp;
!width=&quot;50&quot;|[[:en: Al Rayyan|RAY]]
!width=&quot;50&quot;|[[Al-Jazira Club|JAZ]]
!width=&quot;50&quot;|[[Nasaf|NAS]]
!width=&quot;50&quot;|[[:en: Tehran FC Esteghlal|IST]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[:en: Al Rayyan Sports Club|Al-Rayyan]]
!|[[Tasvir:Soccerball.svg|20px]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Al Rayyan v Al-Jazira|3:4]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Al Rayyan v Nasaf|3:1]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Al Rayyan v Istiqlol|0:1]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[Al-Jazira Club|Al-Jazira]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Al-Jazira v Al Rayyan|3:2]]
!|[[Tasvir:Soccerball.svg|20px]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Al-Jazira v Nasaf|4:1]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Al-Jazira v Istiqlol|1:1]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[Nasaf]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Nasaf v Al Rayyan|0:1]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Nasaf v Al-Jazira|2:4]]
!|[[Tasvir:Soccerball.svg|20px]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Nasaf v Istiqlol|0:2]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[:en: Tehran FC Esteghlal|Istiqlol]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Istiqlol v Al Rayyan|3:0]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Istiqlol v Al-Jazira|1:2]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Istiqlol v Nasaf|0:0]]
!|[[Tasvir:Soccerball.svg|20px]]
|}
|}

=== „B“ guruhi ===

{|
|-
|
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!width=20 |#
!width=175 |Jamoa
!width=20 |{{Tooltip| Oʼ | Oʼyin}}
!width=20 |{{Tooltip| G' | Gʼalaba}}
!width=20 |{{Tooltip| D | Durang}}
!width=20 |{{Tooltip| M | Magʼlubiyat}}
!width=45 |{{Tooltip| T-N | Toʼplar nisbati}}
!width=20 |±
!width=20 |{{Tooltip| O | Ochkolar}}

|-bgcolor=ccffcc
|1
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|KSA}} [[:en: Ittihad FC|Al-Ittihod]]
|6||5||1||0||13-4||+9||'''16'''
|-bgcolor=ccffcc
|2
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|UAE}} [[:en: Bani Yas Club|Bani Yas]]
|6||3||2||1||9-2||+7||'''11'''
|-bgcolor=
|3
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|UZB}} [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|6||2||1||3||6-10||-4||'''7'''
|-bgcolor=
|4
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|QAT}} [[:en: Al-Arabi SC|Al-Arabi]]
|6||0||0||6||4-16||-12||'''0'''
|}
|
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!width=&quot;175&quot;|&amp;nbsp;
!width=&quot;60&quot;|[[:en:Al Ittihad|ITH]]
!width=&quot;50&quot;|[[:en: Al-Arabi SC|ARA]]
!width=&quot;50&quot;|[[:en:Bani Yas|BAN]]
!width=&quot;50&quot;|[[Paxtakor (futbol klubi)|PAX]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[:en: Ittihad FC|Al-Ittihod]]
!|[[Tasvir:Soccerball.svg|20px]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Al-Ittihod v Al-Arabi|3:2]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Al-Ittihod v Bani Yas|1:0]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Al-Ittihod v Paxtakor|4:0]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[:en: Al-Arabi SC|Al-Arabi]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Al-Arabi v Al-Ittihod|1:3]]
!|[[Tasvir:Soccerball.svg|20px]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Al-Arabi v Bani Yas|0:4]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Al-Arabi v Paxtakor|0:1]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[:en: Bani Yas Club|Bani Yas]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Bani Yas v Al-Ittihod|0:0]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Bani Yas v Al-Arabi|2:0]]
!|[[Tasvir:Soccerball.svg|20px]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Bani Yas v Paxtakor|2:0]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Paxtakor v Al-Ittihod|1:2]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Paxtakor v Al-Arabi|3:1]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Paxtakor v Bani Yas|1:1]]
!|[[Tasvir:Soccerball.svg|20px]]
|}
|}

=== „C“ guruhi ===

{|
|-
|
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!width=20 |#
!width=175 |Jamoa
!width=20 |{{Tooltip| Oʼ | Oʼyin}}
!width=20 |{{Tooltip| G' | Gʼalaba}}
!width=20 |{{Tooltip| D | Durang}}
!width=20 |{{Tooltip| M | Magʼlubiyat}}
!width=45 |{{Tooltip| T-N | Toʼplar nisbati}}
!width=20 |±
!width=20 |{{Tooltip| O | Ochkolar}}

|-bgcolor=ccffcc
|1
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|Iran}} [[:en: Sepahan Esfahan FC|Sepahon]]
|6||4||1||1||9-4||+5||'''13'''
|-bgcolor=ccffcc
|2
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|KSA}} [[:en:Al-Ahli (Jeddah)|Al-Ahli]]
|6||3||1||2||10-6||+4||'''10'''
|-bgcolor=
|3
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|UAE}} [[:en: Al-Nasr SC|Al-Nasr]]
|6||2||0||4||6-11||-5||'''6'''
|-bgcolor=
|4
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|Qatar}} [[:en: Lekhwiya SC|Lehviya]]
|6||2||0||4||5-9||-4||'''6'''
|}
|
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!width=&quot;175&quot;|&amp;nbsp;
!width=&quot;60&quot;|[[:en: Sepahan Esfahan FC|SEP]]
!width=&quot;50&quot;|[[:en: Al-Ahli (Jeddah)|AHL]]
!width=&quot;50&quot;|[[:en: Lekhwiya SC|LEH]]
!width=&quot;50&quot;|[[:en: Al-Nasr SC|NSR]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[:en: Sepahan Esfahan FC|Sepahon]]
!|[[Tasvir:Soccerball.svg|20px]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Sepahon v Al-Ahli|2:1]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Sepahon v Lehviya|2:1]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Sepahon v Al-Nasr|1:0]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[:en: Al-Ahli (Jeddah)|Al-Ahli]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Al-Ahli v Sepahon|1:1]]
!|[[Tasvir:Soccerball.svg|20px]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Al-Ahli v Lehviya|3:0]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Al-Ahli v Al-Nasr|3:1]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[:en: Lekhwiya SC|Lehviya]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Lehviya v Sepahon|1:0]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Lehviya v Al-Ahli|1:0]]
!|[[Tasvir:Soccerball.svg|20px]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Lehviya v Al-Nasr|1:2]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[:en: Al-Nasr SC|Al-Nasr]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Al-Nasr v Sepahon|0:3]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Al-Nasr v Al-Ahli|1:2]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Al-Nasr v Lehviya|2:1]]
!|[[Tasvir:Soccerball.svg|20px]]
|}
|}

=== „D“ guruhi ===

{|
|-
|
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!width=20 |#
!width=175 |Jamoa
!width=20 |{{Tooltip| Oʼ | Oʼyin}}
!width=20 |{{Tooltip| G' | Gʼalaba}}
!width=20 |{{Tooltip| D | Durang}}
!width=20 |{{Tooltip| M | Magʼlubiyat}}
!width=45 |{{Tooltip| T-N | Toʼplar nisbati}}
!width=20 |±
!width=20 |{{Tooltip| O | Ochkolar}}

|-bgcolor=ccffcc
|1
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|KSA}} [[:en: Al-Hilal FC|Al-Hilol]]
|6||3||3||0||10-7||+3||'''12'''
|-bgcolor=ccffcc
|2
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|Iran}} [[:en: Persepolis FC|Piruzi]]
|6||3||2||1||14-5||+9||'''11'''
|-bgcolor=
|3
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|Qatar}} [[:en: Al-Gharafa Sports Club|Al-Gʻarafa]]
|6||1||3||2||7-10||-3||'''6'''
|-bgcolor=
|4
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|UAE}} [[:en: Al Shabab Al Arabi Club|Al-Shabob]]
|6||0||2||4||5-14||-9||'''2'''
|}
|
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!width=&quot;175&quot;|&amp;nbsp;
!width=&quot;60&quot;|[[:en: Al Shabab Al Arabi Club|SHA]]
!width=&quot;50&quot;|[[:en: Persepolis FC|PIR]]
!width=&quot;50&quot;|[[:en: Al-Hilal FC|HIL]]
!width=&quot;50&quot;|[[:en: Al-Gharafa Sports Club|GʻAR]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[:en: Al Shabab Al Arabi Club|Al Shabob]]
!|[[Tasvir:Soccerball.svg|20px]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Al Shabob v Piruzi|1:3]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Al Shabob v Al-Hilol|1:1]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Al Shabob v Al-Gʻarafa|0:0]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[:en: Persepolis FC|Piruzi]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Piruzi v Al Shabob|6:1]]
!|[[Tasvir:Soccerball.svg|20px]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Piruzi v Al-Hilol|0:1]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Piruzi v Al-Gʻarafa|1:1]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[:en: Al-Hilal FC|Al-Hilol]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Al-Hilol v Al Shabob|2:1]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Al-Hilol v Piruzi|1:1]]
!|[[Tasvir:Soccerball.svg|20px]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Al-Hilol v Al-Gʻarafa|2:1]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[:en: Al-Gharafa Sports Club|Al-Gʻarafa]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Al-Gʻarafa v Al Shabob|2:1]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Al-Gʻarafa v Piruzi|0:3]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Al-Gʻarafa v Al-Hilol|3:3]]
!|[[Tasvir:Soccerball.svg|20px]]
|}
|}

=== „E“ guruhi ===

{|
|-
|
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!width=20 |#
!width=175 |Jamoa
!width=20 |{{Tooltip| Oʼ | Oʼyin}}
!width=20 |{{Tooltip| G' | Gʼalaba}}
!width=20 |{{Tooltip| D | Durang}}
!width=20 |{{Tooltip| M | Magʼlubiyat}}
!width=45 |{{Tooltip| T-N | Toʼplar nisbati}}
!width=20 |±
!width=20 |{{Tooltip| O | Ochkolar}}

|-bgcolor=ccffcc
|1
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|AUS}} [[:en: Adelaide United FC|Adelaida Yunayted]]
|6||4||1||1||7-2||+5||'''13'''
|-bgcolor=ccffcc
|2
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|UZB}} [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|6||3||1||2||8-7||+1||'''10'''
|-bgcolor=
|3
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|South Korea}} [[:en: Pohang Steelers|Pohang Stilerz]]
|6||3||0||3||6-4||+2||'''9'''
|-bgcolor=
|4
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|Japan}} [[:en: Gamba Osaka|Gamba Osaka]]
|6||1||0||5||5-13||-8||'''3'''
|}
|
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!width=&quot;175&quot;|&amp;nbsp;
!width=&quot;60&quot;|[[:en: Gamba Osaka|GAM]]
!width=&quot;50&quot;|[[:en: Adelaide United FC|ADE]]
!width=&quot;50&quot;|[[Bunyodkor PFK|BUN]]
!width=&quot;50&quot;|[[:en: Pohang Steelers|POH]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[:en: Gamba Osaka|Gamba Osaka]]
!|[[Tasvir:Soccerball.svg|20px]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Gamba Osaka v Adelaida Yunayted|0:2]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Gamba Osaka v Bunyodkor|3:1]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Gamba Osaka v Pohang Stilerz|0:3]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[:en: Adelaide United FC|Adelaida Yunayted]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Adelaida Yunayted v Gamba Osaka|2:0]]
!|[[Tasvir:Soccerball.svg|20px]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Adelaida Yunayted v Bunyodkor|0:0]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Adelaida Yunayted v Pohang Stilerz|1:0]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Bunyodkor v Gamba Osaka|3:2]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Bunyodkor v Adelaida Yunayted|1:2]]
!|[[Tasvir:Soccerball.svg|20px]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Bunyodkor v Pohang Stilerz|1:0]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[:en: Pohang Steelers|Pohang Stilerz]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Pohang Stilerz v Gamba Osaka|2:0]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Pohang Stilerz v Adelaida Yunayted|1:0]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Pohang Stilerz v Bunyodkor|0:2]]
!|[[Tasvir:Soccerball.svg|20px]]
|}
|}

=== „F“ guruhi ===

{|
|-
|
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!width=20 |#
!width=175 |Jamoa
!width=20 |{{Tooltip| Oʼ | Oʼyin}}
!width=20 |{{Tooltip| G' | Gʼalaba}}
!width=20 |{{Tooltip| D | Durang}}
!width=20 |{{Tooltip| M | Magʼlubiyat}}
!width=45 |{{Tooltip| T-N | Toʼplar nisbati}}
!width=20 |±
!width=20 |{{Tooltip| O | Ochkolar}}

|-bgcolor=ccffcc
|1
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|South Korea}} [[:en: Ulsan Hyundai FC|Ulsan Hyunday]]
|6||4||2||0||11-7||+4||'''14'''
|-bgcolor=ccffcc
|2
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|Japan}} [[:en: FC Tokyo|FC Tokyo]]
|6||3||2||1||12-6||+6||'''11'''
|-bgcolor=
|3
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|Australia}} [[:en: Brisbane Roar FC|Brisban Roar]]
|6||0||3||3||6-11||-5||'''3'''
|-bgcolor=
|4
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|China}} [[:en: Beijing Guoan F.C.|Pekin Guoan]]
|6||0||3||3||6-11||-5||'''3'''
|}
|
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!width=&quot;175&quot;|&amp;nbsp;
!width=&quot;60&quot;|[[:en: Ulsan Hyundai FC|ULS]]
!width=&quot;50&quot;|[[:en: FC Tokyo|TOK]]
!width=&quot;50&quot;|[[:en: Brisbane Roar FC|BRI]]
!width=&quot;50&quot;|[[:en: Beijing Guoan F.C.|PEK]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[:en: Ulsan Hyundai FC|Ulsan Hyunday]]
!|[[Tasvir:Soccerball.svg|20px]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Ulsan Hyunday v FC Tokyo|1:0]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Ulsan Hyunday v Brisban Roar|1:1]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Ulsan Hyunday v Beijing Guoan|2:1]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[:en: FC Tokyo|FC Tokyo]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#FC Tokyo v Ulsan Hyunday|2:2]]
!|[[Tasvir:Soccerball.svg|20px]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#FC Tokyo v Brisban Roar|4:2]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#FC Tokyo v Beijing Guoan|3:0]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[:en: Brisbane Roar FC|Brisban Roar]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Brisban Roar v Ulsan Hyunday|1:2]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Brisban Roar v FC Tokyo|0:2]]
!|[[Tasvir:Soccerball.svg|20px]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Brisban Roar v Beijing Guoan|1:1]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[:en: Beijing Guoan F.C.|Pekin Guoan]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Beijing Guoan v Ulsan Hyunday|2:3]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Beijing Guoan v FC Tokyo|1:1]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Beijing Guoan v Brisban Roar|1:1]]
!|[[Tasvir:Soccerball.svg|20px]]
|}
|}

=== „G“ guruhi ===

{|
|-
|
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!width=20 |#
!width=175 |Jamoa
!width=20 |{{Tooltip| Oʼ | Oʼyin}}
!width=20 |{{Tooltip| G' | Gʼalaba}}
!width=20 |{{Tooltip| D | Durang}}
!width=20 |{{Tooltip| M | Magʼlubiyat}}
!width=45 |{{Tooltip| T-N | Toʼplar nisbati}}
!width=20 |±
!width=20 |{{Tooltip| O | Ochkolar}}

|-bgcolor=ccffcc
|1
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|South Korea}} [[:en: Seongnam Ilhwa Chunma|Seong. Ilva Chunma]]
|6||2||4||0||13-5||+8||'''10'''
|-bgcolor=ccffcc
|2
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|Japan}} [[:en: Nagoya Grampus|Nagoya Grampus]]
|6||2||4||0||10-4||+6||'''10'''
|-bgcolor=
|3
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|AUS}} [[:en: Central Coast Mariners FC|Sent. Koast Mariners]]
|6||1||3||2||7-11||-4||'''6'''
|-bgcolor=
|4
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|China}} [[:en: Tianjin Teda F.C.|Tiantzin Teda]]
|6||0||3||3||2-12||-10||'''3'''
|}
|
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!width=&quot;175&quot;|&amp;nbsp;
!width=&quot;60&quot;|[[:en: Tianjin Teda F.C.|TIA]]
!width=&quot;50&quot;|[[:en: Seongnam Ilhwa Chunma|SIC]]
!width=&quot;50&quot;|[[:en: Nagoya Grampus|NAG]]
!width=&quot;50&quot;|[[:en: Central Coast Mariners FC|SKM]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[:en: Tianjin Teda F.C.|Tiantzin Teda]]
!|[[Tasvir:Soccerball.svg|20px]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Tiantzin Teda v Seongnam Ilva Chunma|0:3]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Tiantzin Teda v Nagoya Grampus|0:3]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Tiantzin Teda v Sentral Koast Mariners|0:0]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[:en: Seongnam Ilhwa Chunma|Seongnam Ilva Chunma]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Seongnam Ilva Chunma v Tiantzin Teda|1:1]]
!|[[Tasvir:Soccerball.svg|20px]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Seongnam Ilva Chunma v Nagoya Grampus|1:1]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Seongnam Ilva Chunma v Sentral Koast Mariners|5:0]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[:en: Nagoya Grampus|Nagoya Grampus]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Nagoya Grampus v Tiantzin Teda|0:0]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Nagoya Grampus v Seongnam Ilva Chunma|2:2]]
!|[[Tasvir:Soccerball.svg|20px]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Nagoya Grampus v Sentral Koast Mariners|3:0]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[:en: Central Coast Mariners FC|Sentral Koast Mariners]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Sentral Koast Mariners v Tiantzin Teda|5:1]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Sentral Koast Mariners v Seongnam Ilva Chunma|1:1]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Sentral Koast Mariners v Nagoya Grampus|1:1]]
!|[[Tasvir:Soccerball.svg|20px]]
|}
|}

=== „H“ guruhi ===

{|
|-
|
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!width=20 |#
!width=175 |Jamoa
!width=20 |{{Tooltip| Oʼ | Oʼyin}}
!width=20 |{{Tooltip| G' | Gʼalaba}}
!width=20 |{{Tooltip| D | Durang}}
!width=20 |{{Tooltip| M | Magʼlubiyat}}
!width=45 |{{Tooltip| T-N | Toʼplar nisbati}}
!width=20 |±
!width=20 |{{Tooltip| O | Ochkolar}}

|-bgcolor=ccffcc
|1
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|China}} [[:en: Guangzhou Evergrande F.C.|Guangjou Evergrand]]
|6||3||1||2||12-8||+4||'''10'''
|-bgcolor=ccffcc
|2
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|Japan}} [[:en: Kashiwa Reysol|Kashiva Reysol]]
|6||3||1||2||11-7||+4||'''10'''
|-bgcolor=
|3
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|South Korea}} [[:en: Jeonbuk Hyundai Motors|Chonbuk Motors]]
|6||3||0||3||10-15||-5||'''9'''
|-bgcolor=
|4
|align=&quot;left&quot;|{{bayroq|Thailand}} [[:en: Buriram PEA F.C.|Buriram Yunayted]]
|6||2||0||4||8-11||-3||'''6'''
|}
|
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!width=&quot;175&quot;|&amp;nbsp;
!width=&quot;50&quot;|[[:en: Buriram PEA F.C.|BUR]]
!width=&quot;50&quot;|[[:en: Guangzhou Evergrande F.C.|GUA]]
!width=&quot;60&quot;|[[:en: Jeonbuk Hyundai Motors|CHO]]
!width=&quot;50&quot;|[[:en: Kashiwa Reysol|KAS]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[:en: Buriram PEA F.C.|Buriram Yunayted]]
!|[[Tasvir:Soccerball.svg|20px]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Buriram Yunayted v Guangjou Evergrand|1:2]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Buriram Yunayted v Chonbuk Motors|0:2]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Buriram Yunayted v Kashiva Reysol|3:2]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[:en: Guangzhou Evergrande F.C.|Guangjou Evergrand]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Guangjou Evergrand v Buriram Yunayted|1:2]]
!|[[Tasvir:Soccerball.svg|20px]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Guangjou Evergrand v Chonbuk Motors|1:3]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Guangjou Evergrand v Kashiva Reysol|3:1]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[:en: Jeonbuk Hyundai Motors|Chonbuk Motors]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Chonbuk Motors v Buriram Yunayted|3:2]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Chonbuk Motors v Guangjou Evergrand|1:5]]
!|[[Tasvir:Soccerball.svg|20px]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Chonbuk Motors v Kashiva Reysol|0:2]]
|-
!style=&quot;text-align:right;&quot;|[[:en: Kashiwa Reysol|Kashiva Reysol]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Kashiva Reysol v Buriram Yunayted|1:0]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Kashiva Reysol v Guangjou Evergrand|0:0]]
|[[AFC Chempionlar Ligasi 2012, guruh bosqichi#Kashiva Reysol v Chonbuk Motors|5:1]]
!|[[Tasvir:Soccerball.svg|20px]]
|}
|}

== Nimchorak Final ==
Nimchorak bahslari faqatgina bir uchrashuv bilan kifoyalanadi, yaʼni guruhda birinchi oʻrinni olgan '''Jamoa #1''' raqibi boshqa bir guruhning ikkinchi oʻrinini olgan '''Jamoa #2''' boʻladi va oʻyin birinchi oʻrinni olgan jamoa maydonida boʻladi

{{OneLegStart}}
{{OneLegResult|[[Al-Jazira Club|Al-Jazira]] {{bayroq|UAE}}||[[:en:2012 AFC Champions League knockout stage#Al-Jazira v Al-Ahli|3-3]]&lt;br /&gt;(2-4)|{{bayroq|KSA}} ''' [[:en:Al-Ahli SC (Jeddah)|Al-Ahli]]'''|}}
{{OneLegResult|'''[[:en:Sepahan Isfahan FC|Sepahon]]''' {{bayroq|Iran}}||[[:en:2012 AFC Champions League knockout stage#Sepahan v Esteghlal|2-0]]|{{bayroq|Iran}} [[:en:Esteghlal Tehran FC|Istiqlol]]|}}
{{OneLegResult|'''[[:en:Ittihad FC|Al-Ittihod]]''' {{bayroq|KSA}}||[[:en:2012 AFC Champions League knockout stage#Al-Ittihad v Persepolis|3-0]]|{{bayroq|Iran}} [[:en:Persepolis F.C.|Piruzi]]|}}
{{OneLegResult|'''[[:en:Al-Hilal FC|Al-Hilol]]''' {{bayroq|KSA}}||[[:en:2012 AFC Champions League knockout stage#Al-Hilal v Baniyas|7-1]]|{{bayroq|UAE}} [[:en:Baniyas SC|Bani Yas]]|}}
{{OneLegResult|'''[[:en:Adelaide United FC|Adelaida Yunayted]]''' {{bayroq|AUS}}||[[:en:2012 AFC Champions League knockout stage#Adelaide United v Nagoya Grampus|1-0]]|{{bayroq|Japan}} [[:en:Nagoya Grampus|Nagoya Grampus]]|}}
{{OneLegResult|[[:en:Seongnam Ilhwa Chunma|Seongnam Ilva Chunma]] {{bayroq|KOR}}||[[:en:2012 AFC Champions League knockout stage#Seongnam Ilhwa Chunma v Bunyodkor|0-1]]|{{bayroq|UZB}} '''[[FC Bunyodkor|Bunyodkor]]'''|}}
{{OneLegResult|'''[[:en:Ulsan Hyundai FC|Ulsan Hyunday]]''' {{bayroq|KOR}}||[[:en:2012 AFC Champions League knockout stage#Ulsan Hyundai v Kashiwa Reysol|3-2]]|{{bayroq|JPN}} [[:en:Kashiwa Reysol|Kashiva Reysol]]|}}
{{OneLegResult|'''[[:en:Guangzhou Evergrande F.C.|Guangjou Evergrand]]''' {{bayroq|CHN}}||[[:en:2012 AFC Champions League knockout stage#Guangzhou Evergrande v FC Tokyo|1-0]]|{{bayroq|JPN}} [[:en:F.C. Tokyo|FC Tokyo]]|}}
|}

=== Chorak final ===
Chorak final, yarim final va final bahslari uchun 2012-yil 14 iyunda [[Malayziya]]ning [[Kuala Lumpur]] shahrida qur’a tashlandi. Chorak final, yarim final bahslarini bilgilashi bilan bir qatorda final mezbonini ham aniqlab berdilar.

{{TwoLeg start}}
{{TwoLegResult|[[:en:Ittihad FC|Al-Ittihod]] {{bayroq|KSA}}||1-CH.F.|{{bayroq|CHN}} [[:en:Guangzhou Evergrande F.C.|Guangjou Evergrand]]||[[:en:2012 AFC Champions League knockout stage#Al-Ittihad v Guangzhou Evergrande|4-2]]|[[:en:2012 AFC Champions League knockout stage#Guangzhou Evergrande v Al-Ittihad|1-2]]}}
{{TwoLegResult|[[:en:Sepahan Isfahan FC|Sepahon]] {{bayroq|Iran}}||2-CH.F.|{{bayroq|KSA}} [[:en:Al-Ahli SC (Jeddah)|Al-Ahli]]||[[:en:2012 AFC Champions League knockout stage#Sepahan v Al-Ahli|0-0]]|[[:en:2012 AFC Champions League knockout stage#Al-Ahli v Sepahan|1-4]]}}
{{TwoLegResult|[[:en:Adelaide United FC|Adelaida Yunayted]] {{bayroq|AUS}}||3-CH.F.|{{bayroq|UZB}} [[FC Bunyodkor|Bunyodkor]]||[[:en:2012 AFC Champions League knockout stage#Adelaide United v Bunyodkor|2-2]]|[[:en:2012 AFC Champions League knockout stage#Bunyodkor v Adelaide United|2-3]]}}
{{TwoLegResult|[[:en:Ulsan Hyundai FC|Ulsan Hyunday]] {{bayroq|KOR}}||4-CH.F.|{{bayroq|KSA}} [[:en:Al-Hilal FC|Al-Hilol]]||[[:en:2012 AFC Champions League knockout stage#Ulsan Hyundai v Al-Hilal|1-0]]|[[:en:2012 AFC Champions League knockout stage#Al-Hilal v Ulsan Hyundai|4-0]]}}
|}

=== Yarim final ===

{{TwoLeg start}}
{{TwoLegResult|Al-Ittihod FK||1-Y.F.|2-CH.F. gʻolibi||[[:en:2012 AFC Champions League knockout stage#|&lt;small&gt;24 Okt&lt;/small&gt;]]|[[:en:2012 AFC Champions League knockout stage#|&lt;small&gt;31 Okt&lt;/small&gt;]]}}
{{TwoLegResult|3-CH.F. gʻolibi||2-Y.F.|4-CH.F. gʻolibi||[[:en:2012 AFC Champions League knockout stage#|&lt;small&gt;24 Okt&lt;/small&gt;]]|[[:en:2012 AFC Champions League knockout stage#|&lt;small&gt;31 Okt&lt;/small&gt;]]}}
|}

=== FINAL ===
{{main article|AFC Chempionlar Ligasi 2012, Final}}

{{footballbox
|date = 9 yoki 10 Noyabr, 2012
|time = 
|team1 = 2-Y.F. gʻolibi
|score = 
|report = 
|team2 = 1-Y.F. gʻolibi
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = 
|attendance = 
|referee = 
}}

== Toʻpurarlar ==
''2012-yil 30-maydan keyingi eng ohirgi maʼlumotlardan olindi. Agar futbolchining ismi sharifi '''qalin''' harflar bilan yozilgan boʻlsa, futbolchi musobaqada ishtirokini davom ettirmoqda.''

Eslatma: Faqat final bosqichidagi gollar hisobga olinmoqda, saralash bosqichidagilar sanalgani yoʻq
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot; width=800
! Oʻrin
! Oʻyinchilar
! Klub
! {{Tooltip| T-1 | Guruh bosqichi 1-Tur}}
! {{Tooltip| T-2 | Guruh bosqichi 2-Tur}}
! {{Tooltip| T-3 | Guruh bosqichi 3-Tur}}
! {{Tooltip| T-4 | Guruh bosqichi 4-Tur}}
! {{Tooltip| T-5 | Guruh bosqichi 5-Tur}}
! {{Tooltip| T-6 | Guruh bosqichi 6-Tur}}
! {{Tooltip| NMF | Nimchorak final}}
! {{Tooltip| CF1 | Chorak final Birinchi o'yin}}
! {{Tooltip| CF2 | Chorak final Javob o'yini}}
! {{Tooltip| YF1 | Yarim final Birinchi o'yin}}
! {{Tooltip| YF2 | Yarim final Javob o'yini}}
! {{0}}{{Tooltip| F | Final}}{{0}}
! Umumiy
|-
!rowspan=1|1
|align=&quot;left&quot;| {{bayroq|BRA}} [[:en:Ricardo Oliveira|Rikardo Oliveyra]]
|align=&quot;left&quot;| {{bayroq|UAE}} [[Al-Jazira Club|Al Jazira]]
|1||1|| ||1||3||4||2|| || || || ||
!12
|-
!rowspan=8|2
|align=&quot;left&quot;| {{bayroq|ARG}} '''[[:en:Darío Conca|Dario Konka]]'''
|align=&quot;left&quot;| {{bayroq|CHN}} [[:en:Guangzhou Evergrande F.C.|Guangjou Evergrand]]
|2|| || ||1||1||1|| || || || || ||
!5
|-
|align=&quot;left&quot;| {{bayroq|Libya}} [[:en:Éamon Zayed|Eamon Zaid]]
|align=&quot;left&quot;| {{bayroq|Iran}} [[:en:Persepolis F.C.|Peruzi]]
| ||3||1|| || ||1|| || || || || ||
!5
|-
|align=&quot;left&quot;| {{bayroq|BRA}} '''[[:en:Bruno Correa|Bruna Korrea]]'''
|align=&quot;left&quot;| {{bayroq|Iran}} [[:en:Sepahan Esfahan FC|Sepahon]]
|1||1||1|| ||1|| ||1|| || || || ||
!5
|-
|align=&quot;left&quot;| {{bayroq|BRA}} [[:en:Leandro Domingues|Leandro Domingues]]
|align=&quot;left&quot;| {{bayroq|JPN}} [[:en:Kashiwa Reysol|Kashiva Reysol]]
| ||2|| || ||1||1||1|| || || || ||
!5
|-
|align=&quot;left&quot;| {{bayroq|BRA}} '''[[:en:Victor Simoʻes|Viktor Simoes]]'''
|align=&quot;left&quot;| {{bayroq|KSA}} [[:en:Al-Ahli SC (Jeddah)|Al-Ahli]]
| ||1||1||1||1|| ||1|| || || || ||
!5
|-
|align=&quot;left&quot;| {{bayroq|KOR}} '''[[:en:Yoo Byung-Soo|Yu Byung Su]]'''
|align=&quot;left&quot;| {{bayroq|KSA}} [[:en:Al-Hilal FC|Al-Hilol]]
| || || ||1|| || ||4|| || || || ||
!5
|-
|align=&quot;left&quot;| {{bayroq|KSA}} '''[[:en:Naif Hazazi|Naif Nazazi]]'''
|align=&quot;left&quot;| {{bayroq|KSA}} [[:en:Ittihad FC|Al-Ittihod]]
| ||2||1|| ||1|| ||1|| || || || ||
!5
|-
|align=&quot;left&quot;| {{bayroq|CIV}} [[:en:Amara Diané|Amara Diane]]
|align=&quot;left&quot;| {{bayroq|UAE}} [[:en:Al-Nasr SC|Al-Nasr]]
| ||2||1||1|| ||1|| || || || || ||
!5
|-
!rowspan=4|10
|align=&quot;left&quot;| {{bayroq|BRA}} '''[[:en:Cléo|Kleo]]'''
|align=&quot;left&quot;| {{bayroq|CHN}} [[:en:Guangzhou Evergrande F.C.|Guangjou Evergrand]]
|2||1|| || || || ||1|| || || || ||
!4
|-
|align=&quot;left&quot;| {{bayroq|JPN}} [[:en:Junya Tanaka|Junya Tanaka]]
|align=&quot;left&quot;| {{bayroq|JPN}} [[:en:Kashiwa Reysol|Kashiva Reysol]]
|1||1|| || || ||1||1|| || || || ||
!4
|-
|align=&quot;left&quot;| {{bayroq|KOR}} [[:en:Lee Dong-Gook|Li Dong-Guk]]
|align=&quot;left&quot;| {{bayroq|KOR}} [[:en:Jeonbuk Hyundai Motors|Jonbuk Motors]]
| || || ||2||2|| || || || || || ||
!4
|-
|align=&quot;left&quot;| {{bayroq|MAR}} '''[[:en:Youssef El-Arabi|Yusuf Al-Arabi]]'''
|align=&quot;left&quot;| {{bayroq|KSA}} [[:en:Al-Hilal FC|Al-Hilol]]
| ||1|| ||2||1|| || || || || || ||
!4
|}

== Havolalar ==
* [http://www.the-afc.com/en/tournaments/clubs/afc-champions-league AFC Champions League Official Page] {{ref-en|}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:AFC Osiyo Chempionlar Ligasi mavsumlari]]</text>
      <sha1>1k8s13z6k3y0mpxce28h7zkeileewgq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>AFC Chempionlar ligasi 2012, guruh bosqichi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24854</id>
    <revision>
      <id>6327490</id>
      <parentid>3121139</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T12:29:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6327490</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="708" sha1="t4l4vzm9qohq0brixtzowtqldi3zu61" xml:space="preserve">'''AFC Chempionlar Ligasi 2012 guruh bosqichi'''da 32 jamoa ishtirok etadi: 16ta G'arbiy Osiyodan, 16ta Sharqiy Osiyodan. Guruh bosqichiga qur'a tashlash marosimi [[2011]] yilning [[6-dekabr]] kuni [[Malayziya]]ning [[Kuala Lumpur]] shahrida boʻlib oʻtgan. Unga koʻra 32 jamoa toʻrttadan sakkiz guruh boʻlingan. Guruh bosqichi ishtirokchilari uyda-mehmonda tizimida 6ta tur oʻtkazishadi. O'z guruhida birinchi va ikkinchi oʻrinni olgan jamoalar [[AFC Chempionlar Ligasi 2012, Play-off]] bosqichiga yoʻllanmani qoʻlga kiritishadi.

== Havolalar ==
*[http://www.the-afc.com/en/tournaments/clubs/afc-champions-league AFC Chempionlar Ligasi rasmiy sahifasi]

[[Turkum:2012-yilgi AFC Chempionlar ligasi]]</text>
      <sha1>t4l4vzm9qohq0brixtzowtqldi3zu61</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Foydalanuvchi munozarasi:Mirzoulugʻbek</title>
    <ns>3</ns>
    <id>24925</id>
    <revision>
      <id>6327547</id>
      <parentid>6327404</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T16:01:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mirzoulugʻbek</username>
        <id>8698</id>
      </contributor>
      <comment>/* Bayroqni olish! */ Javob</comment>
      <origin>6327547</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="72191" sha1="abxmdam97by8aa1qy9gf9na3zo8mftx" xml:space="preserve">{{hello|--[[Foydalanuvchi:Ximik1991Bot|Ximik1991Bot]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Ximik1991Bot|munozara]]) 11:43, 14-Dekabr 2015 (UTC)}}

{{Arxiv qutisi | box-width=17em| 
*[[/Arxiv00|Arxiv]]
*[[/Arxiv01|Arxiv]]
* [[Foydalanuvchi:Mirzoulug'bek/MyPage|MyPage]]
}} nima uch7n Qorako‘l tuman 1-son kasb-hunar maktabi sahifasi o‘chirildi

== KyWiki ==

[[:ky:|Qirgʻiz Vikipediyasi]] forumida [[:ky:Wikipedia:Форум#Attention please|xabar]] qoldirgandim, oʻshani u forumda qirgʻizchaga oʻgirib qoʻya olasizmi? [[User:Abdulla|&lt;span style=&quot;color:#0645AD&quot;&gt;Abdulla&lt;/span&gt;]]&amp;nbsp;&lt;sup&gt;[[User talk:Abdulla|&lt;span style=&quot;color:#0645AD&quot;&gt;munozara&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 09:53, 2 Avgust 2012 (UTC)

Oʻzbek tiliga tarjima qiling men oʻgiraman inglizcha bilmiman.[[Foydalanuvchi:Mirzoulug&amp;#39;bek|Mirzoulug&amp;#39;bek]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mirzoulug&amp;#39;bek|munozara]]) 10:19, 2 Avgust 2012 (UTC).

: ''Yangi sahifalar yaratayotgan ekansiz, biroq ularda ichki linklar yoʻq ([[Миаздар|misol]]). Natijada Qirgʻiz WP [[Special:Statistics|statistikasi]] ushbu sahifalarni maqola deb hisoblamaydi. Sahifa ichiga kamida bitta ichki link qoʻshib ([http://ky.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D0%B7%D0%BC%D0%BE%D0%B7&amp;curid=20968&amp;diff=97957&amp;oldid=97956 masalan bunday]), maqolalar sonini oshirishingiz mumkin.'' &lt;small&gt;Oldindan rahmat!&lt;/small&gt; [[User:Abdulla|&lt;span style=&quot;color:#0645AD&quot;&gt;Abdulla&lt;/span&gt;]]&amp;nbsp;&lt;sup&gt;[[User talk:Abdulla|&lt;span style=&quot;color:#0645AD&quot;&gt;munozara&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 10:26, 2 Avgust 2012 (UTC)

Jaңi linkterdi jazip dayardap jatkan ekensizder, birok alardin ichinde linkter jok bolup jatat. Natiyjasinda Kirgiz Uikipediyasi bul baraktardi makala dep, eseptebeyt. Makala ichine jok degende bir ichki link koshuu zaril jana makalalar sanin kөbөytүү mүmkүn.

: ''Jaңi makalalardi jazip dayardap jatkan ekensizder, birok alardin ichinde linkter jok bolup jatat. ([[Миаздар|misali]]). Natiyjasinda Kirgiz Uikipediyasi [[Special:Statistics|statistikasi]] bul baraktardi makala dep, eseptebeyt. Makala ichine jok degende bir ichki link koshuu ([http://ky.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D0%B7%D0%BC%D0%BE%D0%B7&amp;curid=20968&amp;diff=97957&amp;oldid=97956 misal үchүn]), makalalar sanin kөbөytүү mүmkүn..'' &lt;small&gt;Kөnүl burgaңiңiz үchүn choң raxmat!&lt;/small&gt; [[User:Abdulla|&lt;span style=&quot;color:#0645AD&quot;&gt;Abdulla&lt;/span&gt;]]&amp;nbsp;&lt;sup&gt;[[User talk:Abdulla|&lt;span style=&quot;color:#0645AD&quot;&gt;munozara&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 10:26, 2 Avgust 2012 (UTC)
:: Rahmat! [[User:Abdulla|&lt;span style=&quot;color:#0645AD&quot;&gt;Abdulla&lt;/span&gt;]]&amp;nbsp;&lt;sup&gt;[[User talk:Abdulla|&lt;span style=&quot;color:#0645AD&quot;&gt;munozara&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 10:53, 2 Avgust 2012 (UTC)

== Iltimos ==
Assalomu alaykum, Mirzoulugʻbek. Iltimos, sanalarni yozayotganda ''&lt;nowiki&gt;[[30 iyun]]&lt;/nowiki&gt;'' emas, balki, orasiga chiziqcha qoʻyib — '''&lt;nowiki&gt;[[30-iyun]]&lt;/nowiki&gt;''' qilib yozing. Yillar yozilayotganda '''&lt;nowiki&gt;[[1930]]-yil&lt;/nowiki&gt;''' deb yoziladi, ''&lt;nowiki&gt;[[1930 yil]]&lt;/nowiki&gt;'' deb emas. Sahifalarni yaratayotganingizda turkumlashni unutmang. Masalan, „Boks boʻyicha Yevropa chempionati 1930“ maqolasiga '''&lt;nowiki&gt;[[Turkum:Boks boʻyicha musobaqalar]]&lt;/nowiki&gt;''' deb yarating. Rahmat. --[[Foydalanuvchi:Casual|Casual]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Casual|munozara]]) 09:55, 9 Avgust 2012 (UTC).

Xoʻp boʻladi eslatib qoʻyganingiz uchun Raxmat!!! [[Foydalanuvchi:Mirzoulug&amp;#39;bek|Mirzoulug&amp;#39;bek]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mirzoulug&amp;#39;bek|munozara]]) 12:16, 9 Avgust 2012 (UTC).

Assalomu alaykum. Ushbu sahifadagi savolga javobingizni bilmoqchi edim: [[Andoza_munozarasi:Buxorodagi_diqqatga_sazovor_joylar]]. Raxmat. --[[Foydalanuvchi:Викичи|Vikichi]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Викичи|munozara]]) 02:01, 30-Iyun 2015 (UTC)

== Orden ==

{| style=&quot;border: 1px solid {{{border|gray}}}; background-color: {{{color|#fdffe7}}};&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot; | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Original Barnstar Hires.png|100px]]|[[File:Original Barnstar.png|100px]]}}
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;&quot; | '''Xizmatlaringiz uchun'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;&quot; | Oʻzbekcha Vikipediyaga qoʻshayotgan hissangiz uchun sizni shu yulduz bilan taqdirlashga ijozat bergaysiz. [http://toolserver.org/~tparis/pages/index.php?name=+Mirzoulug%27bek&amp;lang=uz&amp;wiki=wikipedia&amp;namespace=0&amp;redirects=noredirects&amp;getall=1 500] ga yaqin maqola, [http://toolserver.org/~tparis/pages/index.php?name=+Mirzoulug%27bek&amp;lang=uz&amp;wiki=wikipedia&amp;namespace=10&amp;redirects=noredirects&amp;getall=1 300] ga yaqin andoza, oʻnlab loyiha va portallar yaratdingiz, qoʻlingiz dard koʻrmasin! {{-)}} [[User:Abdulla|&lt;span style=&quot;color:#0645AD&quot;&gt;Abdulla&lt;/span&gt;]]&amp;nbsp;&lt;sup&gt;[[User talk:Abdulla|&lt;span style=&quot;color:#0645AD&quot;&gt;munozara&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 12:21, 12 oktabr 2012 (UTC)
|}

Sizga Katta Rahmat Abdulla aka iloji boricha Vikipediyaga koʻproq xissa qoʻshib vaqtimni ajratishga xarakat qilaman.

== Boshlagan ishni oxirigacha yetkazing! ==

Salom! [[Arslonbob|Maqola]] boshlasangiz oxirigacha yetkazing! Intervekilarni qoʻshing. Havola va manba ham qoʻshish zarur. [[Foydalanuvchi:Nataev|Nataev]] &lt;sup&gt;[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataev|munozara]]&lt;/sup&gt; 16:33, 1 noyabr 2012 (UTC)

== Salom ==
Salom! Siz qaerlisiz? [[Foydalanuvchi:Shokhruhkuz1|Shokhruhkuz1]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Shokhruhkuz1|munozara]]) 07:48, 10 noyabr 2012 (UTC).
Va alaykum assalom men Qirgʻizistondanman.[[Foydalanuvchi:Mirzoulug&amp;#39;bek|Mirzoulug&amp;#39;bek]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mirzoulug&amp;#39;bek|munozara]]) 12:16, 12 noyabr 2012 (UTC).

== Ovoz bering ==
Salom, yahshimisiz? iltimos [[Halab]] shahrining [[Vikipediya:Tanlangan maqolalar|Tanlangan maqolalar]] qatoridan joy olishi uchun ovoz bering!!! Hurmat bilan [[Foydalanuvchi:Shokhruhkuz1|Shokhruhkuz1]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Shokhruhkuz1|munozara]]) 15:07, 16 noyabr 2012 (UTC).

== Qirgʻizstondagi tumanlar ==
Qirgʻizstondagi tumanlar haqida maqola yozishga va mavjud maqolalarni yaxshilashga yordam bersanigiz zoʻr boʻlardi. [[Foydalanuvchi:Shokhruhkuz1|Shokhruhkuz1]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Shokhruhkuz1|munozara]]) va [[Foydalanuvchi:Tashfootball|Tashfootball]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Tashfootball|munozara]]) [[Andijon (viloyat)|Andijondagi]] tumanlar haqida chiroyli maqolalar yozishdi. [[Foydalanuvchi:Nataev|Nataev]] &lt;sup&gt;[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataev|munozara]]&lt;/sup&gt; 14:16, 19 noyabr 2012 (UTC)


Xa albatta yozishga xarakat qilaman. Nafaqat tumanlari balki Qirgʻizistonga oid xar bir ensiklopediya boʻlishga yaraydigan maqolalarni yozishga bel bogʻlaymiz. [[Foydalanuvchi:Mirzoulug&amp;#39;bek|Mirzoulug&amp;#39;bek]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mirzoulug&amp;#39;bek|munozara]]) 14:25, 19 noyabr 2012 (UTC).

: Ha, ajoyib fikr! [[Foydalanuvchi:Nataev|Nataev]] &lt;sup&gt;[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataev|munozara]]&lt;/sup&gt; 12:38, 23 noyabr 2012 (UTC)

== [[Qirgʻiz tili]] ==
Salom Mirzoulugʻbek! Qirgʻiz tili maqolasiga, [[Oʻzbek tili]]daki kabi kelishiklarni qoʻshman mumkin midir? Tashakkurlar! [[Maxsus:Contributions/91.52.196.228|91.52.196.228]] 15:58, 20 dekabr 2012 (UTC)

: Men sizni tushunmadim Qirgʻiz tili maqolasiga, Oʻzbek tilidagi kabi qaysi kelishik qoʻshilibdi. Yoki endi qoʻshmang deyapsizmi? Ilooji boʻlsa batafsil tushuntiring va roʻyhatdan oʻtib yozing iltimos.
[[Foydalanuvchi:Mirzoulug&amp;#39;bek|Mirzoulug&amp;#39;bek]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mirzoulug&amp;#39;bek|munozara]]) 17:26, 20 dekabr 2012 (UTC).

:: Uhm, do you speak English? My Uzbek is not that fluent, I just tried to write in Uzbek as I didnʼt know whether you spoke English or not. [[Maxsus:Contributions/91.52.196.209|91.52.196.209]] 17:31, 20 dekabr 2012 (UTC)

:: U kishi qoʻshishingizni xohlayaptilar, menimcha. [[User:CoderSI|&lt;span style=&quot;color:#0645AD&quot;&gt;CoderSI&lt;/span&gt;]]&amp;nbsp;&lt;sup&gt;[[User talk:CoderSI|&lt;span style=&quot;color:#0645AD&quot;&gt;munozara&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 18:10, 20 dekabr 2012 (UTC).

Xa albatta qoʻshaman faqat xozir emas 2-3 kundan soʻng.

== RE:Geografik koordinatalar ==

Aynan qaysi maqolada xarita notoʻgʻri koʻrsatyapti? Balki {{t|Bilgiquti aholi punkti}} andozasida xato boʻlsa kerak. [[User:Abdulla|&lt;span style=&quot;color:#0645AD&quot;&gt;Abdulla&lt;/span&gt;]]&amp;nbsp;&lt;sup&gt;[[User talk:Abdulla|&lt;span style=&quot;color:#0645AD&quot;&gt;munozara&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 13:00, 21 dekabr 2012 (UTC)

== Maqolalar ==

Assalomu alaykum, Mirzoulugʻbek! Iltimos, [[Qorag'anda viloyati]] va [[Olmaota viloyati]] maqolalarini vikipediya qoidalariga binoan tahrirlab, turkumlab bera olmaysizmi? Oldindan rahmat. --[[Foydalanuvchi:Casual|Casual]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Casual|munozara]]) 16:07, 3 yanvar 2013 (UTC).
: Bu ikkala maqolani oʻchirishni taklif qilaman, men avval bunday maqolalar mavjudligidan xabarim boʻlmay yaratib qoʻyganman. [[Qarag'andi viloyati]], [[Almati viloyati]] [[Foydalanuvchi:Amir.Temur|Amir.Temur]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Amir.Temur|munozara]]) 10:47, 4 yanvar 2013 (UTC).
:: Rahmat, oʻchirildi. —[[Foydalanuvchi:Casual|Casual]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Casual|munozara]]) 17:17, 8 yanvar 2013 (UTC).

== RE:Kitobdan tarjima ==

Ha, albatta. [[Qirgʻizcha Vikipediya|Qirgʻizlarning]] oʻzi ham [http://ky.wikipedia.org/w/index.php?search=%D0%9C%D0%B0%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B8%D0%BA+%D1%82%D0%B8%D0%BB+%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%B0+%D1%8D%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F+%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%83.+%D0%9A%D1%8B%D1%80%D0%B3%D1%8B%D0%B7%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%BD+%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B.&amp;button=&amp;title=%D0%90%D1%82%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD%3ASearch shu kitobdan koʻchirishipti]. [[User:Abdulla|&lt;span style=&quot;color:#0645AD&quot;&gt;Abdulla&lt;/span&gt;]]&amp;nbsp;&lt;sup&gt;[[User talk:Abdulla|&lt;span style=&quot;color:#0645AD&quot;&gt;munozara&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 12:43, 9 yanvar 2013 (UTC)

Javobingiz uchun rahmat endi tarjimani boshlasam boʻlar ekan.[[Foydalanuvchi:Mirzoulug&amp;#39;bek|Mirzoulug&amp;#39;bek]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mirzoulug&amp;#39;bek|munozara]]) 12:47, 9 yanvar 2013 (UTC).

== Yangi orden! ==

{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot; | [[Image:BoNM - Kyrgyzstan Hires.png|50px]]
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;&quot; | '''The Kyrgyzstan Barnstar of National Merit'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;&quot; | Qirgʻizistonda joylashgan aholi punktlari haqida yozgan yuzlagan maqolalaringizni koʻrib chiqib shu ordenni berishga qaror qildim. Juda ham sharafli ishga qoʻl uribsiz. Sizdan yanada koʻproq maqola kutamiz! [[Foydalanuvchi:Nataev|Nataev]] &lt;sup&gt;[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataev|munozara]]&lt;/sup&gt; 13:48, 17 yanvar 2013 (UTC)
|}

Katta Rahmat!!! Hudo xoxlasa Qirgʻiziston aholi punktlarini kirtib tugatganimdan soʻngra baʼzi bir aholi punktlarni va tuman, viloyatlarni sizlarning yordamingiz va oʻzimning harakatim bilan yaxshi maqolalar darajasiga chiqarishni rejalashtirmoqdaman.--[[Foydalanuvchi:Mirzoulug&amp;#39;bek|Mirzoulug&amp;#39;bek]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mirzoulug&amp;#39;bek|munozara]]) 14:33, 17 yanvar 2013 (UTC)

: Ajoyib fikr. Qoʻldan kelgancha yordamberamiz. Oʻsh haqidagi maqolani yaxshilash kerak. [[Foydalanuvchi:Nataev|Nataev]] &lt;sup&gt;[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataev|munozara]]&lt;/sup&gt; 15:00, 17 yanvar 2013 (UTC)
:: Xa Oʻsh shahri haqidagi maqolani va Oʻshda tavallud topgan shaxslar oʻzbek adabiyotiga ulkan xizmat koʻrsatgan [[Mugʻanniy]] va [[Shavkat Rahmon]]ni ham vikipediyaga kiritish niyatim bor. Nasib qilsa Oʻshga yaqin kunlarda safarga chiqib qolsam foto tasvirlar yigʻib kelaman shunda bu ishlarni ham boshlaymiz.--[[Foydalanuvchi:Mirzoulug&amp;#39;bek|Mirzoulug&amp;#39;bek]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mirzoulug&amp;#39;bek|munozara]]) 15:16, 17 yanvar 2013 (UTC)
::: Juda yaxshi! Surat yuklash kerak albatta. Bu borada yordam bera olaman agar kerak boʻlsa. [[Foydalanuvchi:Nataev|Nataev]] &lt;sup&gt;[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataev|munozara]]&lt;/sup&gt; 17:12, 17 yanvar 2013 (UTC)

== Joy nomlari ==

Salom! Joy nomlarini xato yozayapsiz. „Issiq-Koʻl“ emas, „Issiqkoʻl“ boʻladi oʻzbekcha. Quyidagi ikki jildli ensiklopedik lugʻatni ochib koʻrsangiz ayni muddao boʻlardi. Qirgʻizistondagi joy nomlarini oʻzbekcha yozilishi bilan birga ular haqida qisqa maʼlumot ham berilgan. Hamma shahar va qishloq kiritilgan emas albatta.

* [http://www.ziyouz.com/index.php?option=com_remository&amp;Itemid=57&amp;func=fileinfo&amp;id=2282 Ensiklopedik lugʻat (1-jild) (A—N) (Toshkent—1988)]
* [http://www.ziyouz.com/index.php?option=com_remository&amp;Itemid=57&amp;func=fileinfo&amp;id=2283 Ensiklopedik lugʻat (2-jild) (N—H) (Toshkent—1988)]

Mana bu lugʻatda boʻlsa (2-jild, 780-betdan boshlab) yaxshigina joy nomlari lugʻati berilgan:

* [http://www.ziyouz.com/index.php?option=com_remository&amp;Itemid=57&amp;func=fileinfo&amp;id=1371 Ruscha-oʻzbekcha lugʻat (1-jild) (A—O) (Toshkent—1983)]
* [http://www.ziyouz.com/index.php?option=com_remository&amp;Itemid=57&amp;func=fileinfo&amp;id=1370 Ruscha-oʻzbekcha lugʻat (2-jild) (P—Ya) (Toshkent—1983)]

Yangi maqolalar kutamiz! Rahmat! [[Foydalanuvchi:Nataev|Nataev]] &lt;sup&gt;[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataev|munozara]]&lt;/sup&gt; 13:03, 19 yanvar 2013 (UTC)

Men sizni tushundim faqat men oʻzbeklar yashaydigan joy nomlarini oʻzbekcha ruslar yashaydigan yoki nomlab ketganini ruscha qilib qoʻydim qirgʻizlarnikini esa qirgʻizcha qilishga harakat qildim. Xatolarni toʻgʻri yozganingiz uchun rahmat!!!

Qizil-Tuu degan nomni tarjima qilsam Qizil-Bayroq yaki Qizil-Tugʻ boʻlyapti ammo uni unday tarjima qila olmayapman chunki u yerlarni nomini mahhalliy oʻzbeklar ham shunday nomlashadi. Misol uchun Jar soʻzi kelganda baʼzi joylarda Yor deb tarjima qilsam baʼzilarida Jar boʻyicha qolmoqda. Shunday holatlar yuzaga kelyapti. Nima qilmoq kerak. Togʻridan toʻgʻri yozish yoki tarjima shunga sizning tafsiyangizni kutaman. --[[Foydalanuvchi:Mirzoulug&amp;#39;bek|Mirzoulug&amp;#39;bek]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mirzoulug&amp;#39;bek|munozara]]) 20:28, 19 yanvar 2013 (UTC)
: Men oʻzgartirgan nomlarning aksari oʻzbekcha kitoblarda berilgan ekan. Ularni oʻzbekcha qanday yozilsa, shunday yozaverish kerak. „Qora-Koʻl“ emas, „Qorakoʻl“ masalan. Oʻzbekchada joy nomlari kamdan-kam chiziqcha bilan yoziladi. Agar hech qayerda oʻzbekcha yozilishi berilmagan boʻlsa menimcha siz aytgandek transliteratsiya qilaveramiz. Yaʼni, „Qizil-Tuu“ boʻlib qolaversa boʻladi menimcha. [[Foydalanuvchi:Nataev|Nataev]] &lt;sup&gt;[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataev|munozara]]&lt;/sup&gt; 06:17, 20 yanvar 2013 (UTC)

== Interwiki ==
Hi, I think you should put interwiki to increase editing number in these wikipedias.--[[Foydalanuvchi:Aplikasi|Aplikasi]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Aplikasi|munozara]]) 13:23, 27 yanvar 2013 (UTC)

== Skype ==
Assalomy alaykum, yaxshimisiz? Skypedagi loginingizni shu yerda qoldirsangiz, vikipediyadagi barcha faol ishtirokchilar skypeda maslahatlashib turamiz! — [[Foydalanuvchi:Amir.Temur|Amir.Temur]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Amir.Temur|munozara]]) 16:57, 20 fevral 2013 (UTC)

== NATO ==
Men [[Seuldagi G-20 sammiti (2010)]] maqolasini [[Vikipediya:Yaxshi maqola nomzodlari|bu yerga]] nomzodlikga qoʻydim iltimos ovoz bering, hurmat bilan--[[Foydalanuvchi:Bir soddadil Uzbek|Bir soddadil Uzbek]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Bir soddadil Uzbek|munozara]]) 04:17, 17-Aprel 2014 (UTC)

Men [[Torontodagi G-20 sammiti (2010)]] maqolasini [[Vikipediya:Tanlangan maqola nomzodlari|bu yerga]] nomzodlikga qoʻydim iltimos ovoz bering, hurmat bilan--[[Foydalanuvchi:Bir soddadil Uzbek|Bir soddadil Uzbek]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Bir soddadil Uzbek|munozara]]) 04:17, 17-Aprel 2014 (UTC)

== Iltimos ==
Salom, yahshimisiz? iltimos menga yordam bersayiz {{Bilgiquti pornoyulduz}ni ruschadagiday qib bera olasmi?--[[Foydalanuvchi:Murod.sex|Murod.sex]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Murod.sex|munozara]]) 11:46, 10-Aprel 2014 (UTC)

== [[:ru:Узбекские племена]] ==
Можете на узбекскую википедию перевести ?--[[Foydalanuvchi:Kaiyr|Kaiyr]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Kaiyr|munozara]]) 18:39, 29-Noyabr 2014 (UTC)
==Admin==
Siz ham adminmi? --[[Foydalanuvchi:Muslim3883|Muslim3883]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Muslim3883|munozara]]) 18:18, 21-Fevral 2015 (UTC)
: Administrator huquqiga ega foydalnuvchilar [https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=Maxsus:ListUsers&amp;group=sysop mana bu roʻyxatda] berilgan. [[Foydalanuvchi:Nataev|&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;N&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;ataev&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataev|munozara]]&lt;/sup&gt; 05:15, 22-Fevral 2015 (UTC)
== Ovoz bering ==
[https://uz.wikipedia.org/wiki/Andoza_munozarasi:Administratorlikka_so%CA%BBrovlar#Tarafdorlar Mana bu yerda] „Administratorlikka soʻrovlar“ andozasi muhokamaga qoʻyilgan. Sizning ovoz berishingiz kelajakda oʻzingizni ham administrator boʻlishingizga taʼsir qilishi mumkin. Shuning uchun aktiv boʻlishingizni soʻraymiz. —[[Foydalanuvchi:Химик1991|Химик1991]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Химик1991|munozara]]) 08:54, 12-Mart 2015 (UTC)

== YM uchun nomzod ==

Salom, Hurmatli Mirzo Ulug'bek. [[Donald Trump|bu maqolaning]] kamchiligi nimadaligini tushuntirib bersangiz. -- [[Foydalanuvchi:Umarxon III|Umarxon III]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Umarxon III|munozara]]) 14:15, 19-Noyabr 2015 (UTC)

== Sizni sogʻindik, Mirzoulug&amp;#39;bek! ==
{| style=&quot;width:750px; margin: 0 auto; border:3px solid #CCCCFF; background:#efffff; font-size:90%; line-height:1.2&quot;
| colspan=2 align=center style=&quot;font-size:larger&quot;| &lt;big&gt;'''''Mirzoulug&amp;#39;bek, Vikipediya sizni sogʻindi!'''''&lt;/big&gt; 
|-
| [[Fayl:Wikipedia mini globe handheld.jpg|center|290px]]
|-
|  colspan=2 align=center style=&quot;font-size:larger&quot;|
|-
| width=984 align=center style=&quot;padding-right:5px&quot; | &lt;b&gt;&lt;span style=&quot;color:#0000ff;&quot;&gt;Vikipediyadagi ishtirokingizni soʻgindik!&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;
Eski shijoatingiz bilan qaytib kelishingiz umidida,&lt;br /&gt;'''sizni kutamiz!'''&lt;br /&gt;
----
''Hurmat ila'', [[Foydalanuvchi:Malikxan|&lt;span style=&quot;color:green&quot;&gt;Malikxan&lt;/span&gt;]] &lt;b&gt;&lt;sup&gt;&lt;small&gt;[[Foydalanuvchi munozarasi:Malikxan#top|munozara]]&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;&lt;/b&gt; 13:10, 22-Fevral 2022 (UTC)
|}

== WikiStipendiya marafonida baholash boʻyicha ==

Salom, WikiStipendiya marafoni doirasida qoʻshgan [[Beverly Hills, California]] va [[Lupus]] maqolalarimga 1 balldan bergan ekansiz. Marafon baholash tartiblarida ([[Vikipediya:WikiStipendiya marafoni/Baholash tartibi]]) Maqola mavzusiga bogʻliq matnning katta hajmi uchun alohida ball beriladi deb yozilgan edi. Shularni qayta koʻrib chiqa olasizmi? Oldindan rahmat. [[Foydalanuvchi:RakhimovaD|'''Rakhimova&lt;span style=&quot;font-family: Lucida Calligraphy &quot;&gt;&lt;b style=&quot;color: #ffc0cb&quot;&gt;D&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;''']] ([[Foydalanuvchi munozarasi:RakhimovaD|munozara]]) 20:09, 5-Iyun 2022 (UTC)

:Assalamu aleykum! Albatta agar iloji bo'lsa boshqa baho qo'yiladi. Bu shaxsan mening xato qilganim. [[Foydalanuvchi:Mirzoulug&amp;#39;bek|Mirzoulug&amp;#39;bek]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mirzoulug&amp;#39;bek|munozara]]) 01:58, 6-Iyun 2022 (UTC)

== https://uz.wikipedia.org/wiki/Andoza:Toshkent_viloyati_Ijroiya_qo%27mitasining_raislari ==

:Assalomu alaykum, aka https://uz.wikipedia.org/wiki/Andoza:Toshkent_viloyati_Ijroiya_qo%27mitasining_raislari shu andozada bor: https://uz.wikipedia.org/wiki/Andoza:O%CA%BBzbekiston_viloyatlari_hokimlari. [[Foydalanuvchi:Umarxon III|Umarxon III]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Umarxon III|munozara]]) 20:13, 12-Iyun 2022 (UTC).
::Va aleykum assalam! Bo'lsa juda yaxshi ekan. Endi mana shu rahbarlar haqida vikipediyaga kiritib chiqsak yana ham yaxshi bo'ladi degan umiddaman. [[Foydalanuvchi:Mirzoulug&amp;#39;bek|Mirzoulug&amp;#39;bek]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mirzoulug&amp;#39;bek|munozara]]) 22:41, 12-Iyun 2022 (UTC)

== Tanlangan maqola statusi uchun ovoz berish ==

Assalomu alaykum!

https://uz.wikipedia.org/wiki/Vikipediya:Yaxshi_maqola_nomzodlari/GIF_so%27zi_talaffuzi

Ushbu ssilka orqali o'z fikringiz va ovozingizni berishingizni iltimos qilib qolaman. Har qanday fikr uchun oldindan rahmat ! [[Foydalanuvchi:Optima D|Optima D]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Optima D|munozara]]) 07:28, 16-Iyun 2022 (UTC)

== Xushsifat maqola ==

Assalomu alaykum, hurmatli @[[Foydalanuvchi:Mirzoulug'bek|Mirzoulug'bek]]. Xushsifat maqola nomzodligiga [https://uz.wikipedia.org/wiki/Vikipediya:Xushsifat_maqola_nomzodlari o'z nomzodimni] qo'ygan edim. Iltimos, ovoz berishda qatnashib, o'z fikringizni bildirsangiz. Har qanday fikr uchun oldindan rahmat. Hurmat bilan, [[User:Optima D|&lt;b style=&quot;font-family:Lucida Calligraphy; color:#7A69B8&quot;&gt;MaxiMillian&lt;/b&gt;]] [[Fayl:Bouncywikilogo.gif|25px]]&lt;b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:Optima D|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;(menga yozish!)&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt;&lt;/b&gt; 02:37, 9-Avgust 2022 (UTC)
== Portallar==
Assalomu alaykum ustoz! Sizdan Portallar haqida so'ramoqchiedim. Uzwikida portallar deyarli yo'q ekan. Shunga yangisini yaratmoqchiman  shu masalada yordam bera olasizmi??? [[Foydalanuvchi:Panpanchik|Panpanchik]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Panpanchik|munozara]]) 10:44, 29-Avgust 2022 (UTC)

:Albatta portal va loyihalarni birgalikda yaratamiz.  [[Foydalanuvchi:Mirzoulug&amp;#39;bek|Mirzoulug&amp;#39;bek]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mirzoulug&amp;#39;bek|munozara]]) 17:34, 29-Avgust 2022 (UTC)

==XM statusi==
{| style=&quot;border: 1px solid rgb(0,0,139); background-color: aquamarine);&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:top;&quot; | [[File:Xushsurat maqola statusi.png|100px]]
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: bottom; height: 1.1em;&quot; | '''XM (xushsurat maqol) statusiga nomzodlik!'''
|-
|style=&quot;vertical-align: top; border-top: 1px solid blue;&quot; | XM statusi uchun qoʻyilgan ushbu [[Onna-musha|maqolamga]] izoh bildirishingizni, xatolarini koʻrsatib oʻtishingiz, hamda loyiq koʻrsangiz, rozilik ishoratini qoldirishingizni soʻrab qolgan boʻlar edim! Eʼtiboringiz uchun TASHAKKUR!!! [[User:Panpanchik|&lt;span style=&quot;color:pink;&quot;&gt;&lt;font face=&quot;Comic Sanse MS&quot;&gt; &lt;/font&gt;&lt;span style=&quot;color:#A76BCF&quot;&gt;Pan&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#FF69B4&quot;&gt;Pan&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#6495ED&quot;&gt;Chik&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;]] [[User talk:Panpanchik|&lt;sup&gt;(munozara)&lt;/sup&gt;]] 13:04, 1-Sentabr 2022 (UTC)
|}
==Tabrik==
{| style=&quot;border: 1px solid rgb(0,0,139); background-color:#99CCFF;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:top;&quot; | [[File:Teachers day.jpg|150px]]
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: bottom; height: 1.1em;&quot;|&lt;span&gt;&lt;span style=&quot;font family:Georgia;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt; ''Viki-tabrik'': '''Ustoz va murabbiylar kuni muborak boʻlsin!'''
|-
|style=&quot;vertical-align: top; border-top: 1px solid blue;&quot; | Vikipediada ishlashni oʻrgatganingiz, xatolarimni koʻrsatib berganingiz va bugungi darajaga erishishimga sababchi boʻlganingiz uchun minnatdorman! Yordam soʻraganimda hech qachon rad etmay tushuntirganingiz uchun rahmat! Bugungi bayram muborak boʻlsin!
Norasmiy Shogirt : Panpanchik {{smiley|:)}}
|}
[[User:Panpanchik|&lt;span style=&quot;color:pink;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family:Pristina;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#A76BCF&quot;&gt;Pan&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#FF69B4&quot;&gt;Pan&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#6495ED&quot;&gt;Chik&lt;/span&gt;]] [[User talk:Panpanchik|&lt;sup&gt;#yozish&lt;/sup&gt;]] 05:58, 1-Oktabr 2022 (UTC)
== YM statusi ==
{| style=&quot;border: 5px solid #ABCDEF ; background-color: #FFF; padding:10px 15px 0&quot;
|style=&quot;padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; font-size:130%&quot; |'''[[Vikipediya:Yaxshi maqolalar|Yaxshi maqola statusiga nomzod]] |''' &lt;span style=&quot;font-size:85%&quot;&gt;[[Malay ayigʻi| ''Malay quyosh ayigʻi'']][[File:Good Article Recruitment - Completion Award.png|left|30px]]&lt;/span&gt;
|rowspan=3|[[File:Ice bear02.jpg|left|150px]]
|-
|&lt;span style=&quot;color:purple&quot;&gt;
* [[Malay ayigʻi| Malay quyosh ayigʻi]] [https://www.iucnredlist.org/search?query=Helarctos%20malayanus&amp;searchType=species| IUCN qizil roʻyxatiga] kiritilgan yoʻqolib ketish xavfi ostida turgan ayiq turi. Mazkur maqolada siz bu ayiqlar haqida yetarlicha maʼlumot olishingiz mumkin.
* Maqolada convert andozasi tufayli ayrim oʻlchov birliklari ingliz tilida qolib ketgan va bu holatga vaqtincha koʻz yumishingizni soʻrar edim. &lt;/span&gt;
* Iltimos, maqola bilan tanishib chiqing va oʻz fikrlaringizni qoldiring!
* Lozim deb topsangiz {{Roziman}} andozasini aks holda {{Qarshiman}} yoinki {{Betarafman}} belgisini qoʻllashingiz mumkin. Sizning har bir fikringiz men uchun ahamiyatli
* Marhamat fikrlaringizni qoldirishingiz mumkin: '''[[Vikipediya:Yaxshi maqola nomzodlari/Malay ayigʻi | kirish]]'''
&lt;/span&gt;
|-
|colspan=2 style=&quot;font-size:85%; padding-top:15px;&quot;|Iltimos maqolani tahrilashda Vikifikator tugmasini bosishga eʼtiborli boʻling. Ayrim rasmlar vikifikator qilingach ishlamay qolishi mumkin.
|}
[[User:Panpanchik|&lt;span style=&quot;color:pink;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family:Pristina;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#A76BCF&quot;&gt;Pan&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#FF69B4&quot;&gt;Pan&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#6495ED&quot;&gt;Chik&lt;/span&gt;]] [[User talk:Panpanchik|&lt;sup&gt;#yozish&lt;/sup&gt;]] 04:53, 10-Oktabr 2022 (UTC)

== Ovoz berishda ishtirok eting! ==
Assalomu alaykum! [https://uz.wikipedia.org/wiki/Vikipediya:So%CA%BBrovlar/Xulosa_chiqaruvchi#Foydalanuvchi:Optima%20D Ushbu sahifada] boʻlayotgan ovoz berish jarayonida qatnashishingizni iltimos qilib qolgan boʻlar edim. Soʻrovnomaga befarqlik koʻzi ostida boqmasligingiz, ovoz berishda ishtirok etishingiz, Vikimizda tahrirlar soninig oshishiga xizmat qilishi mumkin. Hurmat bilan [[User:Optima D|&lt;font face=&quot;Georgia&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;Maxi&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:black;&quot;&gt;Millian&lt;/span&gt;&lt;/font&gt;]][[User talk:Optima D|&lt;sup&gt; (talk) &lt;/sup&gt;]] 12:44, 12-Noyabr 2022 (UTC)
==XM statusiga nomzod==
Assalomu alaykum! [[Chaldiron jangi]] maqolasini XM statusiga nomzod qilib koʻrsatdim,maqolaga ovoz berishingizni soʻrab qolaman --[[Foydalanuvchi:History uzbeks|Narzullayev Elbek]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:History uzbeks|munozara]]) 13:13, 11-Dekabr 2022 (UTC)
== Loyiha ==

Assalomu alaykum [[User:Mirzoulug'bek|ustoz]] yaxshimisiz! Bir ish boshlab qoʻydim oʻylaymanki Vikiyimiz uchun foydali kontent boʻladi))). [[Vikipediya:VikiLoyiha_Yaponiya]] shu sahifa bilan tanishib chiqib kamchiliklari va lozim boʻlsa qayerlarga toʻldirish kiritish va qoʻshimchalar qoʻshish xususida sahifaning munozarasiga yozib qoʻysangiz. Bu ilk loyiham boʻlgani uchun biroz muammoli boʻlib qolmoqda. Shu sababli siz va boshqa adminlarning maslahatlariga muhtojman. [[User:Panpanchik|&lt;span style=&quot;color:pink;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family:Pristina;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#A76BCF&quot;&gt;Pan&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#FF69B4&quot;&gt;Pan&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#6495ED&quot;&gt;Chik&lt;/span&gt;]] [[User talk:Panpanchik|&lt;sup&gt;#yozish&lt;/sup&gt;]] 05:17, 16-Dekabr 2022 (UTC)

==Yangi 2023-yil muborak boʻlsin!==
{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 4px solid #FFD700;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 2px;&quot; | [[File:Wikipedia Happy New Year.png|211px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 2px 2px 0 2px; height: 1.5em;&quot; | '''Yangi 2023-yil bilan!'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; |
----
'''Assalomu alaykum [[Foydalanuvchi:Mirzoulug'bek|Mirzoulugʻbek aka]]! Sizni kirib kelgan yangi [[2023-yil]] bilan chin qalbimdan tabriklayman! Kelayotgan yil barchamizga [[baxt]], [[omad]] va [[quvonch]] keltirsin. Yakunlangan 2022-yilda siz bilan [[oʻzbekcha vikipediya]]da tanishganligimdan juda xursandman! Yangi yilda  [[Vikipediya]]ni birgalikda rivojlantirishimizga tilakdoshman!!! &lt;br /&gt;Samimiy tilaklar ila'''&lt;br /&gt;
[[User:Panpanchik|&lt;span style=&quot;color:pink;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family:Pristina;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#A76BCF&quot;&gt;Pan&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#FF69B4&quot;&gt;Pan&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#6495ED&quot;&gt;Chik&lt;/span&gt;]] [[User talk:Panpanchik|&lt;sup&gt;#yozish&lt;/sup&gt;]] 07:21, 1-Yanvar 2023 (UTC)
|}

==Viki tabrik==
{| style=&quot;background-color: #03DAC6; border: 4px solid #B00020;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 2px;&quot; | [[File:Viki tabrik1.jpg|211px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 2px 2px 0 2px; height: 1.5em;&quot; | '''Viki tabrik!'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; |
----
'''Assalomu alaykum [[Foydalanuvchi:Mirzoulug'bek|Mirzoulug'bek aka]]! Taʼbir joiz boʻlsa Viki-polkovnik 😁! Oʻzbekcha Vikipediyaga qoʻshayotgan ulkan hissangiz bilan Vatan himoyasiga salmoqli hissa qoʻshmoqdasiz! Sizni kirib kelayotgan 14-yanvar „Vatan himoyachilari kuni“ bilan tabriklayman! Albatta ushbu kunda tabrikka eng haqli insonlardan birisiz! &lt;br&gt; &lt;br&gt;Hurmat ila viki shogird — [[Foydalanuvchi:Xoqoni Said|Narzullayev Elbek]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Xoqoni Said|munozara]]) 12:33, 13-Yanvar 2023 (UTC)
|}

== „Faxrli administrator“ ordeni ==
{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:middle;&quot; | [[File:Admin Barnstar.png|100px]]
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;&quot; | '''[[Vikipediya:Ordenlar/„Faxrli administrator“ ordeni|„Faxrli administrator“ ordeni]]'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;&quot; | Hurmatli Mirzoulug'bek ogʻa, Vikipediyada, xususan, Oʻzbekistonda boʻlib oʻtgan „[[WikiStipendiya]]“ Vikiloyihasi doirasida koʻrsatgan jonbozligingiz va xolisona administratorlik mehnatingiz uchun „Faxrli administrator“ ordeni bilan taqdirlashga qaror qildim. Faolligingiz bardavom boʻlsin! Yoqimli tahrirlar! — [[Foydalanuvchi:Kagansky|'''''Kagansky''''']] '''''([[Foydalanuvchi munozarasi:Kagansky|munozarasi]])''''' 18:27, 17-Mart 2023 (UTC)
|}

== TM statusi ==

{| style=&quot;border: 5px solid rgb(10,100,10); background-color: aquamarine);&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:top;&quot; | [[File:Ailurus_fulgens_RoterPanda_LesserPanda.jpg|110px]]
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: bottom; height: 1.1em;&quot; | '''Qizil panda maqolasi'''
|-
|style=&quot;vertical-align: top; border-top: 1px solid blue;&quot; | TM statusi uchun qoʻyilgan ushbu [[Qizil panda|maqola]] haqida oʻz fikrlaringizni [[Vikipediya:Tanlangan maqola nomzodlari/Qizil panda|muhokama boʻlimida]] qoldirishingizni va uni statusga olib chiqishda oʻz maslahatlaringiz bilan oʻrtoqlashishingizni soʻragan boʻlar edim. Eʼtiboringiz uchun TASHAKKUR!!! [[User:Panpanchik|&lt;span style=&quot;color:pink;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family:Pristina;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#A76BCF&quot;&gt;Pan&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#FF69B4&quot;&gt;Pan&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#6495ED&quot;&gt;Chik&lt;/span&gt;]] [[User talk:Panpanchik|&lt;sup&gt;#yozish&lt;/sup&gt;]] 09:34, 28-May 2023 (UTC)
|}

=== TM statusi uchun yangi nomzod ===

Assalomu alaykum. TM statusi uchun nomzodlikka qoʻyilgan '''[[Futbol boʻyicha 1930-yilgi jahon chempionati]]''' maqolasini koʻrib chiqib, '''[[Vikipediya:Tanlangan maqola nomzodlari/Futbol boʻyicha 1930-yilgi jahon chempionati| mana bu]]''' sahifada o'z fikringizni bildirgan holda ovoz berish jarayonida qatnashishingizni so'rayman! [[Foydalanuvchi:Hasan Alimov|Hasan Alimov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Hasan Alimov|munozara]]) 14:55, 29-Avgust 2023 (UTC)

== Soʻrovnomada qatnashing! ==
Salom! [[Vikipediya:Administratorlikka soʻrovlar/Salazarov| Mana bu sahifada]] administratorlik bayrogʻini qabul qilib olish uchun nomzodimni qoʻygan edim. Iltimos, soʻrovnomada oʻz ovozingiz bilan ishtirok etsangiz! Hurmat bilan, [[User:Salazarov|&lt;font face=&quot;Georgia&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:#512769;&quot;&gt;'''Salazarov'''&lt;/span&gt;&lt;/font&gt;]] 17:54, 9-Iyun 2023 (UTC)

== Status uchun ovoz bering! ==

Salom. Habaringiz bor, [[Alisher Usmonov]] nomli maqolani yaxshi statusiga qoʻygan edim. Iltimos, ovoz berish orqali oʻz fikringizni bildiring. Rahmat. [[User:Anjaniy|&lt;span style=&quot;background-color:gold; color: black&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family:Comic Sans MS,cursiv&quot;&gt;'''ANJANIY!!'''&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;]][[User_talk:Anjaniy|&lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:#2FAF84&quot;&gt;#suhbat&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;]] 15:50, 30-Iyun 2023 (UTC)
==Tasdiqlangan foydalanuvchi maqomini olish borasida==
Hurmatli [[Foydalanuvchi:Mirzoulugʻbek|Mirzo-Ulugʻbek ogʻa]], menga qoʻshgan hissalarim va Vikipediyadagi faolligim sababli tasdiqlangan foydalanuvchi statusini berishingizni soʻrab qolaman. [[Foydalanuvchi:Alpasli|Alpasli]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Alpasli|munozara]]) 19:01, 25-Iyul 2023 (UTC)
:Hurmatli foydalanuvchi sizga tasdiqlangan foydalanuvchi huquqini [[Foydalanuvchi:Nataev|Nodir Ataev]] yoki [[Foydalanuvchi:Malikxan|Malikxan]] bera olishadi. — &lt;span style=&quot;background:#fbf5df;border:solid 1px;border-radius:7px;&quot;&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;'''[[Foydalanuvchi:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]]'''&amp;nbsp;&amp;#124;'''[[Foydalanuvchi munozarasi:Mirzoulugʻbek|@]]'''&amp;nbsp;&lt;/span&gt; 19:13, 25-Iyul 2023 (UTC)
::Bajarildi. [[Foydalanuvchi:Nataev|&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;N&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;ataev&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataev|munozara]]&lt;/sup&gt; 06:02, 27-Iyul 2023 (UTC)

== TM nomzodi ==

Assalomu alaykum. [[Vikipediya:Tanlangan maqola nomzodlari/The World Without Us|'''Mana bu yerda''']] tanlangan maqola uchun nomzod koʻrsatilgan. Ovoz berishda faollikka chaqiraman. '''Hurmat bilan,''' [[Foydalanuvchi:Mrjavokh1r|Mrjavokh1r]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mrjavokh1r|munozara]]) [[Foydalanuvchi:Mrjavokh1r|Mrjavokh1r]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mrjavokh1r|munozara]]) 08:16, 30-Iyul 2023 (UTC)

== XM statusiga nomzod ==

Assalomu alaykum. XM statusiga nomzod qilib ko'rsatilgan [[Pilorostenoz]] nomli tibbiyotga oid maqola uchun o'z fikr mulohazalaringiz va ovozingizni berishingizni so'rayman. Oldindan rahmat.  [[Foydalanuvchi:SanjarStamov|SanjarStamov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:SanjarStamov|munozara]]) 17:04, 29-Avgust 2023 (UTC)

== Translation request ==

Hello.

Can you translate and upload the article [[:ru:Праздники и памятные дни Азербайджана]] in Uzbek Wikipedia and Kyrgyz Wikipedia?

Yours sincerely, [[Foydalanuvchi:Multituberculata|Multituberculata]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Multituberculata|munozara]]) 13:20, 14-Sentyabr 2023 (UTC)

== Fountain blok ==

Assalomu aleykum, mavjud maqolani boshqa nomda chop etganim uchun bloklangan ekanman, aynan qaysi maqola ekanini aytib yuborsangiz. Tarjima sahifasi orqali O'zbekchada mavjud emas desa, tekshirmabman shekilli [[Foydalanuvchi:Hammasigakulibqoydim|Hammasigakulibqoydim]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Hammasigakulibqoydim|munozara]]) 13:09, 18-Sentyabr 2023 (UTC)

:Sizni men bloklagan emasman. &lt;span style=&quot;background:#B7E8D4;border:solid 1px;border-radius:7px;&quot;&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;'''[[Foydalanuvchi:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]]'''&amp;nbsp;&amp;#124;'''[[Foydalanuvchi munozarasi:Mirzoulugʻbek|@]]'''&amp;nbsp;&lt;/span&gt; 13:16, 18-Sentyabr 2023 (UTC)
:&lt;nowiki&gt;[[Resident Evil 4 (oʻyin, 2005)]]&lt;/nowiki&gt; agar shu maqola bo'lsa, buni meni &lt;nowiki&gt;[[Resident evil 4]]&lt;/nowiki&gt; nomiga ko'chirgan edim ,ko'chirganda eski maqola avtomat yo'qoladi deb o'ylagan ekanman [[Foydalanuvchi:Hammasigakulibqoydim|Hammasigakulibqoydim]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Hammasigakulibqoydim|munozara]]) 13:16, 18-Sentyabr 2023 (UTC)
::Sizni men bloklamadim, boshqasini bloklaganim uchun sizga ham shunday koʻrsatmoqda yaqin orada oʻtib ketadi. &lt;span style=&quot;background:#B7E8D4;border:solid 1px;border-radius:7px;&quot;&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;'''[[Foydalanuvchi:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]]'''&amp;nbsp;&amp;#124;'''[[Foydalanuvchi munozarasi:Mirzoulugʻbek|@]]'''&amp;nbsp;&lt;/span&gt; 13:27, 18-Sentyabr 2023 (UTC)
:::Ha uni guruhda tushunib oldim rahmat, uzr bezovta qilganim uchun [[Foydalanuvchi:Hammasigakulibqoydim|Hammasigakulibqoydim]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Hammasigakulibqoydim|munozara]]) 07:11, 19-Sentyabr 2023 (UTC)

== fountain block ==

Assalomu alaykum Mirzoulug'bek aka. Meni ham siz tomoningizdan bloklangan deyapti mavjud maqolani nomini o'zgartirgani uchun deb. Lekin men tarjima qilgan maqola o'zbekchada mavjud emas edi... [[Foydalanuvchi:MisterA22|MisterA22]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:MisterA22|munozara]]) 13:59, 18-Sentyabr 2023 (UTC)

Assalomu alaykum ustoz! Avvalambor hayrli kun! Men tomondan yozilgan barcha maqolalar birdaniga óchirilgan ekan...shuni qayta kórib bersangiz degandim...Alpasli va Jamshid Nurqul degan insonlarga ham yozdim boshidagi maqolalarim haqiqatdan ham yaroqsiz edi ammo oxiridagilarni barcha gapini óchirib ózim tarjima qilgandim...sizga aytganimning sababi guruhda órganishga istagi borlar haqiqiy mehnat qilganlarni oromgohga qabul qilamiz degansiz...iltimos qilib qolaman tekshirib bersangiz...tashakkur!￼ [[Maxsus:Contributions/37.110.210.146|37.110.210.146]] 02:34, 21-Sentyabr 2023 (UTC)

== Tarjima ==

Assalomu aleykum, [[Arcade (qo'shiq)]] maqolasida, xalqaro tanlovda mamlakat sharafini ximoya qilgan degan gap ma'no jihatdan to'g'ri bo'ladi deb o'ylagandim, boshqa maqolamda ham shu jumla bor, so'zma so'z tarjimada &quot;представлять&quot; taqdim qiladi yoki ifodalaydi degan manoda ishlatiladi ko'pincha. Agar men topa olmagan, ma'no jihatdan to'g'ri iborani aytsangiz hursand bo'lardim va to'g'rilab qo'yaman, oldindan rahmat. [[Foydalanuvchi:Hammasigakulibqoydim|Hammasigakulibqoydim]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Hammasigakulibqoydim|munozara]]) 12:49, 21-Sentyabr 2023 (UTC)

:Qoʻshiqchi bir mamlakatning nomidan tanlovlarda istirok etishi mumkin. Ingliz tilidagi sahifasini qarasangiz ham Niderlandiya nomidan ishtirok etganini yozmoqda. Bu yerda sizning avtomat tarjimani oʻzgartirmay chop etganingiz bilinib qolmoqda. Maqolada himoya deya yozgansiz yuqorida esa ximoya. Salomat boʻling! &lt;span style=&quot;background:#B7E8D4;border:solid 1px;border-radius:7px;&quot;&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;'''[[Foydalanuvchi:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]]'''&amp;nbsp;&amp;#124;'''[[Foydalanuvchi munozarasi:Mirzoulugʻbek|@]]'''&amp;nbsp;&lt;/span&gt; 13:10, 21-Sentyabr 2023 (UTC)
::Javob uchun rahmat Mirzoulug'bek aka, tarjima asbobidan foydalanaman to'g'ri, e'tirozim yo'q hech narsadan, tahrirlab qo'yaman maqolani, charchamang. [[Foydalanuvchi:Hammasigakulibqoydim|Hammasigakulibqoydim]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Hammasigakulibqoydim|munozara]]) 14:46, 21-Sentyabr 2023 (UTC)

== Флаги ==

@[[Foydalanuvchi:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]] Салом! Можете ли выдать (временный) флаг откатывающего и подводящих итогов под мою ответственность? Я занимаюсь борьбой с массовым вандализмом, стараюсь бороться, но не хватает флагов, подал заявку на эти флаги, но, боюсь, мне в ближайшее время там никто не ответит [[Foydalanuvchi:Alibek Attamonov|卂ㄥ丨乃乇Ҝ 卂ㄒㄒ卂爪ㄖ几ㄖᐯ]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Alibek Attamonov|munozara]]) 06:31, 26-Sentyabr 2023 (UTC)

== Assalomu alaykum ==

Nimaga 15ta maqolam birdaniga o'chirilib, orqasidan 3kunga bloklanganimni bilmoqchi edim,qolganlar bloklanmagan,ko'plarini maqolalari ham o'chirilmagandi,qayerida xato borligi aytilib to'g'irlab qo'yilsin deyishgandi,lekin meniki 1kechada hamma maqolalarim yoppasiga o'chirilib,o'zim bloklanganimni tushuntirib bersangiz. [[Foydalanuvchi:Uzbekman04|Uzbekman04]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Uzbekman04|munozara]]) 13:31, 27-Sentyabr 2023 (UTC)
== XM statusi ==

{| style=&quot;border: 2px solid rgb(5,50,5); background-color: aquamarine);&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:top;&quot; | [[Fayl:Andijan_president_school_front.jpg|140px]]
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: bottom; height: 1.1em;&quot; | '''[[Prezident maktabi (Andijon)|Prezident maktabi (Andijon) maqolasi]]'''
|-
|style=&quot;vertical-align: top; border-top: 1px solid blue;&quot; | XM statusi uchun qoʻyilgan ushbu [[Prezident maktabi (Andijon)|maqola]] haqida oʻz fikrlaringizni [[Vikipediya:Xushsifat maqola nomzodlari/Prezident maktabi (Andijon)|muhokama boʻlimida]] qoldirishingizni va uni statusga olib chiqishda oʻz maslahatlaringiz bilan oʻrtoqlashishingizni soʻragan boʻlar edim. Eʼtiboringiz uchun TASHAKKUR!!! [[User:Abdufattohov Ibrohimjon|&lt;font face=&quot;Georgia&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:#pink;&quot;&gt;'''Ibrohimjon'''&lt;/span&gt;&lt;/font&gt;]] 15:43, 5-Oktyabr 2023 (UTC)
|}
== „[[:Antoine de Saint-Exupéry]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirishga]] nomzod oʻlaroq koʻrsatildi ==
[[Fayl:Ambox warning pn.svg|48px|left|alt=|link=]] 

Siz tomoningizdan yaratilgan „[[:Antoine de Saint-Exupéry]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirish mezonlariga]] („[[VP:U11|U11]]: Mualliflik huquqlarining yaqqol buzilishi“) binoan oʻchirishga nomzod oʻlaroq koʻrsatildi, chunki sahifa hozirgi holatida [[oʻzbekcha Vikipediya]] [[VP:Qoida va koʻrsatmalar|qoida va koʻrsatmalariga]] mos kelmaydi. Tajriba oʻtkazayotgan boʻlsangiz, itlimos, [[Vikipediya:Qumloq|qumloq]] sahifasidan foydalaning.

Agar sahifani oʻchirish kerak emas, deb oʻylasangiz, oʻz fikringizni sahifa munozara sahifasida qoldiring.

Savollaringiz boʻlsa, tortinmasdan [[Foydalanuvchi munozarasi:Mrshaxas|munozara sahifamga]] yozing. Rahmat! '''[[User:Mrshaxas|&lt;span style=&quot;color:orange;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family:Pristina;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:green&quot;&gt;Mr&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;Shaxa&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;s&lt;/span&gt;]]''' [[User talk:Mrshaxas|&lt;sup&gt;#Munozaracha&lt;/sup&gt;]] 08:33, 16-Oktyabr 2023 (UTC)

== YM nomzodi  ==

{| style=&quot;border: 5px solid rgb(10,100,10); background-color: aquamarine);&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:top;&quot; | [[File:Barakhan Madrasah Tashkent.jpg|110px]]
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: bottom; height: 1.1em;&quot; | '''Hazrati Imom majmuasi'''
|-
|style=&quot;vertical-align: top; border-top: 1px solid blue;&quot; | YM statusi uchun qoʻyilgan ushbu [[Hazrati Imom majmuasi|maqola]] haqida oʻz fikrlaringizni [[Vikipediya:Yaxshi maqola nomzodlari/Hazrati Imom majmuasi|muhokama boʻlimida]] qoldirib, ovoz berishda faol bo‘lishingizni soʻragan boʻlar edim. Eʼtiboringiz uchun rahmat! [[User:Creobek|Creobek]] [[User talk:Creobek|&lt;sup&gt;#yozish&lt;/sup&gt;]] 09:46, 28-May 2023 (UTC)
|}

==TM statusi==
Assalomu alaykum! Zamonaviy tarixda oʻtkazilgan ilk Yozgi Olimpiada oʻyinlari haqidagi „[[1896-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari]]“ maqolasini ingliz tilidan tarjima qilgan holda TM statusiga nomzodlikka qoʻygandim. Oʻqib chiqib, ovoz berishda ishtirok etishingizni soʻrayman. Oldindan rahmat. Hurmat bilan [[Foydalanuvchi:Sitora Oblakulova|Sitora Oblakulova]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Sitora Oblakulova|munozara]]) 05:29, 9-Noyabr 2023 (UTC)!
== XM statusiga nomzod ==

Assalomu alaykum. Men [[Vanadzor]] nomli maqolamni XM statusiga nomzod qilib qoʻygan edim. Iltimos, maqolamni koʻrib fikringizni bilan boʻlishing hamda ovoz berishda faol qatnashing. Hurmat bilan, [[Foydalanuvchi:Mirfayzbekabdullayev.|Mirfayzbekabdullayev.]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mirfayzbekabdullayev.|munozara]]) 15:49, 22-Noyabr 2023 (UTC)

== XM uchun Ovoz berish ==
Assalomu Alaykum. Men [https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=Vikipediya:Xushsifat_maqola_nomzodlari/Usmon_ota_masjidi&amp;redirect=no Usmon ota masjidi] nomli maqolamni Xushsifat maqola nomzodligiga bergan edim. Mazkur maqolani o'qib chiqqan holda o'z fikr va tavsiyalaringizni berishingizni so'rab qolaman. Javob uchun oldindan rahmat. [[Foydalanuvchi:Wikisurgery94|Wikisurgery94]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Wikisurgery94|munozara]]) 12:14, 12-Dekabr 2023 (UTC)

== Tabrik ==

{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fcfcfc;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:middle;&quot; | [[File:20th anniversary of Uzbek Wikipedia Barnstar.svg|100px]]
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;&quot; | '''„Oʻzbekcha Vikipediyaning 20 yilligi“ yulduzi'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;&quot; | Hurmatli {{PAGENAMEBASE}}, Vikipediyada amalga oshirayotgan salmoqli ishlaringiz uchun tashakkur aytgan holda, sizni oʻzbekcha Vikipediyaning 20 yillik yubileyi bilan tabriklayman va sizga ushbu „Oʻzbekcha Vikipediyaning 20 yilligi“ esdalik yulduzini taqdim etaman. Vikipediyani rivojlantirish yoʻlida charchamang! Yoqimli tahrirlar! 
Hurmat bilan — [[Foydalanuvchi:Jamshid Nurkulov|Jamshid Nurqul]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Jamshid Nurkulov|munozara]]) 13:52, 22-Yanvar 2024 (UTC)
|}
==Forumda ishtirok eting==
Salom, hurmatli foydalanuvchi! Sizni o'zbek tilidagi kishi ismlari yozilishi bo'yicha bo'lib o'tayotgan forumda o'z fikr va ovozingiz bilan ishtirok etishingizni so'rab qolaman. Munozara sahifasi [https://uz.wikipedia.org/wiki/Vikipediya_munozarasi:Maqolalarni_nomlash_(kishilar_ismlari)#Badiiy%20asarlar%20va%20qonunlarda%20shaxsiyatlar%20ismlar bu yerda]. [[User:Salazarov|&lt;span style=&quot;color:#4e3687;font-family:Algerian&quot;&gt;'''Salazarov'''&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;([[User talk:Salazarov|&lt;span style=&quot;color:#c90e0e&quot;&gt;gaplashuvuza?&lt;/span&gt;]])&lt;/sup&gt; 07:06, 8-Aprel 2024 (UTC)

== Orden ==
{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; padding: 0.2em;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:middle;&quot; | [[File:Category Barnstar Hires.png|100px]]
|rowspan=&quot;2&quot; |&lt;!-- spacer cell --&gt;
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;&quot; | '''[[Vikipediya:Ordenlar/Turkumlashtirish ordeni|„Turkumlashtirish“ ordeni]]'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;&quot; | Hurmatli {{u|Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek}} ogʻa, aholi punktlari haqidagi maqolalarni turkumlashtirib, oʻzbekcha Vikipediyani tartibga keltirish yoʻlida harakat qilayotganingiz uchun sizni ushbu orden bilan taqdirlayman. Yoqimli tahrirlar!
Hurmat bilan, [[Foydalanuvchi:Jamshid Nurkulov|Jamshid Nurqul]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Jamshid Nurkulov|munozara]]) 21:06, 12-Aprel 2024 (UTC)
|}

== Orden ==
{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; padding: 0.2em;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:middle;&quot; | [[File:Press Barnstar Hires.png|100px]]
|rowspan=&quot;2&quot; |&lt;!-- spacer cell --&gt;
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;&quot; | '''[[Vikipediya:Ordenlar/OAV|„Ommaviy axborot vositalari“ ordeni]]'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;&quot; | Vikipediyadagi faoliyatingiz bir necha marta ommaviy axborot vositalarida yoritilgani uchun sizni ushbu orden bilan taqdirlashga qaror qildim. Yoqimli tahrirlar! [[Foydalanuvchi:Jamshid Nurkulov|Jamshid Nurqul]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Jamshid Nurkulov|munozara]]) 21:18, 22-Aprel 2024 (UTC)
|}

== Orden ==

{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:middle;&quot; | {{#ifeq:alt|alt|[[File:Helping New Users Barnstar Hires.png|100px]]|[[File:Barnstar-abc.png|100px]]}}
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;&quot; | '''[[Vikipediya:Ordenlar/Qoʻllab-quvvatlash|„Qoʻllab-quvvatlash“ ordeni]]'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;&quot; | Vikipediya yangi foydalanuvchilarini qo'llab-quvvatlashda qo'shgan hissangiz uchun ushbu orden bilan taqdirlanasiz. [[Foydalanuvchi:Khasan azim1|Khasan azim1]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Khasan azim1|munozara]]) 07:01, 24-Aprel 2024 (UTC)
|}

== Orden ==

{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; padding: 0.2em;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:middle;&quot; | [[File:Real life Barnstar Hires.png|100px]]
|rowspan=&quot;2&quot; |&lt;!-- spacer cell --&gt;
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;&quot; | '''[[Vikipediya:Ordenlar/Real hayot|„Real hayot“ ordeni]]'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;&quot; | '''[[WikiOromgoh]]ning birinchi mavsumida yangi foydalanuvchilarga oflayn darslar berganingiz hamda oflaynda Vikipediya bilan bogʻliq tadbirlar uyushtirishda faol boʻlganingiz uchun ushbu orden bilan taqdirlanasiz.''' [[Foydalanuvchi:Khasan azim1|Khasan azim1]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Khasan azim1|munozara]]) 07:21, 24-Aprel 2024 (UTC)
|}
== [[:Turkum:Bogʻdod tumani]] maqolasi oʻchirishga nomzod sifatida koʻrsatildi ==
&lt;div class=&quot;afd-notice&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;floatleft&quot; style=&quot;margin-bottom:0&quot;&gt;[[Fayl:Ambox warning orange.svg|48px|alt=|link=]]&lt;/div&gt;
Siz tomoningizdan yaratilgan '''[[:Turkum:Bogʻdod tumani]]''' maqolasi oʻchirishga nomzod sifatida koʻrsatildi, chunki maqola hozirgi koʻrinishida [[VP:Qoida va koʻrsatmalar|Vikipediya qoida va koʻrsatmalariga]] mos kelmaydi.

Maqolani oʻchirish masalasi [[VP:Konsensus|konsensus]]ga erishilgunga qadar [[Vikipediya:Oʻchirishga/Turkum:Bogʻdod tumani]] sahifasida muhokama qilinadi. Muhokamada hamma, jumladan, siz ham qatnasha olasiz.

Muhokama davomida ham maqolani tahrir qilishingiz mumkin, biroq uning tepasidagi {{tl|oʻchirishga}} andozasini olib tashlamasligingiz kerak. [[Foydalanuvchi:Hasan Xamidovich|Hasan Xamidovich]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Hasan Xamidovich|munozara]]) 17:43, 9-Iyun 2024 (UTC)
&lt;/div&gt;
* {{Bajarildi}} Xato haqida xabar berganingiz uchun tashakkur!--&lt;span style=&quot;background:#B7E8D4;border:solid 1px;border-radius:7px;&quot;&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;'''[[Foydalanuvchi:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]]'''&amp;nbsp;&amp;#124;'''[[Foydalanuvchi munozarasi:Mirzoulugʻbek|@]]'''&amp;nbsp;&lt;/span&gt; 02:18, 10-Iyun 2024 (UTC)

== YM statusi ==
{| style=&quot;border: 5px solid #ABCDEF ; background-color: #FFF; padding:10px 15px 0&quot;
| style=&quot;padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; font-size:130%&quot; |'''[[Vikipediya:Yaxshi maqolalar|Yaxshi maqola statusiga nomzod]]&lt;nowiki&gt; |&lt;/nowiki&gt;''' &lt;span style=&quot;font-size:85%&quot;&gt;[[Xorvatiya televideniyesi]] 
* [[ Xorvatiya televideniyesi]] enwikida yaxshi maqola statusini olgan va ushbu maqola uzwikiga tarjima qilingan. Aytish joizki, maqola Xorvatiya televideniyesining yaratilish bosqichidan tortib to hozirgi kungacha bo'lgan davrdagi rivojlanish tendensiyalarini ochib berishga qaratilgan.
* Iltimos, maqola bilan tanishib chiqing va oʻz fikrlaringizni qoldiring!
* Lozim deb topsangiz {{Roziman}} andozasini aks holda {{Qarshiman}} yoinki {{Betarafman}} belgisini qoʻllashingiz mumkin. Sizning har bir fikringiz men uchun ahamiyatli
* Marhamat fikrlaringizni qoldirishingiz mumkin: '''[[Vikipediya:Yaxshi maqola nomzodlari/Xorvatiya televideniyesi| kirish]]''' 

&lt;/span&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;font-size:85%; padding-top:15px;&quot; |Iltimos maqolani tahrilashda Vikifikator tugmasini bosishga eʼtiborli boʻling. Ayrim rasmlar vikifikator qilingach ishlamay qolishi mumkin.
|}
[[Foydalanuvchi:XayrinisoJorayeva|XayrinisoJorayeva]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:XayrinisoJorayeva|munozara]]) 18:01, 12-Iyul 2024 (UTC)

== All-stars komandasi ==

Assalomu aleykum. Sizdan jamoa azolarini sóragan ekansiz endi ularni kórib chiqasizmi? [[Foydalanuvchi:Dilaramdev|Dilaramdev]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Dilaramdev|munozara]]) 15:16, 17-avgust 2024 (UTC)

:Hurmatli  [[Foydalanuvchi:Dilaramdev|Dilaramdev]] javobni yozib qo'ydim. Boshqa hakamlar bilan birgalikda qaror chiqaramiz. &lt;span style=&quot;background:#ceff85;border:solid 1px;border-radius:7px;&quot;&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;'''[[Foydalanuvchi:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]]'''&amp;nbsp;&amp;#124;'''[[Foydalanuvchi munozarasi:Mirzoulugʻbek|@]]'''&amp;nbsp;&lt;/span&gt; 15:45, 17-avgust 2024 (UTC)
== Everest jamoasi so'rovnomasi ==
*Assalomu alaykum [[Vikipediya:WikiStipendiya III marafoni/Jamoalar/Brilliant|Brilliant]] jamoasida biznikicha ham narsa yuq nega ular qabul qilindi?
*Yana biz barcha maqola va tarjima maqolalarni qoida bo'yicha yozgnmiz.
*Yana aytadigan bo'lsam [[Vikipediya:WikiStipendiya III marafoni/Jamoalar/WikiMed|WikiMed]] {{Bajarilmadi|Qabul bekor qilindi}} degan lekin qabul qilingan [[Vikipediya:WikiStipendiya III marafoni/Jamoalar/Wiki qo'riqchilari|Wiki qo'riqchilari]]„ [[Vikipediya:WikiStipendiya III marafoni/Jamoalar/All-Stars|All-Stars]] bu jamoalarda jadval ham yo'q lekin qabul qilingan
nega?
*[[Vikipediya:WikiStipendiya III marafoni/Jamoalar/Wikipedagoglar|Wikipedagoglar]] bu jamoa esa faqat rasmdan boshqa hech narsa qo'shmagan
:::*Bu wikistependiyaga qatnashishim sabablaridan biri Uzwikiga hissa qushib sifatli maqolalar va sifatli tarjima maqolalar yozish edi lekin bazi bir jamoalarda shunchaki qiziqishi bo'ganligi uchun qabul qilindi degansizlar mening munozaramga kelgan barcha hatolarni o'rganib qaytadan o'chirilgan maqolalarni yozdim  nega biz emas boshqa jamoalar yutganini bilmoqchiman ? 
Aynan WikiStependiya uchun Jamoam bilan birga kuni bilan birga ishlab Kechasi bilan o'zim Xatolarni to'g'irlab boshqa maqolalarni taxrirlab uzwikiga hissa qushyabman.
Aytmoqchi bo'lganim u yerga borganimda ya'ni wiki oromgohdan yutib Bo'stonliqga borib sizlardan yanada ko'proq urganmoqchi edim.
Chunki uzim hozirda Next Stop Qarshi programmasida voluunter bo'lganligim sababli men wikiga qarshidagi tarixiy obidalar va binolarni qo'shmoqchi edim.
Shularni qilish uchun Wiki Oromgohga bormoqchiman. Va bizning qilgan ishlarimizni qadriga yetasiz degan umiddaman va qabul qilingan jaoalarni qayta ko'rib chiqishizni so'ramoqchi edim
*Savolimga tezda javob qaytarasiz degan umiddaman ...
*Hurmat bilan [[Vikipediya:WikiStipendiya III marafoni/Jamoalar/Everest|Everest]] jamoasi sardori ([[User:Shoxrux Daminov|&lt;span style=&quot;background-color:gold; color: black&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family:Comic Sans MS,cursiv&quot;&gt;'''Shoxrux Daminov'''&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;]][[User_talk:Shoxrux Daminov|&lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:#008080&quot;&gt;#Gaplashovuza&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;]])
:Hurmatli [[Foydalanuvchi:Shoxrux Daminov|Shoxrux Daminov]] siz boshqalar qanday oʻtgani bilan qiziqsangiz oʻsha jamoaning munozarasiga yozing. Shuningdek bu oromgohga siz va boshqalar qoʻshgan axlat maqolalar sababli emas, balki oʻrgatish maqsadida qabul qilingan. Endi siz bir qancha tushuntirishlarimizga qaramasdan maqolalarni xabar shaklida yozdingiz. Endi aytingchi sizning jamoangizni qanday qabul qilish mumkin? Yangi jamoalar esa oromgoh davrida oʻqitiladi. Agar siz keyingi oromgohlarda ishtirok etishni istasangiz video darslarni koʻring va bir qancha foydali tahrirlarni amalga oshiring. Vikipediya faqat oromgohdan iborat emas! &lt;span style=&quot;background:#ceff85;border:solid 1px;border-radius:7px;&quot;&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;'''[[Foydalanuvchi:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]]'''&amp;nbsp;&amp;#124;'''[[Foydalanuvchi munozarasi:Mirzoulugʻbek|@]]'''&amp;nbsp;&lt;/span&gt; 13:36, 30-avgust 2024 (UTC)
::'''Mening ham asosiy maqsadim''' [[Wikipedia]]da to'g'ri ishlashni o'rganish va sifatli maqolalar yaratish edi. Chunki shu 1yarim oy ichida urganganlarim hali yetarli emas edi vedio darslardan ham ancha narsalarni urgandim ammo sizardek andozalar  va boshqa turli yangi jadvallar yaratishga qiziqgandim.
*Hurmat bilan [[Vikipediya:WikiStipendiya III marafoni/Jamoalar/Everest|Everest]] jamoasi sardori ([[User:Shoxrux Daminov|&lt;span style=&quot;background-color:gold; color: black&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family:Comic Sans MS,cursiv&quot;&gt;'''Shoxrux Daminov'''&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;]][[User_talk:Shoxrux Daminov|&lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:#008080&quot;&gt;#Gaplashovuza&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;]]) 04:09, 31-avgust 2024 (UTC)

== Savolim bor edi ==

Avvalambor Assalomu alaykum [[Foydalanuvchi:Mirzoulug'bek|Mirzoulug'bek]]
* Men bu turda ham qatnashsam bo'ladimi?
* Bu turdagi marafonda nimalar bo'ladi shuni bilsam buladimi?
* Agar qatnasha olsam  tezda maqolalarni tarjima qilish va yangi maqolalarni kiritishni boshlamoqchi edim
* Utgan turda qattiq harakat qilgandim lekin qanaqadir qilib qolib ketdim ;)
'''''Oldindan kattakon raxmat javoblaringiz uchun :) '''''  [[User:Shoxrux Daminov|&lt;span style=&quot;background-color:gold; color: black&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family:Comic Sans MS,cursiv&quot;&gt;'''Shoxrux Daminov'''&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;]][[User_talk:Shoxrux Daminov|&lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:#008080&quot;&gt;#Gaplashovuza&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;]] 16:54, 2024-yil 16-sentyabr (UTC)

== I need a hero ==

Assalomu alaykum nima I need a hero sahifasi o'chirildi, qo'shiqning asl nomi Holding out a hero edi, men mashhur nomini qo'ygandim [[Foydalanuvchi:Anakin F|Anakin F]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Anakin F|munozara]]) 14:34, 2024-yil 4-oktyabr (UTC)

:Hurmatli  [[Foydalanuvchi:Anakin F|Anakin F]] bu maqolangiz avtomat tarjima qilinganligi haqida [[Foydalanuvchi:Alpasli|Alpasli]] xabar bergan shunindek andoza qoʻygan va tezda oʻchirishga bergan. Men koʻrib chiqqanimda ham tarjimani gʻalizligiga guvoh boʻldim. Agar maqolangiz gʻaliz emas edi desangiz tiklash uchun soʻrovnoma qoldiring. &lt;span style=&quot;background:#ceff85;border:solid 1px;border-radius:7px;&quot;&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;'''[[Foydalanuvchi:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]]'''&amp;nbsp;&amp;#124;'''[[Foydalanuvchi munozarasi:Mirzoulugʻbek|@]]'''&amp;nbsp;&lt;/span&gt; 15:21, 2024-yil 4-oktyabr (UTC)
::Tushunarli rahmat [[Foydalanuvchi:Anakin F|Anakin F]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Anakin F|munozara]]) 16:57, 2024-yil 4-oktyabr (UTC)
::Iltimos qanday qilib so'rnoma qoldirishga dastlabki ma'lumot bera olasizmi? [[Foydalanuvchi:Anakin F|Anakin F]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Anakin F|munozara]]) 17:05, 2024-yil 4-oktyabr (UTC)
:::[[Vikipediya:Tiklashga]] sahifasida qoldirishingiz mumkin. Asoslab berishingiz kerak. [[Foydalanuvchi:Umarxon III|Umarxon III]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Umarxon III|munozara]]) 12:43, 2024-yil 23-dekabr (UTC).

== Faxrli administrator ordeni ==
{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[File:Admin Barnstar Hires.png|100px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; | '''[[Vikipediya:Ordenlar/„Faxrli administrator“ ordeni|„Faxrli administrator“ ordeni]]'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; | Hurmatli Mirzoulugʻbek, Administrator sifatida Oʻzbekcha Vikipediyaga faol tarzda qoʻshgan bebaho hissangiz uchun sizni „Faxrli administrator“ ordeni bilan taqdirlashga ijozat bergaysiz. Vikimedia hamjamiyati loyihalaridagi mehnatlaringiz tahsinga loyiq. Hurmat bilan — [[Foydalanuvchi:Umarxon III|Umarxon III]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Umarxon III|munozara]]) 13:06, 2024-yil 23-dekabr (UTC).
|}

== Tulkicha! ==

[[Fayl:Fox get me out of here eyes (5751742737).jpg|left|150px]]
Ajoyib tulki ekan shunday emasmi. Menimcha ayyorlik tulkilar xos emas. Siz qanday fikrdasiz?

[[Foydalanuvchi:Max 0230|Max 0230]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Max 0230|munozara]]) 17:41, 2025-yil 16-mart (UTC)
&lt;br style=&quot;clear: both;&quot;/&gt;

== Administratorlar forumi nima? ==

Salom, men Administratorlar forumi nima ekanligiga qiziqyapman. Uni 3kundan beri oʻqib boryapman. Lekin fikr bildirishim mumkin boʻladimi? [[Foydalanuvchi:Max 0230|Max 0230]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Max 0230|munozara]]) 09:04, 2025-yil 19-mart (UTC)

== Sahifalarni himoyalash uchun soʻrov ==

Assalomu alaykum. [[Ikkinchi Jahon urushi]] sahifasi yaqinda vandalizmga uchragani va  yana vandalizmga duch kelishi ehtimolini inobatga olib, shu va shunga oʻxshash ([[Birinchi Jahon urushi]] va [[Adolf Hitler]]) sahifalarini yarim himoyalashingizni soʻrayman. Oldindan rahmat. &lt;span style=&quot;font-family:Times New Roman; font-size:1.3eM; border-radius:9em; background:#eeeeee; padding:0 7px;&quot;&gt;[[User talk:Hasan Xamidovich|W]]/ [[User:Hasan Xamidovich|&lt;span style=&quot;font-size:0.8eM; color:#9f3526&quot;&gt;&quot;Hasan Xamidovich&quot;&lt;/span&gt;]]&lt;/span&gt; 08:57, 2025-yil 15-may (UTC)

:{{Bajarildi}}. Adolf Hitler boshqa administrator tomonidan himoyalangan ekan. Siz keltirgan maqolalarni ikki hafta muddatda yarim himoyaga oldim. Agar yana davomli vandalizm bo'lsa bemalol yozavering. Sizga ham ulkan rahmat! '''[[Foydalanuvchi:Mirzoulugʻbek|&lt;span style='color: #EF544C;background-color: #72C8EB;'&gt;Mirzoulugʻbek&lt;/span&gt;]]''' &lt;sup&gt;[[Foydalanuvchi munozarasi:Mirzoulugʻbek|&lt;span style='color: #FFA500;'&gt;@&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 12:54, 2025-yil 15-may (UTC)
::Gulag haliyam davot etmoqdami?  [[Maxsus:Contributions/198.163.194.126|198.163.194.126]] 14:30, 2025-yil 21-may (UTC)

== Soʻrovnomada qatnashing! ==

Salom! [[Vikipediya:Administratorlikka soʻrovlar/Hasan Xamidovich| Mana bu sahifada]] administratorlik bayrogʻini qabul qilib olish uchun nomzodimni qoʻygan edim. Iltimos, soʻrovnomada oʻz ovozingiz bilan ishtirok etsangiz! Hurmat bilan, &lt;span style=&quot;font-family:Times New Roman; font-size:1.3eM; border-radius:9em; background:#eeeeee; padding:0 7px;&quot;&gt;[[User talk:Hasan Xamidovich|W]]/ [[User:Hasan Xamidovich|&lt;span style=&quot;font-size:0.8eM; color:#9f3526&quot;&gt;&quot;Hasan Xamidovich&quot;&lt;/span&gt;]]&lt;/span&gt; 05:41, 2025-yil 21-avgust (UTC)

== Tabriklaymiz ==

{| style=&quot;border: 3px solid {{{border|gold}}}; background-color: #000000;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;top&quot; | [[Image:Bästa nyskrivna.svg|110px]]
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: bottom; height: 1.1em;&quot; |&lt;font color=&quot;gold&quot;&gt;'''100 000 Tahrir'''
|-
|style=&quot;vertical-align: top; border-top: 1px solid gray;&quot; |&lt;font color=&quot;gold&quot;&gt; 100 000 ta tahrirga erishganingiz bilan tabriklaymiz. Vikipediya hamjamiyati sizning tinimsiz mehnatingiz uchun minnatdor. Shunday foydali tahrirlarni qilishda davom eting!
&lt;font color=&quot;black&quot;&gt;
|}
Agar xohlasangiz, sahifangizga [[Andoza:User 100 000 tahrir|ushbu andozani]] qo‘shishingiz mumkin. [[User:Abdufattohov Ibrohimjon|&lt;font face=&quot;Georgia&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;'''''Ibrohimjon'''''&lt;/span&gt;&lt;/font&gt;]] 07:15, 2025-yil 13-sentyabr (UTC)

== Iltimosnoma ==

Assalomu alaykum, hormang!
Sizdan [[Vikipediya:VikiAyollar_marafoni]] uchun maxsus yaratilgan fountain faoliyatiga ruhsat berishingizni, agarda men yaratgan fountain sahifasida xatolik boʻlsa uni qayta yaratib berishingizni iltimos qilaman. 

[[User:Panpanchik|&lt;span style=&quot;color:pink;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family:Pristina;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#A76BCF&quot;&gt;Pan&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#FF69B4&quot;&gt;Pan&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#6495ED&quot;&gt;Chik&lt;/span&gt;]] [[User talk:Panpanchik|&lt;sup&gt;#yozish&lt;/sup&gt;]] 16:26, 2026-yil 9-mart (UTC)

:Assalomu alaykum! Hurmatli @[[Foydalanuvchi:Panpanchik|Panpanchik]] murojaatingiz uchun rahmat. Men O‘zbekcha Vikipediya administratori bo‘lsam-da, Fountain tizimi alohida tashqi platforma hisoblanadi. Undagi muayyan marafon sahifasini tahrirlash yoki xatolarni to‘g‘rilash uchun o‘sha marafonning tashkilotchisi (organizer) ro‘yxatiga kiritilgan bo‘lishim kerak ekan. Hozirda menda ushbu marafonni tahrirlash uchun ruxsatnoma ko‘rinmayapti. '''[[Foydalanuvchi:Mirzoulugʻbek|&lt;span style='color: #EF544C;background-color: #72C8EB;'&gt;Mirzoulugʻbek&lt;/span&gt;]]''' &lt;sup&gt;[[Foydalanuvchi munozarasi:Mirzoulugʻbek|&lt;span style='color: #FFA500;'&gt;@&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 02:07, 2026-yil 10-mart (UTC)

== “Oʻzbekiston texnologik metallar kombinati” maqolasining o‘chirilishi haqida ==

Assalomu alaykum.
Siz tomonidan &quot;Oʻzbekiston texnologik metallar kombinati&quot; maqolasi &quot;reklama, spam&quot; sababi bilan o‘chirilganini ko‘rdim.
Maqolani yaratishdan maqsad reklama qilish emas edi. TMK Oʻzbekistonning davlat aksiyadorlik jamiyati bo‘lib, uning faoliyati Prezident hujjatlari, Lex.uz hamda Reuters, Mining Journal, Times of Central Asia kabi mustaqil manbalarda yoritilgan.
Men maqolani Vikipediya qoidalariga to‘liq mos ravishda qayta ishlab chiqmoqchiman. Shu sababli, iltimos, maqolaning aynan qaysi jihatlari reklama yoki spam sifatida baholanganini ko‘rsatib bera olasizmi? Qaysi qoidalar asosida tuzatish kiritishim kerakligini bilishni istayman.
Agar imkon bo‘lsa, maqolani qoralama (draft) sifatida tiklash yoki foydalanuvchi sahifamga ko‘chirish imkoniyatini ham ko‘rib chiqishingizni so‘rayman.
Oldindan e'tiboringiz va javobingiz uchun rahmat. [[Foydalanuvchi:UzTMK|UzTMK]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:UzTMK|munozara]]) 05:12, 2026-yil 29-iyun (UTC)

:Vaalaykum assalom. Samimiy va madaniyatli murojaatingiz uchun rahmat. Ushbu kombinat davlat ahamiyatiga ega strategik korxona ekanligini tushunamiz, biroq maqola va sizning hisobingiz boʻyicha bir nechta jiddiy tizimli qoida buzilishlari mavjud:
:# &lt;span style=&quot;color: #d32f2f;&quot;&gt;'''Taqiqlangan foydalanuvchi nomi ([[Vikipediya:Foydalanuvchi nomi siyosati|VP:FNS]]):''' Vikipediyada kompaniya, tashkilot yoki brend nomlari (masalan, UzTMK) bilan hisob qaydnomasi ochish qatʼiyan taqiqlanadi. Hisob faqat bitta jismoniy shaxsga (shaxsiy ism yoki taxallusga) tegishli boʻlishi shart.&lt;/span&gt;
:# &lt;span style=&quot;color: #d32f2f;&quot;&gt;'''[[Vikipediya:Manfaatlar ziddiyati]]:''' Oʻzi ishlaydigan tashkilot yoki shaxsiy shirkat haqida toʻgʻridan-toʻgʻri maqola yozish tavsiya etilmaydi. Chunki siz taqdim etgan matndagi “Markaziy Osiyoda yagona”, “analogi boʻlmagan”, “innovatsion ekotizim” kabi jumlalar matnning ensiklopedik betarafligini ([[Vikipediya:Betaraf nuqtayi nazar|VP:BNN]]) buzgan va u kompaniyaning rasmiy press-relizidan shundoq koʻchirib olingan (Copy-paste). Shu sababli [[Foydalanuvchi:The Squirrel Conspiracy|Foydalanuvchi:The Squirrel Conspiracy♂]] buni reklama/spam sifatida baholab oʻchirishga bergan va men buni darhol o'chirdim.&lt;/span&gt;
:'''Vaziyatdan chiqish uchun nima qilishingiz kerak?'''
:* &lt;span style=&quot;color: #1976d2;&quot;&gt;'''1-qadam (Hisobni toʻgʻrilash):** Siz ushbu &quot;UzTMK&quot; hisobingiz nomini shaxsiy ismga oʻzgartirish uchun zudlik bilan global ariza berishingiz yoki mutlaqo yangi shaxsiy hisob ochishingiz kerak. Aks holda, ushbu hisob yaqin kunlarda yoki soatlarda bloklanadi.&lt;/span&gt;
:* &lt;span style=&quot;color: #1976d2;&quot;&gt;'''2-qadam (Maqolani qumloqqa koʻchirish):** Siz madaniyatli tarzda xatoni tuzatishga tayyor ekanligingizni bildirganingiz uchun, men oʻchirilgan matnni sizning shaxsiy '''Qumlogʻingizga''' tiklab berishga tayyorman.&lt;/span&gt; 
:&lt;span style=&quot;color: #1976d2;&quot;&gt;Biroq, qumloqdagi matnni toʻliq qayta ishlab, barcha maqtov gaplarni oʻchirib, faqat faktlarni qoldirishingiz hamda Reuters, Mining Journal kabi oʻzingiz aytgan mustaqil manbalarni havola sifatida matn ichiga kiritishingiz shart boʻladi.&lt;/span&gt; 
:Agar foydalanuvchi nomini oʻzgartirishga yoki yangi shaxsiy hisobdan yozishga tayyor boʻlsangiz, ayting, men matnni YANGI HISOBINGIZning qumloq sahifasiga koʻchirib beraman. Hamkorlik uchun rahmat! '''[[Foydalanuvchi:Mirzoulugʻbek|&lt;span style='color: #EF544C;background-color: #72C8EB;'&gt;Mirzoulugʻbek&lt;/span&gt;]]''' &lt;sup&gt;[[Foydalanuvchi munozarasi:Mirzoulugʻbek|&lt;span style='color: #FFA500;'&gt;@&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 10:01, 2026-yil 29-iyun (UTC)
::Assalomu alaykum.
::Javobingiz va tushuntirganingiz uchun rahmat.
::Tavsiyalaringizni inobatga olaman. Hisob masalasini ham hal qilaman. Maqolani faqat neytral ensiklopedik uslubda, mustaqil manbalarga tayangan holda qayta ishlab chiqaman.
::Agar imkon bo'lsa, o'chirilgan matnni shaxsiy qumlog'imga tiklab bersangiz, tavsiyalaringiz asosida uni to'liq qayta ishlayman.
::Rahmat. [[Maxsus:Contributions/&amp;#126;2026-37230-50|&amp;#126;2026-37230-50]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&amp;#126;2026-37230-50|talk]]) 10:25, 2026-yil 29-iyun (UTC)
::'''Assalomu alaykum.'''
::Hisob nomini shaxsiy foydalanuvchi nomiga o‘zgartirdim.
::Agar imkon bo‘lsa, avval aytganingizdek, o‘chirilgan maqolani shaxsiy qumlog‘imga tiklab bersangiz. Uni tavsiyalaringiz asosida to‘liq qayta ishlab, faqat neytral uslub va mustaqil manbalar bilan tayyorlayman.
::Oldindan rahmat.
::TMK,
::Abdullokh Jurayev [[Foydalanuvchi:Abdullokh Jurayev|Abdullokh Jurayev]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Abdullokh Jurayev|munozara]]) 09:23, 2026-yil 1-iyul (UTC)
:::So'rovingizga binoan sahifani tiklab [[Foydalanuvchi:Abdullokh Jurayev/qumloq|qumloq sahifangizga]] ko'chirib qo'ydim. '''[[Foydalanuvchi:Mirzoulugʻbek|&lt;span style='color: #EF544C;background-color: #72C8EB;'&gt;Mirzoulugʻbek&lt;/span&gt;]]''' &lt;sup&gt;[[Foydalanuvchi munozarasi:Mirzoulugʻbek|&lt;span style='color: #FFA500;'&gt;@&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 18:40, 2026-yil 1-iyul (UTC)
::::Assalomu alaykum. Yordamingiz va tavsiyalaringiz uchun yana bir bor rahmat. Tavsiyalaringiz asosida maqolani qayta ishlab chiqdim: matnni neytral uslubga keltirdim, reklama ohangidagi jumlalarni olib tashladim, mustaqil hamda rasmiy manbalar bilan toʻldirdim. Imkoningiz boʻlsa, vaqt topganingizda maqolani yana bir bor koʻrib chiqishingizni soʻrayman. Agar hali ham kamchiliklari boʻlsa, albatta tuzatishga tayyorman. Rahmat! [[Foydalanuvchi:Abdullokh Jurayev|Abdullokh Jurayev]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Abdullokh Jurayev|munozara]]) 06:01, 2026-yil 2-iyul (UTC)
::::Assalomu alaykum. Bezovta qilayotgan bo'lsam uzr. Imkoningiz bo'lsa, qumloqdagi maqolani bir ko'rib bersangiz. Vikipediyada TMK maqolasini yaratish men uchun juda muhim. Kamchiliklari bo'lsa, albatta to'g'rilayman. Rahmat! [[Foydalanuvchi:Abdullokh Jurayev|Abdullokh Jurayev]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Abdullokh Jurayev|munozara]]) 09:03, 2026-yil 6-iyul (UTC)
:::::Salom! Maqolangizdagi matnlar sunʼiy yozilgan, gaplar bir-birini soʻzma-soʻz takrorlaydi. Bu narsa oʻquvchini charchatadi va ensiklopedik uslubga toʻgʻri kelmaydi. '''[[Foydalanuvchi:Mirzoulugʻbek|&lt;span style='color: #EF544C;background-color: #72C8EB;'&gt;Mirzoulugʻbek&lt;/span&gt;]]''' &lt;sup&gt;[[Foydalanuvchi munozarasi:Mirzoulugʻbek|&lt;span style='color: #FFA500;'&gt;@&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 17:54, 2026-yil 9-iyul (UTC)
::::::Assalommu alaykum! men maqolani butunlay qaytadan ishlab chiqdim va maksimal reklama elementlari hamda sun'iylik tasavuridan qochirdim iltimos maqolamni qaytadan ko'rib chiqing va imkoni bo'lsa sahifani chop etishga ruhsat bersangiz hursan bo'lar edim. [[Foydalanuvchi:Abdullokh Jurayev|Abdullokh Jurayev]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Abdullokh Jurayev|munozara]]) 07:14, 2026-yil 15-iyul (UTC)
:::::::Salom! Agar maqolangizni tuzatganingizga ishonchingiz komil bo'lsa ko'chirib olishingiz mumkin. '''[[Foydalanuvchi:Mirzoulugʻbek|&lt;span style='color: #EF544C;background-color: #72C8EB;'&gt;Mirzoulugʻbek&lt;/span&gt;]]''' &lt;sup&gt;[[Foydalanuvchi munozarasi:Mirzoulugʻbek|&lt;span style='color: #FFA500;'&gt;@&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 14:58, 2026-yil 15-iyul (UTC)
::::::::Assalomu alaykum. Bergan yordamingiz uchun yana bir bor rahmat. Maqolani qumloqdan asosiy nom maydoniga ko'chirdim Faqat delete|spam andozasini olib tashlashga uringanimda tizim ruxsat bermadi. Imkoningiz bo'lsa, uni olib tashlab bersangiz. Yordamingiz uchun yana bir bor rahmat! [[Foydalanuvchi:Abdullokh Jurayev|Abdullokh Jurayev]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Abdullokh Jurayev|munozara]]) 05:18, 2026-yil 16-iyul (UTC)
::::::::Assalomu alaykum! {{tlx|delete|spam}} andozasi hali ham turibdi. O'zim olib tashlay olmadim, tizim ruxsat bermayapti. Imkoningiz bo'lsa, olib tashlab bersangiz. Rahmat! [[Foydalanuvchi:Abdullokh Jurayev|Abdullokh Jurayev]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Abdullokh Jurayev|munozara]]) 06:49, 2026-yil 22-iyul (UTC)
::::::::Assalomu alaykum. Bezovta qilayotgan bo'lsam uzr. Bir narsani tushunmayapman. Siz aytgan hamma joylarini to'g'rilab, maqolani qaytadan yozdim va asosiy sahifaga ham ko'chirdim. Lekin hali ham delete andozasi turibdi, maqola ham qidiruvda ko'rinmayapti. Muammo nimada bo'layapti, tushuntirib bera olasizmi? Yana qaysi joylarini to'g'rilash kerak bo'lsa, ayting, albatta qilaman. Iltimos, shu masalada yordam bering. [[Foydalanuvchi:Abdullokh Jurayev|Abdullokh Jurayev]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Abdullokh Jurayev|munozara]]) 06:20, 2026-yil 29-iyul (UTC)

== Sahifani ko'chirish ==

Ассалому алайкум! «Umar Khursandov» мақоласининг номидаги фамилияда хато кетган. Илтимос, саҳифа номини «Умар Хурсандов» (ва лотинчада Umar Xursandov) деб тўғрилаб, кўчириб беринглар. Олдиндан раҳмат! [[Foydalanuvchi:Umid1990|Umid1990]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Umid1990|munozara]]) 04:55, 2026-yil 12-avgust (UTC)
:{{Bajarildi}}'''[[Foydalanuvchi:Mirzoulugʻbek|&lt;span style='color: #EF544C;background-color: #72C8EB;'&gt;Mirzoulugʻbek&lt;/span&gt;]]''' &lt;sup&gt;[[Foydalanuvchi munozarasi:Mirzoulugʻbek|&lt;span style='color: #FFA500;'&gt;@&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 18:09, 2026-yil 12-avgust (UTC)

== Bayroqni olish! ==
Hurmatli @[[Foydalanuvchi:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]]! Foydalanuvchi @[[Foydalanuvchi:ITPRO.UZ|ITPRO.UZ]] dan xulosa chiqaruvchi bayrogʻini olishingzni soʻrayman. Qoidaga koʻra ogohlantirildi, ammo javob bermadi. Bir yildan beri umuman nofaol. [[Foydalanuvchi:Mirishkorlik|Mirishkorlik]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mirishkorlik|munozara]]) 08:38, 2026-yil 1-noyabr (UTC)

::{{Bajarildi}} Hurmatli foydalanuvchi sizning soʻrovingiz bajarildi. Ushbu foydalanuvchi faol boʻlsa huquqlarini tiklash imkoniyati boʻladi.  Sizga terang hurmat bilan!
:'''[[Foydalanuvchi:Mirzoulugʻbek|&lt;span style='color: #EF544C;background-color: #72C8EB;'&gt;Mirzoulugʻbek&lt;/span&gt;]]''' &lt;sup&gt;[[Foydalanuvchi munozarasi:Mirzoulugʻbek|&lt;span style='color: #FFA500;'&gt;@&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 16:01, 2026-yil 1-noyabr (UTC)</text>
      <sha1>abxmdam97by8aa1qy9gf9na3zo8mftx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Qozoqlar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24956</id>
    <revision>
      <id>6327987</id>
      <parentid>6056874</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T08:57:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jadashboyev123</username>
        <id>322741</id>
      </contributor>
      <origin>6327987</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16348" sha1="hqq1p88u8nc90yjasd32iqmst92g5vw" xml:space="preserve">{{Infobox Millat
|group   = Qozoqlar&lt;br&gt;''Қазақтар, قزاقتر''(qashaq)
|image   = &lt;table border=0 align=&quot;center&quot;&gt;
 &lt;tr&gt;
  &lt;td&gt;[[Fayl:2000 Stamp of Kazakhstan - Abylai Khan.jpg|90x105px]]&lt;/td&gt;
  &lt;td&gt; &lt;/td&gt;
  &lt;td&gt;[[Fayl:Chokan Valikhanov portrait.jpg|90x105px]]&lt;/td&gt;
  &lt;td&gt;[[Fayl:Saken Sejfullin.jpg|90x105px]]&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
  &lt;td&gt;&lt;small&gt;&lt;div style=&quot;background-color:#fee8ab&quot;&gt;[[Abilay Xon]]&lt;/small&gt;&lt;/td&gt;
  &lt;td&gt;&lt;small&gt;&lt;div style=&quot;background-color:#fee8ab&quot;&gt;[[Abay Qoʻnonboyev|Abay Qononboy]]&lt;/small&gt;&lt;/td&gt;
  &lt;td&gt;&lt;small&gt;&lt;div style=&quot;background-color:#fee8ab&quot;&gt;[[Choqan Valixanov]]&lt;/small&gt;&lt;/td&gt;
  &lt;td&gt;&lt;small&gt;&lt;div style=&quot;background-color:#fee8ab&quot;&gt;[[Saken Seyfullin]]&lt;/small&gt;&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
&lt;td&gt;&lt;small&gt;[[Fayl:Alibek.jpg|90x105px]]&lt;/small&gt;&lt;/td&gt;
  &lt;td&gt;[[Fayl:Timur Bekmambetov by Gage Skidmore.jpg|90x105px]]&lt;/td&gt;
  &lt;td&gt;[[Fayl:KZ-1999-20tenge-Satbayev.png|90x105px]]&lt;/td&gt;
  &lt;td&gt;[[Fayl:ToktarAwbakirov.jpg|90x105px]]&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
  &lt;td&gt;&lt;small&gt;&lt;div style=&quot;background-color:#fee8ab&quot;&gt;[[Ken Alibek]]&lt;/small&gt;&lt;/td&gt;
  &lt;td&gt;&lt;small&gt;&lt;div style=&quot;background-color:#fee8ab&quot;&gt;[[Timur Bekmambet]]&lt;/small&gt;&lt;/td&gt;
  &lt;td&gt;&lt;small&gt;&lt;div style=&quot;background-color:#fee8ab&quot;&gt;[[Qanish Satpayev]]&lt;/small&gt;&lt;/td&gt;
  &lt;td&gt;&lt;small&gt;&lt;div style=&quot;background-color:#fee8ab&quot;&gt;[[Toʻqtar Aubakirov]]&lt;/small&gt;&lt;/td&gt;
&lt;/table&gt;
|population = 25 million
|region1  = {{flagcountry|Kazakhstan}}
|pop1 = 14,500,000
|ref1 =&lt;ref name=&quot;Demogr2018&quot;&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Агентство Республики Казахстан по статистике. Численность населения Республики Казахстан по отдельным этносам на 1 января 2012 года. |url=http://www.stat.kz/publishing/2012/%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F/%D0%90%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%BB%D1%8C/12_2011_%D0%91-15-10-%D0%93.rar |kirish sanasi=2013-09-19 |arxivsana=2012-11-15 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20121115130347/http://www.stat.kz/publishing/2012/%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F/%D0%90%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%BB%D1%8C/12_2011_%D0%91-15-10-%D0%93.rar }}&lt;/ref&gt;
|region2 = {{flagcountry|China}}
|pop2 = 1,500,000
|ref2 =&lt;ref name=&quot;China&quot;&gt;Census 2000 counts 3.25 mln Kazakhs [http://www.china.org.cn/english/features/EthnicGroups/136924.htm The Kazak Ethnic Group], later the Kazakh population had higher birth rate, but some assimilation processes were present too. Estimations made after the 2000 Cesus are claiming Kazakh population share growth (was 0,104 % in 2000), but even if this share value was preserved at 0.104 % level it would be no less than 3.4 mln in 2008&lt;/ref&gt;
|region3 = {{flagcountry|Uzbekistan}}
|pop3 = 821,000&lt;ref name=&quot;автоссылка2&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.gazeta.uz/ru/2021/08/20/ethnic-groups/ |title=Опубликованы данные об этническом составе населения Узбекистана |access-date=2021-08-23 |archive-date=2021-08-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210823170555/https://www.gazeta.uz/ru/2021/08/20/ethnic-groups/ |deadlink=no }}&lt;/ref&gt;
|ref3 =&lt;ref name=&quot;Uzb-2009&quot;&gt;Kazakh population share was constant at 4.1 % in 1959—1989, [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/uz.html#People CIA estimates] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20190105201620/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/uz.html#People |date=2019-01-05 }} this share declined to 3 % in 1996. Official Uzbekistan estimation ([http://books.google.com/books?ei=F-jgSZyCJI3aygSpidyzDQ&amp;id=wvnqAAAAIAAJ&amp;dq=%D0%9C%D0%B8%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F+%D0%B2+%D0%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%85%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B5+%D0%BD%D0%B0+%D1%80%D1%83%D0%B1%D0%B5%D0%B6%D0%B5+XXI+%D0%B2%D0%B5%D0%BA%D0%B0%3A+%D0%BE%D1%81%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D1%8B%D0%B5+%D1%82%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%B8+%D0%B8+%D0%BF%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%BF%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B8%D0%B2%D1%8B.&amp;q=940&amp;pgis=1#search_anchor E. Yu. Sadovskaya „Migration in Kazakhstan in the beginning of XXI century: main tendentions and perspectives“] {{ISBN|978-9965-593-01-7}}) in 1999 was 940,600 Kazakhs or 3.8 % of total population. If Kazakh population share was stable at about 4.1 % (not taking into account the massive repatriation of ethnic Kazakhs ([[Oralman]]) to Kazakhstan) and [http://www.stat.uz/STAT/2008year/doklad_rus_tab.pdf the Uzbekistan population in the middle of 2008] was 27.3 mln, the Kazakh population would be 4.1 mln. Using the CIA estimate of the share of Kazakhs (3 %), the total Kazakh population in Uzbekistan would be 0.8 mln&lt;/ref&gt;
|region4 = {{flagcountry|Russia}}
|pop4 = 647,000
|ref4 =&lt;ref name=&quot;Prerepis2010total&quot;&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Russia National Census 2010 |url=http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/per-itog/tab5.xls |kirish sanasi=2012-09-23 |arxivsana=2021-12-23 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20211223052305/http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/per-itog/tab5.xls }}&lt;/ref&gt;
|region5 = {{flagcountry|Mongolia}}
|pop5 = 120,000
|ref5 = 
|region6 = {{flagcountry|Turkmenistan}}
|pop6 = 20,000
|ref6 =&lt;ref name=&quot;Turkmen&quot;&gt;In 1995 Kazakh poulation was 86,987 [http://www.chrono-tm.org/?0248042254000000000000011000000] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20130523204819/http://www.chrono-tm.org/?0248042254000000000000011000000 |date=2013-05-23 }} or 1.94 % population total. Later was a massive pepartriation of ethnic Kazakh population (oralman) to Kazakhstan: 22,000 before 2001 and 38,000-40,000 in 2001—2007. Press reports are claiming [http://www.chrono-tm.org/?0248042562000000000000011000000] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20130523190401/http://www.chrono-tm.org/?0248042562000000000000011000000 |date=2013-05-23 }}, [http://www.chrono-tm.org/?0248042371000000000000011000000] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20130523194521/http://www.chrono-tm.org/?0248042371000000000000011000000 |date=2013-05-23 }}, [http://www.chrono-tm.org/?0248041957000000000000011000000] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20130523190903/http://www.chrono-tm.org/?0248041957000000000000011000000 |date=2013-05-23 }} the most part of Kazakhs had left Turkmenistan&lt;/ref&gt;
|region7 = {{flagcountry|Kyrgyzstan}}
|pop7 = 36,000
|ref7 =&lt;ref name=&quot;Kyrgyz&quot;&gt;In 2009 [http://www.stat.kg/stat.files/tematika/demograf/Kirgizstan%20v%20sifrax/demo6.pdf National Statistical Committee of Kyrgyzstan. National Census 2009 ] {{dead link|date=June 2011}}&lt;/ref&gt;
|region8 = {{flagcountry|Turkey}}
|pop8 = 10,000
|ref8 =&lt;ref name=&quot;ottoman&quot;&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=http://www.inform.kz/rus/article/2207298 |qaralgan sana=2012-09-23 |arxivsana=2012-12-09 |arxivurl=https://archive.today/20121209054851/http://www.inform.kz/rus/article/2207298 }}&lt;/ref&gt;
|region13 = {{flagcountry|Germany}}
|pop13 = 1,000
|ref13 =&lt;ref name=&quot;German&quot;&gt;http://www.botschaft-kaz.de/ru/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=24&amp;Itemid=35 {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20121016080715/http://www.botschaft-kaz.de/ru/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=24&amp;Itemid=35 |date=2012-10-16 }} Kazakh diaspora in German&lt;/ref&gt;
|region11 = {{IRN}}
|pop11 = 3,000&amp;nbsp;-&amp;nbsp;4,000
|ref11 =&lt;ref name=&quot;Iran&quot;&gt;{{Citation |year= |title=arxiv nusxasi |url=http://news.iran.ru/news/32852/ |access-date=2012-09-23 |archivedate=2016-03-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304075522/http://news.iran.ru/news/32852/ }}&lt;/ref&gt;
|region10 = {{flagcountry|Ukraine}}
|pop10 = 5,526
|ref10 =&lt;ref&gt;[http://ukrcensus.gov.ua/rus/results/nationality_population/nationality_popul1/select_51/?botton=cens_db&amp;box=5.1W&amp;k_t=00&amp;p=25&amp;rz=1_1&amp;rz_b=2_1%20%20%20%20%20%20&amp;n_page=2 Ukrainian population census 2001]: Distribution of population by nationality. Retrieved on 23-aprel 2009-yil {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120117052317/http://ukrcensus.gov.ua/rus/results/nationality_population/nationality_popul1/select_51/?botton=cens_db&amp;box=5.1W&amp;k_t=00&amp;p=25&amp;rz=1_1&amp;rz_b=2_1%20%20%20%20%20%20&amp;n_page=2 |date=2012-01-17 }}&lt;/ref&gt;
|region12 = {{flagcountry|Belarus}}
|pop12 = 1,355
|ref12 =&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20100918165045/http://belstat.gov.by/homep/ru/perepic/2009/vihod_tables/5.8-0.pdf population census 2009]: National composition of the population.&lt;/ref&gt;
|languages = [[Qozoq tili]] &lt;br /&gt;
|religions = [[Islom]]
|related = [[Qoraqalpoqlar]], [[Noʻgʻaylar]], [[Oʻzbeklar]]
}}

'''Qozoqlar''' ({{lang-kk|қазақтар}} {{IPA|/qɑzɑqtɑr/}}; ед. {{langi|kk|қазақ}} {{IPA|/qɑzɑq/}}) — turk urugʻlari siyosiy birlashmalaridan biri(o‘zbek ulusi kabi), qozoq ulusi, [[Qozogʻiston Respublikasi]]ning asosiy aholisi. Turk tilining qipchoq lahjasida soʻzlashadi. Dindorlari — sunniy musulmonlar.

Qozoqlarning koʻpchiligi [[Qozog'iston]] hududida va [[Xitoy Xalq Respublikasi|Xitoy,]] [[Oʻzbekiston]], [[Turkmaniston]], [[Rossiya Federatsiyasi|Rossiya]] va Gʻarbiy [[Mongoliya]] hududlarida istiqomat qilishadi.

Qozoqlarning etnogenezi turli koʻchmanchi qabilalarning uzoq muddat davomida aralashuvi sharoitida kechgan. Qozoqlarning qadimgi ajdodlariga [[saklar]], [[usunlar]] va boshqalar kirgan. Milodning boshlarida [[Orol dengizi]]dan gʻarbda qozoq etnogeneziga ta'sir etgan [[alanlar]] yashagan. VI—VII-asrlarda [[Dashti qipchoq]]ning janubi-sharqida yashagan qabilalar [[Gʻarbiy Turk xoqonligi]] tarkibida boʻlgan. Bu davrda sharqdan [[turkashlar]], [[telelar]], [[qarluqlar]] va boshqa qabilalar kelib joylashgan. XII asr boshida hozirgi Qozogʻiston hududiga [[qoraxitoylar]] ([[kidanlar]]) bostirib kirgan, ular mahalliy turkiy aholi bilan aralashib ketgan. XIII asr boshida moʻgʻullar istilosi davrida Moʻgʻuliston va Oltoydan [[naymanlar]], [[kereitlar]] va boshqa qabilalar kirib kelgan. [[Oltin Oʻrda]] parchalanishi bilan XV asr oʻrtasida, Oʻzbek xonligidagi oʻzaro nizolar natijasida bu qabilalarning katta qismi janubi-sharqqa, [[Moʻgʻuliston (qadimgi davlat)|Moʻgʻuliston]] davlati tarkibiga kirgan. XVI asr boshida gʻarbga qaytib kelgan qozoq qabilalari [[Qozoq xonligi]]ga birlashadi. Shu bilan qozoq elatining shakllanish jarayoni tugallangan. Qozoqlarning qabila-urugʻlari tarixan 3 guruhga boʻlinib, alohida hududlarda yashaganlar. Ular juzlar deb atalgan ([[Katta juz]], [[Kichik juz]], [[Oʻrta juz]]). Tarixda asosiy mashgʻuloti koʻchmanchi chorvachilik, janubdagi baʼzi vohalarda sugʻorma dehqonchilik boʻlgan.

== Qozoqlar soni ==
Butun dunyo boʻyicha qozoqlar soni 20 million kishinini taskil qiladi.
* [[Qozog'iston|Qozogʻistonda]] — 13,5 mln kishi.
* [[Xitoy Xalq Respublikasi|Xitoyda]] — 1,5 mln kishi&lt;ref name=&quot;Казахи Китая&quot;&gt;''Ботагоз Ракишева''. [https://cyberleninka.ru/article/n/nekotorye-aspekty-etnichnosti-kazahov-kitaya Некоторые аспекты этничности казахов Китая. Центральная Азия и Кавказ] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220111172356/https://cyberleninka.ru/article/n/nekotorye-aspekty-etnichnosti-kazahov-kitaya |date=2022-01-11 }}. Том 18. Выпуск 2, 2015.&lt;/ref&gt;
* [[Oʻzbekiston]]da — 821 ming kishi&lt;ref name=&quot;автоссылка2&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.gazeta.uz/ru/2021/08/20/ethnic-groups/ |title=Опубликованы данные об этническом составе населения Узбекистана |access-date=2021-08-23 |archive-date=2021-08-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210823170555/https://www.gazeta.uz/ru/2021/08/20/ethnic-groups/ |deadlink=no }}&lt;/ref&gt;
* [[Rossiya Federatsiyasi|Rossiyada]] — 647 ming kishi&lt;ref name=&quot;Prerepis2010total&quot;&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Russia National Census 2010 |url=http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/per-itog/tab5.xls |kirish sanasi=2012-09-23 |arxivsana=2021-12-23 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20211223052305/http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/per-itog/tab5.xls }}&lt;/ref&gt;
* [[Mongoliya]]da — 500 ming kishi.
* [[Turkmaniston]]da — 70 ming kishi.
* [[Qirg'iziston|Qirgʻizistonda]] — 50 ming kishi.
* [[Eron]]da — 3-4 ming kishi.

=== Qozogʻistonda ===
{{main|Qozog'istonlik qozoqlar}}
{{dsjakvlbvsjav;}}

=== [[Xitoydagi qozoqlar|Xitoylik qozoqlar]] ===

Xitoylik qozoqlar ona tilini yaxshi saqlab qolgan, Xitoyda 1,5 million qozoq yashaydi. Ular uchun qozoq tilidagi maktablar, radio eshittirishlar muntazam ravishda ishlab turibdi, lekin Xitoydagi qozoqlar Qozogʻistonga koʻchib kelish soni ortmoqda.

=== [[Oʻzbekistondagi qozoqlar|Oʻzbekistonlik qozoqlar]] ===

Oʻzbekistondagi qozoqlar uchun yaxshi sharoit yaratilgan, ular uchun Oʻzbekistonda 528 ta aralash va qozoq tiligagi maktablar faoliyat yuritmoqda. Qozoq milliy teatri ham ish yuritmoqda va toshkent viloyatida „Nurli jol“ nomli gazetasi ham chiqariladi. Oʻzbekistonda deyarli hamma qozoqlar davlat tilini yaxshi bilishadi. O'zbekistonda qozoqlar juda yuqori lavozimlarda ishlashadi. Masalan, Sunatulla Bekenov, Tursinxan Xudaybergenov O'zbekiston Prezidenti maʼmuriyatida ishlashadi.&lt;ref&gt;https://centrasia.org/person2.php?st=1199300311&lt;/ref&gt;

=== [[Rossiyadagi qozoqlar|Rossiyalik qozoqlar]] ===
Rossiyalik Qozoqlarning koʻpchiligi oʻz ona tilini bilishmaydilar, ular uchun Rossiyada faqatgina oz miqdorda qozoq sinflari mavjud.

== Dini ==

Qozoqlarning deyarli hammasi [[islom]] dinining [[sunnat]] tarmogʻida.

== Tili va yozuvi ==

Qozoqlar qozoq tilida gaplashadi. Ularning alifbosi krillcha. Hozirgi kunda lotin alifbosiga oʻtishni rejalashtirayaptilar.

=== Milliy oshxonasi ===
Qozoqlarning milliy taomi — [[Goʻsht|et]], qazi-qarta, [[qimiz]] va boshqalar.

Qozoq milliy oshxonasi keng koʻlamda goʻsht, sut-qatiq, xamir ovqatlardan iboratdir. Yozda qozoq oilalarida ayron, suv bilan aralashtirilgan qatiq sovuq holida ichiladi. Unga bugʻdoy, guruch solishadi. Ayron va qatiqdan qurut, suzma qilinadi. Qurut boʻgʻirsoqqa oʻxshab yumaloqlanadi va quyosh taftida quritiladi. Achchiq choy juda shifobaxshdir. Choyga sut yoki suzma qoʻshib qaynatiladi. Qimiz, ot suti boʻlib, u ham sogʻliq uchun foydalidir. Qozoq xalqining eng mashhur milliy taomi — beshbarmoqdir. Beshbarmoq, asosan, xamir, ot goʻshtidan tayyorlanadi. Katta kosa bilan shoʻrva tortiladi. Qozoq xalqi un mahsulotidan boʻgʻirsoq, qatlama, somsa va un bulgʻab qatlamali nonlar yopishadi.

=== Milliy sporti ===
Milliy sport turi — poyga, kurash, koʻkpar.

=== Urf odatlari ===
Urf odatlari keladigan boʻlsak, ular tarixda koʻchmanchi xalq boʻlganlar shuning uchun qozoqlarning milliy naqshlarida qoʻy, buqa va boshqa xayvonlarning muguzlari tasvirlangan boʻladi. Ularning milliy kiyimlari ham qashqir, tulki va boshqa xayvonlarning teridan tikilgan.

== Taniqli qozoqlar ==
&lt;gallery class=&quot;center&quot;&gt;
File:Chokan Valikhanov portrait.jpg|Qozoq olimi va pedagogi [[Choʻqon Valixonov]]
File:Адильбеков Г.А. гвардии подполковник.jpg|Yagona qozoq - Ikkinchi Jahon urushi tank brigadasi qo'mondoni [[Gʻaliy Adilbekov]]
File:Abai_Kunanbaev.jpg|[[Abay Qoʻnonboyev]]
File:Talgat Bigeldinov.jpg|Talgat Begeldinov - Sovet hujumchi uchuvchisi, ikki marta Sovet Ittifoqi Qahramoni (1944, 1945).
File:Dinmuhkamed_Konayev.png|[[Dinmuhammad Qoʻnayev]]
File:Sniper Aliya Nurmuhametqyzy Moldagulova.jpg|Aliya Moldagulova - Sovet snayperi, Sovet Ittifoqi Qahramoni 1944 yil
Fayl:Kulash Bayseitova.jpg|[[Kulash Bayseitova]] - birinchilardan bo'lib &quot;SSSR xalq artisti&quot; unvoniga sazovor bo'lgan (1936).
File:Stamp of Kazakhstan 176.jpg|[[Muxtor Avezov]] — sovet qozoq yozuvchisi, dramaturg va akademik
File:Oljas_Suleymenov.jpg|[[Oʻljas Sulaymonov]]
File:Roza_Rymbayeva.jpg|Qozoq estrada xonandasi [[Roza Rimbaeva]]
File:Kudaibergen_at_New_Wave_in_2019.jpg|Qozoq qo'shiqchisi [[Dimash Qudaybergen]]
File:Kazakh girls wear traditional Kazakh costumes.JPEG|Milliy libosdagi qozoq qizlari
File:Kazakhs people.jpg|&lt;small&gt;Xitoydagi qozoq diasporasi vakillari&lt;/small&gt;
File:Kazakh_boy_with_a_small_camel._Baikonur-city,_march_2007.JPG|Milliy kiyimdagi qozoq bolakay Bayqo‘ng‘irda Navro‘z bayramini nishonlamoqda
File:Stamp of Kazakhstan 433.jpg|[[Qozogʻiston]] Respublikasi pochta markasidagi dombra
&lt;/gallery&gt;

== Adabiyotlar ==
== Boshqa maqollar ==

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{OʻzME}}

{{Turkiy xalqlar}}

[[Turkum:Markaziy Osiyo xalqlari]]</text>
      <sha1>hqq1p88u8nc90yjasd32iqmst92g5vw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Riga texnika universiteti</title>
    <ns>0</ns>
    <id>25630</id>
    <revision>
      <id>6327548</id>
      <parentid>2519053</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T16:03:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327548</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2632" sha1="6jd9m6as1rg2nfo2z9qzj6acp1zdxuk" xml:space="preserve">{{Universitet
 |nomi                 = ''Riga texnika universiteti''
 |qisqartma            = Politexnikum, RTU
 |ramz                 = 
 |tasvir               = Riga Polytechnic 1890-1900.jpg
 |original             = Rīgas Tehniskā universitāte
 |asos_yil             = [[1862]]
 |rektor               = [[Leonīds Ribickis]]
 |prezident            = 
 |talabalar            = 17000+
 |fakultet             =
 |bakalavriat          =
 |magistratura         =
 |aspirantura          =
 |doktorantura         =
 |akademik             =
 |doktor               =
 |professor            =
 |oʻqituvchi           =
 |kampus               =
 |manzil               = [[Riga]], [[Latviya]] &lt;br /&gt;Kalku ko'chasi 1
 |vebsayt              = http://www.rtu.lv 
}}
'''Riga texnika universiteti''' (RTU; [[1958]]—[[1990]] yillarda '''Riga politexnika instituti''', RPI) — [[Latviya]]dagi eng qadimgi universitet. Undagi 8 ta fakultet muhandislik sohalari boʻyicha texnik taʼlim beradi.

== Fakultetlar ==
* Arhitektura va shahar rejalashtirish fakulteti
* Quruvchilik fakulteti
* [http://ww2.cs.rtu.lv/RTU/Index?call=tree&amp;do=opennode&amp;id=19&amp;node=120000 Kompyuter va axborot texnologiyalari fakulteti] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20111118121737/http://ww2.cs.rtu.lv/RTU/Index?call=tree&amp;do=opennode&amp;id=19&amp;node=120000 |date=2011-11-18 }}
* [http://www.eef.rtu.lv/mes_misija.php Energetika va elektrotexnika fakulteti] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20110921063231/http://www.eef.rtu.lv/mes_misija.php |date=2011-09-21 }}
* [http://www.ief.rtu.lv/ Muhandislik iqtisodiyoti va boshqaruv fakulteti] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20100223014629/http://ief.rtu.lv/ |date=2010-02-23 }}
* Materialshunoslik va kimyo fakulteti
* Transport va mashinashunoslik fakulteti
* [https://web.archive.org/web/20120620130255/http://www.etf.rtu.lv/ Elektronika va telekommunikatsiya fakulteti]

== Filiallar ==
* [[Daugavpils]]
* [[Liepaya]]
* [[Ventspils]]
* [[Sesu]]

== Tarixi ==
[[Tasvir:Riga1900Toechterschule.jpg|thumb|250px|1900-yilda universitet binosi]]
* [[1862]]—[[1896]] — Riga politehnikumi (Das Baltische Polytechnikum zu Riga)
* 1896—[[1919]] — Riga politexnika Instituti (RPI)
* [[1915]]—[[1918]] [[Moskva]] va [[Ivanovo-voznesensk]]ga evakuatsiya
* 1919—[[1958]] — [[Latviya davlat universiteti]]ning Texnika fakulteti
* 1958—[[1990]] — Riga politexnika instituti (RPI)
* [[1990]]-yildan boshlab — Riga texnika universiteti (RTU)

== Veb sahifalar ==
* [http://www.rtu.lv/ Universitet veb sahifasi]

[[Turkum:Latviyadagi universitetlar]]
[[Turkum:Riga]]


{{University-stub}}</text>
      <sha1>6jd9m6as1rg2nfo2z9qzj6acp1zdxuk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fussilat surasi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>34725</id>
    <revision>
      <id>6327638</id>
      <parentid>4358020</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T01:13:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Atcovi</username>
        <id>15649</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>mujawwad --&gt; murattal</comment>
      <origin>6327638</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="784" sha1="b41b9ezuks9tevtmvfe647d9iogma9a" xml:space="preserve">{{Sura
|Boshqa maʼnosi           = 
|nozil boʻlgan vaqti      = 
|Hizb                     = 
|Soʻzlar soni             = 
|Harflar soni             =
}}
'''Fussilat surasi''' ({{lang-ar|{{sura nomi=arabchasi|{{PAGENAME}}}}}}, nomining maʼnosi — ''{{sura nomi=oʻzbekchasi|{{PAGENAME}}}}'') — [[Qurʼon]]ning {{sura nomi=raqami|{{PAGENAME}}}}-surasi. {{sura nomi=joyi|{{PAGENAME}}}} suralardan biri, {{sura nomi=oyati|{{PAGENAME}}}} oyatdan iborat. Bu sura Qurʼonning {{sura nomi=sahifasi|{{PAGENAME}}}}-sahifasida va {{sura nomi=juzi|{{PAGENAME}}}}-juzida joylashgan. {{sura nomi=nozili|{{PAGENAME}}}}-boʻlib nozil boʻlgan.
[[Fayl:Chapter 41, Fussilat (Murattal) - Recitation of the Holy Qur'an.mp3|thumb|Fussilat]]
== Manbalar ==
{{Manbalar}}

{{Suralar}}


{{Sura-stub}}</text>
      <sha1>b41b9ezuks9tevtmvfe647d9iogma9a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shoʻro surasi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>34726</id>
    <revision>
      <id>6327611</id>
      <parentid>4354836</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T21:10:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Atcovi</username>
        <id>15649</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>mujawwad --&gt; murattal</comment>
      <origin>6327611</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="823" sha1="dit0quvrplisan2hn6aavbzixbxfb4n" xml:space="preserve">{{manba}}

{{Sura
|Boshqa maʼnosi           = 
|nozil boʻlgan vaqti      = 
|Hizb                     = 
|Soʻzlar soni             = 
|Harflar soni             =
}}
[[Fayl:Chapter 42, Ash-Shura (Murattal) - Recitation of the Holy Qur'an.mp3|thumb|Shoʻro surasi]]
'''Shoʻro surasi''' ({{lang-ar|{{sura nomi=arabchasi|{{PAGENAME}}}}}}, nomining maʼnosi — ''{{sura nomi=oʻzbekchasi|{{PAGENAME}}}}'') — [[Qurʼon]]ning {{sura nomi=raqami|{{PAGENAME}}}}-surasi. {{sura nomi=joyi|{{PAGENAME}}}} suralardan biri, {{sura nomi=oyati|{{PAGENAME}}}} oyatdan iborat. Bu sura Qurʼonning {{sura nomi=sahifasi|{{PAGENAME}}}}-sahifasida va {{sura nomi=juzi|{{PAGENAME}}}}-juzida joylashgan. {{sura nomi=nozili|{{PAGENAME}}}}-boʻlib nozil boʻlgan.

== Asosiy mavzusi ==
== Manbalar ==
{{Manbalar}}

{{Suralar}}


{{Sura-stub}}</text>
      <sha1>dit0quvrplisan2hn6aavbzixbxfb4n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Santiponce</title>
    <ns>0</ns>
    <id>48662</id>
    <revision>
      <id>6327842</id>
      <parentid>5710584</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:41:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327842</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3212" sha1="27kfptnhwzbx1c86f8qo5q3bn3j3ycy" xml:space="preserve">{{Manbasiz|sana=sentyabr 2024}}
{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi = Santiponce
| mavqe = shahar
| mamlakat = Ispaniya
| mintaqa turi = Avtonom jamoat
| mintaqa = Andalusiya{{!}}Andalusiya
| jadvalda mintaqa = Andalusiya{{!}}Andalusiya
| tuman turi = Ispaniya provinsiyalari{{!}}Provinsiya
| tuman = Sevilla (provinsiya){{!}}Sevilla
| jadvalda tuman = Sevilla (provinsiya){{!}}Sevilla
| jamoat turi =Ispaniya tumanlari{{!}}Tuman
| jamoat = Metropolitana de Sevilla
| jadvalda jamoat = Metropolitana de Sevilla
| qaram = 
| gerb = Escudo de Santiponce (Sevilla).svg
| bayroq = Bandera de Santiponce (Sevilla).svg
 | lat_dir = N | lat_deg = 37 | lat_min = 26 | lat_sec = 0
 | lon_dir = W | lon_deg = 6 | lon_min = 2 | lon_sec = 0
| CoordAddon = 
| CoordScale = 
| mamlakat xaritasi oʻlchami = 
| mintaqa xaritasi oʻlchami = 
| tuman xaritasi oʻlchami = 
| mamlakat xaritasi = 
| mintaqa xaritasi = 
| tuman xaritasi = 
| ichki bolinishi = 
| rahbar turi = Mer
| rahbar = [[José Peña Canelo]]
| asos solingan = 
| ilk eslatilishi = 
| avvalgi nomlari = 
| qachondan beri = 
| maydon = 9
| balandlik turi = Balandlik
| AP markazi balandligi = 18
| iqlim = 
| rasmiy til = 
| aholi = 8238
| sanalgan yil = 2010
| zichlik = 839,8
| aglomeratsiya = 
| milliy tarkib = 
| konfessiyaviy tarkib = 
| etnoxronim = Poncino, na
| vaqt mintaqasi = +1
| DST = bor
| telefon kodi = 
| pochta indeksi = 
| pochta indekslari = 41970
| avtomobil kodi = 
| identifikator turi = 
| raqamli identifikator = 
| Commons turkumi = Santiponce
| sayt = 
| sayt tili = 
}}
'''Santiponce''' — [[Ispaniya]]ning [[Andalusiya]] mintaqasida joylashgan shahar. [[Sevilla (provinsiya)|Sevilla]] provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 9&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Aholisi — 8238 kishi (2010).
== Demografiyasi ==
{| align=&quot;center&quot; rules=&quot;all&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;4&quot; style=&quot;border: 1px solid #999; border-right: 2px solid #999; border-bottom:2px solid #999
|+ style=&quot;font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em&quot;| Aholi soni
![[1996]] !! [[1998]] !! [[1999]] !! [[2000]] !! [[2001]] !! [[2002]] !! [[2003]] !! [[2004]] !! [[2005]] !! [[2006]]
|-
|align=center| 6770 || align=center| 6841 || align=center| 6905 || align=center| 7000 || align=center| 7070 || align=center| 7164 || align=center| 7278 || align=center| 7428 || align=center| 7558 || align=center| 7742
|}
[[Fayl:2007.10.03 106 Monasterio San Isidoro Santiponce Spain.jpg|thumb|left|200px|Сантипонсе]]

== Havolalar ==
* [https://web.archive.org/web/20110723064927/http://santiponce.es/ Santiponce.es]
* [http://www.iusantiponce.com IuSantiponce.com] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20181126230847/http://www.iusantiponce.com/ |date=2018-11-26 }}
* [http://www.juntadeandalucia.es/institutodeestadistica/sima/htm/sm41089.htm JuntaDeAndalucia.es] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20070817144705/http://www.juntadeandalucia.es/institutodeestadistica/sima/htm/sm41089.htm |date=2007-08-17 }}
* [http://www.bulevardesantiponce.es Bulevardesantiponce.es]{{Deadlink|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]  [[Turkum:Ispaniya shaharlari]]
{{Sevilla}}
{{Spain-geo-stub}}</text>
      <sha1>27kfptnhwzbx1c86f8qo5q3bn3j3ycy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ingenried</title>
    <ns>0</ns>
    <id>69905</id>
    <revision>
      <id>6327750</id>
      <parentid>5662121</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T05:54:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gliwi</username>
        <id>32143</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:Wappen Ingenried.png]] → [[File:DEU Ingenried COA.svg]] PNG → SVG</comment>
      <origin>6327750</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2183" sha1="1rswk25vcsuv9gd6hp8znmnd5y4vyid" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi = Ingenried
| mavqe = [[Kommuna]]
| mamlakat = Germaniya
| mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer
| mintaqa = Bavariya
| jadvalda mintaqa = Bavariya
| tuman turi = tuman
| tuman = Weilheim-Schongau (tuman)
| jadvalda tuman = Weilheim-Schongau (tuman)
| jamoat turi =boshqarma
| jamoat = 
| jadvalda jamoat = 
| qaram = 
| gerb = DEU Ingenried COA.svg
| bayroq = 
 | lat_dir = N | lat_deg = 47 | lat_min = 49 | lat_sec = 0
 | lon_dir = E | lon_deg = 10 | lon_min = 47 | lon_sec = 0
| CoordAddon = 
| CoordScale = 
| mamlakat xaritasi oʻlchami = 
| mintaqa xaritasi oʻlchami = 
| tuman xaritasi oʻlchami = 
| mamlakat xaritasi = 
| mintaqa xaritasi = 
| tuman xaritasi = 
| ichki boʻlinishi = 
| rahbar turi = 
| rahbar = Xaver Fichtl
| asos solingan = 
| ilk eslatilishi = 
| avvalgi nomlari = 
| qachondan beri = 
| maydon = 17,45
| balandlik turi = 
| AP markazi balandligi = 664
| iqlim = 
| rasmiy til = 
| aholi = 910
| sanalgan yil = 2010
| zichlik = 
| aglomeratsiya = 
| milliy tarkib = 
| konfessiyaviy tarkib = 
| etnoxronim = 
| vaqt mintaqasi = +1
| DST = bor
| telefon kodi = 08868
| pochta indeksi = 86980
| pochta indekslari = 
| avtomobil kodi = WM
| identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi
| raqamli identifikator = 09 1 90 133
| Commons turkumi = Ingenried
| sayt = http://www.ingenried.de
| sayt tili = de
}}
'''Ingenried''' — [[Germaniya]]ning [[Bavariya]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan kommuna. Ushbu kommuna [[Weilheim-Schongau (tuman)|Weilheim-Schongau]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 17,45&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Aholisi — 910 kishi (2010).

== Geografiyasi ==
=== Hududi ===
Ingenriedning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan.

== Demografiyasi ==
{{Wikidata/Population}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
{{Commons turkum|Ingenried}}

* [http://www.ingenried.de Rasmiy sayti]

{{Germaniya:Weilheim-Schongau tumani shaharlari}}

{{Tashqi havolalar}}

{{DEFAULTSORT:Ingenried}}
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]  [[Turkum:Germaniya shaharlari]]


{{germany-geo-stub}}</text>
      <sha1>1rswk25vcsuv9gd6hp8znmnd5y4vyid</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rögling</title>
    <ns>0</ns>
    <id>70700</id>
    <revision>
      <id>6327633</id>
      <parentid>5668373</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T23:21:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327633</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2182" sha1="788gm7k30dv7lvck4tzpqc8s4fa7ah1" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi = Rögling
| mavqe = [[Kommuna]]
| mamlakat = Germaniya
| mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer
| mintaqa = Bavariya
| jadvalda mintaqa = Bavariya
| tuman turi = tuman
| tuman = Donau-Ries (tuman)
| jadvalda tuman = Donau-Ries (tuman)
| jamoat turi =boshqarma
| jamoat = 
| jadvalda jamoat = 
| qaram = 
| gerb = DEU Rögling COA.svg
| bayroq = 
 | lat_dir = N | lat_deg = 48 | lat_min = 51 | lat_sec = 0
 | lon_dir = E | lon_deg = 10 | lon_min = 57 | lon_sec = 0
| CoordAddon = 
| CoordScale = 
| mamlakat xaritasi oʻlchami = 
| mintaqa xaritasi oʻlchami = 
| tuman xaritasi oʻlchami = 
| mamlakat xaritasi = 
| mintaqa xaritasi = 
| tuman xaritasi = 
| ichki boʻlinishi = 
| rahbar turi = 
| rahbar = Stefan Dums
| asos solingan = 
| ilk eslatilishi = 
| avvalgi nomlari = 
| qachondan beri = 
| maydon = 10,73
| balandlik turi = 
| AP markazi balandligi = 530
| iqlim = 
| rasmiy til = 
| aholi = 643
| sanalgan yil = 2010
| zichlik = 
| aglomeratsiya = 
| milliy tarkib = 
| konfessiyaviy tarkib = 
| etnoxronim = 
| vaqt mintaqasi = +1
| DST = bor
| telefon kodi = 09094
| pochta indeksi = 86703
| pochta indekslari = 
| avtomobil kodi = DON
| identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi
| raqamli identifikator = 09 7 79 206
| Commons turkumi = Rögling
| sayt = http://www.roegling.de
| sayt tili = de
}}
'''Rögling''' — [[Germaniya]]ning [[Bavariya]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan kommuna. Ushbu kommuna [[Donau-Ries (tuman)|Donau-Ries]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 10,73&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Aholisi — 643 kishi (2010).

== Geografiyasi ==
=== Hududi ===
Röglingning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan.

== Demografiyasi ==
{{Wikidata/Population}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
{{Commons turkum|Rögling}}
* [https://web.archive.org/web/20210424154639/http://www.roegling.de/ Rasmiy sayti]

{{Germaniya:Donau-Ries tumani shaharlari}}

{{Tashqi havolalar}}

{{DEFAULTSORT:Rögling}}
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]  [[Turkum:Germaniya shaharlari]]


{{germany-geo-stub}}</text>
      <sha1>788gm7k30dv7lvck4tzpqc8s4fa7ah1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Selzen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>85310</id>
    <revision>
      <id>6328070</id>
      <parentid>5669067</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T11:09:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328070</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2212" sha1="3nj2kywu6hxapqlzrp6g0nv6kgo8617" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi = Selzen
| mavqe = [[Kommuna]]
| mamlakat = Germaniya
| mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer
| mintaqa = Rheinland-Pfalz
| jadvalda mintaqa = Rheinland-Pfalz
| tuman turi = tuman
| tuman = Mainz-Bingen (tuman)
| jadvalda tuman = Mainz-Bingen (tuman)
| jamoat turi =
| jamoat = 
| jadvalda jamoat = 
| qaram = 
| gerb = DEU Selzen COA.svg
| bayroq = 
 | lat_dir = N | lat_deg = 49 | lat_min = 51 | lat_sec = 38
 | lon_dir = E | lon_deg = 8 | lon_min = 15 | lon_sec = 19
| CoordAddon = 
| CoordScale = 
| mamlakat xaritasi oʻlchami = 
| mintaqa xaritasi oʻlchami = 
| tuman xaritasi oʻlchami = 
| mamlakat xaritasi = 
| mintaqa xaritasi = 
| tuman xaritasi = 
| ichki boʻlinishi = 
| rahbar turi = Burgomistr
| rahbar = Anita Wiedemann
| asos solingan = 
| ilk eslatilishi = 
| avvalgi nomlari = 
| qachondan beri = 
| maydon = 6,66
| balandlik turi = 
| AP markazi balandligi = 156
| iqlim = 
| rasmiy til = 
| aholi = 1545
| sanalgan yil = 2010
| zichlik = 
| aglomeratsiya = 
| milliy tarkib = 
| konfessiyaviy tarkib = 
| etnoxronim = 
| vaqt mintaqasi = +1
| DST = bor
| telefon kodi = 06737
| pochta indeksi = 55278
| pochta indekslari = 
| avtomobil kodi = MZ
| identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi
| raqamli identifikator = 07 3 39 053
| Commons turkumi = Selzen
| sayt = http://www.selzen.de/
| sayt tili = de
}}
'''Selzen''' — [[Germaniya]]ning [[Rheinland-Pfalz]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan kommuna. Ushbu kommuna [[Mainz-Bingen (tuman)|Mainz-Bingen]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 6,66&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. 1545 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).

== Geografiyasi ==
=== Hududi ===
Selzenning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan.

== Demografiyasi ==
{{Wikidata/Population}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
{{Commons turkum|Selzen}}
* [https://web.archive.org/web/20160725131910/http://www.selzen.de/ Rasmiy sayti]

{{Germaniya:Mainz-Bingen tumani shaharlari}}

{{Tashqi havolalar}}

{{DEFAULTSORT:Selzen}}
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]  [[Turkum:Germaniya shaharlari]]


{{germany-geo-stub}}</text>
      <sha1>3nj2kywu6hxapqlzrp6g0nv6kgo8617</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Großenehrich</title>
    <ns>0</ns>
    <id>91759</id>
    <revision>
      <id>6327736</id>
      <parentid>5660678</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T05:47:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gliwi</username>
        <id>32143</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:Wappen Grossenehrich.png]] → [[File:DEU Großenehrich (Greußen) COA.svg]] PNG → SVG</comment>
      <origin>6327736</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2372" sha1="jvv1jixm20soj00rhw45tj3j7bqhwb0" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi = Großenehrich
| mavqe = [[Shahar]]
| mamlakat = Germaniya
| mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer
| mintaqa = Turingiya
| jadvalda mintaqa = Turingiya
| tuman turi = tuman
| tuman = Kyffhäuserkreis (tuman)
| jadvalda tuman = Kyffhäuserkreis (tuman)
| jamoat turi =
| jamoat = 
| jadvalda jamoat = 
| qaram = 
| gerb = DEU Großenehrich (Greußen) COA.svg
| bayroq = 
 | lat_dir = N | lat_deg = 51 | lat_min = 14 | lat_sec = 58
 | lon_dir = E | lon_deg = 10 | lon_min = 49 | lon_sec = 56
| CoordAddon = 
| CoordScale = 
| mamlakat xaritasi oʻlchami = 
| mintaqa xaritasi oʻlchami = 
| tuman xaritasi oʻlchami = 
| mamlakat xaritasi = 
| mintaqa xaritasi = 
| tuman xaritasi = 
| ichki boʻlinishi = 10 osttuman
| rahbar turi = 
| rahbar = Maik Göllert
| asos solingan = 
| ilk eslatilishi = 
| avvalgi nomlari = 
| qachondan beri = 
| maydon = 63,26
| balandlik turi = 
| AP markazi balandligi = 240
| iqlim = 
| rasmiy til = 
| aholi = 2634
| sanalgan yil = 2010
| zichlik = 
| aglomeratsiya = 
| milliy tarkib = 
| konfessiyaviy tarkib = 
| etnoxronim = 
| vaqt mintaqasi = +1
| DST = bor
| telefon kodi = 036370
| pochta indeksi = 99718
| pochta indekslari = 
| avtomobil kodi = KYF
| identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi
| raqamli identifikator = 16 0 65 084
| Commons turkumi = Großenehrich
| sayt = http://www.stadt-grossenehrich.de/
| sayt tili = de
}}
'''Großenehrich''' — [[Germaniya]]ning [[Turingiya]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar [[Kyffhäuserkreis (tuman)|Kyffhäuserkreis]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 63,26&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. 2634 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).

== Geografiyasi ==
=== Hududi ===
Großenehrichning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan.

== Demografiyasi ==
{{Wikidata/Population}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
{{Commons turkum|Großenehrich}}

* [http://www.stadt-grossenehrich.de/ Rasmiy sayti] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20110719085125/http://www.stadt-grossenehrich.de/ |date=2011-07-19 }}

{{Germaniya:Kyffhäuserkreis tumani shaharlari}}

{{Tashqi havolalar}}

{{DEFAULTSORT:Großenehrich}}
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]  [[Turkum:Germaniya shaharlari]]


{{germany-geo-stub}}</text>
      <sha1>jvv1jixm20soj00rhw45tj3j7bqhwb0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>The Simpsons</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192363</id>
    <revision>
      <id>6327680</id>
      <parentid>6318858</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T03:31:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Stephan1000000</username>
        <id>46619</id>
      </contributor>
      <comment>814</comment>
      <origin>6327680</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13095" sha1="9fmngrdn92nosd94coiaw8ulno4nq7y" xml:space="preserve">{{Telekoʻrsatuv bilgiqutisi
|nomi = The Simpsons
|bgcolour = #FADA00
|tasvir = The Simpsons Logo.svg
|izoh =
|genre = [[Multfilm|multserial]]&lt;br /&gt;[[komediya]]
|runtime = 21-24 daqiqa
|creator = [[Matt Groening]]
|executive_producer = Al Jean&lt;br/&gt;Ian Maxtone-Graham&lt;br/&gt;John Frink&lt;br/&gt;James L. Brooks&lt;br/&gt;Matt Groening&lt;br/&gt;Matt Selman&lt;br/&gt;Sam Simon
|voices= [[Dan Castellaneta]]&lt;br/&gt;[[Julie Kavner]]&lt;br/&gt;[[Nancy Cartwright]]&lt;br/&gt;[[Yeardley Smith]]&lt;br/&gt;[[Hank Azaria]]&lt;br/&gt;[[Harry Shearer]]
|opentheme = „The Simpsons Theme“
|country = {{AQSh}}
|network = [[Fox Broadcasting Company|Fox]]
|picture_format = [[SD]]: 4:3, [[480i]]/[[576i]] &lt;small&gt;(1989—2009)&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;[[HD]]: 16:9, [[720p]] &lt;small&gt;(2009-yildan)&lt;/small&gt;
|first_aired = 17-dekabr, 1989-yil
|last_aired =
|num_seasons = 38
|num_episodes = 814
|vebsayt = http://www.thesimpsons.com/
|imdb_id = 0096697
|tv_com_id = 146
|}}
'''''The Simpsons''''' ({{lang-uz|Simpsonlar}}) ''[[Fox Broadcasting Company]]'' uchun [[Matt Groening]] tomonidan yaratilgan Amerika [[Kinokomediya|komedik]] [[animatsiya|animatsion]] [[teleserial]]idir. Serial amerikalik oʻrta sinf oilani Simpsonlar oilasi misolida [[satira|satirik]] tasvirlaydi. Simpsonlar oilasi [[Homer Simpson|Homer]], [[Marge Simpson|Marge]], [[Bart Simpson|Bart]], [[Lisa Simpson|Lisa]] va [[Maggie Simpson|Maggie]]dan iborat. Voqealar Springfield nomli xayoliy shaharda boʻlib oʻtadi. Serial [[AQSh madaniyati]], [[AQSh jamiyati|jamiyati]], televideniyesi va boshqa ijtimoiy sohalarini parodiya qiladi.
[[Fayl:Wax Museum Plus (6345577800).jpg|thumb|Simpsonlar oilasi]]
Serialdan avval Groening tomonidan ishlab chiqarilgan bir nechta animatsion [[qisqa hajmli film]]lar chiqarildi; bu qisqa hajmli filmlarning birinchisi boʻlgan „Good Night“ epizodi 1987-yil 19-aprelda ''[[The Tracey Ullman Show]]'' teleshousida namoyish etildi. Multserialning epizodlari esa 1989-yil 17-dekabrdan boshlab Fox telekanalida efirga uzatilgan. Multserial hozirga kelib, 100 dan oshiq mamlakatda namoyish etilgan. ''[[Time (jurnal)|Time]]'' jurnali 1998-yilda ''The Simpsons'' multserialini &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asrning eng yaxshi teleseriali deb topdi. 2007-yil 27-iyulda AQShda ''[[The Simpsons Movie]]'' nomli toʻliq hajmli multfilmning premyerasi boʻlib oʻtdi.

== Relizi ==

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! rowspan=&quot;3&quot; colspan=&quot;2&quot;|Fasl
! rowspan=&quot;3&quot;|Epizodlar&lt;br /&gt;soni
! colspan=&quot;3&quot;|{{flagicon|AQSh}} Efirga uzatilgan sana
! colspan=&quot;3&quot;|Tomoshabinlar soni
|-
! rowspan=&quot;2&quot;|Fasl premyerasi
! rowspan=&quot;2&quot;|Fasl finali
! rowspan=&quot;2&quot;|Vaqt ([[:en:Eastern Time Zone|ET]])
! rowspan=&quot;2&quot;|Oʻrtacha tomoshabinlar soni&lt;br /&gt;(million)
! colspan=&quot;2&quot;|Eng koʻp koʻrilgan epizod
|-
! Tomoshabinlar&lt;br /&gt;(million)
! Epizod nomi
|-
! [[Simpsonlar (1-fasl)|1]]
| 1989—1990
| 13
| {{Sana|17-dekabr 1989-yil}}
| {{Sana|13-may 1990-yil}}
| Yakshanba 8:30&amp;nbsp;pm
! 27.8
! 33.5
| „[[Life on the Fast Lane]]“
|-
! [[Simpsonlar (2-fasl)|2]]
| 1990-91
| 22
| {{Sana|11-oktabr 1990-yil}}
| {{Sana|{{Sana|11-iyul 1991-yil}}
| rowspan=&quot;4&quot;|Payshanba 8:00&amp;nbsp;pm
! 24.4
! 33.6
| &quot;[[Bart Gets an 'F']]{{-&quot;}}
|-
! [[Simpsonlar (3-fasl)|3]]
| 1991-92
| 24
| {{Sana|19-sentyabr 1991-yil}}
| {{nowrap|{{Sana|27-avgust 1992-yil}}}}
! 21.8
! 25.5
| „[[Colonel Homer]]“
|-
! [[Simpsonlar (4-fasl)|4]]
| 1992-93
| 22
| {{Sana|24-sentyabr 1992-yil}}
| {{Sana|13-may 1993-yil}}
! 22.4
! 28.6
| „[[Lisa's First Word]]“
|-
! [[Simpsonlar (5-fasl)|5]]
| 1993-94
| 22
| {{nowrap|{{Sana|30-sentyabr 1993-yil}}}}
| {{Sana|19-may 1994-yil}}}}
! 18.9
! 24.0
| „[[Treehouse of Horror IV]]“
|-
! [[Simpsonlar (6-fasl)|6]]
| 1994-95
| 25
| {{Sana|4-sentyabr 1994-yil}}}}
| {{Sana|21-may 1995-yil
| rowspan=&quot;2&quot;| Yakshanba 8:00&amp;nbsp;pm
! 15.6
! 22.2
| &quot;[[Treehouse of Horror V]]&quot;
|-
! [[Simpsonlar (7-fasl)|7]]
| 1995–96
| 25
| {{Sana|17-sentyabr 1995-yil}}
| {{Sana|19-may 1996-yil}}
! 15.1
! 19.7
| „[[Treehouse of Horror VI]]“
|-
! [[Simpsonlar (8-fasl)|8]]
| 1996-97
| 25
| {{Sana|27-oktabr 1996-yil}}
| {{Sana|18-may 1997-yil}}
| Yakshanba 8:30&amp;nbsp;pm &lt;small&gt;(epizodlar — 1-3)&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;Yakshanba 8:00&amp;nbsp;pm &lt;small&gt;(epizodlar — 4-12 &amp; 14-25)&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;Friday 8:00&amp;nbsp;pm &lt;small&gt;(13-epizod)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=Episodes: The Simpsons (96-97 Season) |url=http://www.cs.cmu.edu/~./aarong/from-andrew/fox/titles/simpsons08.html |website=www.cs.cmu.edu |access-date=2-sentyabr 2021-yil}}&lt;/ref&gt;
! 14.5
! 20.9
| „[[The Springfield Files]]“
|-
! [[Simpsonlar (9-fasl)|9]]
| 1997-98
| 25
| {{Sana|21-sentyabr 1997-yil}}
| {{Sana|17-may 1998-yil}}
| rowspan=&quot;4&quot;|Yakshanba 8:00&amp;nbsp;pm
! 15.3
! 19.8
| „[[The Two Mrs. Nahasapeemapetilons]]“
|-
! [[Simpsonlar (10-fasl)|10]]
| 1998-99
| 23
| {{Sana|23-avgust 1998-yil}}
| {{Sana|16-may 1999-yil}}
! 13.5
! 15.5
| „[[Maximum Homerdrive]]“
|-
! [[Simpsonlar (season 11)|11]]
| 1999-2000
| 22
| {{Sana|26-sentyabr 1999-yil}}
| {{Sana|21-may 2000-yil}}
! 8.8
! 18.4
| „[[The Mansion Family]]“
|-
! [[Simpsonlar (12-fasl)|12]]
| 2000-01
| 21
| {{Sana|1-noyabr 2000-yil}}
| {{Sana|20-may 2001-yil}}
! 15.5
! 18.6
| „[[Worst Episode Ever]]“
|-
! [[Simpsonlar (13-fasl)|13]]
| 2001-02
| 22
| {{Sana|6-noyabr 2001-yil}}
| {{Sana|22-may 2002-yil}}
| Seshanba 8:30&amp;nbsp;pm &lt;small&gt;(1-epizod)&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;Yakshanba 8:00&amp;nbsp;pm &lt;small&gt;(epizodlar — 2-20)&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;Yakshanba 7:30&amp;nbsp;pm &lt;small&gt;(2-epizod)&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;Wednesday 8:00&amp;nbsp;pm &lt;small&gt;(22-epizod)&lt;/small&gt;
! 12.5
! 14.9
| „[[The Parent Rap]]“
|-
! [[Simpsonlar (14-fasl)|14]]
| 2002-03
| 22
| {{Sana|3-noyabr 2002-yil}}
| {{Sana|18-may 2003-yil}}
| Yakshanba 8:00&amp;nbsp;pm &lt;small&gt;(epizodlar — 1-11, 13-21)&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;Yakshanba 8:30&amp;nbsp;pm &lt;small&gt;(epizodlar — 12, 22)&lt;/small&gt;
! 14.4
! 22.1
| „[[I'm Spelling as Fast as I Can]]“
|-
! [[Simpsonlar (15-fasl)|15]]
| 2003-04
| 22
| {{Sana|2-noyabr 2003-yil}}
| {{Sana|23-may 2004-yil}}
| Yakshanba 8:00&amp;nbsp;pm
! 11.0
! 16.3
| „[[I, (Annoyed Grunt)-Bot]]“
|-
! [[Simpsonlar (16-fasl)|16]]
| 2004-05
| 21
| {{Sana|7-noyabr 2004-yil}}
| {{Sana|15-may 2005-yil}}
| Yakshanba 8:00&amp;nbsp;pm &lt;small&gt;(epizodlar — 1-7, 9-16, 18, 20)&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;Yakshanba 10:30&amp;nbsp;pm &lt;small&gt;(8-epizod)&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;Yakshanba 8:30&amp;nbsp;pm &lt;small&gt;(epizodlar — 17, 19, 21)&lt;/small&gt;
! 10.2
! 23.07
| „[[Homer and Ned's Hail Mary Pass]]“
|-
! [[Simpsonlar (17-fasl)|17]]
| 2005-06
| 22
| {{Sana|11-sentyabr 2005-yil}}
| {{Sana|21-may 2006-yil}}
| rowspan=&quot;17&quot; | Yakshanba 8:00&amp;nbsp;pm
! 9.55
! 11.63
| „[[Treehouse of Horror XVI]]“
|-
! [[Simpsonlar (18-fasl)|18]]
| 2006-07
| 22
| {{Sana|10-sentyabr 2006-yil}}
| {{Sana|20-may 2007-yil}}
! 9.15
! 13.90
| „[[The Wife Aquatic]]“
|-
! [[Simpsonlar (19-fasl)|19]]
| 2007-08
| 20
| {{Sana|23-sentyabr 2007-yil}}
| {{Sana|18-may 2008-yil}}
! 8.37
! 11.7
| „[[Treehouse of Horror XVIII]]“
|-
! [[Simpsonlar (20-fasl)|20]]
| 2008-09
| 21
| {{nowrap|{{Sana|28-sentyabr 2008-yil}}
| {{Sana|17-may 2009-yil}}
! 7.1
! 12.4
| „[[Treehouse of Horror XIX]]“
|-
! [[Simpsonlar (21-fasl)|21]]
| 2009-10
| 23
| {{Sana|27-sentyabr 2009-yil}}
| {{Sana|23-may 2010-yil}}
! 7.1
! 14.62
| „[[Once Upon a Time in Springfield]]“
|-
! [[Simpsonlar (22-fasl)|22]]
| 2010-11
| 22
| {{Sana|26-sentyabr 2010-yil}}
| {{Sana|22-may 2011-yil}}
! 7.09
! 12.6
| „[[Moms I'd Like to Forget]]“
|-
! [[Simpsonlar (23-fasl)|23]]
| 2011-12
| 22
| {{Sana|25-sentyabr 2011-yil}}
| {{Sana|20-may 2012-yil}}
! 6.15&lt;ref name=&quot;Season23viewership&quot;&gt;{{veb manbasi|url=http://tvseriesfinale.com/tv-show/the-simpsons-ratings-2011-2012/|title=The Simpsons: Season 23 Ratings|work=TV Series Finale|date=23-may 2012-yil|access-date=1-fevral 2017-yil}}&lt;/ref&gt;
! 11.48
| „[[The D'oh-cial Network]]“
|-
! [[Simpsonlar (24-fasl)|24]]
| 2012-13
| 22
| {{Sana|30-sentyabr 2012-yil}}
| {{Sana|19-may 2013-yil}}
! 5.41&lt;ref name=&quot;Season24viewership&quot;&gt;{{veb manbasi|url=http://tvseriesfinale.com/tv-show/the-simpsons-season-24-ratings-24789/|title=The Simpsons: Season 24 Ratings|work=TV Series Finale|date=22-may 2013-yil|access-date=1-fevral 2017-yil}}&lt;/ref&gt;
! 8.97
| „[[Homer Goes to Prep School]]“
|-
! [[Simpsonlar (25-fasl)|25]]
| 2013-14
| 22
| {{Sana|29-sentyabr 2013-yil}}
| {{Sana|18-may 2014-yil}}
! 5.02&lt;ref name=&quot;Season25viewership&quot;&gt;{{veb manbasi|url=http://tvseriesfinale.com/tv-show/the-simpsons-season-25-ratings-30155/|title=The Simpsons: Season 25 Ratings|work=TV Series Finale|date=22-may 2014-yil|access-date=1-fevral 2017-yil}}&lt;/ref&gt;
! 12.04
| „[[Steal This Episode]]“
|-
! [[Simpsonlar (26-fasl)|26]]
| 2014-15
| 22
| {{nowrap|{{Sana|28-sentyabr 2014-yil}}
| {{Sana|17-may 2015-yil}}
! 5.61&lt;ref name=&quot;entertainment2015&quot;&gt;{{veb manbasi|url=https://deadline.com/2015/05/2014-15-full-tv-season-ratings-shows-rankings-1201431167/ |title=Full 2014–15 Series Rankings |work=Deadline Hollywood |date=22-may 2015-yil |access-date=22-may 2015-yil |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150522054915/http://deadline.com/2015/05/2014-15-full-tv-season-ratings-shows-rankings-1201431167/ |archive-date=22-may 2015-yil }}&lt;/ref&gt;
! 10.62
| „[[The Man Who Came to Be Dinner]]“
|-
! [[Simpsonlar (27-fasl)|27]]
| 2015-16
| 22
| {{Sana|27-sentyabr 2015-yil}}
| {{nowrap|{{Sana|22-may 2016-yil}}
! 4.0&lt;ref name=&quot;entertainment2016&quot;&gt;{{veb manbasi|url=http://tvseriesfinale.com/tv-show/the-simpsons-season-27-ratings-38209/|title=The Simpsons: Season 27 Ratings
|work=TV Series Finale|date=23-may 2016-yil|access-date=15-iyul 2016-yil}}&lt;/ref&gt;
! 8.33
| „[[Teenage Mutant Milk-Caused Hurdles]]“
|-
! [[Simpsonlar (28-fasl)|28]]
| 2016-17
| 22
| {{Sana|25-sentyabr 2016-yil}}
| {{End date|2017|5|21}}
! 4.80&lt;ref name=&quot;entertainment2017&quot;&gt;{{veb manbasi|url=https://deadline.com/2017/05/2016-2017-tv-season-ratings-series-rankings-list-1202102340/|title=Final 2016–17 TV Rankings: 'Yakshanba Night Football' Winning Streak Continues|work=Deadline Hollywood|date=26-may 2017-yil|access-date=26-may 2017-yil|archive-url=https://web.archive.org/web/20170608095937/http://deadline.com/2017/05/2016-2017-tv-season-ratings-series-rankings-list-1202102340/|archive-date=8-iyun 2017-yil|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
! 8.19
| „[[Pork and Burns]]“
|-
! [[Simpsonlar (29-fasl)|29]]
| 2017-18
| 21
| {{Sana|1-oktabr 2017-yil}}
| {{Sana|20-may 2018-yil}}
! 4.07&lt;ref name=&quot;entertainment2018&quot;&gt;{{veb manbasi|url=https://deadline.com/2018/05/2017-2018-tv-series-ratings-rankings-full-list-of-shows-1202395851/|title=2017–18 TV Series Ratings Rankings: NFL Football, 'Big Bang' Top Charts|work=Deadline Hollywood|date=22-may 2018-yil|access-date=22-may 2018-yil|archive-url=https://web.archive.org/web/20180924030519/https://deadline.com/2018/05/2017-2018-tv-series-ratings-rankings-full-list-of-shows-1202395851/|archive-date=24-sentyabr 2018-yil|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
! 8.04
| „[[Frink Gets Testy]]“
|-
![[Simpsonlar (30-fasl)|30]]
|2018-19
|23
|{{Sana|30-sentyabr 2018-yil}}
|{{Sana|12-may 2019-yil}}
! 3.10&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://tvseriesfinale.com/tv-show/the-simpsons-season-30-ratings/|title=The Simpsons: Season 30 Ratings|publisher=TV Series Finale Critic|access-date=28-may 2019-yil}}&lt;/ref&gt;
! 8.20
|&quot;[[The Girl on the Bus]]&quot;
|-
![[Simpsonlar (31-fasl)|31]]
|2019-20
| 22
|{{Sana|29-sentyabr 2019-yil}}
|{{Sana|17-may 2020-yil}}
! 2.58&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://tvseriesfinale.com/tv-show/the-simpsons-season-31-ratings/|title=The Simpsons: Season 31 Ratings|date=19-may 2020-yil|publisher=TV Series Finale Critic|access-date=19-may 2020-yil}}&lt;/ref&gt;
! 5.63
|&quot;[[Go Big or Go Homer]]&quot;
|-
![[Simpsonlar (32-fasl)|32]]
|2020-21
| 22
|{{Sana|27-sentyabr 2020-yil}}
|{{Sana|23-may 2021-yil}}
! 2.32&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://tvseriesfinale.com/tv-show/the-simpsons-season-32-ratings/|title=The Simpsons on FOX|date=14-iyun 2021-yil|publisher=TV Series Finale Critic|access-date=25-may 2021-yil}}&lt;/ref&gt;
!4.93
|&quot;[[Treehouse of Horror XXXI]]&quot;
|-
![[Simpsonlar (33-fasl)|33]]
|2021-22
| 22
|{{Sana|26-sentyabr 2021-yil}}
| TBA
! TBA
! TBA
| TBA
|-
|}

== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* {{Rasmiy sayt|http://www.thesimpsons.com/}} {{ref-en}}
* [http://www.simpsonsarchive.com/ ''The Simpsons'' arxivi]
* {{IMDbda film|id=0096697}}
* [https://www.metacritic.com/tv/the-simpsons ''The Simpsons''] [[Metacritic]]da
* [https://www.rottentomatoes.com/tv/the_simpsons ''The Simpsons''] [[Rotten Tomatoes]]da
* {{Curlie|Arts/Animation/Cartoons/Titles/S/Simpsons%2C_The/}}

{{Tashqi havolalar}}

[[Turkum:The Simpsons| ]]
[[Turkum:AQSh teleseriallari]]
[[Turkum:AQSh animatsion teleseriallari]]
[[Turkum:Fox Broadcasting Company dasturlari]]
[[Turkum:Ingliz tilidagi televizion shoular]]
[[Turkum:1980-yillar teleseriallari]]
[[Turkum:1980-yillar animatsion teleseriallari]]
[[Turkum:1990-yillar teleseriallari]]
[[Turkum:1990-yillar animatsion teleseriallari]]
[[Turkum:2000-yillar teleseriallari]]
[[Turkum:2000-yillar animatsion teleseriallari]]
[[Turkum:2010-yillar teleseriallari]]
[[Turkum:2010-yillar animatsion teleseriallari]]
[[Turkum:2020-yillar teleseriallari]]
[[Turkum:2020-yillar animatsion teleseriallari]]


{{tv-stub}}</text>
      <sha1>9fmngrdn92nosd94coiaw8ulno4nq7y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Yevgeniy Bertels</title>
    <ns>0</ns>
    <id>441992</id>
    <revision>
      <id>6327654</id>
      <parentid>5441607</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T02:03:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327654</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2792" sha1="nukh76nfguf2msoaejuubq6w3ijxxec" xml:space="preserve">{{Olim bilgiqutisi
| ismi                   = Yevgeniy Bertels
| asl_ismi               = Bertels Yevgeniy Eduardovich
}}

'''Bertels Yevgeniy Eduardovich''' (1890-yil 13-dekabr yoki 25-dekabr, [[Peterburg]] — 1957-yil 7-oktyabr, [[Moskva]]) – [[sharqshunoslik|sharqshunos]] [[olim]]. [[Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasi|Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi]] ([[1956]]). [[Turkmaniston]] Fanlar akademiyasi ([[1951]]) [[faxriy unvon|faxriy]] aʼzosi.

Oʻzbekistonda ([[1944]]) va Tojikistonda ([[1946]]) xizmat koʻrsatgan fan [[arbob]]i, [[professor]] ([[1928]]), [[filologiya]] fanlari [[doktor]]i ([[1935]]). [[Sankt-Peterburg davlat universiteti|Peterburg universiteti]]ning ququqshunoslik ([[1914]]) va [[Sankt-Peterburg davlat universitetining sharqshunoslik fakulteti|sharq]] ([[1918]]) fakultetlarini tamomlagan. Fanlar akademiyasi Osiyo muzeyi (keyinchalik [[Sharqshunoslik instituti]])da (1918—[[1942|42]], 1946-yildan umrining oxirigacha), [[Alisher Navoiy nomidagi Til va adabiyot instituti|Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Til va adabiyot instituti]]da, ayni vaqtda [[Oʻrta Osiyo Davlat Universiteti|Oʻrta Osiyo davlat unti]]da (1942—46) ishlagan. B. [[Yaqin Sharq|Yaqin]] va [[Oʻrta Sharq]][[xalq]]lari, ayniqsa [[turkiy xalqlar|turkiy xalklar]] [[madaniyat]]i, [[til]]i, [[adabiyot]]i, [[tarix]]iga oid [[ilm|nlm]]iy ishlar yaratgan. [[Sufiylik|Sufnylik]] [[tariqat]]i va adabiyotiga ayuhida eʼtibor bergan. Mazkur sohalar boʻyicha [[matnshunoslik]] [[maktab]]i asoschilaridan biri. [[Firdavsiy]] (1935), [[Nizomiy Ganjaviy|Nizomiy]] ([[1940]]), [[Alisher Navoiy|Navoiy]] ([[1948]]), [[Jomiy]] ([[1949]]) [[ijod]]i haqida [[monografiya]]lar yaratgan. Nizomiyning „Iskandarnoma“ asarining ilmiy&lt;nowiki /&gt;[[tanqid]]iy matnini tayyorlagan (1948), Firdavsiy „[[Shohnoma]]“sining ilmiytanqidiy matnini tayyorlashda rahbarlik qilgan. Fors, oʻzbek, tojik, turkman adabiyotlari tarixidan [[ocherk]]lar yozgan (1928—35). Oʻzbek [[yozuvchi]]lari, jumladan [[Oybek]] va uning „Navoiy“ [[roman]]i haqida [[ilmiy tadqiqot|ilmiy tadqikrt]]lar olib borgan.

== Manbalar ==
* Izbrannie trudi 1t. 1—5], Moskva, 196086.

== Adabiyotlar ==

* [[Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi|OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
* Bertels Yevgeniy Eduardovich (Bibliograficheskiye ocherki o deyatelyax obshestvennix nauk Oʻzbekistana], |t. 1], T., 1976.

== Havolalar ==
{{Vikiiqtibos}}{{OʻzME}}

{{DEFAULTSORT:Bertels, Yevgeniy}}
[[Turkum:Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arboblari]]
[[Turkum:Kishilar]]
[[Turkum:1890-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1957-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha olimlar]]
[[Turkum:Turkologlar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik sharqshunoslar]]
[[Turkum:Rossiyalik sharqshunoslar]]
[[Turkum:Shohnoma]]


{{scientist-stub}}</text>
      <sha1>nukh76nfguf2msoaejuubq6w3ijxxec</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327655</id>
      <parentid>6327654</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T02:03:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327655</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2805" sha1="jcz3sulgw20li0ivifzmpgsn3q6e2on" xml:space="preserve">{{Olim bilgiqutisi
| ismi                   = Yevgeniy Bertels
| asl_ismi               = Bertels Yevgeniy Eduardovich
}}

'''Bertels Yevgeniy Eduardovich''' (1890-yil 13-dekabr yoki 25-dekabr, [[Peterburg]] — 1957-yil 7-oktyabr, [[Moskva]]) – [[sharqshunoslik|sharqshunos]] [[olim]]. [[Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasi|Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi]] ([[1956]]). [[Turkmaniston]] Fanlar akademiyasi ([[1951]]) [[faxriy unvon|faxriy]] aʼzosi.

Oʻzbekistonda ([[1944]]) va Tojikistonda ([[1946]]) xizmat koʻrsatgan fan [[arbob]]i, [[professor]] ([[1928]]), [[filologiya]] fanlari [[doktor]]i ([[1935]]). [[Sankt-Peterburg davlat universiteti|Peterburg universiteti]]ning ququqshunoslik ([[1914]]) va [[Sankt-Peterburg davlat universitetining sharqshunoslik fakulteti|sharq]] ([[1918]]) fakultetlarini tamomlagan. Fanlar akademiyasi Osiyo muzeyi (keyinchalik [[Sharqshunoslik instituti]])da (1918—[[1942|42]], 1946-yildan umrining oxirigacha), [[Alisher Navoiy nomidagi Til va adabiyot instituti|Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Til va adabiyot instituti]]da, ayni vaqtda [[Oʻrta Osiyo Davlat Universiteti|Oʻrta Osiyo davlat unti]]da (1942—46) ishlagan. B. [[Yaqin Sharq|Yaqin]] va [[Oʻrta Sharq]][[xalq]]lari, ayniqsa [[turkiy xalqlar|turkiy xalklar]] [[madaniyat]]i, [[til]]i, [[adabiyot]]i, [[tarix]]iga oid [[ilm|nlm]]iy ishlar yaratgan. [[Sufiylik|Sufnylik]] [[tariqat]]i va adabiyotiga ayuhida eʼtibor bergan. Mazkur sohalar boʻyicha [[matnshunoslik]] [[maktab]]i asoschilaridan biri. [[Firdavsiy]] (1935), [[Nizomiy Ganjaviy|Nizomiy]] ([[1940]]), [[Alisher Navoiy|Navoiy]] ([[1948]]), [[Jomiy]] ([[1949]]) [[ijod]]i haqida [[monografiya]]lar yaratgan. Nizomiyning „Iskandarnoma“ asarining ilmiy&lt;nowiki /&gt;[[tanqid]]iy matnini tayyorlagan (1948), Firdavsiy „[[Shohnoma]]“sining ilmiytanqidiy matnini tayyorlashda rahbarlik qilgan. Fors, oʻzbek, tojik, turkman adabiyotlari tarixidan [[ocherk]]lar yozgan (1928—35). Oʻzbek [[yozuvchi]]lari, jumladan [[Oybek]] va uning „Navoiy“ [[roman]]i haqida [[ilmiy tadqiqot|ilmiy tadqikrt]]lar olib borgan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
* Izbrannie trudi 1t. 1—5], Moskva, 196086.

== Adabiyotlar ==

* [[Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi|OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
* Bertels Yevgeniy Eduardovich (Bibliograficheskiye ocherki o deyatelyax obshestvennix nauk Oʻzbekistana], |t. 1], T., 1976.

== Havolalar ==
{{Vikiiqtibos}}{{OʻzME}}

{{DEFAULTSORT:Bertels, Yevgeniy}}
[[Turkum:Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arboblari]]
[[Turkum:Kishilar]]
[[Turkum:1890-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1957-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha olimlar]]
[[Turkum:Turkologlar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik sharqshunoslar]]
[[Turkum:Rossiyalik sharqshunoslar]]
[[Turkum:Shohnoma]]


{{scientist-stub}}</text>
      <sha1>jcz3sulgw20li0ivifzmpgsn3q6e2on</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327656</id>
      <parentid>6327655</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T02:03:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327656</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2806" sha1="7ctw6exw2zzjx9ymup7m8dxgsj0sj0f" xml:space="preserve">{{Olim bilgiqutisi
| ismi                   = Yevgeniy Bertels
| asl_ismi               = Bertels Yevgeniy Eduardovich
}}

'''Bertels Yevgeniy Eduardovich''' (1890-yil 13-dekabr yoki 25-dekabr, [[Peterburg]] — 1957-yil 7-oktyabr, [[Moskva]]) – [[sharqshunoslik|sharqshunos]] [[olim]]. [[Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasi|Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi]] ([[1956]]). [[Turkmaniston]] Fanlar akademiyasi ([[1951]]) [[faxriy unvon|faxriy]] aʼzosi.

Oʻzbekistonda ([[1944]]) va Tojikistonda ([[1946]]) xizmat koʻrsatgan fan [[arbob]]i, [[professor]] ([[1928]]), [[filologiya]] fanlari [[doktor]]i ([[1935]]). [[Sankt-Peterburg davlat universiteti|Peterburg universiteti]]ning ququqshunoslik ([[1914]]) va [[Sankt-Peterburg davlat universitetining sharqshunoslik fakulteti|sharq]] ([[1918]]) fakultetlarini tamomlagan. Fanlar akademiyasi Osiyo muzeyi (keyinchalik [[Sharqshunoslik instituti]])da (1918—[[1942|42]], 1946-yildan umrining oxirigacha), [[Alisher Navoiy nomidagi Til va adabiyot instituti|Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Til va adabiyot instituti]]da, ayni vaqtda [[Oʻrta Osiyo Davlat Universiteti|Oʻrta Osiyo davlat unti]]da (1942—46) ishlagan. B. [[Yaqin Sharq|Yaqin]] va [[Oʻrta Sharq]][[xalq]]lari, ayniqsa [[turkiy xalqlar|turkiy xalklar]] [[madaniyat]]i, [[til]]i, [[adabiyot]]i, [[tarix]]iga oid [[ilm|nlm]]iy ishlar yaratgan. [[Sufiylik|Sufnylik]] [[tariqat]]i va adabiyotiga ayuhida eʼtibor bergan. Mazkur sohalar boʻyicha [[matnshunoslik]] [[maktab]]i asoschilaridan biri. [[Firdavsiy]] (1935), [[Nizomiy Ganjaviy|Nizomiy]] ([[1940]]), [[Alisher Navoiy|Navoiy]] ([[1948]]), [[Jomiy]] ([[1949]]) [[ijod]]i haqida [[monografiya]]lar yaratgan. Nizomiyning „Iskandarnoma“ asarining ilmiy&lt;nowiki /&gt;[[tanqid]]iy matnini tayyorlagan (1948), Firdavsiy „[[Shohnoma]]“sining ilmiytanqidiy matnini tayyorlashda rahbarlik qilgan. Fors, oʻzbek, tojik, turkman adabiyotlari tarixidan [[ocherk]]lar yozgan (1928—35). Oʻzbek [[yozuvchi]]lari, jumladan [[Oybek]] va uning „Navoiy“ [[roman]]i haqida [[ilmiy tadqiqot|ilmiy tadqikrt]]lar olib borgan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

* Izbrannie trudi 1t. 1—5], Moskva, 196086.

== Adabiyotlar ==

* [[Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi|OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
* Bertels Yevgeniy Eduardovich (Bibliograficheskiye ocherki o deyatelyax obshestvennix nauk Oʻzbekistana], |t. 1], T., 1976.

== Havolalar ==
{{Vikiiqtibos}}{{OʻzME}}

{{DEFAULTSORT:Bertels, Yevgeniy}}
[[Turkum:Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arboblari]]
[[Turkum:Kishilar]]
[[Turkum:1890-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1957-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha olimlar]]
[[Turkum:Turkologlar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik sharqshunoslar]]
[[Turkum:Rossiyalik sharqshunoslar]]
[[Turkum:Shohnoma]]


{{scientist-stub}}</text>
      <sha1>7ctw6exw2zzjx9ymup7m8dxgsj0sj0f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Adapter</title>
    <ns>0</ns>
    <id>445031</id>
    <revision>
      <id>6327887</id>
      <parentid>5764413</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:49:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6327887</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1495" sha1="d3t51jufx2br0fv99v6b08vxn0jf1ou" xml:space="preserve">{{maʼnolari}}

'''Adapter''' ([[Lotin tili|lotincha]]: adapto – moslashtiraman) 1) [[Tovush|tovushni]] qayta eshittirishda – masalan, grammofon plastinkasi aylanganda ninaning yoki torli [[cholgʻu asboblari]] torlarining mexanik tebranishini tovush chastotasining [[elektr]] tebranishlariga aylantirib beruvchi qurilma. [[Grammofon ]]adapteri kallak va tonermadan iborat. Kallak elektromexanik oʻzgartirgich hisoblanadi. Tonerma sterjen koʻrinishida boʻlib, uchiga kallak oʻrnatiladi. Kallakning elektromagnit va pezoelektrik xillari bor. Elektromagnit adapter keng tarqalgan. Nina plastinkada yurganda tebranadi va [[tebranishlar]] yakorga uzatiladi, yakor tebranganda esa qutb uchliklari boʻlgan doimiy magnit vujudga keltiradigan magnit oqimi oʻzgaradi, gʻaltakda elektr yurituvchi kuch induksiyalanadi (qarang [[Magnit induksiyasi]]). Bu [[elektr yurituvchi kuch]]ning mexanik tebranishlariga mos ravishda oʻzgarib turadi. Adapterda vujudga keladigan elektr tebranishlari kuchaytiriladi va tovush tebranishlariga aylanadi. Adapter elektr va akustik torli cholgʻu asboblari, [[elektrogitara]], [[gitara]], oʻzbek sozlarida ([[tanbur]], [[gʻijjak]] va boshqalarda) ham qoʻllanadi&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;.Elektr jihozlarida''':''' Elektr energiyasini bir turdagi kuchlanishdan boshqa turdagi kuchlanishga aylantiruvchi qurilma (masalan, dan ga aylantirish).

== Manbalar ==
{{manbalar}}


{{OʻzME}}


{{chala}}

[[Turkum:Texnik qurilma]]</text>
      <sha1>d3t51jufx2br0fv99v6b08vxn0jf1ou</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327888</id>
      <parentid>6327887</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:49:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327888</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1499" sha1="0qjcpvtffh7kdy4knhjjxukdpy9vua4" xml:space="preserve">{{maʼnolari}}

'''Adapter''' ([[Lotin tili|lotincha]]: adapto – ''moslashtiraman'') 1) [[Tovush|tovushni]] qayta eshittirishda – masalan, grammofon plastinkasi aylanganda ninaning yoki torli [[cholgʻu asboblari]] torlarining mexanik tebranishini tovush chastotasining [[elektr]] tebranishlariga aylantirib beruvchi qurilma. [[Grammofon ]]adapteri kallak va tonermadan iborat. Kallak elektromexanik oʻzgartirgich hisoblanadi. Tonerma sterjen koʻrinishida boʻlib, uchiga kallak oʻrnatiladi. Kallakning elektromagnit va pezoelektrik xillari bor. Elektromagnit adapter keng tarqalgan. Nina plastinkada yurganda tebranadi va [[tebranishlar]] yakorga uzatiladi, yakor tebranganda esa qutb uchliklari boʻlgan doimiy magnit vujudga keltiradigan magnit oqimi oʻzgaradi, gʻaltakda elektr yurituvchi kuch induksiyalanadi (qarang [[Magnit induksiyasi]]). Bu [[elektr yurituvchi kuch]]ning mexanik tebranishlariga mos ravishda oʻzgarib turadi. Adapterda vujudga keladigan elektr tebranishlari kuchaytiriladi va tovush tebranishlariga aylanadi. Adapter elektr va akustik torli cholgʻu asboblari, [[elektrogitara]], [[gitara]], oʻzbek sozlarida ([[tanbur]], [[gʻijjak]] va boshqalarda) ham qoʻllanadi&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;.Elektr jihozlarida''':''' Elektr energiyasini bir turdagi kuchlanishdan boshqa turdagi kuchlanishga aylantiruvchi qurilma (masalan, dan ga aylantirish).

== Manbalar ==
{{manbalar}}


{{OʻzME}}


{{chala}}

[[Turkum:Texnik qurilma]]</text>
      <sha1>0qjcpvtffh7kdy4knhjjxukdpy9vua4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327889</id>
      <parentid>6327888</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:49:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6327889</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1503" sha1="j94ms9mee8dzsokrbflas1k7gcckuii" xml:space="preserve">{{maʼnolari}}

'''Adapter''' ([[Lotin tili|lotincha]]: adapto – ''moslashtiraman'') – 1) [[Tovush|tovushni]] qayta eshittirishda – masalan, grammofon plastinkasi aylanganda ninaning yoki torli [[cholgʻu asboblari]] torlarining mexanik tebranishini tovush chastotasining [[elektr]] tebranishlariga aylantirib beruvchi qurilma. [[Grammofon ]]adapteri kallak va tonermadan iborat. Kallak elektromexanik oʻzgartirgich hisoblanadi. Tonerma sterjen koʻrinishida boʻlib, uchiga kallak oʻrnatiladi. Kallakning elektromagnit va pezoelektrik xillari bor. Elektromagnit adapter keng tarqalgan. Nina plastinkada yurganda tebranadi va [[tebranishlar]] yakorga uzatiladi, yakor tebranganda esa qutb uchliklari boʻlgan doimiy magnit vujudga keltiradigan magnit oqimi oʻzgaradi, gʻaltakda elektr yurituvchi kuch induksiyalanadi (qarang [[Magnit induksiyasi]]). Bu [[elektr yurituvchi kuch]]ning mexanik tebranishlariga mos ravishda oʻzgarib turadi. Adapterda vujudga keladigan elektr tebranishlari kuchaytiriladi va tovush tebranishlariga aylanadi. Adapter elektr va akustik torli cholgʻu asboblari, [[elektrogitara]], [[gitara]], oʻzbek sozlarida ([[tanbur]], [[gʻijjak]] va boshqalarda) ham qoʻllanadi&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;.Elektr jihozlarida''':''' Elektr energiyasini bir turdagi kuchlanishdan boshqa turdagi kuchlanishga aylantiruvchi qurilma (masalan, dan ga aylantirish).

== Manbalar ==
{{manbalar}}


{{OʻzME}}


{{chala}}

[[Turkum:Texnik qurilma]]</text>
      <sha1>j94ms9mee8dzsokrbflas1k7gcckuii</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327890</id>
      <parentid>6327889</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:49:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327890</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1501" sha1="7rjf5dwglpxukuw5iouwv86vgpyu5bc" xml:space="preserve">{{maʼnolari}}

'''Adapter''' ([[Lotin tili|lotincha]]: adapto – ''moslashtiraman'') – 1) [[Tovush|tovushni]] qayta eshittirishda – masalan, grammofon plastinkasi aylanganda ninaning yoki torli [[cholgʻu asboblari]] torlarining mexanik tebranishini tovush chastotasining [[elektr]] tebranishlariga aylantirib beruvchi qurilma. [[Grammofon ]]adapteri kallak va tonermadan iborat. Kallak elektromexanik oʻzgartirgich hisoblanadi. Tonerma sterjen koʻrinishida boʻlib, uchiga kallak oʻrnatiladi. Kallakning elektromagnit va pezoelektrik xillari bor. Elektromagnit adapter keng tarqalgan. Nina plastinkada yurganda tebranadi va [[tebranishlar]] yakorga uzatiladi, yakor tebranganda esa qutb uchliklari boʻlgan doimiy magnit vujudga keltiradigan magnit oqimi oʻzgaradi, gʻaltakda elektr yurituvchi kuch induksiyalanadi (qarang [[Magnit induksiyasi]]). Bu [[elektr yurituvchi kuch]]ning mexanik tebranishlariga mos ravishda oʻzgarib turadi. Adapterda vujudga keladigan elektr tebranishlari kuchaytiriladi va tovush tebranishlariga aylanadi. Adapter elektr va akustik torli cholgʻu asboblari, [[elektrogitara]], [[gitara]], oʻzbek sozlarida ([[tanbur]], [[gʻijjak]] va boshqalarda) ham qoʻllanadi&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;.Elektr jihozlarida''':''' Elektr energiyasini bir turdagi kuchlanishdan boshqa turdagi kuchlanishga aylantiruvchi qurilma (masalan, dan ga aylantirish).

== Manbalar ==
{{manbalar}}
   
{{OʻzME}}


{{chala}}

[[Turkum:Texnik qurilma]]</text>
      <sha1>7rjf5dwglpxukuw5iouwv86vgpyu5bc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327891</id>
      <parentid>6327890</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:49:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6327891</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1502" sha1="a0zjb0vq15til1cys2baunrb9by0mnz" xml:space="preserve">{{maʼnolari}}

'''Adapter''' ([[Lotin tili|lotincha]]: adapto – ''moslashtiraman'') – 1) [[Tovush|tovushni]] qayta eshittirishda – masalan, grammofon plastinkasi aylanganda ninaning yoki torli [[cholgʻu asboblari]] torlarining mexanik tebranishini tovush chastotasining [[elektr]] tebranishlariga aylantirib beruvchi qurilma. [[Grammofon ]]adapteri kallak va tonermadan iborat. Kallak elektromexanik oʻzgartirgich hisoblanadi. Tonerma sterjen koʻrinishida boʻlib, uchiga kallak oʻrnatiladi. Kallakning elektromagnit va pezoelektrik xillari bor. Elektromagnit adapter keng tarqalgan. Nina plastinkada yurganda tebranadi va [[tebranishlar]] yakorga uzatiladi, yakor tebranganda esa qutb uchliklari boʻlgan doimiy magnit vujudga keltiradigan magnit oqimi oʻzgaradi, gʻaltakda elektr yurituvchi kuch induksiyalanadi (qarang [[Magnit induksiyasi]]). Bu [[elektr yurituvchi kuch]]ning mexanik tebranishlariga mos ravishda oʻzgarib turadi. Adapterda vujudga keladigan elektr tebranishlari kuchaytiriladi va tovush tebranishlariga aylanadi. Adapter elektr va akustik torli cholgʻu asboblari, [[elektrogitara]], [[gitara]], oʻzbek sozlarida ([[tanbur]], [[gʻijjak]] va boshqalarda) ham qoʻllanadi&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;. Elektr jihozlarida''':''' Elektr energiyasini bir turdagi kuchlanishdan boshqa turdagi kuchlanishga aylantiruvchi qurilma (masalan, dan ga aylantirish).

== Manbalar ==
{{manbalar}}
   
{{OʻzME}}


{{chala}}

[[Turkum:Texnik qurilma]]</text>
      <sha1>a0zjb0vq15til1cys2baunrb9by0mnz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327892</id>
      <parentid>6327891</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:49:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327892</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1506" sha1="myw1xxs89imr2uvsj14or8vvuaxu25b" xml:space="preserve">{{maʼnolari}}

'''Adapter''' ([[Lotin tili|lotincha]]: adapto – ''moslashtiraman'') – 1) [[Tovush|tovushni]] qayta eshittirishda – masalan, grammofon plastinkasi aylanganda ninaning yoki torli [[cholgʻu asboblari]] torlarining mexanik tebranishini tovush chastotasining [[elektr]] tebranishlariga aylantirib beruvchi [[qurilma]]. [[Grammofon ]]adapteri kallak va tonermadan iborat. Kallak elektromexanik oʻzgartirgich hisoblanadi. Tonerma sterjen koʻrinishida boʻlib, uchiga kallak oʻrnatiladi. Kallakning elektromagnit va pezoelektrik xillari bor. Elektromagnit adapter keng tarqalgan. Nina plastinkada yurganda tebranadi va [[tebranishlar]] yakorga uzatiladi, yakor tebranganda esa qutb uchliklari boʻlgan doimiy magnit vujudga keltiradigan magnit oqimi oʻzgaradi, gʻaltakda elektr yurituvchi kuch induksiyalanadi (qarang [[Magnit induksiyasi]]). Bu [[elektr yurituvchi kuch]]ning mexanik tebranishlariga mos ravishda oʻzgarib turadi. Adapterda vujudga keladigan elektr tebranishlari kuchaytiriladi va tovush tebranishlariga aylanadi. Adapter elektr va akustik torli cholgʻu asboblari, [[elektrogitara]], [[gitara]], oʻzbek sozlarida ([[tanbur]], [[gʻijjak]] va boshqalarda) ham qoʻllanadi&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;. Elektr jihozlarida''':''' Elektr energiyasini bir turdagi kuchlanishdan boshqa turdagi kuchlanishga aylantiruvchi qurilma (masalan, dan ga aylantirish).

== Manbalar ==
{{manbalar}}
   
{{OʻzME}}


{{chala}}

[[Turkum:Texnik qurilma]]</text>
      <sha1>myw1xxs89imr2uvsj14or8vvuaxu25b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327893</id>
      <parentid>6327892</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:50:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6327893</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1507" sha1="it2qspzl0pu36kfgf29i15gvneirnni" xml:space="preserve">{{maʼnolari}}

'''Adapter''' ([[Lotin tili|lotincha]]: adapto – ''moslashtiraman'') – 1) [[Tovush|tovushni]] qayta eshittirishda – masalan, grammofon plastinkasi aylanganda ninaning yoki torli [[cholgʻu asboblari]] torlarining mexanik tebranishini tovush chastotasining [[elektr]] tebranishlariga aylantirib beruvchi [[qurilma]]. [[Grammofon ]]adapteri kallak va tonermadan iborat. Kallak elektromexanik oʻzgartirgich hisoblanadi. Tonerma sterjen koʻrinishida boʻlib, uchiga kallak oʻrnatiladi. Kallakning elektromagnit va pezoelektrik xillari bor. Elektromagnit adapter keng tarqalgan. Nina plastinkada yurganda tebranadi va [[tebranishlar]] yakorga uzatiladi, yakor tebranganda esa qutb uchliklari boʻlgan doimiy magnit vujudga keltiradigan magnit oqimi oʻzgaradi, gʻaltakda elektr yurituvchi kuch induksiyalanadi (qarang: [[Magnit induksiyasi]]). Bu [[elektr yurituvchi kuch]]ning mexanik tebranishlariga mos ravishda oʻzgarib turadi. Adapterda vujudga keladigan elektr tebranishlari kuchaytiriladi va tovush tebranishlariga aylanadi. Adapter elektr va akustik torli cholgʻu asboblari, [[elektrogitara]], [[gitara]], oʻzbek sozlarida ([[tanbur]], [[gʻijjak]] va boshqalarda) ham qoʻllanadi&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;. Elektr jihozlarida''':''' Elektr energiyasini bir turdagi kuchlanishdan boshqa turdagi kuchlanishga aylantiruvchi qurilma (masalan, dan ga aylantirish).

== Manbalar ==
{{manbalar}}
   
{{OʻzME}}


{{chala}}

[[Turkum:Texnik qurilma]]</text>
      <sha1>it2qspzl0pu36kfgf29i15gvneirnni</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327894</id>
      <parentid>6327893</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:50:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327894</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1524" sha1="qlbm1y6mkzckz9pwjlhzqjjrmdokgnj" xml:space="preserve">{{maʼnolari}}

'''Adapter''' ([[Lotin tili|lotincha]]: adapto – ''moslashtiraman'') – 1) [[Tovush|tovushni]] qayta eshittirishda – masalan, grammofon plastinkasi aylanganda ninaning yoki torli [[cholgʻu asboblari]] torlarining mexanik tebranishini tovush chastotasining [[elektr]] tebranishlariga aylantirib beruvchi [[qurilma]]. [[Grammofon ]]adapteri kallak va tonermadan iborat. Kallak elektromexanik oʻzgartirgich hisoblanadi. Tonerma sterjen koʻrinishida boʻlib, uchiga kallak oʻrnatiladi. Kallakning elektromagnit va pezoelektrik xillari bor. Elektromagnit adapter keng tarqalgan. Nina plastinkada yurganda tebranadi va [[tebranishlar]] yakorga uzatiladi, yakor tebranganda esa qutb uchliklari boʻlgan doimiy magnit vujudga keltiradigan magnit oqimi oʻzgaradi, gʻaltakda elektr yurituvchi kuch induksiyalanadi (qarang: [[Magnit induksiya|Magnit induksiyasi]]). Bu [[elektr yurituvchi kuch]]ning mexanik tebranishlariga mos ravishda oʻzgarib turadi. Adapterda vujudga keladigan elektr tebranishlari kuchaytiriladi va tovush tebranishlariga aylanadi. Adapter elektr va akustik torli cholgʻu asboblari, [[elektrogitara]], [[gitara]], oʻzbek sozlarida ([[tanbur]], [[gʻijjak]] va boshqalarda) ham qoʻllanadi&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;. Elektr jihozlarida''':''' Elektr energiyasini bir turdagi kuchlanishdan boshqa turdagi kuchlanishga aylantiruvchi qurilma (masalan, dan ga aylantirish).

== Manbalar ==
{{manbalar}}
   
{{OʻzME}}


{{chala}}

[[Turkum:Texnik qurilma]]</text>
      <sha1>qlbm1y6mkzckz9pwjlhzqjjrmdokgnj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327896</id>
      <parentid>6327894</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:50:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327896</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1537" sha1="75ltk4f7qvq1egv124tkofuxj8wj66t" xml:space="preserve">{{maʼnolari}}

'''Adapter''' ([[Lotin tili|lotincha]]: adapto – ''moslashtiraman'') – 1) [[Tovush|tovushni]] qayta eshittirishda – masalan, grammofon plastinkasi aylanganda ninaning yoki torli [[cholgʻu asboblari]] torlarining [[mexanik tebranish]]&lt;nowiki/&gt;ini tovush chastotasining [[elektr]] tebranishlariga aylantirib beruvchi [[qurilma]]. [[Grammofon ]]adapteri kallak va tonermadan iborat. Kallak elektromexanik oʻzgartirgich hisoblanadi. Tonerma sterjen koʻrinishida boʻlib, uchiga kallak oʻrnatiladi. Kallakning elektromagnit va pezoelektrik xillari bor. Elektromagnit adapter keng tarqalgan. Nina plastinkada yurganda tebranadi va [[tebranishlar]] yakorga uzatiladi, yakor tebranganda esa qutb uchliklari boʻlgan doimiy magnit vujudga keltiradigan magnit oqimi oʻzgaradi, gʻaltakda elektr yurituvchi kuch induksiyalanadi (qarang: [[Magnit induksiya|Magnit induksiyasi]]). Bu [[elektr yurituvchi kuch]]ning mexanik tebranishlariga mos ravishda oʻzgarib turadi. Adapterda vujudga keladigan elektr tebranishlari kuchaytiriladi va tovush tebranishlariga aylanadi. Adapter elektr va akustik torli cholgʻu asboblari, [[elektrogitara]], [[gitara]], oʻzbek sozlarida ([[tanbur]], [[gʻijjak]] va boshqalarda) ham qoʻllanadi&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;. Elektr jihozlarida''':''' Elektr energiyasini bir turdagi kuchlanishdan boshqa turdagi kuchlanishga aylantiruvchi qurilma (masalan, dan ga aylantirish).

== Manbalar ==
{{manbalar}}
   
{{OʻzME}}


{{chala}}

[[Turkum:Texnik qurilma]]</text>
      <sha1>75ltk4f7qvq1egv124tkofuxj8wj66t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327897</id>
      <parentid>6327896</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:51:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6327897</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1528" sha1="renzu1e8ppf0phg8yz0ptfe4030l639" xml:space="preserve">{{maʼnolari}}

'''Adapter''' ([[Lotin tili|lotincha]]: adapto – ''moslashtiraman'') – 1) [[Tovush|tovushni]] qayta eshittirishda – masalan, grammofon plastinkasi aylanganda ninaning yoki torli [[cholgʻu asboblari]] torlarining [[mexanik tebranish]]ini tovush chastotasining [[elektr]] tebranishlariga aylantirib beruvchi [[qurilma]]. [[Grammofon ]]adapteri kallak va tonermadan iborat. Kallak elektromexanik oʻzgartirgich hisoblanadi. Tonerma sterjen koʻrinishida boʻlib, uchiga kallak oʻrnatiladi. Kallakning elektromagnit va pezoelektrik xillari bor. Elektromagnit adapter keng tarqalgan. Nina plastinkada yurganda tebranadi va [[tebranishlar]] yakorga uzatiladi, yakor tebranganda esa qutb uchliklari boʻlgan doimiy magnit vujudga keltiradigan magnit oqimi oʻzgaradi, gʻaltakda elektr yurituvchi kuch induksiyalanadi (qarang: [[Magnit induksiya|Magnit induksiyasi]]). Bu [[elektr yurituvchi kuch]]ning mexanik tebranishlariga mos ravishda oʻzgarib turadi. Adapterda vujudga keladigan elektr tebranishlari kuchaytiriladi va tovush tebranishlariga aylanadi. Adapter elektr va akustik torli cholgʻu asboblari, [[elektrogitara]], [[gitara]], oʻzbek sozlarida ([[tanbur]], [[gʻijjak]] va boshqalarda) ham qoʻllanadi&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;. Elektr jihozlarida''':''' Elektr energiyasini bir turdagi kuchlanishdan boshqa turdagi kuchlanishga aylantiruvchi qurilma (masalan, dan ga aylantirish).

== Manbalar ==
{{manbalar}}
   
{{OʻzME}}


{{chala}}

[[Turkum:Texnik qurilma]]</text>
      <sha1>renzu1e8ppf0phg8yz0ptfe4030l639</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rustam Akramov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>445452</id>
    <revision>
      <id>6327622</id>
      <parentid>6321997</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T22:20:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327622</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11725" sha1="afwehkqyy6jnigg9255e9kpnrewr8pl" xml:space="preserve">{{ism+familiya|Rustam (ism)|Rustam|Akramov}}
{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Rustam Akramov
 | tasvir             = Rustam Akramov.jpg
 | toʻliqism          = Rustam Akramovich Akramov
 | birth_date         = {{tugʻilgan sanasi|1948|8|11|df=yes}}
 | birth_place        = [[Yangibozor (shaharcha)|Yangibozor]], {{TavalludJoyi|Yuqori Chirchiq tumani}}, &lt;br&gt; [[Toshkent viloyati]], [[OʻzSSR]]
 | vafot_sana         = {{vafot sanasi va yoshi|2022|2|25|1948|8|11|df=yes}}
 | vafot_joyi         = {{vafotJoyi|Toshkent}}, [[Oʻzbekiston]]
 | boʻyi              = {{height|cm=185}}
 | medallar           = {{Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sport ustozi}} {{Shuhrat medali}}

 | pozitsiya          = [[Yarimhimoyachi (futbol)|Yarim himoyachi]]
 | joriyklub          = 
 | youthyears1        = 
 | youthclubs1        = 
 | yillar1            = 1967—1973
 | klublar1           = [[Doʻstlik (futbol klubi)|Politodel Toshkent]]
 | isht1              = 
 | gollar1            = 
 | yillar2            = 1967—1973
 | klublar2           = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor Toshkent]]
 | isht2              = 
 | gollar2            = 
 | milliyyillar1      = 
 | milliyyillar2      = 
 | milliyjamoa1       = 
 | milliyisht1        = 
 | milliygollar1      = 
 | boshliqyillar1     = 1974—1976
 | boshliqyillar2     = 1990—1991
 | boshliqyillar3     = 1992
 | boshliqyillar4     = 1992—1994
 | boshliqyillar5     = 1994
 | boshliqyillar6     = 1995—1997
 | boshliqklublar1    = [[SSKA Moskva (futbol klubi)|SSKA]] (assistant)
 | boshliqklublar2    = [[USM Jazoir (futbol klubi)|USM Jazoir]]
 | boshliqklublar3    = [[Jazoir milliy futbol terma jamoasi|Jazoir]]
 | boshliqklublar4    = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston]]
 | boshliqklublar5    = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor Toshkent]]
 | boshliqklublar6    = [[Hindiston milliy futbol terma jamoasi|Hindiston]]
 | club-update        = 2022-yil 25-fevral
}}

'''Rustam Akramovich Akramov''' (1948.11.8, [[Toshkent viloyati]], Yangibozor shaharchasi — 2022.2.25, [[Toshkent]]) – futbolchilar [[Murabbiylik|murabbiysi]], [[Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sport ustozi]] (1994). „[[Doʻstlik (futbol klubi)|Politotdel]]“, ASK (Toshkent), „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ futbol jamoalarida oʻynagan (1967—1973). MHSK (Toshkent), MHSK (Moskva) bolalar jamoalari murabbiysi (1974—1976), Oʻzbekiston davlat jismoniy tarbiya instituti futbol kafedrasi mudiri (1978—1987), dotsent (1984). Jazoirning „Yusma“ jamoasi (1988—1992), [[Paxtakor (futbol klubi)]]&lt;nowiki/&gt;“ (1994) va [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoa]]lari bosh murabbiysi (1992—1995). Uning rahbarligida Oʻzbekiston futbol terma jamoasi 12-[[Osiyo oʻyinlari]]da qitʼa chempioni boʻldi. Jahon futbol federatsiyasi – [[FIFA]] murabbiylar akademiyasini bitirgach (1994), Hindiston milliy va olimpiya terma jamoalarining bosh murabbiysi (1995—1996). [[Osiyo Futbol Konfederatsiyasi|Osiyo futbol konfederatsiyasi]]ning texnik direktori (1998-yildan). [[„Shuhrat“ medali|&quot;Shuhrat&quot; medali]] bilan taqdirlangan (1994)&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.gazeta.uz/ru/2022/02/15/rustam-akramov/&lt;/ref&gt;.

== Hayoti ==
[[1948-yil]] 11-avgustda [[Toshkent]]dan uncha uzoq boʻlmagan [[Yangibozor (shaharcha)|Yangibozor shaharchasida]] tugʻilgan.

1970-yilda Oʻzbekiston davlat jismoniy tarbiya institutining futbol fakultetini futbol murabbiyi mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan. Shuningdek, u [[Moskva]] jismoniy tarbiya institutida aspiranturada tahsil olgan. 1975-yilda „Selektsiya usullari va terma jamoalarni tayyorlash boʻyicha tadqiqotlar“ mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi.

1967—1973-yillarda Toshkentning „[[Doʻstlik (futbol klubi)|Siyosiy boshqarma]]“ va „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ jamoalarida oʻynagan. 1974-yilda u [[Moskva]]&lt;nowiki/&gt;ning „&lt;nowiki/&gt;[[SSKA Moskva (futbol klubi)|SSKA]]&lt;nowiki/&gt;“ yoshlar jamoasida murabbiylik faoliyatini boshladi va unga murabbiylik qildi.

[[Aspirantura]]ni tamomlagach, [[Oʻzbekiston|Oʻzbekiston]]da oʻqituvchi boʻlib ishlagan. GIFK ilmiy izlanishlar bilan shugʻullangan, „Paxtakor“ jamoasi bosh murabbiyining ilmiy maslahatchisi boʻlgan. 1978-yilda Oʻzbekiston davlat jismoniy tarbiya instituti kafedra mudiri boʻldi. Bu lavozimda Akramov 1987-yilgacha ishlagan. 1984-yilda dotsent ilmiy unvonini oldi. 1980—1990-yillar oxirida u [[Jazoir]]da ishlagan, USM Algiers klubini boshqargan (1990—1991) va [[Jazoir]] terma jamoasi murabbiylar shtabida ishlagan. 1987—1989-yillarda Jazoir milliy universitetining futbol kafedrasi professori boʻlgan. Oʻsha yillarda Rustam Akramov Fransiyaning „Bordo“ futbol klubida murabbiylik mahoratini oshirdi.

1992-yilda [[Oʻzbekiston Mustaqilligi kuni|Oʻzbekiston mustaqil]]likka erishgach, futbol boʻyicha Oʻzbekiston milliy terma jamoasi tashkil topdi. Yangi jamoaga Rustam Akramov va [[Birodar Abduraimov]] murabbiy etib tayinlandi. Uning qoʻl ostida Oʻzbekiston terma jamoasi Markaziy Osiyo kubogi gʻolibiga aylandi.

1994-yilda Oʻzbekiston terma jamoasi Mustaqillik kubogi xalqaro turnirida gʻolib chiqdi. Yil yakuniga koʻra [[Yaponiya]]ning [[Xirosima]] shahrida oʻtkazilgan yozgi [[Osiyo oʻyinlari|Osiyo oʻyinlari]]da [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston terma jamoasi]] finalda Xitoy terma jamoasini magʻlub etib, turnir chempioni boʻldi. Shu bilan birga, Rustam Akramov Toshkentning „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ klubiga murabbiylik qilgan va bir mavsum ushbu klubda ishlagan. Oʻzbekiston terma jamoasi Xirosimadagi turnirdagi gʻalabasidan soʻng Rustam Akramov davlatimizning [[„Shuhrat“ medali|&quot;Shuhrat&quot; medali]] bilan taqdirlandi va Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan murabbiy unvoniga sazovor boʻldi.

Akramov oʻsha yili [[FIFA]] murabbiylar akademiyasini tamomlagan va [[1995-yil]]da futbol boʻyicha Hindiston terma jamoasini boshqarishga taklif qilingan. Akramov [[1997-yil]]gacha [[Hindiston milliy futbol terma jamoasi|Hindiston terma jamoasida]] ishlab&lt;ref&gt;{{cite web |title=Matches 1992 |url=https://www.rsssf.org/intldetails/1992as.html |website=RSSSF |access-date=28 February 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Datta |first1=Nilanjan |date=7 October 2011 |title=India's U-16 boys have the right attitude: Rustam Akramov |work=SportsKeeda |url=http://www.sportskeeda.com/general-sports/indias-u-16-boys-have-the-right-attitude-rustam-akramov |access-date=28 February 2015}}&lt;/ref&gt;, Oʻzbekistonga qaytdi. [[1998-yil]]da [[Osiyo Futbol Konfederatsiyasi|AFC]]ning texnik direktori etib tayinlandi. U [[Oʻzbekiston futbol assotsiatsiyasi|Oʻzbekiston futbol federatsiyasi]]da terma jamoalar markazi texnik direktori lavozimida ishlagan&lt;ref&gt;{{cite news |date=13 February 2015 |title=Tohir Shamsiddinov banned from 'all football-related activity' for one year |work=The Uzbekistan Football Federation |url=http://www.the-uff.com/en/news/sections/national/8183 |url-status=dead |access-date=28 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150216165245/http://www.the-uff.com/en/news/sections/national/8183 |archive-date=16 February 2015}}&lt;/ref&gt;.

Futbolga oid 30 dan ortiq asarlar, 100 ga yaqin ilmiy maqolalar va 6 ta kitoblar muallifi. [[Oʻzbek tili|Oʻzbek]], [[Rus tili|rus]], [[Ingliz tili|ingliz]] va [[Fransuz tili|fransuz]] tillarini yaxshi bilgan.

=== Vafoti ===
2022-yil 15-fevralda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://daryo.uz/2022/02/15/ozbekiston-terma-jamoasini-osiyo-oyinlarida-chempion-qilgan-futbol-professori-rustam-akramov-vafot-etdi/|sarlavha=O‘zbekiston terma jamoasini Osiyo o‘yinlarida chempion qilgan futbol professori Rustam Akromov vafot etdi|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220824103945/https://daryo.uz/2022/02/15/ozbekiston-terma-jamoasini-osiyo-oyinlarida-chempion-qilgan-futbol-professori-rustam-akramov-vafot-etdi/|arxivsana=2022-08-24|sana=15 fevral. 2022|qaralgan sana=22.08.2022}}&lt;/ref&gt; vafot etgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://sports.uz/oz/news/view/Ocherk-Beqiyos-professor-yoxud-Rustam-Akramov-faoliyatiga-nazar-20-09-2018|sarlavha=Ocherk: Beqiyos professor yoxud Rustam Akramov faoliyatiga nazar|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221021052736/https://sports.uz/oz/news/view/Ocherk-Beqiyos-professor-yoxud-Rustam-Akramov-faoliyatiga-nazar-20-09-2018|arxivsana=2022-10-21|sana=20 sentabr, 2018|qaralgan sana=22.08.2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://olympic.uz/ru/news/2102 Ushyol iz jizni professor uzbekskogo futbola Rustam Akramov] {{in lang|ru}}&lt;/ref&gt;.

== Murabbiy sifatida erishgan yutuqlari ==

==== Oʻzbekiston terma jamoasi bilan ====
* Markaziy Osiyo davlatlari kubogi sovrindori: 1992-yil
* Mustaqillik kubogi sohibi: 1994 yil
* Yozgi [[Osiyo oʻyinlari]] chempioni: 1994-yil&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://ufa.uz/rustam-akramovning-yorqin-faoliyatini-yodga-olamiz/|sarlavha=Rustam Akramovning yorqin faoliyatini yodga olamiz|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220501152204/http://ufa.uz/rustam-akramovning-yorqin-faoliyatini-yodga-olamiz/|arxivsana=2022-05-01|sana=Fev 15, 2022|qaralgan sana=22.08.2022}}&lt;/ref&gt;

==== Hindiston jamoasi bilan ====
* Janubiy Osiyo oʻyinlari chempioni: 1995-yil
* Janubiy Osiyo futbol federatsiyasi kubogi sohibi: 1997-yil
* Janubiy Osiyo futbol federatsiyasi kubogi finalchisi: 1995-yil

=== Shaxsiy mukofotlari ===
* [[Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sport ustozi]] (1994)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://lex.uz/ru/docs/2362089|sarlavha=O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220824103955/https://lex.uz/ru/docs/2362089|arxivsana=2022-08-24|sana=22.08.2022|kirish sanasi=22.08.2022}}&lt;/ref&gt;
* [[„Shuhrat“ medali]] (1994)
* [[Osiyo Futbol Konfederatsiyasi|OFK]]ning Oltin Yulduz mukofoti: 2010&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.championat.com/football/news-673702-rustam-akramov-nagrazhdjon-zolotoj-zvezdoj-afk.html|sarlavha=Rustam Akramov OFKning Oltin yulduzi bilan taqdirlandi|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220824104030/https://www.championat.com/football/news-673702-rustam-akramov-nagrazhdjon-zolotoj-zvezdoj-afk.html|arxivsana=2022-08-24|sana=2015-yil 27-aprelda olindi|qaralgan sana=2016-yil 4-martda}}&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* [https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/trainer/37989 Rustam Akramov] [[Transfermarkt]] saytida
* [https://web.archive.org/web/20221126195824/https://footballfacts.ru/person/240 Rustam Akramov] Footballfacts saytida
{{OʻzME}}
{{Paxtakor futbol klubi murabbiylari}}{{Oʻzbekiston MFTJ bosh murabbiylari}}
{{Hindiston milliy futbol jamoasi murabbiylari}}
{{Oʻzbekiston tarkibi 1994-yilgi Osiyo oʻyinlari}}

{{DEFAULTSORT:Akramov, Rustam}}
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbol murabbiylari]]
[[Turkum:SSSR erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Erkaklar futboli yarim himoyachilari]]
[[Turkum:Doʻstlik Toshkent futbolchilari]]
[[Turkum:Paxtakor jamoasi futbolchilari]]
[[Turkum:MHSK klubi futbolchilari]]
[[Turkum:SSSR futbol murabbiylari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik futbol murabbiylari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik muhojir futbol murabbiylari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi bosh murabbiylari]]
[[Turkum:Jazoir milliy futbol terma jamoasi murabbiylari]]
[[Turkum:USM Alger murabbiylari]]
[[Turkum:Paxtakor futbol klubi murabbiylari]]
[[Turkum:Hindiston milliy futbol jamoasi murabbiylari]]
[[Turkum:Futbol boʻyicha Osiyo oʻyinlari sovrindorlari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston davlat jismoniy tarbiya va sport universiteti bitiruvchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan murabbiylar]]</text>
      <sha1>afwehkqyy6jnigg9255e9kpnrewr8pl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ashuro</title>
    <ns>0</ns>
    <id>447794</id>
    <revision>
      <id>6327734</id>
      <parentid>6184664</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T05:43:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Muhcmmad</username>
        <id>322368</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */</comment>
      <origin>6327734</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8413" sha1="n4m2gopo5w4x0ded9498u3h7mfn7hsr" xml:space="preserve">[[Fayl:Kerbela_Hussein_Moschee.jpg|thumb| Millionlab shia musulmonlari Ashuro kunidan 40 kun oʻtib sodir boʻladigan [[Arba’in|Arbaʼin]] bayramida piyoda haj ziyoratiga borgach, Karbalodagi Husayn masjidi atrofida toʻplanishadi.]]
'''Ashuro''' ({{Lang-ar|عَاشُورَاء}}, {{Transl|ar|ʿĀshūrāʾ}}') [[Islom|islomda]] xotirlash kunidir. Har yili [[Islomiy taqvim|islom taqvimining]] birinchi oyi [[Muharram]] oyining 10-kuniga toʻgʻri keladi. [[Shialik|Shia musulmonlari]] orasida ashuro kuni 680-yilda [[Karbalo jangi|Karbalo jangida]] boshi judo qilingan [[Husayn ibn Ali|Husayn ibn Alining]] ([[Muhammad|Muhammadning]] nabirasi) vafoti munosabati bilan keng miqyosli motam namoyishlari orqali nishonlanadi&lt;ref&gt;Morrow, John Andrew. ''Islamic Images and Ideas: Essays on Sacred Symbolism''. McFarland &amp; Co, 2013. pp. 234-36. {{ISBN|978-0786458486}}&lt;/ref&gt;. [[Ahl as-Sunna val-Jamoa|Sunniy musulmonlar]] orasida Ashuro bayrami roʻza tutish orqali nishonlanadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=What is Ashura and how do Shia and Sunni Muslims observe it?|url=http://www.middleeasteye.net/discover/what-is-ashura-how-do-shia-sunni-muslims-observe|qaralgan sana=2022-09-13|ish=Middle East Eye|til=en}}&lt;/ref&gt;. Husaynning oʻlimi sunniylar tomonidan ham katta fojia sifatida baholangan boʻlsa-da, motamning ochiq namoyishlari oʻziga xos harakatga qarab yo toʻxtatiladi yoki toʻgʻridan-toʻgʻri taqiqlanadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Lipka|ism=Michael|sarlavha=Muslim holiday of Ashura brings into focus Shia-Sunni differences|url=https://www.pewresearch.org/fact-tank/2013/11/14/muslim-holiday-of-ashura-brings-into-focus-shia-sunni-differences/|qaralgan sana=2022-09-13|ish=Pew Research Center|til=en-US}}&lt;/ref&gt;.

Shia jamoalarida Ashuro marosimlari odatda guruhli yurishlarda oʻtkaziladi va yigʻlash va ziyorat qilishdan tortib, oʻzini oʻzi urish va koʻkrak urish kabi turli xil marosimlar bilan birga keladi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Dramatic photos show how Shiite Muslims mark Ashura, one of the most emotional events in Islam |language=en-US |work=[[The Washington Post]] |url=https://www.washingtonpost.com/news/worldviews/wp/2016/10/12/dramatic-photos-show-how-shiite-muslims-mark-ashura-one-of-the-most-emotional-events-in-islam/ |access-date=2022-09-13 |issn=0190-8286}}&lt;/ref&gt;. Sunniy jamoalarda Muhammad (s.a.v) [[Hadis|hadislari]] asosida uch davra roʻza tutiladi: Ashuro kunidan oldingi kuni, Ashuro kuni va Ashuro kunidan keyingi kun; Ashuro kuni roʻza tutish farz boʻlmasada, qattiq targʻib qilinadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Ashura {{!}} Definition, History, &amp; Facts {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/topic/Ashura-Islamic-holy-day|qaralgan sana=2022-09-13|ish=www.britannica.com|til=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Fasting in Muharram|url=https://pennyappeal.org/news/fasting-muharram|qaralgan sana=2022-09-13|ish=Penny Appeal|til=en-gb}}&lt;/ref&gt;. [[Marokash madaniyati|Marokash]] va [[Jazoir]] kabi mamlakatlardagi xalq anʼanalarida Ashuro kuni maxsus taomlar, gulxanlar yoki karnavallar bilan nishonlanadi, garchi bu amaliyotlar diniy idoralar tomonidan qoʻllab-quvvatlanmasa ham&lt;ref&gt;M. Maarouf, 2010, [https://www.cesnur.org/2010/to-maarouf.htm Ashura and the Ritual Emancipation of Women in Morocco], CESNUR 2010&lt;/ref&gt;.

== Etimologiya ==
''Ashuro'' soʻzining oʻzagi [[Som tillari|semit tillarida]] ''oʻninchi'' degan maʼnoni anglatadi; shuning uchun soʻzma-soʻz tarjima qilingan [[ism]] „oʻninchi kun“ degan maʼnoni anglatadi&lt;ref&gt;A.{{Nbsp}}J. Wensinck, „Āshūrā“, ''Encyclopaedia of Islam{{Nbsp}}2''. Retrieved 8 June 2011.&lt;/ref&gt;.

== Kelib chiqishi ==

=== Sunniy islom ===
Muharram oyining oʻninchi kuni, [[Muharram|Ashuro]] kuni roʻza tutish Muhammad (s.a.v) tomonidan Islomning dastlabki kunlarida Muso paygʻambar tomonidan Qizil dengizning ikkiga boʻlinishi munosabati bilan oʻrnatilgan amaliyot edi&lt;ref name=&quot;Brit&quot;&gt;{{Ensiklopediya manbasi|url=https://www.britannica.com/topic/Ashura-Islamic-holy-day|title=ʿĀshūrāʾ: Islamic holy day|encyclopedia=Britannica}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=2022-08-02|sarlavha=Ashura fasting in Muharram 2022: Date, history, significance of Shia and Sunni Muslims' fast in Muharram|url=https://www.hindustantimes.com/lifestyle/festivals/ashura-fasting-in-muharram-2022-date-history-significance-of-shia-and-sunni-muslims-fast-in-muharram-101659413175758.html|qaralgan sana=2022-08-21|ish=Hindustan Times|til=en}}&lt;/ref&gt;. Uning boshlanishi [[Sahihi Buxoriy|al-Buxoriy]] [[Abdulloh ibn Abbos|Ibn Abbos]] rivoyat qilgan sahih [[Hadis|hadisda]] keltiriladi:&lt;blockquote&gt;Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Madinaga kelganlarida, (yahudiylar) Ashuro kuni (yaʼni Muharram oyining 10-kuni) roʻza tutganlarini koʻrdilar. Ular: „Bu kun Alloh taolo Musoni qutqarib, Fir’avn qavmini g‘arq qilgan buyuk kundir. Muso alayhissalom bu kunda Alloh taologa shukr qilib ro‘za tutdilar“. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: „Men Musoga ulardan ko‘ra yaqinroqman“, dedilar. Shunday qilib, u (oʻsha kuni) roʻza tutdi va musulmonlarga roʻza tutishni buyurdi&lt;ref&gt;Sahih al-Bukhari, [https://sunnah.com/bukhari:3397 Book 60, Hadith 70]&lt;/ref&gt;.&lt;/blockquote&gt;
[[Fayl:Kerbela_Hussein_Moschee.jpg|thumb| Millionlab shia musulmonlari Ashuro kunidan 40 kun oʻtib sodir boʻladigan [[Arba’in|Arbaʼin]] bayramida piyoda haj ziyoratiga borgach, Karbalodagi Husayn masjidi atrofida toʻplanishadi.]]

== Grigorian kalendarida ==
Ashuro har doim islom taqvimining bir kunida boʻlib oʻtgan boʻlsa-da, [[Grigoriy taqvimi|Grigoriy taqvimidagi]] sana ikki taqvim oʻrtasidagi farq tufayli yildan-yilga oʻzgarib turadi, chunki Islom taqvimi [[oy taqvimi]] va Grigoriy taqvimi [[Quyosh kalendari|quyosh taqvimidir]]. Bundan tashqari, har bir islom oyining qachon boshlanishini aniqlash uchun ishlatiladigan yarim oyning koʻrinishi turli xil geografik joylashuvi tufayli mamlakatdan mamlakatga farq qiladi. 
{| class=&quot;wikitable&quot;
![[Hijriy yil hisobi|AH]]
! Grigorian sanasi
|-
| 1444
| 2022-yil 8-avgust
|-
| 1445
| 2023-yil 28-iyul
|-
| 1446
| 2024-yil 16-iyul
|-
|1447
|2025-yil 5-iyul&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=NURMUHAMMAD |first=Davron |date=20.06.2025 |title=Hijriy yangi yilingiz muborak bo‘lsin! |work=Oʼzbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati |url=https://muslim.uz/uz/e/post/43634-hijriy-yangi-yilingiz-muborak-bo-lsin}}&lt;/ref&gt;
|}

== Manbalar ==
&lt;references responsive=&quot;1&quot;&gt;&lt;/references&gt;

== Qoʻshimcha oʻqish ==

* {{Cite journal|first1=Emmanuel|last=Sivan|title=Sunni Radicalism in the Middle East and the Iranian Revolution|url=https://archive.org/details/sim_international-journal-of-middle-east-studies_1989-02_21_1/page/16|journal=International Journal of Middle East Studies|volume=21|issue=1|date=1989|pages=16–20|doi=10.1017/S0020743800032086|jstor=163637 |issn=0020-7438}}

== Havolalar ==

* [http://www.jansantiques.com/Lot/jac2075.php/ Gordon B. Coutts (Shotlandiya/Amerika, 1868-1937) „Ashuro marosimlari, Tangier“ tasvirlangan tuvaldagi katta moy (arab. ʿạsẖwrạʾ ʻĀshūrā' — Urdu: ʿạsẖwrạ — Fors: Asẖwrạ — Fors: Asẖwrạ).] [http://www.jansantiques.com/Lot/jac2075.php/ Imzolangan va yozilgan: &quot;Gordon Coutts/TANGIER (pastki oʻng). c. 1920]
* [http://www.seratonline.com/12618/is-aashura-a-day-of-mourning-or-rejoicing/ Aashura kuni motammi yoki shodlik kunimi?] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20230407025150/https://www.seratonline.com/12618/is-aashura-a-day-of-mourning-or-rejoicing/ |date=2023-04-07 }}
* [https://web.archive.org/web/20161108005040/http://www.islamfreedom.com/ashura.php Ashuro — Islom erkinligining tarixiy ahamiyati va mukofotlari]
* [http://www.qul.org.au/islamic-occasions/events-of-karbala Ashuro kunidagi voqealar]
* [https://www.britannica.com/eb/article-9009854/Ashura „Ashuro“] ''[[Encyclopædia Britannica]] Onlineda'' maqola
* [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/middle_east/4274749.stm Ashuro nima?] ([[BBC News]])
* [http://english.aljazeera.net/news/middleeast/2007/01/2008525172518879666.html Ashuro nima?] — Abdul-Iloh As-Saadiy tomonidan Al-Jazira telekanalida
* [http://www.ashura.com.au/ Ashura Avstraliya] — Sidneydagi yillik Ashuro marosimining rasmiy veb-sayti
[[Turkum:Islom dini tarixi]]
[[Turkum:Islom madaniyati]]
[[Turkum:Ashuro]]
[[Turkum:Muharram motami]]
[[Turkum:Shialarni xotirlash kunlari]]
[[Turkum:Karbalo jangida vafot etganlar]]</text>
      <sha1>n4m2gopo5w4x0ded9498u3h7mfn7hsr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327735</id>
      <parentid>6327734</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T05:45:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Muhcmmad</username>
        <id>322368</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6327735</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8417" sha1="euk9eqyxu0gwrmz8vsenc3mz03shqqu" xml:space="preserve">[[Fayl:Kerbela_Hussein_Moschee.jpg|thumb| Millionlab shia musulmonlari Ashuro kunidan 40 kun oʻtib sodir boʻladigan [[Arba’in|Arbaʼin]] bayramida piyoda haj ziyoratiga borgach, Karbalodagi Husayn masjidi atrofida toʻplanishadi.]]
'''Ashuro''' ({{Lang-ar|عَاشُورَاء}}, {{Transl|ar|ʿĀshūrāʾ}}') [[Islom|islomda]] xotirlash kunidir. Har yili [[Islomiy taqvim|islom taqvimining]] birinchi oyi [[Muharram]] oyining 10-kuniga toʻgʻri keladi. [[Shialik|Shia musulmonlari]] orasida ashuro kuni 680-yilda [[Karbalo jangi|Karbalo jangida]] boshi judo qilingan [[Husayn ibn Ali|Husayn ibn Alining]] ([[Muhammad|Muhammadning]] nabirasi) vafoti munosabati bilan keng miqyosli motam namoyishlari orqali nishonlanadi&lt;ref&gt;Morrow, John Andrew. ''Islamic Images and Ideas: Essays on Sacred Symbolism''. McFarland &amp; Co, 2013. pp. 234-36. {{ISBN|978-0786458486}}&lt;/ref&gt;. [[Ahl as-Sunna val-Jamoa|Sunniy musulmonlar]] orasida Ashuro bayrami roʻza tutish orqali nishonlanadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=What is Ashura and how do Shia and Sunni Muslims observe it?|url=http://www.middleeasteye.net/discover/what-is-ashura-how-do-shia-sunni-muslims-observe|qaralgan sana=2022-09-13|ish=Middle East Eye|til=en}}&lt;/ref&gt;. Husaynning oʻlimi sunniylar tomonidan ham katta fojia sifatida baholangan boʻlsa-da, motamning ochiq namoyishlari oʻziga xos harakatga qarab yo toʻxtatiladi yoki toʻgʻridan-toʻgʻri taqiqlanadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Lipka|ism=Michael|sarlavha=Muslim holiday of Ashura brings into focus Shia-Sunni differences|url=https://www.pewresearch.org/fact-tank/2013/11/14/muslim-holiday-of-ashura-brings-into-focus-shia-sunni-differences/|qaralgan sana=2022-09-13|ish=Pew Research Center|til=en-US}}&lt;/ref&gt;.

[[Shia]] jamoalarida Ashuro marosimlari odatda guruhli yurishlarda oʻtkaziladi va yigʻlash va ziyorat qilishdan tortib, oʻzini oʻzi urish va koʻkrak urish kabi turli xil marosimlar bilan birga keladi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Dramatic photos show how Shiite Muslims mark Ashura, one of the most emotional events in Islam |language=en-US |work=[[The Washington Post]] |url=https://www.washingtonpost.com/news/worldviews/wp/2016/10/12/dramatic-photos-show-how-shiite-muslims-mark-ashura-one-of-the-most-emotional-events-in-islam/ |access-date=2022-09-13 |issn=0190-8286}}&lt;/ref&gt;. Sunniy jamoalarda Muhammad (s.a.v) [[Hadis|hadislari]] asosida uch davra roʻza tutiladi: Ashuro kunidan oldingi kuni, Ashuro kuni va Ashuro kunidan keyingi kun; Ashuro kuni roʻza tutish farz boʻlmasada, qattiq targʻib qilinadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Ashura {{!}} Definition, History, &amp; Facts {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/topic/Ashura-Islamic-holy-day|qaralgan sana=2022-09-13|ish=www.britannica.com|til=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Fasting in Muharram|url=https://pennyappeal.org/news/fasting-muharram|qaralgan sana=2022-09-13|ish=Penny Appeal|til=en-gb}}&lt;/ref&gt;. [[Marokash madaniyati|Marokash]] va [[Jazoir]] kabi mamlakatlardagi xalq anʼanalarida Ashuro kuni maxsus taomlar, gulxanlar yoki karnavallar bilan nishonlanadi, garchi bu amaliyotlar diniy idoralar tomonidan qoʻllab-quvvatlanmasa ham&lt;ref&gt;M. Maarouf, 2010, [https://www.cesnur.org/2010/to-maarouf.htm Ashura and the Ritual Emancipation of Women in Morocco], CESNUR 2010&lt;/ref&gt;.

== Etimologiya ==
''Ashuro'' soʻzining oʻzagi [[Som tillari|semit tillarida]] ''oʻninchi'' degan maʼnoni anglatadi; shuning uchun soʻzma-soʻz tarjima qilingan [[ism]] „oʻninchi kun“ degan maʼnoni anglatadi&lt;ref&gt;A.{{Nbsp}}J. Wensinck, „Āshūrā“, ''Encyclopaedia of Islam{{Nbsp}}2''. Retrieved 8 June 2011.&lt;/ref&gt;.

== Kelib chiqishi ==

=== Sunniy islom ===
Muharram oyining oʻninchi kuni, [[Muharram|Ashuro]] kuni roʻza tutish Muhammad (s.a.v) tomonidan Islomning dastlabki kunlarida Muso paygʻambar tomonidan Qizil dengizning ikkiga boʻlinishi munosabati bilan oʻrnatilgan amaliyot edi&lt;ref name=&quot;Brit&quot;&gt;{{Ensiklopediya manbasi|url=https://www.britannica.com/topic/Ashura-Islamic-holy-day|title=ʿĀshūrāʾ: Islamic holy day|encyclopedia=Britannica}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=2022-08-02|sarlavha=Ashura fasting in Muharram 2022: Date, history, significance of Shia and Sunni Muslims' fast in Muharram|url=https://www.hindustantimes.com/lifestyle/festivals/ashura-fasting-in-muharram-2022-date-history-significance-of-shia-and-sunni-muslims-fast-in-muharram-101659413175758.html|qaralgan sana=2022-08-21|ish=Hindustan Times|til=en}}&lt;/ref&gt;. Uning boshlanishi [[Sahihi Buxoriy|al-Buxoriy]] [[Abdulloh ibn Abbos|Ibn Abbos]] rivoyat qilgan sahih [[Hadis|hadisda]] keltiriladi:&lt;blockquote&gt;Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Madinaga kelganlarida, (yahudiylar) Ashuro kuni (yaʼni Muharram oyining 10-kuni) roʻza tutganlarini koʻrdilar. Ular: „Bu kun Alloh taolo Musoni qutqarib, Fir’avn qavmini g‘arq qilgan buyuk kundir. Muso alayhissalom bu kunda Alloh taologa shukr qilib ro‘za tutdilar“. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: „Men Musoga ulardan ko‘ra yaqinroqman“, dedilar. Shunday qilib, u (oʻsha kuni) roʻza tutdi va musulmonlarga roʻza tutishni buyurdi&lt;ref&gt;Sahih al-Bukhari, [https://sunnah.com/bukhari:3397 Book 60, Hadith 70]&lt;/ref&gt;.&lt;/blockquote&gt;
[[Fayl:Kerbela_Hussein_Moschee.jpg|thumb| Millionlab shia musulmonlari Ashuro kunidan 40 kun oʻtib sodir boʻladigan [[Arba’in|Arbaʼin]] bayramida piyoda haj ziyoratiga borgach, Karbalodagi Husayn masjidi atrofida toʻplanishadi.]]

== Grigorian kalendarida ==
Ashuro har doim islom taqvimining bir kunida boʻlib oʻtgan boʻlsa-da, [[Grigoriy taqvimi|Grigoriy taqvimidagi]] sana ikki taqvim oʻrtasidagi farq tufayli yildan-yilga oʻzgarib turadi, chunki Islom taqvimi [[oy taqvimi]] va Grigoriy taqvimi [[Quyosh kalendari|quyosh taqvimidir]]. Bundan tashqari, har bir islom oyining qachon boshlanishini aniqlash uchun ishlatiladigan yarim oyning koʻrinishi turli xil geografik joylashuvi tufayli mamlakatdan mamlakatga farq qiladi. 
{| class=&quot;wikitable&quot;
![[Hijriy yil hisobi|AH]]
! Grigorian sanasi
|-
| 1444
| 2022-yil 8-avgust
|-
| 1445
| 2023-yil 28-iyul
|-
| 1446
| 2024-yil 16-iyul
|-
|1447
|2025-yil 5-iyul&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=NURMUHAMMAD |first=Davron |date=20.06.2025 |title=Hijriy yangi yilingiz muborak bo‘lsin! |work=Oʼzbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati |url=https://muslim.uz/uz/e/post/43634-hijriy-yangi-yilingiz-muborak-bo-lsin}}&lt;/ref&gt;
|}

== Manbalar ==
&lt;references responsive=&quot;1&quot;&gt;&lt;/references&gt;

== Qoʻshimcha oʻqish ==

* {{Cite journal|first1=Emmanuel|last=Sivan|title=Sunni Radicalism in the Middle East and the Iranian Revolution|url=https://archive.org/details/sim_international-journal-of-middle-east-studies_1989-02_21_1/page/16|journal=International Journal of Middle East Studies|volume=21|issue=1|date=1989|pages=16–20|doi=10.1017/S0020743800032086|jstor=163637 |issn=0020-7438}}

== Havolalar ==

* [http://www.jansantiques.com/Lot/jac2075.php/ Gordon B. Coutts (Shotlandiya/Amerika, 1868-1937) „Ashuro marosimlari, Tangier“ tasvirlangan tuvaldagi katta moy (arab. ʿạsẖwrạʾ ʻĀshūrā' — Urdu: ʿạsẖwrạ — Fors: Asẖwrạ — Fors: Asẖwrạ).] [http://www.jansantiques.com/Lot/jac2075.php/ Imzolangan va yozilgan: &quot;Gordon Coutts/TANGIER (pastki oʻng). c. 1920]
* [http://www.seratonline.com/12618/is-aashura-a-day-of-mourning-or-rejoicing/ Aashura kuni motammi yoki shodlik kunimi?] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20230407025150/https://www.seratonline.com/12618/is-aashura-a-day-of-mourning-or-rejoicing/ |date=2023-04-07 }}
* [https://web.archive.org/web/20161108005040/http://www.islamfreedom.com/ashura.php Ashuro — Islom erkinligining tarixiy ahamiyati va mukofotlari]
* [http://www.qul.org.au/islamic-occasions/events-of-karbala Ashuro kunidagi voqealar]
* [https://www.britannica.com/eb/article-9009854/Ashura „Ashuro“] ''[[Encyclopædia Britannica]] Onlineda'' maqola
* [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/middle_east/4274749.stm Ashuro nima?] ([[BBC News]])
* [http://english.aljazeera.net/news/middleeast/2007/01/2008525172518879666.html Ashuro nima?] — Abdul-Iloh As-Saadiy tomonidan Al-Jazira telekanalida
* [http://www.ashura.com.au/ Ashura Avstraliya] — Sidneydagi yillik Ashuro marosimining rasmiy veb-sayti
[[Turkum:Islom dini tarixi]]
[[Turkum:Islom madaniyati]]
[[Turkum:Ashuro]]
[[Turkum:Muharram motami]]
[[Turkum:Shialarni xotirlash kunlari]]
[[Turkum:Karbalo jangida vafot etganlar]]</text>
      <sha1>euk9eqyxu0gwrmz8vsenc3mz03shqqu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Grammofon</title>
    <ns>0</ns>
    <id>457078</id>
    <revision>
      <id>6327910</id>
      <parentid>6137980</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:53:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6327910</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="456" sha1="aefqjxddg8o4ptks8ou7z9gyu8c9pst" xml:space="preserve">'''Grammofon''' (yunoncha. gramma — harf, yozuv va phone — tovush) — gramplastinkaga yozilgan tovushni qayta eshittiruvchi apparat. Aylanuvchi gramplastinka arikchasida G. ignasining tebranishlari karnay orkali kuchaytirilayotgan membranaga uzatiladi. G.ning ixcham varianti — patefon. &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asr 50-yillaridan G. oʻrniga elektrofondyan foydalana boshlandi.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
{{chala}}</text>
      <sha1>aefqjxddg8o4ptks8ou7z9gyu8c9pst</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327911</id>
      <parentid>6327910</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:54:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6327911</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="456" sha1="ddl78wk651awvy4xcwauht3u1of4zbe" xml:space="preserve">'''Grammofon''' (yunoncha: gramma — harf, yozuv va phone — tovush) — gramplastinkaga yozilgan tovushni qayta eshittiruvchi apparat. Aylanuvchi gramplastinka arikchasida G. ignasining tebranishlari karnay orkali kuchaytirilayotgan membranaga uzatiladi. G.ning ixcham varianti — patefon. &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asr 50-yillaridan G. oʻrniga elektrofondyan foydalana boshlandi.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
{{chala}}</text>
      <sha1>ddl78wk651awvy4xcwauht3u1of4zbe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327912</id>
      <parentid>6327911</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:54:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327912</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="464" sha1="hfbin2sgsj7oltiffemfhmzueuhq8g7" xml:space="preserve">'''Grammofon''' (yunoncha: gramma — ''harf, yozuv'' va phone — ''tovush'') — gramplastinkaga yozilgan tovushni qayta eshittiruvchi apparat. Aylanuvchi gramplastinka arikchasida G. ignasining tebranishlari karnay orkali kuchaytirilayotgan membranaga uzatiladi. G.ning ixcham varianti — patefon. &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asr 50-yillaridan G. oʻrniga elektrofondyan foydalana boshlandi.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
{{chala}}</text>
      <sha1>hfbin2sgsj7oltiffemfhmzueuhq8g7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327913</id>
      <parentid>6327912</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:54:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327913</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="477" sha1="dilj1h1rfvrgb4hjwppg04d84skx5qo" xml:space="preserve">'''Grammofon''' (yunoncha: gramma — ''harf, yozuv'' va phone — ''tovush'') — [[gramplastinka]]&lt;nowiki/&gt;ga yozilgan tovushni qayta eshittiruvchi apparat. Aylanuvchi gramplastinka arikchasida G. ignasining tebranishlari karnay orkali kuchaytirilayotgan membranaga uzatiladi. G.ning ixcham varianti — patefon. &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asr 50-yillaridan G. oʻrniga elektrofondyan foydalana boshlandi.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
{{chala}}</text>
      <sha1>dilj1h1rfvrgb4hjwppg04d84skx5qo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327914</id>
      <parentid>6327913</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:54:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327914</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="468" sha1="56013imlfg251hxd6exxs1u9t9zmjey" xml:space="preserve">'''Grammofon''' (yunoncha: gramma — ''harf, yozuv'' va phone — ''tovush'') — [[gramplastinka]]ga yozilgan tovushni qayta eshittiruvchi apparat. Aylanuvchi gramplastinka arikchasida G. ignasining tebranishlari karnay orkali kuchaytirilayotgan membranaga uzatiladi. G.ning ixcham varianti — patefon. &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asr 50-yillaridan G. oʻrniga elektrofondyan foydalana boshlandi.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
{{chala}}</text>
      <sha1>56013imlfg251hxd6exxs1u9t9zmjey</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327916</id>
      <parentid>6327914</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:54:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327916</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="472" sha1="mgaf5bx1yolu3vdelyogxaflwq4cwrz" xml:space="preserve">'''Grammofon''' (yunoncha: gramma — ''harf, yozuv'' va phone — ''tovush'') — [[gramplastinka]]ga yozilgan tovushni qayta eshittiruvchi [[apparat]]. Aylanuvchi gramplastinka arikchasida G. ignasining tebranishlari karnay orkali kuchaytirilayotgan membranaga uzatiladi. G.ning ixcham varianti — patefon. &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asr 50-yillaridan G. oʻrniga elektrofondyan foydalana boshlandi.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
{{chala}}</text>
      <sha1>mgaf5bx1yolu3vdelyogxaflwq4cwrz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327917</id>
      <parentid>6327916</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:54:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327917</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="473" sha1="f32hz8fo1wnd8tfn3c4t11tg42h1whu" xml:space="preserve">'''Grammofon''' (yunoncha: gramma — ''harf, yozuv'' va phone — ''tovush'') — [[gramplastinka]]ga yozilgan tovushni qayta eshittiruvchi [[apparat]]. Aylanuvchi gramplastinka arikchasida G. ignasining tebranishlari karnay orkali kuchaytirilayotgan membranaga uzatiladi. G.ning ixcham varianti — patefon. &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asr 50-yillaridan G. oʻrniga elektrofondyan foydalana boshlandi.

== Adabiyotlar ==

* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
{{chala}}</text>
      <sha1>f32hz8fo1wnd8tfn3c4t11tg42h1whu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327918</id>
      <parentid>6327917</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:55:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* Adabiyotlar */</comment>
      <origin>6327918</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="474" sha1="jlkcivtoqoeev7n66jzhkq5hzfa8bzu" xml:space="preserve">'''Grammofon''' (yunoncha: gramma — ''harf, yozuv'' va phone — ''tovush'') — [[gramplastinka]]ga yozilgan tovushni qayta eshittiruvchi [[apparat]]. Aylanuvchi gramplastinka arikchasida G. ignasining tebranishlari karnay orkali kuchaytirilayotgan membranaga uzatiladi. G.ning ixcham varianti — patefon. &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asr 50-yillaridan G. oʻrniga elektrofondyan foydalana boshlandi.

== Adabiyotlar ==

* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.
{{chala}}</text>
      <sha1>jlkcivtoqoeev7n66jzhkq5hzfa8bzu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327919</id>
      <parentid>6327918</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:55:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327919</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="490" sha1="8y3ruukx41ft0j0g2qghn3hdys0dtgv" xml:space="preserve">'''Grammofon''' (yunoncha: gramma — ''harf, yozuv'' va phone — ''tovush'') — [[gramplastinka]]ga yozilgan tovushni qayta eshittiruvchi [[apparat]]. Aylanuvchi gramplastinka arikchasida G. ignasining tebranishlari karnay orkali kuchaytirilayotgan membranaga uzatiladi. G.ning ixcham varianti — patefon. &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asr 50-yillaridan G. oʻrniga elektrofondyan foydalana boshlandi.

== Adabiyotlar ==

* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.

== Manbalar ==
{{chala}}</text>
      <sha1>8y3ruukx41ft0j0g2qghn3hdys0dtgv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327920</id>
      <parentid>6327919</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:55:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327920</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="491" sha1="2gf4vdtj7409dfjolv6qi4r79e4m6pn" xml:space="preserve">'''Grammofon''' (yunoncha: gramma — ''harf, yozuv'' va phone — ''tovush'') — [[gramplastinka]]ga yozilgan tovushni qayta eshittiruvchi [[apparat]]. Aylanuvchi gramplastinka arikchasida G. ignasining tebranishlari karnay orkali kuchaytirilayotgan membranaga uzatiladi. G.ning ixcham varianti — patefon. &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asr 50-yillaridan G. oʻrniga elektrofondyan foydalana boshlandi.

== Adabiyotlar ==

* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.

== Manbalar ==

{{chala}}</text>
      <sha1>2gf4vdtj7409dfjolv6qi4r79e4m6pn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327921</id>
      <parentid>6327920</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:55:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327921</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="503" sha1="oqf1w25m8b7ash0omblo24owvtccp91" xml:space="preserve">'''Grammofon''' (yunoncha: gramma — ''harf, yozuv'' va phone — ''tovush'') — [[gramplastinka]]ga yozilgan tovushni qayta eshittiruvchi [[apparat]]. Aylanuvchi gramplastinka arikchasida G. ignasining tebranishlari karnay orkali kuchaytirilayotgan membranaga uzatiladi. G.ning ixcham varianti — patefon. &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asr 50-yillaridan G. oʻrniga elektrofondyan foydalana boshlandi.

== Adabiyotlar ==

* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{chala}}</text>
      <sha1>oqf1w25m8b7ash0omblo24owvtccp91</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327922</id>
      <parentid>6327921</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:56:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327922</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="520" sha1="p0eoouwwe8pwtbsjw3pfh77ehuqepv7" xml:space="preserve">'''Grammofon''' (yunoncha: gramma — ''harf, yozuv'' va phone — ''tovush'') — [[gramplastinka]]ga yozilgan tovushni qayta eshittiruvchi [[apparat]]. Aylanuvchi gramplastinka arikchasida G. ignasining tebranishlari [[karnay]] orkali kuchaytirilayotgan [[membrana]]&lt;nowiki/&gt;ga uzatiladi. G.ning ixcham varianti — patefon. &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asr 50-yillaridan G. oʻrniga elektrofondyan foydalana boshlandi.

== Adabiyotlar ==

* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{chala}}</text>
      <sha1>p0eoouwwe8pwtbsjw3pfh77ehuqepv7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327923</id>
      <parentid>6327922</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:56:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6327923</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="511" sha1="tthhpg6aajw8ajakzwfww2qikjvllc7" xml:space="preserve">'''Grammofon''' (yunoncha: gramma — ''harf, yozuv'' va phone — ''tovush'') — [[gramplastinka]]ga yozilgan tovushni qayta eshittiruvchi [[apparat]]. Aylanuvchi gramplastinka arikchasida G. ignasining tebranishlari [[karnay]] orkali kuchaytirilayotgan [[membrana]]ga uzatiladi. G.ning ixcham varianti — patefon. &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asr 50-yillaridan G. oʻrniga elektrofondyan foydalana boshlandi.

== Adabiyotlar ==

* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{chala}}</text>
      <sha1>tthhpg6aajw8ajakzwfww2qikjvllc7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327924</id>
      <parentid>6327923</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:56:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327924</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="494" sha1="6ycej9yglqn69km1ovdbh2xrfjevrmi" xml:space="preserve">'''Grammofon''' (yunoncha: gramma — ''harf, yozuv'' va phone — ''tovush'') — [[gramplastinka]]ga yozilgan tovushni qayta eshittiruvchi [[apparat]]. Aylanuvchi gramplastinka arikchasida G. ignasining tebranishlari [[karnay]] orkali kuchaytirilayotgan [[membrana]]ga uzatiladi. G.ning ixcham varianti — patefon. XX asr 50-yillaridan G. oʻrniga elektrofondyan foydalana boshlandi.

== Adabiyotlar ==

* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{chala}}</text>
      <sha1>6ycej9yglqn69km1ovdbh2xrfjevrmi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327925</id>
      <parentid>6327924</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:56:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327925</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="509" sha1="116k39v2z0bjzqeintqxt86u2ayy5as" xml:space="preserve">'''Grammofon''' ([[Yunon tili|yunoncha]]: gramma — ''harf, yozuv'' va phone — ''tovush'') — [[gramplastinka]]ga yozilgan tovushni qayta eshittiruvchi [[apparat]]. Aylanuvchi gramplastinka arikchasida G. ignasining tebranishlari [[karnay]] orkali kuchaytirilayotgan [[membrana]]ga uzatiladi. G.ning ixcham varianti — patefon. XX asr 50-yillaridan G. oʻrniga elektrofondyan foydalana boshlandi.

== Adabiyotlar ==

* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{chala}}</text>
      <sha1>116k39v2z0bjzqeintqxt86u2ayy5as</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327926</id>
      <parentid>6327925</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:56:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6327926</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="520" sha1="onh9znq4k7cy2citukyru4lgc4x0al2" xml:space="preserve">{{wikify}}
'''Grammofon''' ([[Yunon tili|yunoncha]]: gramma — ''harf, yozuv'' va phone — ''tovush'') — [[gramplastinka]]ga yozilgan tovushni qayta eshittiruvchi [[apparat]]. Aylanuvchi gramplastinka arikchasida G. ignasining tebranishlari [[karnay]] orkali kuchaytirilayotgan [[membrana]]ga uzatiladi. G.ning ixcham varianti — patefon. XX asr 50-yillaridan G. oʻrniga elektrofondyan foydalana boshlandi.

== Adabiyotlar ==

* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{chala}}</text>
      <sha1>onh9znq4k7cy2citukyru4lgc4x0al2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327927</id>
      <parentid>6327926</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:56:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6327927</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="521" sha1="hu6emcsesq122iyxhivuqfe22s2zfy0" xml:space="preserve">{{wikify}}

'''Grammofon''' ([[Yunon tili|yunoncha]]: gramma — ''harf, yozuv'' va phone — ''tovush'') — [[gramplastinka]]ga yozilgan tovushni qayta eshittiruvchi [[apparat]]. Aylanuvchi gramplastinka arikchasida G. ignasining tebranishlari [[karnay]] orkali kuchaytirilayotgan [[membrana]]ga uzatiladi. G.ning ixcham varianti — patefon. XX asr 50-yillaridan G. oʻrniga elektrofondyan foydalana boshlandi.

== Adabiyotlar ==

* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{chala}}</text>
      <sha1>hu6emcsesq122iyxhivuqfe22s2zfy0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Grammofon plastinkasi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>457079</id>
    <revision>
      <id>6327949</id>
      <parentid>2840700</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T08:01:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327949</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="463" sha1="jhvm0nssv91zv7fsymtl5r4srqlf606" xml:space="preserve">'''Grammofon plastinkasi''' – [[tovush]] ([[nutq]], [[musiqa]], [[ashula]]) yozib olingan disk. [[Plastmassa]], [[selluloida]], [[atsetilsellyuloza]]dan yasaladi. Tovush diskning ikki tomoniga mexanik usulda spiral ariqcha tarzida yozib olinadi. Ariqchalarda yozib olingan tovush tebranishlariga mos izlar qoladi. Grammofon plastinkasini [[grammofon]]ga qoʻyib qayta eshittiriladi.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


{{chala}}</text>
      <sha1>jhvm0nssv91zv7fsymtl5r4srqlf606</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327950</id>
      <parentid>6327949</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T08:02:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327950</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="467" sha1="4wh8g93s3jxa2rmbnvf6hgyrimuacfc" xml:space="preserve">'''Grammofon plastinkasi''' – [[tovush]] ([[nutq]], [[musiqa]], [[ashula]]) yozib olingan [[disk]]. [[Plastmassa]], [[selluloida]], [[atsetilsellyuloza]]dan yasaladi. Tovush diskning ikki tomoniga mexanik usulda spiral ariqcha tarzida yozib olinadi. Ariqchalarda yozib olingan tovush tebranishlariga mos izlar qoladi. Grammofon plastinkasini [[grammofon]]ga qoʻyib qayta eshittiriladi.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


{{chala}}</text>
      <sha1>4wh8g93s3jxa2rmbnvf6hgyrimuacfc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327951</id>
      <parentid>6327950</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T08:02:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327951</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="468" sha1="ny0k60a2rpfbc6ip2hhvv7bydyxcnv8" xml:space="preserve">'''Grammofon plastinkasi''' – [[tovush]] ([[nutq]], [[musiqa]], [[ashula]]) yozib olingan [[disk]]. [[Plastmassa]], [[selluloida]], [[atsetilsellyuloza]]dan yasaladi. Tovush diskning ikki tomoniga mexanik usulda spiral ariqcha tarzida yozib olinadi. Ariqchalarda yozib olingan tovush tebranishlariga mos izlar qoladi. Grammofon plastinkasini [[grammofon]]ga qoʻyib qayta eshittiriladi.

== Adabiyotlar ==

* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


{{chala}}</text>
      <sha1>ny0k60a2rpfbc6ip2hhvv7bydyxcnv8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327953</id>
      <parentid>6327951</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T08:02:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327953</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="469" sha1="i898kwo7ihskmdfypddfpoj8medox9d" xml:space="preserve">'''Grammofon plastinkasi''' – [[tovush]] ([[nutq]], [[musiqa]], [[ashula]]) yozib olingan [[disk]]. [[Plastmassa]], [[selluloida]], [[atsetilsellyuloza]]dan yasaladi. Tovush diskning ikki tomoniga mexanik usulda spiral ariqcha tarzida yozib olinadi. Ariqchalarda yozib olingan tovush tebranishlariga mos izlar qoladi. Grammofon plastinkasini [[grammofon]]ga qoʻyib qayta eshittiriladi.

== Adabiyotlar ==

* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.


{{chala}}</text>
      <sha1>i898kwo7ihskmdfypddfpoj8medox9d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327954</id>
      <parentid>6327953</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T08:02:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327954</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="483" sha1="mhf81v7l4altlno8cjb5qvdu2bkmyih" xml:space="preserve">'''Grammofon plastinkasi''' – [[tovush]] ([[nutq]], [[musiqa]], [[ashula]]) yozib olingan [[disk]]. [[Plastmassa]], [[selluloida]], [[atsetilsellyuloza]]dan yasaladi. Tovush diskning ikki tomoniga mexanik usulda spiral ariqcha tarzida yozib olinadi. Ariqchalarda yozib olingan tovush tebranishlariga mos izlar qoladi. Grammofon plastinkasini [[grammofon]]ga qoʻyib qayta eshittiriladi.

== Adabiyotlar ==

* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.

== Manbalar ==
{{chala}}</text>
      <sha1>mhf81v7l4altlno8cjb5qvdu2bkmyih</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327955</id>
      <parentid>6327954</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T08:02:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327955</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="484" sha1="9qhh5fh3herm88ud3wcgelndogx60ug" xml:space="preserve">'''Grammofon plastinkasi''' – [[tovush]] ([[nutq]], [[musiqa]], [[ashula]]) yozib olingan [[disk]]. [[Plastmassa]], [[selluloida]], [[atsetilsellyuloza]]dan yasaladi. Tovush diskning ikki tomoniga mexanik usulda spiral ariqcha tarzida yozib olinadi. Ariqchalarda yozib olingan tovush tebranishlariga mos izlar qoladi. Grammofon plastinkasini [[grammofon]]ga qoʻyib qayta eshittiriladi.

== Adabiyotlar ==

* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.

== Manbalar ==

{{chala}}</text>
      <sha1>9qhh5fh3herm88ud3wcgelndogx60ug</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327960</id>
      <parentid>6327955</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T08:02:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327960</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="496" sha1="adj1prya7in81820xe3luxo75jvi4m3" xml:space="preserve">'''Grammofon plastinkasi''' – [[tovush]] ([[nutq]], [[musiqa]], [[ashula]]) yozib olingan [[disk]]. [[Plastmassa]], [[selluloida]], [[atsetilsellyuloza]]dan yasaladi. Tovush diskning ikki tomoniga mexanik usulda spiral ariqcha tarzida yozib olinadi. Ariqchalarda yozib olingan tovush tebranishlariga mos izlar qoladi. Grammofon plastinkasini [[grammofon]]ga qoʻyib qayta eshittiriladi.

== Adabiyotlar ==

* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{chala}}</text>
      <sha1>adj1prya7in81820xe3luxo75jvi4m3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327961</id>
      <parentid>6327960</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T08:03:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6327961</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="507" sha1="kcxqlswucfijq7y5cr7lkpmnt3dop43" xml:space="preserve">{{wikify}}
'''Grammofon plastinkasi''' – [[tovush]] ([[nutq]], [[musiqa]], [[ashula]]) yozib olingan [[disk]]. [[Plastmassa]], [[selluloida]], [[atsetilsellyuloza]]dan yasaladi. Tovush diskning ikki tomoniga mexanik usulda spiral ariqcha tarzida yozib olinadi. Ariqchalarda yozib olingan tovush tebranishlariga mos izlar qoladi. Grammofon plastinkasini [[grammofon]]ga qoʻyib qayta eshittiriladi.

== Adabiyotlar ==

* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{chala}}</text>
      <sha1>kcxqlswucfijq7y5cr7lkpmnt3dop43</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327962</id>
      <parentid>6327961</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T08:03:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6327962</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="508" sha1="ap5pezsmbrnftnmwq1nltp38m9poqxo" xml:space="preserve">{{wikify}}

'''Grammofon plastinkasi''' – [[tovush]] ([[nutq]], [[musiqa]], [[ashula]]) yozib olingan [[disk]]. [[Plastmassa]], [[selluloida]], [[atsetilsellyuloza]]dan yasaladi. Tovush diskning ikki tomoniga mexanik usulda spiral ariqcha tarzida yozib olinadi. Ariqchalarda yozib olingan tovush tebranishlariga mos izlar qoladi. Grammofon plastinkasini [[grammofon]]ga qoʻyib qayta eshittiriladi.

== Adabiyotlar ==

* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{chala}}</text>
      <sha1>ap5pezsmbrnftnmwq1nltp38m9poqxo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Guychjou</title>
    <ns>0</ns>
    <id>457368</id>
    <revision>
      <id>6327771</id>
      <parentid>4937822</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:20:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327771</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1866" sha1="2btgje6vnmvn743iz0ghcov5c5wbj87" xml:space="preserve">'''Guychjou''' — [[Xitoy|Xitoyning]] janubi-gʻarbidagi [[provinsiya]]. Maydoni 176,3 ming km{{sup|2}}. Aholisi 36,5 mln. kishi (1998). Asosan xitoylar, oz qismi mayda millatlar. Maʼmuriy markazi — [[Guyyan]] shahri.

Guychjou Yunnan-Guychjou togʻligida joylashgan, ohaktosh va slaneslardan tuzilgan. Togʻlik sharqdan gʻarbga 700 m dan 2872 m gacha balandlashib boradi.

Karst keng tarqalgan. Eng katta daryosi — Utszyan. Iqlimi sernam, subtropik iqlim. Yillik yogʻin 800–1300&amp;nbsp;mm, yogʻinning koʻp qismi yozda yogʻadi. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi 4—8°, iyulniki 22— 26°. Tuprogʻi unumdor (laterit, qizil vasariqtuproqlar). Oʻrmonlar, asosan, togʻ yon bagʻirlarida; qimmatbaho yogʻoch beradigan va b. daraxtlar (dub, qaragʻay, choy daraxtlari) oʻsadi.

Guychjou iqtisodiyotining yetakchi tarmogʻi — qishloq xoʻjaligi Mayd.ning 11% dan koʻprogʻi ishlanadi, shundan yarmi sugʻoriladi. Asosiy ekinlari: sholi (ekin mayd. ning 40% i), makkajoʻxori, bugʻdoy, indov, tamaki va boshqalar. Mevachilik rivojlangan. Chorvachilik yordamchi ahamiyatga ega; choʻchqa boqiladi, qoramoldan, asosan, ish hayvoni sifatida foydalaniladi. Tung va kamfora moyi ishlab chiqariladi, lak daraxti plantatsiyalari bor, dorivor oʻsimliklar teriladi. Guychjou simob qazib olishda mamlakatda yetakchi oʻrinda (Tunjen); mis (Veynin), marganes rudasi (Szuni), surma (Dushan, Sandu), koʻmir, temir rudasi qazib chiqariladi. Oziq-ovqat, tamaki, toʻqimachilik, kimyo, mashinasozlik (konchilik sanoati uchun mashinalar, transport mashinalari, qishloq xoʻjaligi texnikasi va boshqalar ishlab chiqariladi), qurilish materiallari sanoati, qogʻoz va yogʻochsozlik korxonalari bor. Asosiy sanoat markazlari — Guyyan, Tunjen.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
 &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;

{{OʻzME}}
{{chala}}</text>
      <sha1>2btgje6vnmvn743iz0ghcov5c5wbj87</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327772</id>
      <parentid>6327771</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:20:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327772</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1870" sha1="n7fwjmls6940ik5u3jrbfbystiacyl1" xml:space="preserve">'''Guychjou''' — [[Xitoy|Xitoyning]] janubi-gʻarbidagi [[provinsiya]]. Maydoni 176,3 ming km{{sup|2}}. Aholisi 36,5 mln. kishi (1998). Asosan [[xitoylar]], oz qismi mayda millatlar. Maʼmuriy markazi — [[Guyyan]] shahri.

Guychjou Yunnan-Guychjou togʻligida joylashgan, ohaktosh va slaneslardan tuzilgan. Togʻlik sharqdan gʻarbga 700 m dan 2872 m gacha balandlashib boradi.

Karst keng tarqalgan. Eng katta daryosi — Utszyan. Iqlimi sernam, subtropik iqlim. Yillik yogʻin 800–1300&amp;nbsp;mm, yogʻinning koʻp qismi yozda yogʻadi. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi 4—8°, iyulniki 22— 26°. Tuprogʻi unumdor (laterit, qizil vasariqtuproqlar). Oʻrmonlar, asosan, togʻ yon bagʻirlarida; qimmatbaho yogʻoch beradigan va b. daraxtlar (dub, qaragʻay, choy daraxtlari) oʻsadi.

Guychjou iqtisodiyotining yetakchi tarmogʻi — qishloq xoʻjaligi Mayd.ning 11% dan koʻprogʻi ishlanadi, shundan yarmi sugʻoriladi. Asosiy ekinlari: sholi (ekin mayd. ning 40% i), makkajoʻxori, bugʻdoy, indov, tamaki va boshqalar. Mevachilik rivojlangan. Chorvachilik yordamchi ahamiyatga ega; choʻchqa boqiladi, qoramoldan, asosan, ish hayvoni sifatida foydalaniladi. Tung va kamfora moyi ishlab chiqariladi, lak daraxti plantatsiyalari bor, dorivor oʻsimliklar teriladi. Guychjou simob qazib olishda mamlakatda yetakchi oʻrinda (Tunjen); mis (Veynin), marganes rudasi (Szuni), surma (Dushan, Sandu), koʻmir, temir rudasi qazib chiqariladi. Oziq-ovqat, tamaki, toʻqimachilik, kimyo, mashinasozlik (konchilik sanoati uchun mashinalar, transport mashinalari, qishloq xoʻjaligi texnikasi va boshqalar ishlab chiqariladi), qurilish materiallari sanoati, qogʻoz va yogʻochsozlik korxonalari bor. Asosiy sanoat markazlari — Guyyan, Tunjen.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
 &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;

{{OʻzME}}
{{chala}}</text>
      <sha1>n7fwjmls6940ik5u3jrbfbystiacyl1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327773</id>
      <parentid>6327772</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:20:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327773</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1874" sha1="5vbe50k5tlm7jkv92m80qfkti5ooei9" xml:space="preserve">'''Guychjou''' — [[Xitoy|Xitoyning]] janubi-gʻarbidagi [[provinsiya]]. Maydoni 176,3 ming km{{sup|2}}. Aholisi 36,5 mln. kishi (1998). Asosan [[xitoylar]], oz qismi mayda millatlar. Maʼmuriy markazi — [[Guyyan]] shahri.

Guychjou ''Yunnan-Guychjou togʻligida'' joylashgan, ohaktosh va slaneslardan tuzilgan. Togʻlik sharqdan gʻarbga 700 m dan 2872 m gacha balandlashib boradi.

Karst keng tarqalgan. Eng katta daryosi — Utszyan. Iqlimi sernam, subtropik iqlim. Yillik yogʻin 800–1300&amp;nbsp;mm, yogʻinning koʻp qismi yozda yogʻadi. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi 4—8°, iyulniki 22— 26°. Tuprogʻi unumdor (laterit, qizil vasariqtuproqlar). Oʻrmonlar, asosan, togʻ yon bagʻirlarida; qimmatbaho yogʻoch beradigan va b. daraxtlar (dub, qaragʻay, choy daraxtlari) oʻsadi.

Guychjou iqtisodiyotining yetakchi tarmogʻi — qishloq xoʻjaligi Mayd.ning 11% dan koʻprogʻi ishlanadi, shundan yarmi sugʻoriladi. Asosiy ekinlari: sholi (ekin mayd. ning 40% i), makkajoʻxori, bugʻdoy, indov, tamaki va boshqalar. Mevachilik rivojlangan. Chorvachilik yordamchi ahamiyatga ega; choʻchqa boqiladi, qoramoldan, asosan, ish hayvoni sifatida foydalaniladi. Tung va kamfora moyi ishlab chiqariladi, lak daraxti plantatsiyalari bor, dorivor oʻsimliklar teriladi. Guychjou simob qazib olishda mamlakatda yetakchi oʻrinda (Tunjen); mis (Veynin), marganes rudasi (Szuni), surma (Dushan, Sandu), koʻmir, temir rudasi qazib chiqariladi. Oziq-ovqat, tamaki, toʻqimachilik, kimyo, mashinasozlik (konchilik sanoati uchun mashinalar, transport mashinalari, qishloq xoʻjaligi texnikasi va boshqalar ishlab chiqariladi), qurilish materiallari sanoati, qogʻoz va yogʻochsozlik korxonalari bor. Asosiy sanoat markazlari — Guyyan, Tunjen.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
 &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;

{{OʻzME}}
{{chala}}</text>
      <sha1>5vbe50k5tlm7jkv92m80qfkti5ooei9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327775</id>
      <parentid>6327773</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:21:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327775</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1914" sha1="8j6b3em6m2pufl1u16a6hz99djk8vgr" xml:space="preserve">'''Guychjou''' — [[Xitoy|Xitoyning]] janubi-gʻarbidagi [[provinsiya]]. Maydoni 176,3 ming km{{sup|2}}. Aholisi 36,5 mln. kishi (1998). Asosan [[xitoylar]], oz qismi mayda millatlar. Maʼmuriy markazi — [[Guyyan]] shahri.

Guychjou ''Yunnan-Guychjou togʻligida'' joylashgan, [[Ohaktoshlar|ohaktosh]] va [[Slanetslar|slaneslar]]&lt;nowiki/&gt;dan tuzilgan. Togʻlik sharqdan gʻarbga 700 m dan 2872 m gacha balandlashib boradi.

Karst keng tarqalgan. Eng katta daryosi — Utszyan. Iqlimi sernam, subtropik iqlim. Yillik yogʻin 800–1300&amp;nbsp;mm, yogʻinning koʻp qismi yozda yogʻadi. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi 4—8°, iyulniki 22— 26°. Tuprogʻi unumdor (laterit, qizil vasariqtuproqlar). Oʻrmonlar, asosan, togʻ yon bagʻirlarida; qimmatbaho yogʻoch beradigan va b. daraxtlar (dub, qaragʻay, choy daraxtlari) oʻsadi.

Guychjou iqtisodiyotining yetakchi tarmogʻi — qishloq xoʻjaligi Mayd.ning 11% dan koʻprogʻi ishlanadi, shundan yarmi sugʻoriladi. Asosiy ekinlari: sholi (ekin mayd. ning 40% i), makkajoʻxori, bugʻdoy, indov, tamaki va boshqalar. Mevachilik rivojlangan. Chorvachilik yordamchi ahamiyatga ega; choʻchqa boqiladi, qoramoldan, asosan, ish hayvoni sifatida foydalaniladi. Tung va kamfora moyi ishlab chiqariladi, lak daraxti plantatsiyalari bor, dorivor oʻsimliklar teriladi. Guychjou simob qazib olishda mamlakatda yetakchi oʻrinda (Tunjen); mis (Veynin), marganes rudasi (Szuni), surma (Dushan, Sandu), koʻmir, temir rudasi qazib chiqariladi. Oziq-ovqat, tamaki, toʻqimachilik, kimyo, mashinasozlik (konchilik sanoati uchun mashinalar, transport mashinalari, qishloq xoʻjaligi texnikasi va boshqalar ishlab chiqariladi), qurilish materiallari sanoati, qogʻoz va yogʻochsozlik korxonalari bor. Asosiy sanoat markazlari — Guyyan, Tunjen.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
 &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;

{{OʻzME}}
{{chala}}</text>
      <sha1>8j6b3em6m2pufl1u16a6hz99djk8vgr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327776</id>
      <parentid>6327775</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:21:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6327776</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1905" sha1="p4zx2iuy9xzms3cybxogxx9io8be8lj" xml:space="preserve">'''Guychjou''' — [[Xitoy|Xitoyning]] janubi-gʻarbidagi [[provinsiya]]. Maydoni 176,3 ming km{{sup|2}}. Aholisi 36,5 mln. kishi (1998). Asosan [[xitoylar]], oz qismi mayda millatlar. Maʼmuriy markazi — [[Guyyan]] shahri.

Guychjou ''Yunnan-Guychjou togʻligida'' joylashgan, [[Ohaktoshlar|ohaktosh]] va [[Slanetslar|slaneslar]]dan tuzilgan. Togʻlik sharqdan gʻarbga 700 m dan 2872 m gacha balandlashib boradi.

Karst keng tarqalgan. Eng katta daryosi — Utszyan. Iqlimi sernam, subtropik iqlim. Yillik yogʻin 800–1300&amp;nbsp;mm, yogʻinning koʻp qismi yozda yogʻadi. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi 4—8°, iyulniki 22— 26°. Tuprogʻi unumdor (laterit, qizil vasariqtuproqlar). Oʻrmonlar, asosan, togʻ yon bagʻirlarida; qimmatbaho yogʻoch beradigan va b. daraxtlar (dub, qaragʻay, choy daraxtlari) oʻsadi.

Guychjou iqtisodiyotining yetakchi tarmogʻi — qishloq xoʻjaligi Mayd.ning 11% dan koʻprogʻi ishlanadi, shundan yarmi sugʻoriladi. Asosiy ekinlari: sholi (ekin mayd. ning 40% i), makkajoʻxori, bugʻdoy, indov, tamaki va boshqalar. Mevachilik rivojlangan. Chorvachilik yordamchi ahamiyatga ega; choʻchqa boqiladi, qoramoldan, asosan, ish hayvoni sifatida foydalaniladi. Tung va kamfora moyi ishlab chiqariladi, lak daraxti plantatsiyalari bor, dorivor oʻsimliklar teriladi. Guychjou simob qazib olishda mamlakatda yetakchi oʻrinda (Tunjen); mis (Veynin), marganes rudasi (Szuni), surma (Dushan, Sandu), koʻmir, temir rudasi qazib chiqariladi. Oziq-ovqat, tamaki, toʻqimachilik, kimyo, mashinasozlik (konchilik sanoati uchun mashinalar, transport mashinalari, qishloq xoʻjaligi texnikasi va boshqalar ishlab chiqariladi), qurilish materiallari sanoati, qogʻoz va yogʻochsozlik korxonalari bor. Asosiy sanoat markazlari — Guyyan, Tunjen.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
 &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;

{{OʻzME}}
{{chala}}</text>
      <sha1>p4zx2iuy9xzms3cybxogxx9io8be8lj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327777</id>
      <parentid>6327776</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:21:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327777</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1906" sha1="a6yxr4s2972uvamfb84m7lop048g9t8" xml:space="preserve">'''Guychjou''' — [[Xitoy|Xitoyning]] janubi-gʻarbidagi [[provinsiya]]. Maydoni 176,3 ming km{{sup|2}}. Aholisi 36,5 mln. kishi (1998). Asosan [[xitoylar]], oz qismi mayda millatlar. Maʼmuriy markazi — [[Guyyan]] shahri.

Guychjou ''Yunnan-Guychjou togʻligida'' joylashgan, [[Ohaktoshlar|ohaktosh]] va [[Slanetslar|slaneslar]]dan tuzilgan. Togʻlik sharqdan gʻarbga 700 m dan 2872 m gacha balandlashib boradi.

Karst keng tarqalgan. Eng katta daryosi — Utszyan. Iqlimi sernam, subtropik iqlim. Yillik yogʻin 800–1300&amp;nbsp;mm, yogʻinning koʻp qismi yozda yogʻadi. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi 4—8°, iyulniki 22— 26°. Tuprogʻi unumdor (laterit, qizil vasariqtuproqlar). Oʻrmonlar, asosan, togʻ yon bagʻirlarida; qimmatbaho yogʻoch beradigan va b. daraxtlar (dub, qaragʻay, choy daraxtlari) oʻsadi.

Guychjou iqtisodiyotining yetakchi tarmogʻi — qishloq xoʻjaligi Mayd.ning 11% dan koʻprogʻi ishlanadi, shundan yarmi sugʻoriladi. Asosiy ekinlari: sholi (ekin mayd. ning 40% i), makkajoʻxori, bugʻdoy, indov, tamaki va boshqalar. Mevachilik rivojlangan. Chorvachilik yordamchi ahamiyatga ega; choʻchqa boqiladi, qoramoldan, asosan, ish hayvoni sifatida foydalaniladi. Tung va kamfora moyi ishlab chiqariladi, lak daraxti plantatsiyalari bor, dorivor oʻsimliklar teriladi. Guychjou simob qazib olishda mamlakatda yetakchi oʻrinda (Tunjen); mis (Veynin), marganes rudasi (Szuni), surma (Dushan, Sandu), koʻmir, temir rudasi qazib chiqariladi. Oziq-ovqat, tamaki, toʻqimachilik, kimyo, mashinasozlik (konchilik sanoati uchun mashinalar, transport mashinalari, qishloq xoʻjaligi texnikasi va boshqalar ishlab chiqariladi), qurilish materiallari sanoati, qogʻoz va yogʻochsozlik korxonalari bor. Asosiy sanoat markazlari — Guyyan, Tunjen.

== Adabiyotlar ==

* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
 &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;

{{OʻzME}}
{{chala}}</text>
      <sha1>a6yxr4s2972uvamfb84m7lop048g9t8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327778</id>
      <parentid>6327777</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:21:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327778</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1905" sha1="te1w1mw6i4arirlh0wxuoycgs9bsbna" xml:space="preserve">'''Guychjou''' — [[Xitoy|Xitoyning]] janubi-gʻarbidagi [[provinsiya]]. Maydoni 176,3 ming km{{sup|2}}. Aholisi 36,5 mln. kishi (1998). Asosan [[xitoylar]], oz qismi mayda millatlar. Maʼmuriy markazi — [[Guyyan]] shahri.

Guychjou ''Yunnan-Guychjou togʻligida'' joylashgan, [[Ohaktoshlar|ohaktosh]] va [[Slanetslar|slaneslar]]dan tuzilgan. Togʻlik sharqdan gʻarbga 700 m dan 2872 m gacha balandlashib boradi.

Karst keng tarqalgan. Eng katta daryosi — Utszyan. Iqlimi sernam, subtropik iqlim. Yillik yogʻin 800–1300&amp;nbsp;mm, yogʻinning koʻp qismi yozda yogʻadi. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi 4—8°, iyulniki 22— 26°. Tuprogʻi unumdor (laterit, qizil vasariqtuproqlar). Oʻrmonlar, asosan, togʻ yon bagʻirlarida; qimmatbaho yogʻoch beradigan va b. daraxtlar (dub, qaragʻay, choy daraxtlari) oʻsadi.

Guychjou iqtisodiyotining yetakchi tarmogʻi — qishloq xoʻjaligi Mayd.ning 11% dan koʻprogʻi ishlanadi, shundan yarmi sugʻoriladi. Asosiy ekinlari: sholi (ekin mayd. ning 40% i), makkajoʻxori, bugʻdoy, indov, tamaki va boshqalar. Mevachilik rivojlangan. Chorvachilik yordamchi ahamiyatga ega; choʻchqa boqiladi, qoramoldan, asosan, ish hayvoni sifatida foydalaniladi. Tung va kamfora moyi ishlab chiqariladi, lak daraxti plantatsiyalari bor, dorivor oʻsimliklar teriladi. Guychjou simob qazib olishda mamlakatda yetakchi oʻrinda (Tunjen); mis (Veynin), marganes rudasi (Szuni), surma (Dushan, Sandu), koʻmir, temir rudasi qazib chiqariladi. Oziq-ovqat, tamaki, toʻqimachilik, kimyo, mashinasozlik (konchilik sanoati uchun mashinalar, transport mashinalari, qishloq xoʻjaligi texnikasi va boshqalar ishlab chiqariladi), qurilish materiallari sanoati, qogʻoz va yogʻochsozlik korxonalari bor. Asosiy sanoat markazlari — Guyyan, Tunjen.

== Adabiyotlar ==

* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
&lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;

{{OʻzME}}
{{chala}}</text>
      <sha1>te1w1mw6i4arirlh0wxuoycgs9bsbna</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327779</id>
      <parentid>6327778</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:21:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327779</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1906" sha1="764uw6yivrif8w6i180nr0ibrl31aaf" xml:space="preserve">'''Guychjou''' — [[Xitoy|Xitoyning]] janubi-gʻarbidagi [[provinsiya]]. Maydoni 176,3 ming km{{sup|2}}. Aholisi 36,5 mln. kishi (1998). Asosan [[xitoylar]], oz qismi mayda millatlar. Maʼmuriy markazi — [[Guyyan]] shahri.

Guychjou ''Yunnan-Guychjou togʻligida'' joylashgan, [[Ohaktoshlar|ohaktosh]] va [[Slanetslar|slaneslar]]dan tuzilgan. Togʻlik sharqdan gʻarbga 700 m dan 2872 m gacha balandlashib boradi.

Karst keng tarqalgan. Eng katta daryosi — Utszyan. Iqlimi sernam, subtropik iqlim. Yillik yogʻin 800–1300&amp;nbsp;mm, yogʻinning koʻp qismi yozda yogʻadi. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi 4—8°, iyulniki 22— 26°. Tuprogʻi unumdor (laterit, qizil vasariqtuproqlar). Oʻrmonlar, asosan, togʻ yon bagʻirlarida; qimmatbaho yogʻoch beradigan va b. daraxtlar (dub, qaragʻay, choy daraxtlari) oʻsadi.

Guychjou iqtisodiyotining yetakchi tarmogʻi — qishloq xoʻjaligi Mayd.ning 11% dan koʻprogʻi ishlanadi, shundan yarmi sugʻoriladi. Asosiy ekinlari: sholi (ekin mayd. ning 40% i), makkajoʻxori, bugʻdoy, indov, tamaki va boshqalar. Mevachilik rivojlangan. Chorvachilik yordamchi ahamiyatga ega; choʻchqa boqiladi, qoramoldan, asosan, ish hayvoni sifatida foydalaniladi. Tung va kamfora moyi ishlab chiqariladi, lak daraxti plantatsiyalari bor, dorivor oʻsimliklar teriladi. Guychjou simob qazib olishda mamlakatda yetakchi oʻrinda (Tunjen); mis (Veynin), marganes rudasi (Szuni), surma (Dushan, Sandu), koʻmir, temir rudasi qazib chiqariladi. Oziq-ovqat, tamaki, toʻqimachilik, kimyo, mashinasozlik (konchilik sanoati uchun mashinalar, transport mashinalari, qishloq xoʻjaligi texnikasi va boshqalar ishlab chiqariladi), qurilish materiallari sanoati, qogʻoz va yogʻochsozlik korxonalari bor. Asosiy sanoat markazlari — Guyyan, Tunjen.

== Adabiyotlar ==

* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.
&lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;

{{OʻzME}}
{{chala}}</text>
      <sha1>764uw6yivrif8w6i180nr0ibrl31aaf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327780</id>
      <parentid>6327779</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:21:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327780</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1921" sha1="gs1na69t1oq1baaycrubrenz1ypjqqf" xml:space="preserve">'''Guychjou''' — [[Xitoy|Xitoyning]] janubi-gʻarbidagi [[provinsiya]]. Maydoni 176,3 ming km{{sup|2}}. Aholisi 36,5 mln. kishi (1998). Asosan [[xitoylar]], oz qismi mayda millatlar. Maʼmuriy markazi — [[Guyyan]] shahri.

Guychjou ''Yunnan-Guychjou togʻligida'' joylashgan, [[Ohaktoshlar|ohaktosh]] va [[Slanetslar|slaneslar]]dan tuzilgan. Togʻlik sharqdan gʻarbga 700 m dan 2872 m gacha balandlashib boradi.

Karst keng tarqalgan. Eng katta daryosi — Utszyan. Iqlimi sernam, subtropik iqlim. Yillik yogʻin 800–1300&amp;nbsp;mm, yogʻinning koʻp qismi yozda yogʻadi. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi 4—8°, iyulniki 22— 26°. Tuprogʻi unumdor (laterit, qizil vasariqtuproqlar). Oʻrmonlar, asosan, togʻ yon bagʻirlarida; qimmatbaho yogʻoch beradigan va b. daraxtlar (dub, qaragʻay, choy daraxtlari) oʻsadi.

Guychjou iqtisodiyotining yetakchi tarmogʻi — qishloq xoʻjaligi Mayd.ning 11% dan koʻprogʻi ishlanadi, shundan yarmi sugʻoriladi. Asosiy ekinlari: sholi (ekin mayd. ning 40% i), makkajoʻxori, bugʻdoy, indov, tamaki va boshqalar. Mevachilik rivojlangan. Chorvachilik yordamchi ahamiyatga ega; choʻchqa boqiladi, qoramoldan, asosan, ish hayvoni sifatida foydalaniladi. Tung va kamfora moyi ishlab chiqariladi, lak daraxti plantatsiyalari bor, dorivor oʻsimliklar teriladi. Guychjou simob qazib olishda mamlakatda yetakchi oʻrinda (Tunjen); mis (Veynin), marganes rudasi (Szuni), surma (Dushan, Sandu), koʻmir, temir rudasi qazib chiqariladi. Oziq-ovqat, tamaki, toʻqimachilik, kimyo, mashinasozlik (konchilik sanoati uchun mashinalar, transport mashinalari, qishloq xoʻjaligi texnikasi va boshqalar ishlab chiqariladi), qurilish materiallari sanoati, qogʻoz va yogʻochsozlik korxonalari bor. Asosiy sanoat markazlari — Guyyan, Tunjen.

== Adabiyotlar ==

* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.
&lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;

== Manbalar ==
{{OʻzME}}
{{chala}}</text>
      <sha1>gs1na69t1oq1baaycrubrenz1ypjqqf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327781</id>
      <parentid>6327780</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:21:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327781</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1922" sha1="ftmzqfixjmfyvz6yko2vxj1enbv5drs" xml:space="preserve">'''Guychjou''' — [[Xitoy|Xitoyning]] janubi-gʻarbidagi [[provinsiya]]. Maydoni 176,3 ming km{{sup|2}}. Aholisi 36,5 mln. kishi (1998). Asosan [[xitoylar]], oz qismi mayda millatlar. Maʼmuriy markazi — [[Guyyan]] shahri.

Guychjou ''Yunnan-Guychjou togʻligida'' joylashgan, [[Ohaktoshlar|ohaktosh]] va [[Slanetslar|slaneslar]]dan tuzilgan. Togʻlik sharqdan gʻarbga 700 m dan 2872 m gacha balandlashib boradi.

Karst keng tarqalgan. Eng katta daryosi — Utszyan. Iqlimi sernam, subtropik iqlim. Yillik yogʻin 800–1300&amp;nbsp;mm, yogʻinning koʻp qismi yozda yogʻadi. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi 4—8°, iyulniki 22— 26°. Tuprogʻi unumdor (laterit, qizil vasariqtuproqlar). Oʻrmonlar, asosan, togʻ yon bagʻirlarida; qimmatbaho yogʻoch beradigan va b. daraxtlar (dub, qaragʻay, choy daraxtlari) oʻsadi.

Guychjou iqtisodiyotining yetakchi tarmogʻi — qishloq xoʻjaligi Mayd.ning 11% dan koʻprogʻi ishlanadi, shundan yarmi sugʻoriladi. Asosiy ekinlari: sholi (ekin mayd. ning 40% i), makkajoʻxori, bugʻdoy, indov, tamaki va boshqalar. Mevachilik rivojlangan. Chorvachilik yordamchi ahamiyatga ega; choʻchqa boqiladi, qoramoldan, asosan, ish hayvoni sifatida foydalaniladi. Tung va kamfora moyi ishlab chiqariladi, lak daraxti plantatsiyalari bor, dorivor oʻsimliklar teriladi. Guychjou simob qazib olishda mamlakatda yetakchi oʻrinda (Tunjen); mis (Veynin), marganes rudasi (Szuni), surma (Dushan, Sandu), koʻmir, temir rudasi qazib chiqariladi. Oziq-ovqat, tamaki, toʻqimachilik, kimyo, mashinasozlik (konchilik sanoati uchun mashinalar, transport mashinalari, qishloq xoʻjaligi texnikasi va boshqalar ishlab chiqariladi), qurilish materiallari sanoati, qogʻoz va yogʻochsozlik korxonalari bor. Asosiy sanoat markazlari — Guyyan, Tunjen.

== Adabiyotlar ==

* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.
&lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;

== Manbalar ==

{{OʻzME}}
{{chala}}</text>
      <sha1>ftmzqfixjmfyvz6yko2vxj1enbv5drs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327782</id>
      <parentid>6327781</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:22:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327782</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1934" sha1="p3bj6h4oglxjebkiz5bdbc41rwocjt2" xml:space="preserve">'''Guychjou''' — [[Xitoy|Xitoyning]] janubi-gʻarbidagi [[provinsiya]]. Maydoni 176,3 ming km{{sup|2}}. Aholisi 36,5 mln. kishi (1998). Asosan [[xitoylar]], oz qismi mayda millatlar. Maʼmuriy markazi — [[Guyyan]] shahri.

Guychjou ''Yunnan-Guychjou togʻligida'' joylashgan, [[Ohaktoshlar|ohaktosh]] va [[Slanetslar|slaneslar]]dan tuzilgan. Togʻlik sharqdan gʻarbga 700 m dan 2872 m gacha balandlashib boradi.

Karst keng tarqalgan. Eng katta daryosi — Utszyan. Iqlimi sernam, subtropik iqlim. Yillik yogʻin 800–1300&amp;nbsp;mm, yogʻinning koʻp qismi yozda yogʻadi. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi 4—8°, iyulniki 22— 26°. Tuprogʻi unumdor (laterit, qizil vasariqtuproqlar). Oʻrmonlar, asosan, togʻ yon bagʻirlarida; qimmatbaho yogʻoch beradigan va b. daraxtlar (dub, qaragʻay, choy daraxtlari) oʻsadi.

Guychjou iqtisodiyotining yetakchi tarmogʻi — qishloq xoʻjaligi Mayd.ning 11% dan koʻprogʻi ishlanadi, shundan yarmi sugʻoriladi. Asosiy ekinlari: sholi (ekin mayd. ning 40% i), makkajoʻxori, bugʻdoy, indov, tamaki va boshqalar. Mevachilik rivojlangan. Chorvachilik yordamchi ahamiyatga ega; choʻchqa boqiladi, qoramoldan, asosan, ish hayvoni sifatida foydalaniladi. Tung va kamfora moyi ishlab chiqariladi, lak daraxti plantatsiyalari bor, dorivor oʻsimliklar teriladi. Guychjou simob qazib olishda mamlakatda yetakchi oʻrinda (Tunjen); mis (Veynin), marganes rudasi (Szuni), surma (Dushan, Sandu), koʻmir, temir rudasi qazib chiqariladi. Oziq-ovqat, tamaki, toʻqimachilik, kimyo, mashinasozlik (konchilik sanoati uchun mashinalar, transport mashinalari, qishloq xoʻjaligi texnikasi va boshqalar ishlab chiqariladi), qurilish materiallari sanoati, qogʻoz va yogʻochsozlik korxonalari bor. Asosiy sanoat markazlari — Guyyan, Tunjen.

== Adabiyotlar ==

* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.
&lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{OʻzME}}
{{chala}}</text>
      <sha1>p3bj6h4oglxjebkiz5bdbc41rwocjt2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Guyyan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>457369</id>
    <revision>
      <id>6327802</id>
      <parentid>5356884</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:27:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6327802</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="678" sha1="354agomhmnfp2bkppwiyv61g7r5w7tp" xml:space="preserve">'''Guyyan''' — [[Xitoy|Xitoyning]] janubi-gʻarbidagi shahar, Guychjou togʻligida. Guychjou provinsiyasining maʼmuriy markazi. Muhim temir yoʻl va avtomobil yoʻllari tuguni. Aholisi 3,1 mln.dan ziyod kishi (1998). Metallsozlik, mashinasozlik, kimyo, toʻqimachilik, sement, oyna, ipakchilik, yogʻochsozlik, qogʻoz, konchilik sanoatlari uchun uskunalar ishlab chiqaruvchi zavodlar va b. sanoat korxonalari bor. Guyyan yaqinidan temir rudasi, koʻmir va appatit qazib chiqariladi. Guyyanda Xitoy FAning filiali, universitet, qishloq xoʻjaligi va b. institutlar bor.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
{{chala}}

[[Turkum:Xitoy shaharlari]]</text>
      <sha1>354agomhmnfp2bkppwiyv61g7r5w7tp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327803</id>
      <parentid>6327802</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:27:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327803</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="689" sha1="320inhcpex61g6z335isucfjxt1fh7i" xml:space="preserve">{{wikify}}
'''Guyyan''' — [[Xitoy|Xitoyning]] janubi-gʻarbidagi shahar, Guychjou togʻligida. Guychjou provinsiyasining maʼmuriy markazi. Muhim temir yoʻl va avtomobil yoʻllari tuguni. Aholisi 3,1 mln.dan ziyod kishi (1998). Metallsozlik, mashinasozlik, kimyo, toʻqimachilik, sement, oyna, ipakchilik, yogʻochsozlik, qogʻoz, konchilik sanoatlari uchun uskunalar ishlab chiqaruvchi zavodlar va b. sanoat korxonalari bor. Guyyan yaqinidan temir rudasi, koʻmir va appatit qazib chiqariladi. Guyyanda Xitoy FAning filiali, universitet, qishloq xoʻjaligi va b. institutlar bor.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
{{chala}}

[[Turkum:Xitoy shaharlari]]</text>
      <sha1>320inhcpex61g6z335isucfjxt1fh7i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327804</id>
      <parentid>6327803</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:27:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327804</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="690" sha1="b4980vqc5gs6k71a4zv3ddbjh2kjrqn" xml:space="preserve">{{wikify}}

'''Guyyan''' — [[Xitoy|Xitoyning]] janubi-gʻarbidagi shahar, Guychjou togʻligida. Guychjou provinsiyasining maʼmuriy markazi. Muhim temir yoʻl va avtomobil yoʻllari tuguni. Aholisi 3,1 mln.dan ziyod kishi (1998). Metallsozlik, mashinasozlik, kimyo, toʻqimachilik, sement, oyna, ipakchilik, yogʻochsozlik, qogʻoz, konchilik sanoatlari uchun uskunalar ishlab chiqaruvchi zavodlar va b. sanoat korxonalari bor. Guyyan yaqinidan temir rudasi, koʻmir va appatit qazib chiqariladi. Guyyanda Xitoy FAning filiali, universitet, qishloq xoʻjaligi va b. institutlar bor.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
{{chala}}

[[Turkum:Xitoy shaharlari]]</text>
      <sha1>b4980vqc5gs6k71a4zv3ddbjh2kjrqn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327805</id>
      <parentid>6327804</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:27:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327805</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="694" sha1="3lfts0qxye4vkzljfv4llnkq0g2h3s2" xml:space="preserve">{{wikify}}

'''Guyyan''' — [[Xitoy|Xitoyning]] janubi-gʻarbidagi [[shahar]], Guychjou togʻligida. Guychjou provinsiyasining maʼmuriy markazi. Muhim temir yoʻl va avtomobil yoʻllari tuguni. Aholisi 3,1 mln.dan ziyod kishi (1998). Metallsozlik, mashinasozlik, kimyo, toʻqimachilik, sement, oyna, ipakchilik, yogʻochsozlik, qogʻoz, konchilik sanoatlari uchun uskunalar ishlab chiqaruvchi zavodlar va b. sanoat korxonalari bor. Guyyan yaqinidan temir rudasi, koʻmir va appatit qazib chiqariladi. Guyyanda Xitoy FAning filiali, universitet, qishloq xoʻjaligi va b. institutlar bor.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
{{chala}}

[[Turkum:Xitoy shaharlari]]</text>
      <sha1>3lfts0qxye4vkzljfv4llnkq0g2h3s2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327806</id>
      <parentid>6327805</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:27:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327806</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="698" sha1="1elbxrbtdurfe9h57ou936u1y4pkfol" xml:space="preserve">{{wikify}}

'''Guyyan''' — [[Xitoy|Xitoyning]] janubi-gʻarbidagi [[shahar]], Guychjou togʻligida. [[Guychjou]] provinsiyasining maʼmuriy markazi. Muhim temir yoʻl va avtomobil yoʻllari tuguni. Aholisi 3,1 mln.dan ziyod kishi (1998). Metallsozlik, mashinasozlik, kimyo, toʻqimachilik, sement, oyna, ipakchilik, yogʻochsozlik, qogʻoz, konchilik sanoatlari uchun uskunalar ishlab chiqaruvchi zavodlar va b. sanoat korxonalari bor. Guyyan yaqinidan temir rudasi, koʻmir va appatit qazib chiqariladi. Guyyanda Xitoy FAning filiali, universitet, qishloq xoʻjaligi va b. institutlar bor.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
{{chala}}

[[Turkum:Xitoy shaharlari]]</text>
      <sha1>1elbxrbtdurfe9h57ou936u1y4pkfol</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327808</id>
      <parentid>6327806</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:28:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327808</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="699" sha1="qhmyxcpl9xrsizr0f8yx0lu9uely94z" xml:space="preserve">{{wikify}}

'''Guyyan''' — [[Xitoy|Xitoyning]] janubi-gʻarbidagi [[shahar]], Guychjou togʻligida. [[Guychjou]] provinsiyasining maʼmuriy markazi. Muhim temir yoʻl va avtomobil yoʻllari tuguni. Aholisi 3,1 mln.dan ziyod kishi (1998). Metallsozlik, mashinasozlik, kimyo, toʻqimachilik, sement, oyna, ipakchilik, yogʻochsozlik, qogʻoz, konchilik sanoatlari uchun uskunalar ishlab chiqaruvchi zavodlar va b. sanoat korxonalari bor. Guyyan yaqinidan temir rudasi, koʻmir va appatit qazib chiqariladi. Guyyanda Xitoy FAning filiali, universitet, qishloq xoʻjaligi va b. institutlar bor.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.
{{chala}}

[[Turkum:Xitoy shaharlari]]</text>
      <sha1>qhmyxcpl9xrsizr0f8yx0lu9uely94z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327809</id>
      <parentid>6327808</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:28:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327809</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="700" sha1="4gabaa6f10qsfghmluztfzbdx498tdp" xml:space="preserve">{{wikify}}

'''Guyyan''' — [[Xitoy|Xitoyning]] janubi-gʻarbidagi [[shahar]], Guychjou togʻligida. [[Guychjou]] provinsiyasining maʼmuriy markazi. Muhim temir yoʻl va avtomobil yoʻllari tuguni. Aholisi 3,1 mln.dan ziyod kishi (1998). Metallsozlik, mashinasozlik, kimyo, toʻqimachilik, sement, oyna, ipakchilik, yogʻochsozlik, qogʻoz, konchilik sanoatlari uchun uskunalar ishlab chiqaruvchi zavodlar va b. sanoat korxonalari bor. Guyyan yaqinidan temir rudasi, koʻmir va appatit qazib chiqariladi. Guyyanda Xitoy FAning filiali, universitet, qishloq xoʻjaligi va b. institutlar bor.

== Adabiyotlar ==

* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.
{{chala}}

[[Turkum:Xitoy shaharlari]]</text>
      <sha1>4gabaa6f10qsfghmluztfzbdx498tdp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327811</id>
      <parentid>6327809</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:28:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327811</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="716" sha1="jrmt2blnmvk1jesbh3iui535vbmpuss" xml:space="preserve">{{wikify}}

'''Guyyan''' — [[Xitoy|Xitoyning]] janubi-gʻarbidagi [[shahar]], Guychjou togʻligida. [[Guychjou]] provinsiyasining maʼmuriy markazi. Muhim temir yoʻl va avtomobil yoʻllari tuguni. Aholisi 3,1 mln.dan ziyod kishi (1998). Metallsozlik, mashinasozlik, kimyo, toʻqimachilik, sement, oyna, ipakchilik, yogʻochsozlik, qogʻoz, konchilik sanoatlari uchun uskunalar ishlab chiqaruvchi zavodlar va b. sanoat korxonalari bor. Guyyan yaqinidan temir rudasi, koʻmir va appatit qazib chiqariladi. Guyyanda Xitoy FAning filiali, universitet, qishloq xoʻjaligi va b. institutlar bor.

== Adabiyotlar ==

* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.

== Manbalar ==
{{chala}}

[[Turkum:Xitoy shaharlari]]</text>
      <sha1>jrmt2blnmvk1jesbh3iui535vbmpuss</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327812</id>
      <parentid>6327811</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:28:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327812</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="717" sha1="fc376igkde8pt1aaon43hh8j4wxzw23" xml:space="preserve">{{wikify}}

'''Guyyan''' — [[Xitoy|Xitoyning]] janubi-gʻarbidagi [[shahar]], Guychjou togʻligida. [[Guychjou]] provinsiyasining maʼmuriy markazi. Muhim temir yoʻl va avtomobil yoʻllari tuguni. Aholisi 3,1 mln.dan ziyod kishi (1998). Metallsozlik, mashinasozlik, kimyo, toʻqimachilik, sement, oyna, ipakchilik, yogʻochsozlik, qogʻoz, konchilik sanoatlari uchun uskunalar ishlab chiqaruvchi zavodlar va b. sanoat korxonalari bor. Guyyan yaqinidan temir rudasi, koʻmir va appatit qazib chiqariladi. Guyyanda Xitoy FAning filiali, universitet, qishloq xoʻjaligi va b. institutlar bor.

== Adabiyotlar ==

* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.

== Manbalar ==

{{chala}}

[[Turkum:Xitoy shaharlari]]</text>
      <sha1>fc376igkde8pt1aaon43hh8j4wxzw23</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327813</id>
      <parentid>6327812</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:28:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* Manbalar */</comment>
      <origin>6327813</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="729" sha1="nrf4qnh1skm5casxxso37az54mn1owk" xml:space="preserve">{{wikify}}

'''Guyyan''' — [[Xitoy|Xitoyning]] janubi-gʻarbidagi [[shahar]], Guychjou togʻligida. [[Guychjou]] provinsiyasining maʼmuriy markazi. Muhim temir yoʻl va avtomobil yoʻllari tuguni. Aholisi 3,1 mln.dan ziyod kishi (1998). Metallsozlik, mashinasozlik, kimyo, toʻqimachilik, sement, oyna, ipakchilik, yogʻochsozlik, qogʻoz, konchilik sanoatlari uchun uskunalar ishlab chiqaruvchi zavodlar va b. sanoat korxonalari bor. Guyyan yaqinidan temir rudasi, koʻmir va appatit qazib chiqariladi. Guyyanda Xitoy FAning filiali, universitet, qishloq xoʻjaligi va b. institutlar bor.

== Adabiyotlar ==

* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.

== Manbalar ==
{{man 👞}}
{{chala}}

[[Turkum:Xitoy shaharlari]]</text>
      <sha1>nrf4qnh1skm5casxxso37az54mn1owk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327814</id>
      <parentid>6327813</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:28:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327814</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="729" sha1="tlzb4l70vfnvw1dk221fyfj0rr4wb1y" xml:space="preserve">{{wikify}}

'''Guyyan''' — [[Xitoy|Xitoyning]] janubi-gʻarbidagi [[shahar]], Guychjou togʻligida. [[Guychjou]] provinsiyasining maʼmuriy markazi. Muhim temir yoʻl va avtomobil yoʻllari tuguni. Aholisi 3,1 mln.dan ziyod kishi (1998). Metallsozlik, mashinasozlik, kimyo, toʻqimachilik, sement, oyna, ipakchilik, yogʻochsozlik, qogʻoz, konchilik sanoatlari uchun uskunalar ishlab chiqaruvchi zavodlar va b. sanoat korxonalari bor. Guyyan yaqinidan temir rudasi, koʻmir va appatit qazib chiqariladi. Guyyanda Xitoy FAning filiali, universitet, qishloq xoʻjaligi va b. institutlar bor.

== Adabiyotlar ==

* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{chala}}

[[Turkum:Xitoy shaharlari]]</text>
      <sha1>tlzb4l70vfnvw1dk221fyfj0rr4wb1y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327816</id>
      <parentid>6327814</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:29:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327816</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="785" sha1="0ky2kwkgm9qmttna46k09frh6nqleen" xml:space="preserve">{{wikify}}

'''Guyyan''' — [[Xitoy|Xitoyning]] janubi-gʻarbidagi [[shahar]], Guychjou togʻligida. [[Guychjou]] provinsiyasining maʼmuriy markazi. Muhim temir yoʻl va avtomobil yoʻllari tuguni. Aholisi 3,1 mln.dan ziyod kishi (1998). Metallsozlik, [[Mashinasozlik sanoati|mashinasozlik]], kimyo, [[Toʻquvchilik|toʻqimachilik]], sement, [[oyna]], [[ipakchilik]], yogʻochsozlik, qogʻoz, [[konchilik]] sanoatlari uchun uskunalar ishlab chiqaruvchi zavodlar va b. sanoat korxonalari bor. Guyyan yaqinidan temir rudasi, koʻmir va appatit qazib chiqariladi. Guyyanda Xitoy FAning filiali, universitet, qishloq xoʻjaligi va b. institutlar bor.

== Adabiyotlar ==

* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{chala}}

[[Turkum:Xitoy shaharlari]]</text>
      <sha1>0ky2kwkgm9qmttna46k09frh6nqleen</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Folschviller</title>
    <ns>0</ns>
    <id>458052</id>
    <revision>
      <id>6327552</id>
      <parentid>5603692</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T16:42:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Avuko</username>
        <id>322531</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>davlat nomi aniqlashdi</comment>
      <origin>6327552</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2207" sha1="a0m2iogj3is2l6915wt55i7z59pi3o5" xml:space="preserve">{{Manbasiz|sana=avgust 2024}}

{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi = Folschviller
| mavqe = [[Fransiya kommunalari|Kommuna]]
| mamlakat = Fransiya
| mintaqa turi = Fransiya mintaqalari{{!}}Mintaqa
| mintaqa = Lotaringiya
| jadvalda mintaqa = Lotaringiya
| tuman turi = Fransiya departamentlari{{!}}Departament
| tuman = Moselle
| jadvalda tuman = Moselle
| jamoat turi = Fransiya tumanlari{{!}}Arrondissement
| jamoat = Arrondissement Forbach{{!}}Forbach
| jadvalda jamoat = Arrondissement Forbach{{!}}Forbach
| qaram = kommuna
| gerb = 
| bayroq = 
 | lat_dir = N | lat_deg = 49 | lat_min = 4 | lat_sec = 0
 | lon_dir = E | lon_deg = 6 | lon_min = 41 | lon_sec = 0
| CoordAddon = 
| CoordScale = 
| mamlakat xaritasi oʻlchami = 300
| mintaqa xaritasi oʻlchami = 
| tuman xaritasi oʻlchami = 
| mamlakat xaritasi = 
| mintaqa xaritasi = 
| tuman xaritasi = 
| ichki bolinishi = 
| rahbar turi = Hokim
| rahbar = 
| asos solingan = 
| ilk eslatilishi = 
| avvalgi nomlari = 
| qachondan beri = 
| maydon = 9,5
| balandlik turi = Dengiz sathidan balandligi
| AP markazi balandligi = 246 - 387
| iqlim = 
| rasmiy til = 
| aholi = 4635
| sanalgan yil = 1999
| zichlik = 487,9
| aglomeratsiya = 
| milliy tarkib = 
| konfessiyaviy tarkib = 
| etnoxronim = 
| vaqt mintaqasi = +1
| DST = bor
| telefon kodi = 
| pochta indeksi = 57730
| pochta indekslari = 
| avtomobil kodi = 
| identifikator turi = INSEE{{!}}INSEE kodi
| raqamli identifikator = 57224
| Commons turkumi = Folschviller
| sayt = 
| sayt tili = 
}}
'''Folschviller''' — [[Fransiya]]ning [[Lotaringiya]] mintaqasida joylashgan kommuna. [[Moselle]] departamenti [[Arrondissement Forbach|Forbach]] tumani tarkibiga kiradi.Fransiya davlatida.

== Aholisi ==
4635 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). [[Aholi zichligi]] — har kvadrat kilometrga 487,9 nafar kishi.
{{Fransiya kommunasi aholi grafigi|id=57224}}

== Geografiyasi ==
Maydoni — 9,5&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Dengiz sathidan 246 – 387 m balandlikda joylashgan. 
{{Fransiya kommunasi xaritasi|id=57224}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]    [[Turkum:Moselle shaharlari]]


{{France-geo-stub}}
{{Tashqi havolalar}}{{Moselle departamenti kommunalari}}</text>
      <sha1>a0m2iogj3is2l6915wt55i7z59pi3o5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Domprel</title>
    <ns>0</ns>
    <id>485578</id>
    <revision>
      <id>6327553</id>
      <parentid>5601866</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T16:44:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Avuko</username>
        <id>322531</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6327553</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2194" sha1="riwi2ieqilcmkuy9wwdqo5yhjtp8u5b" xml:space="preserve">{{Manbasiz|sana=avgust 2024}}

{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi = Domprel
| mavqe = [[Fransiya kommunalari|Kommuna]]
| mamlakat = Fransiya
| mintaqa turi = Fransiya mintaqalari{{!}}Mintaqa
| mintaqa = Franche-Comté
| jadvalda mintaqa = Franche-Comté
| tuman turi = Fransiya departamentlari{{!}}Departament
| tuman = Doubs
| jadvalda tuman = Doubs
| jamoat turi = Fransiya tumanlari{{!}}Arrondissement
| jamoat = Arrondissement Pontarlier{{!}}Pontarlier
| jadvalda jamoat = Arrondissement Pontarlier{{!}}Pontarlier
| qaram = kommuna
| gerb = 
| bayroq = 
 | lat_dir = N | lat_deg = 47 | lat_min = 12 | lat_sec = 0
 | lon_dir = E | lon_deg = 6 | lon_min = 28 | lon_sec = 0
| CoordAddon = 
| CoordScale = 
| mamlakat xaritasi oʻlchami = 300
| mintaqa xaritasi oʻlchami = 
| tuman xaritasi oʻlchami = 
| mamlakat xaritasi = 
| mintaqa xaritasi = 
| tuman xaritasi = 
| ichki bolinishi = 
| rahbar turi = Hokim
| rahbar = 
| asos solingan = 
| ilk eslatilishi = 
| avvalgi nomlari = 
| qachondan beri = 
| maydon = 9,4
| balandlik turi = Dengiz sathidan balandligi
| AP markazi balandligi = 680 - 789
| iqlim = 
| rasmiy til = 
| aholi = 127
| sanalgan yil = 1999
| zichlik = 13,5
| aglomeratsiya = 
| milliy tarkib = 
| konfessiyaviy tarkib = 
| etnoxronim = 
| vaqt mintaqasi = +1
| DST = bor
| telefon kodi = 
| pochta indeksi = 25510
| pochta indekslari = 
| avtomobil kodi = 
| identifikator turi = INSEE{{!}}INSEE kodi
| raqamli identifikator = 25203
| Commons turkumi = Domprel
| sayt = 
| sayt tili = 
}}
'''Domprel''' — [[Fransiya]]ning [[Franche-Comté]] mintaqasida joylashgan kommuna. [[Doubs]] departamenti [[Arrondissement Pontarlier|Pontarlier]] tumani tarkibiga kiradi.fransi.

== Aholisi ==
127 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). [[Aholi zichligi]] — har kvadrat kilometrga 13,5 nafar kishi.
{{Fransiya kommunasi aholi grafigi|id=25203}}

== Geografiyasi ==
Maydoni — 9,4&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Dengiz sathidan 680 – 789 m balandlikda joylashgan. 
{{Fransiya kommunasi xaritasi|id=25203}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]    [[Turkum:Doubs shaharlari]]


{{France-geo-stub}}
{{Tashqi havolalar}}{{Doubs departamenti kommunalari}}</text>
      <sha1>riwi2ieqilcmkuy9wwdqo5yhjtp8u5b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Zomin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>495741</id>
    <revision>
      <id>6327605</id>
      <parentid>6134832</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T20:20:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Miran251</username>
        <id>322599</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Geografik joylashuvi */</comment>
      <origin>6327605</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4761" sha1="f3z5c17bsui3nittl9ausxipi4pz0sr" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti 
| oʻzbekcha nomi                      = Zomin
| mavqe                              = Shahar
| mamlakat                           = Oʻzbekiston
| mintaqa turi                       = Viloyat
| mintaqa                            = Jizzax viloyati
| jadvalda mintaqa                   = 
| tuman turi                         = Tuman
| tuman                              = Zomin tumani
| jadvalda tuman                     = 
| jamoat turi                        =
| jamoat                             =
| jadvalda jamoat                    =
| qaram                              =
| gerb                               = 
| bayroq                             =
   |lat_dir = N|lat_deg= 39|lat_min= 57|lat_sec=47
   |lon_dir = E|lon_deg= 68|lon_min= 23|lon_sec=38
  |CoordAddon                        = 
  |CoordScale                        =          
| mamlakat xaritasi oʻlchami          = 300
| mintaqa xaritasi oʻlchami           =
| tuman xaritasi oʻlchami             =
| mamlakat xaritasi                  =
| mintaqa xaritasi                   =
| tuman xaritasi                     =
| ichki bolinishi                    =
| rahbar turi                        =  
| rahbar                             =  Abdugʻaniyev Alisher Muhammadiyevich
| asos solingan                      =  1986-yil
| ilk eslatilishi                    =
| avvalgi nomlari                    = 
| qachondan beri                     =  
| maydon                             = 
| balandlik turi                     =
| AP markazi balandligi              =   
| iqlim                              =
| rasmiy til                         =
| aholi                              = 28 000
| sanalgan yil                       = 2016
| zichlik                            =
| aglomeratsiya                      =
| milliy tarkib                      = 
| konfessiyaviy tarkib               = 
| etnoxronim                         =
| vaqt mintaqasi                     = +5
| DST                                =
| telefon kodi                       = 
| pochta indeksi                     =  
| pochta indekslari                  =
| sayt                               =
| avtomobil kodi                     = 
| identifikator turi                 =
| raqamli identifikator              =
| Commons turkumi                    =
}}

'''Zomin''' – Oʻzbekiston Respublikasi Jizzax viloyatining [[Zomin tumani]]dagi shahar. Tumanning maʼmuriy markazi.

== Geografik joylashuvi ==
[[Fayl:Zomin nature.jpg|thumb|alt=Zomin suv resurslari|Zomin tumani tabiat manzarasi]]

Viloyat markazi [[Jizzax (shahar)|Jizzax shahridan]] 65&amp;nbsp;km uzoqlikda joylashgan. [[Zominsuv]] soyidan suv ichadi. Yaqin temir yoʻl stansiyasi [[Dashtobod]] shaharida joylashgan (20&amp;nbsp;km).

== Aholisi ==
Aholisi 30 ming kishi (2016). Zomin tarixiy shahar boʻlib, qadimda Sarsanda, Susanda, Sabza nomlari bilan ham yuritilgan. Uning asos solingan yili nomaʼlum. Lekin arab geograf sayyoh olimlari [[Ibn Havqal]], [[Muqaddasiy]]lar (Yu-a.)ning maʼlumotlariga koʻra, Zomin arablar kelmasdan oldin ham boʻlgan va [[Ustrushana|Ustrushonada]] yirik shaharlardan hisoblangan. Shahar Zominsuvning har ikkala sohiliga joylashgan. &lt;nowiki&gt;X&lt;/nowiki&gt; asrda Zomin yonida qadimiy, arablar kelgunga qadar boʻlgan eski shaharning xarobalari saqlanganligi manbalarda qayd etilgan. Shahar yonida [[jome masjid]]i boʻlgan. Zominning Samarqand, Buxoro, Shosh (Toshkent) va Fargʻona vodiysi shaharlarini bogʻlovchi katta karvon yoʻlida joylashganligi uning ravnaqiga ijobiy taʼsir etgan. &lt;nowiki&gt;XV—XVII&lt;/nowiki&gt; asrlarda Zomin mustahkam qalʼadan iborat viloyat markazi edi. 1868-yili rus podsho hukumati qoʻshinlari tomonidan bosib olingunga qadar [[Buxoro amirligi]]ga qarashli boʻlgan va vaqt oʻtishi bilan avvalgi mavqeini yoʻqotgan. Zominda avtokorxona, tuman qurilish boshqarmasi, mahalliy sanoat va milliy buyumlar ishlab chiqarish korxonalari, savdo va maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchalari, yoʻl qurilish va taʼmirlash idorasi, madaniyat uyi, aloqa boʻlimi, umumiy taʼlim maktablari, kutubxonalar, tuman markaziy kasalxonasi, sanitariya epidemiologiya stansiyasi va xususiy dorixonalar bor. Zomin – Toshkent, Zomin – Jizzax, Zomin – Guliston yoʻnalishlarida avtobus qatnovlari boʻlgan, maʼlum vaqt oʻtib ular oʻrnini yengil avtomobillar egallagan&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;.

== Galereya ==
&lt;gallery&gt;
Fayl:Zomin manzaralari15.jpg|alt=
Fayl:Zomin manzaralari16.jpg|alt=
Fayl:Zomin manzaralari13.jpg|alt=
Fayl:Zomin manzaralari9.jpg|alt=
Fayl:Zomin manzaralari4.jpg|alt=
&lt;/gallery&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Jizzax viloyati}}

[[Turkum:Jizzax viloyati shaharlari]]
[[Turkum:Zomin tumani aholi punktlari]]


{{Jizzax-stub}}</text>
      <sha1>f3z5c17bsui3nittl9ausxipi4pz0sr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327606</id>
      <parentid>6327605</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T20:23:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Miran251</username>
        <id>322599</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6327606</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4761" sha1="1alvsgmy1m02c7e7y0wk319d1bqu7fg" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti 
| oʻzbekcha nomi                      = Zomin
| mavqe                              = Shahar
| mamlakat                           = Oʻzbekiston
| mintaqa turi                       = Viloyat
| mintaqa                            = Jizzax viloyati
| jadvalda mintaqa                   = 
| tuman turi                         = Tuman
| tuman                              = Zomin tumani
| jadvalda tuman                     = 
| jamoat turi                        =
| jamoat                             =
| jadvalda jamoat                    =
| qaram                              =
| gerb                               = 
| bayroq                             =
   |lat_dir = N|lat_deg= 39|lat_min= 57|lat_sec=47
   |lon_dir = E|lon_deg= 68|lon_min= 23|lon_sec=38
  |CoordAddon                        = 
  |CoordScale                        =          
| mamlakat xaritasi oʻlchami          = 300
| mintaqa xaritasi oʻlchami           =
| tuman xaritasi oʻlchami             =
| mamlakat xaritasi                  =
| mintaqa xaritasi                   =
| tuman xaritasi                     =
| ichki bolinishi                    =
| rahbar turi                        =  
| rahbar                             =  Abdugʻaniyev Alisher Muhammadiyevich
| asos solingan                      =  1986-yil
| ilk eslatilishi                    =
| avvalgi nomlari                    = 
| qachondan beri                     =  
| maydon                             = 
| balandlik turi                     =
| AP markazi balandligi              =   
| iqlim                              =
| rasmiy til                         =
| aholi                              = 28 000
| sanalgan yil                       = 2016
| zichlik                            =
| aglomeratsiya                      =
| milliy tarkib                      = 
| konfessiyaviy tarkib               = 
| etnoxronim                         =
| vaqt mintaqasi                     = +5
| DST                                =
| telefon kodi                       = 
| pochta indeksi                     =  
| pochta indekslari                  =
| sayt                               =
| avtomobil kodi                     = 
| identifikator turi                 =
| raqamli identifikator              =
| Commons turkumi                    =
}}

'''Zomin''' – Oʻzbekiston Respublikasi Jizzax viloyatining [[Zomin tumani]]dagi shahar. Tumanning maʼmuriy markazi.

== Geografik joylashuvi ==
[[Fayl:Zomin nature.jpg|thumb|alt=Zomin suv resurslari|Zomin tumani tabiat manzarasi]]

Viloyat markazi [[Jizzax (shahar)|Jizzax shahridan]] 66&amp;nbsp;km uzoqlikda joylashgan. [[Zominsuv]] soyidan suv ichadi. Yaqin temir yoʻl stansiyasi [[Dashtobod]] shaharida joylashgan (20&amp;nbsp;km).

== Aholisi ==
Aholisi 30 ming kishi (2016). Zomin tarixiy shahar boʻlib, qadimda Sarsanda, Susanda, Sabza nomlari bilan ham yuritilgan. Uning asos solingan yili nomaʼlum. Lekin arab geograf sayyoh olimlari [[Ibn Havqal]], [[Muqaddasiy]]lar (Yu-a.)ning maʼlumotlariga koʻra, Zomin arablar kelmasdan oldin ham boʻlgan va [[Ustrushana|Ustrushonada]] yirik shaharlardan hisoblangan. Shahar Zominsuvning har ikkala sohiliga joylashgan. &lt;nowiki&gt;X&lt;/nowiki&gt; asrda Zomin yonida qadimiy, arablar kelgunga qadar boʻlgan eski shaharning xarobalari saqlanganligi manbalarda qayd etilgan. Shahar yonida [[jome masjid]]i boʻlgan. Zominning Samarqand, Buxoro, Shosh (Toshkent) va Fargʻona vodiysi shaharlarini bogʻlovchi katta karvon yoʻlida joylashganligi uning ravnaqiga ijobiy taʼsir etgan. &lt;nowiki&gt;XV—XVII&lt;/nowiki&gt; asrlarda Zomin mustahkam qalʼadan iborat viloyat markazi edi. 1868-yili rus podsho hukumati qoʻshinlari tomonidan bosib olingunga qadar [[Buxoro amirligi]]ga qarashli boʻlgan va vaqt oʻtishi bilan avvalgi mavqeini yoʻqotgan. Zominda avtokorxona, tuman qurilish boshqarmasi, mahalliy sanoat va milliy buyumlar ishlab chiqarish korxonalari, savdo va maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchalari, yoʻl qurilish va taʼmirlash idorasi, madaniyat uyi, aloqa boʻlimi, umumiy taʼlim maktablari, kutubxonalar, tuman markaziy kasalxonasi, sanitariya epidemiologiya stansiyasi va xususiy dorixonalar bor. Zomin – Toshkent, Zomin – Jizzax, Zomin – Guliston yoʻnalishlarida avtobus qatnovlari boʻlgan, maʼlum vaqt oʻtib ular oʻrnini yengil avtomobillar egallagan&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;.

== Galereya ==
&lt;gallery&gt;
Fayl:Zomin manzaralari15.jpg|alt=
Fayl:Zomin manzaralari16.jpg|alt=
Fayl:Zomin manzaralari13.jpg|alt=
Fayl:Zomin manzaralari9.jpg|alt=
Fayl:Zomin manzaralari4.jpg|alt=
&lt;/gallery&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Jizzax viloyati}}

[[Turkum:Jizzax viloyati shaharlari]]
[[Turkum:Zomin tumani aholi punktlari]]


{{Jizzax-stub}}</text>
      <sha1>1alvsgmy1m02c7e7y0wk319d1bqu7fg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Imom al-Buxoriy saboqlari</title>
    <ns>0</ns>
    <id>498159</id>
    <revision>
      <id>6327660</id>
      <parentid>4045465</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T02:04:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */</comment>
      <origin>6327660</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11377" sha1="3jhxm3i3vkuomzy0akk1s1hj0dzjxbk" xml:space="preserve">'''Imom al-Buxoriy saboqlari''' — maʼnaviy-maʼrifiy, ilmiy-adabiy jurnal. Muassisi — Imom al-Buxoriy xalqaro jamgʻarmasi. 2000-yildan Toshkentda 3 oyda 1 marta nashr etiladi. Imom al-Buxoriyning hayoti, ilmiy merosini oʻrganish va uni keng targʻib qilish, xalqimizni maʼnaviyatimizning mustahkam ildizlaridan biri boʻlgan diniy qadriyatlar bilan kengroq, chuqurroq tanishtirish, ularning keng omma, ayniqsa yoshlar tomonidan sogʻlom idrok etilishiga yordamlashish jur.ning asosiy vazifasidir. Jur. sahifalarida Imom al-Buxoriy yodgorlik majmui faoliyati izchil yoritib boriladi. Jur.ning &quot;Abadiy barhayot kitob&quot;, &quot;Muhaddislar sultoni&quot;, &quot;Hadislarning ulugʻ hikmati&quot;, &quot;Movarounnahrlik buyuk allomalar&quot;, &quot;Islom va maʼrifat&quot;, &quot;Istiqlol va islom&quot; kabi ruknlari bor. Bosh muharriri Zohidillo Munavvarov. Adadi 1000 nusxa (2002).&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

Hadis ilmining rivojida oltin davr hisoblangan hijriy uchinchi (milodiy toʻqqizinchi) asrda hadisshunoslikda katta muvaffaqiyatlar qoʻlga kiritilgan. Chunonchi, butun islom dunyosidagi eng nufuzli manbalar deb tan olingan oltita ishonchli hadislar toʻplamining (as-sihoh as-sitta) mualliflari yashab ijod qilganlar. Yana shunisi diqqatga sazovorki, mazkur olti muhaddisning deyarli hammasi Markaziy osiyolik boʻlib, ular: Abu Abdulloh Muhammad ibn Ismoil al-Buxoriy, Imom Muslim ibn al-Hajjoj (206/819 – 261/874), Abu Iso Muhammad ibn Iso at-Termiziy (209/ 824 – 279/892), Imom Abu Dovud Sulaymon Sijistoniy (202/817 – 275/880), Imom Ahmad An-Nasoiy (215/830 – 303/915), Imom Abu Abdulloh Muhammad ibn Yazib ibn Mojja (209/824 – 273/886) kabi siymolardir. Shular ichidan “Hadis ilmida amir al-moʻminiyn” degan sharafli nomga sazovor boʻlgan Imom al-Buxoriy alohida eʼtiborga molik buyuk olimdir.

Uning toʻliq ismi Abu Abdulloh Muhammad ibn Ismoil ibn Ibrohim ibn al-Mugʻiyra ibn Bardazbeh al-Juafiy al-Buxoriy boʻlib, u hijriy hisobda 194 yil shavvol oyining 13-kuni (810 yil 20-iyul)da Buxoro shahrida tavallud topgan. Boshqa koʻpgina olimlardan farqli oʻlaroq al-Buxoriy tugʻilgan sana aniq koʻrsatilishiga sabab shuki, uning otasi Ismoil oʻz davrining ilmli odamlaridan boʻlib, oʻgʻlining tugʻilgan kunini oʻz qoʻli bilan yozib ketgan qogʻoz zamondosh olimlar ixtiyoriga yetgan va shu xususda ham uning aniqligiga hech shubha yoʻq. Al-Buxoriy yoshligidayoq otasi vafot etib, onasi tarbiyasida oʻsgan. U yoshligidan aql-idrokli, oʻtkir zehnli va maʼrifatga havasi kuchli boʻlib, turli ilm-fanlarni, ayniqsa, hadis ilmini zoʻr qiziqish bilan egallaydi. Manbalarda koʻrsatilishicha, u oʻn yoshidan boshlab oʻz yurtidagi turli rivoyatchilardan eshitgan hadislarni, shuningdek, Abdulloh ibn al-Muborak va Vakiy kabi olimlarning hadis toʻplamlarini mutolaa qilib, yodlagan, ustozi Shayx Dohiliy bilan hadis rivoyatchilari haqidagi qizgʻin bahslarda qatnashgan. 825 yili oʻn olti yashar al-Buxoriy onasi va akasi Ahmad bilan Hijozga qarab yoʻl tutadi, muqaddas shaharlar Makka va Madinani ziyorat qilib, olti yil Hijozda yashab, hadis ilmidan oʻz bilimini yanada oshirish maqsadida oʻsha paytda ilm-fanning yirik markazlaridan hisoblangan Damashq, [[Qohira]], Basra, Kufa, Bagʻdod kabi shaharlarda yashab, u joylardagi mashhur olimlardan hadis bilan bir qatorda fiqh ilmidan ham taʼlim oladi, yirik olimlar davrasida ilmiy bahslaru munozaralarda qatnashadi va ilm toliblariga dars ham beradi. Imom al-Buxoriy hayotining koʻp qismi xorijiy ellarda, musofirchiliqda oʻtadi. Bu haqda uning oʻzi: “Misr, Shom, Mesopatamiyaga ikki martadan, Basraga toʻrt marta borganman. Hijozda olti yil yashaganman, Bagʻdod va Kufa shaharlariga necha marta borganim hisobini bilmayman”, degan ekan. U safar chogʻida ham, bir shaharda muqim turganda ham ilmini oshirish borasida tinimsiz ishlar, toʻplagan hadislarini oqqa koʻchirar edi. Muallifning yozishicha, Bagʻdodda istiqomat qilgan paytda koʻpincha oyning nurida ijod qilib, qorongʻi kechalarda sham yorugʻida kitob yozar ekan.

Ilm oshirish maqsadida al-Buxoriy juda koʻplab olimlardan taʼlim oladi. Nishopurlik al-Hakimning (1015-yilda vafot etgan) yozishicha, ustozlarining soni toʻqsontalar atrofida boʻlib, ular: Muhammad ibn Yusuf al-Gʻaryobiy, Ubaydulla ibn Musa al-Abasiy, Abu Bakr Abdulla ibn az-Zubayr al-Hamiydiy ibn Rohaviyh nomi bilan mashhur boʻlgan Imom Isʼhoq ibn Ibrohim, Imom Ahmad ibn Hanbal, Ali ibn al-Madaniy va boshqalardir.

Oʻz navbatida al-Buxoriy ham koʻpgina shogirdlariga ustozlik qilgan. Isʼhoq ibn Muhammad ar-Ramodiy, Abdulloh ibn Muhammad al-Masnadiy, Muhammad ibn Xalaf ibn Qutayba, Ibrohim al-Harbiy, Abu Iso at-Termiziy, Muhammad ibn Nasr al-Marvaziy, Muslim ibn al-Hajjoj kabi yetuk olimlar uning shogirdlaridir.

Termizlik mashhur muhaddis Abu Iso at-Termiziy al-Buxoriyga ham shogird, ham safdosh hisoblanib, ularning oʻzaro munosabatlari ibratli boʻlgan. Uzoq yillar Sharqning turli-tuman mamlakatlariga safar qilgandan keyin umrining oxirlarida al-Buxoriy besh (863 – 868) yil Nishopurda yashab, madrasada hadis ilmidan dars bergan. Oʻsha paytda Nishopur [[Islomiy taqvim|musulmon]] Sharqidagi eng yirik ilmiy markazlardan biriga aylanganligi sababli koʻp mashhur olimlar shu shaharda toʻplangan edilar. Al-Buxoriyning at-Termiziy bilan uchrashuvi ham Nishopurda yuz berib, diyorimizdan chiqqan ikki mashhur muhaddis oʻrtasida unutilmas, qizgʻin ilmiy bahslar, koʻpdan-koʻp ijodiy, doʻstona uchrashuvlar boʻlib oʻtadi. At-Termiziyning yozishicha, u oʻz asarlari uchun koʻp maʼlumotlarni al-Buxoriy bilan uchrashuvlaridan olgan. Shu bilan birga al-Buxoriy ham at-Termiziyning bilimini yuqori baholab: “Men sendan koʻrgan foyda sen mendan koʻrgan foydadan ortiqroq”, deb unga nisbatan chuqur hurmatini bildirgan. At-Termiziy oʻz ustozi va safdoshi al-Buxoriyni butun umri davomida hurmatlab, unga samimiy sadoqatda boʻlgan. Arab tarixchisi Shamsuddin az-Zahabiyning (1274 – 1374) “Tazkirat ul-Hufoz” (“Hofizlar haqida tazkira”) nomli asarida yozishicha, at-Termiziy oʻz ustozining vafoti tufayli qattiq qaygʻuga botib “koʻp yigʻlaganidan hatto koʻzlari koʻr boʻlib qolib, uzoq yillar koʻzi ojiz holda yashadi”.

Imom al-Buxoriy nafaqat yirik olim, balki oʻzining goʻzal xulq-atvori, odamoxunligi, muruvvatliligi, himmatliligi va beqiyos saxovatliligi bilan boshqalardan tamomila ajralib turgan. U zehni oʻtkirligi va yodlash qobiliyatining kuchliligi bilan ham xalq orasida gʻoyat shuhrat qozongan. Manbalarda al-Buxoriyning 600 mingga yaqin hadisni yod bilgani qayd qilingan.

Imom al-Buxoriy xorijdan qaytgach, oʻz vatani Buxoroda koʻplab shogirdlar va ulamolarga hadis ilmidan saboq berish bilan mashgʻul boʻladi. Koʻpchilik uni hurmat qilgan, ammo baʼzi hasadgoʻy, qora niyatli kishilar al-Buxoriyni koʻrolmas edilar. Natijada hasadgoʻylarning xatti-harakati tufayli Buxoro amiri Xolid ibn Ahmad az-Zuhaliy bilan al-Buxoriyning aloqasi buzilib qoladi. Bunga sabab, amir olimdan huzuriga kelib “Al-jomeʼ as-sahih”, “At-taʼrix” kitoblarini oʻqib berishni talab qiladi. Lekin al-Buxoriy “Men ilmni xor qilib, uni hokimlar eshigi oldiga olib bormayman, kimga ilm kerak boʻlsa, oʻzi izlasin. Lekin Alloh oxirat kuni ilmni yashirmay uni toliblarga sarf qilgani uchun meni kechiradi”, degan javobni aytadi. Amirga javob yoqmay, fitnachi, boʻhtonkor shaxslarning gapiga kirib al-Buxoriyga shaharni tark etishni buyuradi. Shundan keyin al-Buxoriy Samarqandga qarab yoʻl oladi va birmuncha muddat Xartang qishlogʻida oʻz shogirdlari va qarindosh-urugʻlarinikida yashagandan keyin ogʻir kasalga chalinib, hijriy 256 yil (melodiy 870 yil 1-sentyabr) 60 yoshida vafot etadi va shu yerda dafn qilinadi.

Imom al-Buxoriy avlodlarga boy va qimmatli ilmiy meros qoldirgan boʻlib, u yozgan asarlarning soni yigirmadan ortiqdir. Ulardan “Al-jomeʼ as-sahih”, “Al-adab al-mufrad”, “At-taʼrix as-sagʻir”, “At-taʼrix al-avsot”, “At-taʼrixal-kabir”, “Kitob al-ilal”, “Barr ul-volidayn”, “Asomi us-sahoba”, “Kitob al-kuna” va boshqalarni koʻrsatish mumkin. Buyuk allomaning eng muhim asari, shubhasiz, “Al-jomeʼ as-sahih”dir. Bu asar “Sahiyh al-Buxoriy” nomi bilan ham mashhur. Uning gʻoyat ahamiyatli tomoni shundaki, Imom al-Buxoriygacha oʻtgan muhaddislar oʻz toʻplamlariga eshitgan barcha hadislarini tanlab oʻtirmay qatorasiga kiritaverganlar. Imom al-Buxoriy esa turli roviylardan eshitgan hadislarni tabaqalarga boʻlib, ularning ishonchlilarini ajratib, alohida kitob yaratdi.

Alloma ibn Salohning taʼkidlashicha, al-Buxoriyning bu asariga kiritilgan ishonchli hadislarning soni takrorlanadiganlari bilan birga 7275 ta boʻlib, takrorlanmaidigan holda esa 4000 hadisdan iborat.

Bu sharafli ishni birinchi al-Buxoriy boshlab bergan boʻlib, keyin qator olimlar unga taqlid qilib, shu zaylda hadislar toʻplamini yaratganlar. Imom al-Buxoriyning ushbu yirik asari yozilganiga taxminan 1200-yil boʻldi, oʻsha davrdan boshlab toki shu vaqtgacha u islom taʼlimotida Qurʼondan keyingi ikkinchi oʻrinda turadigan muhim manba sifatida yuqori baholanib kelinmoqda. Imom al-Buxoriyning ushbu asarining koʻplab nusxalari turli shaharlarda tarqalgan. Hatto oʻrta asrlarda yashagan baʼzi adib va xattotlar uchun bu asar nusxalarini koʻchirish tirikchilik manbai ham boʻlgan. Jumladan, taniqli adib va tarixchi an-Nuvayriy (1332-yilda vafot etgan) al-Buxoriyning ushbu asaridan sakkiz nusxa koʻchirib, har birini ming dirhamdan sotgan. 1325-yilda koʻchirilgan sakkiz jilddan iborat goʻzal bir nusxasi hozir Istanbulda saqlanmoqda. “Al-Jomeʼ as-sahih”ga koʻpdan-koʻp sharhlar bitilgan boʻlib, muhim manba sifatida u qayta-qayta nashr ham qilingan. Imom al-Buxoriy toʻplamlariga kiritilgan hadislar mehr-muhabbat, saxiylik, ochiq koʻngillik, ota-ona, ayollar va kattalarga hurmat, yetim-yesirlarga muruvvat, faqir bechoralarga himmat, vatanga muhabbat, mehnatsevarlik va halollikka daʼvat etish kabi haqiqiy insoniy fazilatlar va namunali tartibotlar majmuasidir. Unda nima yaxshi, nima yomon, nimani qilish kerak, nimadan oʻzni tiyish lozimligi haqida hozirgi jamiyatimiz ahli, ayniqsa, yosh avlod uchun katta tarbiyaviy ahamiyatga ega yoʻl-yoʻriqlar, pand-nasihat va oʻgitlar aks ettirilgan.

1974-yilda Oʻrta Osiyo va Qozogʻiston musulmonlari Diniy boshqarmasi tashabbusi bilan jumhuriyatimizda butun islom dunyosi vakillari ishtirokida allomaning 1200 yillik yubileyi nishonlangan edi. Uning shoh asarlari hisoblanmish “Al-Jomeʼ as-sahih” va “Al-adab al-mufrad” kitoblari Toshkentda qaytadan nashr qilinishi al-Buxoriy merosini oʻrganishda katta ahamiyatga ega boʻldi. Toshkentdagi diniy oliy maʼhadning Imom al-Buxoriy nomi bilan atalishi bundan oʻn ikki asr muqaddam ilm-fan yoʻlida beqiyos katta xizmat qilgan buyuk olimga chuqur hurmat-etiborning ramzidir. Allomaning Xartang qishlogʻida joylashgan salobatli maqbarasi eng obod va koʻrkam qadamjolardan biri sifatida ardoqlanib, islom ahli va barcha mehmonlar uchun tabarruk ziyoratgoh sifatida mashhurdir. 1998-yilda [[Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti]] formoni bilan buyuk hadisshunos allomaning 1225 yillik tavallud kuni keng jamoatchilik tomonidan katta hurmat va ehtirom ila nishonlanib, uning maqbarasi qayta qurildi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{chala}}
{{no iwiki}} &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;</text>
      <sha1>3jhxm3i3vkuomzy0akk1s1hj0dzjxbk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327661</id>
      <parentid>6327660</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T02:04:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327661</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11381" sha1="iv3j4ijhcyrf4avouegamshz9a0ug3v" xml:space="preserve">'''Imom al-Buxoriy saboqlari''' — maʼnaviy-maʼrifiy, ilmiy-adabiy [[jurnal]]. Muassisi — Imom al-Buxoriy xalqaro jamgʻarmasi. 2000-yildan Toshkentda 3 oyda 1 marta nashr etiladi. Imom al-Buxoriyning hayoti, ilmiy merosini oʻrganish va uni keng targʻib qilish, xalqimizni maʼnaviyatimizning mustahkam ildizlaridan biri boʻlgan diniy qadriyatlar bilan kengroq, chuqurroq tanishtirish, ularning keng omma, ayniqsa yoshlar tomonidan sogʻlom idrok etilishiga yordamlashish jur.ning asosiy vazifasidir. Jur. sahifalarida Imom al-Buxoriy yodgorlik majmui faoliyati izchil yoritib boriladi. Jur.ning &quot;Abadiy barhayot kitob&quot;, &quot;Muhaddislar sultoni&quot;, &quot;Hadislarning ulugʻ hikmati&quot;, &quot;Movarounnahrlik buyuk allomalar&quot;, &quot;Islom va maʼrifat&quot;, &quot;Istiqlol va islom&quot; kabi ruknlari bor. Bosh muharriri Zohidillo Munavvarov. Adadi 1000 nusxa (2002).&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

Hadis ilmining rivojida oltin davr hisoblangan hijriy uchinchi (milodiy toʻqqizinchi) asrda hadisshunoslikda katta muvaffaqiyatlar qoʻlga kiritilgan. Chunonchi, butun islom dunyosidagi eng nufuzli manbalar deb tan olingan oltita ishonchli hadislar toʻplamining (as-sihoh as-sitta) mualliflari yashab ijod qilganlar. Yana shunisi diqqatga sazovorki, mazkur olti muhaddisning deyarli hammasi Markaziy osiyolik boʻlib, ular: Abu Abdulloh Muhammad ibn Ismoil al-Buxoriy, Imom Muslim ibn al-Hajjoj (206/819 – 261/874), Abu Iso Muhammad ibn Iso at-Termiziy (209/ 824 – 279/892), Imom Abu Dovud Sulaymon Sijistoniy (202/817 – 275/880), Imom Ahmad An-Nasoiy (215/830 – 303/915), Imom Abu Abdulloh Muhammad ibn Yazib ibn Mojja (209/824 – 273/886) kabi siymolardir. Shular ichidan “Hadis ilmida amir al-moʻminiyn” degan sharafli nomga sazovor boʻlgan Imom al-Buxoriy alohida eʼtiborga molik buyuk olimdir.

Uning toʻliq ismi Abu Abdulloh Muhammad ibn Ismoil ibn Ibrohim ibn al-Mugʻiyra ibn Bardazbeh al-Juafiy al-Buxoriy boʻlib, u hijriy hisobda 194 yil shavvol oyining 13-kuni (810 yil 20-iyul)da Buxoro shahrida tavallud topgan. Boshqa koʻpgina olimlardan farqli oʻlaroq al-Buxoriy tugʻilgan sana aniq koʻrsatilishiga sabab shuki, uning otasi Ismoil oʻz davrining ilmli odamlaridan boʻlib, oʻgʻlining tugʻilgan kunini oʻz qoʻli bilan yozib ketgan qogʻoz zamondosh olimlar ixtiyoriga yetgan va shu xususda ham uning aniqligiga hech shubha yoʻq. Al-Buxoriy yoshligidayoq otasi vafot etib, onasi tarbiyasida oʻsgan. U yoshligidan aql-idrokli, oʻtkir zehnli va maʼrifatga havasi kuchli boʻlib, turli ilm-fanlarni, ayniqsa, hadis ilmini zoʻr qiziqish bilan egallaydi. Manbalarda koʻrsatilishicha, u oʻn yoshidan boshlab oʻz yurtidagi turli rivoyatchilardan eshitgan hadislarni, shuningdek, Abdulloh ibn al-Muborak va Vakiy kabi olimlarning hadis toʻplamlarini mutolaa qilib, yodlagan, ustozi Shayx Dohiliy bilan hadis rivoyatchilari haqidagi qizgʻin bahslarda qatnashgan. 825 yili oʻn olti yashar al-Buxoriy onasi va akasi Ahmad bilan Hijozga qarab yoʻl tutadi, muqaddas shaharlar Makka va Madinani ziyorat qilib, olti yil Hijozda yashab, hadis ilmidan oʻz bilimini yanada oshirish maqsadida oʻsha paytda ilm-fanning yirik markazlaridan hisoblangan Damashq, [[Qohira]], Basra, Kufa, Bagʻdod kabi shaharlarda yashab, u joylardagi mashhur olimlardan hadis bilan bir qatorda fiqh ilmidan ham taʼlim oladi, yirik olimlar davrasida ilmiy bahslaru munozaralarda qatnashadi va ilm toliblariga dars ham beradi. Imom al-Buxoriy hayotining koʻp qismi xorijiy ellarda, musofirchiliqda oʻtadi. Bu haqda uning oʻzi: “Misr, Shom, Mesopatamiyaga ikki martadan, Basraga toʻrt marta borganman. Hijozda olti yil yashaganman, Bagʻdod va Kufa shaharlariga necha marta borganim hisobini bilmayman”, degan ekan. U safar chogʻida ham, bir shaharda muqim turganda ham ilmini oshirish borasida tinimsiz ishlar, toʻplagan hadislarini oqqa koʻchirar edi. Muallifning yozishicha, Bagʻdodda istiqomat qilgan paytda koʻpincha oyning nurida ijod qilib, qorongʻi kechalarda sham yorugʻida kitob yozar ekan.

Ilm oshirish maqsadida al-Buxoriy juda koʻplab olimlardan taʼlim oladi. Nishopurlik al-Hakimning (1015-yilda vafot etgan) yozishicha, ustozlarining soni toʻqsontalar atrofida boʻlib, ular: Muhammad ibn Yusuf al-Gʻaryobiy, Ubaydulla ibn Musa al-Abasiy, Abu Bakr Abdulla ibn az-Zubayr al-Hamiydiy ibn Rohaviyh nomi bilan mashhur boʻlgan Imom Isʼhoq ibn Ibrohim, Imom Ahmad ibn Hanbal, Ali ibn al-Madaniy va boshqalardir.

Oʻz navbatida al-Buxoriy ham koʻpgina shogirdlariga ustozlik qilgan. Isʼhoq ibn Muhammad ar-Ramodiy, Abdulloh ibn Muhammad al-Masnadiy, Muhammad ibn Xalaf ibn Qutayba, Ibrohim al-Harbiy, Abu Iso at-Termiziy, Muhammad ibn Nasr al-Marvaziy, Muslim ibn al-Hajjoj kabi yetuk olimlar uning shogirdlaridir.

Termizlik mashhur muhaddis Abu Iso at-Termiziy al-Buxoriyga ham shogird, ham safdosh hisoblanib, ularning oʻzaro munosabatlari ibratli boʻlgan. Uzoq yillar Sharqning turli-tuman mamlakatlariga safar qilgandan keyin umrining oxirlarida al-Buxoriy besh (863 – 868) yil Nishopurda yashab, madrasada hadis ilmidan dars bergan. Oʻsha paytda Nishopur [[Islomiy taqvim|musulmon]] Sharqidagi eng yirik ilmiy markazlardan biriga aylanganligi sababli koʻp mashhur olimlar shu shaharda toʻplangan edilar. Al-Buxoriyning at-Termiziy bilan uchrashuvi ham Nishopurda yuz berib, diyorimizdan chiqqan ikki mashhur muhaddis oʻrtasida unutilmas, qizgʻin ilmiy bahslar, koʻpdan-koʻp ijodiy, doʻstona uchrashuvlar boʻlib oʻtadi. At-Termiziyning yozishicha, u oʻz asarlari uchun koʻp maʼlumotlarni al-Buxoriy bilan uchrashuvlaridan olgan. Shu bilan birga al-Buxoriy ham at-Termiziyning bilimini yuqori baholab: “Men sendan koʻrgan foyda sen mendan koʻrgan foydadan ortiqroq”, deb unga nisbatan chuqur hurmatini bildirgan. At-Termiziy oʻz ustozi va safdoshi al-Buxoriyni butun umri davomida hurmatlab, unga samimiy sadoqatda boʻlgan. Arab tarixchisi Shamsuddin az-Zahabiyning (1274 – 1374) “Tazkirat ul-Hufoz” (“Hofizlar haqida tazkira”) nomli asarida yozishicha, at-Termiziy oʻz ustozining vafoti tufayli qattiq qaygʻuga botib “koʻp yigʻlaganidan hatto koʻzlari koʻr boʻlib qolib, uzoq yillar koʻzi ojiz holda yashadi”.

Imom al-Buxoriy nafaqat yirik olim, balki oʻzining goʻzal xulq-atvori, odamoxunligi, muruvvatliligi, himmatliligi va beqiyos saxovatliligi bilan boshqalardan tamomila ajralib turgan. U zehni oʻtkirligi va yodlash qobiliyatining kuchliligi bilan ham xalq orasida gʻoyat shuhrat qozongan. Manbalarda al-Buxoriyning 600 mingga yaqin hadisni yod bilgani qayd qilingan.

Imom al-Buxoriy xorijdan qaytgach, oʻz vatani Buxoroda koʻplab shogirdlar va ulamolarga hadis ilmidan saboq berish bilan mashgʻul boʻladi. Koʻpchilik uni hurmat qilgan, ammo baʼzi hasadgoʻy, qora niyatli kishilar al-Buxoriyni koʻrolmas edilar. Natijada hasadgoʻylarning xatti-harakati tufayli Buxoro amiri Xolid ibn Ahmad az-Zuhaliy bilan al-Buxoriyning aloqasi buzilib qoladi. Bunga sabab, amir olimdan huzuriga kelib “Al-jomeʼ as-sahih”, “At-taʼrix” kitoblarini oʻqib berishni talab qiladi. Lekin al-Buxoriy “Men ilmni xor qilib, uni hokimlar eshigi oldiga olib bormayman, kimga ilm kerak boʻlsa, oʻzi izlasin. Lekin Alloh oxirat kuni ilmni yashirmay uni toliblarga sarf qilgani uchun meni kechiradi”, degan javobni aytadi. Amirga javob yoqmay, fitnachi, boʻhtonkor shaxslarning gapiga kirib al-Buxoriyga shaharni tark etishni buyuradi. Shundan keyin al-Buxoriy Samarqandga qarab yoʻl oladi va birmuncha muddat Xartang qishlogʻida oʻz shogirdlari va qarindosh-urugʻlarinikida yashagandan keyin ogʻir kasalga chalinib, hijriy 256 yil (melodiy 870 yil 1-sentyabr) 60 yoshida vafot etadi va shu yerda dafn qilinadi.

Imom al-Buxoriy avlodlarga boy va qimmatli ilmiy meros qoldirgan boʻlib, u yozgan asarlarning soni yigirmadan ortiqdir. Ulardan “Al-jomeʼ as-sahih”, “Al-adab al-mufrad”, “At-taʼrix as-sagʻir”, “At-taʼrix al-avsot”, “At-taʼrixal-kabir”, “Kitob al-ilal”, “Barr ul-volidayn”, “Asomi us-sahoba”, “Kitob al-kuna” va boshqalarni koʻrsatish mumkin. Buyuk allomaning eng muhim asari, shubhasiz, “Al-jomeʼ as-sahih”dir. Bu asar “Sahiyh al-Buxoriy” nomi bilan ham mashhur. Uning gʻoyat ahamiyatli tomoni shundaki, Imom al-Buxoriygacha oʻtgan muhaddislar oʻz toʻplamlariga eshitgan barcha hadislarini tanlab oʻtirmay qatorasiga kiritaverganlar. Imom al-Buxoriy esa turli roviylardan eshitgan hadislarni tabaqalarga boʻlib, ularning ishonchlilarini ajratib, alohida kitob yaratdi.

Alloma ibn Salohning taʼkidlashicha, al-Buxoriyning bu asariga kiritilgan ishonchli hadislarning soni takrorlanadiganlari bilan birga 7275 ta boʻlib, takrorlanmaidigan holda esa 4000 hadisdan iborat.

Bu sharafli ishni birinchi al-Buxoriy boshlab bergan boʻlib, keyin qator olimlar unga taqlid qilib, shu zaylda hadislar toʻplamini yaratganlar. Imom al-Buxoriyning ushbu yirik asari yozilganiga taxminan 1200-yil boʻldi, oʻsha davrdan boshlab toki shu vaqtgacha u islom taʼlimotida Qurʼondan keyingi ikkinchi oʻrinda turadigan muhim manba sifatida yuqori baholanib kelinmoqda. Imom al-Buxoriyning ushbu asarining koʻplab nusxalari turli shaharlarda tarqalgan. Hatto oʻrta asrlarda yashagan baʼzi adib va xattotlar uchun bu asar nusxalarini koʻchirish tirikchilik manbai ham boʻlgan. Jumladan, taniqli adib va tarixchi an-Nuvayriy (1332-yilda vafot etgan) al-Buxoriyning ushbu asaridan sakkiz nusxa koʻchirib, har birini ming dirhamdan sotgan. 1325-yilda koʻchirilgan sakkiz jilddan iborat goʻzal bir nusxasi hozir Istanbulda saqlanmoqda. “Al-Jomeʼ as-sahih”ga koʻpdan-koʻp sharhlar bitilgan boʻlib, muhim manba sifatida u qayta-qayta nashr ham qilingan. Imom al-Buxoriy toʻplamlariga kiritilgan hadislar mehr-muhabbat, saxiylik, ochiq koʻngillik, ota-ona, ayollar va kattalarga hurmat, yetim-yesirlarga muruvvat, faqir bechoralarga himmat, vatanga muhabbat, mehnatsevarlik va halollikka daʼvat etish kabi haqiqiy insoniy fazilatlar va namunali tartibotlar majmuasidir. Unda nima yaxshi, nima yomon, nimani qilish kerak, nimadan oʻzni tiyish lozimligi haqida hozirgi jamiyatimiz ahli, ayniqsa, yosh avlod uchun katta tarbiyaviy ahamiyatga ega yoʻl-yoʻriqlar, pand-nasihat va oʻgitlar aks ettirilgan.

1974-yilda Oʻrta Osiyo va Qozogʻiston musulmonlari Diniy boshqarmasi tashabbusi bilan jumhuriyatimizda butun islom dunyosi vakillari ishtirokida allomaning 1200 yillik yubileyi nishonlangan edi. Uning shoh asarlari hisoblanmish “Al-Jomeʼ as-sahih” va “Al-adab al-mufrad” kitoblari Toshkentda qaytadan nashr qilinishi al-Buxoriy merosini oʻrganishda katta ahamiyatga ega boʻldi. Toshkentdagi diniy oliy maʼhadning Imom al-Buxoriy nomi bilan atalishi bundan oʻn ikki asr muqaddam ilm-fan yoʻlida beqiyos katta xizmat qilgan buyuk olimga chuqur hurmat-etiborning ramzidir. Allomaning Xartang qishlogʻida joylashgan salobatli maqbarasi eng obod va koʻrkam qadamjolardan biri sifatida ardoqlanib, islom ahli va barcha mehmonlar uchun tabarruk ziyoratgoh sifatida mashhurdir. 1998-yilda [[Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti]] formoni bilan buyuk hadisshunos allomaning 1225 yillik tavallud kuni keng jamoatchilik tomonidan katta hurmat va ehtirom ila nishonlanib, uning maqbarasi qayta qurildi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{chala}}
{{no iwiki}} &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;</text>
      <sha1>iv3j4ijhcyrf4avouegamshz9a0ug3v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327662</id>
      <parentid>6327661</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T02:05:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327662</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11385" sha1="mw5nwkueomud41f0wiwtt85t4bez3yh" xml:space="preserve">'''Imom al-Buxoriy saboqlari''' — maʼnaviy-maʼrifiy, ilmiy-adabiy [[jurnal]]. Muassisi — [[Imom al-Buxoriy]] xalqaro jamgʻarmasi. 2000-yildan Toshkentda 3 oyda 1 marta nashr etiladi. Imom al-Buxoriyning hayoti, ilmiy merosini oʻrganish va uni keng targʻib qilish, xalqimizni maʼnaviyatimizning mustahkam ildizlaridan biri boʻlgan diniy qadriyatlar bilan kengroq, chuqurroq tanishtirish, ularning keng omma, ayniqsa yoshlar tomonidan sogʻlom idrok etilishiga yordamlashish jur.ning asosiy vazifasidir. Jur. sahifalarida Imom al-Buxoriy yodgorlik majmui faoliyati izchil yoritib boriladi. Jur.ning &quot;Abadiy barhayot kitob&quot;, &quot;Muhaddislar sultoni&quot;, &quot;Hadislarning ulugʻ hikmati&quot;, &quot;Movarounnahrlik buyuk allomalar&quot;, &quot;Islom va maʼrifat&quot;, &quot;Istiqlol va islom&quot; kabi ruknlari bor. Bosh muharriri Zohidillo Munavvarov. Adadi 1000 nusxa (2002).&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

Hadis ilmining rivojida oltin davr hisoblangan hijriy uchinchi (milodiy toʻqqizinchi) asrda hadisshunoslikda katta muvaffaqiyatlar qoʻlga kiritilgan. Chunonchi, butun islom dunyosidagi eng nufuzli manbalar deb tan olingan oltita ishonchli hadislar toʻplamining (as-sihoh as-sitta) mualliflari yashab ijod qilganlar. Yana shunisi diqqatga sazovorki, mazkur olti muhaddisning deyarli hammasi Markaziy osiyolik boʻlib, ular: Abu Abdulloh Muhammad ibn Ismoil al-Buxoriy, Imom Muslim ibn al-Hajjoj (206/819 – 261/874), Abu Iso Muhammad ibn Iso at-Termiziy (209/ 824 – 279/892), Imom Abu Dovud Sulaymon Sijistoniy (202/817 – 275/880), Imom Ahmad An-Nasoiy (215/830 – 303/915), Imom Abu Abdulloh Muhammad ibn Yazib ibn Mojja (209/824 – 273/886) kabi siymolardir. Shular ichidan “Hadis ilmida amir al-moʻminiyn” degan sharafli nomga sazovor boʻlgan Imom al-Buxoriy alohida eʼtiborga molik buyuk olimdir.

Uning toʻliq ismi Abu Abdulloh Muhammad ibn Ismoil ibn Ibrohim ibn al-Mugʻiyra ibn Bardazbeh al-Juafiy al-Buxoriy boʻlib, u hijriy hisobda 194 yil shavvol oyining 13-kuni (810 yil 20-iyul)da Buxoro shahrida tavallud topgan. Boshqa koʻpgina olimlardan farqli oʻlaroq al-Buxoriy tugʻilgan sana aniq koʻrsatilishiga sabab shuki, uning otasi Ismoil oʻz davrining ilmli odamlaridan boʻlib, oʻgʻlining tugʻilgan kunini oʻz qoʻli bilan yozib ketgan qogʻoz zamondosh olimlar ixtiyoriga yetgan va shu xususda ham uning aniqligiga hech shubha yoʻq. Al-Buxoriy yoshligidayoq otasi vafot etib, onasi tarbiyasida oʻsgan. U yoshligidan aql-idrokli, oʻtkir zehnli va maʼrifatga havasi kuchli boʻlib, turli ilm-fanlarni, ayniqsa, hadis ilmini zoʻr qiziqish bilan egallaydi. Manbalarda koʻrsatilishicha, u oʻn yoshidan boshlab oʻz yurtidagi turli rivoyatchilardan eshitgan hadislarni, shuningdek, Abdulloh ibn al-Muborak va Vakiy kabi olimlarning hadis toʻplamlarini mutolaa qilib, yodlagan, ustozi Shayx Dohiliy bilan hadis rivoyatchilari haqidagi qizgʻin bahslarda qatnashgan. 825 yili oʻn olti yashar al-Buxoriy onasi va akasi Ahmad bilan Hijozga qarab yoʻl tutadi, muqaddas shaharlar Makka va Madinani ziyorat qilib, olti yil Hijozda yashab, hadis ilmidan oʻz bilimini yanada oshirish maqsadida oʻsha paytda ilm-fanning yirik markazlaridan hisoblangan Damashq, [[Qohira]], Basra, Kufa, Bagʻdod kabi shaharlarda yashab, u joylardagi mashhur olimlardan hadis bilan bir qatorda fiqh ilmidan ham taʼlim oladi, yirik olimlar davrasida ilmiy bahslaru munozaralarda qatnashadi va ilm toliblariga dars ham beradi. Imom al-Buxoriy hayotining koʻp qismi xorijiy ellarda, musofirchiliqda oʻtadi. Bu haqda uning oʻzi: “Misr, Shom, Mesopatamiyaga ikki martadan, Basraga toʻrt marta borganman. Hijozda olti yil yashaganman, Bagʻdod va Kufa shaharlariga necha marta borganim hisobini bilmayman”, degan ekan. U safar chogʻida ham, bir shaharda muqim turganda ham ilmini oshirish borasida tinimsiz ishlar, toʻplagan hadislarini oqqa koʻchirar edi. Muallifning yozishicha, Bagʻdodda istiqomat qilgan paytda koʻpincha oyning nurida ijod qilib, qorongʻi kechalarda sham yorugʻida kitob yozar ekan.

Ilm oshirish maqsadida al-Buxoriy juda koʻplab olimlardan taʼlim oladi. Nishopurlik al-Hakimning (1015-yilda vafot etgan) yozishicha, ustozlarining soni toʻqsontalar atrofida boʻlib, ular: Muhammad ibn Yusuf al-Gʻaryobiy, Ubaydulla ibn Musa al-Abasiy, Abu Bakr Abdulla ibn az-Zubayr al-Hamiydiy ibn Rohaviyh nomi bilan mashhur boʻlgan Imom Isʼhoq ibn Ibrohim, Imom Ahmad ibn Hanbal, Ali ibn al-Madaniy va boshqalardir.

Oʻz navbatida al-Buxoriy ham koʻpgina shogirdlariga ustozlik qilgan. Isʼhoq ibn Muhammad ar-Ramodiy, Abdulloh ibn Muhammad al-Masnadiy, Muhammad ibn Xalaf ibn Qutayba, Ibrohim al-Harbiy, Abu Iso at-Termiziy, Muhammad ibn Nasr al-Marvaziy, Muslim ibn al-Hajjoj kabi yetuk olimlar uning shogirdlaridir.

Termizlik mashhur muhaddis Abu Iso at-Termiziy al-Buxoriyga ham shogird, ham safdosh hisoblanib, ularning oʻzaro munosabatlari ibratli boʻlgan. Uzoq yillar Sharqning turli-tuman mamlakatlariga safar qilgandan keyin umrining oxirlarida al-Buxoriy besh (863 – 868) yil Nishopurda yashab, madrasada hadis ilmidan dars bergan. Oʻsha paytda Nishopur [[Islomiy taqvim|musulmon]] Sharqidagi eng yirik ilmiy markazlardan biriga aylanganligi sababli koʻp mashhur olimlar shu shaharda toʻplangan edilar. Al-Buxoriyning at-Termiziy bilan uchrashuvi ham Nishopurda yuz berib, diyorimizdan chiqqan ikki mashhur muhaddis oʻrtasida unutilmas, qizgʻin ilmiy bahslar, koʻpdan-koʻp ijodiy, doʻstona uchrashuvlar boʻlib oʻtadi. At-Termiziyning yozishicha, u oʻz asarlari uchun koʻp maʼlumotlarni al-Buxoriy bilan uchrashuvlaridan olgan. Shu bilan birga al-Buxoriy ham at-Termiziyning bilimini yuqori baholab: “Men sendan koʻrgan foyda sen mendan koʻrgan foydadan ortiqroq”, deb unga nisbatan chuqur hurmatini bildirgan. At-Termiziy oʻz ustozi va safdoshi al-Buxoriyni butun umri davomida hurmatlab, unga samimiy sadoqatda boʻlgan. Arab tarixchisi Shamsuddin az-Zahabiyning (1274 – 1374) “Tazkirat ul-Hufoz” (“Hofizlar haqida tazkira”) nomli asarida yozishicha, at-Termiziy oʻz ustozining vafoti tufayli qattiq qaygʻuga botib “koʻp yigʻlaganidan hatto koʻzlari koʻr boʻlib qolib, uzoq yillar koʻzi ojiz holda yashadi”.

Imom al-Buxoriy nafaqat yirik olim, balki oʻzining goʻzal xulq-atvori, odamoxunligi, muruvvatliligi, himmatliligi va beqiyos saxovatliligi bilan boshqalardan tamomila ajralib turgan. U zehni oʻtkirligi va yodlash qobiliyatining kuchliligi bilan ham xalq orasida gʻoyat shuhrat qozongan. Manbalarda al-Buxoriyning 600 mingga yaqin hadisni yod bilgani qayd qilingan.

Imom al-Buxoriy xorijdan qaytgach, oʻz vatani Buxoroda koʻplab shogirdlar va ulamolarga hadis ilmidan saboq berish bilan mashgʻul boʻladi. Koʻpchilik uni hurmat qilgan, ammo baʼzi hasadgoʻy, qora niyatli kishilar al-Buxoriyni koʻrolmas edilar. Natijada hasadgoʻylarning xatti-harakati tufayli Buxoro amiri Xolid ibn Ahmad az-Zuhaliy bilan al-Buxoriyning aloqasi buzilib qoladi. Bunga sabab, amir olimdan huzuriga kelib “Al-jomeʼ as-sahih”, “At-taʼrix” kitoblarini oʻqib berishni talab qiladi. Lekin al-Buxoriy “Men ilmni xor qilib, uni hokimlar eshigi oldiga olib bormayman, kimga ilm kerak boʻlsa, oʻzi izlasin. Lekin Alloh oxirat kuni ilmni yashirmay uni toliblarga sarf qilgani uchun meni kechiradi”, degan javobni aytadi. Amirga javob yoqmay, fitnachi, boʻhtonkor shaxslarning gapiga kirib al-Buxoriyga shaharni tark etishni buyuradi. Shundan keyin al-Buxoriy Samarqandga qarab yoʻl oladi va birmuncha muddat Xartang qishlogʻida oʻz shogirdlari va qarindosh-urugʻlarinikida yashagandan keyin ogʻir kasalga chalinib, hijriy 256 yil (melodiy 870 yil 1-sentyabr) 60 yoshida vafot etadi va shu yerda dafn qilinadi.

Imom al-Buxoriy avlodlarga boy va qimmatli ilmiy meros qoldirgan boʻlib, u yozgan asarlarning soni yigirmadan ortiqdir. Ulardan “Al-jomeʼ as-sahih”, “Al-adab al-mufrad”, “At-taʼrix as-sagʻir”, “At-taʼrix al-avsot”, “At-taʼrixal-kabir”, “Kitob al-ilal”, “Barr ul-volidayn”, “Asomi us-sahoba”, “Kitob al-kuna” va boshqalarni koʻrsatish mumkin. Buyuk allomaning eng muhim asari, shubhasiz, “Al-jomeʼ as-sahih”dir. Bu asar “Sahiyh al-Buxoriy” nomi bilan ham mashhur. Uning gʻoyat ahamiyatli tomoni shundaki, Imom al-Buxoriygacha oʻtgan muhaddislar oʻz toʻplamlariga eshitgan barcha hadislarini tanlab oʻtirmay qatorasiga kiritaverganlar. Imom al-Buxoriy esa turli roviylardan eshitgan hadislarni tabaqalarga boʻlib, ularning ishonchlilarini ajratib, alohida kitob yaratdi.

Alloma ibn Salohning taʼkidlashicha, al-Buxoriyning bu asariga kiritilgan ishonchli hadislarning soni takrorlanadiganlari bilan birga 7275 ta boʻlib, takrorlanmaidigan holda esa 4000 hadisdan iborat.

Bu sharafli ishni birinchi al-Buxoriy boshlab bergan boʻlib, keyin qator olimlar unga taqlid qilib, shu zaylda hadislar toʻplamini yaratganlar. Imom al-Buxoriyning ushbu yirik asari yozilganiga taxminan 1200-yil boʻldi, oʻsha davrdan boshlab toki shu vaqtgacha u islom taʼlimotida Qurʼondan keyingi ikkinchi oʻrinda turadigan muhim manba sifatida yuqori baholanib kelinmoqda. Imom al-Buxoriyning ushbu asarining koʻplab nusxalari turli shaharlarda tarqalgan. Hatto oʻrta asrlarda yashagan baʼzi adib va xattotlar uchun bu asar nusxalarini koʻchirish tirikchilik manbai ham boʻlgan. Jumladan, taniqli adib va tarixchi an-Nuvayriy (1332-yilda vafot etgan) al-Buxoriyning ushbu asaridan sakkiz nusxa koʻchirib, har birini ming dirhamdan sotgan. 1325-yilda koʻchirilgan sakkiz jilddan iborat goʻzal bir nusxasi hozir Istanbulda saqlanmoqda. “Al-Jomeʼ as-sahih”ga koʻpdan-koʻp sharhlar bitilgan boʻlib, muhim manba sifatida u qayta-qayta nashr ham qilingan. Imom al-Buxoriy toʻplamlariga kiritilgan hadislar mehr-muhabbat, saxiylik, ochiq koʻngillik, ota-ona, ayollar va kattalarga hurmat, yetim-yesirlarga muruvvat, faqir bechoralarga himmat, vatanga muhabbat, mehnatsevarlik va halollikka daʼvat etish kabi haqiqiy insoniy fazilatlar va namunali tartibotlar majmuasidir. Unda nima yaxshi, nima yomon, nimani qilish kerak, nimadan oʻzni tiyish lozimligi haqida hozirgi jamiyatimiz ahli, ayniqsa, yosh avlod uchun katta tarbiyaviy ahamiyatga ega yoʻl-yoʻriqlar, pand-nasihat va oʻgitlar aks ettirilgan.

1974-yilda Oʻrta Osiyo va Qozogʻiston musulmonlari Diniy boshqarmasi tashabbusi bilan jumhuriyatimizda butun islom dunyosi vakillari ishtirokida allomaning 1200 yillik yubileyi nishonlangan edi. Uning shoh asarlari hisoblanmish “Al-Jomeʼ as-sahih” va “Al-adab al-mufrad” kitoblari Toshkentda qaytadan nashr qilinishi al-Buxoriy merosini oʻrganishda katta ahamiyatga ega boʻldi. Toshkentdagi diniy oliy maʼhadning Imom al-Buxoriy nomi bilan atalishi bundan oʻn ikki asr muqaddam ilm-fan yoʻlida beqiyos katta xizmat qilgan buyuk olimga chuqur hurmat-etiborning ramzidir. Allomaning Xartang qishlogʻida joylashgan salobatli maqbarasi eng obod va koʻrkam qadamjolardan biri sifatida ardoqlanib, islom ahli va barcha mehmonlar uchun tabarruk ziyoratgoh sifatida mashhurdir. 1998-yilda [[Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti]] formoni bilan buyuk hadisshunos allomaning 1225 yillik tavallud kuni keng jamoatchilik tomonidan katta hurmat va ehtirom ila nishonlanib, uning maqbarasi qayta qurildi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{chala}}
{{no iwiki}} &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;</text>
      <sha1>mw5nwkueomud41f0wiwtt85t4bez3yh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327663</id>
      <parentid>6327662</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T02:05:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327663</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11398" sha1="gwmxop2k91jf4hxgyisxyvdfc3v8gyb" xml:space="preserve">'''Imom al-Buxoriy saboqlari''' — maʼnaviy-maʼrifiy, ilmiy-adabiy [[jurnal]]. Muassisi — [[Imom al-Buxoriy]] xalqaro jamgʻarmasi. 2000-yildan [[Toshkent]]&lt;nowiki/&gt;da 3 oyda 1 marta nashr etiladi. Imom al-Buxoriyning hayoti, ilmiy merosini oʻrganish va uni keng targʻib qilish, xalqimizni maʼnaviyatimizning mustahkam ildizlaridan biri boʻlgan diniy qadriyatlar bilan kengroq, chuqurroq tanishtirish, ularning keng omma, ayniqsa yoshlar tomonidan sogʻlom idrok etilishiga yordamlashish jur.ning asosiy vazifasidir. Jur. sahifalarida Imom al-Buxoriy yodgorlik majmui faoliyati izchil yoritib boriladi. Jur.ning &quot;Abadiy barhayot kitob&quot;, &quot;Muhaddislar sultoni&quot;, &quot;Hadislarning ulugʻ hikmati&quot;, &quot;Movarounnahrlik buyuk allomalar&quot;, &quot;Islom va maʼrifat&quot;, &quot;Istiqlol va islom&quot; kabi ruknlari bor. Bosh muharriri Zohidillo Munavvarov. Adadi 1000 nusxa (2002).&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

Hadis ilmining rivojida oltin davr hisoblangan hijriy uchinchi (milodiy toʻqqizinchi) asrda hadisshunoslikda katta muvaffaqiyatlar qoʻlga kiritilgan. Chunonchi, butun islom dunyosidagi eng nufuzli manbalar deb tan olingan oltita ishonchli hadislar toʻplamining (as-sihoh as-sitta) mualliflari yashab ijod qilganlar. Yana shunisi diqqatga sazovorki, mazkur olti muhaddisning deyarli hammasi Markaziy osiyolik boʻlib, ular: Abu Abdulloh Muhammad ibn Ismoil al-Buxoriy, Imom Muslim ibn al-Hajjoj (206/819 – 261/874), Abu Iso Muhammad ibn Iso at-Termiziy (209/ 824 – 279/892), Imom Abu Dovud Sulaymon Sijistoniy (202/817 – 275/880), Imom Ahmad An-Nasoiy (215/830 – 303/915), Imom Abu Abdulloh Muhammad ibn Yazib ibn Mojja (209/824 – 273/886) kabi siymolardir. Shular ichidan “Hadis ilmida amir al-moʻminiyn” degan sharafli nomga sazovor boʻlgan Imom al-Buxoriy alohida eʼtiborga molik buyuk olimdir.

Uning toʻliq ismi Abu Abdulloh Muhammad ibn Ismoil ibn Ibrohim ibn al-Mugʻiyra ibn Bardazbeh al-Juafiy al-Buxoriy boʻlib, u hijriy hisobda 194 yil shavvol oyining 13-kuni (810 yil 20-iyul)da Buxoro shahrida tavallud topgan. Boshqa koʻpgina olimlardan farqli oʻlaroq al-Buxoriy tugʻilgan sana aniq koʻrsatilishiga sabab shuki, uning otasi Ismoil oʻz davrining ilmli odamlaridan boʻlib, oʻgʻlining tugʻilgan kunini oʻz qoʻli bilan yozib ketgan qogʻoz zamondosh olimlar ixtiyoriga yetgan va shu xususda ham uning aniqligiga hech shubha yoʻq. Al-Buxoriy yoshligidayoq otasi vafot etib, onasi tarbiyasida oʻsgan. U yoshligidan aql-idrokli, oʻtkir zehnli va maʼrifatga havasi kuchli boʻlib, turli ilm-fanlarni, ayniqsa, hadis ilmini zoʻr qiziqish bilan egallaydi. Manbalarda koʻrsatilishicha, u oʻn yoshidan boshlab oʻz yurtidagi turli rivoyatchilardan eshitgan hadislarni, shuningdek, Abdulloh ibn al-Muborak va Vakiy kabi olimlarning hadis toʻplamlarini mutolaa qilib, yodlagan, ustozi Shayx Dohiliy bilan hadis rivoyatchilari haqidagi qizgʻin bahslarda qatnashgan. 825 yili oʻn olti yashar al-Buxoriy onasi va akasi Ahmad bilan Hijozga qarab yoʻl tutadi, muqaddas shaharlar Makka va Madinani ziyorat qilib, olti yil Hijozda yashab, hadis ilmidan oʻz bilimini yanada oshirish maqsadida oʻsha paytda ilm-fanning yirik markazlaridan hisoblangan Damashq, [[Qohira]], Basra, Kufa, Bagʻdod kabi shaharlarda yashab, u joylardagi mashhur olimlardan hadis bilan bir qatorda fiqh ilmidan ham taʼlim oladi, yirik olimlar davrasida ilmiy bahslaru munozaralarda qatnashadi va ilm toliblariga dars ham beradi. Imom al-Buxoriy hayotining koʻp qismi xorijiy ellarda, musofirchiliqda oʻtadi. Bu haqda uning oʻzi: “Misr, Shom, Mesopatamiyaga ikki martadan, Basraga toʻrt marta borganman. Hijozda olti yil yashaganman, Bagʻdod va Kufa shaharlariga necha marta borganim hisobini bilmayman”, degan ekan. U safar chogʻida ham, bir shaharda muqim turganda ham ilmini oshirish borasida tinimsiz ishlar, toʻplagan hadislarini oqqa koʻchirar edi. Muallifning yozishicha, Bagʻdodda istiqomat qilgan paytda koʻpincha oyning nurida ijod qilib, qorongʻi kechalarda sham yorugʻida kitob yozar ekan.

Ilm oshirish maqsadida al-Buxoriy juda koʻplab olimlardan taʼlim oladi. Nishopurlik al-Hakimning (1015-yilda vafot etgan) yozishicha, ustozlarining soni toʻqsontalar atrofida boʻlib, ular: Muhammad ibn Yusuf al-Gʻaryobiy, Ubaydulla ibn Musa al-Abasiy, Abu Bakr Abdulla ibn az-Zubayr al-Hamiydiy ibn Rohaviyh nomi bilan mashhur boʻlgan Imom Isʼhoq ibn Ibrohim, Imom Ahmad ibn Hanbal, Ali ibn al-Madaniy va boshqalardir.

Oʻz navbatida al-Buxoriy ham koʻpgina shogirdlariga ustozlik qilgan. Isʼhoq ibn Muhammad ar-Ramodiy, Abdulloh ibn Muhammad al-Masnadiy, Muhammad ibn Xalaf ibn Qutayba, Ibrohim al-Harbiy, Abu Iso at-Termiziy, Muhammad ibn Nasr al-Marvaziy, Muslim ibn al-Hajjoj kabi yetuk olimlar uning shogirdlaridir.

Termizlik mashhur muhaddis Abu Iso at-Termiziy al-Buxoriyga ham shogird, ham safdosh hisoblanib, ularning oʻzaro munosabatlari ibratli boʻlgan. Uzoq yillar Sharqning turli-tuman mamlakatlariga safar qilgandan keyin umrining oxirlarida al-Buxoriy besh (863 – 868) yil Nishopurda yashab, madrasada hadis ilmidan dars bergan. Oʻsha paytda Nishopur [[Islomiy taqvim|musulmon]] Sharqidagi eng yirik ilmiy markazlardan biriga aylanganligi sababli koʻp mashhur olimlar shu shaharda toʻplangan edilar. Al-Buxoriyning at-Termiziy bilan uchrashuvi ham Nishopurda yuz berib, diyorimizdan chiqqan ikki mashhur muhaddis oʻrtasida unutilmas, qizgʻin ilmiy bahslar, koʻpdan-koʻp ijodiy, doʻstona uchrashuvlar boʻlib oʻtadi. At-Termiziyning yozishicha, u oʻz asarlari uchun koʻp maʼlumotlarni al-Buxoriy bilan uchrashuvlaridan olgan. Shu bilan birga al-Buxoriy ham at-Termiziyning bilimini yuqori baholab: “Men sendan koʻrgan foyda sen mendan koʻrgan foydadan ortiqroq”, deb unga nisbatan chuqur hurmatini bildirgan. At-Termiziy oʻz ustozi va safdoshi al-Buxoriyni butun umri davomida hurmatlab, unga samimiy sadoqatda boʻlgan. Arab tarixchisi Shamsuddin az-Zahabiyning (1274 – 1374) “Tazkirat ul-Hufoz” (“Hofizlar haqida tazkira”) nomli asarida yozishicha, at-Termiziy oʻz ustozining vafoti tufayli qattiq qaygʻuga botib “koʻp yigʻlaganidan hatto koʻzlari koʻr boʻlib qolib, uzoq yillar koʻzi ojiz holda yashadi”.

Imom al-Buxoriy nafaqat yirik olim, balki oʻzining goʻzal xulq-atvori, odamoxunligi, muruvvatliligi, himmatliligi va beqiyos saxovatliligi bilan boshqalardan tamomila ajralib turgan. U zehni oʻtkirligi va yodlash qobiliyatining kuchliligi bilan ham xalq orasida gʻoyat shuhrat qozongan. Manbalarda al-Buxoriyning 600 mingga yaqin hadisni yod bilgani qayd qilingan.

Imom al-Buxoriy xorijdan qaytgach, oʻz vatani Buxoroda koʻplab shogirdlar va ulamolarga hadis ilmidan saboq berish bilan mashgʻul boʻladi. Koʻpchilik uni hurmat qilgan, ammo baʼzi hasadgoʻy, qora niyatli kishilar al-Buxoriyni koʻrolmas edilar. Natijada hasadgoʻylarning xatti-harakati tufayli Buxoro amiri Xolid ibn Ahmad az-Zuhaliy bilan al-Buxoriyning aloqasi buzilib qoladi. Bunga sabab, amir olimdan huzuriga kelib “Al-jomeʼ as-sahih”, “At-taʼrix” kitoblarini oʻqib berishni talab qiladi. Lekin al-Buxoriy “Men ilmni xor qilib, uni hokimlar eshigi oldiga olib bormayman, kimga ilm kerak boʻlsa, oʻzi izlasin. Lekin Alloh oxirat kuni ilmni yashirmay uni toliblarga sarf qilgani uchun meni kechiradi”, degan javobni aytadi. Amirga javob yoqmay, fitnachi, boʻhtonkor shaxslarning gapiga kirib al-Buxoriyga shaharni tark etishni buyuradi. Shundan keyin al-Buxoriy Samarqandga qarab yoʻl oladi va birmuncha muddat Xartang qishlogʻida oʻz shogirdlari va qarindosh-urugʻlarinikida yashagandan keyin ogʻir kasalga chalinib, hijriy 256 yil (melodiy 870 yil 1-sentyabr) 60 yoshida vafot etadi va shu yerda dafn qilinadi.

Imom al-Buxoriy avlodlarga boy va qimmatli ilmiy meros qoldirgan boʻlib, u yozgan asarlarning soni yigirmadan ortiqdir. Ulardan “Al-jomeʼ as-sahih”, “Al-adab al-mufrad”, “At-taʼrix as-sagʻir”, “At-taʼrix al-avsot”, “At-taʼrixal-kabir”, “Kitob al-ilal”, “Barr ul-volidayn”, “Asomi us-sahoba”, “Kitob al-kuna” va boshqalarni koʻrsatish mumkin. Buyuk allomaning eng muhim asari, shubhasiz, “Al-jomeʼ as-sahih”dir. Bu asar “Sahiyh al-Buxoriy” nomi bilan ham mashhur. Uning gʻoyat ahamiyatli tomoni shundaki, Imom al-Buxoriygacha oʻtgan muhaddislar oʻz toʻplamlariga eshitgan barcha hadislarini tanlab oʻtirmay qatorasiga kiritaverganlar. Imom al-Buxoriy esa turli roviylardan eshitgan hadislarni tabaqalarga boʻlib, ularning ishonchlilarini ajratib, alohida kitob yaratdi.

Alloma ibn Salohning taʼkidlashicha, al-Buxoriyning bu asariga kiritilgan ishonchli hadislarning soni takrorlanadiganlari bilan birga 7275 ta boʻlib, takrorlanmaidigan holda esa 4000 hadisdan iborat.

Bu sharafli ishni birinchi al-Buxoriy boshlab bergan boʻlib, keyin qator olimlar unga taqlid qilib, shu zaylda hadislar toʻplamini yaratganlar. Imom al-Buxoriyning ushbu yirik asari yozilganiga taxminan 1200-yil boʻldi, oʻsha davrdan boshlab toki shu vaqtgacha u islom taʼlimotida Qurʼondan keyingi ikkinchi oʻrinda turadigan muhim manba sifatida yuqori baholanib kelinmoqda. Imom al-Buxoriyning ushbu asarining koʻplab nusxalari turli shaharlarda tarqalgan. Hatto oʻrta asrlarda yashagan baʼzi adib va xattotlar uchun bu asar nusxalarini koʻchirish tirikchilik manbai ham boʻlgan. Jumladan, taniqli adib va tarixchi an-Nuvayriy (1332-yilda vafot etgan) al-Buxoriyning ushbu asaridan sakkiz nusxa koʻchirib, har birini ming dirhamdan sotgan. 1325-yilda koʻchirilgan sakkiz jilddan iborat goʻzal bir nusxasi hozir Istanbulda saqlanmoqda. “Al-Jomeʼ as-sahih”ga koʻpdan-koʻp sharhlar bitilgan boʻlib, muhim manba sifatida u qayta-qayta nashr ham qilingan. Imom al-Buxoriy toʻplamlariga kiritilgan hadislar mehr-muhabbat, saxiylik, ochiq koʻngillik, ota-ona, ayollar va kattalarga hurmat, yetim-yesirlarga muruvvat, faqir bechoralarga himmat, vatanga muhabbat, mehnatsevarlik va halollikka daʼvat etish kabi haqiqiy insoniy fazilatlar va namunali tartibotlar majmuasidir. Unda nima yaxshi, nima yomon, nimani qilish kerak, nimadan oʻzni tiyish lozimligi haqida hozirgi jamiyatimiz ahli, ayniqsa, yosh avlod uchun katta tarbiyaviy ahamiyatga ega yoʻl-yoʻriqlar, pand-nasihat va oʻgitlar aks ettirilgan.

1974-yilda Oʻrta Osiyo va Qozogʻiston musulmonlari Diniy boshqarmasi tashabbusi bilan jumhuriyatimizda butun islom dunyosi vakillari ishtirokida allomaning 1200 yillik yubileyi nishonlangan edi. Uning shoh asarlari hisoblanmish “Al-Jomeʼ as-sahih” va “Al-adab al-mufrad” kitoblari Toshkentda qaytadan nashr qilinishi al-Buxoriy merosini oʻrganishda katta ahamiyatga ega boʻldi. Toshkentdagi diniy oliy maʼhadning Imom al-Buxoriy nomi bilan atalishi bundan oʻn ikki asr muqaddam ilm-fan yoʻlida beqiyos katta xizmat qilgan buyuk olimga chuqur hurmat-etiborning ramzidir. Allomaning Xartang qishlogʻida joylashgan salobatli maqbarasi eng obod va koʻrkam qadamjolardan biri sifatida ardoqlanib, islom ahli va barcha mehmonlar uchun tabarruk ziyoratgoh sifatida mashhurdir. 1998-yilda [[Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti]] formoni bilan buyuk hadisshunos allomaning 1225 yillik tavallud kuni keng jamoatchilik tomonidan katta hurmat va ehtirom ila nishonlanib, uning maqbarasi qayta qurildi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{chala}}
{{no iwiki}} &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;</text>
      <sha1>gwmxop2k91jf4hxgyisxyvdfc3v8gyb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327664</id>
      <parentid>6327663</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T02:05:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6327664</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11389" sha1="1mc3e8l2fy8fomd6m1n6cijk6shv15t" xml:space="preserve">'''Imom al-Buxoriy saboqlari''' — maʼnaviy-maʼrifiy, ilmiy-adabiy [[jurnal]]. Muassisi — [[Imom al-Buxoriy]] xalqaro jamgʻarmasi. 2000-yildan [[Toshkent]]da 3 oyda 1 marta nashr etiladi. Imom al-Buxoriyning hayoti, ilmiy merosini oʻrganish va uni keng targʻib qilish, xalqimizni maʼnaviyatimizning mustahkam ildizlaridan biri boʻlgan diniy qadriyatlar bilan kengroq, chuqurroq tanishtirish, ularning keng omma, ayniqsa yoshlar tomonidan sogʻlom idrok etilishiga yordamlashish jur.ning asosiy vazifasidir. Jur. sahifalarida Imom al-Buxoriy yodgorlik majmui faoliyati izchil yoritib boriladi. Jur.ning &quot;Abadiy barhayot kitob&quot;, &quot;Muhaddislar sultoni&quot;, &quot;Hadislarning ulugʻ hikmati&quot;, &quot;Movarounnahrlik buyuk allomalar&quot;, &quot;Islom va maʼrifat&quot;, &quot;Istiqlol va islom&quot; kabi ruknlari bor. Bosh muharriri Zohidillo Munavvarov. Adadi 1000 nusxa (2002).&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

Hadis ilmining rivojida oltin davr hisoblangan hijriy uchinchi (milodiy toʻqqizinchi) asrda hadisshunoslikda katta muvaffaqiyatlar qoʻlga kiritilgan. Chunonchi, butun islom dunyosidagi eng nufuzli manbalar deb tan olingan oltita ishonchli hadislar toʻplamining (as-sihoh as-sitta) mualliflari yashab ijod qilganlar. Yana shunisi diqqatga sazovorki, mazkur olti muhaddisning deyarli hammasi Markaziy osiyolik boʻlib, ular: Abu Abdulloh Muhammad ibn Ismoil al-Buxoriy, Imom Muslim ibn al-Hajjoj (206/819 – 261/874), Abu Iso Muhammad ibn Iso at-Termiziy (209/ 824 – 279/892), Imom Abu Dovud Sulaymon Sijistoniy (202/817 – 275/880), Imom Ahmad An-Nasoiy (215/830 – 303/915), Imom Abu Abdulloh Muhammad ibn Yazib ibn Mojja (209/824 – 273/886) kabi siymolardir. Shular ichidan “Hadis ilmida amir al-moʻminiyn” degan sharafli nomga sazovor boʻlgan Imom al-Buxoriy alohida eʼtiborga molik buyuk olimdir.

Uning toʻliq ismi Abu Abdulloh Muhammad ibn Ismoil ibn Ibrohim ibn al-Mugʻiyra ibn Bardazbeh al-Juafiy al-Buxoriy boʻlib, u hijriy hisobda 194 yil shavvol oyining 13-kuni (810 yil 20-iyul)da Buxoro shahrida tavallud topgan. Boshqa koʻpgina olimlardan farqli oʻlaroq al-Buxoriy tugʻilgan sana aniq koʻrsatilishiga sabab shuki, uning otasi Ismoil oʻz davrining ilmli odamlaridan boʻlib, oʻgʻlining tugʻilgan kunini oʻz qoʻli bilan yozib ketgan qogʻoz zamondosh olimlar ixtiyoriga yetgan va shu xususda ham uning aniqligiga hech shubha yoʻq. Al-Buxoriy yoshligidayoq otasi vafot etib, onasi tarbiyasida oʻsgan. U yoshligidan aql-idrokli, oʻtkir zehnli va maʼrifatga havasi kuchli boʻlib, turli ilm-fanlarni, ayniqsa, hadis ilmini zoʻr qiziqish bilan egallaydi. Manbalarda koʻrsatilishicha, u oʻn yoshidan boshlab oʻz yurtidagi turli rivoyatchilardan eshitgan hadislarni, shuningdek, Abdulloh ibn al-Muborak va Vakiy kabi olimlarning hadis toʻplamlarini mutolaa qilib, yodlagan, ustozi Shayx Dohiliy bilan hadis rivoyatchilari haqidagi qizgʻin bahslarda qatnashgan. 825 yili oʻn olti yashar al-Buxoriy onasi va akasi Ahmad bilan Hijozga qarab yoʻl tutadi, muqaddas shaharlar Makka va Madinani ziyorat qilib, olti yil Hijozda yashab, hadis ilmidan oʻz bilimini yanada oshirish maqsadida oʻsha paytda ilm-fanning yirik markazlaridan hisoblangan Damashq, [[Qohira]], Basra, Kufa, Bagʻdod kabi shaharlarda yashab, u joylardagi mashhur olimlardan hadis bilan bir qatorda fiqh ilmidan ham taʼlim oladi, yirik olimlar davrasida ilmiy bahslaru munozaralarda qatnashadi va ilm toliblariga dars ham beradi. Imom al-Buxoriy hayotining koʻp qismi xorijiy ellarda, musofirchiliqda oʻtadi. Bu haqda uning oʻzi: “Misr, Shom, Mesopatamiyaga ikki martadan, Basraga toʻrt marta borganman. Hijozda olti yil yashaganman, Bagʻdod va Kufa shaharlariga necha marta borganim hisobini bilmayman”, degan ekan. U safar chogʻida ham, bir shaharda muqim turganda ham ilmini oshirish borasida tinimsiz ishlar, toʻplagan hadislarini oqqa koʻchirar edi. Muallifning yozishicha, Bagʻdodda istiqomat qilgan paytda koʻpincha oyning nurida ijod qilib, qorongʻi kechalarda sham yorugʻida kitob yozar ekan.

Ilm oshirish maqsadida al-Buxoriy juda koʻplab olimlardan taʼlim oladi. Nishopurlik al-Hakimning (1015-yilda vafot etgan) yozishicha, ustozlarining soni toʻqsontalar atrofida boʻlib, ular: Muhammad ibn Yusuf al-Gʻaryobiy, Ubaydulla ibn Musa al-Abasiy, Abu Bakr Abdulla ibn az-Zubayr al-Hamiydiy ibn Rohaviyh nomi bilan mashhur boʻlgan Imom Isʼhoq ibn Ibrohim, Imom Ahmad ibn Hanbal, Ali ibn al-Madaniy va boshqalardir.

Oʻz navbatida al-Buxoriy ham koʻpgina shogirdlariga ustozlik qilgan. Isʼhoq ibn Muhammad ar-Ramodiy, Abdulloh ibn Muhammad al-Masnadiy, Muhammad ibn Xalaf ibn Qutayba, Ibrohim al-Harbiy, Abu Iso at-Termiziy, Muhammad ibn Nasr al-Marvaziy, Muslim ibn al-Hajjoj kabi yetuk olimlar uning shogirdlaridir.

Termizlik mashhur muhaddis Abu Iso at-Termiziy al-Buxoriyga ham shogird, ham safdosh hisoblanib, ularning oʻzaro munosabatlari ibratli boʻlgan. Uzoq yillar Sharqning turli-tuman mamlakatlariga safar qilgandan keyin umrining oxirlarida al-Buxoriy besh (863 – 868) yil Nishopurda yashab, madrasada hadis ilmidan dars bergan. Oʻsha paytda Nishopur [[Islomiy taqvim|musulmon]] Sharqidagi eng yirik ilmiy markazlardan biriga aylanganligi sababli koʻp mashhur olimlar shu shaharda toʻplangan edilar. Al-Buxoriyning at-Termiziy bilan uchrashuvi ham Nishopurda yuz berib, diyorimizdan chiqqan ikki mashhur muhaddis oʻrtasida unutilmas, qizgʻin ilmiy bahslar, koʻpdan-koʻp ijodiy, doʻstona uchrashuvlar boʻlib oʻtadi. At-Termiziyning yozishicha, u oʻz asarlari uchun koʻp maʼlumotlarni al-Buxoriy bilan uchrashuvlaridan olgan. Shu bilan birga al-Buxoriy ham at-Termiziyning bilimini yuqori baholab: “Men sendan koʻrgan foyda sen mendan koʻrgan foydadan ortiqroq”, deb unga nisbatan chuqur hurmatini bildirgan. At-Termiziy oʻz ustozi va safdoshi al-Buxoriyni butun umri davomida hurmatlab, unga samimiy sadoqatda boʻlgan. Arab tarixchisi Shamsuddin az-Zahabiyning (1274 – 1374) “Tazkirat ul-Hufoz” (“Hofizlar haqida tazkira”) nomli asarida yozishicha, at-Termiziy oʻz ustozining vafoti tufayli qattiq qaygʻuga botib “koʻp yigʻlaganidan hatto koʻzlari koʻr boʻlib qolib, uzoq yillar koʻzi ojiz holda yashadi”.

Imom al-Buxoriy nafaqat yirik olim, balki oʻzining goʻzal xulq-atvori, odamoxunligi, muruvvatliligi, himmatliligi va beqiyos saxovatliligi bilan boshqalardan tamomila ajralib turgan. U zehni oʻtkirligi va yodlash qobiliyatining kuchliligi bilan ham xalq orasida gʻoyat shuhrat qozongan. Manbalarda al-Buxoriyning 600 mingga yaqin hadisni yod bilgani qayd qilingan.

Imom al-Buxoriy xorijdan qaytgach, oʻz vatani Buxoroda koʻplab shogirdlar va ulamolarga hadis ilmidan saboq berish bilan mashgʻul boʻladi. Koʻpchilik uni hurmat qilgan, ammo baʼzi hasadgoʻy, qora niyatli kishilar al-Buxoriyni koʻrolmas edilar. Natijada hasadgoʻylarning xatti-harakati tufayli Buxoro amiri Xolid ibn Ahmad az-Zuhaliy bilan al-Buxoriyning aloqasi buzilib qoladi. Bunga sabab, amir olimdan huzuriga kelib “Al-jomeʼ as-sahih”, “At-taʼrix” kitoblarini oʻqib berishni talab qiladi. Lekin al-Buxoriy “Men ilmni xor qilib, uni hokimlar eshigi oldiga olib bormayman, kimga ilm kerak boʻlsa, oʻzi izlasin. Lekin Alloh oxirat kuni ilmni yashirmay uni toliblarga sarf qilgani uchun meni kechiradi”, degan javobni aytadi. Amirga javob yoqmay, fitnachi, boʻhtonkor shaxslarning gapiga kirib al-Buxoriyga shaharni tark etishni buyuradi. Shundan keyin al-Buxoriy Samarqandga qarab yoʻl oladi va birmuncha muddat Xartang qishlogʻida oʻz shogirdlari va qarindosh-urugʻlarinikida yashagandan keyin ogʻir kasalga chalinib, hijriy 256 yil (melodiy 870 yil 1-sentyabr) 60 yoshida vafot etadi va shu yerda dafn qilinadi.

Imom al-Buxoriy avlodlarga boy va qimmatli ilmiy meros qoldirgan boʻlib, u yozgan asarlarning soni yigirmadan ortiqdir. Ulardan “Al-jomeʼ as-sahih”, “Al-adab al-mufrad”, “At-taʼrix as-sagʻir”, “At-taʼrix al-avsot”, “At-taʼrixal-kabir”, “Kitob al-ilal”, “Barr ul-volidayn”, “Asomi us-sahoba”, “Kitob al-kuna” va boshqalarni koʻrsatish mumkin. Buyuk allomaning eng muhim asari, shubhasiz, “Al-jomeʼ as-sahih”dir. Bu asar “Sahiyh al-Buxoriy” nomi bilan ham mashhur. Uning gʻoyat ahamiyatli tomoni shundaki, Imom al-Buxoriygacha oʻtgan muhaddislar oʻz toʻplamlariga eshitgan barcha hadislarini tanlab oʻtirmay qatorasiga kiritaverganlar. Imom al-Buxoriy esa turli roviylardan eshitgan hadislarni tabaqalarga boʻlib, ularning ishonchlilarini ajratib, alohida kitob yaratdi.

Alloma ibn Salohning taʼkidlashicha, al-Buxoriyning bu asariga kiritilgan ishonchli hadislarning soni takrorlanadiganlari bilan birga 7275 ta boʻlib, takrorlanmaidigan holda esa 4000 hadisdan iborat.

Bu sharafli ishni birinchi al-Buxoriy boshlab bergan boʻlib, keyin qator olimlar unga taqlid qilib, shu zaylda hadislar toʻplamini yaratganlar. Imom al-Buxoriyning ushbu yirik asari yozilganiga taxminan 1200-yil boʻldi, oʻsha davrdan boshlab toki shu vaqtgacha u islom taʼlimotida Qurʼondan keyingi ikkinchi oʻrinda turadigan muhim manba sifatida yuqori baholanib kelinmoqda. Imom al-Buxoriyning ushbu asarining koʻplab nusxalari turli shaharlarda tarqalgan. Hatto oʻrta asrlarda yashagan baʼzi adib va xattotlar uchun bu asar nusxalarini koʻchirish tirikchilik manbai ham boʻlgan. Jumladan, taniqli adib va tarixchi an-Nuvayriy (1332-yilda vafot etgan) al-Buxoriyning ushbu asaridan sakkiz nusxa koʻchirib, har birini ming dirhamdan sotgan. 1325-yilda koʻchirilgan sakkiz jilddan iborat goʻzal bir nusxasi hozir Istanbulda saqlanmoqda. “Al-Jomeʼ as-sahih”ga koʻpdan-koʻp sharhlar bitilgan boʻlib, muhim manba sifatida u qayta-qayta nashr ham qilingan. Imom al-Buxoriy toʻplamlariga kiritilgan hadislar mehr-muhabbat, saxiylik, ochiq koʻngillik, ota-ona, ayollar va kattalarga hurmat, yetim-yesirlarga muruvvat, faqir bechoralarga himmat, vatanga muhabbat, mehnatsevarlik va halollikka daʼvat etish kabi haqiqiy insoniy fazilatlar va namunali tartibotlar majmuasidir. Unda nima yaxshi, nima yomon, nimani qilish kerak, nimadan oʻzni tiyish lozimligi haqida hozirgi jamiyatimiz ahli, ayniqsa, yosh avlod uchun katta tarbiyaviy ahamiyatga ega yoʻl-yoʻriqlar, pand-nasihat va oʻgitlar aks ettirilgan.

1974-yilda Oʻrta Osiyo va Qozogʻiston musulmonlari Diniy boshqarmasi tashabbusi bilan jumhuriyatimizda butun islom dunyosi vakillari ishtirokida allomaning 1200 yillik yubileyi nishonlangan edi. Uning shoh asarlari hisoblanmish “Al-Jomeʼ as-sahih” va “Al-adab al-mufrad” kitoblari Toshkentda qaytadan nashr qilinishi al-Buxoriy merosini oʻrganishda katta ahamiyatga ega boʻldi. Toshkentdagi diniy oliy maʼhadning Imom al-Buxoriy nomi bilan atalishi bundan oʻn ikki asr muqaddam ilm-fan yoʻlida beqiyos katta xizmat qilgan buyuk olimga chuqur hurmat-etiborning ramzidir. Allomaning Xartang qishlogʻida joylashgan salobatli maqbarasi eng obod va koʻrkam qadamjolardan biri sifatida ardoqlanib, islom ahli va barcha mehmonlar uchun tabarruk ziyoratgoh sifatida mashhurdir. 1998-yilda [[Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti]] formoni bilan buyuk hadisshunos allomaning 1225 yillik tavallud kuni keng jamoatchilik tomonidan katta hurmat va ehtirom ila nishonlanib, uning maqbarasi qayta qurildi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{chala}}
{{no iwiki}} &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;</text>
      <sha1>1mc3e8l2fy8fomd6m1n6cijk6shv15t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Klon tanlash</title>
    <ns>1</ns>
    <id>510066</id>
    <revision>
      <id>6327597</id>
      <parentid>4910290</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T19:12:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>UMirbek.dsh</username>
        <id>322577</id>
      </contributor>
      <comment>/* Klon.uzb */ yangi mavzu</comment>
      <origin>6327597</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="197" sha1="kcqna9kmuqt1ytzpsi5ac2is2mgsrnz" xml:space="preserve">{{Munozara}}
{{OʻzME loyihasi|daraja=|ahamiyat=}}

== Klon.uzb ==
obuna [[Foydalanuvchi:UMirbek.dsh|UMirbek.dsh]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:UMirbek.dsh|munozara]]) 19:12, 2026-yil 1-noyabr (UTC)</text>
      <sha1>kcqna9kmuqt1ytzpsi5ac2is2mgsrnz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ravshan Mahmudov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>527504</id>
    <revision>
      <id>6327509</id>
      <parentid>6178297</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T12:49:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327509</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4980" sha1="kvjn5y161a26blzvclwoiwip2dwgtfh" xml:space="preserve">{{Orphan|date=avgust 2024}}
{{ism+familiya|Ravshan (ism)|Ravshan|Mahmudov}}
{{Harbiy arbob bilgiqutisi
|ism=Ravshan Mahmudov
| tasvir                    = 
| izoh                      = 
|tugʻilgan_sanasi=[[1925-yil]] 
|tugʻilgan_joyi=Siyob qishlogʻi, [[Samarqand]], [[Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi|OʻzSSR]]
|vafot_sanasi=[[1943-yil]] [[27-sentyabr]]
|placeofdeath=Repki tumani, [[Ukraina Sovet Sotsialistik Respublikasi|Ukraina SSR]]
|vafot_joyi=Repki tumani, [[Ukraina Sovet Sotsialistik Respublikasi|Ukraina SSR]]
|fuqaroligi={{SSSR}}
|xizmat_yillari=
|unvoni=
|lavozimi=piyoda askar
|jang=[[Ikkinchi jahon urushi]]
|mukofotlari=[[File:Hero_of_the_Soviet_Union.png|25px|]] &lt;br /&gt;[[File:SU_Order_of_Lenin_ribbon.svg|35px|]] }}
'''Ravshan Mahmudov''' (1925, Samarqand tumani – 1943) – [[Ikkinchi jahon urushi]] qatnashchisi. Markaziy front 61-armiyaning 415-oʻqchi diviziyasi oʻqchisi. 1943-yil 27-sentabrda Chernigov viloyatining Repki rayonidagi Zmei xutori yaqinida birinchilardan boʻlib Dnepr daryosini kechib oʻtgan, jangchilarni 3-marta hujumga boshlagan, oʻng sohildagi platsdarmni saqlab qolish uchun boʻlgan jangda halok boʻlgan. 1944-yil 15-yanvarda [[Sovet Ittifoqi Qahramoni|Qahramon]] (vafotidan soʻng) unvoniga sazovor boʻlgan&lt;ref&gt;[[Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi|OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://sun.tsu.ru/mminfo/2020/000462771/1944/1944_004.pdf Ukaz Prezidiuma Verxovnogo Soveta SSSR „O prisvoenii zvaniya Geroya Sovetskogo Soyuza generalam, ofitserskomu, serjantskomu i ryadovomu sostavu Krasnoy Armii“ ot 15 yanvarya 1944 goda] // Vedomosti Verxovnogo Soveta Soyuza Sovetskix Sotsialisticheskix Respublik : gazeta. – 1944. – 23 yanvarya (№ 4 (264)). – S. 1.&lt;/ref&gt;.
== Biografiyasi ==
Ravshan (Roʻjan) Mahmudov 1925-yilda Siyob qishlogʻida (hozirgi Oʻzbekistonning Samarqand viloyati hududi) dehqon oilasida dunyoga kelgan. Millati – oʻzbek. Maktab taʼlimini tamomlamasdan, [[Kolxoz|kolxozda]] ishlashni boshlagan. 1943-yil fevral oyida Ravshan Mahmudov Ishchilar va Dehqonlar [[Sovet Armiyasi|Qizil Armiyasi]] safiga chaqirilib, [[Ikkinchi jahon urushi|ikkinchi jahon urushi]] frontiga joʻnatilgan. Mahmudov markaziy frontda jang qilgan, 61-armiyaning 415-oʻqchi diviziyasi oʻqchisi boʻlgan. R.Mahmudov Dnepr jangidagi ishtiroki bilan ajralib turgan.

1943-yilning sentabr oyida Mahmudov [[Ukraina Sovet Sotsialistik Respublikasi|Ukraina SSRning]] [[Chernigov viloyati]], Repki tumani, Zmei qishlogʻi yaqinida [[Dnepr|Dneprning]] gʻarbiy qirgʻogʻida joylashgan koʻprigini egallash va ushlab turish boʻyicha janglarda faol ishtirok etdi. U shaxsan oʻnta nemis qarshi hujumlarini qaytarishda qatnashgan va jangning muhim daqiqalarida oʻz safdoshlarini uch marta hujumga boshlagan. Toʻrt oylik operatsiya natijasida Ukrainaning chap qirgʻogʻi Qizil Armiya tomonidan nemis qoʻshinlaridan deyarli butunlay ozod qilindi. [[1943|1943-yil]] [[27-sentyabr|27-sentyabrdagi]] hujumlardan birida Ravshan Mahmudov vafot etdi&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=Награда Рожана Махмудова |url=https://poisk.re/awards/18714515 |accessdate=20-sentabr 2023-yil}}&lt;/ref&gt;. U Repki tumanidagi Mysi qishlogʻidagi ommaviy qabrga dafn etilgan.

[[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSR]] Oliy Kengashi Prezidiumining 1944-yil 15-yanvardagi „Qizil Armiya generallari, ofitserlari, serjantlari va oddiy askarlariga jangovar vazifalarni namunali bajarganliklari uchun Sovet Ittifoqi Qahramoni unvonini berish toʻgʻrisida“gi farmoni bilan nemis bosqinchilariga qarshi kurash, frontidagi qoʻmondonlik va bir vaqtning oʻzida koʻrsatgan jasorati va qahramonligi&quot; uchun Qizil Armiya askari Ravshan Mahmudov vafotidan soʻng Sovet Ittifoqi Qahramoni yuksak unvoni bilan taqdirlandi. Shuningdek, unga vafotidan keyin Lenin ordeni berilgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=Махмудов Равшан |url=http://war-heroes.uz/ru/%D0%BD%D0%B0%D1%88%D0%B8-%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%BE%D0%B8/%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%BE%D0%B8-%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%82%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE-%D1%81%D0%BE%D1%8E%D0%B7%D0%B0/%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%BC%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B2-%D1%80%D0%B0%D0%B2%D1%88%D0%B0%D0%BD/ |accessdate=20-sentabr 2023-yil |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230929181714/http://war-heroes.uz/ru/%D0%BD%D0%B0%D1%88%D0%B8-%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%BE%D0%B8/%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%BE%D0%B8-%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%82%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE-%D1%81%D0%BE%D1%8E%D0%B7%D0%B0/%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%BC%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B2-%D1%80%D0%B0%D0%B2%D1%88%D0%B0%D0%BD/ |arxivsana=2023-09-29}}&lt;/ref&gt;.
== Xotirasi ==
Samarqand shahridagi koʻchaga Ravshan Mahmudov nomi berilgan.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{OʻzME}}

{{chala}}

{{DEFAULTSORT:Mahmudov, Ravshan}}
[[Turkum:Ikkinchi jahon urushi qatnashchilari]]
[[Turkum:Sovet Ittifoqi Qahramonlari]]
[[Turkum:1925-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1943-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:27-sentabrda vafot etganlar]]</text>
      <sha1>kvjn5y161a26blzvclwoiwip2dwgtfh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Membrana</title>
    <ns>0</ns>
    <id>528092</id>
    <revision>
      <id>6327928</id>
      <parentid>6102839</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:57:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327928</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1821" sha1="k7bfsz59911qkvsczydml8rtaeus6ih" xml:space="preserve">'''Membrana''' (lotincha: membrana — qobiq, parda) — 1)texnikada — berk kontur (perimetr) boʻylab mahkamlangan yupqa yumshoq egiluvchan plastinka. Turlicha bosimli ikki boʻshliqni yoki ayrim boʻshliq (hajm)ni umumiy boʻshliq (hajm) dan ajratish, shuningdek, bosim oʻzgarishlarini chiziqli siljishlarga va, aksincha, aylantirish uchun moʻljallanadi. Metall (mas, folga, elinvar) va metallmas (rezina, mato va boshqalar) xillari bor. M. elektr yoki mexanik tebranishlarni tovush tebranishlariga va, aksincha, aylantirib beruvchi apparatlarning tarkibiy qismi. U manometrlarsa sezgir element, nasos larda zichlash qurilmasi sifatida, mikrofon, telefon va boshqa asboblarda ham qoʻllanadi; 2) elastiklik nazariyasida — kontur boʻylab mahkamlangan egiluvchan yupqa plastinka. Egilishga bikrligi nolga teng deb olinadi. Osma tizimlarda koʻtaruvchi element sifatida foydalaniladi. Mas, undan binoning osma yopmasi sifatida foydalanish mumkin. M. choʻzilmaydi deb qabul qilinadi, egilishi esa konturning qandayligiga qarab hisobga olinadi.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Biologiyada ==
* [[Hujayra membranasi]]
** [[Sinaps|Postsinaptik membrana]]
* [[Plazmatik membrana]]
* [[Yadro membranasi]]
* [[Membran (artropod ekzoskeletasi)]]
* [[Bazal membrana]]
* [[Epiretinal membrana]]

== Fizikada ==
* [[Mexanik membrana]]
* [[Sunʼiy membrana]]
* [[Qisman oʻtkazuvchan membrana]]
* [[Trek membrana]]

== Texnikada ==
* [[Membrana xavfsizlik qurilmasi|Xavfsizlik membranasi]]
* [[Gidroakkumulyator|Gidroakkumulyator membranasi]]
* [[Polivinilxlorid membranalar]]
* [[Polimer elektrolitik membranalar]]
* [[Patefon membranasi]]

== Yana qarang ==
* [[Membrana mato]]
* [[Membranafon]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{OʻzME}} &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;

{{koʻp maʼnolilik}}</text>
      <sha1>k7bfsz59911qkvsczydml8rtaeus6ih</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327929</id>
      <parentid>6327928</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:57:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327929</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1829" sha1="1ndijcg7mpsh6qciun9tm87vpuw41tq" xml:space="preserve">'''Membrana''' ([[lotincha]]: membrana — ''qobiq, parda'') — 1)texnikada — berk kontur (perimetr) boʻylab mahkamlangan yupqa yumshoq egiluvchan plastinka. Turlicha bosimli ikki boʻshliqni yoki ayrim boʻshliq (hajm)ni umumiy boʻshliq (hajm) dan ajratish, shuningdek, bosim oʻzgarishlarini chiziqli siljishlarga va, aksincha, aylantirish uchun moʻljallanadi. Metall (mas, folga, elinvar) va metallmas (rezina, mato va boshqalar) xillari bor. M. elektr yoki mexanik tebranishlarni tovush tebranishlariga va, aksincha, aylantirib beruvchi apparatlarning tarkibiy qismi. U manometrlarsa sezgir element, nasos larda zichlash qurilmasi sifatida, mikrofon, telefon va boshqa asboblarda ham qoʻllanadi; 2) elastiklik nazariyasida — kontur boʻylab mahkamlangan egiluvchan yupqa plastinka. Egilishga bikrligi nolga teng deb olinadi. Osma tizimlarda koʻtaruvchi element sifatida foydalaniladi. Mas, undan binoning osma yopmasi sifatida foydalanish mumkin. M. choʻzilmaydi deb qabul qilinadi, egilishi esa konturning qandayligiga qarab hisobga olinadi.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Biologiyada ==
* [[Hujayra membranasi]]
** [[Sinaps|Postsinaptik membrana]]
* [[Plazmatik membrana]]
* [[Yadro membranasi]]
* [[Membran (artropod ekzoskeletasi)]]
* [[Bazal membrana]]
* [[Epiretinal membrana]]

== Fizikada ==
* [[Mexanik membrana]]
* [[Sunʼiy membrana]]
* [[Qisman oʻtkazuvchan membrana]]
* [[Trek membrana]]

== Texnikada ==
* [[Membrana xavfsizlik qurilmasi|Xavfsizlik membranasi]]
* [[Gidroakkumulyator|Gidroakkumulyator membranasi]]
* [[Polivinilxlorid membranalar]]
* [[Polimer elektrolitik membranalar]]
* [[Patefon membranasi]]

== Yana qarang ==
* [[Membrana mato]]
* [[Membranafon]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{OʻzME}} &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;

{{koʻp maʼnolilik}}</text>
      <sha1>1ndijcg7mpsh6qciun9tm87vpuw41tq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327930</id>
      <parentid>6327929</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:57:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6327930</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1830" sha1="97f56f25ifd6cna8829cxit85ote79k" xml:space="preserve">'''Membrana''' ([[lotincha]]: membrana — ''qobiq, parda'') — 1) texnikada — berk kontur (perimetr) boʻylab mahkamlangan yupqa yumshoq egiluvchan plastinka. Turlicha bosimli ikki boʻshliqni yoki ayrim boʻshliq (hajm)ni umumiy boʻshliq (hajm) dan ajratish, shuningdek, bosim oʻzgarishlarini chiziqli siljishlarga va, aksincha, aylantirish uchun moʻljallanadi. Metall (mas, folga, elinvar) va metallmas (rezina, mato va boshqalar) xillari bor. M. elektr yoki mexanik tebranishlarni tovush tebranishlariga va, aksincha, aylantirib beruvchi apparatlarning tarkibiy qismi. U manometrlarsa sezgir element, nasos larda zichlash qurilmasi sifatida, mikrofon, telefon va boshqa asboblarda ham qoʻllanadi; 2) elastiklik nazariyasida — kontur boʻylab mahkamlangan egiluvchan yupqa plastinka. Egilishga bikrligi nolga teng deb olinadi. Osma tizimlarda koʻtaruvchi element sifatida foydalaniladi. Mas, undan binoning osma yopmasi sifatida foydalanish mumkin. M. choʻzilmaydi deb qabul qilinadi, egilishi esa konturning qandayligiga qarab hisobga olinadi.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Biologiyada ==
* [[Hujayra membranasi]]
** [[Sinaps|Postsinaptik membrana]]
* [[Plazmatik membrana]]
* [[Yadro membranasi]]
* [[Membran (artropod ekzoskeletasi)]]
* [[Bazal membrana]]
* [[Epiretinal membrana]]

== Fizikada ==
* [[Mexanik membrana]]
* [[Sunʼiy membrana]]
* [[Qisman oʻtkazuvchan membrana]]
* [[Trek membrana]]

== Texnikada ==
* [[Membrana xavfsizlik qurilmasi|Xavfsizlik membranasi]]
* [[Gidroakkumulyator|Gidroakkumulyator membranasi]]
* [[Polivinilxlorid membranalar]]
* [[Polimer elektrolitik membranalar]]
* [[Patefon membranasi]]

== Yana qarang ==
* [[Membrana mato]]
* [[Membranafon]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{OʻzME}} &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;

{{koʻp maʼnolilik}}</text>
      <sha1>97f56f25ifd6cna8829cxit85ote79k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327931</id>
      <parentid>6327930</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:57:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327931</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1843" sha1="dvlbm455poa7nwto8sn61kwz732aa2b" xml:space="preserve">'''Membrana''' ([[lotincha]]: membrana — ''qobiq, parda'') — 1) [[texnika]]&lt;nowiki/&gt;da — berk kontur (perimetr) boʻylab mahkamlangan yupqa yumshoq egiluvchan plastinka. Turlicha bosimli ikki boʻshliqni yoki ayrim boʻshliq (hajm)ni umumiy boʻshliq (hajm) dan ajratish, shuningdek, bosim oʻzgarishlarini chiziqli siljishlarga va, aksincha, aylantirish uchun moʻljallanadi. Metall (mas, folga, elinvar) va metallmas (rezina, mato va boshqalar) xillari bor. M. elektr yoki mexanik tebranishlarni tovush tebranishlariga va, aksincha, aylantirib beruvchi apparatlarning tarkibiy qismi. U manometrlarsa sezgir element, nasos larda zichlash qurilmasi sifatida, mikrofon, telefon va boshqa asboblarda ham qoʻllanadi; 2) elastiklik nazariyasida — kontur boʻylab mahkamlangan egiluvchan yupqa plastinka. Egilishga bikrligi nolga teng deb olinadi. Osma tizimlarda koʻtaruvchi element sifatida foydalaniladi. Mas, undan binoning osma yopmasi sifatida foydalanish mumkin. M. choʻzilmaydi deb qabul qilinadi, egilishi esa konturning qandayligiga qarab hisobga olinadi.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Biologiyada ==
* [[Hujayra membranasi]]
** [[Sinaps|Postsinaptik membrana]]
* [[Plazmatik membrana]]
* [[Yadro membranasi]]
* [[Membran (artropod ekzoskeletasi)]]
* [[Bazal membrana]]
* [[Epiretinal membrana]]

== Fizikada ==
* [[Mexanik membrana]]
* [[Sunʼiy membrana]]
* [[Qisman oʻtkazuvchan membrana]]
* [[Trek membrana]]

== Texnikada ==
* [[Membrana xavfsizlik qurilmasi|Xavfsizlik membranasi]]
* [[Gidroakkumulyator|Gidroakkumulyator membranasi]]
* [[Polivinilxlorid membranalar]]
* [[Polimer elektrolitik membranalar]]
* [[Patefon membranasi]]

== Yana qarang ==
* [[Membrana mato]]
* [[Membranafon]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{OʻzME}} &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;

{{koʻp maʼnolilik}}</text>
      <sha1>dvlbm455poa7nwto8sn61kwz732aa2b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327932</id>
      <parentid>6327931</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:57:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327932</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1834" sha1="gnss9bpbhqal6gq0vs05xkrk3k4y3cc" xml:space="preserve">'''Membrana''' ([[lotincha]]: membrana — ''qobiq, parda'') — 1) [[texnika]]da — berk kontur (perimetr) boʻylab mahkamlangan yupqa yumshoq egiluvchan plastinka. Turlicha bosimli ikki boʻshliqni yoki ayrim boʻshliq (hajm)ni umumiy boʻshliq (hajm) dan ajratish, shuningdek, bosim oʻzgarishlarini chiziqli siljishlarga va, aksincha, aylantirish uchun moʻljallanadi. Metall (mas, folga, elinvar) va metallmas (rezina, mato va boshqalar) xillari bor. M. elektr yoki mexanik tebranishlarni tovush tebranishlariga va, aksincha, aylantirib beruvchi apparatlarning tarkibiy qismi. U manometrlarsa sezgir element, nasos larda zichlash qurilmasi sifatida, mikrofon, telefon va boshqa asboblarda ham qoʻllanadi; 2) elastiklik nazariyasida — kontur boʻylab mahkamlangan egiluvchan yupqa plastinka. Egilishga bikrligi nolga teng deb olinadi. Osma tizimlarda koʻtaruvchi element sifatida foydalaniladi. Mas, undan binoning osma yopmasi sifatida foydalanish mumkin. M. choʻzilmaydi deb qabul qilinadi, egilishi esa konturning qandayligiga qarab hisobga olinadi.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Biologiyada ==
* [[Hujayra membranasi]]
** [[Sinaps|Postsinaptik membrana]]
* [[Plazmatik membrana]]
* [[Yadro membranasi]]
* [[Membran (artropod ekzoskeletasi)]]
* [[Bazal membrana]]
* [[Epiretinal membrana]]

== Fizikada ==
* [[Mexanik membrana]]
* [[Sunʼiy membrana]]
* [[Qisman oʻtkazuvchan membrana]]
* [[Trek membrana]]

== Texnikada ==
* [[Membrana xavfsizlik qurilmasi|Xavfsizlik membranasi]]
* [[Gidroakkumulyator|Gidroakkumulyator membranasi]]
* [[Polivinilxlorid membranalar]]
* [[Polimer elektrolitik membranalar]]
* [[Patefon membranasi]]

== Yana qarang ==
* [[Membrana mato]]
* [[Membranafon]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{OʻzME}} &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;

{{koʻp maʼnolilik}}</text>
      <sha1>gnss9bpbhqal6gq0vs05xkrk3k4y3cc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327933</id>
      <parentid>6327932</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:58:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327933</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1870" sha1="iwrumjpp91ipmuhx1cw8syus2x41027" xml:space="preserve">'''Membrana''' ([[lotincha]]: membrana — ''qobiq, parda'') — 1) [[texnika]]da — berk kontur (perimetr) boʻylab mahkamlangan yupqa yumshoq egiluvchan [[Plastinkalilar|plastinka]]. Turlicha bosimli ikki boʻshliqni yoki ayrim boʻshliq (hajm)ni umumiy boʻshliq (hajm) dan ajratish, shuningdek, bosim oʻzgarishlarini chiziqli siljishlarga va, aksincha, aylantirish uchun moʻljallanadi. Metall (mas, folga, elinvar) va metallmas (rezina, mato va boshqalar) xillari bor. M. [[elektr]] yoki [[mexanik tebranishlar]]&lt;nowiki/&gt;ni tovush tebranishlariga va, aksincha, aylantirib beruvchi apparatlarning tarkibiy qismi. U manometrlarsa sezgir element, nasos larda zichlash qurilmasi sifatida, mikrofon, telefon va boshqa asboblarda ham qoʻllanadi; 2) elastiklik nazariyasida — kontur boʻylab mahkamlangan egiluvchan yupqa plastinka. Egilishga bikrligi nolga teng deb olinadi. Osma tizimlarda koʻtaruvchi element sifatida foydalaniladi. Mas, undan binoning osma yopmasi sifatida foydalanish mumkin. M. choʻzilmaydi deb qabul qilinadi, egilishi esa konturning qandayligiga qarab hisobga olinadi.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Biologiyada ==
* [[Hujayra membranasi]]
** [[Sinaps|Postsinaptik membrana]]
* [[Plazmatik membrana]]
* [[Yadro membranasi]]
* [[Membran (artropod ekzoskeletasi)]]
* [[Bazal membrana]]
* [[Epiretinal membrana]]

== Fizikada ==
* [[Mexanik membrana]]
* [[Sunʼiy membrana]]
* [[Qisman oʻtkazuvchan membrana]]
* [[Trek membrana]]

== Texnikada ==
* [[Membrana xavfsizlik qurilmasi|Xavfsizlik membranasi]]
* [[Gidroakkumulyator|Gidroakkumulyator membranasi]]
* [[Polivinilxlorid membranalar]]
* [[Polimer elektrolitik membranalar]]
* [[Patefon membranasi]]

== Yana qarang ==
* [[Membrana mato]]
* [[Membranafon]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{OʻzME}} &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;

{{koʻp maʼnolilik}}</text>
      <sha1>iwrumjpp91ipmuhx1cw8syus2x41027</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327934</id>
      <parentid>6327933</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:58:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6327934</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1861" sha1="tj9ctvxc86l2rbow274i2cxdm4pvsku" xml:space="preserve">'''Membrana''' ([[lotincha]]: membrana — ''qobiq, parda'') — 1) [[texnika]]da — berk kontur (perimetr) boʻylab mahkamlangan yupqa yumshoq egiluvchan [[Plastinkalilar|plastinka]]. Turlicha bosimli ikki boʻshliqni yoki ayrim boʻshliq (hajm)ni umumiy boʻshliq (hajm) dan ajratish, shuningdek, bosim oʻzgarishlarini chiziqli siljishlarga va, aksincha, aylantirish uchun moʻljallanadi. Metall (mas, folga, elinvar) va metallmas (rezina, mato va boshqalar) xillari bor. M. [[elektr]] yoki [[mexanik tebranishlar]]ni tovush tebranishlariga va, aksincha, aylantirib beruvchi apparatlarning tarkibiy qismi. U manometrlarsa sezgir element, nasos larda zichlash qurilmasi sifatida, mikrofon, telefon va boshqa asboblarda ham qoʻllanadi; 2) elastiklik nazariyasida — kontur boʻylab mahkamlangan egiluvchan yupqa plastinka. Egilishga bikrligi nolga teng deb olinadi. Osma tizimlarda koʻtaruvchi element sifatida foydalaniladi. Mas, undan binoning osma yopmasi sifatida foydalanish mumkin. M. choʻzilmaydi deb qabul qilinadi, egilishi esa konturning qandayligiga qarab hisobga olinadi.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Biologiyada ==
* [[Hujayra membranasi]]
** [[Sinaps|Postsinaptik membrana]]
* [[Plazmatik membrana]]
* [[Yadro membranasi]]
* [[Membran (artropod ekzoskeletasi)]]
* [[Bazal membrana]]
* [[Epiretinal membrana]]

== Fizikada ==
* [[Mexanik membrana]]
* [[Sunʼiy membrana]]
* [[Qisman oʻtkazuvchan membrana]]
* [[Trek membrana]]

== Texnikada ==
* [[Membrana xavfsizlik qurilmasi|Xavfsizlik membranasi]]
* [[Gidroakkumulyator|Gidroakkumulyator membranasi]]
* [[Polivinilxlorid membranalar]]
* [[Polimer elektrolitik membranalar]]
* [[Patefon membranasi]]

== Yana qarang ==
* [[Membrana mato]]
* [[Membranafon]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{OʻzME}} &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;

{{koʻp maʼnolilik}}</text>
      <sha1>tj9ctvxc86l2rbow274i2cxdm4pvsku</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327936</id>
      <parentid>6327934</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:59:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327936</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1865" sha1="czj69aw62l5n1kvvar1r6l4kma78x9g" xml:space="preserve">'''Membrana''' ([[lotincha]]: membrana — ''qobiq, parda'') — 1) [[texnika]]da — berk kontur (perimetr) boʻylab mahkamlangan yupqa yumshoq egiluvchan [[Plastinkalilar|plastinka]]. Turlicha bosimli ikki boʻshliqni yoki ayrim ''boʻshliq (hajm)ni'' umumiy boʻshliq (hajm) dan ajratish, shuningdek, bosim oʻzgarishlarini chiziqli siljishlarga va, aksincha, aylantirish uchun moʻljallanadi. Metall (mas, folga, elinvar) va metallmas (rezina, mato va boshqalar) xillari bor. M. [[elektr]] yoki [[mexanik tebranishlar]]ni tovush tebranishlariga va, aksincha, aylantirib beruvchi apparatlarning tarkibiy qismi. U manometrlarsa sezgir element, nasos larda zichlash qurilmasi sifatida, mikrofon, telefon va boshqa asboblarda ham qoʻllanadi; 2) elastiklik nazariyasida — kontur boʻylab mahkamlangan egiluvchan yupqa plastinka. Egilishga bikrligi nolga teng deb olinadi. Osma tizimlarda koʻtaruvchi element sifatida foydalaniladi. Mas, undan binoning osma yopmasi sifatida foydalanish mumkin. M. choʻzilmaydi deb qabul qilinadi, egilishi esa konturning qandayligiga qarab hisobga olinadi.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Biologiyada ==
* [[Hujayra membranasi]]
** [[Sinaps|Postsinaptik membrana]]
* [[Plazmatik membrana]]
* [[Yadro membranasi]]
* [[Membran (artropod ekzoskeletasi)]]
* [[Bazal membrana]]
* [[Epiretinal membrana]]

== Fizikada ==
* [[Mexanik membrana]]
* [[Sunʼiy membrana]]
* [[Qisman oʻtkazuvchan membrana]]
* [[Trek membrana]]

== Texnikada ==
* [[Membrana xavfsizlik qurilmasi|Xavfsizlik membranasi]]
* [[Gidroakkumulyator|Gidroakkumulyator membranasi]]
* [[Polivinilxlorid membranalar]]
* [[Polimer elektrolitik membranalar]]
* [[Patefon membranasi]]

== Yana qarang ==
* [[Membrana mato]]
* [[Membranafon]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{OʻzME}} &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;

{{koʻp maʼnolilik}}</text>
      <sha1>czj69aw62l5n1kvvar1r6l4kma78x9g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327937</id>
      <parentid>6327936</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:59:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327937</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1866" sha1="c86bl4nzjv55tjh925nlnq75gthbhpb" xml:space="preserve">'''Membrana''' ([[lotincha]]: membrana — ''qobiq, parda'') — 1) [[texnika]]da — berk kontur (perimetr) boʻylab mahkamlangan yupqa yumshoq egiluvchan [[Plastinkalilar|plastinka]]. Turlicha bosimli ikki boʻshliqni yoki ayrim ''boʻshliq (hajm)ni'' umumiy boʻshliq (hajm) dan ajratish, shuningdek, bosim oʻzgarishlarini chiziqli siljishlarga va, aksincha, aylantirish uchun moʻljallanadi. Metall (mas, folga, elinvar) va metallmas (rezina, mato va boshqalar) xillari bor. M. [[elektr]] yoki [[mexanik tebranishlar]]ni tovush tebranishlariga va, aksincha, aylantirib beruvchi apparatlarning tarkibiy qismi. U manometrlarsa sezgir element, nasos larda zichlash qurilmasi sifatida, mikrofon, telefon va boshqa asboblarda ham qoʻllanadi; 2) elastiklik nazariyasida — kontur boʻylab mahkamlangan egiluvchan yupqa plastinka. Egilishga bikrligi nolga teng deb olinadi. Osma tizimlarda koʻtaruvchi element sifatida foydalaniladi. Mas, undan binoning osma yopmasi sifatida foydalanish mumkin. M. choʻzilmaydi deb qabul qilinadi, egilishi esa konturning qandayligiga qarab hisobga olinadi.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Biologiyada ==

* [[Hujayra membranasi]]
** [[Sinaps|Postsinaptik membrana]]
* [[Plazmatik membrana]]
* [[Yadro membranasi]]
* [[Membran (artropod ekzoskeletasi)]]
* [[Bazal membrana]]
* [[Epiretinal membrana]]

== Fizikada ==
* [[Mexanik membrana]]
* [[Sunʼiy membrana]]
* [[Qisman oʻtkazuvchan membrana]]
* [[Trek membrana]]

== Texnikada ==
* [[Membrana xavfsizlik qurilmasi|Xavfsizlik membranasi]]
* [[Gidroakkumulyator|Gidroakkumulyator membranasi]]
* [[Polivinilxlorid membranalar]]
* [[Polimer elektrolitik membranalar]]
* [[Patefon membranasi]]

== Yana qarang ==
* [[Membrana mato]]
* [[Membranafon]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{OʻzME}} &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;

{{koʻp maʼnolilik}}</text>
      <sha1>c86bl4nzjv55tjh925nlnq75gthbhpb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327938</id>
      <parentid>6327937</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:59:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327938</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1867" sha1="hjxqtojykbkv468i7qv2r7i34buwvpc" xml:space="preserve">'''Membrana''' ([[lotincha]]: membrana — ''qobiq, parda'') — 1) [[texnika]]da — berk kontur (perimetr) boʻylab mahkamlangan yupqa yumshoq egiluvchan [[Plastinkalilar|plastinka]]. Turlicha bosimli ikki boʻshliqni yoki ayrim ''boʻshliq (hajm)ni'' umumiy boʻshliq (hajm) dan ajratish, shuningdek, bosim oʻzgarishlarini chiziqli siljishlarga va, aksincha, aylantirish uchun moʻljallanadi. Metall (mas, folga, elinvar) va metallmas (rezina, mato va boshqalar) xillari bor. M. [[elektr]] yoki [[mexanik tebranishlar]]ni tovush tebranishlariga va, aksincha, aylantirib beruvchi apparatlarning tarkibiy qismi. U manometrlarsa sezgir element, nasos larda zichlash qurilmasi sifatida, mikrofon, telefon va boshqa asboblarda ham qoʻllanadi; 2) elastiklik nazariyasida — kontur boʻylab mahkamlangan egiluvchan yupqa plastinka. Egilishga bikrligi nolga teng deb olinadi. Osma tizimlarda koʻtaruvchi element sifatida foydalaniladi. Mas, undan binoning osma yopmasi sifatida foydalanish mumkin. M. choʻzilmaydi deb qabul qilinadi, egilishi esa konturning qandayligiga qarab hisobga olinadi.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Biologiyada ==

* [[Hujayra membranasi]]
** [[Sinaps|Postsinaptik membrana]]
* [[Plazmatik membrana]]
* [[Yadro membranasi]]
* [[Membran (artropod ekzoskeletasi)]]
* [[Bazal membrana]]
* [[Epiretinal membrana]]

== Fizikada ==

* [[Mexanik membrana]]
* [[Sunʼiy membrana]]
* [[Qisman oʻtkazuvchan membrana]]
* [[Trek membrana]]

== Texnikada ==
* [[Membrana xavfsizlik qurilmasi|Xavfsizlik membranasi]]
* [[Gidroakkumulyator|Gidroakkumulyator membranasi]]
* [[Polivinilxlorid membranalar]]
* [[Polimer elektrolitik membranalar]]
* [[Patefon membranasi]]

== Yana qarang ==
* [[Membrana mato]]
* [[Membranafon]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{OʻzME}} &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;

{{koʻp maʼnolilik}}</text>
      <sha1>hjxqtojykbkv468i7qv2r7i34buwvpc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327939</id>
      <parentid>6327938</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:59:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327939</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1868" sha1="oltyqhnndpt78vwkw2ibyaqigdfe15g" xml:space="preserve">'''Membrana''' ([[lotincha]]: membrana — ''qobiq, parda'') — 1) [[texnika]]da — berk kontur (perimetr) boʻylab mahkamlangan yupqa yumshoq egiluvchan [[Plastinkalilar|plastinka]]. Turlicha bosimli ikki boʻshliqni yoki ayrim ''boʻshliq (hajm)ni'' umumiy boʻshliq (hajm) dan ajratish, shuningdek, bosim oʻzgarishlarini chiziqli siljishlarga va, aksincha, aylantirish uchun moʻljallanadi. Metall (mas, folga, elinvar) va metallmas (rezina, mato va boshqalar) xillari bor. M. [[elektr]] yoki [[mexanik tebranishlar]]ni tovush tebranishlariga va, aksincha, aylantirib beruvchi apparatlarning tarkibiy qismi. U manometrlarsa sezgir element, nasos larda zichlash qurilmasi sifatida, mikrofon, telefon va boshqa asboblarda ham qoʻllanadi; 2) elastiklik nazariyasida — kontur boʻylab mahkamlangan egiluvchan yupqa plastinka. Egilishga bikrligi nolga teng deb olinadi. Osma tizimlarda koʻtaruvchi element sifatida foydalaniladi. Mas, undan binoning osma yopmasi sifatida foydalanish mumkin. M. choʻzilmaydi deb qabul qilinadi, egilishi esa konturning qandayligiga qarab hisobga olinadi.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Biologiyada ==

* [[Hujayra membranasi]]
** [[Sinaps|Postsinaptik membrana]]
* [[Plazmatik membrana]]
* [[Yadro membranasi]]
* [[Membran (artropod ekzoskeletasi)]]
* [[Bazal membrana]]
* [[Epiretinal membrana]]

== Fizikada ==

* [[Mexanik membrana]]
* [[Sunʼiy membrana]]
* [[Qisman oʻtkazuvchan membrana]]
* [[Trek membrana]]

== Texnikada ==
* [[Membrana xavfsizlik qurilmasi|Xavfsizlik membranasi]]
* [[Gidroakkumulyator|Gidroakkumulyator membranasi]]
* [[Polivinilxlorid membranalar]]
* [[Polimer elektrolitik membranalar]]
* [[Patefon membranasi]]

== Yana qarang ==

* [[Membrana mato]]
* [[Membranafon]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{OʻzME}} &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;

{{koʻp maʼnolilik}}</text>
      <sha1>oltyqhnndpt78vwkw2ibyaqigdfe15g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327940</id>
      <parentid>6327939</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:59:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327940</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1869" sha1="2wc2cv9rfes17ok69d01jzg29th7t1c" xml:space="preserve">'''Membrana''' ([[lotincha]]: membrana — ''qobiq, parda'') — 1) [[texnika]]da — berk kontur (perimetr) boʻylab mahkamlangan yupqa yumshoq egiluvchan [[Plastinkalilar|plastinka]]. Turlicha bosimli ikki boʻshliqni yoki ayrim ''boʻshliq (hajm)ni'' umumiy boʻshliq (hajm) dan ajratish, shuningdek, bosim oʻzgarishlarini chiziqli siljishlarga va, aksincha, aylantirish uchun moʻljallanadi. Metall (mas, folga, elinvar) va metallmas (rezina, mato va boshqalar) xillari bor. M. [[elektr]] yoki [[mexanik tebranishlar]]ni tovush tebranishlariga va, aksincha, aylantirib beruvchi apparatlarning tarkibiy qismi. U manometrlarsa sezgir element, nasos larda zichlash qurilmasi sifatida, mikrofon, telefon va boshqa asboblarda ham qoʻllanadi; 2) elastiklik nazariyasida — kontur boʻylab mahkamlangan egiluvchan yupqa plastinka. Egilishga bikrligi nolga teng deb olinadi. Osma tizimlarda koʻtaruvchi element sifatida foydalaniladi. Mas, undan binoning osma yopmasi sifatida foydalanish mumkin. M. choʻzilmaydi deb qabul qilinadi, egilishi esa konturning qandayligiga qarab hisobga olinadi.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Biologiyada ==

* [[Hujayra membranasi]]
** [[Sinaps|Postsinaptik membrana]]
* [[Plazmatik membrana]]
* [[Yadro membranasi]]
* [[Membran (artropod ekzoskeletasi)]]
* [[Bazal membrana]]
* [[Epiretinal membrana]]

== Fizikada ==

* [[Mexanik membrana]]
* [[Sunʼiy membrana]]
* [[Qisman oʻtkazuvchan membrana]]
* [[Trek membrana]]

== Texnikada ==

* [[Membrana xavfsizlik qurilmasi|Xavfsizlik membranasi]]
* [[Gidroakkumulyator|Gidroakkumulyator membranasi]]
* [[Polivinilxlorid membranalar]]
* [[Polimer elektrolitik membranalar]]
* [[Patefon membranasi]]

== Yana qarang ==

* [[Membrana mato]]
* [[Membranafon]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{OʻzME}} &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;

{{koʻp maʼnolilik}}</text>
      <sha1>2wc2cv9rfes17ok69d01jzg29th7t1c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327941</id>
      <parentid>6327940</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:59:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327941</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1870" sha1="aciccb1tdm1m5ihahkxemzl3ulotl51" xml:space="preserve">'''Membrana''' ([[lotincha]]: membrana — ''qobiq, parda'') — 1) [[texnika]]da — berk kontur (perimetr) boʻylab mahkamlangan yupqa yumshoq egiluvchan [[Plastinkalilar|plastinka]]. Turlicha bosimli ikki boʻshliqni yoki ayrim ''boʻshliq (hajm)ni'' umumiy boʻshliq (hajm) dan ajratish, shuningdek, bosim oʻzgarishlarini chiziqli siljishlarga va, aksincha, aylantirish uchun moʻljallanadi. Metall (mas, folga, elinvar) va metallmas (rezina, mato va boshqalar) xillari bor. M. [[elektr]] yoki [[mexanik tebranishlar]]ni tovush tebranishlariga va, aksincha, aylantirib beruvchi apparatlarning tarkibiy qismi. U manometrlarsa sezgir element, nasos larda zichlash qurilmasi sifatida, mikrofon, telefon va boshqa asboblarda ham qoʻllanadi; 2) elastiklik nazariyasida — kontur boʻylab mahkamlangan egiluvchan yupqa plastinka. Egilishga bikrligi nolga teng deb olinadi. Osma tizimlarda koʻtaruvchi element sifatida foydalaniladi. Mas, undan binoning osma yopmasi sifatida foydalanish mumkin. M. choʻzilmaydi deb qabul qilinadi, egilishi esa konturning qandayligiga qarab hisobga olinadi.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Biologiyada ==

* [[Hujayra membranasi]]
** [[Sinaps|Postsinaptik membrana]]
* [[Plazmatik membrana]]
* [[Yadro membranasi]]
* [[Membran (artropod ekzoskeletasi)]]
* [[Bazal membrana]]
* [[Epiretinal membrana]]

== Fizikada ==

* [[Mexanik membrana]]
* [[Sunʼiy membrana]]
* [[Qisman oʻtkazuvchan membrana]]
* [[Trek membrana]]

== Texnikada ==

* [[Membrana xavfsizlik qurilmasi|Xavfsizlik membranasi]]
* [[Gidroakkumulyator|Gidroakkumulyator membranasi]]
* [[Polivinilxlorid membranalar]]
* [[Polimer elektrolitik membranalar]]
* [[Patefon membranasi]]

== Yana qarang ==

* [[Membrana mato]]
* [[Membranafon]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{OʻzME}} 
&lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;

{{koʻp maʼnolilik}}</text>
      <sha1>aciccb1tdm1m5ihahkxemzl3ulotl51</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327942</id>
      <parentid>6327941</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T08:00:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327942</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1887" sha1="eqvyae9koxbjltm10pu69fagv1yyztl" xml:space="preserve">'''Membrana''' ([[lotincha]]: membrana — ''qobiq, parda'') — 1) [[texnika]]da — berk kontur (perimetr) boʻylab mahkamlangan yupqa yumshoq egiluvchan [[Plastinkalilar|plastinka]]. Turlicha bosimli ikki boʻshliqni yoki ayrim ''boʻshliq (hajm)ni'' umumiy boʻshliq (hajm) dan ajratish, shuningdek, bosim oʻzgarishlarini chiziqli siljishlarga va, aksincha, aylantirish uchun moʻljallanadi. Metall (mas, folga, elinvar) va metallmas (rezina, mato va boshqalar) xillari bor. M. [[elektr]] yoki [[mexanik tebranishlar]]ni tovush tebranishlariga va, aksincha, aylantirib beruvchi apparatlarning tarkibiy qismi. U [[manometr]]&lt;nowiki/&gt;larda sezgir element, nasos larda zichlash qurilmasi sifatida, mikrofon, telefon va boshqa asboblarda ham qoʻllanadi; 2) elastiklik nazariyasida — [[kontur]] boʻylab mahkamlangan egiluvchan yupqa plastinka. Egilishga bikrligi nolga teng deb olinadi. Osma tizimlarda koʻtaruvchi element sifatida foydalaniladi. Mas, undan binoning osma yopmasi sifatida foydalanish mumkin. M. choʻzilmaydi deb qabul qilinadi, egilishi esa konturning qandayligiga qarab hisobga olinadi.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Biologiyada ==

* [[Hujayra membranasi]]
** [[Sinaps|Postsinaptik membrana]]
* [[Plazmatik membrana]]
* [[Yadro membranasi]]
* [[Membran (artropod ekzoskeletasi)]]
* [[Bazal membrana]]
* [[Epiretinal membrana]]

== Fizikada ==

* [[Mexanik membrana]]
* [[Sunʼiy membrana]]
* [[Qisman oʻtkazuvchan membrana]]
* [[Trek membrana]]

== Texnikada ==

* [[Membrana xavfsizlik qurilmasi|Xavfsizlik membranasi]]
* [[Gidroakkumulyator|Gidroakkumulyator membranasi]]
* [[Polivinilxlorid membranalar]]
* [[Polimer elektrolitik membranalar]]
* [[Patefon membranasi]]

== Yana qarang ==

* [[Membrana mato]]
* [[Membranafon]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{OʻzME}} 
&lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;

{{koʻp maʼnolilik}}</text>
      <sha1>eqvyae9koxbjltm10pu69fagv1yyztl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327943</id>
      <parentid>6327942</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T08:00:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6327943</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1878" sha1="qqbv5jc3cvzav8xgnviyf6pwawhop26" xml:space="preserve">'''Membrana''' ([[lotincha]]: membrana — ''qobiq, parda'') — 1) [[texnika]]da — berk kontur (perimetr) boʻylab mahkamlangan yupqa yumshoq egiluvchan [[Plastinkalilar|plastinka]]. Turlicha bosimli ikki boʻshliqni yoki ayrim ''boʻshliq (hajm)ni'' umumiy boʻshliq (hajm) dan ajratish, shuningdek, bosim oʻzgarishlarini chiziqli siljishlarga va, aksincha, aylantirish uchun moʻljallanadi. Metall (mas, folga, elinvar) va metallmas (rezina, mato va boshqalar) xillari bor. M. [[elektr]] yoki [[mexanik tebranishlar]]ni tovush tebranishlariga va, aksincha, aylantirib beruvchi apparatlarning tarkibiy qismi. U [[manometr]]larda sezgir element, nasos larda zichlash qurilmasi sifatida, mikrofon, telefon va boshqa asboblarda ham qoʻllanadi; 2) elastiklik nazariyasida — [[kontur]] boʻylab mahkamlangan egiluvchan yupqa plastinka. Egilishga bikrligi nolga teng deb olinadi. Osma tizimlarda koʻtaruvchi element sifatida foydalaniladi. Mas, undan binoning osma yopmasi sifatida foydalanish mumkin. M. choʻzilmaydi deb qabul qilinadi, egilishi esa konturning qandayligiga qarab hisobga olinadi.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Biologiyada ==

* [[Hujayra membranasi]]
** [[Sinaps|Postsinaptik membrana]]
* [[Plazmatik membrana]]
* [[Yadro membranasi]]
* [[Membran (artropod ekzoskeletasi)]]
* [[Bazal membrana]]
* [[Epiretinal membrana]]

== Fizikada ==

* [[Mexanik membrana]]
* [[Sunʼiy membrana]]
* [[Qisman oʻtkazuvchan membrana]]
* [[Trek membrana]]

== Texnikada ==

* [[Membrana xavfsizlik qurilmasi|Xavfsizlik membranasi]]
* [[Gidroakkumulyator|Gidroakkumulyator membranasi]]
* [[Polivinilxlorid membranalar]]
* [[Polimer elektrolitik membranalar]]
* [[Patefon membranasi]]

== Yana qarang ==

* [[Membrana mato]]
* [[Membranafon]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{OʻzME}} 
&lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;

{{koʻp maʼnolilik}}</text>
      <sha1>qqbv5jc3cvzav8xgnviyf6pwawhop26</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327945</id>
      <parentid>6327943</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T08:00:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6327945</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1879" sha1="agymdt5ixi0ilmzpb5m2azcdsram1p2" xml:space="preserve">
'''Membrana''' ([[lotincha]]: membrana — ''qobiq, parda'') — 1) [[texnika]]da — berk kontur (perimetr) boʻylab mahkamlangan yupqa yumshoq egiluvchan [[Plastinkalilar|plastinka]]. Turlicha bosimli ikki boʻshliqni yoki ayrim ''boʻshliq (hajm)ni'' umumiy boʻshliq (hajm) dan ajratish, shuningdek, bosim oʻzgarishlarini chiziqli siljishlarga va, aksincha, aylantirish uchun moʻljallanadi. Metall (mas, folga, elinvar) va metallmas (rezina, mato va boshqalar) xillari bor. M. [[elektr]] yoki [[mexanik tebranishlar]]ni tovush tebranishlariga va, aksincha, aylantirib beruvchi apparatlarning tarkibiy qismi. U [[manometr]]larda sezgir element, nasos larda zichlash qurilmasi sifatida, mikrofon, telefon va boshqa asboblarda ham qoʻllanadi; 2) elastiklik nazariyasida — [[kontur]] boʻylab mahkamlangan egiluvchan yupqa plastinka. Egilishga bikrligi nolga teng deb olinadi. Osma tizimlarda koʻtaruvchi element sifatida foydalaniladi. Mas, undan binoning osma yopmasi sifatida foydalanish mumkin. M. choʻzilmaydi deb qabul qilinadi, egilishi esa konturning qandayligiga qarab hisobga olinadi.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Biologiyada ==

* [[Hujayra membranasi]]
** [[Sinaps|Postsinaptik membrana]]
* [[Plazmatik membrana]]
* [[Yadro membranasi]]
* [[Membran (artropod ekzoskeletasi)]]
* [[Bazal membrana]]
* [[Epiretinal membrana]]

== Fizikada ==

* [[Mexanik membrana]]
* [[Sunʼiy membrana]]
* [[Qisman oʻtkazuvchan membrana]]
* [[Trek membrana]]

== Texnikada ==

* [[Membrana xavfsizlik qurilmasi|Xavfsizlik membranasi]]
* [[Gidroakkumulyator|Gidroakkumulyator membranasi]]
* [[Polivinilxlorid membranalar]]
* [[Polimer elektrolitik membranalar]]
* [[Patefon membranasi]]

== Yana qarang ==

* [[Membrana mato]]
* [[Membranafon]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{OʻzME}} 
&lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;

{{koʻp maʼnolilik}}</text>
      <sha1>agymdt5ixi0ilmzpb5m2azcdsram1p2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327946</id>
      <parentid>6327945</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T08:00:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327946</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1889" sha1="lwaoca8v97hys84g7e7580qv7vmvipa" xml:space="preserve">{{wikify}}
'''Membrana''' ([[lotincha]]: membrana — ''qobiq, parda'') — 1) [[texnika]]da — berk kontur (perimetr) boʻylab mahkamlangan yupqa yumshoq egiluvchan [[Plastinkalilar|plastinka]]. Turlicha bosimli ikki boʻshliqni yoki ayrim ''boʻshliq (hajm)ni'' umumiy boʻshliq (hajm) dan ajratish, shuningdek, bosim oʻzgarishlarini chiziqli siljishlarga va, aksincha, aylantirish uchun moʻljallanadi. Metall (mas, folga, elinvar) va metallmas (rezina, mato va boshqalar) xillari bor. M. [[elektr]] yoki [[mexanik tebranishlar]]ni tovush tebranishlariga va, aksincha, aylantirib beruvchi apparatlarning tarkibiy qismi. U [[manometr]]larda sezgir element, nasos larda zichlash qurilmasi sifatida, mikrofon, telefon va boshqa asboblarda ham qoʻllanadi; 2) elastiklik nazariyasida — [[kontur]] boʻylab mahkamlangan egiluvchan yupqa plastinka. Egilishga bikrligi nolga teng deb olinadi. Osma tizimlarda koʻtaruvchi element sifatida foydalaniladi. Mas, undan binoning osma yopmasi sifatida foydalanish mumkin. M. choʻzilmaydi deb qabul qilinadi, egilishi esa konturning qandayligiga qarab hisobga olinadi.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Biologiyada ==

* [[Hujayra membranasi]]
** [[Sinaps|Postsinaptik membrana]]
* [[Plazmatik membrana]]
* [[Yadro membranasi]]
* [[Membran (artropod ekzoskeletasi)]]
* [[Bazal membrana]]
* [[Epiretinal membrana]]

== Fizikada ==

* [[Mexanik membrana]]
* [[Sunʼiy membrana]]
* [[Qisman oʻtkazuvchan membrana]]
* [[Trek membrana]]

== Texnikada ==

* [[Membrana xavfsizlik qurilmasi|Xavfsizlik membranasi]]
* [[Gidroakkumulyator|Gidroakkumulyator membranasi]]
* [[Polivinilxlorid membranalar]]
* [[Polimer elektrolitik membranalar]]
* [[Patefon membranasi]]

== Yana qarang ==

* [[Membrana mato]]
* [[Membranafon]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{OʻzME}} 
&lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;

{{koʻp maʼnolilik}}</text>
      <sha1>lwaoca8v97hys84g7e7580qv7vmvipa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327947</id>
      <parentid>6327946</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T08:00:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6327947</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1890" sha1="dgis7660jbx94ae64kqxfssulry57et" xml:space="preserve">{{wikify}}

'''Membrana''' ([[lotincha]]: membrana — ''qobiq, parda'') — 1) [[texnika]]da — berk kontur (perimetr) boʻylab mahkamlangan yupqa yumshoq egiluvchan [[Plastinkalilar|plastinka]]. Turlicha bosimli ikki boʻshliqni yoki ayrim ''boʻshliq (hajm)ni'' umumiy boʻshliq (hajm) dan ajratish, shuningdek, bosim oʻzgarishlarini chiziqli siljishlarga va, aksincha, aylantirish uchun moʻljallanadi. Metall (mas, folga, elinvar) va metallmas (rezina, mato va boshqalar) xillari bor. M. [[elektr]] yoki [[mexanik tebranishlar]]ni tovush tebranishlariga va, aksincha, aylantirib beruvchi apparatlarning tarkibiy qismi. U [[manometr]]larda sezgir element, nasos larda zichlash qurilmasi sifatida, mikrofon, telefon va boshqa asboblarda ham qoʻllanadi; 2) elastiklik nazariyasida — [[kontur]] boʻylab mahkamlangan egiluvchan yupqa plastinka. Egilishga bikrligi nolga teng deb olinadi. Osma tizimlarda koʻtaruvchi element sifatida foydalaniladi. Mas, undan binoning osma yopmasi sifatida foydalanish mumkin. M. choʻzilmaydi deb qabul qilinadi, egilishi esa konturning qandayligiga qarab hisobga olinadi.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Biologiyada ==

* [[Hujayra membranasi]]
** [[Sinaps|Postsinaptik membrana]]
* [[Plazmatik membrana]]
* [[Yadro membranasi]]
* [[Membran (artropod ekzoskeletasi)]]
* [[Bazal membrana]]
* [[Epiretinal membrana]]

== Fizikada ==

* [[Mexanik membrana]]
* [[Sunʼiy membrana]]
* [[Qisman oʻtkazuvchan membrana]]
* [[Trek membrana]]

== Texnikada ==

* [[Membrana xavfsizlik qurilmasi|Xavfsizlik membranasi]]
* [[Gidroakkumulyator|Gidroakkumulyator membranasi]]
* [[Polivinilxlorid membranalar]]
* [[Polimer elektrolitik membranalar]]
* [[Patefon membranasi]]

== Yana qarang ==

* [[Membrana mato]]
* [[Membranafon]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{OʻzME}} 
&lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;

{{koʻp maʼnolilik}}</text>
      <sha1>dgis7660jbx94ae64kqxfssulry57et</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327948</id>
      <parentid>6327947</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T08:01:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327948</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1894" sha1="l3y9mee9kvmilnjcylpd39j4d3dwy5g" xml:space="preserve">{{wikify}}

'''Membrana''' ([[lotincha]]: membrana — ''qobiq, parda'') — 1) [[texnika]]da — ''berk kontur (perimetr)'' boʻylab mahkamlangan yupqa yumshoq egiluvchan [[Plastinkalilar|plastinka]]. Turlicha bosimli ikki boʻshliqni yoki ayrim ''boʻshliq (hajm)ni'' umumiy boʻshliq (hajm) dan ajratish, shuningdek, bosim oʻzgarishlarini chiziqli siljishlarga va, aksincha, aylantirish uchun moʻljallanadi. Metall (mas, folga, elinvar) va metallmas (rezina, mato va boshqalar) xillari bor. M. [[elektr]] yoki [[mexanik tebranishlar]]ni tovush tebranishlariga va, aksincha, aylantirib beruvchi apparatlarning tarkibiy qismi. U [[manometr]]larda sezgir element, nasos larda zichlash qurilmasi sifatida, mikrofon, telefon va boshqa asboblarda ham qoʻllanadi; 2) elastiklik nazariyasida — [[kontur]] boʻylab mahkamlangan egiluvchan yupqa plastinka. Egilishga bikrligi nolga teng deb olinadi. Osma tizimlarda koʻtaruvchi element sifatida foydalaniladi. Mas, undan binoning osma yopmasi sifatida foydalanish mumkin. M. choʻzilmaydi deb qabul qilinadi, egilishi esa konturning qandayligiga qarab hisobga olinadi.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Biologiyada ==

* [[Hujayra membranasi]]
** [[Sinaps|Postsinaptik membrana]]
* [[Plazmatik membrana]]
* [[Yadro membranasi]]
* [[Membran (artropod ekzoskeletasi)]]
* [[Bazal membrana]]
* [[Epiretinal membrana]]

== Fizikada ==

* [[Mexanik membrana]]
* [[Sunʼiy membrana]]
* [[Qisman oʻtkazuvchan membrana]]
* [[Trek membrana]]

== Texnikada ==

* [[Membrana xavfsizlik qurilmasi|Xavfsizlik membranasi]]
* [[Gidroakkumulyator|Gidroakkumulyator membranasi]]
* [[Polivinilxlorid membranalar]]
* [[Polimer elektrolitik membranalar]]
* [[Patefon membranasi]]

== Yana qarang ==

* [[Membrana mato]]
* [[Membranafon]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{OʻzME}} 
&lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;

{{koʻp maʼnolilik}}</text>
      <sha1>l3y9mee9kvmilnjcylpd39j4d3dwy5g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Javoharlal Neru</title>
    <ns>0</ns>
    <id>537232</id>
    <revision>
      <id>6328040</id>
      <parentid>6078046</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T10:28:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mirishkorlik</username>
        <id>75661</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Mirishkorlik [[Jawaharlal Nehru]] sahifasini [[Javoharlal Nehru]]ga koʻchirdi</comment>
      <origin>6078046</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3884" sha1="6gt2nxfi25vlpcfit3qtwsb59tr5rtn" xml:space="preserve">{{Davlat arbobi bilgiqutisi
| ismi                      = Jawaharlal Nehru
| asl ismi                  = जवाहरलाल नेहरू
| tasvir                    = Jawaharlal Nehru.jpg
| tavallud_sanasi           = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1885|11|14}}
| tavallud_joyi             = [[Ollohobod]], [[Britaniya Hindistoni]] (hozirgi [[Prayagraj]], [[Hindiston]])
| vafot sanasi              = {{vafot sanasi va yoshi|1964|5|27|1885|11|14}}
| vafot joyi                = [[Nyu-Dehli]], [[Hindiston]]
| dafn joyi                 = [[Shanti Van]], [[Nyu-Dehli]]
| o‘lim sababi              = Yurak xuruji
| fuqaroligi                = {{Hindiston bayrogʻi}} Hindiston
| partiyasi                 = [[Indian National Congress]]
| lavozimi                  = Hindiston bosh vaziri
| boshlanish davri          = [[1947-yil]] [[15-avgust]] – [[1964-yil]] [[27-may]]
| o‘tmishdoshi              = Tashkil topgan lavozim
| vorisi                    = [[Gulzarilal Nanda]] (muvaqqat)
| ota-onasi                 = [[Motilal Nehru]] (ota), [[Swarup Rani Nehru]] (ona)
| turmush o‘rtog‘i          = [[Kamala Nehru]]
| bolalari                  = [[Indira Gandhi]]
| taʼlimi                   = [[Harrow School]], [[Trinity College, Cambridge]], [[Inner Temple]]
| kasbi                     = Huquqshunos, siyosatchi
| imzosi                    = Jawaharlal Nehru Signature.svg
| mukofotlari               = {{Bharat Ratna mukofoti}}
}}

'''Jawaharlal Nehru''' ({{Talaffuz|Javohirlaʼl Neru}}; 1885-yil 14-noyabr, [[Ollohobod]] — 1964-yil 27-may, [[Dehli]]) — [[Hindiston]] davlat, siyosiy va jamoat arbobi&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |year=2006 |author=Ahmad Muhammad |title=Sharq haqni topdi... |others=(Sharq donishmandlari va allomalarining sara hikmatlari) |publisher=„Sharq“ nashriyoti |location=Toshkent |pages=124}}&lt;/ref&gt;.

Milliy ozodlik kurashida [[Mahatma Gandi]]ning safdoshi, Hindiston Milliy Kongressi (HMK) rahbarlaridan biri. Mustamlaka davrida (1947-yilgacha) taʼqib qilingan. 10 yildan ortiq umri qamoqda oʻtgan. Tarixda „Yangi Hindiston bunyodkori“ nomi bilan mashhur. N. 1947-yil 15 avgda Dehlidagi mashhur Nal Qalʼada Hindiston milliy mustaqillikni qoʻlga kiritganligini eʼlon qilgan. Hindiston Res-publikasi bosh vaziri va tashqi ishlar vaziri (1947-yildan). N. rahbarligida Hindiston xalq xoʻjaligi, fan va madaniyatning rivojida katta muvaffaqiyatlarga erishgan. N. Hindistonning tashqi siyosati asoslarini yaratdi, xalqaro chigal masalalarni hal etishda jonbozlik koʻrsatdi. Uning mustamlakachilik, irkchillikka karshi izchil kurashi, yoppasiga qurollanishga chek qoʻyish, xalqlar oʻrtasida tenglik, doʻstlik, hamkorlik siyosati xalqaro maydonda Hindiston nufuzini oshirdi. Neru 1961-yilda qoʻshilmaslik siyosatini yaratdi. 1947-yilda harbiy bloklarga qoʻshilmagan mamlakat birgina Hindiston hisoblangan boʻlsa, hozirgi qoʻshilmaslik harakatida 120 dan ortiq Osiyo, Afrika, Lotin Amerikasi va Yevropa mamlakatlari ishtirok etmoqda.

N. 1955 va 1961-yilda qizi [[Indira Gandi]] bilan [[Oʻzbekiston]]ga tashrif buyurib, oʻzbek xalqining turmushi, hayoti, tarixi bilan yaqindan tanishgan. N. &quot;Hindistonning kashf etilishi&quot; asarida yurtdoshimiz [[Bobur]] va uning nabirasi [[Akbar]] haqida bunday deydi: {{quote|&quot;Bobur dilbar shaxs, Uygʻonish davrining tipik hukmdori, mard va tadbirkor odam boʻlgan, u sanʼatni, adabiyotni sevar-di, hayotdan huzur qilishni yaxshi koʻrardi. Uning nabirasi Akbar yana ham dilbarroq boʻlib, koʻp yaxshi fazilatlarga ega boʻlgan&quot;&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;.}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
{{Vikiiqtibos}}{{bosh-vazir-stub}}
{{bio-stub}}

{{Hindiston Bosh vazirlari}}
{{DEFAULTSORT:Neru, Jawaharlal}}

[[Turkum:14-noyabrda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1889-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:27-mayda vafot etganlar]]
[[Turkum:1964-yilda vafot etganlar]]</text>
      <sha1>6gt2nxfi25vlpcfit3qtwsb59tr5rtn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328044</id>
      <parentid>6328040</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T10:30:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mirishkorlik</username>
        <id>75661</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Mirishkorlik [[Javoharlal Nehru]] sahifasini [[Javoharlal Neru]]ga koʻchirdi</comment>
      <origin>6078046</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3884" sha1="6gt2nxfi25vlpcfit3qtwsb59tr5rtn" xml:space="preserve">{{Davlat arbobi bilgiqutisi
| ismi                      = Jawaharlal Nehru
| asl ismi                  = जवाहरलाल नेहरू
| tasvir                    = Jawaharlal Nehru.jpg
| tavallud_sanasi           = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1885|11|14}}
| tavallud_joyi             = [[Ollohobod]], [[Britaniya Hindistoni]] (hozirgi [[Prayagraj]], [[Hindiston]])
| vafot sanasi              = {{vafot sanasi va yoshi|1964|5|27|1885|11|14}}
| vafot joyi                = [[Nyu-Dehli]], [[Hindiston]]
| dafn joyi                 = [[Shanti Van]], [[Nyu-Dehli]]
| o‘lim sababi              = Yurak xuruji
| fuqaroligi                = {{Hindiston bayrogʻi}} Hindiston
| partiyasi                 = [[Indian National Congress]]
| lavozimi                  = Hindiston bosh vaziri
| boshlanish davri          = [[1947-yil]] [[15-avgust]] – [[1964-yil]] [[27-may]]
| o‘tmishdoshi              = Tashkil topgan lavozim
| vorisi                    = [[Gulzarilal Nanda]] (muvaqqat)
| ota-onasi                 = [[Motilal Nehru]] (ota), [[Swarup Rani Nehru]] (ona)
| turmush o‘rtog‘i          = [[Kamala Nehru]]
| bolalari                  = [[Indira Gandhi]]
| taʼlimi                   = [[Harrow School]], [[Trinity College, Cambridge]], [[Inner Temple]]
| kasbi                     = Huquqshunos, siyosatchi
| imzosi                    = Jawaharlal Nehru Signature.svg
| mukofotlari               = {{Bharat Ratna mukofoti}}
}}

'''Jawaharlal Nehru''' ({{Talaffuz|Javohirlaʼl Neru}}; 1885-yil 14-noyabr, [[Ollohobod]] — 1964-yil 27-may, [[Dehli]]) — [[Hindiston]] davlat, siyosiy va jamoat arbobi&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |year=2006 |author=Ahmad Muhammad |title=Sharq haqni topdi... |others=(Sharq donishmandlari va allomalarining sara hikmatlari) |publisher=„Sharq“ nashriyoti |location=Toshkent |pages=124}}&lt;/ref&gt;.

Milliy ozodlik kurashida [[Mahatma Gandi]]ning safdoshi, Hindiston Milliy Kongressi (HMK) rahbarlaridan biri. Mustamlaka davrida (1947-yilgacha) taʼqib qilingan. 10 yildan ortiq umri qamoqda oʻtgan. Tarixda „Yangi Hindiston bunyodkori“ nomi bilan mashhur. N. 1947-yil 15 avgda Dehlidagi mashhur Nal Qalʼada Hindiston milliy mustaqillikni qoʻlga kiritganligini eʼlon qilgan. Hindiston Res-publikasi bosh vaziri va tashqi ishlar vaziri (1947-yildan). N. rahbarligida Hindiston xalq xoʻjaligi, fan va madaniyatning rivojida katta muvaffaqiyatlarga erishgan. N. Hindistonning tashqi siyosati asoslarini yaratdi, xalqaro chigal masalalarni hal etishda jonbozlik koʻrsatdi. Uning mustamlakachilik, irkchillikka karshi izchil kurashi, yoppasiga qurollanishga chek qoʻyish, xalqlar oʻrtasida tenglik, doʻstlik, hamkorlik siyosati xalqaro maydonda Hindiston nufuzini oshirdi. Neru 1961-yilda qoʻshilmaslik siyosatini yaratdi. 1947-yilda harbiy bloklarga qoʻshilmagan mamlakat birgina Hindiston hisoblangan boʻlsa, hozirgi qoʻshilmaslik harakatida 120 dan ortiq Osiyo, Afrika, Lotin Amerikasi va Yevropa mamlakatlari ishtirok etmoqda.

N. 1955 va 1961-yilda qizi [[Indira Gandi]] bilan [[Oʻzbekiston]]ga tashrif buyurib, oʻzbek xalqining turmushi, hayoti, tarixi bilan yaqindan tanishgan. N. &quot;Hindistonning kashf etilishi&quot; asarida yurtdoshimiz [[Bobur]] va uning nabirasi [[Akbar]] haqida bunday deydi: {{quote|&quot;Bobur dilbar shaxs, Uygʻonish davrining tipik hukmdori, mard va tadbirkor odam boʻlgan, u sanʼatni, adabiyotni sevar-di, hayotdan huzur qilishni yaxshi koʻrardi. Uning nabirasi Akbar yana ham dilbarroq boʻlib, koʻp yaxshi fazilatlarga ega boʻlgan&quot;&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;.}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
{{Vikiiqtibos}}{{bosh-vazir-stub}}
{{bio-stub}}

{{Hindiston Bosh vazirlari}}
{{DEFAULTSORT:Neru, Jawaharlal}}

[[Turkum:14-noyabrda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1889-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:27-mayda vafot etganlar]]
[[Turkum:1964-yilda vafot etganlar]]</text>
      <sha1>6gt2nxfi25vlpcfit3qtwsb59tr5rtn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Javoharlal Neru</title>
    <ns>1</ns>
    <id>537233</id>
    <revision>
      <id>6328042</id>
      <parentid>5212530</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T10:28:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mirishkorlik</username>
        <id>75661</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Mirishkorlik [[Munozara:Jawaharlal Nehru]] sahifasini [[Munozara:Javoharlal Nehru]]ga koʻchirdi</comment>
      <origin>4907122</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="70" sha1="ng50w7yav1gu8yv8lker2owicafcqhv" xml:space="preserve">{{Munozara}}
{{Boʻlishi kerak}}
{{OʻzME loyihasi|daraja=|ahamiyat=}}</text>
      <sha1>ng50w7yav1gu8yv8lker2owicafcqhv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328046</id>
      <parentid>6328042</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T10:30:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mirishkorlik</username>
        <id>75661</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Mirishkorlik [[Munozara:Javoharlal Nehru]] sahifasini [[Munozara:Javoharlal Neru]]ga koʻchirdi</comment>
      <origin>4907122</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="70" sha1="ng50w7yav1gu8yv8lker2owicafcqhv" xml:space="preserve">{{Munozara}}
{{Boʻlishi kerak}}
{{OʻzME loyihasi|daraja=|ahamiyat=}}</text>
      <sha1>ng50w7yav1gu8yv8lker2owicafcqhv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Oliy attestatsiya komissiyasi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>543552</id>
    <revision>
      <id>6327738</id>
      <parentid>6304512</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T05:47:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Muhcmmad</username>
        <id>322368</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */</comment>
      <origin>6327738</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7339" sha1="cr1pjf99bbipmzeam2j05gks234vrps" xml:space="preserve">'''Oliy attestatsiya komissiyasi''' (qisqartmasi: ''OAK''), [[Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi|Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi]]&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://edu.mininnovation.uz/|sarlavha=|qaralgan sana=2023-04-17|arxivsana=2023-03-22|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230322125501/https://edu.mininnovation.uz/}}&lt;/ref&gt; huzuridagi Oliy attestatsiya komissiyasi — Oʻzbekistonda ilmiy va ilmiy-pedagog xodimlarga fan, texnika, xalq taʼlimi va madaniyatning barcha yoʻnalishi boʻyicha [[ilmiy daraja]] va unvon beruvchi davlat organi. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining &quot;[[Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi]] huzuridagi Oliy attestatsiya komissiyasi tashkil qilish toʻgʻrisida&quot;gi farmoni (1992-yil 31-mart) hamda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining &quot;Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Oliy attestatsiya komissiyasi faoliyatini tashkil etish masalalari&quot; qaqidagi qarori (1992-yil 9-sentabr) bilan tashkil etilgan.

OAKning asosiy vazifasi oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagog kadrlarni tayyorlash hamda attestatsiyadan oʻtkazish tizimini takomillashtirish, oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagog kadrlarni attestatsiyadan oʻtkazishga rahbarlik qilish hamda ilmiy daraja va unvonlarga qoʻyiladigan talablarning yagonaligi va bajarilishini taʼminlash, ixtisoslashgan kengashlar ishi va dissertatsiya ishlari sifatini, ularning ilmiy hamda amaliy qiymatini nazorat qilib borishdan ibo-rat. OAK vazirlik va idoralarning, Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi ning takdimnomalariga binoan, yetakchi oliy oʻquv yurtlari va ishlab chiqarish muassasalarida [[fan doktori]] va fan nomzodi ilmiy darajalarini olish uchun dissertatsiyalar himoya qilish boʻyicha ixtisoslashgan kengashlar tuzadi, manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda ilmiy-texnika va ijtimoiy taraqqiyot talablarini hisobga olgan holda, rejalashtirilayotgan doktorlik va nomzodlik dissertatsiyalarining mavzularini shakllantirish ishlarini muvofiqlashtiradi hamda monitoringini olib boradi, tegishli ixtisoslashgan kengashning taqdimnomasi asosida fan doktori, fan nomzodi ilmiy darajalarini, professor, dotsent ilmiy unvonlarini beradi, boshqa davlatlarning ilmiy darajalari haqidagi diplomlarni oʻrnatilgan tartibda respublika diplomlariga tenglashtirish (nostrifikatsiyalash)ni amalga oshiradi, fan doktori, fan nomzodi diplomlari hamda professor, dotsent attestatlarini rasmiylashtiradi, yoklangan dissertatsiya ishlarini tahlil qila-di hamda natijalari dissertatsiya ishlarida bayon etilib, bajarilgan ilmiy tadqiqot haqida, ularni amaliyotga joriy qilish imkoniyati toʻgʻrisidagi tegishli tavsiyalar bilan birgalikda vazirlik, idoralarga axborotlar yuborishni taʼminlaydi.

OAK ga oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagog kadrlarni attestatsiyadan oʻtkazishni tashkil qilish yuzasidan korxona, tashkilot, muassasalar tomonidan, ularning idoraviy boʻysunishidan qatʼi nazar, bajarilishi shart boʻlgan buyruq va yoʻriqnomalar chiqarish, shuningdek, ularning ij-rosini nazorat qilish, ilmiy, ilmiy-pedagog kadrlarni attestatsiyadan oʻtkazish masalalari boʻyicha ixtisoslashgan kengash va ilmiy kengashlar faoliyati ustidan davlat nazoratini amalga oshirish, OAK ilmiy kengashi va Rayosati majlislarida ish tajribalarini oʻrganish va umumlashtirish maqsadida ixtisoslashgan kengashlar raislarining hisobotlarini eshitish, ixtisoslashgan kengashlarda ishlar sifatsiz olib borilgan yoki dissertatsiya yoklash yuzasidan belgilangan tartib qoʻpol ravishda buzilgan hollarda ularni tugatishgacha boʻlgan choralarni koʻrish, ixtisoslashgan kengashlar faoliyatini tekshirib turish, ayrim dissertatsiyalarni nazorat ekspertizasidan oʻtka-zish uchun zarur hollarda opponent va takrizchilar tayinlash, oliy oʻquv yurtlari, Oʻzbekiston FA, korxona, muassasa va tashkilotlarning yuqori malakali mutaxassislarini jalb qilish, nomzodlik imtihonlarini tashkil etish va ularning saviyasi ustidan na-zoratni amalga oshirish, ilmiy daraja va unvonlar beruvchi kengashlar ishlab turgan tashkilot, muassasalardan belgilangan tartibda har yilgi h.isobotlarni hamda respublikada ilmiy va ilmiy-pedagog kadrlar tayyorlash, ularni attestatsiyadan oʻtkazish tizimii takomillashtirish boʻyicha takliflar tayyorlash va choratadbirlar koʻrish uchun vazirlik qamda idoralardan zarur axborotlar olib turish, oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagog kadrlar attestatsiyasi tizimini takomillashtirish, dissertatsiyalarning ilmiy saviyasi va amaliy qiymatini oshirish bilan bogʻliq muammolarni xal qilish uchun belgilangan tartibda ido-ralararo kengashlar chaqirish, oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagog kadrlarni tayyorlash hamda attestatsiyadan oʻtkazish masalalari boʻyicha xalq-aro tashkilot, kengash, konferensiyalar ishida qatnashish, boshqa mamlakatlarning tegishli tashkilotlari bilan tajriba almashishni amalga oshirish, belgilangan tartibda ilmiy va ilmiy-pedagog kadrlarni ilmiy daraja va ilmiy unvonlardan mahrum qilish yoki tiklash huquqi berilgan. OAK MDH davlatlari orasida birinchi boʻlib zamonaviy informatsion texnologiyalar asosida dissertatsiyalarning elektron ekspertizasini oʻtkazish, shuningdek, dissertatsiyalarni xolisona, mustakil, obyektiv ekspertizasini oʻtkazish maqsadida ularni taqrizchilarga kompyuter dasturi opqali taqsimlash hamda chet el mutaxassis olimlarini elektron pochta orkali ekspertiza ishlariga jalb qilishni tashkil etdi.

.OAK raisi, uning oʻrinbosari, bosh ilmiy kotib va OAK ilmiy kengashi boshqa aʼzolaridan iborat Rayosat OAKning ijroiy rahbar organi hisobla-nadi. Rayosat aʼzolari soni va tarkibini Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tasdiqlaydi..OAK Ilmiy kengashi ilmiy ijtimoiy organ boʻlib, u oliy oʻquv yurtlari, ilmiy tadqiqot muassasa va tashkilotlari, vazirlik, idora, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasining takliflari asosida fanning aso-siy yoʻnalishlari boʻyicha yetakchi olim va mutaxassislardan tuziladi. Ilmiy kengash aʼzolari soni va tarkibi ham Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdikdanadi va vaqti-vaqti bilan yan-gilanib turiladi.

.OAK tarkibida Fizikamat., texnika fanlari va Yer haqidagi fanlar, Biol., qishloq xoʻjaligi, kimyo va tibbiyot fanlari, Gumanitar va ijtimoiy fanlar boʻlinmalari, Meʼyoriy-axborot boʻlimi bor. Takdim etilgan dissertatsiyalarni ilmiy ekspertizadan oʻtkazish, ilmiy unvonlar berish toʻgʻrisidagi taqdimnomalarni koʻrib chiqish uchun OAK huzurida fan tarmoqlari boʻyicha xalq xoʻjaligi va madaniyatning yetakchi mutaxassis olimlaridan iborat 14 ekspert kengash mavjud. Ularning tarkibi oliy oʻquv yurtlari, ilmiy tadqiqot institut va muassasalari, Oʻzbekiston Respublikasi FA, man-faatdor vazirlik va idoralarning tavsiyalari hisobga olingan holda belgilanadi va keyinchalik kengashning kamida 1/3 qismini yangilash sharti bilan.OAK Rayosati tomonidan 3 yil muddatga tasdiqlanadi.

.OAK ga Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan tayinlanadigan rais boshchilik qiladi. U OAK Ilmiy kengashi, Rayosati va xdyʼati ishiga rah-barlik qiladi hamda OAK ga yuklatilgan vazifalarning bajarilishi uchun shaxsan javob beradi. OAK &quot;Oliy Attestatsiya Komissiyasi byulleteni&quot; jur.ni nashr etadi.

Muhsin Muhiddinov&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{no iwiki}}
{{OʻzME}}    


{{chala}}</text>
      <sha1>cr1pjf99bbipmzeam2j05gks234vrps</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rukniddin Gʻursanchti</title>
    <ns>0</ns>
    <id>562896</id>
    <revision>
      <id>6327614</id>
      <parentid>6120416</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T21:29:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327614</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4612" sha1="ekg48tzeiy7ttl6dq7hwkaacfpncf67" xml:space="preserve">{{Davlat arbobi bilgiqutisi
| ismi                      = Rukniddin Gʻursanchti
| asl ismi                  = {{lang-fa|رکن الدین گرسانجی}}&lt;br /&gt;{{lang-uz|Rukniddin Gursanjti}}
| lavozim                   = noib
| boshlanish davri          = [[1217]]
| tugash davri              = [[1222]]
| otasi                     = [[Alovud-Din Muhammad II]]
| onasi                     = nomaʼlum yoki kanizak
| turmush_oʻrtogʻi          = Nusrat ad-Din Xazoraspning qizi
}}

'''Rukn ad-Din Gʻursanchti''' ({{Lang-fa|رکن الدین گرسانجی}} {{Lang-uz|Rukniddin Gursanjti}} ; [[1206]] – [[1222]]) – [[Xorazm|Xorazmshoh]] shahzodasi, [[Xorazmshoh]] [[Muhammad Xorazmshoh|Muhammadning]] oʻgʻli va Xorazmshoh [[Jaloliddin Manguberdi|Jaloliddinning ukasi]].

== Biografiyasi ==
[[Xorazmshoh]] [[Muhammad Xorazmshoh|Muhammadning]] ikkinchi toʻngʻich oʻgʻli, onasi Xorazmshohning sevimli xotinlaridan biri edi. ''Gursanjti'' bu taxallusni [[Gʻoʻr (viloyati)|Gʻoʻr]] fath qilingan kuni tugʻilgani uchun olgan. 1217-yilda u otasidan [[Fors Iroq|Iroq]] yerlariga egalik qiladi. Otasi unga Iroq viloyatini boshqarishni topshirgan. Xorazmshoh Muhammad Gʻur viloyati bosib olinganligi sharafiga unga „Gʻursanchti“ nomini bergan. [[Shihobuddin Muhammad an-Nisoviy|Nasaviyning]] taʼkidlashicha'', u oʻgʻillarining tashqi koʻrinishidan eng jozibalisi, qoʻl yozuvi zoʻr boʻlgan va hali yoshligida Qurʼonni oʻz qoʻlida koʻchirgan.'' ''U saxiy, adolatli va yaxshi xulq-atvorga ega edi.'' U husnixat sohibi boʻlib, oʻsmirlik chogʻidayoq Qurʼoni karimni oʻz qoʻli bilan qayta koʻchirgan.

== Janglari ==
[[Rey|Reyga]] tayinlanganidan keyin mahalliy amirlar unga qarshi isyon koʻtardilar. Otasi bilan birgalikda qoʻzgʻolonni bostirgandan soʻng, u fitnachilarni kechirdi va ularga yer uchastkalarini berib, tarafdorlari sonini koʻpaytirdi&lt;ref&gt;Djuveyni [http://www.vostlit.info/Texts/rus3/Juweini_3/frametext23.htm Istoriya zavoevatelya mira] &lt;/ref&gt;.

1220-yilda [[Moʻgʻullarning Markaziy Osiyoni bosib olishi|moʻgʻullar istilosi]] paytida u otasi bilan 30 minglik qoʻshin bilan Farrazin qalʼasida ([[Arok]] yaqinida) boʻlgan, otasi qochib, oʻgʻillari bilan [[Hamadon|Hamadonda]] yashiringan. Ruk-ad-Din magʻlubiyatga uchradi va [[Kirmon|Kirmonga]] qochib ketdi va u yerda 9 oy qolib, soliq yigʻib, yerlarni boshqargan.

1221-yilda [[Isfahon|Isfahonda]] Jamoliddin al-Farraziy oʻz yerlarini tortib olmoqchiligi va buning uchun qoʻshin yigʻayotgani haqida xabar oladi. Qoʻshin yigʻib, u shaharni egallab oldi va uni talon-taroj qilish uchun askarlarga berdi, bu esa qoʻzgʻolonga sabab boʻldi. Koʻp oʻtmay u Qarshibek boshchiligida dushmanga qarshi jang qilish uchun qoʻshin yubordi, ammo lashkarboshilardan biri oʻzgarib, dushman tomoniga oʻtib, qoʻshin orqaga chekindi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://fb2.top/gosudarstvo-horezmshahov-anushteginidov-1097-ndash-1231-630859/read/part-10 |sarlavha=Разгром и гибель государства Хорезмшахов |qaralgan sana=22.10.2023 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20241207082921/https://fb2.top/gosudarstvo-horezmshahov-anushteginidov-1097-ndash-1231-630859/read/part-10 |arxivsana=2024-12-07}}&lt;/ref&gt;.

Rukniddin Gʻursanchti oliyhimmat, adolatli boʻlgan. Moʻgʻullar istilosi davrida Subutoy bahodir va Jebe noʻyon qoʻshinlaridan qochayotgan otasiga yordam berish uchun 30 minglik qoʻshin bilan Farrozin qalʼasi yaqinida peshvoz chiqqan, soʻngra uni Qorun, Sarjahon qalʼalarigacha kuzatib borgan. Rukniddin Gʻursanchti Isfahon noibi Jamoliddin Muhammad ibn OyOba isyonini bostirish bilan band boʻlib turganida unga qarshi moʻgʻullar qoʻshini kelayotganidan xabar topgan. Rukniddin Gʻursanchti Ustunavand qalʼasiga oʻrnashib olgan. Moʻgʻullar qalʼani qamal qilib egallashgan.

Moʻgʻullarning yaqinlashayotganini bilib, u askarlari bilan 6 oy davomida oʻzini himoya qilgan Ustanavidni qamab qoʻydi. Qal’ani moʻgʻullar qoʻlga kiritgach, Rukn ad-Din va qolgan himoyachilar moʻgʻullar qarorgohiga keltirilib, tiz choʻkishdan bosh tortgani uchun oʻldirilgan&lt;ref&gt;Nasavi [http://www.vostlit.info/Texts/rus8/Nasawi/frametext2.htm Jizneopisanie sultana Djalal-ad-dina Mankburni] &lt;/ref&gt;.

== Adabiyot ==
* Shixabad-Din Muhammad anNasavi, Jizneopisaniye Sultana Djalal adDina Mankburni, Baku, 1973; Anushtagin xorazmshohlar davlati (1097— 1131), T., 1998&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}


{{OʻzME}}

[[Turkum:1222-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Xorazmshohlar davlati]]
[[Turkum:Anushteginiylar]]</text>
      <sha1>ekg48tzeiy7ttl6dq7hwkaacfpncf67</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Samarqand davlat chet tillar instituti</title>
    <ns>0</ns>
    <id>564668</id>
    <revision>
      <id>6327679</id>
      <parentid>6215490</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T03:28:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327679</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17126" sha1="pexso80xaxm5yujfi8g9i5m4ghi3qkv" xml:space="preserve">{{Taʼlim muassasasi
 |nomi                 = Samarqan davlat chet tillar instituti
 |qisqartma            =SamDCHTI
 |tasvir               = Samarqand davlat chet tillari institut.png
 |xalqaronom           = Samarkand State Institute of Foreign Languages
 |shior                = 
 |asos_yil             = 1994-yil
 |turi                 = 
 |tipi                 = 
 |sohasi               = 
 |prezident            = 
 |rektor               =  Xolikov Bahodir Alikulovich
 |talabalar            =13 mingdan ortiq 
 |fakultet             =7 ta 
 |bakalavriat          = 4 yil
 |magistratura         = 2 yil
 |aspirantura          =
 |doktorantura         =
 |akademik             = 
 |doktor               = 
 |professor            = 
 |oʻqituvchi           = 
 |kampus               =
 |manzil               =[[Oʻzbekiston]], [[Samarqand]], Boʻstonsaroy k, 93
 |Davlat nomi          =O'zbekiston 
 |Shahar nomi          =Samarqand 
 |koʻchasi             = 
 |vebsayt              = [https://samdchti.uz samdchti.uz]
}}

== Samarqand davlat chet tillar instituti haqida ==
'''Samarqand davlat chet tillar instituti''' (qisqartmasi: ''SamDCHTI'') – roman-german va koreys filologiyasi boʻyicha pedagog-mutaxassislar tayyorlashga ixtisoslashgan oliy oʻquv yurti. [[Samarqand|Samarqand shahri]] Boʻstonsaroy koʻchasida joylashgan. Bu [[Oʻzbekiston]] va [[Markaziy Osiyo]]dagi xorijiy tillarni oʻrganish boʻyicha eng yirik oliy taʼlim muassasalaridan biridir. Samarqand davlat chet tillar instituti Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti [[Islom Karimov]]ning 1994-yil 8-noyabrdagi farmoni bilan tashkil etilgan. Hozirgi kunda institutda yuqori malakali xorijiy filologlar, mutaxassislar, jumladan, oliy va oʻrta maxsus taʼlim, shuningdek, turizm infratuzilmasi uchun gid-tarjimonlar tayyorlanmoqda.

== Institut faoliyati ==
[[Samarqand davlat universiteti]]da faoliyat koʻrsatgan kafedralar (ingliz, fransuz, nemis tillari) birlashtirilib, avval oʻzbek filologiyasi fakulteti qoshida boʻlim, 1962-yildan esa romangerman filologiyasi fakulteti tashkil etildi. 1962—1994-yillar mobaynida ushbu fakultet yirik oʻquv, ilmiy uslubiy markazga aylandi. SamDCHTI da kichik, katta kurslar ingliz filologiyasi, fransuz, nemis va koreys filologiyasi fakultettlarida 2003—2004-oʻquv yilida 240 oʻqituvchi (jumladan, 10 fan doktori, 5 professor va 40 fan nomzodi va dotsentlar) 1800 talabaga dars bergan. Institutda, shuningdek, italyan, yapon, turk, arab tillari ham oʻqitiladi.

Institutda 8 ta fakultet va 23 ta kafedra mavjud (2023-yil maʼlumoti). Ular: 16 ta til va madaniyat markazlari, hududiy (zonal) tillarni oʻqitish markazi, taʼlim sifatini taʼminlash va innovatsiyalar markazi, shuningdek, oʻquv va multimedia uskunalari bilan jihozlangan axborot-resurs markazi. Institut bakalavriat (14 ta yoʻnalish boʻyicha), magistratura (9 ta mutaxassislik boʻyicha), doktorantura (4 ta profil) yoʻnalishlariga ega&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://samdchti.uz/uz/site/students/54 |sarlavha=Samarqand davlat chet tillar instituti |qaralgan sana=08.09.2023}}&lt;/ref&gt;. 350 oʻquvchiga moʻljallangan yotoqxona, shuningdek, 250 oʻrinli oshxona mavjud.

Hozir quyidagi til mutaxassisliklari boʻyicha kadrlar tayyorlanmoqda: ingliz, nemis, fransuz, italyan, ispan, arab, fors, yapon, koreys va xitoy tillari. Soʻnggi yillarda institutdan 4 nafar Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti, 15 nafar Alisher Navoiy nomidagi, 3 nafar Islom Karimov nomidagi olimlar hamda yuzdan ortiq turli dastur va olimpiadalar gʻoliblari yetishib chiqqan. Hozirgi kunda taʼlim muassasasida 610 nafar professor-oʻqituvchilar, jumladan, 12 nafar fan doktori, professor, 54 nafar fan nomzodi, dotsent va 54 nafar oʻqituvchi, jumladan, 20 nafar xorijiy mutaxassislar faoliyat yuritmoqda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://samcity.ucoz.com/index/institut_inostrannykh_jazykov/0-40 |title=Самарканд - туристический портал - Институт Иностранных Языков&lt;!-- Заголовок добавлен ботом --&gt; |access-date=2015-02-27 |archive-date=2015-02-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150227101854/http://samcity.ucoz.com/index/institut_inostrannykh_jazykov/0-40 |deadlink=no}}&lt;/ref&gt;.

SamDCHTI dunyoning 45 dan ortiq davlati, jumladan, [[Rossiya]], [[Ukraina]], [[Germaniya]], [[Birlashgan Qirollik|Buyuk Britaniya]], [[Fransiya]], [[Italiya]], [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSh]], [[Xitoy]], [[Malayziya]], [[Koreya Respublikasi|Janubiy Koreya]], [[Yaponiya]] kabi davlatlarning universitet va institutlari, xorijiy oliy taʼlim muassasalari bilan hamkorlik qilish toʻgʻrisida shartnomalar imzolagan&lt;ref name=&quot;autogenerated1&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://samdchti.uz/institut/institut-tarixi |title=Samarqand davlat chet tillar institutining qisqacha tarixi&lt;!-- Заголовок добавлен ботом --&gt; |access-date=2018-11-29 |archive-date=2019-05-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190507181754/https://samdchti.uz/institut/institut-tarixi |deadlink=no}}&lt;/ref&gt;.

Institutda frazeologiya, leksikografiya, qiyosiy tipologiya, lingvodidaktika kabi filologiya tarmoqlari rivojlangan. Institutda koʻplab ilmiy asarlar yaratilgan. Shular qatorida „Til va jamiyat“, „Xorijiy tillar hozirgi dunyoda: Taʼlim metodikasining tadrijiy taraqqiyoti“, „Kontrastiv leksikografiya nazariyasi asoslari“ va boshqa Shuningdek, Institutda „Xorijiy filologiya“ (til, adabiyot, taʼlim) jurnal nashr etiladi&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;.

== Fakultetlar ==
[[Fayl:Faculty english I 1642656210.jpg|thumb|Ingliz tili I fakulteti]]

=== Ingliz tili fakulteti – I ===
Samarqand davlat chet tillar instituti rektorining 1995-yil 17-yanvarda 1-sonli buyrug‘iga asosan Ingliz filologiyasi fakulteti tashkil etildi. 2014-yil Xorijiy til (ingliz tili) va adabiyoti yo‘nalishi ochildi. Shu yildan boshlab “Ingliz tili fakulteti” deb nomlandi. Samarqand davlat chet tillar instituti Kengashining 2018-yil 25-oktyabrdagi 3-son bayoni bilan tasdiqlangan va Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi bilan 2018-yil 2- noyabrda kelishilgan “Samarqand davlat chet tillar instituti tashkiliy tuzilmasi”ga asosan Ingliz tili fakulteti negizida “Ingliz tili I fakulteti” tashkil etildi.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining «O‘zbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish bo‘yicha Harakatlar strategiyasi to‘g‘risida» 2017-yil 7-fevraldagi PF-4947-son Farmoni va «Oliy ta’lim tizimini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida» 2017-yil 20-apreldagi PQ-2909-son qarorida belgilangan vazifalar ijrosini ta’minlash hamda talaba va o‘quvchilarning ma’naviy-ma’rifiy, madaniy saviyasini muntazam oshirib borish, ularning o‘qishdan bo‘sh vaqtini mazmunli o‘tkazishini ta’minlash maqsadida Ingliz tili I fakultetida qator ma’naviy va ma’rifiy ishlar amalga oshirilib kelinmoqda.

[https://samdchti.uz/uz/faculty/faculty/11 Batafsil]

===== Kafedralari =====

* [https://samdchti.uz/uz/chairs/chair/7 Ingliz tili tarixi va grammatikasi kafedrasi]
* [https://samdchti.uz/uz/chairs/chair/8 Ingliz tili leksikologiyasi va stilistikasi kafederasi]
* [https://samdchti.uz/uz/chairs/chair/10 Ingliz tili va adabiyoti kafedrasi]
* [https://samdchti.uz/uz/chairs/chair/11 Innovatsion ta'lim texnologiyalari va pedagogikasi kafedrasi]

=== Ingliz tili – II fakulteti ===
[[Fayl:Ingliz tili fakulteti2 1642661695.jpg|thumb|Ingiliz tili II fakulteti]]
Fakultetda 60111800 (5111400) - Xorijiy til va adabiyoti (ingliz tili) va 60112600 (5112200) -Maktabgacha va boshlang’ich ta’limda xorijiy tili (ingliz tili) hamda – 70111801 Xorijiy til va adabiyoti (ingliz tili) magistratura yo’nalishlari  bo’yicha jami 1410 nafar talabalar tahsil olib kelmoqda. Shundan 1264 nafari o’zbek guruhlarida, 146 nafari rus guruhlarida ta’lim olmoqda.

[https://samdchti.uz/uz/faculty/faculty/12 Batafsil] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20240315050922/https://samdchti.uz/uz/faculty/faculty/12 |date=2024-03-15 }}

===== Kafedralari =====

* [https://web.archive.org/web/20240315050918/https://samdchti.uz/uz/chairs/chair/12 Ingliz tili nаzаriyаsi va adabiyoti kafedrasi]
* [https://samdchti.uz/uz/chairs/chair/13 Ingliz tili o’qitish metodikasi kafedrasi]{{Oʻlikhavola|date=mart 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [https://samdchti.uz/uz/chairs/chair/14 Ingliz tilining integrallashgan kursi kafedrasi]{{Oʻlikhavola|date=mart 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [https://samdchti.uz/uz/chairs/chair/14 Gumanitar fanlar va axborot texnologiyalar kafedrasi]{{Oʻlikhavola|date=mart 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [https://samdchti.uz/uz/chairs/chair/16 Ingliz tili nazariy aspektlari kafedrasi]

[[Fayl:Roman german fakulteti 1642666755.jpg|thumb|Roman-german tillari fakulteti]]

=== Roman-german tillari fakulteti ===
1994-yil 8-noyabrda Samarqand davlat chet tillar instituti bilan bir vaqtda nemis tili va fransuz tili fakultetlari ham tashkil etilgan. 2005-yilda bu ikki fakultet negizida roman-german filologiyasi fakulteti tashkil etilgan. 2017-yildan boshlab roman-german filologiyasi fakulteti romon-german tillari fakulteti deb nomlana boshlagan. Hozirgi kunda fakultetda 1670 ta talaba tahsil olmoqda, ulardan 1100 nafari qizlar 570 nafari oʻgil bollar. Shuningdek, fakultetda 8 nafar professor, 21 nafar dotsent 4 nafar xorijlik mutaxassis va 117 nafar oʻqituvchilar saboq berishmoqda. Fakultet Fransiya, Germaniya, Italiya, Ispaniya va Rossiya elchixonalari, xalqaro Erasmus+ va DAAD fondlari bilan yaqindan hamkorlik qiladi.

[https://samdchti.uz/uz/faculty/faculty/13 Batafsil]

===== Kafedralari =====

* [https://samdchti.uz/uz/chairs/chair/17 Fransuz tili va adabiyoti kafedrasi]
* [https://samdchti.uz/uz/chairs/chair/18 Nemis tili va adabiyoti kafedrasi]
* [https://samdchti.uz/uz/chairs/chair/19 Rus tili va adabiyoti kafedrasi]
* [https://samdchti.uz/uz/chairs/chair/20 Ispan va italiyan tillari kafedrasi]
* [https://samdchti.uz/uz/chairs/chair/32 Ikkinchi chet tillar kafedrasi]
[[Fayl:Sharq tillari.jpg|thumb|Sharq tillari fakulteti]]

=== Sharq tillari fakulteti ===
Fakultetga 1995-yilning 12-avgustida asos solingan. Fakultet 2001-yil sentabridan koreys filologiyasi fakulteti deb nomlangan. 2005-yil sentabrida fakultet negizida tarjima nazariyasi va amaliyoti bo‘limi tashkil etildi. 2007-2008 o‘quv yili mobaynida Sharq filologiyasi va tarjimashunoslik fakulteti nomiga o‘zgartirildi. Fakultet 2012-yil fevral oyidan boshlab Tarjimonlik fakulteti, 2014-yildan 2021-yil sentabrga qadar Tarjima nazariyasi va amaliyoti fakulteti deb nomlangan. 2021-yil sentabr oyidan boshlab, Sharq tillari fakulteti deb yuritilib kelinmoqda.

Bugungi kunda fakultet qoshida 4 ta kafedra va quyidagi yo’nalishlar mavjud.  Yaniy filologiya va tillarni o’qitish: koreys tili, filologiya va tillarni o’qitish: xitoy tili, filologiya va tillarni o’qitish: yapon tili, filologiya va tillarni o’qitish: arab tili va xalqaro jurnalistika ta’lim yo’nalishi talabalari “Sharq tillari” fakultetida tahsil olishadi.

[https://samdchti.uz/uz/faculty/faculty/14https://samdchti.uz/uz/faculty/faculty/14 Batafsil]{{Oʻlikhavola|date=sentabr 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

===== Kafedralari =====

* [https://samdchti.uz/uz/chairs/chair/21 O'zbek tili va adabiyoti kafedrasi]
* [https://samdchti.uz/uz/chairs/chair/22 Yaqin sharq tillari kafedrasi]
* [https://samdchti.uz/uz/chairs/chair/23 Yapon filologiyasi kafedrasi]
* [https://samdchti.uz/uz/chairs/chair/34 Koreys filologiyasi kafedrasi]

=== Qo’shma ta’lim dasturlari fakulteti ===
Xalqaro qo'shma dasturlar ko'p madaniyatli muhitda bo'lgan holda yosh mutaxassislarni ikki yil ichida yuqori darajada tayyorlashga, ularga xalqaro muhitda, xususiy sektorda, milliy va xalqaro jamoat institutlari va NNTlarda rivojlanish uchun bilim va zarur ko'nikmalar berishga qaratilgan. Ushbu ko'p tarmoqli va saylov dasturi chet tillarini o'rganish va ijtimoiy fanlarni, shuningdek, amaliy va professional darajada tahsil olishni o'zida mujassamlashtirgan.

2+2 qo’shma ta’lim dasturlari asosida talabalar ikki yil chet tillari institutida va ikki yilni nufuzli xalqaro hamkor universitetlarimizning birida to’liq integrallashgan o’quv dasturlari hamda ikki hamkor o’rtasida kelishilgan kredit asosida tahsil oladi. Chet elda o’qish jarayonida talabadlarga chet tilni va chet el madaniyati va urf-odatlarini chuqurroq tadqiq qilish imkoniyati tug’iladi.

[https://samdchti.uz/uz/faculty/faculty/15 Batafsil] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20240315075101/https://samdchti.uz/uz/faculty/faculty/15 |date=2024-03-15 }}

===== Kafedralari =====

* [https://samdchti.uz/uz/chairs/chair/24 Qo’shma ta’lim dasturlari kafedrasi]

=== Ingliz filologiyasi va tarjimashunoslik fakulteti ===
Samarqand davlat chet tillar instituti Kengashining 2021-yil 1-iyuldagi 11-son bayoni bilan tasdiqlangan “Samarqand davlat chet tillar instituti tashkiliy tuzilmasi”ga asosan “Ingliz filologiyasi va tarjimashunoslik fakulteti” tashkil etildi.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining «O‘zbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish bo‘yicha Harakatlar strategiyasi to‘g‘risida» 2017-yil 7-fevraldagi PF-4947-son Farmoni va «Oliy ta’lim tizimini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida» 2017-yil  20-apreldagi PQ-2909-son qarorida belgilangan vazifalar ijrosini ta’minlash hamda talaba va o‘quvchilarning ma’naviy-ma’rifiy, madaniy saviyasini muntazam oshirib borish, ularning o‘qishdan bo‘sh vaqtini mazmunli o‘tkazishini ta’minlash maqsadida Ingliz filologiyasi va tarjimashunoslik fakultetida qator ma’naviy va ma’rifiy ishlar amalga oshirilib kelinmoqda.

[https://samdchti.uz/uz/faculty/faculty/16 Batafsil]

===== Kafedralari =====

* [https://samdchti.uz/uz/chairs/chair/25 Tarjima nazariyasi va amaliyoti kafedrasi]
* [https://samdchti.uz/uz/chairs/chair/26 Ingliz filologiyasi kafedrasi]
* [https://samdchti.uz/uz/chairs/chair/27 Ingliz tili nazariyasi va amaliyoti kafedrasi]
* [https://samdchti.uz/uz/chairs/chair/33 Til va Tarjima kafedrasi]

=== Narpay xorijiy tillar fakulteti ===
O’zbekiston Respublikasi Prezidenti Sh.M.Mirziyoyevning 2021-yil 15-16-aprel kunlari Samarqand viloyatiga tashrifi davomida viloyat faollari ishtirokida o’tkazilgan yig’ilishda bergan topshiriqlari bo’yicha 20-sonli Bayonining 120-bandida 2021-2022 o’quv yilidan boshlab instituti huzuridagi Narpay xizmat ko’rsatish texnikumi binosida “Xorijiy til va adabiyoti: ingliz tili” hamda “Maktabgacha va boshlang’ich ta’limda xorijiy til: ingliz tili” ta’lim yo’nalishlari bo’yicha kadrlar tayyorlashga ixtisoslashgan Xorijiy tillar fakulteti faoliyatini yo’lga qo’yish belgilangan.

Fakultetda 60111800 - Xorijiy til va adabiyoti (ingliz tili) va 60112600 -Maktabgacha va boshlang’ich ta’limda xorijiy tili (ingliz tili) bo’yicha jami 210 nafar talabalar tahsil olib kelmoqda

[https://samdchti.uz/uz/faculty/faculty/17 Batafsil]

===== Kafedralari =====

* [https://samdchti.uz/uz/chairs/chair/29 Umumiy fanlar kafedrasi (Narpay)]

=== Payariq xorijiy tillar fakulteti ===
Fakultetda 60111800 - Xorijiy til va adabiyoti (ingliz tili) va 60112600 -Maktabgacha va boshlang’ich ta’limda xorijiy tili (ingliz tili) ta’lim yo’nalishlari kunduzgi ta’lim shakllari bo’yicha jami 231 nafar talabalar tahsil olib kelmoqda, shundan kunduzgi ta’lim shakli bo’yicha 231  nafari o’zbek guruhlarida, 231 nafar talaba ta’lim olmoqda.

Hozirgi kunda fakultetda 1 ta Umumiy fanlar kafedrasi  va  mavjud bo‘lib, unda 2 nafar dotsent,  4 nafar katta o'qituvchi, 3 nafar assistent-o`qituvchi va  9 nafar stajyor-o'qituvchilar faoliyat ko'rsatmoqda.

[https://samdchti.uz/uz/faculty/faculty/18 Batafsil]

===== Kafedralari =====

* [https://samdchti.uz/uz/chairs/chair/28 Umumiy fanlar kafedrasi (Payariq)]

=== Kechki fakulteti ===
Kechki fakultet Samarqand davlat chet tillari institut Kuzatuv kengashining qaroriga asosan 2023-yil 1-yanvarda tashkil etilgan. Hozir fakultetda 12 ta yoʻnalish boʻyicha 3382 nafar talabalar tahsil olib kelmoqda. Bular: xorijiy til va adabiyoti: ingliz tili, maktabgacha va boshlangʻich ta`limda xorijiy til:ingliz tili, filologiya va tillarni oʻqitish:ingliz tili, tarjima nazariyasi va amaliyoti:ingliz tili, filologiya va tillarni oʻqitish:koreys tili, filologiya va tillarni oʻqitish:xitoy tili, filologiya va tillarni oʻqitish:yapon tili, filologiya va tillarni oʻqitish:nemis tili, filologiya va tillarni oʻqitish:fransuz tili, filologiya va tillarni oʻqitish:ispan tili, filologiya va tillarni oʻqitish:rus tili va oʻzga tilli guruhlarda rus tili.

Kechki fakultetda 12 ta ta’lim yo‘nalishlari mavjud.

[https://samdchti.uz/uz/faculty/faculty/23 Batafsil] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20240315075106/https://samdchti.uz/uz/faculty/faculty/23 |date=2024-03-15 }}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{OʻzME}}

{{samdchti.uz}}


{{University-stub}}</text>
      <sha1>pexso80xaxm5yujfi8g9i5m4ghi3qkv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Utilitarizm</title>
    <ns>0</ns>
    <id>597839</id>
    <revision>
      <id>6327744</id>
      <parentid>6201064</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T05:51:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Muhcmmad</username>
        <id>322368</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */</comment>
      <origin>6327744</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36765" sha1="twf0bhn0rpondxvcehuu8p7c5kw7yog" xml:space="preserve">{{Utilitarizm}}
Axloqiy falsafada '''utilitarizm''' – bu odamlarning quvonchi va farovonligini oshiradigan harakatlarni tavsiya qiluvchi normativ axloqiy nazariyalar guruhidir. Bu yondashuv, harakat natijasida eng ko‘p baxt va farovonlik keltiradigan amallarni asosiy mezon deb hisoblaydi&lt;ref&gt;Duignan, Brian. [1999] 2000. &quot;[https://www.britannica.com/topic/utilitarianism-philosophy Utilitarianism]&quot; (revised). ''[[Encyclopædia Britannica]]''. Retrieved 5 July 2020.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Utilitarianism|url=https://ethicsunwrapped.utexas.edu/glossary/utilitarianism|access-date=2020-05-27|website=Ethics Unwrapped|publisher=[[McCombs School of Business]]|location=Austin, TX|language=en-US}}&lt;/ref&gt;. Boshqacha aytganda, utilitarizm g‘oyalari odamlar uchun eng katta foyda keltiradigan harakatlarni qo‘llab-quvvatlaydi. 
Utilitarizmning turli shakllari turlicha tavsiflanishi mumkin bo‘lsa-da, ularning barchasida asosiy g‘oya, naflilikni maksimallashtirishdir. Masalan, utilitarizm asoschisi [[Bentam Iyeremiya|Jeremy Bentham]] naflilikni harakat yoki obyektlardan ta’sirlanganlarga lazzat, baxt va yaxshilik keltirish hamda og‘riq va baxtsizlikni oldini olish imkoniyati deb ta’riflagan.

Utilitarizm natijaviylikning bir shakli bo‘lib, unda har qanday harakatning oqibatlari to‘g‘ri yoki noto‘g‘ri ekanligini aniqlashning yagona mezoni deb hisoblanadi. Biroq, [[egoizm]] va [[altruizm]] kabi boshqa natijaviylik shakllaridan farqli o‘laroq, utilitarizm insoniyat va barcha his qilish qobiliyatiga ega mavjudotlarning manfaatlarini teng darajada hisobga oladi. Utilitarizm tarafdorlari bir qancha masalalarda bir-biridan turlicha fikrlarni bildirganlar. Masalan, harakatlar ularning kutilayotgan natijalariga qarab tanlanishi kerakmi ([[harakat utilitarizmi]]), yoki odamlar foydani maksimal darajada oshiradigan qoidalarga rioya qilishlari kerakmi ([[qoidaviy utilitarizm]]) degan savollar bo‘yicha munozaralar mavjud. Shuningdek, umumiy foyda ([[umumiy utilitarizm]]) yoki o‘rtacha foyda ([[o‘rtacha utilitarizm]]) maksimal darajada oshirilishi kerakmi degan masalada ham kelishmovchiliklar mavjud.

Ushbu nazariyaning ildizlari qadimgi yunon [[gedonizm|gedonistlari]] [[Aristipp]] va [[Epikur]]ning baxtni yagona yaxshilik deb hisoblagan qarashlarida, qadimgi xitoylik [[Falsafa|faylasuf]] [[Mo-szi]]ning foydani maksimal oshirish va zararni kamaytirishga qaratilgan natijaviylik nazariyasida, hamda [[oʻrta asr]] hind faylasufi [[Shantideva]]ning asarlarida uchraydi. Zamonaviy utilitarizm anʼanasi [[Bentam Iyeremiya|Jeremy Bentham]] bilan boshlangan va keyinchalik [[John Stuart Mill]], [[Henry Sidgwick]], [[R. M. Hare]] va [[Peter Singer]] kabi faylasuflar tomonidan davom ettirilgan. 
Ushbu tushuncha ijtimoiy farovonlikni oshirishga qaratilgan iqtisodiy yondashuvlarda, adolat masalalarida, global qashshoqlik muammosida, oziq-ovqat uchun hayvonlarni yetishtirishning axloqiy tomonlarida va insoniyatga xavf soluvchi mavjud tahlikalarning oldini olish masalalarida foydalaniladi.

==Etimologiyasi==
[[Bentam Iyeremiya|Jeremy Bentham]] tomonidan asos solingan utilitar falsafa, yaʼni „Bentamizm“, uning izdoshi [[John Stuart Mill]] tomonidan o‘zgartirilib, rivojlantirildi. Mill, shuningdek, „utilitarizm“ atamasini keng ommaga tanitgan&lt;ref name=&quot;Habibi 2001 89, 112&quot;&gt;{{kitob manbasi | last=Habibi | first=Don | chapter=Mill's Moral Philosophy | title=John Stuart Mill and the Ethic of Human Growth | publisher=Springer Netherlands | location=Dordrecht | year=2001 | isbn=978-90-481-5668-9 | pages=89–90, 112| doi=10.1007/978-94-017-2010-6_3 }}&lt;/ref&gt;. 1861-yilda Mill oʻz qaydlarida shunday degan edi: [[Bentam Iyeremiya|Jeremy Bentham]] „utilitar“ so‘zini birinchi bo‘lib ishlatgan deb hisoblagan, lekin bu so‘zni o‘zi o‘ylab topmagan. Bentham bu atamani [[John Galt]]ning 1821-yilda yozilgan „Annals of the Parish“ nomli romanida tasodifan uchragan iboradan olgan&lt;ref&gt;[[John Stuart Mill|Mill, John Stuart]]. 1861. ''[[wikisource:Utilitarianism|Utilitarianism]]''. n1.&lt;/ref&gt;. Biroq, Mill [[Bentam Iyeremiya|Jeremy Bentham]]ning „utilitar“ atamasini 1781-yilda  George Wilsonga yozgan maktubida va 1802-yilda Étienne Dumontga yozgan maktubida ishlatganini bilmas edi&lt;ref name=&quot;Habibi 2001 89, 112&quot;/&gt;&lt;!--source needed for: in Bentham's 1802 letter to Dumont he had claimed that 'Utilitarian' was the proper name for his new creed.--&gt;.

==Tarixi==
===Modernizmgacha bo‘lgan nazariyalar===
{{Yana qarang|Gedonizm}}
Baxtni inson hayotining asosiy maqsadi sifatida ko‘rish qadimdan muhokama qilib kelinadi. Qadimgi yunon faylasuflari [[Aristipp]] va [[Epikur]] baxtga erishishni asosiy tamoyil deb hisoblovchi [[gedonizm]] tushunchasining shakllarini ilgari surgan. [[Aristotel]] esa evdemoniyani insoniyat uchun eng oliy yaxshilik deb taʼriflagan. [[Avgustin Avreliy|Avgustin]] barcha odamlar oxirgi maqsadni, yaʼni baxtni xohlaydi deb yozgan. Harakatlarni uning oqibatlariga qarab baholash g‘oyasi qadimgi dunyoda ham mavjud bo‘lgan. Natijaviylik nazariyalari birinchi bo‘lib qadimgi xitoylik faylasuf [[Mo-szi]] tomonidan ishlab chiqilgan. Mo-szi foydani maksimal darajada oshirish va zararni yo‘q qilishga qaratilgan tizimni taklif qilgan&lt;ref name=&quot;Fraser2016&quot;&gt;{{kitob manbasi|last1=Fraser|first1=Chris|title=The Philosophy of the Mòzĭ: The First Consequentialists|url=https://books.google.com/books?id=J76lDAAAQBAJ|year=2016|publisher=Columbia University Press|isbn=978-0-23-152059-1|page=138}}&lt;/ref&gt;. [[Moizm]] natijaviylik jamiyat uchun ahamiyatli bo'lgan axloqiy qadriyatlarni, jumladan siyosiy barqarorlikni, aholi sonining o‘sishini va boylikni qo‘llab-quvvatlagan, ammo individual baxtni maksimal darajada oshirishni maqsad qiluvchi utilitarizm tushunchasini qo‘llab-quvvatlamagan&lt;ref name=&quot;Fraser&quot;&gt;{{kitob manbasi|last1=Fraser|first1=Chris|title=The Oxford Handbook of World Philosophy|url=https://books.google.com/books?id=F06FKmKKIXwC&amp;pg=PA62|year=2011|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-532899-8|page=62}}&lt;/ref&gt;.

Utilitarizm g‘oyalari o‘rta asr faylasuflarining asarlarida ham uchraydi. VIII asrda yashagan [[hind]] faylasufi Shantideva shunday deb yozgan: „Biz barcha tirik mavjudotlarning hozirgi va kelajakdagi og‘riq va azoblarini to‘xtatishimiz hamda qulay va baxtli hayotini taʼminlashimiz kerak&lt;ref&gt;Goodman, Charles. 2016. [https://plato.stanford.edu/entries/shantideva/ &quot;Śāntideva&quot;], Stanford Encyclopedia of Philosophy. Retrieved 31 August 2020.&lt;/ref&gt;.“ O‘rta asrlarda Yevropada [[Foma Akvinskiy]] baxtni o‘zining „Summa Teologica“ asarida chuqur o‘rgangan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.newadvent.org/summa/2001.htm|title=SUMMA THEOLOGICA: Man's last end (Prima Secundae Partis, Q. 1)|work=newadvent.org}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.newadvent.org/summa/2002.htm|title=SUMMA THEOLOGICA: Things in which man's happiness consists (Prima Secundae Partis, Q. 2)|work=newadvent.org}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.newadvent.org/summa/2003.htm|title=SUMMA THtheEOLOGICA: What is happiness (Prima Secundae Partis, Q. 3)|work=newadvent.org}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.newadvent.org/summa/2004.htm|title=SUMMA THEOLOGICA: Things that are required for happiness (Prima Secundae Partis, Q. 4)|work=newadvent.org}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.newadvent.org/summa/2005.htm|title=SUMMA THEOLOGICA: The attainment of happiness (Prima Secundae Partis, Q. 5)|work=newadvent.org}}&lt;/ref&gt;. Uyg‘onish davrida esa natijaviylik g‘oyalari [[Niccolò Machiavelli]]ning siyosiy falsafaga oid asarlarida uchraydi.
===XVIII asr===
Utilitarizm alohida axloqiy qarash sifatida faqatgina &lt;nowiki&gt;XVIII&lt;/nowiki&gt; asrga kelib shakllandi. Garchi, u [[Bentam Iyeremiya|Jeremy Bentham]] bilan boshlangan deb hisoblangan bo‘lsa-da, undan oldin ham utilitarizmga o‘xshash nazariyalarni ilgari surgan mualliflar bo‘lgan.
===Francis Hutcheson===
[[Francis Hutcheson]] 1725-yilda yozilgan o'zining „An Inquiry into the Original of Our Ideas of Beauty and Virtue“ asarida utilitarizmning muhim tamoyillaridan birini taqdim etadi. Unga ko‘ra, eng axloqiy harakatni tanlashda, harakatning axloqiy qiymati u keltiradigan baxtdan foyda ko‘radigan odamlar soniga mutanosib bo‘ladi&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Hutcheson|first=Francis|title=Moral Philosophy from Montaigne to Kant|publisher=Cambridge University Press|year=2002|isbn=978-0-521-00304-9|editor-last=Schneewind|editor-first=J. B.|page=515|chapter=The Original of Our Ideas of Beauty and Virtue|orig-year=1725}}&lt;/ref&gt;. Xuddi shunday, axloqiy buzuqlik yoki yomon illatning darajasi azob-uqubat yetkazilgan odamlar soniga bog‘liqdir. Eng yaxshi harakat — bu odamlar uchun eng katta baxt keltiradigan harakat, eng yomoni esa eng ko‘p azob-uqubatlarga sabab bo‘ladigan harakatdir. Kitobning dastlabki uchta nashrida Hutcheson „har qanday harakatning axloqiylik darajasini hisoblash“ uchun turli matematik [[algoritm]]lar keltirib o‘tgan. Shu tariqa, Hutcheson Benthamning felitsifik hisoblash tizimi asoslarini oldindan shakllantirgan. 
==== John Gay ====
Ba'zilar [[John Gay]] utilitar axloqning birinchi tizimli nazariyasini ishlab chiqqan deb hisoblaydi&lt;ref&gt;Ashcraft, Richard (1991) John Locke: Critical Assessments (Critical assessments of leading political philosophers), Routledge, p. 691&lt;/ref&gt;. 1731-yilda yozilgan „Concerning the Fundamental Principle of Virtue or Morality“ asarida Gay quyidagicha taʼkidlaydi&lt;ref&gt;{{kitob manbasi |last= Gay |first= John |editor-first= J. B. |editor-last= Schneewind |title= Moral Philosophy from Montaigne to Kant |publisher= Cambridge University Press |year=2002 |page=408 |chapter= Concerning the Fundamental Principle of Virtue or Morality |isbn= 978-0-521-00304-9}}&lt;/ref&gt;:
{{blockquote|Baxt, shaxsiy baxt, barcha harakatlarimizning yakuniy maqsadi hisoblanadi. Har bir harakatning o‘ziga xos va maxsus maqsadi bor deb aytish mumkin. Ammo bu harakatlar, odatda, undan kattaroq bir narsaga yo‘naltirilgan yoki yo‘naltirilishi kerak. Chunki inson har qanday harakat yoki intilishning sababini so‘rashi va bunga javob kutishi tabiiy. Harakatning sababini so‘rash, uning maqsadini aniqlashni anglatadi. Lekin yakuniy maqsad uchun yana bir sabab yoki izoh kutish mantiqsizdir. Masalan, men nima uchun baxtga intilayotganimni so‘rasangiz, bunga faqat „baxt nima ekanligi“ haqida tushuncha bilan javob berish mumkin.|author=|title=|source=}}
Baxtga intilish esa ushbu g‘oyaga [[Ilohiyot|ilohiy]] asos bilan izohlanadi&lt;ref&gt;{{kitob manbasi |last= Gay |first= John |editor-first= J. B. |editor-last= Schneewind |title= Moral Philosophy from Montaigne to Kant |publisher= Cambridge University Press |year=2002 |pages=404–05 |chapter= Concerning the Fundamental Principle of Virtue or Morality |isbn= 978-0-521-00304-9}}&lt;/ref&gt;:
{{blockquote|Xudoning tabiatidan maʼlumki, u o‘zi bilan abadiy va cheksiz darajada baxtli va o‘z yaratgan ishlarida yaxshilikni namoyon etadi. Shu sababli, u insoniyatni yaratishda faqat insonlarning baxtini taʼminlashni maqsad qilgan. Demak, u insonlarning baxtini va ularga bu baxtni taʼminlash vositalarini xohlaydi.
Shu sababli, mening xulq-atvorim insoniyatning baxtiga xizmat qila oladigan darajada yaxshi bo‘lishi kerak. Xudoning irodasi fazilatning eng asosiy mezoni hisoblanadi, insoniyatning baxti esa Xudoning irodasining mezonidir. Shunday qilib, insoniyatning baxtini fazilatning bilvosita mezoni deb atash mumkin. Shuning uchun, men insoniyatning baxtini oshirish uchun qo‘limdan kelgan barcha ishni qilishim lozim.|author=|title=|source=}}
==== David Hume ====
„An Enquiry Concerning the Principles of Morals“ (1751) asarida David Hume shunday deb yozadi&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|title=Moral Philosophy from Montaigne to Kant|last=Hume|first=David|publisher=Cambridge University Press|year=2002|isbn=978-0-521-00304-9|editor-last=Schneewind|editor-first=J. B.|page=552|chapter=An Enquiry Concerning the Principles of Morals}}&lt;/ref&gt;:
{{blockquote|Axloqni belgilashda jamoatchilik uchun foydalilik har doim asosiy eʼtiborda bo‘ladi. Falsafa yoki kundalik hayotda burchning chegaralari haqida tortishuvlar yuzaga kelganda, masalani eng aniq hal qilishning yo‘li insoniyatning haqiqiy manfaatlarini aniqlashdan iborat. Agar ko‘rinishga asoslangan noto‘g‘ri qarash keng tarqalgan bo‘lsa, vaqt o‘tishi bilan orttirilgan tajriba va chuqurroq tahlil bu noto‘g‘ri qarashni eng to‘g‘ri tushunchalar bilan almashtiradi. Shunda biz avvalgi xato qarashlarimizdan voz kechamiz va axloqiy yetuklik hamda yomonlikning chegaralarini qayta aniqlaymiz.|author=|title=|source=}}
==== Paley ====
[[File:Modern Utiitarianism by Birks.png|thumb|[[Thomas Rawson Birks]] tomonidan  yozilgan „Modern Utilitarianism“ asari. 1874-yil]]
Gayning ilohiy utilitarizmi [[William Paley]] tomonidan rivojlantirilgan va ommalashtirilgan. Pali original fikrlovchi bo‘lmagan deb taʼkidlangan, va uning axloq haqidagi risolasidagi falsafalar „boshqalar tomonidan ishlab chiqilgan g‘oyalarning yig‘indisi bo‘lib, talabalar uchun o‘rganish maqsadida taqdim etilgan, hamkasblar bilan munozara qilish uchun emas“, deb baholangan&lt;ref name=&quot;Schneewind 2002 446&quot;&gt;{{kitob manbasi |last=Schneewind |first=J. B. |title=Moral Philosophy from Montaigne to Kant |publisher=Cambridge University Press |year=2002 |page=446 |isbn= 978-0-521-00304-9}}&lt;/ref&gt;. Shunga qaramay, uning „The Principles of Moral and Political Philosophy“ (1785) kitobi [[Kembrij universiteti]]da majburiy darslik sifatida o‘qitilgan. Smithning taʼkidlashicha, Paleyning asarlari bir vaqtlar Amerika kollejlarida, William McGuffey va Noah Websterning boshlang‘ich maktablar uchun mo‘ljallangan o‘quv qo‘llanmalari kabi mashhur bo‘lgan&lt;ref name=&quot;Schneewind 2002 446&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi |last=Smith |first=Wilson |date=July 1954 |title=William Paley's Theological Utilitarianism in America |url=https://archive.org/details/sim_william-and-mary-quarterly_1954-07_11_3/page/n70 |journal=William and Mary Quarterly |series=3rd Series |volume=11 |issue=3 |pages=402–24 |doi=10.2307/1943313|jstor=1943313 }}&lt;/ref&gt;. Schneewind (1977) shunday deb yozadi: „Utilitarizm atamasi Angliyada birinchi marta William Paleyning asarlari orqali keng tanilgan&lt;ref&gt;{{kitob manbasi |last=Schneewind |first=J. B. |title=Sidgwick's Ethics and Victorian Moral Philosophy |url=https://archive.org/details/sidgwicksethicsv0000schn |publisher=Oxford University Press |year=1977 |page=[https://archive.org/details/sidgwicksethicsv0000schn/page/n141 122] |isbn= 978-0-19-824552-0}}&lt;/ref&gt;.“

Hozir unutilgan Paleyning tushunchalari haqida Thomas Rawson Birksning 1874-yilda chop etilgan „Modern Utilitarianism or the Systems of Paley, Bentham and Mill Examined and Compared“ asari nomidan ham bilib olish mumkin.

Paley baxt maqsadini Xudoning tabiatiga asoslab tushuntiradi. Shuningdek, u qoidalarning ahamiyatini muhokama qilib, quyidagicha izoh beradi&lt;ref&gt;{{kitob manbasi |last= Paley |first= William |editor-first= J. B. |editor-last= Schneewind |title= Moral Philosophy from Montaigne to Kant |publisher= Cambridge University Press |year=2002 |pages=455–56 |chapter= The Principles of Moral and Political Philosophy |isbn= 978-0-521-00304-9}}&lt;/ref&gt;:
{{blockquote|Harakatlar ularning oqibatlariga qarab baholanadi. Qanday harakat foydali bo‘lsa, o‘sha harakat to‘g‘ri hisoblanadi. Har qanday axloqiy qoidaning majburiyati uning foydaliligiga asoslanadi.

Biroq, bu fikrga oddiy bir eʼtiroz mavjud: ko‘p foydali harakatlar mavjudki, ularni hech kim sog‘lom fikr bilan to‘g‘ri deb hisoblamaydi. Masalan, baʼzi hollarda qotilning harakati juda foydali bo‘lishi mumkin. Ammo haqiqiy javob shundan iboratki, bu harakatlar, aslida, foydali emas, va aynan shu sababli to‘g‘ri ham emas.

Bu masalani to‘liq tushunish uchun harakatlarning zararli oqibatlari ikki turga bo‘linishini hisobga olish kerak: xususiy va umumiy. Xususiy zararli oqibat bu harakatning to‘g‘ridan-to‘g‘ri va darhol keltiradigan zararidir. Umumiy zarar esa muhim yoki foydali bo‘lgan umumiy qoidaning buzilishidan kelib chiqadi.

Siz bir harakatga ruxsat berib, boshqasini taqiqlay olmaysiz, agar ular orasida farqni ko‘rsata olmasangiz. Shu sababli, bir turdagi harakatlar umumiy ruxsat etilishi yoki umumiy taqiqlanishi kerak. Agar ularning umumiy ruxsat etilishi zararli bo‘lsa, ularni umumiy taqiqlaydigan qoidani belgilash va qo‘llab-quvvatlash zarur bo‘ladi.|author=|title=|source=}}
==Klassik utilitarizm==
{{Asosiy|Jeremy Bentham}} 
[[File:Jeremy Bentham by Henry William Pickersgill detail.jpg|thumb|right|[[Jeremy Bentham]]]]
Benthamning „An Introduction to the Principles of Morals and Legislation“ kitobi 1780-yilda yozib tugallangan, lekin 1789-yilgacha chop etilmagan. Ehtimol, Paleyning „Principles of Moral and Political Philosophy“ kitobi muvaffaqiyat qozonganini ko‘rib, Bentham o‘z asarini nashr qilishga kirishgan&lt;ref name=&quot;Rosen, Frederick 2003, p. 132&quot;&gt;Rosen, Frederick. 2003. ''Classical Utilitarianism from Hume to Mill''. Routledge. p. 132.&lt;/ref&gt;. Benthamning kitobi darhol muvaffaqiyat qozonmagan bo‘lsa-da, uning g‘oyalari ancha kengroq tarqaldi. Bu, Pierre Étienne Louis Dumont Benthamning turli qo‘lyozmalaridan tanlab olingan qismlarini fransuz tiliga tarjima qilganidan keyin amalga oshdi&lt;ref&gt;Schneewind, J. B. 1977. ''Sidgwick's Ethics and Victorian Moral Philosophy''. Oxford: [[Clarendon Press]]. p. 122.&lt;/ref&gt;. {{Lang|fr|Traité de législation civile et pénale}} 1802-yilda nashr etilgan va keyinchalik Hildreth tomonidan ingliz tiliga „The Theory of Legislation“ nomi bilan tarjima qilingan. Biroq, bu vaqtda Dumontning asarlarining muhim qismlari allaqachon qayta tarjima qilinib, [[John Bowring]] tomonidan 1838–1843-yillar oralig‘ida qism-qism qilib chiqarilgan Benthamning asarlar to‘plamiga kiritilgan edi.

Ehtimol, Francis Hutcheson &quot;baxtning eng katta darajasini hisoblash&quot; algoritmlarini oxir-oqibat olib tashlaganini Bentham bilgan bo‘lishi mumkin. Hutcheson bu algoritmlarni &quot;foydasiz ko‘ringan va baʼzi o‘quvchilarga yoqmagan&quot; deb hisoblagan edi. Shunga qaramay, Bentham o‘z usulini oqlab, unda hech qanday yangilik yoki asossiz narsa yo‘qligini taʼkidlagan. U shunday yozadi: „Bu yerda hech qanday yangilik yo‘q, chunki odamlar o‘z manfaatlarini aniq tushungan joyda, bu amaliyotga to‘liq mos keladi&lt;ref name=&quot;HutchesonIntroduction&quot;&gt;[[Francis Hutcheson (philosopher)|Hutcheson, Francis.]] 1726. &quot;Introduction.&quot; In ''An Inquiry into the Original of Our Ideas of Beauty and Virtue''.&lt;/ref&gt;.“

Rosenning 2003-yildagi nutqida aytishicha, utilitarizm taʼriflari tarixiy jihatdan Bentham va [[John Stuart Mill]] kabi utilitar faylasuflarning qarashlariga juda kam miqdorda mos kelgan bo‘lishi mumkin. Ularning fikrlari ko‘pincha o‘n to‘qqizinchi asrda shakllangan utilitarizmning sodda bir talqini bo‘lib, bu talqin [[harakat utilitarizmi]]ning noto‘g‘ri tushunilgan shakli sifatida tanqid qilinishi va rad etilishi uchun yaratilgan, deya qayd etadi&lt;ref&gt;Rosen, Frederick. 2003. ''Classical Utilitarianism from Hume to Mill''. Routledge. p. 32.&lt;/ref&gt;. Bentham qoidalar haqida qayg‘urmagan deb o‘ylash xato. Uning asosiy asari qonun chiqarish tamoyillari va gedonik hisoblash usuli bilan bog‘liq bo‘lib, u „demak, zavq va og‘riqlardan qochish qonunchining ko‘zlagan maqsadlaridir“ so‘zlari bilan boshlanadi. VII bobda Bentham shunday deydi: „Hukumatning vazifasi jamiyatning baxtini taʼminlashdir, bu jazolash va mukofotlash orqali amalga oshiriladi... Harakat jamiyat baxtini qanchalik buzsa, qanchalik zararli bo‘lsa, uni jazolashga bo‘lgan talab ham shuncha ortadi.“

==Naflilik tamoyili==
Benthamning asari naflilik tamoyilini bayon qilish bilan boshlanadi&lt;ref&gt;[[Jeremy Bentham|Bentham, Jeremy]]. 1780. &quot;[http://www.koeblergerhard.de/Fontes/BenthamJeremyMoralsandLegislation1789.pdf#page=43 Of The Principle of Utility].&quot; Pp. 1–6 in ''[[An Introduction to the Principles of Morals and Legislation]]''. London: T. Payne and Sons. (Also available as [https://www.utilitarianism.com/jeremy-bentham/#one eText], [[wikisource:An Introduction to the Principles of Morals and Legislation/Chapter I|Wikisource]]). p. 1.&lt;/ref&gt;:
{{blockquote|
Tabiat insoniyatni ikki buyuk hukmdor — og‘riq va zavqning boshqaruviga qo‘ygan. Faqat ular biz nimani qilishimiz kerakligini ko‘rsatadi. Naflillik tamoyili shuni anglatadiki, har qanday harakat uning manfaatdor tomon baxtini oshirish yoki kamaytirish qobiliyatiga qarab maʼqullanadi va rad etiladi. Boshqacha aytganda, bu harakat baxtni oshiradimi yoki unga qarshi bo‘ladimi, shuni aniqlaydi. Men har qanday harakatni nazarda tutaman, shuning uchun bu nafaqat xususiy shaxsning harakati, balki hukumatning har qanday qonun-qoidalariga ham tegishlidir.|author=|title=|source=}}

==Gedonik hisoblash==
IV bobda Bentham zavq va og‘riqning qiymatini hisoblash usulini taqdim etadi, bu usul keyinchalik „gedonik hisoblash“ deb nomlangan. Benthamning taʼkidlashicha, zavq yoki og‘riqning qiymatini o‘z holida quyidagi mezonlarga qarab o‘lchash mumkin: uning intensivligi (kuchliligi), davomiyligi, aniq yoki noaniqligi va yaqinligi hamda uzoqligi. Bundan tashqari, harakatning ushbu zavq yoki og‘riqni keltirib chiqarish moyilligini ham hisobga olish kerak. Bu esa harakatning samaradorligi, yaʼni o‘xshash hissiyotlarni davom ettirish imkoniyati va uning sofligi, yaʼni qarama-qarshi hissiyotlarni keltirib chiqarmaslik ehtimolini o‘lchashni o‘z ichiga oladi. Oxir-oqibat, harakatning taʼsir ko‘rsatadigan odamlar soni yoki qamrovini ham hisobga olish zarur.
==Birinchi va ikkinchi darajali illatlar==
Savol tug‘iladi: qachon, qonunni buzish qonuniy yoki hamma uchun foydali bo‘lishi mumkin? Bu masala Benthamning „The Theory of Legislation“ asarida ko‘rib chiqilgan, ushbu kitobda Bentham birlamchi va ikkilamchi yomonliklarni farqlaydi.

Birlamchi yomonlik – bu bevosita va to‘g‘ridan-to‘g‘ri zarar yoki azob-uqubat keltiradigan harakatlar yoki oqibatlar. Masalan, jismoniy og‘riq, iqtisodiy zarar yoki shaxsiy baxtsizlik. Ikkilamchi yomonlik – bu bilvosita yoki uzoq muddatli oqibatlarga ega bo‘lgan zararlar. Masalan, jamiyatda ishonchni yo‘qotish, umumiy qoidalarning buzilishi yoki boshqa harakatlarga salbiy turtki berish.
{{blockquote|To‘g‘ri, baʼzi holatlarda, agar faqat birlamchi oqibatlar ko‘rib chiqilsa, yaxshi natijalar yomonlikdan ustun bo‘lishi mumkin. Agar jinoyat faqat shu nuqtai nazardan baholansa, qonunlarning qatʼiyligini oqlash qiyin bo‘lardi. Lekin bunday harakatlarning haqiqiy zararini ikkilamchi oqibatlar keltirib chiqaradi. Aynan shu oqibatlar harakatni jinoyat deb hisoblashga va jazoni tayinlanishiga asos bo‘ladi.

Masalan, ochlikni qondirish ehtiyojini olaylik. Agar bir tilanchi ochlikdan qiynalib, boy odamning uyidan bir bo‘lak non o‘g‘irlayotgan bo‘lsa va bu non uni ochlikdan qutqarsa, bu harakatning natijasida tilanchi o‘ziga foyda keltirgan bo‘lsa-da, boy odam ko‘rgan zarar bilan bu foydani tenglashtirib bo‘lmaydi.

Shu sababli, bunday harakatlarni jinoyat deb hisoblash birlamchi oqibatlarga emas, balki jamiyatga bo‘lgan zarariga, yaʼni ikkilamchi oqibatlarga asoslanadi. Ikkilamchi oqibatlar tartibning buzilishi va xavfsizlikka putur yetkazilishidir&lt;ref&gt;{{kitob manbasi |last1=Bentham |first1=Jeremy |last2=Dumont |first2=Etienne |last3=Hildreth | first3=R |title=Theory of Legislation: Translated from the French of Etienne Dumont |publisher=Adamant Media Corporation |date=November 2005 |page=58 |isbn=978-1-4021-7034-8}}&lt;/ref&gt;.|author=|title=|source=}}

===John Stuart Mill===
{{Main|John Stuart Mill}}
Mill Bentham tarafdori sifatida o'sgan bo‘lib, unga utilitarizm g‘oyasini davom ettirish vazifasi aniq maqsad sifatida yuklangan edi&lt;ref&gt;{{kitob manbasi |last=Halevy|first=Elie|title=The Growth of Philosophic Radicalism|year=1966|publisher=Beacon Press|isbn=978-0-19-101020-0|pages=282–84}}&lt;/ref&gt;. Millning ''Utilitarianism'' nomli kitobi dastlab 1861-yilda „Fraser's Magazine“ jurnalida uchta maqola sifatida chop etilgan va 1863-yilda bitta kitob shaklida qayta nashr etilgan&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|title=Ethics: A Pluralistic Approach to Moral Theory|url=https://archive.org/details/ethicspluralisti0000hinm_o6n5|last=Hinman|first=Lawrence|publisher=Wadsworth|year=2012|isbn=978-1-133-05001-8}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|first=John Stuart|orig-year=1863|last=Mill|date=2010|url=https://books.google.com/books?id=TnYZ4tO5640C&amp;pg=PA33 |title=Utilitarianism - Ed. Heydt (Broadview Editions)|page=33|isbn=978-1-55111-501-6|publisher=Broadview Press |access-date=2019-07-28}}&lt;/ref&gt;.
==Foydalilik prinsipini isbotlash==
Utilitarizmning to‘rtinchi bobida Mill naflilik tamoyilini qanday isbotlash mumkinligi haqida yozadi&lt;ref&gt;{{kitob manbasi |last = Mill | first = John Stuart |editor-first= Roger |editor-last= Crisp |title = Utilitarianism |place=Oxford |publisher=Oxford University Press |year=1998 |page = 81 |isbn = 978-0-19-875163-2}}&lt;/ref&gt;:
{{blockquote|Biror narsaning mavjud ekanini tasdiqlashning yagona yo'li shundaki, odamlar uni aslida ko‘rishi kerak. Xuddi shunday, tovushning mavjudliligini ham isbotlashning yagona usuli — odamlarning uni aslida eshitishidir. Xuddi shu tamoyilga asoslanib, biror narsaning xohishga loyiq ekanini isbotlashning yagona dalili shuki, odamlar uni aslida xohlaydi. Umumiy baxtning xohishga loyiq ekanini isbotlash uchun hech qanday boshqa sabab keltirib bo‘lmaydi, chunki har bir inson o‘z baxtini amalga oshirishi mumkin deb hisoblagan darajada uni xohlaydi. Shu bilan, bizda baxtning ijobiy tuyg'u isbotlash uchun zarur bo‘lgan barcha dalillar mavjud. Har bir kishining baxti u uchun yaxshilikdir, va shuning uchun umumiy baxt barcha insonlar uchun ijobiydir.|author=|title=|source=}}
Odatda, Mill bir nechta mantiqiy xatolarga yo‘l qo‘yayotgani aytiladi&lt;ref name=&quot;Popkin, Richard H. 1950, p. 66&quot;&gt;{{jurnal manbasi|last=Popkin|first=Richard H.|year=1950|title=A Note on the 'Proof' of Utility in J. S. Mill|url=https://archive.org/details/sim_ethics_1950-10_61_1/page/n76|journal=Ethics|volume=61|pages=66–68|doi=10.1086/290751|s2cid=170936711}}&lt;/ref&gt;:
* Naturalistik xatolik: Mill odamlarning amalda nima qilayotganiga qarab, ular kelajakda nima qilishlari kerakligini belgilashga urinishini aytadi;
* Ikkilanish xatosi: Mill shunday mantiqni taklif qiladi: (1) biror narsani xohlash mumkinligi uning xohlanadigan narsa ekanini anglatadi. (2) Bundan kelib chiqadiki, uni xohlash kerak, yaʼni u xohlanishga loyiqdir.
* Mill tarkib xatosi deb ataluvchi mantiqiy xatoga yo‘l qo‘yadi: odamlar o‘z baxtini xohlaydi degan fakt, barcha insonlar umumiy baxtni xohlaydi degan xulosani anglatmaydi.

Millga qarshi ayblovlar uning hayotidayoq, Utilitarianism nashr etilganidan ko‘p o‘tmay paydo bo‘ldi va bir asrdan ko‘proq davom etdi. So‘nggi yillarda esa bu masalada qarashlar o‘zgarib bormoqda. Millni ushbu uchta ayblovdan himoya qiluvchi asosiy ish Necip Fikri Alicanning „Mill's Principle of Utility: A Defense of John Stuart Mill's Notorious Proof“ (1994) kitobida keltirilgan. Ushbu kitobda har bir ayblovga alohida bob bag‘ishlangan. Bu mavzuga bag‘ishlangan birinchi va hozircha yagona to‘liq hajmli asardir. Shunga qaramay, Millning isbotidagi ehtimoliy xatolar ilmiy maqolalar va kitob boblarida hanuz ko‘p muhokama qilinmoqda.

Hall (1949) va Popkin (1950) ushbu ayblovga qarshi Millni himoya qilib, uning to‘rtinchi bobni shunday so‘zlar bilan boshlaganiga eʼtibor qaratadilar: Yakuniy maqsadlar masalalari odatiy maʼnoda isbotlanmaydi. Ular, shuningdek, Millning bu fikrini barcha asosiy tamoyillarga xos narsa sifatida ko‘rsatganini taʼkidlaydilar&lt;ref name=&quot;Popkin, Richard H. 1950, p. 66&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=Hall|first=Everett W.|year=1949|title=The 'Proof' of Utility in Bentham and Mill|url=https://archive.org/details/sim_ethics_1949-10_60_1/page/n11|journal=Ethics|volume=60|pages=1–18|doi=10.1086/290691|s2cid=145767787}}&lt;/ref&gt;. Shunday qilib, Hall va Popkinning fikriga ko‘ra, Mill odamlarning xohlagan narsasi xohlanishga loyiq ekanini isbotlashni emas, balki bu tamoyillarni qabul qilinadigan va tushunarli qilib ko‘rsatishni maqsad qilgan&lt;ref name=&quot;Popkin, Richard H. 1950, p. 66&quot; /&gt;. Millning taklif qilayotgan isboti shundan iboratki, u utilitarizmni qabul qilish uchun halol va mantiqiy odamni ishontirishi mumkin bo‘lgan dalillarni taqdim etadi&lt;ref name=&quot;Popkin, Richard H. 1950, p. 66&quot; /&gt;.

Mill odamlar, aslida, baxtni xohlaydi deb taʼkidlaganidan so‘ng, endi u baxtning yagona xohlanadigan narsa ekanini ko‘rsatishi kerak. Mill odamlar fazilat kabi boshqa narsalarni ham xohlashini aytadigan eʼtirozni oldindan ko‘radi. U shunday dalil keltiradiki, odamlar dastlab fazilatni baxtga erishish vositasi sifatida xohlashi mumkin, lekin vaqt o‘tishi bilan fazilat o‘zlari uchun baxtning bir qismiga aylanadi va shundan so‘ng o‘z-o‘zidan maqsad sifatida xohlanadi.
{{blockquote|Naflillik tamoyili shuni anglatmaydiki, har qanday zavq, masalan, musiqa, yoki og‘riqdan xalos bo‘lish, masalan, sog‘liq, faqat &quot;baxt&quot; deb ataluvchi umumiy maqsadga vosita sifatida qaraladi. Ular o‘z-o‘zidan xohlanadi va o‘z o‘rnida qadrlanadi. Vosita bo‘lishdan tashqari, ular maqsadning o‘zi, yaʼni baxtning bir qismi hamdir. Utilitarizmga ko‘ra, fazilat tabiiy ravishda maqsadning bir qismi emas, lekin vaqt o‘tishi bilan u shunday bo‘lib qolishi mumkin. Fazilatni beg‘araz sevuvchi insonlar uchun u endi baxtga erishish vositasi sifatida emas, balki baxtning bir qismi sifatida xohlanadi va qadrlanadi.&lt;ref&gt;{{kitob manbasi |last=Mill |first=John Stuart |editor-first=Roger |editor-last=Crisp |title=Utilitarianism |place=Oxford |publisher=Oxford University Press |year=1998 |page=82 |isbn=978-0-19-875163-2}}&lt;/ref&gt;}}
{{blockquote|Bu istaksizlikni qanday tushuntirishimizdan qat’i nazar, uni turli sabablarga bog‘lashimiz mumkin. Biz uni g‘urur bilan izohlashimiz mumkin, garchi &quot;g‘urur&quot; so‘zi insoniyatning eng hurmatli tuyg‘ularidan tortib eng arzimas his-tuyg‘ularigacha keng qo‘llaniladigan atama bo‘lsa ham. Uni erkinlik va shaxsiy mustaqillik sevgisi bilan bog‘lash ham mumkin. Stoiklar bu tuyg‘uni shakllantirish uchun erkinlikka murojaat qilishni eng samarali usullardan biri deb hisoblagan. Uni kuchga bo‘lgan muhabbat yoki hayajonga bo‘lgan ehtiyoj bilan ham izohlash mumkin, chunki bu ikki omil ham mazkur his-tuyg‘uga hissa qo‘shadi. Ammo bu tuyg‘uni eng to‘g‘ri nomlash **qadr-qimmat hissi** bo‘ladi. Bu his-tuyg‘u barcha insonlarda mavjud, faqat u ba’zilarida kuchliroq bo‘ladi va ko‘pincha ularning yuqori intellektual qobiliyatlariga mos ravishda shakllanadi. Qadr-qimmat hissi kuchli bo‘lgan odamlar uchun bu baxtning ajralmas qismidir. Shu sababli, ular uchun bu hissiyot bilan ziddiyatga kiradigan hech bir narsa uzoq muddatli istak ob’ekti bo‘la olmaydi.&lt;ref&gt;Mill, ''Utilitarianism'', Chapter 2.&lt;/ref&gt;}}
=== Henry Sidgwick ===
{{Asosiy|Henry Sidgwick}}
Sidgwickning „The Methods of Ethics“ kitobi klassik utilitarizmning cho‘qqisi yoki yakuniy nuqtasi sifatida eʼtirof etilgan&lt;ref name=&quot;Schultz&quot;&gt;{{veb manbasi |last1=Schultz |first1=Barton |title=Henry Sidgwick |url=https://plato.stanford.edu/entries/sidgwick/ |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=29 December 2020 |date=2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Craig&quot;&gt;{{kitob manbasi |last1=Craig |first1=Edward |title=Routledge Encyclopedia of Philosophy |date=1996 |publisher=Routledge |url=https://philpapers.org/rec/BEAREO |chapter=Sidgwick, Henry}}&lt;/ref&gt;. Ushbu kitobdagi asosiy maqsadi utilitarizmni umumiy axloqiy tamoyillarga asoslashdir. Shu orqali u oldingi faylasuflarning utilitarizm va odatiy axloq bir-biriga zid degan shubhalarini bartaraf etishga harakat qiladi&lt;ref name=&quot;Craig&quot;/&gt;. Sidgwick uchun axloq qaysi harakatlar obyektiv ravishda to‘g‘ri ekanini aniqlashdir. To‘g‘ri va noto‘g‘ri haqidagi bilimimiz odatiy axloqiy qarashlardan kelib chiqadi. Ammo odatiy axloqda aniq va tushunarli asosiy tamoyil mavjud emas&lt;ref name=&quot;Schultz&quot;/&gt;. Sidgwickning ushbu kitobdagi asosiy maqsadi umumiy axloq tamoyillariga asoslangan holda utilitarizmni shakllantirish va shu orqali bu ikki tushuncha bir-biriga zid degan oldingi faylasuflarning shubhalarini yo‘q qilishdir&lt;ref name=&quot;Craig&quot;/&gt;. Sidgwick uchun axloq, qaysi harakatlar obyektiv jihatdan to‘g‘ri ekanini aniqlashdir&lt;ref name=&quot;Schultz&quot;/&gt;. Bizning to‘g‘ri va noto‘g‘ri haqidagi bilimimiz odatiy axloqdan kelib chiqadi, ammo odatiy axloq asosida izchil tamoyillar yo‘q&lt;ref&gt;{{veb manbasi |last1=Duignan |first1=Brian |last2=West |first2=Henry R. |title=Utilitarianism |url=https://www.britannica.com/topic/utilitarianism-philosophy |website=Encyclopedia Britannica |access-date=29 December 2020 |language=en}}&lt;/ref&gt;. Falsafaning, ayniqsa axloqning vazifasi, yangi bilim yaratishdan ko‘ra, mavjud bilimlarni tizimlashtirishdir&lt;ref name=&quot;Borchert&quot;&gt;{{kitob manbasi |last1=Borchert |first1=Donald M. |title=Macmillan Encyclopedia of Philosophy, 2nd Edition |date=2006 |publisher=Macmillan |url=https://philpapers.org/rec/MONMEO-3 |chapter=Sidgwick, Henry}}&lt;/ref&gt;. Sidgwick bu maqsadga axloqiy usullarni ishlab chiqish orqali erishishga harakat qiladi. U bu usullarni har qanday vaziyatda to‘g‘ri harakatni aniqlash uchun mantiqiy yo‘llar deb taʼriflaydi&lt;ref name=&quot;Craig&quot;/&gt;. U uchta usulni ajratib ko‘rsatadi: intuisionizm, bu mustaqil axloqiy tamoyillar asosida nima qilish kerakligini aniqlashni o‘z ichiga oladi, va gedonizmning ikki shaklini ham. Gedonizmda harakatning to‘g‘riligini u keltiradigan zavq va og‘riq belgilaydi. Gedonizm ikki turga bo‘linadi: egoistik gedonizm, bu faqat harakat qiluvchining o‘z farovonligini hisobga oladi, va universal gedonizm yoki utilitarizm, bu esa barcha insonlarning farovonligini nazarda tutadi&lt;ref name=&quot;Craig&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Borchert&quot;/&gt;.

Intuisionizm shuni taʼkidlaydiki, biz axloqiy tamoyillar haqida intuitiv, yaʼni mantiqiy asoslarga ehtiyoj sezmasdan bilimga ega bo‘lamiz. Bu tamoyillar o‘z-o‘zidan tushunarli va ravshan bo‘ladi&lt;ref name=&quot;Borchert&quot;/&gt;. Bunday bilim uchun mezonlar quyidagilarni o‘z ichiga oladi: tamoyillar aniq so‘zlar bilan ifodalangan bo‘lishi, bir-biriga zid bo‘lmasligi va ular bo‘yicha mutaxassislar o‘rtasida kelishuv mavjud bo‘lishi kerak. Sidgwickning fikriga ko‘ra, odatiy axloqiy tamoyillar bu mezonlarga javob bermaydi. Ammo „men uchun to‘g‘ri bo‘lgan narsa xuddi shunday sharoitda har bir inson uchun ham to‘g‘ri bo‘lishi kerak“ yoki „inson o‘z hayotining barcha davrlariga teng eʼtibor qaratishi kerak“ kabi abstrakt tamoyillar bu sinovdan o‘tadi&lt;ref name=&quot;Craig&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Borchert&quot;/&gt;.

Ushbu usul orqali aniqlangan eng umumiy tamoyillar utilitarizm bilan mos keladi, shu sababli Sidgwick intuisionizm va utilitarizm o‘rtasida uyg‘unlik bor deb hisoblaydi&lt;ref name=&quot;Honderich&quot;&gt;{{kitob manbasi |last1=Honderich |first1=Ted |title=The Oxford Companion to Philosophy |date=2005 |publisher=Oxford University Press |url=https://philpapers.org/rec/HONTOC-2 |chapter=Sidgwick, Henry}}&lt;/ref&gt;. Bundan tashqari, vaʼdalarni bajarish yoki adolatli bo‘lish kabi kamroq umumiy intuitiv tamoyillar ham mavjud. Ammo bu tamoyillar universal emas va baʼzan turli burchlar bir-biriga zid keladi. Sidgwick bu kabi ziddiyatlarni utilitarizm asosida, yaʼni qarama-qarshi harakatlarning oqibatlarini ko‘rib chiqib hal qilishni taklif qiladi&lt;ref name=&quot;Craig&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{kitob manbasi |last1=Borchert |first1=Donald M. |title=Macmillan Encyclopedia of Philosophy, 2nd Edition |date=2006 |publisher=Macmillan |url=https://philpapers.org/rec/MONMEO-3 |chapter=Sidgwick, Henry [Addendum]}}&lt;/ref&gt;.

Intuisionizm va utilitarizm o‘rtasidagi uyg‘unlik Sidgwickning loyihasida qisman muvaffaqiyat hisoblanadi. Ammo u to‘liq muvaffaqiyatga erishish imkonsiz deb hisoblaydi, chunki [[egoizm]], uning fikricha, xuddi shunday mantiqiy asosga ega va uni utilitarizm bilan uyg‘unlashtirish uchun faqat diniy taxminlar yordam berishi mumkin&lt;ref name=&quot;Craig&quot;/&gt;. Masalan, shaxsiy Xudo mavjudligi haqidagi g‘oya, u oxiratda insonning harakatlariga qarab mukofot yoki jazo beradi, egoizm va utilitarizmni birlashtirishi mumkin&lt;ref name=&quot;Borchert&quot;/&gt;. Ammo bunday diniy taxminlar bo‘lmagan holda, amaliy aqlning ikkiyoqlamaligini tan olishga to‘g‘ri keladi. Bu esa bizning axloqiy ongimizda asosiy ziddiyatni keltirib chiqaradi&lt;ref name=&quot;Schultz&quot;/&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Falsafiy nazariyalar]]</text>
      <sha1>twf0bhn0rpondxvcehuu8p7c5kw7yog</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shishchivinlar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>610825</id>
    <revision>
      <id>6327832</id>
      <parentid>2029543</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:32:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */</comment>
      <origin>6327832</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1369" sha1="0lb1wfezojf03fb634fy9w5on5ozaxn" xml:space="preserve">'''Shishchivinlar''', '''gallitsalar''' — qoʻshqanotlilar yoki pashshalar turkumiga mansub mayda [[chivin]]simon [[hasharotlar]] oilasi. 3500 ga yaqin turi maʼlum. Tanasining uz. 1–5&amp;nbsp;mm. Chuvalchangsimon lichinkasining yaqqol ajralgan boshi yoki oyogʻi yoʻq boʻlib, urchuqsimon. Gʻumbagi, odatda yashirin, soxta yoki gʻovak pillada joylashgan. shahrining oʻsimliklar (fitofaglar), mayda tirik organizmlar (zoofaglar) va zamburugʻlar tanasi (mitsetofaglar) bilan oziqlanuvchi vakillari bor. Fitofag Sh. oʻsimlikning tirik toʻqimalari bilan oziqlanib, shish, bujgʻun (oʻsimta) hosil qiladi. Bir yillik va [[koʻp yillik oʻtlar]], daraxt hamda butalarga shikast yetkazadi. Ayniqsa, bugʻdoy, sholi va arpaga gessen pashshasi katta ziyon keltiradi. Ayrim Sh. (mas, beda gul chivini) beda, yoʻngʻichqa, vika va noʻxatni shikastlaydi. Zoofag Sh. har xil oʻsimlik bitlari, chervetslar, [[barg]] burgachalari, oqqanotlar va boshqalar paraziti yoki kushandasi. Issiqxonalardagi oʻsimlik bitlariga qarshi biologik kurashda afidimiza katta ahamiyatga ega. Oʻrgimchakkana koloniyalarida Sh. uchraydi. Mitsetofag Sh. chirigan yogʻoch va oʻrmon toʻshamasidagi zamburugʻlar tanasi hamda spora)tari bilan oziqlanadi.{{OʻzME-S}}

== Manbalar == 
{{manbalar}}
{{OʻzME}} &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi 
[[Turkum:Hasharotlar]]
[[Turkum:Zararkunandalar]]--&gt;</text>
      <sha1>0lb1wfezojf03fb634fy9w5on5ozaxn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327833</id>
      <parentid>6327832</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:32:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327833</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1370" sha1="ktv9ax1r4ej2ooqxmhaaj369mb6y80c" xml:space="preserve">'''Shishchivinlar''', '''gallitsalar''' — qoʻshqanotlilar yoki pashshalar turkumiga mansub mayda [[chivin]]simon [[hasharotlar]] oilasi. 3500 ga yaqin turi maʼlum. Tanasining uz. 1–5&amp;nbsp;mm. Chuvalchangsimon lichinkasining yaqqol ajralgan boshi yoki oyogʻi yoʻq boʻlib, urchuqsimon. Gʻumbagi, odatda yashirin, soxta yoki gʻovak pillada joylashgan. shahrining oʻsimliklar (fitofaglar), mayda tirik organizmlar (zoofaglar) va zamburugʻlar tanasi (mitsetofaglar) bilan oziqlanuvchi vakillari bor. Fitofag Sh. oʻsimlikning tirik toʻqimalari bilan oziqlanib, shish, bujgʻun (oʻsimta) hosil qiladi. Bir yillik va [[koʻp yillik oʻtlar]], daraxt hamda butalarga shikast yetkazadi. Ayniqsa, bugʻdoy, sholi va arpaga gessen pashshasi katta ziyon keltiradi. Ayrim Sh. (mas, beda gul chivini) beda, yoʻngʻichqa, vika va noʻxatni shikastlaydi. Zoofag Sh. har xil oʻsimlik bitlari, chervetslar, [[barg]] burgachalari, oqqanotlar va boshqalar paraziti yoki kushandasi. Issiqxonalardagi oʻsimlik bitlariga qarshi biologik kurashda afidimiza katta ahamiyatga ega. Oʻrgimchakkana koloniyalarida Sh. uchraydi. Mitsetofag Sh. chirigan yogʻoch va oʻrmon toʻshamasidagi zamburugʻlar tanasi hamda spora)tari bilan oziqlanadi.{{OʻzME-S}}

== Manbalar == 
{{manbalar}}
{{OʻzME}} 
&lt;!-- Bot tomonidan yaratildi 
[[Turkum:Hasharotlar]]
[[Turkum:Zararkunandalar]]--&gt;</text>
      <sha1>ktv9ax1r4ej2ooqxmhaaj369mb6y80c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327834</id>
      <parentid>6327833</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:33:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327834</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1371" sha1="c3ajca7quefr1v1w00k8e1mtpd3b9ey" xml:space="preserve">'''Shishchivinlar''', '''gallitsalar''' — qoʻshqanotlilar yoki pashshalar turkumiga mansub mayda [[chivin]]simon [[hasharotlar]] oilasi. 3500 ga yaqin turi maʼlum. Tanasining uz. 1–5&amp;nbsp;mm. Chuvalchangsimon lichinkasining yaqqol ajralgan boshi yoki oyogʻi yoʻq boʻlib, urchuqsimon. Gʻumbagi, odatda yashirin, soxta yoki gʻovak pillada joylashgan. shahrining oʻsimliklar (fitofaglar), mayda tirik organizmlar (zoofaglar) va zamburugʻlar tanasi (mitsetofaglar) bilan oziqlanuvchi vakillari bor. Fitofag Sh. oʻsimlikning tirik toʻqimalari bilan oziqlanib, shish, bujgʻun (oʻsimta) hosil qiladi. Bir yillik va [[koʻp yillik oʻtlar]], daraxt hamda butalarga shikast yetkazadi. Ayniqsa, bugʻdoy, sholi va arpaga gessen pashshasi katta ziyon keltiradi. Ayrim Sh. (mas, beda gul chivini) beda, yoʻngʻichqa, vika va noʻxatni shikastlaydi. Zoofag Sh. har xil oʻsimlik bitlari, chervetslar, [[barg]] burgachalari, oqqanotlar va boshqalar paraziti yoki kushandasi. Issiqxonalardagi oʻsimlik bitlariga qarshi biologik kurashda afidimiza katta ahamiyatga ega. Oʻrgimchakkana koloniyalarida Sh. uchraydi. Mitsetofag Sh. chirigan yogʻoch va oʻrmon toʻshamasidagi zamburugʻlar tanasi hamda spora)tari bilan oziqlanadi.{{OʻzME-S}}

== Manbalar == 
{{manbalar}}
{{OʻzME}} 
&lt;!-- Bot tomonidan yaratildi 

[[Turkum:Hasharotlar]]
[[Turkum:Zararkunandalar]]--&gt;</text>
      <sha1>c3ajca7quefr1v1w00k8e1mtpd3b9ey</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327835</id>
      <parentid>6327834</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:33:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6327835</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1371" sha1="glr36lk9lf3pn8dky8dbeagimlzpyrp" xml:space="preserve">'''Shishchivinlar''', '''gallitsalar''' — qoʻshqanotlilar yoki pashshalar turkumiga mansub mayda [[chivin]]simon [[hasharotlar]] oilasi. 3500 ga yaqin turi maʼlum. Tanasining uz. 1–5&amp;nbsp;mm. Chuvalchangsimon lichinkasining yaqqol ajralgan boshi yoki oyogʻi yoʻq boʻlib, urchuqsimon. Gʻumbagi, odatda yashirin, soxta yoki gʻovak pillada joylashgan. shahrining oʻsimliklar (fitofaglar), mayda tirik organizmlar (zoofaglar) va zamburugʻlar tanasi (mitsetofaglar) bilan oziqlanuvchi vakillari bor. Fitofag Sh. oʻsimlikning tirik toʻqimalari bilan oziqlanib, shish, bujgʻun (oʻsimta) hosil qiladi. Bir yillik va [[koʻp yillik oʻtlar]], daraxt hamda butalarga shikast yetkazadi. Ayniqsa, bugʻdoy, sholi va arpaga gessen pashshasi katta ziyon keltiradi. Ayrim Sh. (mas, beda gul chivini) beda, yoʻngʻichqa, vika va noʻxatni shikastlaydi. Zoofag Sh. har xil oʻsimlik bitlari, chervetslar, [[barg]] burgachalari, oqqanotlar va boshqalar paraziti yoki kushandasi. Issiqxonalardagi oʻsimlik bitlariga qarshi biologik kurashda afidimiza katta ahamiyatga ega. Oʻrgimchakkana koloniyalarida Sh. uchraydi. Mitsetofag Sh. chirigan yogʻoch va oʻrmon toʻshamasidagi zamburugʻlar tanasi hamda spora)tari bilan oziqlanadi{{OʻzME-S}}.

== Manbalar == 
{{manbalar}}
{{OʻzME}} 
&lt;!-- Bot tomonidan yaratildi 

[[Turkum:Hasharotlar]]
[[Turkum:Zararkunandalar]]--&gt;</text>
      <sha1>glr36lk9lf3pn8dky8dbeagimlzpyrp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327836</id>
      <parentid>6327835</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:34:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6327836</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1382" sha1="03cd5qaaylr1ptoba9x7o9ew6mclvfs" xml:space="preserve">{{wikify}}
'''Shishchivinlar''', '''gallitsalar''' — qoʻshqanotlilar yoki pashshalar turkumiga mansub mayda [[chivin]]simon [[hasharotlar]] oilasi. 3500 ga yaqin turi maʼlum. Tanasining uz. 1–5&amp;nbsp;mm. Chuvalchangsimon lichinkasining yaqqol ajralgan boshi yoki oyogʻi yoʻq boʻlib, urchuqsimon. Gʻumbagi, odatda yashirin, soxta yoki gʻovak pillada joylashgan. shahrining oʻsimliklar (fitofaglar), mayda tirik organizmlar (zoofaglar) va zamburugʻlar tanasi (mitsetofaglar) bilan oziqlanuvchi vakillari bor. Fitofag Sh. oʻsimlikning tirik toʻqimalari bilan oziqlanib, shish, bujgʻun (oʻsimta) hosil qiladi. Bir yillik va [[koʻp yillik oʻtlar]], daraxt hamda butalarga shikast yetkazadi. Ayniqsa, bugʻdoy, sholi va arpaga gessen pashshasi katta ziyon keltiradi. Ayrim Sh. (mas, beda gul chivini) beda, yoʻngʻichqa, vika va noʻxatni shikastlaydi. Zoofag Sh. har xil oʻsimlik bitlari, chervetslar, [[barg]] burgachalari, oqqanotlar va boshqalar paraziti yoki kushandasi. Issiqxonalardagi oʻsimlik bitlariga qarshi biologik kurashda afidimiza katta ahamiyatga ega. Oʻrgimchakkana koloniyalarida Sh. uchraydi. Mitsetofag Sh. chirigan yogʻoch va oʻrmon toʻshamasidagi zamburugʻlar tanasi hamda spora)tari bilan oziqlanadi{{OʻzME-S}}.

== Manbalar == 
{{manbalar}}
{{OʻzME}} 
&lt;!-- Bot tomonidan yaratildi 

[[Turkum:Hasharotlar]]
[[Turkum:Zararkunandalar]]--&gt;</text>
      <sha1>03cd5qaaylr1ptoba9x7o9ew6mclvfs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327837</id>
      <parentid>6327836</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:34:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6327837</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1383" sha1="mifjdekeme2exxbh1d67x4lgkdxvys0" xml:space="preserve">{{wikify}}

'''Shishchivinlar''', '''gallitsalar''' — qoʻshqanotlilar yoki pashshalar turkumiga mansub mayda [[chivin]]simon [[hasharotlar]] oilasi. 3500 ga yaqin turi maʼlum. Tanasining uz. 1–5&amp;nbsp;mm. Chuvalchangsimon lichinkasining yaqqol ajralgan boshi yoki oyogʻi yoʻq boʻlib, urchuqsimon. Gʻumbagi, odatda yashirin, soxta yoki gʻovak pillada joylashgan. shahrining oʻsimliklar (fitofaglar), mayda tirik organizmlar (zoofaglar) va zamburugʻlar tanasi (mitsetofaglar) bilan oziqlanuvchi vakillari bor. Fitofag Sh. oʻsimlikning tirik toʻqimalari bilan oziqlanib, shish, bujgʻun (oʻsimta) hosil qiladi. Bir yillik va [[koʻp yillik oʻtlar]], daraxt hamda butalarga shikast yetkazadi. Ayniqsa, bugʻdoy, sholi va arpaga gessen pashshasi katta ziyon keltiradi. Ayrim Sh. (mas, beda gul chivini) beda, yoʻngʻichqa, vika va noʻxatni shikastlaydi. Zoofag Sh. har xil oʻsimlik bitlari, chervetslar, [[barg]] burgachalari, oqqanotlar va boshqalar paraziti yoki kushandasi. Issiqxonalardagi oʻsimlik bitlariga qarshi biologik kurashda afidimiza katta ahamiyatga ega. Oʻrgimchakkana koloniyalarida Sh. uchraydi. Mitsetofag Sh. chirigan yogʻoch va oʻrmon toʻshamasidagi zamburugʻlar tanasi hamda spora)tari bilan oziqlanadi{{OʻzME-S}}.

== Manbalar == 
{{manbalar}}
{{OʻzME}} 
&lt;!-- Bot tomonidan yaratildi 

[[Turkum:Hasharotlar]]
[[Turkum:Zararkunandalar]]--&gt;</text>
      <sha1>mifjdekeme2exxbh1d67x4lgkdxvys0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shoislom Shomuhamedov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>611149</id>
    <revision>
      <id>6327647</id>
      <parentid>6125927</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T02:01:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */</comment>
      <origin>6327647</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22338" sha1="38aowi2jzu8cy1f52sy0xait1py6f9w" xml:space="preserve">'''Shomuhamedov Shoislom''' (16-aprel 1921, [[Toshkent]] — 2007) — sharqshunos, eronshunos [[olim]]. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1978), [[filologiya]] fanlari doktori (1968), [[professor]] (1970). [[Ikkinchi jahon urushi]] qatnashchisi (1941—1942). Oʻrta Osiyo universitetining Sharq fakultetini tugatgan (1952). Shu universitetda oʻqituvchi, [[dotsent]] (1958—1960), sharq fakulteti dekani (1960—1972), universitetning ilmiy ishlar boʻyicha prorektori (1972—1985), Sharq fakulteti (1991-yildan [[Toshkent sharqshunoslik instituti]]) xorijiy sharq mamlakatlari adabiyoti kafedrasi mudiri (1966—1972), kafedra professori (1985-yildan). Shomuhamedov [[olim]], [[shoir]] va [[tarjimon]] sifatida mumtoz va hozirgi zamon [[Eron]] adabiyoti boʻyicha tadqiqotlar, oʻquv qoʻllanmalari, fors-tojik adabiyoti klassiklari asarlaridan tarjimalar va uning oʻz qalamiga mansub sheʼrlar, hikoyalar toʻplamlaridan iborat 90 ga yaqin kitob yaratdi. Shomuhamedov tarjimon sifatida oʻnlab sharq shoirlari asarlarining oʻzbek xalqi maʼnaviy mulkiga aylanishiga ulkan hissa qoʻshdi. Xususan, [[Firdavsiy]] „[[Shohnoma]]“sining 3 jildli yangi tarjimasi va nashri (1975—1979) bevosita uning rahbarligi va ishtirokida amalga oshirildi. U [[hind]], [[arab]], [[rus]], [[ozarbayjon]], [[tojik]], [[turkman]] shoirlari asarlaridan ham koʻplab namunalarni [[oʻzbek tili]]ga tarjima qilgan.

==Ilmiy yoʻnalishi==
Fors-tojik mumtoz adabiyoti, ularning tarjimasi; zamonaviy eron adabiyoti masalalari. 500 dan ortiq ilmiy ishlar muallifi. Butunittifoq va jahon ilmiy anjumanlarining koʻp marotabalik ishtirokchisi. Shomuhamedov shoir va yozuvchi sifatida bolalar hamda kattalarga atalgan, axloqiy-taʼlimiy, ijtimoiy-falsafiy, maʼrifiy gʻoyalarni targʻib etuvchi oʻnga yaqin sheʼriy va nasriy asarlarini nashr ettirgan. Firdavsiy nomidagi xalqaro mukofot laureati (1973), [[„El-yurt hurmati“ ordeni]] bilan mukofotlangan (1998).

== Asosiy ilmiy ishlari ==
# Nomz. diss. mavzusi: “Progressiv fors yozuvchisi va shoiri Ehson Tabariyning ijodi”. – T., 1957.
# Dokt. diss. mavzusi: “Fors-tojik klassiklari ijodida gumanistik gʻoya taraqqiyoti masalalari”. – T., 1970.

# Iroq bolalarining ogʻir ahvoli // Pioner. – Toshkent, 1953.- № 4.- B.23.
# Pravda o jizni iranskogo naroda // Zvezda Vostoka. – Tashkent, 1953.- № 8. s. 101 – 106.
# “Tehron” [G.Sevuns. Tehron. – Toshkent, 1952 kitobi haqida] // Sharq yulduzi, 1953.- № 9. – B.116 – 125.
# Progressiv Eron yozuvchisi // Sharq  yulduzi. – Toshkent, 1954.-№ 1.-B.122 – 128.
# Abulqosim Firdavsiy (934–1020) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956. – №9.- B.121 – 122.
# Bobur (1483 – 1530) // Sharq  yulduzi. – Toshkent, 1956. – №12.- B.117 – 118.
# Iraj Mirzo (1874 – 1926) //Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956.- №3. – B.126 – 127.
# Majid Fayziy (1911 – 1956) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956. №8.- B.123 – 124.
# Mirzo Abduqodir Bedil (1644 – 1721) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956.- № 11. B.121 – 122.
# Muslihiddin Saʼdiy (11841291) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956. – №10.- B.118 – 119.
# N.Ostrovskiy (1904 – 1936) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956. №12. – B.119 – 120.
# Rabindranat Tagor (1861–1941) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956. – №5. – B.122 – 123.
# Sobir (1862 – 1911) // Sharq  yulduzi. – Toshkent, 1956. – №7. – B.125.
# Eron progressiv adabiyoti // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956. №5.- B.104 – 113.
# Qoʻshnilar doʻstligi // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956. – № 7. – B.83 – 90. - F.Abdullayev bilan birga.
# Oʻzbek xalq ertaklari xitoy tilida // Pioner. – Toshkent, 1956. – № 10. – B.22.
# Zametki o tvorchestve progressivnogo persidskogo poeta Exsana Tabari // Zvezda Vostoka. – Tashkent, 1956.-№ 12. – S. 115 – 121.
# Iransi ob Uzbekistane //Zvezda Vostoka. – Tashkent, 1956. – № 7. – S. 111 – 116.
# Abul Hasan Rudakiy (860 – 941) // Oʻzbekiston xotin-qizlari. – Toshkent, 1957. – № 7. – B.25 – 26.
# Bedil (1640 – 1721) // Gulxan. – Toshkent, 1957.- № 6.- B.20 – 21.
# Daqiqiy (X asr) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1957. - №2.-B.157 – 158.
# Jalil Mamadqulizoda (1866 – 1932) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1957. – № 1. – B.154 – 155.
# Zebunniso (1644 – 1709) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1957. №3.- B.144 – 145.
# Mashrab (1657 – 1711) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1957. – №1. – B.152 – 153.
# Mirza Fatali Oxundov (1812 – 1878) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1957. № 7. b. 157 – 158.
# Rudakiyning hayoti va ijodi // Rudakiy. “Tanlangan asarlar” kitobida. – Toshkent, 1957. – B.7 – 28.
# Soʻz boshi // “Quyoshni qutlab. Chet el sharqi shoirlarining sheʼrlari”. – Toshkent, 1957. – B.5 – 11.
# Taraqqiyparvar shoir // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1957. – №1. – B.136 – 147.
# Tinchlik kuychisi // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1957.- № 3. – B.123 – 126. -A. Asaliy bilan birga.
# Заметки о творчестве персидского прогрессивного поета Эхсана Табари // Тр. Среднеаз. ун-та. – Ташкент, 1957. -вып. 105. – С. 70 – 83.
# Прогрессивная литература современного Ирана // Тр. Среднеаз. ун-та. – Ташкент, 1957. -вып. 105. S. 57 – 69.
# Soʻz boshi // “Tong mamlakati kuylari. Koreya poeziyasi” kitobida. – Toshkent, 1958.- B.3 – 8.
# Soʻz boshi // “Eron hikoyalari” kitobida. – Toshkent, 1958. – B.5 – 21.
# [[Umar Xayyom]] // Umar Xayyom. Ruboiylar. – Toshkent, 1958, 1960, 1963. - B.3 – 28.
# Xorijiy Sharq yozuvchilari asarlari oʻzbek tilida // Oʻzbek tili va adabiyoti masalalari, 1958. № 3. – B.82.
# Hofiz va uning ijodi haqida bir-ikki soʻz. Hofiz // Gʻazallar. – Toshkent, 1958. – B.5 – 20.
# Abulxasan Rudaki. K 1000 letiyu so dnya rojdeniya poeta // Zvezda Vostoka, – Tashkent, 1958. – №10. – S. 209 – 215.
# Ehson Tabariy (hayoti va ijodi). – Toshkent: Oʻzadabiynashr, 1959. - 214 b.
# Soʻz boshi // Eron xalq ertaklari. – Toshkent, 1959. – B.5 – 10.
# Xaqiqat izlab // Fan va turmush – Toshkent, 1959.- № 10.- B.29 – 33.
# Mirzo Abdulqodir Bedil // Mirzo Abdulqodir Bedil. “Komde va Mudan”. – Toshkent, 1960.- B.3 – 13.
# Umar Xayyom // Umar Xayyom. Ruboiylar. – Toshkent, 1960.- B.3 – 18.
# Haqiqat izlab // Tafakkur mevalari. – Toshkent, 1960.- B.3 – 16.
# Tutanmas xazina // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1961.- № 11. – B.152 – 159.
# Haqiqat izlab. – Toshkent: OʻzFA nashriyoti, 1961. -63 b.
# Umar Xayyom (hayoti va ijodi).– Toshkent: OʻzFA nashriyoti, 1962. –96 b.
# Eron xalq ogʻzaki adabiyoti va uning hozirgi zamon Eron adabiyoti taraqqiyotiga taʼsiri // ToshDU ilmiy ishlari. – Toshkent, 1962. – 214-chiq. –B.11 – 16.
# Бехар – борец за мир // Науч.тр. ТашГУ. – Ташкент, 1962. вып. 214.-С. 3 – 10.
# Из наблюдений над переводами поэтических произведений с персидского языка на узбекский //Научная конференция по иранской филологии. Тезисы докладов. – Л.,1962. – С. 38 – 39.
# Omar Xayyam // Omar Xayyam.  Rubaiyatlar. – Nokis, 1961.- B.3 – 18.-qoraqalp.tilida.
# Otalar orzusi – istiqbol koʻzgusi. – Toshkent: OʻzFA nashriyoti, 1963. -76 b.
# Abdurahmon Jomiy (hayoti va ijodi). – Toshkent: OʻzFA nashriyoti, 1963.-104 b.
# Fors-tojik adabiyoti klassiklari. – Toshkent: Oʻzadabiynashr, 1963. - 198 b.
# Haqiqat izlab / 2-nashri. – Toshkent: Oʻzdavnashr, 1963. -55 b.
# Umar Xayyom // Umar Xayyom. Ruboiylar. – Toshkent, 1963.- B.3-18.
# Преподавание истории персидско-таджикской литературы и современность // Учен. зап. Азерб. унта, 1963. Серия язык и лит. – № 4. – С. 37 – 44.
# Полезный вклад в изучение новейшей персидской литературы, [О кн.: Комиссаров Д.С.Очерки современной персидской прозы. М., 1960] // Обществ. науки в Узбекистане. – Ташкент, 1963.- № 9. – С. 57 –59. -Совместно с М.Яукачевой.
# Saʼdiy Sheroziy (hayoti va ijodi). – Toshkent: Fan,1964. -92 b.
# Ajoyib doʻstlik sahifalaridan. (Oʻzbek-tojik adabiy aloqalariga doir). – ToshDU ilmiy asarlari. – Toshkent, 1964. -258-chiq. – B.198 – 212.
# Soʻnggi soʻz // Nushin A. Xon va oʻzgalar. – Toshkent, 1964. – B.170 – 177.
# Из наблюдений над переводами поэтических произведений с персидского языка на узбекский // Иранская филология. Тр. науч. конференсия 
по иранской филологии. – Л., 1964. – С. 89 – 96.
# [[Hofiz Sheroziy]] (hayoti va ijodi). – Toshkent: Fan, 1965. - 92 b. 
# Kitob haqida bir necha soʻz. // “Ming bir hikmat” kitobida. – Toshkent, 1965. – B.5 – 10.
# Toʻplamga kirgan shoirlar haqida qisqacha maʼlumotlar // Ming bir hikmat. – Toshkent, 1965. – B.242 – 268.
# Ulkan umr xulosasi // Sharq yulduzi, 1965. – №1.- B.135 – 137.
# Гуманизм Хафиза // В Межвузовская науч. конференция по иранской филологии: Тезисы докладов). – Душанбе, 1966. – С. 122 – 123.
# Malik-ush-shuaro Bahor (hayoti va ijodi). – Toshkent: Fan, 1967. 116 6.
# Бахар-ученый филолог // Материалы науч.конференции профессорско-преподавательского состава ТашГУ Востоковедение, иностранные языки. – Ташкент, 1967. – С. 81 – 84.
# Интервью с Ш.М.Шамухамедовым проведенное редакцией журнала “Народы Азии и Африки”. – Ташкент, 1967.- №5. – С. 259 – 260.
# К вопросу о развитии гуманистических идей в классической персидско-таджикской литературе // Материалы науч. конференции профессорско-преподавателского состава ТашГУ. Востоковедение, иностранные языки. – Ташкент, 1967. - С. 50 – 56.
# О некоторых особенностях перевода поезии Востока на русский // Актуалнне проблемы теории художественного перевода: Материалы Всесоюз. симпозиума (25 февр // 2-марта 1966). т. И. – М., 1967. – С. 155 – 165.
# Художественный перевод и литературоведение // Звезда Востока, – 1967. – № 5. – С. 171 – 176.
# Хафиз и его гуманизм // Сборник статей персидской и таджикской литературы. – Прага: Академия, 1967. – С. 133 – 140. - ингл.тилида.
# Fors-tojik adabiyoti klassiklari ijodida gumanizm taraqqiyoti. – Toshkent: Fan, 1968. -441 b.
# Fors-tojik adabiyoti klassiklari // Oʻzbek tili va adabiyoti. – Toshkent, 1964.- № 6.- B.78 – 79.
# Boyqaro devoni // Fan va turmush. – Toshkent, 1968.- № 8. – B.22 – 23.
# Bir dasta gul // Saʼdiy Sheroziy Guliston. -Toshkent, 1968. – B.5 – 10.
# Gumanizm abadiylik yalovi // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1968. – №7. – B.202 – 224.
# Umar Xayyom // Guliston. – Toshkent, 1968.- № 8.- B.19.
# K выxoду в свет “Девони Фони” Алишера Навои // Народы Азии и Африки. – Москва, 1968.- № 6. – S. 126 – 129.
# Развитие востоковедения в Uзбекистане // Учен. зап. Тартuсского uн-та. 1968, вып. 201. Труды по востоковедению, вып. 1. – С. 27 – 37.
# Boyqaro gʻazallari // Guliston. – Toshkent, 1969. – № 1.- B.28.
# Uch yodgorlik//Guliston. – Toshkent, 1969. – № 4.- B.24 – 25.
# Abadiy ilhom manbai // Quyoshni qutlab. – Toshkent, 1970.B.271 – 282.
# Fors-tojik aruzi: Studentlar uchun qoʻllanma. – Toshkent: ToshDU, 1970. -112 b.; 2-nashri -1980.
# Sharq fakulteti // Fan va turmush. – Toshkent, 1970.- № 9.- B.8 – 12.
# Eron malikush-shuarosi // Bahor M. Inson ziynati. – Toshkent, 1970.- B.3 – 12.
# Гуманизм Алишера Навои и традиции персидско-таджикской классической поэзии // VI Всесоюзная науч. конференсия по актуалным проблемам иранской филологии (28 – 30-мая 1970 г.: Тезисы докладов. – Ташкент, 1970. – С. 124 – 125.
# Человек эпохи Ренессанса. (К гуманизму Хафиза) // Иранская филология. ч.1. – Душанбе, 1970. – S. 211 – 219.
# Maliku-sh-shuaro Bahor-daneshvar // Iran soshiyeti silver yubiley. Suvenir. – Kalkutta, 1970. - B.327 – 342. - fors tilida.
# Umar Xayyom. Ruboiyot / tuzuvchi va tarjimon Sh.Shomuhamedov. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1970. - 303 b.; 1985. -456 b. -matn fors, rus va oʻzb.tillarida.
# Amir Xusrav Dehlaviy (hayoti va ijodi). – Toshkent: Fan, 1971. 80 b. – B.Musayev bilan birga.
# Abdurahmon Jomiy // Abdurahmon Jomiy. Tanlangan asarlar. – Toshkent, 1971. – B.5 – 16.
# Ishq kuychisiga zavol yoʻq. Sharqning buyuk shoiri Hofiz Sheroziyning 650-yilligi // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1971.- № 7.- B.186 – 191.
# Sheroz bulbuli // Guliston. – Toshkent, 1971.- № 7. – B.19.
# Sharq tillarini oʻrganishga eʼtiborni kuchaytiraylik // Sovet maktabi. – Toshkent, 1972.- № 3. – B.23 – 26.
# Hind sehrgari // Dehlaviy A.X. Asarlar. – Toshkent, 1972. – B.5 – 16.
# Рец. на кн.: Ризаев З.Г. Индийский стиль в поэзии на фарси конца ХVI – ХVII в. Ташкент, 1971 // Народы Азии и Африки. – Москва, 1972. – S. 190 – 193.
# Ustoz ibrati. [Gʻ.Gʻulom haqida] // Guliston. – Toshkent, 1973. –№ 5. - B.13.
# Ham sanʼat, ham ilm // “Tarjima sanʼati. Maqolalar toʻplami” kitobida. – Toshkent, 1973.-* B.42 – 50.
# Человеку на службу // Науч. тр. Ташк. ун-та. – Ташкент, 1973. -вып. 456.- S. 34 – 45.
# Amir Xusrav Dehlaviy. Aforizmlar / tuzuvchi va tarjimon Sh.Shomuhamedov. – Toshkent: Yosh gvardiya, 1973. - 157 b. -matn fors va oʻzb.tillarida.
# Gumanizm – abadiylik yalovi. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1974. -243 b.
# Dilkusho hikoyatlar // Ajoyib hangomalar. – Toshkent, 1974.- B.5 – 12.
# Katta isteʼdod sohibi // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1974. – № 6.- B.230 – 231.
# Bedil / fors tilidan tarjima. – Toshkent, 1974. -156 b.
# Kisoiy Marvashy (IX – X asr) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1974. – №4. -6. 232.
# Andishmand-ye bozorg va shaere tavana Amir Xosrov Dexlevi // Irfan (Kabul), 1353 (1974), №5-6 asad, son bole, s. 65 – 73.- № 6, son bole, s. 9 – 22, №7 – 10; mizan, djadi, s. 39 – 52, №11 – 12. dalv, xut. s. 77 – 81; 1354 (1975).- № 3 – 4, jduza, saratan, s.41 – 45; 1355 (1976).- № 1 – 2. xamal, sour. s 100 – 104.№ 12. xut, s. 188 – 194; 1356 (1977).- № 1, xamal, s. 62 – 69- dari tilida.
# Shoh kitob // Abulqosim Firdavsiy. “Shohnoma” birinchi kitobida. – Toshkent, 1975. – B.5 – 32. -M. N. Osmonov bilan birga.
# Вступителное слово// Науч. тр. Ташк. ун-та. 1975. -вып. 476.- Материалы науч.-практ. конф. – Ташкент: ТашГУ, 1975. – С.4.
# Индийский чародей и властитель газели [А.Навои] // Науч. тр. Ташк. ун-та. 1975, вып. 458. -С 68 – 99.
# Проблемы изучения творчества Амира Хосрова Дехлеви // Науч. тр. Ташк. ун-та, 1975, вып. 458. – С. 3 – 9. -в соавт. с Г.Алиевым.
# Sharqshunos. [Брагинский И.С. Проблеми востоковедения. Душанбe, 1974 - kitobi haqida] // Guliston. – Toshkent, 1975.- № 6.- B.24.
# Benazir shoir // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1976.- № I.- B.224 – 225.
# Mard kishiga olam keng // Fan va turmush. – Toshkent, 1977. №5.- B.22 – 23.
# Foniy devoni // Oʻzbek adabiyoti tarixi. II jild. – Toshkent, 1977.- B.167 – 184.
# Shirota i seleustremlennost (O I.S.Braginskom) // Zvezda Vostoka. – Tashkent, 1977.- № 4. S. 190 – 192.
# Davr durdonasi [Abu Mansur as-Saolibiy. Iatimat ad-daxr fi maxasin axl alasr. Tashkent, 1976 kitobi haqida] // Sharq yulduzi. –Toshkent, 1977.- № 8.- B.217 – 222.
# Gulbogʻ sayri. – Oʻz KP MK nashriyoti, 1977. - 48 b.
# Bir piyola suv // Firdavsiy “Shohnoma” sidan» kitobida. – Toshkent, 1979.- B.3 – 4.
# Ibn Sino sheʼriyati // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1979. – №5. – B.214 – 215.
# Дела организационние // Вопр. литературы. – Москва, 1979. № 5. – С. 63 – 67.
# Наваи повесть об Омаре Хайяме // Ильясов Я. Заклинатель змей. – Ташкент, 1979. – С. 411 – 414.
# Фирдоуси // Фирдоуси. Рустам и Сухраб. – Ташкент, 1979. – С. 3 – 4.
# Ташкентский университет основоположник науки в Средней Азии. – Ташкент, Узбекистан, 1980. -104 б. – З.П.Дан билан бирга. 
# Sanoq va salmoq // Guliston, – Toshkent, 1980.- № 10. – B.15. – F.Nasriddinov bilan birga.
# Поэзия Хосрова Дехлеви // Хосров Дехлеви. Избранное. – Ташкент, 1980. – С. 3 – 4.
# Проникновение в жизнь (эстетические взгляди Бедиля) // Звезда Востока. – Ташкент, 1980.- № 7 С. 174 – 178.
# Xazinalar jilosi. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1981. -400 b.
# Построй корабль из добрых дел. О творчестве Рудаки // Литературная учеба.-1981.- № 2.- С. 210 – 216.
# Nizomiy (1141 – 1209) // Nizomiy. Saylanma / tuzuvchi, fors tilidan tarjimon, soʻz boshi (-B.3 – 4) muallifi – Toshkent: Oʻzbekiston, 1982.-128 b.
# Ulugʻ gumanist // Nizomiy sheʼriyatidan. – Toshkent: Oʻzbekiston, 1983. – B.3 – 4.
# Kitob haqida xitob // Kitob –  oftob. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1983. – B.3 – 5.
# Odamiylik inshosi. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1984. -280 b.
# Munavvar soʻzlar (Rudakiy haqida) // Yoshlik. – Toshkent, 1984.№ 9.-B.75 – 76.
# Firdavsiy. Shohnoma / tarjimon va soʻzboshi muallifi. 1-kitob. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1975. -733 b.; – Toshkent, 1984. - 688 b.
# Haqiqat izlab // Sharq tafakkuri xazinasidan. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1986. – B.3 – 10.
# Mirzo Bedil // Bedil. Ruboiylar. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1986. – B.3 – 5.
# Некоторые итоги изучения творч. наследия Хосрова Дехлеви // Амир Хосров Дехлеви. – Ташкент, 1987. – С. 3-8.
# Fors-tojik adabiyoti tarixidan qisqacha kurs: oʻquv qoʻllanma, 1-kitob. – Toshkent, 1987.-112 6.; II kitob, – Toshkent, 1992. -99 b.
# Щедрость // Okean jemchujin kitobida. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1988. – B.3 – 10.
# Hamkorlik hikmati // Injular ummoni. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1988. – B.5 – 10.
# Jahonni zabt etgan sheʼriyat // Umar Xayyom. Ruboiylar. – Toshkent: Oʻzbekiston, 1991. – B.3 – 6.
# Omar Xayyam (1048-1123) // Omar Xayyam. Rubai. – Tashkent: Uzbekistan, 1991. – B.3 – 6.
# Fors-tojik adabiyoti tarixidan qisqacha kurs: oʻquv qoʻllanma, 2-kitob. – Toshkent: Universitet, 1992. -104 6.
# Gulbogʻ nasimi. – Toshkent: Yozuvchi, 1992. -96 b.
# Shohkitob va uning muallifi. Risola. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1992. -80 b.
# Sheʼriyatimiz sarchashmasi. (Shohnoma-ning ming yilligi munosobati bilan) // Sharq mashʼali. – Toshkent, 1994.- № 1. – B.9 – 11.
# Firdavsiy jasorati // Firdavsiy. Rustam va Suxrob. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1994. – B.3 – 4. 
# Durdonalar. – Toshkent, 1997. - 56 b.
# Umar Xayyom // Jahon adabiyoti. – Toshkent, 1998.- № 3. 
# Shuhratli Shuhrat aka // Shuhrat. – Toshkent: Sharq, 1998. – B.297 – 302.
# Jahonni maftun etgan adabiyot. – Toshkent: TDShI, 2000. -140 bet.
# Fidoyilar (esdaliklar). – Toshkent: TDShI, 2001.-123 b.
# Fidoyilar va ruboiylar. – Toshkent: Minhoj, 2003. -10,75 b.t.
# Umar Xayyom // Umar Xayyom Nishopuriy: Xalqaro anjuman materiallari. – Tehron: Al-Hudo, – Toshkent: Movarounnahr, 2004. – B.17 – 21.
# Forsiy sheʼriyatning asosiy shakllari. – Toshkent, 2004. -75 b.
# Rudakiy: oʻquv qoʻllanma. – Toshkent: ToshDShI, 2005. -60 b.
# Ruboiylar. – Toshkent: Gʻ.Gʻulom nashr. matbaa ijodiy uyi, 2006. - 63 b. 
# Abulqosim Firdavsiy. – Toshkent: TDShI, 2006. - 72 b.
# Mumtoz fors adabiyoti. XV asr. – Toshkent, 2011. - 256 b.

{{OʻzME}} &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;

{{chala}}

{{DEFAULTSORT:Shomuhamedov, Shoislom}}
[[Turkum:Alifbo boʻyicha shoirlar]]
[[Turkum:Ikkinchi jahon urushi qatnashchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arboblari]]
[[Turkum:1921-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:16-aprelda tugʻilganlar]]
[[Turkum:2007-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Milliy universiteti bitiruvchilari]]
[[Turkum:Eronshunoslar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik sharqshunoslar]]
[[Turkum:1941-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1942-yilda vafot etganlar]]</text>
      <sha1>38aowi2jzu8cy1f52sy0xait1py6f9w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327648</id>
      <parentid>6327647</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T02:01:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327648</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22360" sha1="rjs6csna58pe2w25w815i2td6g22eaf" xml:space="preserve">'''Shomuhamedov Shoislom''' (16-aprel 1921, [[Toshkent]] — 2007) — [[sharqshunos]], [[Eronshunoslik|eronshunos]] [[olim]]. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1978), [[filologiya]] fanlari doktori (1968), [[professor]] (1970). [[Ikkinchi jahon urushi]] qatnashchisi (1941—1942). Oʻrta Osiyo universitetining Sharq fakultetini tugatgan (1952). Shu universitetda oʻqituvchi, [[dotsent]] (1958—1960), sharq fakulteti dekani (1960—1972), universitetning ilmiy ishlar boʻyicha prorektori (1972—1985), Sharq fakulteti (1991-yildan [[Toshkent sharqshunoslik instituti]]) xorijiy sharq mamlakatlari adabiyoti kafedrasi mudiri (1966—1972), kafedra professori (1985-yildan). Shomuhamedov [[olim]], [[shoir]] va [[tarjimon]] sifatida mumtoz va hozirgi zamon [[Eron]] adabiyoti boʻyicha tadqiqotlar, oʻquv qoʻllanmalari, fors-tojik adabiyoti klassiklari asarlaridan tarjimalar va uning oʻz qalamiga mansub sheʼrlar, hikoyalar toʻplamlaridan iborat 90 ga yaqin kitob yaratdi. Shomuhamedov tarjimon sifatida oʻnlab sharq shoirlari asarlarining oʻzbek xalqi maʼnaviy mulkiga aylanishiga ulkan hissa qoʻshdi. Xususan, [[Firdavsiy]] „[[Shohnoma]]“sining 3 jildli yangi tarjimasi va nashri (1975—1979) bevosita uning rahbarligi va ishtirokida amalga oshirildi. U [[hind]], [[arab]], [[rus]], [[ozarbayjon]], [[tojik]], [[turkman]] shoirlari asarlaridan ham koʻplab namunalarni [[oʻzbek tili]]ga tarjima qilgan.

==Ilmiy yoʻnalishi==
Fors-tojik mumtoz adabiyoti, ularning tarjimasi; zamonaviy eron adabiyoti masalalari. 500 dan ortiq ilmiy ishlar muallifi. Butunittifoq va jahon ilmiy anjumanlarining koʻp marotabalik ishtirokchisi. Shomuhamedov shoir va yozuvchi sifatida bolalar hamda kattalarga atalgan, axloqiy-taʼlimiy, ijtimoiy-falsafiy, maʼrifiy gʻoyalarni targʻib etuvchi oʻnga yaqin sheʼriy va nasriy asarlarini nashr ettirgan. Firdavsiy nomidagi xalqaro mukofot laureati (1973), [[„El-yurt hurmati“ ordeni]] bilan mukofotlangan (1998).

== Asosiy ilmiy ishlari ==
# Nomz. diss. mavzusi: “Progressiv fors yozuvchisi va shoiri Ehson Tabariyning ijodi”. – T., 1957.
# Dokt. diss. mavzusi: “Fors-tojik klassiklari ijodida gumanistik gʻoya taraqqiyoti masalalari”. – T., 1970.

# Iroq bolalarining ogʻir ahvoli // Pioner. – Toshkent, 1953.- № 4.- B.23.
# Pravda o jizni iranskogo naroda // Zvezda Vostoka. – Tashkent, 1953.- № 8. s. 101 – 106.
# “Tehron” [G.Sevuns. Tehron. – Toshkent, 1952 kitobi haqida] // Sharq yulduzi, 1953.- № 9. – B.116 – 125.
# Progressiv Eron yozuvchisi // Sharq  yulduzi. – Toshkent, 1954.-№ 1.-B.122 – 128.
# Abulqosim Firdavsiy (934–1020) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956. – №9.- B.121 – 122.
# Bobur (1483 – 1530) // Sharq  yulduzi. – Toshkent, 1956. – №12.- B.117 – 118.
# Iraj Mirzo (1874 – 1926) //Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956.- №3. – B.126 – 127.
# Majid Fayziy (1911 – 1956) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956. №8.- B.123 – 124.
# Mirzo Abduqodir Bedil (1644 – 1721) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956.- № 11. B.121 – 122.
# Muslihiddin Saʼdiy (11841291) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956. – №10.- B.118 – 119.
# N.Ostrovskiy (1904 – 1936) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956. №12. – B.119 – 120.
# Rabindranat Tagor (1861–1941) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956. – №5. – B.122 – 123.
# Sobir (1862 – 1911) // Sharq  yulduzi. – Toshkent, 1956. – №7. – B.125.
# Eron progressiv adabiyoti // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956. №5.- B.104 – 113.
# Qoʻshnilar doʻstligi // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956. – № 7. – B.83 – 90. - F.Abdullayev bilan birga.
# Oʻzbek xalq ertaklari xitoy tilida // Pioner. – Toshkent, 1956. – № 10. – B.22.
# Zametki o tvorchestve progressivnogo persidskogo poeta Exsana Tabari // Zvezda Vostoka. – Tashkent, 1956.-№ 12. – S. 115 – 121.
# Iransi ob Uzbekistane //Zvezda Vostoka. – Tashkent, 1956. – № 7. – S. 111 – 116.
# Abul Hasan Rudakiy (860 – 941) // Oʻzbekiston xotin-qizlari. – Toshkent, 1957. – № 7. – B.25 – 26.
# Bedil (1640 – 1721) // Gulxan. – Toshkent, 1957.- № 6.- B.20 – 21.
# Daqiqiy (X asr) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1957. - №2.-B.157 – 158.
# Jalil Mamadqulizoda (1866 – 1932) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1957. – № 1. – B.154 – 155.
# Zebunniso (1644 – 1709) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1957. №3.- B.144 – 145.
# Mashrab (1657 – 1711) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1957. – №1. – B.152 – 153.
# Mirza Fatali Oxundov (1812 – 1878) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1957. № 7. b. 157 – 158.
# Rudakiyning hayoti va ijodi // Rudakiy. “Tanlangan asarlar” kitobida. – Toshkent, 1957. – B.7 – 28.
# Soʻz boshi // “Quyoshni qutlab. Chet el sharqi shoirlarining sheʼrlari”. – Toshkent, 1957. – B.5 – 11.
# Taraqqiyparvar shoir // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1957. – №1. – B.136 – 147.
# Tinchlik kuychisi // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1957.- № 3. – B.123 – 126. -A. Asaliy bilan birga.
# Заметки о творчестве персидского прогрессивного поета Эхсана Табари // Тр. Среднеаз. ун-та. – Ташкент, 1957. -вып. 105. – С. 70 – 83.
# Прогрессивная литература современного Ирана // Тр. Среднеаз. ун-та. – Ташкент, 1957. -вып. 105. S. 57 – 69.
# Soʻz boshi // “Tong mamlakati kuylari. Koreya poeziyasi” kitobida. – Toshkent, 1958.- B.3 – 8.
# Soʻz boshi // “Eron hikoyalari” kitobida. – Toshkent, 1958. – B.5 – 21.
# [[Umar Xayyom]] // Umar Xayyom. Ruboiylar. – Toshkent, 1958, 1960, 1963. - B.3 – 28.
# Xorijiy Sharq yozuvchilari asarlari oʻzbek tilida // Oʻzbek tili va adabiyoti masalalari, 1958. № 3. – B.82.
# Hofiz va uning ijodi haqida bir-ikki soʻz. Hofiz // Gʻazallar. – Toshkent, 1958. – B.5 – 20.
# Abulxasan Rudaki. K 1000 letiyu so dnya rojdeniya poeta // Zvezda Vostoka, – Tashkent, 1958. – №10. – S. 209 – 215.
# Ehson Tabariy (hayoti va ijodi). – Toshkent: Oʻzadabiynashr, 1959. - 214 b.
# Soʻz boshi // Eron xalq ertaklari. – Toshkent, 1959. – B.5 – 10.
# Xaqiqat izlab // Fan va turmush – Toshkent, 1959.- № 10.- B.29 – 33.
# Mirzo Abdulqodir Bedil // Mirzo Abdulqodir Bedil. “Komde va Mudan”. – Toshkent, 1960.- B.3 – 13.
# Umar Xayyom // Umar Xayyom. Ruboiylar. – Toshkent, 1960.- B.3 – 18.
# Haqiqat izlab // Tafakkur mevalari. – Toshkent, 1960.- B.3 – 16.
# Tutanmas xazina // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1961.- № 11. – B.152 – 159.
# Haqiqat izlab. – Toshkent: OʻzFA nashriyoti, 1961. -63 b.
# Umar Xayyom (hayoti va ijodi).– Toshkent: OʻzFA nashriyoti, 1962. –96 b.
# Eron xalq ogʻzaki adabiyoti va uning hozirgi zamon Eron adabiyoti taraqqiyotiga taʼsiri // ToshDU ilmiy ishlari. – Toshkent, 1962. – 214-chiq. –B.11 – 16.
# Бехар – борец за мир // Науч.тр. ТашГУ. – Ташкент, 1962. вып. 214.-С. 3 – 10.
# Из наблюдений над переводами поэтических произведений с персидского языка на узбекский //Научная конференция по иранской филологии. Тезисы докладов. – Л.,1962. – С. 38 – 39.
# Omar Xayyam // Omar Xayyam.  Rubaiyatlar. – Nokis, 1961.- B.3 – 18.-qoraqalp.tilida.
# Otalar orzusi – istiqbol koʻzgusi. – Toshkent: OʻzFA nashriyoti, 1963. -76 b.
# Abdurahmon Jomiy (hayoti va ijodi). – Toshkent: OʻzFA nashriyoti, 1963.-104 b.
# Fors-tojik adabiyoti klassiklari. – Toshkent: Oʻzadabiynashr, 1963. - 198 b.
# Haqiqat izlab / 2-nashri. – Toshkent: Oʻzdavnashr, 1963. -55 b.
# Umar Xayyom // Umar Xayyom. Ruboiylar. – Toshkent, 1963.- B.3-18.
# Преподавание истории персидско-таджикской литературы и современность // Учен. зап. Азерб. унта, 1963. Серия язык и лит. – № 4. – С. 37 – 44.
# Полезный вклад в изучение новейшей персидской литературы, [О кн.: Комиссаров Д.С.Очерки современной персидской прозы. М., 1960] // Обществ. науки в Узбекистане. – Ташкент, 1963.- № 9. – С. 57 –59. -Совместно с М.Яукачевой.
# Saʼdiy Sheroziy (hayoti va ijodi). – Toshkent: Fan,1964. -92 b.
# Ajoyib doʻstlik sahifalaridan. (Oʻzbek-tojik adabiy aloqalariga doir). – ToshDU ilmiy asarlari. – Toshkent, 1964. -258-chiq. – B.198 – 212.
# Soʻnggi soʻz // Nushin A. Xon va oʻzgalar. – Toshkent, 1964. – B.170 – 177.
# Из наблюдений над переводами поэтических произведений с персидского языка на узбекский // Иранская филология. Тр. науч. конференсия 
по иранской филологии. – Л., 1964. – С. 89 – 96.
# [[Hofiz Sheroziy]] (hayoti va ijodi). – Toshkent: Fan, 1965. - 92 b. 
# Kitob haqida bir necha soʻz. // “Ming bir hikmat” kitobida. – Toshkent, 1965. – B.5 – 10.
# Toʻplamga kirgan shoirlar haqida qisqacha maʼlumotlar // Ming bir hikmat. – Toshkent, 1965. – B.242 – 268.
# Ulkan umr xulosasi // Sharq yulduzi, 1965. – №1.- B.135 – 137.
# Гуманизм Хафиза // В Межвузовская науч. конференция по иранской филологии: Тезисы докладов). – Душанбе, 1966. – С. 122 – 123.
# Malik-ush-shuaro Bahor (hayoti va ijodi). – Toshkent: Fan, 1967. 116 6.
# Бахар-ученый филолог // Материалы науч.конференции профессорско-преподавательского состава ТашГУ Востоковедение, иностранные языки. – Ташкент, 1967. – С. 81 – 84.
# Интервью с Ш.М.Шамухамедовым проведенное редакцией журнала “Народы Азии и Африки”. – Ташкент, 1967.- №5. – С. 259 – 260.
# К вопросу о развитии гуманистических идей в классической персидско-таджикской литературе // Материалы науч. конференции профессорско-преподавателского состава ТашГУ. Востоковедение, иностранные языки. – Ташкент, 1967. - С. 50 – 56.
# О некоторых особенностях перевода поезии Востока на русский // Актуалнне проблемы теории художественного перевода: Материалы Всесоюз. симпозиума (25 февр // 2-марта 1966). т. И. – М., 1967. – С. 155 – 165.
# Художественный перевод и литературоведение // Звезда Востока, – 1967. – № 5. – С. 171 – 176.
# Хафиз и его гуманизм // Сборник статей персидской и таджикской литературы. – Прага: Академия, 1967. – С. 133 – 140. - ингл.тилида.
# Fors-tojik adabiyoti klassiklari ijodida gumanizm taraqqiyoti. – Toshkent: Fan, 1968. -441 b.
# Fors-tojik adabiyoti klassiklari // Oʻzbek tili va adabiyoti. – Toshkent, 1964.- № 6.- B.78 – 79.
# Boyqaro devoni // Fan va turmush. – Toshkent, 1968.- № 8. – B.22 – 23.
# Bir dasta gul // Saʼdiy Sheroziy Guliston. -Toshkent, 1968. – B.5 – 10.
# Gumanizm abadiylik yalovi // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1968. – №7. – B.202 – 224.
# Umar Xayyom // Guliston. – Toshkent, 1968.- № 8.- B.19.
# K выxoду в свет “Девони Фони” Алишера Навои // Народы Азии и Африки. – Москва, 1968.- № 6. – S. 126 – 129.
# Развитие востоковедения в Uзбекистане // Учен. зап. Тартuсского uн-та. 1968, вып. 201. Труды по востоковедению, вып. 1. – С. 27 – 37.
# Boyqaro gʻazallari // Guliston. – Toshkent, 1969. – № 1.- B.28.
# Uch yodgorlik//Guliston. – Toshkent, 1969. – № 4.- B.24 – 25.
# Abadiy ilhom manbai // Quyoshni qutlab. – Toshkent, 1970.B.271 – 282.
# Fors-tojik aruzi: Studentlar uchun qoʻllanma. – Toshkent: ToshDU, 1970. -112 b.; 2-nashri -1980.
# Sharq fakulteti // Fan va turmush. – Toshkent, 1970.- № 9.- B.8 – 12.
# Eron malikush-shuarosi // Bahor M. Inson ziynati. – Toshkent, 1970.- B.3 – 12.
# Гуманизм Алишера Навои и традиции персидско-таджикской классической поэзии // VI Всесоюзная науч. конференсия по актуалным проблемам иранской филологии (28 – 30-мая 1970 г.: Тезисы докладов. – Ташкент, 1970. – С. 124 – 125.
# Человек эпохи Ренессанса. (К гуманизму Хафиза) // Иранская филология. ч.1. – Душанбе, 1970. – S. 211 – 219.
# Maliku-sh-shuaro Bahor-daneshvar // Iran soshiyeti silver yubiley. Suvenir. – Kalkutta, 1970. - B.327 – 342. - fors tilida.
# Umar Xayyom. Ruboiyot / tuzuvchi va tarjimon Sh.Shomuhamedov. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1970. - 303 b.; 1985. -456 b. -matn fors, rus va oʻzb.tillarida.
# Amir Xusrav Dehlaviy (hayoti va ijodi). – Toshkent: Fan, 1971. 80 b. – B.Musayev bilan birga.
# Abdurahmon Jomiy // Abdurahmon Jomiy. Tanlangan asarlar. – Toshkent, 1971. – B.5 – 16.
# Ishq kuychisiga zavol yoʻq. Sharqning buyuk shoiri Hofiz Sheroziyning 650-yilligi // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1971.- № 7.- B.186 – 191.
# Sheroz bulbuli // Guliston. – Toshkent, 1971.- № 7. – B.19.
# Sharq tillarini oʻrganishga eʼtiborni kuchaytiraylik // Sovet maktabi. – Toshkent, 1972.- № 3. – B.23 – 26.
# Hind sehrgari // Dehlaviy A.X. Asarlar. – Toshkent, 1972. – B.5 – 16.
# Рец. на кн.: Ризаев З.Г. Индийский стиль в поэзии на фарси конца ХVI – ХVII в. Ташкент, 1971 // Народы Азии и Африки. – Москва, 1972. – S. 190 – 193.
# Ustoz ibrati. [Gʻ.Gʻulom haqida] // Guliston. – Toshkent, 1973. –№ 5. - B.13.
# Ham sanʼat, ham ilm // “Tarjima sanʼati. Maqolalar toʻplami” kitobida. – Toshkent, 1973.-* B.42 – 50.
# Человеку на службу // Науч. тр. Ташк. ун-та. – Ташкент, 1973. -вып. 456.- S. 34 – 45.
# Amir Xusrav Dehlaviy. Aforizmlar / tuzuvchi va tarjimon Sh.Shomuhamedov. – Toshkent: Yosh gvardiya, 1973. - 157 b. -matn fors va oʻzb.tillarida.
# Gumanizm – abadiylik yalovi. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1974. -243 b.
# Dilkusho hikoyatlar // Ajoyib hangomalar. – Toshkent, 1974.- B.5 – 12.
# Katta isteʼdod sohibi // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1974. – № 6.- B.230 – 231.
# Bedil / fors tilidan tarjima. – Toshkent, 1974. -156 b.
# Kisoiy Marvashy (IX – X asr) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1974. – №4. -6. 232.
# Andishmand-ye bozorg va shaere tavana Amir Xosrov Dexlevi // Irfan (Kabul), 1353 (1974), №5-6 asad, son bole, s. 65 – 73.- № 6, son bole, s. 9 – 22, №7 – 10; mizan, djadi, s. 39 – 52, №11 – 12. dalv, xut. s. 77 – 81; 1354 (1975).- № 3 – 4, jduza, saratan, s.41 – 45; 1355 (1976).- № 1 – 2. xamal, sour. s 100 – 104.№ 12. xut, s. 188 – 194; 1356 (1977).- № 1, xamal, s. 62 – 69- dari tilida.
# Shoh kitob // Abulqosim Firdavsiy. “Shohnoma” birinchi kitobida. – Toshkent, 1975. – B.5 – 32. -M. N. Osmonov bilan birga.
# Вступителное слово// Науч. тр. Ташк. ун-та. 1975. -вып. 476.- Материалы науч.-практ. конф. – Ташкент: ТашГУ, 1975. – С.4.
# Индийский чародей и властитель газели [А.Навои] // Науч. тр. Ташк. ун-та. 1975, вып. 458. -С 68 – 99.
# Проблемы изучения творчества Амира Хосрова Дехлеви // Науч. тр. Ташк. ун-та, 1975, вып. 458. – С. 3 – 9. -в соавт. с Г.Алиевым.
# Sharqshunos. [Брагинский И.С. Проблеми востоковедения. Душанбe, 1974 - kitobi haqida] // Guliston. – Toshkent, 1975.- № 6.- B.24.
# Benazir shoir // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1976.- № I.- B.224 – 225.
# Mard kishiga olam keng // Fan va turmush. – Toshkent, 1977. №5.- B.22 – 23.
# Foniy devoni // Oʻzbek adabiyoti tarixi. II jild. – Toshkent, 1977.- B.167 – 184.
# Shirota i seleustremlennost (O I.S.Braginskom) // Zvezda Vostoka. – Tashkent, 1977.- № 4. S. 190 – 192.
# Davr durdonasi [Abu Mansur as-Saolibiy. Iatimat ad-daxr fi maxasin axl alasr. Tashkent, 1976 kitobi haqida] // Sharq yulduzi. –Toshkent, 1977.- № 8.- B.217 – 222.
# Gulbogʻ sayri. – Oʻz KP MK nashriyoti, 1977. - 48 b.
# Bir piyola suv // Firdavsiy “Shohnoma” sidan» kitobida. – Toshkent, 1979.- B.3 – 4.
# Ibn Sino sheʼriyati // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1979. – №5. – B.214 – 215.
# Дела организационние // Вопр. литературы. – Москва, 1979. № 5. – С. 63 – 67.
# Наваи повесть об Омаре Хайяме // Ильясов Я. Заклинатель змей. – Ташкент, 1979. – С. 411 – 414.
# Фирдоуси // Фирдоуси. Рустам и Сухраб. – Ташкент, 1979. – С. 3 – 4.
# Ташкентский университет основоположник науки в Средней Азии. – Ташкент, Узбекистан, 1980. -104 б. – З.П.Дан билан бирга. 
# Sanoq va salmoq // Guliston, – Toshkent, 1980.- № 10. – B.15. – F.Nasriddinov bilan birga.
# Поэзия Хосрова Дехлеви // Хосров Дехлеви. Избранное. – Ташкент, 1980. – С. 3 – 4.
# Проникновение в жизнь (эстетические взгляди Бедиля) // Звезда Востока. – Ташкент, 1980.- № 7 С. 174 – 178.
# Xazinalar jilosi. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1981. -400 b.
# Построй корабль из добрых дел. О творчестве Рудаки // Литературная учеба.-1981.- № 2.- С. 210 – 216.
# Nizomiy (1141 – 1209) // Nizomiy. Saylanma / tuzuvchi, fors tilidan tarjimon, soʻz boshi (-B.3 – 4) muallifi – Toshkent: Oʻzbekiston, 1982.-128 b.
# Ulugʻ gumanist // Nizomiy sheʼriyatidan. – Toshkent: Oʻzbekiston, 1983. – B.3 – 4.
# Kitob haqida xitob // Kitob –  oftob. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1983. – B.3 – 5.
# Odamiylik inshosi. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1984. -280 b.
# Munavvar soʻzlar (Rudakiy haqida) // Yoshlik. – Toshkent, 1984.№ 9.-B.75 – 76.
# Firdavsiy. Shohnoma / tarjimon va soʻzboshi muallifi. 1-kitob. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1975. -733 b.; – Toshkent, 1984. - 688 b.
# Haqiqat izlab // Sharq tafakkuri xazinasidan. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1986. – B.3 – 10.
# Mirzo Bedil // Bedil. Ruboiylar. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1986. – B.3 – 5.
# Некоторые итоги изучения творч. наследия Хосрова Дехлеви // Амир Хосров Дехлеви. – Ташкент, 1987. – С. 3-8.
# Fors-tojik adabiyoti tarixidan qisqacha kurs: oʻquv qoʻllanma, 1-kitob. – Toshkent, 1987.-112 6.; II kitob, – Toshkent, 1992. -99 b.
# Щедрость // Okean jemchujin kitobida. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1988. – B.3 – 10.
# Hamkorlik hikmati // Injular ummoni. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1988. – B.5 – 10.
# Jahonni zabt etgan sheʼriyat // Umar Xayyom. Ruboiylar. – Toshkent: Oʻzbekiston, 1991. – B.3 – 6.
# Omar Xayyam (1048-1123) // Omar Xayyam. Rubai. – Tashkent: Uzbekistan, 1991. – B.3 – 6.
# Fors-tojik adabiyoti tarixidan qisqacha kurs: oʻquv qoʻllanma, 2-kitob. – Toshkent: Universitet, 1992. -104 6.
# Gulbogʻ nasimi. – Toshkent: Yozuvchi, 1992. -96 b.
# Shohkitob va uning muallifi. Risola. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1992. -80 b.
# Sheʼriyatimiz sarchashmasi. (Shohnoma-ning ming yilligi munosobati bilan) // Sharq mashʼali. – Toshkent, 1994.- № 1. – B.9 – 11.
# Firdavsiy jasorati // Firdavsiy. Rustam va Suxrob. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1994. – B.3 – 4. 
# Durdonalar. – Toshkent, 1997. - 56 b.
# Umar Xayyom // Jahon adabiyoti. – Toshkent, 1998.- № 3. 
# Shuhratli Shuhrat aka // Shuhrat. – Toshkent: Sharq, 1998. – B.297 – 302.
# Jahonni maftun etgan adabiyot. – Toshkent: TDShI, 2000. -140 bet.
# Fidoyilar (esdaliklar). – Toshkent: TDShI, 2001.-123 b.
# Fidoyilar va ruboiylar. – Toshkent: Minhoj, 2003. -10,75 b.t.
# Umar Xayyom // Umar Xayyom Nishopuriy: Xalqaro anjuman materiallari. – Tehron: Al-Hudo, – Toshkent: Movarounnahr, 2004. – B.17 – 21.
# Forsiy sheʼriyatning asosiy shakllari. – Toshkent, 2004. -75 b.
# Rudakiy: oʻquv qoʻllanma. – Toshkent: ToshDShI, 2005. -60 b.
# Ruboiylar. – Toshkent: Gʻ.Gʻulom nashr. matbaa ijodiy uyi, 2006. - 63 b. 
# Abulqosim Firdavsiy. – Toshkent: TDShI, 2006. - 72 b.
# Mumtoz fors adabiyoti. XV asr. – Toshkent, 2011. - 256 b.

{{OʻzME}} &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;

{{chala}}

{{DEFAULTSORT:Shomuhamedov, Shoislom}}
[[Turkum:Alifbo boʻyicha shoirlar]]
[[Turkum:Ikkinchi jahon urushi qatnashchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arboblari]]
[[Turkum:1921-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:16-aprelda tugʻilganlar]]
[[Turkum:2007-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Milliy universiteti bitiruvchilari]]
[[Turkum:Eronshunoslar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik sharqshunoslar]]
[[Turkum:1941-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1942-yilda vafot etganlar]]</text>
      <sha1>rjs6csna58pe2w25w815i2td6g22eaf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327649</id>
      <parentid>6327648</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T02:01:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327649</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22361" sha1="5rfrc4o7gv7psmi41sv6g3jsq6n9lhi" xml:space="preserve">'''Shomuhamedov Shoislom''' (16-aprel 1921, [[Toshkent]] — 2007) — [[sharqshunos]], [[Eronshunoslik|eronshunos]] [[olim]]. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1978), [[filologiya]] fanlari doktori (1968), [[professor]] (1970). [[Ikkinchi jahon urushi]] qatnashchisi (1941—1942). Oʻrta Osiyo universitetining Sharq fakultetini tugatgan (1952). Shu universitetda oʻqituvchi, [[dotsent]] (1958—1960), sharq fakulteti dekani (1960—1972), universitetning ilmiy ishlar boʻyicha prorektori (1972—1985), Sharq fakulteti (1991-yildan [[Toshkent sharqshunoslik instituti]]) xorijiy sharq mamlakatlari adabiyoti kafedrasi mudiri (1966—1972), kafedra professori (1985-yildan). Shomuhamedov [[olim]], [[shoir]] va [[tarjimon]] sifatida mumtoz va hozirgi zamon [[Eron]] adabiyoti boʻyicha tadqiqotlar, oʻquv qoʻllanmalari, fors-tojik adabiyoti klassiklari asarlaridan tarjimalar va uning oʻz qalamiga mansub sheʼrlar, hikoyalar toʻplamlaridan iborat 90 ga yaqin kitob yaratdi. Shomuhamedov tarjimon sifatida oʻnlab sharq shoirlari asarlarining oʻzbek xalqi maʼnaviy mulkiga aylanishiga ulkan hissa qoʻshdi. Xususan, [[Firdavsiy]] „[[Shohnoma]]“sining 3 jildli yangi tarjimasi va nashri (1975—1979) bevosita uning rahbarligi va ishtirokida amalga oshirildi. U [[hind]], [[arab]], [[rus]], [[ozarbayjon]], [[tojik]], [[turkman]] shoirlari asarlaridan ham koʻplab namunalarni [[oʻzbek tili]]ga tarjima qilgan.

==Ilmiy yoʻnalishi==
Fors-tojik mumtoz adabiyoti, ularning tarjimasi; zamonaviy eron adabiyoti masalalari. 500 dan ortiq ilmiy ishlar muallifi. Butunittifoq va jahon ilmiy anjumanlarining koʻp marotabalik ishtirokchisi. Shomuhamedov shoir va yozuvchi sifatida bolalar hamda kattalarga atalgan, axloqiy-taʼlimiy, ijtimoiy-falsafiy, maʼrifiy gʻoyalarni targʻib etuvchi oʻnga yaqin sheʼriy va nasriy asarlarini nashr ettirgan. Firdavsiy nomidagi xalqaro mukofot laureati (1973), [[„El-yurt hurmati“ ordeni]] bilan mukofotlangan (1998).

== Asosiy ilmiy ishlari ==

# Nomz. diss. mavzusi: “Progressiv fors yozuvchisi va shoiri Ehson Tabariyning ijodi”. – T., 1957.
# Dokt. diss. mavzusi: “Fors-tojik klassiklari ijodida gumanistik gʻoya taraqqiyoti masalalari”. – T., 1970.

# Iroq bolalarining ogʻir ahvoli // Pioner. – Toshkent, 1953.- № 4.- B.23.
# Pravda o jizni iranskogo naroda // Zvezda Vostoka. – Tashkent, 1953.- № 8. s. 101 – 106.
# “Tehron” [G.Sevuns. Tehron. – Toshkent, 1952 kitobi haqida] // Sharq yulduzi, 1953.- № 9. – B.116 – 125.
# Progressiv Eron yozuvchisi // Sharq  yulduzi. – Toshkent, 1954.-№ 1.-B.122 – 128.
# Abulqosim Firdavsiy (934–1020) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956. – №9.- B.121 – 122.
# Bobur (1483 – 1530) // Sharq  yulduzi. – Toshkent, 1956. – №12.- B.117 – 118.
# Iraj Mirzo (1874 – 1926) //Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956.- №3. – B.126 – 127.
# Majid Fayziy (1911 – 1956) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956. №8.- B.123 – 124.
# Mirzo Abduqodir Bedil (1644 – 1721) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956.- № 11. B.121 – 122.
# Muslihiddin Saʼdiy (11841291) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956. – №10.- B.118 – 119.
# N.Ostrovskiy (1904 – 1936) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956. №12. – B.119 – 120.
# Rabindranat Tagor (1861–1941) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956. – №5. – B.122 – 123.
# Sobir (1862 – 1911) // Sharq  yulduzi. – Toshkent, 1956. – №7. – B.125.
# Eron progressiv adabiyoti // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956. №5.- B.104 – 113.
# Qoʻshnilar doʻstligi // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956. – № 7. – B.83 – 90. - F.Abdullayev bilan birga.
# Oʻzbek xalq ertaklari xitoy tilida // Pioner. – Toshkent, 1956. – № 10. – B.22.
# Zametki o tvorchestve progressivnogo persidskogo poeta Exsana Tabari // Zvezda Vostoka. – Tashkent, 1956.-№ 12. – S. 115 – 121.
# Iransi ob Uzbekistane //Zvezda Vostoka. – Tashkent, 1956. – № 7. – S. 111 – 116.
# Abul Hasan Rudakiy (860 – 941) // Oʻzbekiston xotin-qizlari. – Toshkent, 1957. – № 7. – B.25 – 26.
# Bedil (1640 – 1721) // Gulxan. – Toshkent, 1957.- № 6.- B.20 – 21.
# Daqiqiy (X asr) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1957. - №2.-B.157 – 158.
# Jalil Mamadqulizoda (1866 – 1932) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1957. – № 1. – B.154 – 155.
# Zebunniso (1644 – 1709) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1957. №3.- B.144 – 145.
# Mashrab (1657 – 1711) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1957. – №1. – B.152 – 153.
# Mirza Fatali Oxundov (1812 – 1878) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1957. № 7. b. 157 – 158.
# Rudakiyning hayoti va ijodi // Rudakiy. “Tanlangan asarlar” kitobida. – Toshkent, 1957. – B.7 – 28.
# Soʻz boshi // “Quyoshni qutlab. Chet el sharqi shoirlarining sheʼrlari”. – Toshkent, 1957. – B.5 – 11.
# Taraqqiyparvar shoir // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1957. – №1. – B.136 – 147.
# Tinchlik kuychisi // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1957.- № 3. – B.123 – 126. -A. Asaliy bilan birga.
# Заметки о творчестве персидского прогрессивного поета Эхсана Табари // Тр. Среднеаз. ун-та. – Ташкент, 1957. -вып. 105. – С. 70 – 83.
# Прогрессивная литература современного Ирана // Тр. Среднеаз. ун-та. – Ташкент, 1957. -вып. 105. S. 57 – 69.
# Soʻz boshi // “Tong mamlakati kuylari. Koreya poeziyasi” kitobida. – Toshkent, 1958.- B.3 – 8.
# Soʻz boshi // “Eron hikoyalari” kitobida. – Toshkent, 1958. – B.5 – 21.
# [[Umar Xayyom]] // Umar Xayyom. Ruboiylar. – Toshkent, 1958, 1960, 1963. - B.3 – 28.
# Xorijiy Sharq yozuvchilari asarlari oʻzbek tilida // Oʻzbek tili va adabiyoti masalalari, 1958. № 3. – B.82.
# Hofiz va uning ijodi haqida bir-ikki soʻz. Hofiz // Gʻazallar. – Toshkent, 1958. – B.5 – 20.
# Abulxasan Rudaki. K 1000 letiyu so dnya rojdeniya poeta // Zvezda Vostoka, – Tashkent, 1958. – №10. – S. 209 – 215.
# Ehson Tabariy (hayoti va ijodi). – Toshkent: Oʻzadabiynashr, 1959. - 214 b.
# Soʻz boshi // Eron xalq ertaklari. – Toshkent, 1959. – B.5 – 10.
# Xaqiqat izlab // Fan va turmush – Toshkent, 1959.- № 10.- B.29 – 33.
# Mirzo Abdulqodir Bedil // Mirzo Abdulqodir Bedil. “Komde va Mudan”. – Toshkent, 1960.- B.3 – 13.
# Umar Xayyom // Umar Xayyom. Ruboiylar. – Toshkent, 1960.- B.3 – 18.
# Haqiqat izlab // Tafakkur mevalari. – Toshkent, 1960.- B.3 – 16.
# Tutanmas xazina // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1961.- № 11. – B.152 – 159.
# Haqiqat izlab. – Toshkent: OʻzFA nashriyoti, 1961. -63 b.
# Umar Xayyom (hayoti va ijodi).– Toshkent: OʻzFA nashriyoti, 1962. –96 b.
# Eron xalq ogʻzaki adabiyoti va uning hozirgi zamon Eron adabiyoti taraqqiyotiga taʼsiri // ToshDU ilmiy ishlari. – Toshkent, 1962. – 214-chiq. –B.11 – 16.
# Бехар – борец за мир // Науч.тр. ТашГУ. – Ташкент, 1962. вып. 214.-С. 3 – 10.
# Из наблюдений над переводами поэтических произведений с персидского языка на узбекский //Научная конференция по иранской филологии. Тезисы докладов. – Л.,1962. – С. 38 – 39.
# Omar Xayyam // Omar Xayyam.  Rubaiyatlar. – Nokis, 1961.- B.3 – 18.-qoraqalp.tilida.
# Otalar orzusi – istiqbol koʻzgusi. – Toshkent: OʻzFA nashriyoti, 1963. -76 b.
# Abdurahmon Jomiy (hayoti va ijodi). – Toshkent: OʻzFA nashriyoti, 1963.-104 b.
# Fors-tojik adabiyoti klassiklari. – Toshkent: Oʻzadabiynashr, 1963. - 198 b.
# Haqiqat izlab / 2-nashri. – Toshkent: Oʻzdavnashr, 1963. -55 b.
# Umar Xayyom // Umar Xayyom. Ruboiylar. – Toshkent, 1963.- B.3-18.
# Преподавание истории персидско-таджикской литературы и современность // Учен. зап. Азерб. унта, 1963. Серия язык и лит. – № 4. – С. 37 – 44.
# Полезный вклад в изучение новейшей персидской литературы, [О кн.: Комиссаров Д.С.Очерки современной персидской прозы. М., 1960] // Обществ. науки в Узбекистане. – Ташкент, 1963.- № 9. – С. 57 –59. -Совместно с М.Яукачевой.
# Saʼdiy Sheroziy (hayoti va ijodi). – Toshkent: Fan,1964. -92 b.
# Ajoyib doʻstlik sahifalaridan. (Oʻzbek-tojik adabiy aloqalariga doir). – ToshDU ilmiy asarlari. – Toshkent, 1964. -258-chiq. – B.198 – 212.
# Soʻnggi soʻz // Nushin A. Xon va oʻzgalar. – Toshkent, 1964. – B.170 – 177.
# Из наблюдений над переводами поэтических произведений с персидского языка на узбекский // Иранская филология. Тр. науч. конференсия 
по иранской филологии. – Л., 1964. – С. 89 – 96.
# [[Hofiz Sheroziy]] (hayoti va ijodi). – Toshkent: Fan, 1965. - 92 b. 
# Kitob haqida bir necha soʻz. // “Ming bir hikmat” kitobida. – Toshkent, 1965. – B.5 – 10.
# Toʻplamga kirgan shoirlar haqida qisqacha maʼlumotlar // Ming bir hikmat. – Toshkent, 1965. – B.242 – 268.
# Ulkan umr xulosasi // Sharq yulduzi, 1965. – №1.- B.135 – 137.
# Гуманизм Хафиза // В Межвузовская науч. конференция по иранской филологии: Тезисы докладов). – Душанбе, 1966. – С. 122 – 123.
# Malik-ush-shuaro Bahor (hayoti va ijodi). – Toshkent: Fan, 1967. 116 6.
# Бахар-ученый филолог // Материалы науч.конференции профессорско-преподавательского состава ТашГУ Востоковедение, иностранные языки. – Ташкент, 1967. – С. 81 – 84.
# Интервью с Ш.М.Шамухамедовым проведенное редакцией журнала “Народы Азии и Африки”. – Ташкент, 1967.- №5. – С. 259 – 260.
# К вопросу о развитии гуманистических идей в классической персидско-таджикской литературе // Материалы науч. конференции профессорско-преподавателского состава ТашГУ. Востоковедение, иностранные языки. – Ташкент, 1967. - С. 50 – 56.
# О некоторых особенностях перевода поезии Востока на русский // Актуалнне проблемы теории художественного перевода: Материалы Всесоюз. симпозиума (25 февр // 2-марта 1966). т. И. – М., 1967. – С. 155 – 165.
# Художественный перевод и литературоведение // Звезда Востока, – 1967. – № 5. – С. 171 – 176.
# Хафиз и его гуманизм // Сборник статей персидской и таджикской литературы. – Прага: Академия, 1967. – С. 133 – 140. - ингл.тилида.
# Fors-tojik adabiyoti klassiklari ijodida gumanizm taraqqiyoti. – Toshkent: Fan, 1968. -441 b.
# Fors-tojik adabiyoti klassiklari // Oʻzbek tili va adabiyoti. – Toshkent, 1964.- № 6.- B.78 – 79.
# Boyqaro devoni // Fan va turmush. – Toshkent, 1968.- № 8. – B.22 – 23.
# Bir dasta gul // Saʼdiy Sheroziy Guliston. -Toshkent, 1968. – B.5 – 10.
# Gumanizm abadiylik yalovi // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1968. – №7. – B.202 – 224.
# Umar Xayyom // Guliston. – Toshkent, 1968.- № 8.- B.19.
# K выxoду в свет “Девони Фони” Алишера Навои // Народы Азии и Африки. – Москва, 1968.- № 6. – S. 126 – 129.
# Развитие востоковедения в Uзбекистане // Учен. зап. Тартuсского uн-та. 1968, вып. 201. Труды по востоковедению, вып. 1. – С. 27 – 37.
# Boyqaro gʻazallari // Guliston. – Toshkent, 1969. – № 1.- B.28.
# Uch yodgorlik//Guliston. – Toshkent, 1969. – № 4.- B.24 – 25.
# Abadiy ilhom manbai // Quyoshni qutlab. – Toshkent, 1970.B.271 – 282.
# Fors-tojik aruzi: Studentlar uchun qoʻllanma. – Toshkent: ToshDU, 1970. -112 b.; 2-nashri -1980.
# Sharq fakulteti // Fan va turmush. – Toshkent, 1970.- № 9.- B.8 – 12.
# Eron malikush-shuarosi // Bahor M. Inson ziynati. – Toshkent, 1970.- B.3 – 12.
# Гуманизм Алишера Навои и традиции персидско-таджикской классической поэзии // VI Всесоюзная науч. конференсия по актуалным проблемам иранской филологии (28 – 30-мая 1970 г.: Тезисы докладов. – Ташкент, 1970. – С. 124 – 125.
# Человек эпохи Ренессанса. (К гуманизму Хафиза) // Иранская филология. ч.1. – Душанбе, 1970. – S. 211 – 219.
# Maliku-sh-shuaro Bahor-daneshvar // Iran soshiyeti silver yubiley. Suvenir. – Kalkutta, 1970. - B.327 – 342. - fors tilida.
# Umar Xayyom. Ruboiyot / tuzuvchi va tarjimon Sh.Shomuhamedov. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1970. - 303 b.; 1985. -456 b. -matn fors, rus va oʻzb.tillarida.
# Amir Xusrav Dehlaviy (hayoti va ijodi). – Toshkent: Fan, 1971. 80 b. – B.Musayev bilan birga.
# Abdurahmon Jomiy // Abdurahmon Jomiy. Tanlangan asarlar. – Toshkent, 1971. – B.5 – 16.
# Ishq kuychisiga zavol yoʻq. Sharqning buyuk shoiri Hofiz Sheroziyning 650-yilligi // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1971.- № 7.- B.186 – 191.
# Sheroz bulbuli // Guliston. – Toshkent, 1971.- № 7. – B.19.
# Sharq tillarini oʻrganishga eʼtiborni kuchaytiraylik // Sovet maktabi. – Toshkent, 1972.- № 3. – B.23 – 26.
# Hind sehrgari // Dehlaviy A.X. Asarlar. – Toshkent, 1972. – B.5 – 16.
# Рец. на кн.: Ризаев З.Г. Индийский стиль в поэзии на фарси конца ХVI – ХVII в. Ташкент, 1971 // Народы Азии и Африки. – Москва, 1972. – S. 190 – 193.
# Ustoz ibrati. [Gʻ.Gʻulom haqida] // Guliston. – Toshkent, 1973. –№ 5. - B.13.
# Ham sanʼat, ham ilm // “Tarjima sanʼati. Maqolalar toʻplami” kitobida. – Toshkent, 1973.-* B.42 – 50.
# Человеку на службу // Науч. тр. Ташк. ун-та. – Ташкент, 1973. -вып. 456.- S. 34 – 45.
# Amir Xusrav Dehlaviy. Aforizmlar / tuzuvchi va tarjimon Sh.Shomuhamedov. – Toshkent: Yosh gvardiya, 1973. - 157 b. -matn fors va oʻzb.tillarida.
# Gumanizm – abadiylik yalovi. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1974. -243 b.
# Dilkusho hikoyatlar // Ajoyib hangomalar. – Toshkent, 1974.- B.5 – 12.
# Katta isteʼdod sohibi // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1974. – № 6.- B.230 – 231.
# Bedil / fors tilidan tarjima. – Toshkent, 1974. -156 b.
# Kisoiy Marvashy (IX – X asr) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1974. – №4. -6. 232.
# Andishmand-ye bozorg va shaere tavana Amir Xosrov Dexlevi // Irfan (Kabul), 1353 (1974), №5-6 asad, son bole, s. 65 – 73.- № 6, son bole, s. 9 – 22, №7 – 10; mizan, djadi, s. 39 – 52, №11 – 12. dalv, xut. s. 77 – 81; 1354 (1975).- № 3 – 4, jduza, saratan, s.41 – 45; 1355 (1976).- № 1 – 2. xamal, sour. s 100 – 104.№ 12. xut, s. 188 – 194; 1356 (1977).- № 1, xamal, s. 62 – 69- dari tilida.
# Shoh kitob // Abulqosim Firdavsiy. “Shohnoma” birinchi kitobida. – Toshkent, 1975. – B.5 – 32. -M. N. Osmonov bilan birga.
# Вступителное слово// Науч. тр. Ташк. ун-та. 1975. -вып. 476.- Материалы науч.-практ. конф. – Ташкент: ТашГУ, 1975. – С.4.
# Индийский чародей и властитель газели [А.Навои] // Науч. тр. Ташк. ун-та. 1975, вып. 458. -С 68 – 99.
# Проблемы изучения творчества Амира Хосрова Дехлеви // Науч. тр. Ташк. ун-та, 1975, вып. 458. – С. 3 – 9. -в соавт. с Г.Алиевым.
# Sharqshunos. [Брагинский И.С. Проблеми востоковедения. Душанбe, 1974 - kitobi haqida] // Guliston. – Toshkent, 1975.- № 6.- B.24.
# Benazir shoir // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1976.- № I.- B.224 – 225.
# Mard kishiga olam keng // Fan va turmush. – Toshkent, 1977. №5.- B.22 – 23.
# Foniy devoni // Oʻzbek adabiyoti tarixi. II jild. – Toshkent, 1977.- B.167 – 184.
# Shirota i seleustremlennost (O I.S.Braginskom) // Zvezda Vostoka. – Tashkent, 1977.- № 4. S. 190 – 192.
# Davr durdonasi [Abu Mansur as-Saolibiy. Iatimat ad-daxr fi maxasin axl alasr. Tashkent, 1976 kitobi haqida] // Sharq yulduzi. –Toshkent, 1977.- № 8.- B.217 – 222.
# Gulbogʻ sayri. – Oʻz KP MK nashriyoti, 1977. - 48 b.
# Bir piyola suv // Firdavsiy “Shohnoma” sidan» kitobida. – Toshkent, 1979.- B.3 – 4.
# Ibn Sino sheʼriyati // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1979. – №5. – B.214 – 215.
# Дела организационние // Вопр. литературы. – Москва, 1979. № 5. – С. 63 – 67.
# Наваи повесть об Омаре Хайяме // Ильясов Я. Заклинатель змей. – Ташкент, 1979. – С. 411 – 414.
# Фирдоуси // Фирдоуси. Рустам и Сухраб. – Ташкент, 1979. – С. 3 – 4.
# Ташкентский университет основоположник науки в Средней Азии. – Ташкент, Узбекистан, 1980. -104 б. – З.П.Дан билан бирга. 
# Sanoq va salmoq // Guliston, – Toshkent, 1980.- № 10. – B.15. – F.Nasriddinov bilan birga.
# Поэзия Хосрова Дехлеви // Хосров Дехлеви. Избранное. – Ташкент, 1980. – С. 3 – 4.
# Проникновение в жизнь (эстетические взгляди Бедиля) // Звезда Востока. – Ташкент, 1980.- № 7 С. 174 – 178.
# Xazinalar jilosi. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1981. -400 b.
# Построй корабль из добрых дел. О творчестве Рудаки // Литературная учеба.-1981.- № 2.- С. 210 – 216.
# Nizomiy (1141 – 1209) // Nizomiy. Saylanma / tuzuvchi, fors tilidan tarjimon, soʻz boshi (-B.3 – 4) muallifi – Toshkent: Oʻzbekiston, 1982.-128 b.
# Ulugʻ gumanist // Nizomiy sheʼriyatidan. – Toshkent: Oʻzbekiston, 1983. – B.3 – 4.
# Kitob haqida xitob // Kitob –  oftob. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1983. – B.3 – 5.
# Odamiylik inshosi. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1984. -280 b.
# Munavvar soʻzlar (Rudakiy haqida) // Yoshlik. – Toshkent, 1984.№ 9.-B.75 – 76.
# Firdavsiy. Shohnoma / tarjimon va soʻzboshi muallifi. 1-kitob. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1975. -733 b.; – Toshkent, 1984. - 688 b.
# Haqiqat izlab // Sharq tafakkuri xazinasidan. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1986. – B.3 – 10.
# Mirzo Bedil // Bedil. Ruboiylar. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1986. – B.3 – 5.
# Некоторые итоги изучения творч. наследия Хосрова Дехлеви // Амир Хосров Дехлеви. – Ташкент, 1987. – С. 3-8.
# Fors-tojik adabiyoti tarixidan qisqacha kurs: oʻquv qoʻllanma, 1-kitob. – Toshkent, 1987.-112 6.; II kitob, – Toshkent, 1992. -99 b.
# Щедрость // Okean jemchujin kitobida. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1988. – B.3 – 10.
# Hamkorlik hikmati // Injular ummoni. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1988. – B.5 – 10.
# Jahonni zabt etgan sheʼriyat // Umar Xayyom. Ruboiylar. – Toshkent: Oʻzbekiston, 1991. – B.3 – 6.
# Omar Xayyam (1048-1123) // Omar Xayyam. Rubai. – Tashkent: Uzbekistan, 1991. – B.3 – 6.
# Fors-tojik adabiyoti tarixidan qisqacha kurs: oʻquv qoʻllanma, 2-kitob. – Toshkent: Universitet, 1992. -104 6.
# Gulbogʻ nasimi. – Toshkent: Yozuvchi, 1992. -96 b.
# Shohkitob va uning muallifi. Risola. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1992. -80 b.
# Sheʼriyatimiz sarchashmasi. (Shohnoma-ning ming yilligi munosobati bilan) // Sharq mashʼali. – Toshkent, 1994.- № 1. – B.9 – 11.
# Firdavsiy jasorati // Firdavsiy. Rustam va Suxrob. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1994. – B.3 – 4. 
# Durdonalar. – Toshkent, 1997. - 56 b.
# Umar Xayyom // Jahon adabiyoti. – Toshkent, 1998.- № 3. 
# Shuhratli Shuhrat aka // Shuhrat. – Toshkent: Sharq, 1998. – B.297 – 302.
# Jahonni maftun etgan adabiyot. – Toshkent: TDShI, 2000. -140 bet.
# Fidoyilar (esdaliklar). – Toshkent: TDShI, 2001.-123 b.
# Fidoyilar va ruboiylar. – Toshkent: Minhoj, 2003. -10,75 b.t.
# Umar Xayyom // Umar Xayyom Nishopuriy: Xalqaro anjuman materiallari. – Tehron: Al-Hudo, – Toshkent: Movarounnahr, 2004. – B.17 – 21.
# Forsiy sheʼriyatning asosiy shakllari. – Toshkent, 2004. -75 b.
# Rudakiy: oʻquv qoʻllanma. – Toshkent: ToshDShI, 2005. -60 b.
# Ruboiylar. – Toshkent: Gʻ.Gʻulom nashr. matbaa ijodiy uyi, 2006. - 63 b. 
# Abulqosim Firdavsiy. – Toshkent: TDShI, 2006. - 72 b.
# Mumtoz fors adabiyoti. XV asr. – Toshkent, 2011. - 256 b.

{{OʻzME}} &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;

{{chala}}

{{DEFAULTSORT:Shomuhamedov, Shoislom}}
[[Turkum:Alifbo boʻyicha shoirlar]]
[[Turkum:Ikkinchi jahon urushi qatnashchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arboblari]]
[[Turkum:1921-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:16-aprelda tugʻilganlar]]
[[Turkum:2007-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Milliy universiteti bitiruvchilari]]
[[Turkum:Eronshunoslar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik sharqshunoslar]]
[[Turkum:1941-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1942-yilda vafot etganlar]]</text>
      <sha1>5rfrc4o7gv7psmi41sv6g3jsq6n9lhi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327650</id>
      <parentid>6327649</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T02:02:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327650</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22376" sha1="c5gdlimru5hk07eaps37axopchywhxh" xml:space="preserve">'''Shomuhamedov Shoislom''' (16-aprel 1921, [[Toshkent]] — 2007) — [[sharqshunos]], [[Eronshunoslik|eronshunos]] [[olim]]. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1978), [[filologiya]] fanlari doktori (1968), [[professor]] (1970). [[Ikkinchi jahon urushi]] qatnashchisi (1941—1942). Oʻrta Osiyo universitetining Sharq fakultetini tugatgan (1952). Shu universitetda oʻqituvchi, [[dotsent]] (1958—1960), sharq fakulteti dekani (1960—1972), universitetning ilmiy ishlar boʻyicha prorektori (1972—1985), Sharq fakulteti (1991-yildan [[Toshkent sharqshunoslik instituti]]) xorijiy sharq mamlakatlari adabiyoti kafedrasi mudiri (1966—1972), kafedra professori (1985-yildan). Shomuhamedov [[olim]], [[shoir]] va [[tarjimon]] sifatida mumtoz va hozirgi zamon [[Eron]] adabiyoti boʻyicha tadqiqotlar, oʻquv qoʻllanmalari, fors-tojik adabiyoti klassiklari asarlaridan tarjimalar va uning oʻz qalamiga mansub sheʼrlar, hikoyalar toʻplamlaridan iborat 90 ga yaqin kitob yaratdi. Shomuhamedov tarjimon sifatida oʻnlab sharq shoirlari asarlarining oʻzbek xalqi maʼnaviy mulkiga aylanishiga ulkan hissa qoʻshdi. Xususan, [[Firdavsiy]] „[[Shohnoma]]“sining 3 jildli yangi tarjimasi va nashri (1975—1979) bevosita uning rahbarligi va ishtirokida amalga oshirildi. U [[hind]], [[arab]], [[rus]], [[ozarbayjon]], [[tojik]], [[turkman]] shoirlari asarlaridan ham koʻplab namunalarni [[oʻzbek tili]]ga tarjima qilgan.

==Ilmiy yoʻnalishi==
Fors-tojik mumtoz adabiyoti, ularning tarjimasi; zamonaviy eron adabiyoti masalalari. 500 dan ortiq ilmiy ishlar muallifi. Butunittifoq va jahon ilmiy anjumanlarining koʻp marotabalik ishtirokchisi. Shomuhamedov shoir va yozuvchi sifatida bolalar hamda kattalarga atalgan, axloqiy-taʼlimiy, ijtimoiy-falsafiy, maʼrifiy gʻoyalarni targʻib etuvchi oʻnga yaqin sheʼriy va nasriy asarlarini nashr ettirgan. Firdavsiy nomidagi xalqaro mukofot laureati (1973), [[„El-yurt hurmati“ ordeni]] bilan mukofotlangan (1998).

== Asosiy ilmiy ishlari ==

# Nomz. diss. mavzusi: “Progressiv fors yozuvchisi va shoiri Ehson Tabariyning ijodi”. – T., 1957.
# Dokt. diss. mavzusi: “Fors-tojik klassiklari ijodida gumanistik gʻoya taraqqiyoti masalalari”. – T., 1970.

# Iroq bolalarining ogʻir ahvoli // Pioner. – Toshkent, 1953.- № 4.- B.23.
# Pravda o jizni iranskogo naroda // Zvezda Vostoka. – Tashkent, 1953.- № 8. s. 101 – 106.
# “Tehron” [G.Sevuns. Tehron. – Toshkent, 1952 kitobi haqida] // Sharq yulduzi, 1953.- № 9. – B.116 – 125.
# Progressiv Eron yozuvchisi // Sharq  yulduzi. – Toshkent, 1954.-№ 1.-B.122 – 128.
# Abulqosim Firdavsiy (934–1020) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956. – №9.- B.121 – 122.
# Bobur (1483 – 1530) // Sharq  yulduzi. – Toshkent, 1956. – №12.- B.117 – 118.
# Iraj Mirzo (1874 – 1926) //Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956.- №3. – B.126 – 127.
# Majid Fayziy (1911 – 1956) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956. №8.- B.123 – 124.
# Mirzo Abduqodir Bedil (1644 – 1721) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956.- № 11. B.121 – 122.
# Muslihiddin Saʼdiy (11841291) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956. – №10.- B.118 – 119.
# N.Ostrovskiy (1904 – 1936) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956. №12. – B.119 – 120.
# Rabindranat Tagor (1861–1941) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956. – №5. – B.122 – 123.
# Sobir (1862 – 1911) // Sharq  yulduzi. – Toshkent, 1956. – №7. – B.125.
# Eron progressiv adabiyoti // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956. №5.- B.104 – 113.
# Qoʻshnilar doʻstligi // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956. – № 7. – B.83 – 90. - F.Abdullayev bilan birga.
# Oʻzbek xalq ertaklari xitoy tilida // Pioner. – Toshkent, 1956. – № 10. – B.22.
# Zametki o tvorchestve progressivnogo persidskogo poeta Exsana Tabari // Zvezda Vostoka. – Tashkent, 1956.-№ 12. – S. 115 – 121.
# Iransi ob Uzbekistane //Zvezda Vostoka. – Tashkent, 1956. – № 7. – S. 111 – 116.
# Abul Hasan Rudakiy (860 – 941) // Oʻzbekiston xotin-qizlari. – Toshkent, 1957. – № 7. – B.25 – 26.
# Bedil (1640 – 1721) // Gulxan. – Toshkent, 1957.- № 6.- B.20 – 21.
# Daqiqiy (X asr) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1957. - №2.-B.157 – 158.
# Jalil Mamadqulizoda (1866 – 1932) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1957. – № 1. – B.154 – 155.
# Zebunniso (1644 – 1709) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1957. №3.- B.144 – 145.
# Mashrab (1657 – 1711) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1957. – №1. – B.152 – 153.
# Mirza Fatali Oxundov (1812 – 1878) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1957. № 7. b. 157 – 158.
# Rudakiyning hayoti va ijodi // Rudakiy. “Tanlangan asarlar” kitobida. – Toshkent, 1957. – B.7 – 28.
# Soʻz boshi // “Quyoshni qutlab. Chet el sharqi shoirlarining sheʼrlari”. – Toshkent, 1957. – B.5 – 11.
# Taraqqiyparvar shoir // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1957. – №1. – B.136 – 147.
# Tinchlik kuychisi // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1957.- № 3. – B.123 – 126. -A. Asaliy bilan birga.
# Заметки о творчестве персидского прогрессивного поета Эхсана Табари // Тр. Среднеаз. ун-та. – Ташкент, 1957. -вып. 105. – С. 70 – 83.
# Прогрессивная литература современного Ирана // Тр. Среднеаз. ун-та. – Ташкент, 1957. -вып. 105. S. 57 – 69.
# Soʻz boshi // “Tong mamlakati kuylari. Koreya poeziyasi” kitobida. – Toshkent, 1958.- B.3 – 8.
# Soʻz boshi // “Eron hikoyalari” kitobida. – Toshkent, 1958. – B.5 – 21.
# [[Umar Xayyom]] // Umar Xayyom. Ruboiylar. – Toshkent, 1958, 1960, 1963. - B.3 – 28.
# Xorijiy Sharq yozuvchilari asarlari oʻzbek tilida // Oʻzbek tili va adabiyoti masalalari, 1958. № 3. – B.82.
# Hofiz va uning ijodi haqida bir-ikki soʻz. Hofiz // Gʻazallar. – Toshkent, 1958. – B.5 – 20.
# Abulxasan Rudaki. K 1000 letiyu so dnya rojdeniya poeta // Zvezda Vostoka, – Tashkent, 1958. – №10. – S. 209 – 215.
# Ehson Tabariy (hayoti va ijodi). – Toshkent: Oʻzadabiynashr, 1959. - 214 b.
# Soʻz boshi // Eron xalq ertaklari. – Toshkent, 1959. – B.5 – 10.
# Xaqiqat izlab // Fan va turmush – Toshkent, 1959.- № 10.- B.29 – 33.
# Mirzo Abdulqodir Bedil // Mirzo Abdulqodir Bedil. “Komde va Mudan”. – Toshkent, 1960.- B.3 – 13.
# Umar Xayyom // Umar Xayyom. Ruboiylar. – Toshkent, 1960.- B.3 – 18.
# Haqiqat izlab // Tafakkur mevalari. – Toshkent, 1960.- B.3 – 16.
# Tutanmas xazina // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1961.- № 11. – B.152 – 159.
# Haqiqat izlab. – Toshkent: OʻzFA nashriyoti, 1961. -63 b.
# Umar Xayyom (hayoti va ijodi).– Toshkent: OʻzFA nashriyoti, 1962. –96 b.
# Eron xalq ogʻzaki adabiyoti va uning hozirgi zamon Eron adabiyoti taraqqiyotiga taʼsiri // ToshDU ilmiy ishlari. – Toshkent, 1962. – 214-chiq. –B.11 – 16.
# Бехар – борец за мир // Науч.тр. ТашГУ. – Ташкент, 1962. вып. 214.-С. 3 – 10.
# Из наблюдений над переводами поэтических произведений с персидского языка на узбекский //Научная конференция по иранской филологии. Тезисы докладов. – Л.,1962. – С. 38 – 39.
# Omar Xayyam // Omar Xayyam.  Rubaiyatlar. – Nokis, 1961.- B.3 – 18.-qoraqalp.tilida.
# Otalar orzusi – istiqbol koʻzgusi. – Toshkent: OʻzFA nashriyoti, 1963. -76 b.
# Abdurahmon Jomiy (hayoti va ijodi). – Toshkent: OʻzFA nashriyoti, 1963.-104 b.
# Fors-tojik adabiyoti klassiklari. – Toshkent: Oʻzadabiynashr, 1963. - 198 b.
# Haqiqat izlab / 2-nashri. – Toshkent: Oʻzdavnashr, 1963. -55 b.
# Umar Xayyom // Umar Xayyom. Ruboiylar. – Toshkent, 1963.- B.3-18.
# Преподавание истории персидско-таджикской литературы и современность // Учен. зап. Азерб. унта, 1963. Серия язык и лит. – № 4. – С. 37 – 44.
# Полезный вклад в изучение новейшей персидской литературы, [О кн.: Комиссаров Д.С.Очерки современной персидской прозы. М., 1960] // Обществ. науки в Узбекистане. – Ташкент, 1963.- № 9. – С. 57 –59. -Совместно с М.Яукачевой.
# Saʼdiy Sheroziy (hayoti va ijodi). – Toshkent: Fan,1964. -92 b.
# Ajoyib doʻstlik sahifalaridan. (Oʻzbek-tojik adabiy aloqalariga doir). – ToshDU ilmiy asarlari. – Toshkent, 1964. -258-chiq. – B.198 – 212.
# Soʻnggi soʻz // Nushin A. Xon va oʻzgalar. – Toshkent, 1964. – B.170 – 177.
# Из наблюдений над переводами поэтических произведений с персидского языка на узбекский // Иранская филология. Тр. науч. конференсия 
по иранской филологии. – Л., 1964. – С. 89 – 96.
# [[Hofiz Sheroziy]] (hayoti va ijodi). – Toshkent: Fan, 1965. - 92 b. 
# Kitob haqida bir necha soʻz. // “Ming bir hikmat” kitobida. – Toshkent, 1965. – B.5 – 10.
# Toʻplamga kirgan shoirlar haqida qisqacha maʼlumotlar // Ming bir hikmat. – Toshkent, 1965. – B.242 – 268.
# Ulkan umr xulosasi // Sharq yulduzi, 1965. – №1.- B.135 – 137.
# Гуманизм Хафиза // В Межвузовская науч. конференция по иранской филологии: Тезисы докладов). – Душанбе, 1966. – С. 122 – 123.
# Malik-ush-shuaro Bahor (hayoti va ijodi). – Toshkent: Fan, 1967. 116 6.
# Бахар-ученый филолог // Материалы науч.конференции профессорско-преподавательского состава ТашГУ Востоковедение, иностранные языки. – Ташкент, 1967. – С. 81 – 84.
# Интервью с Ш.М.Шамухамедовым проведенное редакцией журнала “Народы Азии и Африки”. – Ташкент, 1967.- №5. – С. 259 – 260.
# К вопросу о развитии гуманистических идей в классической персидско-таджикской литературе // Материалы науч. конференции профессорско-преподавателского состава ТашГУ. Востоковедение, иностранные языки. – Ташкент, 1967. - С. 50 – 56.
# О некоторых особенностях перевода поезии Востока на русский // Актуалнне проблемы теории художественного перевода: Материалы Всесоюз. симпозиума (25 февр // 2-марта 1966). т. И. – М., 1967. – С. 155 – 165.
# Художественный перевод и литературоведение // Звезда Востока, – 1967. – № 5. – С. 171 – 176.
# Хафиз и его гуманизм // Сборник статей персидской и таджикской литературы. – Прага: Академия, 1967. – С. 133 – 140. - ингл.тилида.
# Fors-tojik adabiyoti klassiklari ijodida gumanizm taraqqiyoti. – Toshkent: Fan, 1968. -441 b.
# Fors-tojik adabiyoti klassiklari // Oʻzbek tili va adabiyoti. – Toshkent, 1964.- № 6.- B.78 – 79.
# Boyqaro devoni // Fan va turmush. – Toshkent, 1968.- № 8. – B.22 – 23.
# Bir dasta gul // Saʼdiy Sheroziy Guliston. -Toshkent, 1968. – B.5 – 10.
# Gumanizm abadiylik yalovi // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1968. – №7. – B.202 – 224.
# Umar Xayyom // Guliston. – Toshkent, 1968.- № 8.- B.19.
# K выxoду в свет “Девони Фони” Алишера Навои // Народы Азии и Африки. – Москва, 1968.- № 6. – S. 126 – 129.
# Развитие востоковедения в Uзбекистане // Учен. зап. Тартuсского uн-та. 1968, вып. 201. Труды по востоковедению, вып. 1. – С. 27 – 37.
# Boyqaro gʻazallari // Guliston. – Toshkent, 1969. – № 1.- B.28.
# Uch yodgorlik//Guliston. – Toshkent, 1969. – № 4.- B.24 – 25.
# Abadiy ilhom manbai // Quyoshni qutlab. – Toshkent, 1970.B.271 – 282.
# Fors-tojik aruzi: Studentlar uchun qoʻllanma. – Toshkent: ToshDU, 1970. -112 b.; 2-nashri -1980.
# Sharq fakulteti // Fan va turmush. – Toshkent, 1970.- № 9.- B.8 – 12.
# Eron malikush-shuarosi // Bahor M. Inson ziynati. – Toshkent, 1970.- B.3 – 12.
# Гуманизм Алишера Навои и традиции персидско-таджикской классической поэзии // VI Всесоюзная науч. конференсия по актуалным проблемам иранской филологии (28 – 30-мая 1970 г.: Тезисы докладов. – Ташкент, 1970. – С. 124 – 125.
# Человек эпохи Ренессанса. (К гуманизму Хафиза) // Иранская филология. ч.1. – Душанбе, 1970. – S. 211 – 219.
# Maliku-sh-shuaro Bahor-daneshvar // Iran soshiyeti silver yubiley. Suvenir. – Kalkutta, 1970. - B.327 – 342. - fors tilida.
# Umar Xayyom. Ruboiyot / tuzuvchi va tarjimon Sh.Shomuhamedov. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1970. - 303 b.; 1985. -456 b. -matn fors, rus va oʻzb.tillarida.
# Amir Xusrav Dehlaviy (hayoti va ijodi). – Toshkent: Fan, 1971. 80 b. – B.Musayev bilan birga.
# Abdurahmon Jomiy // Abdurahmon Jomiy. Tanlangan asarlar. – Toshkent, 1971. – B.5 – 16.
# Ishq kuychisiga zavol yoʻq. Sharqning buyuk shoiri Hofiz Sheroziyning 650-yilligi // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1971.- № 7.- B.186 – 191.
# Sheroz bulbuli // Guliston. – Toshkent, 1971.- № 7. – B.19.
# Sharq tillarini oʻrganishga eʼtiborni kuchaytiraylik // Sovet maktabi. – Toshkent, 1972.- № 3. – B.23 – 26.
# Hind sehrgari // Dehlaviy A.X. Asarlar. – Toshkent, 1972. – B.5 – 16.
# Рец. на кн.: Ризаев З.Г. Индийский стиль в поэзии на фарси конца ХVI – ХVII в. Ташкент, 1971 // Народы Азии и Африки. – Москва, 1972. – S. 190 – 193.
# Ustoz ibrati. [Gʻ.Gʻulom haqida] // Guliston. – Toshkent, 1973. –№ 5. - B.13.
# Ham sanʼat, ham ilm // “Tarjima sanʼati. Maqolalar toʻplami” kitobida. – Toshkent, 1973.-* B.42 – 50.
# Человеку на службу // Науч. тр. Ташк. ун-та. – Ташкент, 1973. -вып. 456.- S. 34 – 45.
# Amir Xusrav Dehlaviy. Aforizmlar / tuzuvchi va tarjimon Sh.Shomuhamedov. – Toshkent: Yosh gvardiya, 1973. - 157 b. -matn fors va oʻzb.tillarida.
# Gumanizm – abadiylik yalovi. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1974. -243 b.
# Dilkusho hikoyatlar // Ajoyib hangomalar. – Toshkent, 1974.- B.5 – 12.
# Katta isteʼdod sohibi // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1974. – № 6.- B.230 – 231.
# Bedil / fors tilidan tarjima. – Toshkent, 1974. -156 b.
# Kisoiy Marvashy (IX – X asr) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1974. – №4. -6. 232.
# Andishmand-ye bozorg va shaere tavana Amir Xosrov Dexlevi // Irfan (Kabul), 1353 (1974), №5-6 asad, son bole, s. 65 – 73.- № 6, son bole, s. 9 – 22, №7 – 10; mizan, djadi, s. 39 – 52, №11 – 12. dalv, xut. s. 77 – 81; 1354 (1975).- № 3 – 4, jduza, saratan, s.41 – 45; 1355 (1976).- № 1 – 2. xamal, sour. s 100 – 104.№ 12. xut, s. 188 – 194; 1356 (1977).- № 1, xamal, s. 62 – 69- dari tilida.
# Shoh kitob // Abulqosim Firdavsiy. “Shohnoma” birinchi kitobida. – Toshkent, 1975. – B.5 – 32. -M. N. Osmonov bilan birga.
# Вступителное слово// Науч. тр. Ташк. ун-та. 1975. -вып. 476.- Материалы науч.-практ. конф. – Ташкент: ТашГУ, 1975. – С.4.
# Индийский чародей и властитель газели [А.Навои] // Науч. тр. Ташк. ун-та. 1975, вып. 458. -С 68 – 99.
# Проблемы изучения творчества Амира Хосрова Дехлеви // Науч. тр. Ташк. ун-та, 1975, вып. 458. – С. 3 – 9. -в соавт. с Г.Алиевым.
# Sharqshunos. [Брагинский И.С. Проблеми востоковедения. Душанбe, 1974 - kitobi haqida] // Guliston. – Toshkent, 1975.- № 6.- B.24.
# Benazir shoir // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1976.- № I.- B.224 – 225.
# Mard kishiga olam keng // Fan va turmush. – Toshkent, 1977. №5.- B.22 – 23.
# Foniy devoni // Oʻzbek adabiyoti tarixi. II jild. – Toshkent, 1977.- B.167 – 184.
# Shirota i seleustremlennost (O I.S.Braginskom) // Zvezda Vostoka. – Tashkent, 1977.- № 4. S. 190 – 192.
# Davr durdonasi [Abu Mansur as-Saolibiy. Iatimat ad-daxr fi maxasin axl alasr. Tashkent, 1976 kitobi haqida] // Sharq yulduzi. –Toshkent, 1977.- № 8.- B.217 – 222.
# Gulbogʻ sayri. – Oʻz KP MK nashriyoti, 1977. - 48 b.
# Bir piyola suv // Firdavsiy “Shohnoma” sidan» kitobida. – Toshkent, 1979.- B.3 – 4.
# Ibn Sino sheʼriyati // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1979. – №5. – B.214 – 215.
# Дела организационние // Вопр. литературы. – Москва, 1979. № 5. – С. 63 – 67.
# Наваи повесть об Омаре Хайяме // Ильясов Я. Заклинатель змей. – Ташкент, 1979. – С. 411 – 414.
# Фирдоуси // Фирдоуси. Рустам и Сухраб. – Ташкент, 1979. – С. 3 – 4.
# Ташкентский университет основоположник науки в Средней Азии. – Ташкент, Узбекистан, 1980. -104 б. – З.П.Дан билан бирга. 
# Sanoq va salmoq // Guliston, – Toshkent, 1980.- № 10. – B.15. – F.Nasriddinov bilan birga.
# Поэзия Хосрова Дехлеви // Хосров Дехлеви. Избранное. – Ташкент, 1980. – С. 3 – 4.
# Проникновение в жизнь (эстетические взгляди Бедиля) // Звезда Востока. – Ташкент, 1980.- № 7 С. 174 – 178.
# Xazinalar jilosi. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1981. -400 b.
# Построй корабль из добрых дел. О творчестве Рудаки // Литературная учеба.-1981.- № 2.- С. 210 – 216.
# Nizomiy (1141 – 1209) // Nizomiy. Saylanma / tuzuvchi, fors tilidan tarjimon, soʻz boshi (-B.3 – 4) muallifi – Toshkent: Oʻzbekiston, 1982.-128 b.
# Ulugʻ gumanist // Nizomiy sheʼriyatidan. – Toshkent: Oʻzbekiston, 1983. – B.3 – 4.
# Kitob haqida xitob // Kitob –  oftob. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1983. – B.3 – 5.
# Odamiylik inshosi. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1984. -280 b.
# Munavvar soʻzlar (Rudakiy haqida) // Yoshlik. – Toshkent, 1984.№ 9.-B.75 – 76.
# Firdavsiy. Shohnoma / tarjimon va soʻzboshi muallifi. 1-kitob. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1975. -733 b.; – Toshkent, 1984. - 688 b.
# Haqiqat izlab // Sharq tafakkuri xazinasidan. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1986. – B.3 – 10.
# Mirzo Bedil // Bedil. Ruboiylar. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1986. – B.3 – 5.
# Некоторые итоги изучения творч. наследия Хосрова Дехлеви // Амир Хосров Дехлеви. – Ташкент, 1987. – С. 3-8.
# Fors-tojik adabiyoti tarixidan qisqacha kurs: oʻquv qoʻllanma, 1-kitob. – Toshkent, 1987.-112 6.; II kitob, – Toshkent, 1992. -99 b.
# Щедрость // Okean jemchujin kitobida. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1988. – B.3 – 10.
# Hamkorlik hikmati // Injular ummoni. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1988. – B.5 – 10.
# Jahonni zabt etgan sheʼriyat // Umar Xayyom. Ruboiylar. – Toshkent: Oʻzbekiston, 1991. – B.3 – 6.
# Omar Xayyam (1048-1123) // Omar Xayyam. Rubai. – Tashkent: Uzbekistan, 1991. – B.3 – 6.
# Fors-tojik adabiyoti tarixidan qisqacha kurs: oʻquv qoʻllanma, 2-kitob. – Toshkent: Universitet, 1992. -104 6.
# Gulbogʻ nasimi. – Toshkent: Yozuvchi, 1992. -96 b.
# Shohkitob va uning muallifi. Risola. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1992. -80 b.
# Sheʼriyatimiz sarchashmasi. (Shohnoma-ning ming yilligi munosobati bilan) // Sharq mashʼali. – Toshkent, 1994.- № 1. – B.9 – 11.
# Firdavsiy jasorati // Firdavsiy. Rustam va Suxrob. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1994. – B.3 – 4. 
# Durdonalar. – Toshkent, 1997. - 56 b.
# Umar Xayyom // Jahon adabiyoti. – Toshkent, 1998.- № 3. 
# Shuhratli Shuhrat aka // Shuhrat. – Toshkent: Sharq, 1998. – B.297 – 302.
# Jahonni maftun etgan adabiyot. – Toshkent: TDShI, 2000. -140 bet.
# Fidoyilar (esdaliklar). – Toshkent: TDShI, 2001.-123 b.
# Fidoyilar va ruboiylar. – Toshkent: Minhoj, 2003. -10,75 b.t.
# Umar Xayyom // Umar Xayyom Nishopuriy: Xalqaro anjuman materiallari. – Tehron: Al-Hudo, – Toshkent: Movarounnahr, 2004. – B.17 – 21.
# Forsiy sheʼriyatning asosiy shakllari. – Toshkent, 2004. -75 b.
# Rudakiy: oʻquv qoʻllanma. – Toshkent: ToshDShI, 2005. -60 b.
# Ruboiylar. – Toshkent: Gʻ.Gʻulom nashr. matbaa ijodiy uyi, 2006. - 63 b. 
# Abulqosim Firdavsiy. – Toshkent: TDShI, 2006. - 72 b.
# Mumtoz fors adabiyoti. XV asr. – Toshkent, 2011. - 256 b.

== Manbalar ==
{{OʻzME}} &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;

{{chala}}

{{DEFAULTSORT:Shomuhamedov, Shoislom}}
[[Turkum:Alifbo boʻyicha shoirlar]]
[[Turkum:Ikkinchi jahon urushi qatnashchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arboblari]]
[[Turkum:1921-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:16-aprelda tugʻilganlar]]
[[Turkum:2007-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Milliy universiteti bitiruvchilari]]
[[Turkum:Eronshunoslar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik sharqshunoslar]]
[[Turkum:1941-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1942-yilda vafot etganlar]]</text>
      <sha1>c5gdlimru5hk07eaps37axopchywhxh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327651</id>
      <parentid>6327650</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T02:02:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327651</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22377" sha1="nokww9d5mv7i1j5hlssg1531fde8avm" xml:space="preserve">'''Shomuhamedov Shoislom''' (16-aprel 1921, [[Toshkent]] — 2007) — [[sharqshunos]], [[Eronshunoslik|eronshunos]] [[olim]]. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1978), [[filologiya]] fanlari doktori (1968), [[professor]] (1970). [[Ikkinchi jahon urushi]] qatnashchisi (1941—1942). Oʻrta Osiyo universitetining Sharq fakultetini tugatgan (1952). Shu universitetda oʻqituvchi, [[dotsent]] (1958—1960), sharq fakulteti dekani (1960—1972), universitetning ilmiy ishlar boʻyicha prorektori (1972—1985), Sharq fakulteti (1991-yildan [[Toshkent sharqshunoslik instituti]]) xorijiy sharq mamlakatlari adabiyoti kafedrasi mudiri (1966—1972), kafedra professori (1985-yildan). Shomuhamedov [[olim]], [[shoir]] va [[tarjimon]] sifatida mumtoz va hozirgi zamon [[Eron]] adabiyoti boʻyicha tadqiqotlar, oʻquv qoʻllanmalari, fors-tojik adabiyoti klassiklari asarlaridan tarjimalar va uning oʻz qalamiga mansub sheʼrlar, hikoyalar toʻplamlaridan iborat 90 ga yaqin kitob yaratdi. Shomuhamedov tarjimon sifatida oʻnlab sharq shoirlari asarlarining oʻzbek xalqi maʼnaviy mulkiga aylanishiga ulkan hissa qoʻshdi. Xususan, [[Firdavsiy]] „[[Shohnoma]]“sining 3 jildli yangi tarjimasi va nashri (1975—1979) bevosita uning rahbarligi va ishtirokida amalga oshirildi. U [[hind]], [[arab]], [[rus]], [[ozarbayjon]], [[tojik]], [[turkman]] shoirlari asarlaridan ham koʻplab namunalarni [[oʻzbek tili]]ga tarjima qilgan.

==Ilmiy yoʻnalishi==
Fors-tojik mumtoz adabiyoti, ularning tarjimasi; zamonaviy eron adabiyoti masalalari. 500 dan ortiq ilmiy ishlar muallifi. Butunittifoq va jahon ilmiy anjumanlarining koʻp marotabalik ishtirokchisi. Shomuhamedov shoir va yozuvchi sifatida bolalar hamda kattalarga atalgan, axloqiy-taʼlimiy, ijtimoiy-falsafiy, maʼrifiy gʻoyalarni targʻib etuvchi oʻnga yaqin sheʼriy va nasriy asarlarini nashr ettirgan. Firdavsiy nomidagi xalqaro mukofot laureati (1973), [[„El-yurt hurmati“ ordeni]] bilan mukofotlangan (1998).

== Asosiy ilmiy ishlari ==

# Nomz. diss. mavzusi: “Progressiv fors yozuvchisi va shoiri Ehson Tabariyning ijodi”. – T., 1957.
# Dokt. diss. mavzusi: “Fors-tojik klassiklari ijodida gumanistik gʻoya taraqqiyoti masalalari”. – T., 1970.

# Iroq bolalarining ogʻir ahvoli // Pioner. – Toshkent, 1953.- № 4.- B.23.
# Pravda o jizni iranskogo naroda // Zvezda Vostoka. – Tashkent, 1953.- № 8. s. 101 – 106.
# “Tehron” [G.Sevuns. Tehron. – Toshkent, 1952 kitobi haqida] // Sharq yulduzi, 1953.- № 9. – B.116 – 125.
# Progressiv Eron yozuvchisi // Sharq  yulduzi. – Toshkent, 1954.-№ 1.-B.122 – 128.
# Abulqosim Firdavsiy (934–1020) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956. – №9.- B.121 – 122.
# Bobur (1483 – 1530) // Sharq  yulduzi. – Toshkent, 1956. – №12.- B.117 – 118.
# Iraj Mirzo (1874 – 1926) //Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956.- №3. – B.126 – 127.
# Majid Fayziy (1911 – 1956) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956. №8.- B.123 – 124.
# Mirzo Abduqodir Bedil (1644 – 1721) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956.- № 11. B.121 – 122.
# Muslihiddin Saʼdiy (11841291) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956. – №10.- B.118 – 119.
# N.Ostrovskiy (1904 – 1936) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956. №12. – B.119 – 120.
# Rabindranat Tagor (1861–1941) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956. – №5. – B.122 – 123.
# Sobir (1862 – 1911) // Sharq  yulduzi. – Toshkent, 1956. – №7. – B.125.
# Eron progressiv adabiyoti // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956. №5.- B.104 – 113.
# Qoʻshnilar doʻstligi // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956. – № 7. – B.83 – 90. - F.Abdullayev bilan birga.
# Oʻzbek xalq ertaklari xitoy tilida // Pioner. – Toshkent, 1956. – № 10. – B.22.
# Zametki o tvorchestve progressivnogo persidskogo poeta Exsana Tabari // Zvezda Vostoka. – Tashkent, 1956.-№ 12. – S. 115 – 121.
# Iransi ob Uzbekistane //Zvezda Vostoka. – Tashkent, 1956. – № 7. – S. 111 – 116.
# Abul Hasan Rudakiy (860 – 941) // Oʻzbekiston xotin-qizlari. – Toshkent, 1957. – № 7. – B.25 – 26.
# Bedil (1640 – 1721) // Gulxan. – Toshkent, 1957.- № 6.- B.20 – 21.
# Daqiqiy (X asr) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1957. - №2.-B.157 – 158.
# Jalil Mamadqulizoda (1866 – 1932) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1957. – № 1. – B.154 – 155.
# Zebunniso (1644 – 1709) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1957. №3.- B.144 – 145.
# Mashrab (1657 – 1711) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1957. – №1. – B.152 – 153.
# Mirza Fatali Oxundov (1812 – 1878) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1957. № 7. b. 157 – 158.
# Rudakiyning hayoti va ijodi // Rudakiy. “Tanlangan asarlar” kitobida. – Toshkent, 1957. – B.7 – 28.
# Soʻz boshi // “Quyoshni qutlab. Chet el sharqi shoirlarining sheʼrlari”. – Toshkent, 1957. – B.5 – 11.
# Taraqqiyparvar shoir // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1957. – №1. – B.136 – 147.
# Tinchlik kuychisi // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1957.- № 3. – B.123 – 126. -A. Asaliy bilan birga.
# Заметки о творчестве персидского прогрессивного поета Эхсана Табари // Тр. Среднеаз. ун-та. – Ташкент, 1957. -вып. 105. – С. 70 – 83.
# Прогрессивная литература современного Ирана // Тр. Среднеаз. ун-та. – Ташкент, 1957. -вып. 105. S. 57 – 69.
# Soʻz boshi // “Tong mamlakati kuylari. Koreya poeziyasi” kitobida. – Toshkent, 1958.- B.3 – 8.
# Soʻz boshi // “Eron hikoyalari” kitobida. – Toshkent, 1958. – B.5 – 21.
# [[Umar Xayyom]] // Umar Xayyom. Ruboiylar. – Toshkent, 1958, 1960, 1963. - B.3 – 28.
# Xorijiy Sharq yozuvchilari asarlari oʻzbek tilida // Oʻzbek tili va adabiyoti masalalari, 1958. № 3. – B.82.
# Hofiz va uning ijodi haqida bir-ikki soʻz. Hofiz // Gʻazallar. – Toshkent, 1958. – B.5 – 20.
# Abulxasan Rudaki. K 1000 letiyu so dnya rojdeniya poeta // Zvezda Vostoka, – Tashkent, 1958. – №10. – S. 209 – 215.
# Ehson Tabariy (hayoti va ijodi). – Toshkent: Oʻzadabiynashr, 1959. - 214 b.
# Soʻz boshi // Eron xalq ertaklari. – Toshkent, 1959. – B.5 – 10.
# Xaqiqat izlab // Fan va turmush – Toshkent, 1959.- № 10.- B.29 – 33.
# Mirzo Abdulqodir Bedil // Mirzo Abdulqodir Bedil. “Komde va Mudan”. – Toshkent, 1960.- B.3 – 13.
# Umar Xayyom // Umar Xayyom. Ruboiylar. – Toshkent, 1960.- B.3 – 18.
# Haqiqat izlab // Tafakkur mevalari. – Toshkent, 1960.- B.3 – 16.
# Tutanmas xazina // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1961.- № 11. – B.152 – 159.
# Haqiqat izlab. – Toshkent: OʻzFA nashriyoti, 1961. -63 b.
# Umar Xayyom (hayoti va ijodi).– Toshkent: OʻzFA nashriyoti, 1962. –96 b.
# Eron xalq ogʻzaki adabiyoti va uning hozirgi zamon Eron adabiyoti taraqqiyotiga taʼsiri // ToshDU ilmiy ishlari. – Toshkent, 1962. – 214-chiq. –B.11 – 16.
# Бехар – борец за мир // Науч.тр. ТашГУ. – Ташкент, 1962. вып. 214.-С. 3 – 10.
# Из наблюдений над переводами поэтических произведений с персидского языка на узбекский //Научная конференция по иранской филологии. Тезисы докладов. – Л.,1962. – С. 38 – 39.
# Omar Xayyam // Omar Xayyam.  Rubaiyatlar. – Nokis, 1961.- B.3 – 18.-qoraqalp.tilida.
# Otalar orzusi – istiqbol koʻzgusi. – Toshkent: OʻzFA nashriyoti, 1963. -76 b.
# Abdurahmon Jomiy (hayoti va ijodi). – Toshkent: OʻzFA nashriyoti, 1963.-104 b.
# Fors-tojik adabiyoti klassiklari. – Toshkent: Oʻzadabiynashr, 1963. - 198 b.
# Haqiqat izlab / 2-nashri. – Toshkent: Oʻzdavnashr, 1963. -55 b.
# Umar Xayyom // Umar Xayyom. Ruboiylar. – Toshkent, 1963.- B.3-18.
# Преподавание истории персидско-таджикской литературы и современность // Учен. зап. Азерб. унта, 1963. Серия язык и лит. – № 4. – С. 37 – 44.
# Полезный вклад в изучение новейшей персидской литературы, [О кн.: Комиссаров Д.С.Очерки современной персидской прозы. М., 1960] // Обществ. науки в Узбекистане. – Ташкент, 1963.- № 9. – С. 57 –59. -Совместно с М.Яукачевой.
# Saʼdiy Sheroziy (hayoti va ijodi). – Toshkent: Fan,1964. -92 b.
# Ajoyib doʻstlik sahifalaridan. (Oʻzbek-tojik adabiy aloqalariga doir). – ToshDU ilmiy asarlari. – Toshkent, 1964. -258-chiq. – B.198 – 212.
# Soʻnggi soʻz // Nushin A. Xon va oʻzgalar. – Toshkent, 1964. – B.170 – 177.
# Из наблюдений над переводами поэтических произведений с персидского языка на узбекский // Иранская филология. Тр. науч. конференсия 
по иранской филологии. – Л., 1964. – С. 89 – 96.
# [[Hofiz Sheroziy]] (hayoti va ijodi). – Toshkent: Fan, 1965. - 92 b. 
# Kitob haqida bir necha soʻz. // “Ming bir hikmat” kitobida. – Toshkent, 1965. – B.5 – 10.
# Toʻplamga kirgan shoirlar haqida qisqacha maʼlumotlar // Ming bir hikmat. – Toshkent, 1965. – B.242 – 268.
# Ulkan umr xulosasi // Sharq yulduzi, 1965. – №1.- B.135 – 137.
# Гуманизм Хафиза // В Межвузовская науч. конференция по иранской филологии: Тезисы докладов). – Душанбе, 1966. – С. 122 – 123.
# Malik-ush-shuaro Bahor (hayoti va ijodi). – Toshkent: Fan, 1967. 116 6.
# Бахар-ученый филолог // Материалы науч.конференции профессорско-преподавательского состава ТашГУ Востоковедение, иностранные языки. – Ташкент, 1967. – С. 81 – 84.
# Интервью с Ш.М.Шамухамедовым проведенное редакцией журнала “Народы Азии и Африки”. – Ташкент, 1967.- №5. – С. 259 – 260.
# К вопросу о развитии гуманистических идей в классической персидско-таджикской литературе // Материалы науч. конференции профессорско-преподавателского состава ТашГУ. Востоковедение, иностранные языки. – Ташкент, 1967. - С. 50 – 56.
# О некоторых особенностях перевода поезии Востока на русский // Актуалнне проблемы теории художественного перевода: Материалы Всесоюз. симпозиума (25 февр // 2-марта 1966). т. И. – М., 1967. – С. 155 – 165.
# Художественный перевод и литературоведение // Звезда Востока, – 1967. – № 5. – С. 171 – 176.
# Хафиз и его гуманизм // Сборник статей персидской и таджикской литературы. – Прага: Академия, 1967. – С. 133 – 140. - ингл.тилида.
# Fors-tojik adabiyoti klassiklari ijodida gumanizm taraqqiyoti. – Toshkent: Fan, 1968. -441 b.
# Fors-tojik adabiyoti klassiklari // Oʻzbek tili va adabiyoti. – Toshkent, 1964.- № 6.- B.78 – 79.
# Boyqaro devoni // Fan va turmush. – Toshkent, 1968.- № 8. – B.22 – 23.
# Bir dasta gul // Saʼdiy Sheroziy Guliston. -Toshkent, 1968. – B.5 – 10.
# Gumanizm abadiylik yalovi // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1968. – №7. – B.202 – 224.
# Umar Xayyom // Guliston. – Toshkent, 1968.- № 8.- B.19.
# K выxoду в свет “Девони Фони” Алишера Навои // Народы Азии и Африки. – Москва, 1968.- № 6. – S. 126 – 129.
# Развитие востоковедения в Uзбекистане // Учен. зап. Тартuсского uн-та. 1968, вып. 201. Труды по востоковедению, вып. 1. – С. 27 – 37.
# Boyqaro gʻazallari // Guliston. – Toshkent, 1969. – № 1.- B.28.
# Uch yodgorlik//Guliston. – Toshkent, 1969. – № 4.- B.24 – 25.
# Abadiy ilhom manbai // Quyoshni qutlab. – Toshkent, 1970.B.271 – 282.
# Fors-tojik aruzi: Studentlar uchun qoʻllanma. – Toshkent: ToshDU, 1970. -112 b.; 2-nashri -1980.
# Sharq fakulteti // Fan va turmush. – Toshkent, 1970.- № 9.- B.8 – 12.
# Eron malikush-shuarosi // Bahor M. Inson ziynati. – Toshkent, 1970.- B.3 – 12.
# Гуманизм Алишера Навои и традиции персидско-таджикской классической поэзии // VI Всесоюзная науч. конференсия по актуалным проблемам иранской филологии (28 – 30-мая 1970 г.: Тезисы докладов. – Ташкент, 1970. – С. 124 – 125.
# Человек эпохи Ренессанса. (К гуманизму Хафиза) // Иранская филология. ч.1. – Душанбе, 1970. – S. 211 – 219.
# Maliku-sh-shuaro Bahor-daneshvar // Iran soshiyeti silver yubiley. Suvenir. – Kalkutta, 1970. - B.327 – 342. - fors tilida.
# Umar Xayyom. Ruboiyot / tuzuvchi va tarjimon Sh.Shomuhamedov. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1970. - 303 b.; 1985. -456 b. -matn fors, rus va oʻzb.tillarida.
# Amir Xusrav Dehlaviy (hayoti va ijodi). – Toshkent: Fan, 1971. 80 b. – B.Musayev bilan birga.
# Abdurahmon Jomiy // Abdurahmon Jomiy. Tanlangan asarlar. – Toshkent, 1971. – B.5 – 16.
# Ishq kuychisiga zavol yoʻq. Sharqning buyuk shoiri Hofiz Sheroziyning 650-yilligi // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1971.- № 7.- B.186 – 191.
# Sheroz bulbuli // Guliston. – Toshkent, 1971.- № 7. – B.19.
# Sharq tillarini oʻrganishga eʼtiborni kuchaytiraylik // Sovet maktabi. – Toshkent, 1972.- № 3. – B.23 – 26.
# Hind sehrgari // Dehlaviy A.X. Asarlar. – Toshkent, 1972. – B.5 – 16.
# Рец. на кн.: Ризаев З.Г. Индийский стиль в поэзии на фарси конца ХVI – ХVII в. Ташкент, 1971 // Народы Азии и Африки. – Москва, 1972. – S. 190 – 193.
# Ustoz ibrati. [Gʻ.Gʻulom haqida] // Guliston. – Toshkent, 1973. –№ 5. - B.13.
# Ham sanʼat, ham ilm // “Tarjima sanʼati. Maqolalar toʻplami” kitobida. – Toshkent, 1973.-* B.42 – 50.
# Человеку на службу // Науч. тр. Ташк. ун-та. – Ташкент, 1973. -вып. 456.- S. 34 – 45.
# Amir Xusrav Dehlaviy. Aforizmlar / tuzuvchi va tarjimon Sh.Shomuhamedov. – Toshkent: Yosh gvardiya, 1973. - 157 b. -matn fors va oʻzb.tillarida.
# Gumanizm – abadiylik yalovi. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1974. -243 b.
# Dilkusho hikoyatlar // Ajoyib hangomalar. – Toshkent, 1974.- B.5 – 12.
# Katta isteʼdod sohibi // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1974. – № 6.- B.230 – 231.
# Bedil / fors tilidan tarjima. – Toshkent, 1974. -156 b.
# Kisoiy Marvashy (IX – X asr) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1974. – №4. -6. 232.
# Andishmand-ye bozorg va shaere tavana Amir Xosrov Dexlevi // Irfan (Kabul), 1353 (1974), №5-6 asad, son bole, s. 65 – 73.- № 6, son bole, s. 9 – 22, №7 – 10; mizan, djadi, s. 39 – 52, №11 – 12. dalv, xut. s. 77 – 81; 1354 (1975).- № 3 – 4, jduza, saratan, s.41 – 45; 1355 (1976).- № 1 – 2. xamal, sour. s 100 – 104.№ 12. xut, s. 188 – 194; 1356 (1977).- № 1, xamal, s. 62 – 69- dari tilida.
# Shoh kitob // Abulqosim Firdavsiy. “Shohnoma” birinchi kitobida. – Toshkent, 1975. – B.5 – 32. -M. N. Osmonov bilan birga.
# Вступителное слово// Науч. тр. Ташк. ун-та. 1975. -вып. 476.- Материалы науч.-практ. конф. – Ташкент: ТашГУ, 1975. – С.4.
# Индийский чародей и властитель газели [А.Навои] // Науч. тр. Ташк. ун-та. 1975, вып. 458. -С 68 – 99.
# Проблемы изучения творчества Амира Хосрова Дехлеви // Науч. тр. Ташк. ун-та, 1975, вып. 458. – С. 3 – 9. -в соавт. с Г.Алиевым.
# Sharqshunos. [Брагинский И.С. Проблеми востоковедения. Душанбe, 1974 - kitobi haqida] // Guliston. – Toshkent, 1975.- № 6.- B.24.
# Benazir shoir // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1976.- № I.- B.224 – 225.
# Mard kishiga olam keng // Fan va turmush. – Toshkent, 1977. №5.- B.22 – 23.
# Foniy devoni // Oʻzbek adabiyoti tarixi. II jild. – Toshkent, 1977.- B.167 – 184.
# Shirota i seleustremlennost (O I.S.Braginskom) // Zvezda Vostoka. – Tashkent, 1977.- № 4. S. 190 – 192.
# Davr durdonasi [Abu Mansur as-Saolibiy. Iatimat ad-daxr fi maxasin axl alasr. Tashkent, 1976 kitobi haqida] // Sharq yulduzi. –Toshkent, 1977.- № 8.- B.217 – 222.
# Gulbogʻ sayri. – Oʻz KP MK nashriyoti, 1977. - 48 b.
# Bir piyola suv // Firdavsiy “Shohnoma” sidan» kitobida. – Toshkent, 1979.- B.3 – 4.
# Ibn Sino sheʼriyati // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1979. – №5. – B.214 – 215.
# Дела организационние // Вопр. литературы. – Москва, 1979. № 5. – С. 63 – 67.
# Наваи повесть об Омаре Хайяме // Ильясов Я. Заклинатель змей. – Ташкент, 1979. – С. 411 – 414.
# Фирдоуси // Фирдоуси. Рустам и Сухраб. – Ташкент, 1979. – С. 3 – 4.
# Ташкентский университет основоположник науки в Средней Азии. – Ташкент, Узбекистан, 1980. -104 б. – З.П.Дан билан бирга. 
# Sanoq va salmoq // Guliston, – Toshkent, 1980.- № 10. – B.15. – F.Nasriddinov bilan birga.
# Поэзия Хосрова Дехлеви // Хосров Дехлеви. Избранное. – Ташкент, 1980. – С. 3 – 4.
# Проникновение в жизнь (эстетические взгляди Бедиля) // Звезда Востока. – Ташкент, 1980.- № 7 С. 174 – 178.
# Xazinalar jilosi. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1981. -400 b.
# Построй корабль из добрых дел. О творчестве Рудаки // Литературная учеба.-1981.- № 2.- С. 210 – 216.
# Nizomiy (1141 – 1209) // Nizomiy. Saylanma / tuzuvchi, fors tilidan tarjimon, soʻz boshi (-B.3 – 4) muallifi – Toshkent: Oʻzbekiston, 1982.-128 b.
# Ulugʻ gumanist // Nizomiy sheʼriyatidan. – Toshkent: Oʻzbekiston, 1983. – B.3 – 4.
# Kitob haqida xitob // Kitob –  oftob. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1983. – B.3 – 5.
# Odamiylik inshosi. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1984. -280 b.
# Munavvar soʻzlar (Rudakiy haqida) // Yoshlik. – Toshkent, 1984.№ 9.-B.75 – 76.
# Firdavsiy. Shohnoma / tarjimon va soʻzboshi muallifi. 1-kitob. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1975. -733 b.; – Toshkent, 1984. - 688 b.
# Haqiqat izlab // Sharq tafakkuri xazinasidan. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1986. – B.3 – 10.
# Mirzo Bedil // Bedil. Ruboiylar. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1986. – B.3 – 5.
# Некоторые итоги изучения творч. наследия Хосрова Дехлеви // Амир Хосров Дехлеви. – Ташкент, 1987. – С. 3-8.
# Fors-tojik adabiyoti tarixidan qisqacha kurs: oʻquv qoʻllanma, 1-kitob. – Toshkent, 1987.-112 6.; II kitob, – Toshkent, 1992. -99 b.
# Щедрость // Okean jemchujin kitobida. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1988. – B.3 – 10.
# Hamkorlik hikmati // Injular ummoni. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1988. – B.5 – 10.
# Jahonni zabt etgan sheʼriyat // Umar Xayyom. Ruboiylar. – Toshkent: Oʻzbekiston, 1991. – B.3 – 6.
# Omar Xayyam (1048-1123) // Omar Xayyam. Rubai. – Tashkent: Uzbekistan, 1991. – B.3 – 6.
# Fors-tojik adabiyoti tarixidan qisqacha kurs: oʻquv qoʻllanma, 2-kitob. – Toshkent: Universitet, 1992. -104 6.
# Gulbogʻ nasimi. – Toshkent: Yozuvchi, 1992. -96 b.
# Shohkitob va uning muallifi. Risola. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1992. -80 b.
# Sheʼriyatimiz sarchashmasi. (Shohnoma-ning ming yilligi munosobati bilan) // Sharq mashʼali. – Toshkent, 1994.- № 1. – B.9 – 11.
# Firdavsiy jasorati // Firdavsiy. Rustam va Suxrob. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1994. – B.3 – 4. 
# Durdonalar. – Toshkent, 1997. - 56 b.
# Umar Xayyom // Jahon adabiyoti. – Toshkent, 1998.- № 3. 
# Shuhratli Shuhrat aka // Shuhrat. – Toshkent: Sharq, 1998. – B.297 – 302.
# Jahonni maftun etgan adabiyot. – Toshkent: TDShI, 2000. -140 bet.
# Fidoyilar (esdaliklar). – Toshkent: TDShI, 2001.-123 b.
# Fidoyilar va ruboiylar. – Toshkent: Minhoj, 2003. -10,75 b.t.
# Umar Xayyom // Umar Xayyom Nishopuriy: Xalqaro anjuman materiallari. – Tehron: Al-Hudo, – Toshkent: Movarounnahr, 2004. – B.17 – 21.
# Forsiy sheʼriyatning asosiy shakllari. – Toshkent, 2004. -75 b.
# Rudakiy: oʻquv qoʻllanma. – Toshkent: ToshDShI, 2005. -60 b.
# Ruboiylar. – Toshkent: Gʻ.Gʻulom nashr. matbaa ijodiy uyi, 2006. - 63 b. 
# Abulqosim Firdavsiy. – Toshkent: TDShI, 2006. - 72 b.
# Mumtoz fors adabiyoti. XV asr. – Toshkent, 2011. - 256 b.

== Manbalar ==

{{OʻzME}} &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;

{{chala}}

{{DEFAULTSORT:Shomuhamedov, Shoislom}}
[[Turkum:Alifbo boʻyicha shoirlar]]
[[Turkum:Ikkinchi jahon urushi qatnashchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arboblari]]
[[Turkum:1921-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:16-aprelda tugʻilganlar]]
[[Turkum:2007-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Milliy universiteti bitiruvchilari]]
[[Turkum:Eronshunoslar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik sharqshunoslar]]
[[Turkum:1941-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1942-yilda vafot etganlar]]</text>
      <sha1>nokww9d5mv7i1j5hlssg1531fde8avm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327652</id>
      <parentid>6327651</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T02:02:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327652</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22389" sha1="gtm00jbxpfc8iu5em7v6xgjpldqxs9i" xml:space="preserve">'''Shomuhamedov Shoislom''' (16-aprel 1921, [[Toshkent]] — 2007) — [[sharqshunos]], [[Eronshunoslik|eronshunos]] [[olim]]. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1978), [[filologiya]] fanlari doktori (1968), [[professor]] (1970). [[Ikkinchi jahon urushi]] qatnashchisi (1941—1942). Oʻrta Osiyo universitetining Sharq fakultetini tugatgan (1952). Shu universitetda oʻqituvchi, [[dotsent]] (1958—1960), sharq fakulteti dekani (1960—1972), universitetning ilmiy ishlar boʻyicha prorektori (1972—1985), Sharq fakulteti (1991-yildan [[Toshkent sharqshunoslik instituti]]) xorijiy sharq mamlakatlari adabiyoti kafedrasi mudiri (1966—1972), kafedra professori (1985-yildan). Shomuhamedov [[olim]], [[shoir]] va [[tarjimon]] sifatida mumtoz va hozirgi zamon [[Eron]] adabiyoti boʻyicha tadqiqotlar, oʻquv qoʻllanmalari, fors-tojik adabiyoti klassiklari asarlaridan tarjimalar va uning oʻz qalamiga mansub sheʼrlar, hikoyalar toʻplamlaridan iborat 90 ga yaqin kitob yaratdi. Shomuhamedov tarjimon sifatida oʻnlab sharq shoirlari asarlarining oʻzbek xalqi maʼnaviy mulkiga aylanishiga ulkan hissa qoʻshdi. Xususan, [[Firdavsiy]] „[[Shohnoma]]“sining 3 jildli yangi tarjimasi va nashri (1975—1979) bevosita uning rahbarligi va ishtirokida amalga oshirildi. U [[hind]], [[arab]], [[rus]], [[ozarbayjon]], [[tojik]], [[turkman]] shoirlari asarlaridan ham koʻplab namunalarni [[oʻzbek tili]]ga tarjima qilgan.

==Ilmiy yoʻnalishi==
Fors-tojik mumtoz adabiyoti, ularning tarjimasi; zamonaviy eron adabiyoti masalalari. 500 dan ortiq ilmiy ishlar muallifi. Butunittifoq va jahon ilmiy anjumanlarining koʻp marotabalik ishtirokchisi. Shomuhamedov shoir va yozuvchi sifatida bolalar hamda kattalarga atalgan, axloqiy-taʼlimiy, ijtimoiy-falsafiy, maʼrifiy gʻoyalarni targʻib etuvchi oʻnga yaqin sheʼriy va nasriy asarlarini nashr ettirgan. Firdavsiy nomidagi xalqaro mukofot laureati (1973), [[„El-yurt hurmati“ ordeni]] bilan mukofotlangan (1998).

== Asosiy ilmiy ishlari ==

# Nomz. diss. mavzusi: “Progressiv fors yozuvchisi va shoiri Ehson Tabariyning ijodi”. – T., 1957.
# Dokt. diss. mavzusi: “Fors-tojik klassiklari ijodida gumanistik gʻoya taraqqiyoti masalalari”. – T., 1970.

# Iroq bolalarining ogʻir ahvoli // Pioner. – Toshkent, 1953.- № 4.- B.23.
# Pravda o jizni iranskogo naroda // Zvezda Vostoka. – Tashkent, 1953.- № 8. s. 101 – 106.
# “Tehron” [G.Sevuns. Tehron. – Toshkent, 1952 kitobi haqida] // Sharq yulduzi, 1953.- № 9. – B.116 – 125.
# Progressiv Eron yozuvchisi // Sharq  yulduzi. – Toshkent, 1954.-№ 1.-B.122 – 128.
# Abulqosim Firdavsiy (934–1020) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956. – №9.- B.121 – 122.
# Bobur (1483 – 1530) // Sharq  yulduzi. – Toshkent, 1956. – №12.- B.117 – 118.
# Iraj Mirzo (1874 – 1926) //Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956.- №3. – B.126 – 127.
# Majid Fayziy (1911 – 1956) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956. №8.- B.123 – 124.
# Mirzo Abduqodir Bedil (1644 – 1721) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956.- № 11. B.121 – 122.
# Muslihiddin Saʼdiy (11841291) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956. – №10.- B.118 – 119.
# N.Ostrovskiy (1904 – 1936) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956. №12. – B.119 – 120.
# Rabindranat Tagor (1861–1941) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956. – №5. – B.122 – 123.
# Sobir (1862 – 1911) // Sharq  yulduzi. – Toshkent, 1956. – №7. – B.125.
# Eron progressiv adabiyoti // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956. №5.- B.104 – 113.
# Qoʻshnilar doʻstligi // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956. – № 7. – B.83 – 90. - F.Abdullayev bilan birga.
# Oʻzbek xalq ertaklari xitoy tilida // Pioner. – Toshkent, 1956. – № 10. – B.22.
# Zametki o tvorchestve progressivnogo persidskogo poeta Exsana Tabari // Zvezda Vostoka. – Tashkent, 1956.-№ 12. – S. 115 – 121.
# Iransi ob Uzbekistane //Zvezda Vostoka. – Tashkent, 1956. – № 7. – S. 111 – 116.
# Abul Hasan Rudakiy (860 – 941) // Oʻzbekiston xotin-qizlari. – Toshkent, 1957. – № 7. – B.25 – 26.
# Bedil (1640 – 1721) // Gulxan. – Toshkent, 1957.- № 6.- B.20 – 21.
# Daqiqiy (X asr) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1957. - №2.-B.157 – 158.
# Jalil Mamadqulizoda (1866 – 1932) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1957. – № 1. – B.154 – 155.
# Zebunniso (1644 – 1709) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1957. №3.- B.144 – 145.
# Mashrab (1657 – 1711) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1957. – №1. – B.152 – 153.
# Mirza Fatali Oxundov (1812 – 1878) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1957. № 7. b. 157 – 158.
# Rudakiyning hayoti va ijodi // Rudakiy. “Tanlangan asarlar” kitobida. – Toshkent, 1957. – B.7 – 28.
# Soʻz boshi // “Quyoshni qutlab. Chet el sharqi shoirlarining sheʼrlari”. – Toshkent, 1957. – B.5 – 11.
# Taraqqiyparvar shoir // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1957. – №1. – B.136 – 147.
# Tinchlik kuychisi // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1957.- № 3. – B.123 – 126. -A. Asaliy bilan birga.
# Заметки о творчестве персидского прогрессивного поета Эхсана Табари // Тр. Среднеаз. ун-та. – Ташкент, 1957. -вып. 105. – С. 70 – 83.
# Прогрессивная литература современного Ирана // Тр. Среднеаз. ун-та. – Ташкент, 1957. -вып. 105. S. 57 – 69.
# Soʻz boshi // “Tong mamlakati kuylari. Koreya poeziyasi” kitobida. – Toshkent, 1958.- B.3 – 8.
# Soʻz boshi // “Eron hikoyalari” kitobida. – Toshkent, 1958. – B.5 – 21.
# [[Umar Xayyom]] // Umar Xayyom. Ruboiylar. – Toshkent, 1958, 1960, 1963. - B.3 – 28.
# Xorijiy Sharq yozuvchilari asarlari oʻzbek tilida // Oʻzbek tili va adabiyoti masalalari, 1958. № 3. – B.82.
# Hofiz va uning ijodi haqida bir-ikki soʻz. Hofiz // Gʻazallar. – Toshkent, 1958. – B.5 – 20.
# Abulxasan Rudaki. K 1000 letiyu so dnya rojdeniya poeta // Zvezda Vostoka, – Tashkent, 1958. – №10. – S. 209 – 215.
# Ehson Tabariy (hayoti va ijodi). – Toshkent: Oʻzadabiynashr, 1959. - 214 b.
# Soʻz boshi // Eron xalq ertaklari. – Toshkent, 1959. – B.5 – 10.
# Xaqiqat izlab // Fan va turmush – Toshkent, 1959.- № 10.- B.29 – 33.
# Mirzo Abdulqodir Bedil // Mirzo Abdulqodir Bedil. “Komde va Mudan”. – Toshkent, 1960.- B.3 – 13.
# Umar Xayyom // Umar Xayyom. Ruboiylar. – Toshkent, 1960.- B.3 – 18.
# Haqiqat izlab // Tafakkur mevalari. – Toshkent, 1960.- B.3 – 16.
# Tutanmas xazina // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1961.- № 11. – B.152 – 159.
# Haqiqat izlab. – Toshkent: OʻzFA nashriyoti, 1961. -63 b.
# Umar Xayyom (hayoti va ijodi).– Toshkent: OʻzFA nashriyoti, 1962. –96 b.
# Eron xalq ogʻzaki adabiyoti va uning hozirgi zamon Eron adabiyoti taraqqiyotiga taʼsiri // ToshDU ilmiy ishlari. – Toshkent, 1962. – 214-chiq. –B.11 – 16.
# Бехар – борец за мир // Науч.тр. ТашГУ. – Ташкент, 1962. вып. 214.-С. 3 – 10.
# Из наблюдений над переводами поэтических произведений с персидского языка на узбекский //Научная конференция по иранской филологии. Тезисы докладов. – Л.,1962. – С. 38 – 39.
# Omar Xayyam // Omar Xayyam.  Rubaiyatlar. – Nokis, 1961.- B.3 – 18.-qoraqalp.tilida.
# Otalar orzusi – istiqbol koʻzgusi. – Toshkent: OʻzFA nashriyoti, 1963. -76 b.
# Abdurahmon Jomiy (hayoti va ijodi). – Toshkent: OʻzFA nashriyoti, 1963.-104 b.
# Fors-tojik adabiyoti klassiklari. – Toshkent: Oʻzadabiynashr, 1963. - 198 b.
# Haqiqat izlab / 2-nashri. – Toshkent: Oʻzdavnashr, 1963. -55 b.
# Umar Xayyom // Umar Xayyom. Ruboiylar. – Toshkent, 1963.- B.3-18.
# Преподавание истории персидско-таджикской литературы и современность // Учен. зап. Азерб. унта, 1963. Серия язык и лит. – № 4. – С. 37 – 44.
# Полезный вклад в изучение новейшей персидской литературы, [О кн.: Комиссаров Д.С.Очерки современной персидской прозы. М., 1960] // Обществ. науки в Узбекистане. – Ташкент, 1963.- № 9. – С. 57 –59. -Совместно с М.Яукачевой.
# Saʼdiy Sheroziy (hayoti va ijodi). – Toshkent: Fan,1964. -92 b.
# Ajoyib doʻstlik sahifalaridan. (Oʻzbek-tojik adabiy aloqalariga doir). – ToshDU ilmiy asarlari. – Toshkent, 1964. -258-chiq. – B.198 – 212.
# Soʻnggi soʻz // Nushin A. Xon va oʻzgalar. – Toshkent, 1964. – B.170 – 177.
# Из наблюдений над переводами поэтических произведений с персидского языка на узбекский // Иранская филология. Тр. науч. конференсия 
по иранской филологии. – Л., 1964. – С. 89 – 96.
# [[Hofiz Sheroziy]] (hayoti va ijodi). – Toshkent: Fan, 1965. - 92 b. 
# Kitob haqida bir necha soʻz. // “Ming bir hikmat” kitobida. – Toshkent, 1965. – B.5 – 10.
# Toʻplamga kirgan shoirlar haqida qisqacha maʼlumotlar // Ming bir hikmat. – Toshkent, 1965. – B.242 – 268.
# Ulkan umr xulosasi // Sharq yulduzi, 1965. – №1.- B.135 – 137.
# Гуманизм Хафиза // В Межвузовская науч. конференция по иранской филологии: Тезисы докладов). – Душанбе, 1966. – С. 122 – 123.
# Malik-ush-shuaro Bahor (hayoti va ijodi). – Toshkent: Fan, 1967. 116 6.
# Бахар-ученый филолог // Материалы науч.конференции профессорско-преподавательского состава ТашГУ Востоковедение, иностранные языки. – Ташкент, 1967. – С. 81 – 84.
# Интервью с Ш.М.Шамухамедовым проведенное редакцией журнала “Народы Азии и Африки”. – Ташкент, 1967.- №5. – С. 259 – 260.
# К вопросу о развитии гуманистических идей в классической персидско-таджикской литературе // Материалы науч. конференции профессорско-преподавателского состава ТашГУ. Востоковедение, иностранные языки. – Ташкент, 1967. - С. 50 – 56.
# О некоторых особенностях перевода поезии Востока на русский // Актуалнне проблемы теории художественного перевода: Материалы Всесоюз. симпозиума (25 февр // 2-марта 1966). т. И. – М., 1967. – С. 155 – 165.
# Художественный перевод и литературоведение // Звезда Востока, – 1967. – № 5. – С. 171 – 176.
# Хафиз и его гуманизм // Сборник статей персидской и таджикской литературы. – Прага: Академия, 1967. – С. 133 – 140. - ингл.тилида.
# Fors-tojik adabiyoti klassiklari ijodida gumanizm taraqqiyoti. – Toshkent: Fan, 1968. -441 b.
# Fors-tojik adabiyoti klassiklari // Oʻzbek tili va adabiyoti. – Toshkent, 1964.- № 6.- B.78 – 79.
# Boyqaro devoni // Fan va turmush. – Toshkent, 1968.- № 8. – B.22 – 23.
# Bir dasta gul // Saʼdiy Sheroziy Guliston. -Toshkent, 1968. – B.5 – 10.
# Gumanizm abadiylik yalovi // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1968. – №7. – B.202 – 224.
# Umar Xayyom // Guliston. – Toshkent, 1968.- № 8.- B.19.
# K выxoду в свет “Девони Фони” Алишера Навои // Народы Азии и Африки. – Москва, 1968.- № 6. – S. 126 – 129.
# Развитие востоковедения в Uзбекистане // Учен. зап. Тартuсского uн-та. 1968, вып. 201. Труды по востоковедению, вып. 1. – С. 27 – 37.
# Boyqaro gʻazallari // Guliston. – Toshkent, 1969. – № 1.- B.28.
# Uch yodgorlik//Guliston. – Toshkent, 1969. – № 4.- B.24 – 25.
# Abadiy ilhom manbai // Quyoshni qutlab. – Toshkent, 1970.B.271 – 282.
# Fors-tojik aruzi: Studentlar uchun qoʻllanma. – Toshkent: ToshDU, 1970. -112 b.; 2-nashri -1980.
# Sharq fakulteti // Fan va turmush. – Toshkent, 1970.- № 9.- B.8 – 12.
# Eron malikush-shuarosi // Bahor M. Inson ziynati. – Toshkent, 1970.- B.3 – 12.
# Гуманизм Алишера Навои и традиции персидско-таджикской классической поэзии // VI Всесоюзная науч. конференсия по актуалным проблемам иранской филологии (28 – 30-мая 1970 г.: Тезисы докладов. – Ташкент, 1970. – С. 124 – 125.
# Человек эпохи Ренессанса. (К гуманизму Хафиза) // Иранская филология. ч.1. – Душанбе, 1970. – S. 211 – 219.
# Maliku-sh-shuaro Bahor-daneshvar // Iran soshiyeti silver yubiley. Suvenir. – Kalkutta, 1970. - B.327 – 342. - fors tilida.
# Umar Xayyom. Ruboiyot / tuzuvchi va tarjimon Sh.Shomuhamedov. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1970. - 303 b.; 1985. -456 b. -matn fors, rus va oʻzb.tillarida.
# Amir Xusrav Dehlaviy (hayoti va ijodi). – Toshkent: Fan, 1971. 80 b. – B.Musayev bilan birga.
# Abdurahmon Jomiy // Abdurahmon Jomiy. Tanlangan asarlar. – Toshkent, 1971. – B.5 – 16.
# Ishq kuychisiga zavol yoʻq. Sharqning buyuk shoiri Hofiz Sheroziyning 650-yilligi // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1971.- № 7.- B.186 – 191.
# Sheroz bulbuli // Guliston. – Toshkent, 1971.- № 7. – B.19.
# Sharq tillarini oʻrganishga eʼtiborni kuchaytiraylik // Sovet maktabi. – Toshkent, 1972.- № 3. – B.23 – 26.
# Hind sehrgari // Dehlaviy A.X. Asarlar. – Toshkent, 1972. – B.5 – 16.
# Рец. на кн.: Ризаев З.Г. Индийский стиль в поэзии на фарси конца ХVI – ХVII в. Ташкент, 1971 // Народы Азии и Африки. – Москва, 1972. – S. 190 – 193.
# Ustoz ibrati. [Gʻ.Gʻulom haqida] // Guliston. – Toshkent, 1973. –№ 5. - B.13.
# Ham sanʼat, ham ilm // “Tarjima sanʼati. Maqolalar toʻplami” kitobida. – Toshkent, 1973.-* B.42 – 50.
# Человеку на службу // Науч. тр. Ташк. ун-та. – Ташкент, 1973. -вып. 456.- S. 34 – 45.
# Amir Xusrav Dehlaviy. Aforizmlar / tuzuvchi va tarjimon Sh.Shomuhamedov. – Toshkent: Yosh gvardiya, 1973. - 157 b. -matn fors va oʻzb.tillarida.
# Gumanizm – abadiylik yalovi. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1974. -243 b.
# Dilkusho hikoyatlar // Ajoyib hangomalar. – Toshkent, 1974.- B.5 – 12.
# Katta isteʼdod sohibi // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1974. – № 6.- B.230 – 231.
# Bedil / fors tilidan tarjima. – Toshkent, 1974. -156 b.
# Kisoiy Marvashy (IX – X asr) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1974. – №4. -6. 232.
# Andishmand-ye bozorg va shaere tavana Amir Xosrov Dexlevi // Irfan (Kabul), 1353 (1974), №5-6 asad, son bole, s. 65 – 73.- № 6, son bole, s. 9 – 22, №7 – 10; mizan, djadi, s. 39 – 52, №11 – 12. dalv, xut. s. 77 – 81; 1354 (1975).- № 3 – 4, jduza, saratan, s.41 – 45; 1355 (1976).- № 1 – 2. xamal, sour. s 100 – 104.№ 12. xut, s. 188 – 194; 1356 (1977).- № 1, xamal, s. 62 – 69- dari tilida.
# Shoh kitob // Abulqosim Firdavsiy. “Shohnoma” birinchi kitobida. – Toshkent, 1975. – B.5 – 32. -M. N. Osmonov bilan birga.
# Вступителное слово// Науч. тр. Ташк. ун-та. 1975. -вып. 476.- Материалы науч.-практ. конф. – Ташкент: ТашГУ, 1975. – С.4.
# Индийский чародей и властитель газели [А.Навои] // Науч. тр. Ташк. ун-та. 1975, вып. 458. -С 68 – 99.
# Проблемы изучения творчества Амира Хосрова Дехлеви // Науч. тр. Ташк. ун-та, 1975, вып. 458. – С. 3 – 9. -в соавт. с Г.Алиевым.
# Sharqshunos. [Брагинский И.С. Проблеми востоковедения. Душанбe, 1974 - kitobi haqida] // Guliston. – Toshkent, 1975.- № 6.- B.24.
# Benazir shoir // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1976.- № I.- B.224 – 225.
# Mard kishiga olam keng // Fan va turmush. – Toshkent, 1977. №5.- B.22 – 23.
# Foniy devoni // Oʻzbek adabiyoti tarixi. II jild. – Toshkent, 1977.- B.167 – 184.
# Shirota i seleustremlennost (O I.S.Braginskom) // Zvezda Vostoka. – Tashkent, 1977.- № 4. S. 190 – 192.
# Davr durdonasi [Abu Mansur as-Saolibiy. Iatimat ad-daxr fi maxasin axl alasr. Tashkent, 1976 kitobi haqida] // Sharq yulduzi. –Toshkent, 1977.- № 8.- B.217 – 222.
# Gulbogʻ sayri. – Oʻz KP MK nashriyoti, 1977. - 48 b.
# Bir piyola suv // Firdavsiy “Shohnoma” sidan» kitobida. – Toshkent, 1979.- B.3 – 4.
# Ibn Sino sheʼriyati // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1979. – №5. – B.214 – 215.
# Дела организационние // Вопр. литературы. – Москва, 1979. № 5. – С. 63 – 67.
# Наваи повесть об Омаре Хайяме // Ильясов Я. Заклинатель змей. – Ташкент, 1979. – С. 411 – 414.
# Фирдоуси // Фирдоуси. Рустам и Сухраб. – Ташкент, 1979. – С. 3 – 4.
# Ташкентский университет основоположник науки в Средней Азии. – Ташкент, Узбекистан, 1980. -104 б. – З.П.Дан билан бирга. 
# Sanoq va salmoq // Guliston, – Toshkent, 1980.- № 10. – B.15. – F.Nasriddinov bilan birga.
# Поэзия Хосрова Дехлеви // Хосров Дехлеви. Избранное. – Ташкент, 1980. – С. 3 – 4.
# Проникновение в жизнь (эстетические взгляди Бедиля) // Звезда Востока. – Ташкент, 1980.- № 7 С. 174 – 178.
# Xazinalar jilosi. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1981. -400 b.
# Построй корабль из добрых дел. О творчестве Рудаки // Литературная учеба.-1981.- № 2.- С. 210 – 216.
# Nizomiy (1141 – 1209) // Nizomiy. Saylanma / tuzuvchi, fors tilidan tarjimon, soʻz boshi (-B.3 – 4) muallifi – Toshkent: Oʻzbekiston, 1982.-128 b.
# Ulugʻ gumanist // Nizomiy sheʼriyatidan. – Toshkent: Oʻzbekiston, 1983. – B.3 – 4.
# Kitob haqida xitob // Kitob –  oftob. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1983. – B.3 – 5.
# Odamiylik inshosi. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1984. -280 b.
# Munavvar soʻzlar (Rudakiy haqida) // Yoshlik. – Toshkent, 1984.№ 9.-B.75 – 76.
# Firdavsiy. Shohnoma / tarjimon va soʻzboshi muallifi. 1-kitob. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1975. -733 b.; – Toshkent, 1984. - 688 b.
# Haqiqat izlab // Sharq tafakkuri xazinasidan. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1986. – B.3 – 10.
# Mirzo Bedil // Bedil. Ruboiylar. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1986. – B.3 – 5.
# Некоторые итоги изучения творч. наследия Хосрова Дехлеви // Амир Хосров Дехлеви. – Ташкент, 1987. – С. 3-8.
# Fors-tojik adabiyoti tarixidan qisqacha kurs: oʻquv qoʻllanma, 1-kitob. – Toshkent, 1987.-112 6.; II kitob, – Toshkent, 1992. -99 b.
# Щедрость // Okean jemchujin kitobida. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1988. – B.3 – 10.
# Hamkorlik hikmati // Injular ummoni. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1988. – B.5 – 10.
# Jahonni zabt etgan sheʼriyat // Umar Xayyom. Ruboiylar. – Toshkent: Oʻzbekiston, 1991. – B.3 – 6.
# Omar Xayyam (1048-1123) // Omar Xayyam. Rubai. – Tashkent: Uzbekistan, 1991. – B.3 – 6.
# Fors-tojik adabiyoti tarixidan qisqacha kurs: oʻquv qoʻllanma, 2-kitob. – Toshkent: Universitet, 1992. -104 6.
# Gulbogʻ nasimi. – Toshkent: Yozuvchi, 1992. -96 b.
# Shohkitob va uning muallifi. Risola. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1992. -80 b.
# Sheʼriyatimiz sarchashmasi. (Shohnoma-ning ming yilligi munosobati bilan) // Sharq mashʼali. – Toshkent, 1994.- № 1. – B.9 – 11.
# Firdavsiy jasorati // Firdavsiy. Rustam va Suxrob. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1994. – B.3 – 4. 
# Durdonalar. – Toshkent, 1997. - 56 b.
# Umar Xayyom // Jahon adabiyoti. – Toshkent, 1998.- № 3. 
# Shuhratli Shuhrat aka // Shuhrat. – Toshkent: Sharq, 1998. – B.297 – 302.
# Jahonni maftun etgan adabiyot. – Toshkent: TDShI, 2000. -140 bet.
# Fidoyilar (esdaliklar). – Toshkent: TDShI, 2001.-123 b.
# Fidoyilar va ruboiylar. – Toshkent: Minhoj, 2003. -10,75 b.t.
# Umar Xayyom // Umar Xayyom Nishopuriy: Xalqaro anjuman materiallari. – Tehron: Al-Hudo, – Toshkent: Movarounnahr, 2004. – B.17 – 21.
# Forsiy sheʼriyatning asosiy shakllari. – Toshkent, 2004. -75 b.
# Rudakiy: oʻquv qoʻllanma. – Toshkent: ToshDShI, 2005. -60 b.
# Ruboiylar. – Toshkent: Gʻ.Gʻulom nashr. matbaa ijodiy uyi, 2006. - 63 b. 
# Abulqosim Firdavsiy. – Toshkent: TDShI, 2006. - 72 b.
# Mumtoz fors adabiyoti. XV asr. – Toshkent, 2011. - 256 b.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{OʻzME}} &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;

{{chala}}

{{DEFAULTSORT:Shomuhamedov, Shoislom}}
[[Turkum:Alifbo boʻyicha shoirlar]]
[[Turkum:Ikkinchi jahon urushi qatnashchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arboblari]]
[[Turkum:1921-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:16-aprelda tugʻilganlar]]
[[Turkum:2007-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Milliy universiteti bitiruvchilari]]
[[Turkum:Eronshunoslar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik sharqshunoslar]]
[[Turkum:1941-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1942-yilda vafot etganlar]]</text>
      <sha1>gtm00jbxpfc8iu5em7v6xgjpldqxs9i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327653</id>
      <parentid>6327652</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T02:02:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327653</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22390" sha1="mncobjj1a73b5llykswamwnflba12zi" xml:space="preserve">'''Shomuhamedov Shoislom''' (16-aprel 1921, [[Toshkent]] — 2007) — [[sharqshunos]], [[Eronshunoslik|eronshunos]] [[olim]]. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1978), [[filologiya]] fanlari doktori (1968), [[professor]] (1970). [[Ikkinchi jahon urushi]] qatnashchisi (1941—1942). Oʻrta Osiyo universitetining Sharq fakultetini tugatgan (1952). Shu universitetda oʻqituvchi, [[dotsent]] (1958—1960), sharq fakulteti dekani (1960—1972), universitetning ilmiy ishlar boʻyicha prorektori (1972—1985), Sharq fakulteti (1991-yildan [[Toshkent sharqshunoslik instituti]]) xorijiy sharq mamlakatlari adabiyoti kafedrasi mudiri (1966—1972), kafedra professori (1985-yildan). Shomuhamedov [[olim]], [[shoir]] va [[tarjimon]] sifatida mumtoz va hozirgi zamon [[Eron]] adabiyoti boʻyicha tadqiqotlar, oʻquv qoʻllanmalari, fors-tojik adabiyoti klassiklari asarlaridan tarjimalar va uning oʻz qalamiga mansub sheʼrlar, hikoyalar toʻplamlaridan iborat 90 ga yaqin kitob yaratdi. Shomuhamedov tarjimon sifatida oʻnlab sharq shoirlari asarlarining oʻzbek xalqi maʼnaviy mulkiga aylanishiga ulkan hissa qoʻshdi. Xususan, [[Firdavsiy]] „[[Shohnoma]]“sining 3 jildli yangi tarjimasi va nashri (1975—1979) bevosita uning rahbarligi va ishtirokida amalga oshirildi. U [[hind]], [[arab]], [[rus]], [[ozarbayjon]], [[tojik]], [[turkman]] shoirlari asarlaridan ham koʻplab namunalarni [[oʻzbek tili]]ga tarjima qilgan.

==Ilmiy yoʻnalishi==
Fors-tojik mumtoz adabiyoti, ularning tarjimasi; zamonaviy eron adabiyoti masalalari. 500 dan ortiq ilmiy ishlar muallifi. Butunittifoq va jahon ilmiy anjumanlarining koʻp marotabalik ishtirokchisi. Shomuhamedov shoir va yozuvchi sifatida bolalar hamda kattalarga atalgan, axloqiy-taʼlimiy, ijtimoiy-falsafiy, maʼrifiy gʻoyalarni targʻib etuvchi oʻnga yaqin sheʼriy va nasriy asarlarini nashr ettirgan. Firdavsiy nomidagi xalqaro mukofot laureati (1973), [[„El-yurt hurmati“ ordeni]] bilan mukofotlangan (1998).

== Asosiy ilmiy ishlari ==

# Nomz. diss. mavzusi: “Progressiv fors yozuvchisi va shoiri Ehson Tabariyning ijodi”. – T., 1957.
# Dokt. diss. mavzusi: “Fors-tojik klassiklari ijodida gumanistik gʻoya taraqqiyoti masalalari”. – T., 1970.

# Iroq bolalarining ogʻir ahvoli // Pioner. – Toshkent, 1953.- № 4.- B.23.
# Pravda o jizni iranskogo naroda // Zvezda Vostoka. – Tashkent, 1953.- № 8. s. 101 – 106.
# “Tehron” [G.Sevuns. Tehron. – Toshkent, 1952 kitobi haqida] // Sharq yulduzi, 1953.- № 9. – B.116 – 125.
# Progressiv Eron yozuvchisi // Sharq  yulduzi. – Toshkent, 1954.-№ 1.-B.122 – 128.
# Abulqosim Firdavsiy (934–1020) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956. – №9.- B.121 – 122.
# Bobur (1483 – 1530) // Sharq  yulduzi. – Toshkent, 1956. – №12.- B.117 – 118.
# Iraj Mirzo (1874 – 1926) //Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956.- №3. – B.126 – 127.
# Majid Fayziy (1911 – 1956) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956. №8.- B.123 – 124.
# Mirzo Abduqodir Bedil (1644 – 1721) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956.- № 11. B.121 – 122.
# Muslihiddin Saʼdiy (11841291) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956. – №10.- B.118 – 119.
# N.Ostrovskiy (1904 – 1936) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956. №12. – B.119 – 120.
# Rabindranat Tagor (1861–1941) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956. – №5. – B.122 – 123.
# Sobir (1862 – 1911) // Sharq  yulduzi. – Toshkent, 1956. – №7. – B.125.
# Eron progressiv adabiyoti // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956. №5.- B.104 – 113.
# Qoʻshnilar doʻstligi // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1956. – № 7. – B.83 – 90. - F.Abdullayev bilan birga.
# Oʻzbek xalq ertaklari xitoy tilida // Pioner. – Toshkent, 1956. – № 10. – B.22.
# Zametki o tvorchestve progressivnogo persidskogo poeta Exsana Tabari // Zvezda Vostoka. – Tashkent, 1956.-№ 12. – S. 115 – 121.
# Iransi ob Uzbekistane //Zvezda Vostoka. – Tashkent, 1956. – № 7. – S. 111 – 116.
# Abul Hasan Rudakiy (860 – 941) // Oʻzbekiston xotin-qizlari. – Toshkent, 1957. – № 7. – B.25 – 26.
# Bedil (1640 – 1721) // Gulxan. – Toshkent, 1957.- № 6.- B.20 – 21.
# Daqiqiy (X asr) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1957. - №2.-B.157 – 158.
# Jalil Mamadqulizoda (1866 – 1932) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1957. – № 1. – B.154 – 155.
# Zebunniso (1644 – 1709) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1957. №3.- B.144 – 145.
# Mashrab (1657 – 1711) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1957. – №1. – B.152 – 153.
# Mirza Fatali Oxundov (1812 – 1878) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1957. № 7. b. 157 – 158.
# Rudakiyning hayoti va ijodi // Rudakiy. “Tanlangan asarlar” kitobida. – Toshkent, 1957. – B.7 – 28.
# Soʻz boshi // “Quyoshni qutlab. Chet el sharqi shoirlarining sheʼrlari”. – Toshkent, 1957. – B.5 – 11.
# Taraqqiyparvar shoir // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1957. – №1. – B.136 – 147.
# Tinchlik kuychisi // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1957.- № 3. – B.123 – 126. -A. Asaliy bilan birga.
# Заметки о творчестве персидского прогрессивного поета Эхсана Табари // Тр. Среднеаз. ун-та. – Ташкент, 1957. -вып. 105. – С. 70 – 83.
# Прогрессивная литература современного Ирана // Тр. Среднеаз. ун-та. – Ташкент, 1957. -вып. 105. S. 57 – 69.
# Soʻz boshi // “Tong mamlakati kuylari. Koreya poeziyasi” kitobida. – Toshkent, 1958.- B.3 – 8.
# Soʻz boshi // “Eron hikoyalari” kitobida. – Toshkent, 1958. – B.5 – 21.
# [[Umar Xayyom]] // Umar Xayyom. Ruboiylar. – Toshkent, 1958, 1960, 1963. - B.3 – 28.
# Xorijiy Sharq yozuvchilari asarlari oʻzbek tilida // Oʻzbek tili va adabiyoti masalalari, 1958. № 3. – B.82.
# Hofiz va uning ijodi haqida bir-ikki soʻz. Hofiz // Gʻazallar. – Toshkent, 1958. – B.5 – 20.
# Abulxasan Rudaki. K 1000 letiyu so dnya rojdeniya poeta // Zvezda Vostoka, – Tashkent, 1958. – №10. – S. 209 – 215.
# Ehson Tabariy (hayoti va ijodi). – Toshkent: Oʻzadabiynashr, 1959. - 214 b.
# Soʻz boshi // Eron xalq ertaklari. – Toshkent, 1959. – B.5 – 10.
# Xaqiqat izlab // Fan va turmush – Toshkent, 1959.- № 10.- B.29 – 33.
# Mirzo Abdulqodir Bedil // Mirzo Abdulqodir Bedil. “Komde va Mudan”. – Toshkent, 1960.- B.3 – 13.
# Umar Xayyom // Umar Xayyom. Ruboiylar. – Toshkent, 1960.- B.3 – 18.
# Haqiqat izlab // Tafakkur mevalari. – Toshkent, 1960.- B.3 – 16.
# Tutanmas xazina // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1961.- № 11. – B.152 – 159.
# Haqiqat izlab. – Toshkent: OʻzFA nashriyoti, 1961. -63 b.
# Umar Xayyom (hayoti va ijodi).– Toshkent: OʻzFA nashriyoti, 1962. –96 b.
# Eron xalq ogʻzaki adabiyoti va uning hozirgi zamon Eron adabiyoti taraqqiyotiga taʼsiri // ToshDU ilmiy ishlari. – Toshkent, 1962. – 214-chiq. –B.11 – 16.
# Бехар – борец за мир // Науч.тр. ТашГУ. – Ташкент, 1962. вып. 214.-С. 3 – 10.
# Из наблюдений над переводами поэтических произведений с персидского языка на узбекский //Научная конференция по иранской филологии. Тезисы докладов. – Л.,1962. – С. 38 – 39.
# Omar Xayyam // Omar Xayyam.  Rubaiyatlar. – Nokis, 1961.- B.3 – 18.-qoraqalp.tilida.
# Otalar orzusi – istiqbol koʻzgusi. – Toshkent: OʻzFA nashriyoti, 1963. -76 b.
# Abdurahmon Jomiy (hayoti va ijodi). – Toshkent: OʻzFA nashriyoti, 1963.-104 b.
# Fors-tojik adabiyoti klassiklari. – Toshkent: Oʻzadabiynashr, 1963. - 198 b.
# Haqiqat izlab / 2-nashri. – Toshkent: Oʻzdavnashr, 1963. -55 b.
# Umar Xayyom // Umar Xayyom. Ruboiylar. – Toshkent, 1963.- B.3-18.
# Преподавание истории персидско-таджикской литературы и современность // Учен. зап. Азерб. унта, 1963. Серия язык и лит. – № 4. – С. 37 – 44.
# Полезный вклад в изучение новейшей персидской литературы, [О кн.: Комиссаров Д.С.Очерки современной персидской прозы. М., 1960] // Обществ. науки в Узбекистане. – Ташкент, 1963.- № 9. – С. 57 –59. -Совместно с М.Яукачевой.
# Saʼdiy Sheroziy (hayoti va ijodi). – Toshkent: Fan,1964. -92 b.
# Ajoyib doʻstlik sahifalaridan. (Oʻzbek-tojik adabiy aloqalariga doir). – ToshDU ilmiy asarlari. – Toshkent, 1964. -258-chiq. – B.198 – 212.
# Soʻnggi soʻz // Nushin A. Xon va oʻzgalar. – Toshkent, 1964. – B.170 – 177.
# Из наблюдений над переводами поэтических произведений с персидского языка на узбекский // Иранская филология. Тр. науч. конференсия 
по иранской филологии. – Л., 1964. – С. 89 – 96.
# [[Hofiz Sheroziy]] (hayoti va ijodi). – Toshkent: Fan, 1965. - 92 b. 
# Kitob haqida bir necha soʻz. // “Ming bir hikmat” kitobida. – Toshkent, 1965. – B.5 – 10.
# Toʻplamga kirgan shoirlar haqida qisqacha maʼlumotlar // Ming bir hikmat. – Toshkent, 1965. – B.242 – 268.
# Ulkan umr xulosasi // Sharq yulduzi, 1965. – №1.- B.135 – 137.
# Гуманизм Хафиза // В Межвузовская науч. конференция по иранской филологии: Тезисы докладов). – Душанбе, 1966. – С. 122 – 123.
# Malik-ush-shuaro Bahor (hayoti va ijodi). – Toshkent: Fan, 1967. 116 6.
# Бахар-ученый филолог // Материалы науч.конференции профессорско-преподавательского состава ТашГУ Востоковедение, иностранные языки. – Ташкент, 1967. – С. 81 – 84.
# Интервью с Ш.М.Шамухамедовым проведенное редакцией журнала “Народы Азии и Африки”. – Ташкент, 1967.- №5. – С. 259 – 260.
# К вопросу о развитии гуманистических идей в классической персидско-таджикской литературе // Материалы науч. конференции профессорско-преподавателского состава ТашГУ. Востоковедение, иностранные языки. – Ташкент, 1967. - С. 50 – 56.
# О некоторых особенностях перевода поезии Востока на русский // Актуалнне проблемы теории художественного перевода: Материалы Всесоюз. симпозиума (25 февр // 2-марта 1966). т. И. – М., 1967. – С. 155 – 165.
# Художественный перевод и литературоведение // Звезда Востока, – 1967. – № 5. – С. 171 – 176.
# Хафиз и его гуманизм // Сборник статей персидской и таджикской литературы. – Прага: Академия, 1967. – С. 133 – 140. - ингл.тилида.
# Fors-tojik adabiyoti klassiklari ijodida gumanizm taraqqiyoti. – Toshkent: Fan, 1968. -441 b.
# Fors-tojik adabiyoti klassiklari // Oʻzbek tili va adabiyoti. – Toshkent, 1964.- № 6.- B.78 – 79.
# Boyqaro devoni // Fan va turmush. – Toshkent, 1968.- № 8. – B.22 – 23.
# Bir dasta gul // Saʼdiy Sheroziy Guliston. -Toshkent, 1968. – B.5 – 10.
# Gumanizm abadiylik yalovi // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1968. – №7. – B.202 – 224.
# Umar Xayyom // Guliston. – Toshkent, 1968.- № 8.- B.19.
# K выxoду в свет “Девони Фони” Алишера Навои // Народы Азии и Африки. – Москва, 1968.- № 6. – S. 126 – 129.
# Развитие востоковедения в Uзбекистане // Учен. зап. Тартuсского uн-та. 1968, вып. 201. Труды по востоковедению, вып. 1. – С. 27 – 37.
# Boyqaro gʻazallari // Guliston. – Toshkent, 1969. – № 1.- B.28.
# Uch yodgorlik//Guliston. – Toshkent, 1969. – № 4.- B.24 – 25.
# Abadiy ilhom manbai // Quyoshni qutlab. – Toshkent, 1970.B.271 – 282.
# Fors-tojik aruzi: Studentlar uchun qoʻllanma. – Toshkent: ToshDU, 1970. -112 b.; 2-nashri -1980.
# Sharq fakulteti // Fan va turmush. – Toshkent, 1970.- № 9.- B.8 – 12.
# Eron malikush-shuarosi // Bahor M. Inson ziynati. – Toshkent, 1970.- B.3 – 12.
# Гуманизм Алишера Навои и традиции персидско-таджикской классической поэзии // VI Всесоюзная науч. конференсия по актуалным проблемам иранской филологии (28 – 30-мая 1970 г.: Тезисы докладов. – Ташкент, 1970. – С. 124 – 125.
# Человек эпохи Ренессанса. (К гуманизму Хафиза) // Иранская филология. ч.1. – Душанбе, 1970. – S. 211 – 219.
# Maliku-sh-shuaro Bahor-daneshvar // Iran soshiyeti silver yubiley. Suvenir. – Kalkutta, 1970. - B.327 – 342. - fors tilida.
# Umar Xayyom. Ruboiyot / tuzuvchi va tarjimon Sh.Shomuhamedov. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1970. - 303 b.; 1985. -456 b. -matn fors, rus va oʻzb.tillarida.
# Amir Xusrav Dehlaviy (hayoti va ijodi). – Toshkent: Fan, 1971. 80 b. – B.Musayev bilan birga.
# Abdurahmon Jomiy // Abdurahmon Jomiy. Tanlangan asarlar. – Toshkent, 1971. – B.5 – 16.
# Ishq kuychisiga zavol yoʻq. Sharqning buyuk shoiri Hofiz Sheroziyning 650-yilligi // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1971.- № 7.- B.186 – 191.
# Sheroz bulbuli // Guliston. – Toshkent, 1971.- № 7. – B.19.
# Sharq tillarini oʻrganishga eʼtiborni kuchaytiraylik // Sovet maktabi. – Toshkent, 1972.- № 3. – B.23 – 26.
# Hind sehrgari // Dehlaviy A.X. Asarlar. – Toshkent, 1972. – B.5 – 16.
# Рец. на кн.: Ризаев З.Г. Индийский стиль в поэзии на фарси конца ХVI – ХVII в. Ташкент, 1971 // Народы Азии и Африки. – Москва, 1972. – S. 190 – 193.
# Ustoz ibrati. [Gʻ.Gʻulom haqida] // Guliston. – Toshkent, 1973. –№ 5. - B.13.
# Ham sanʼat, ham ilm // “Tarjima sanʼati. Maqolalar toʻplami” kitobida. – Toshkent, 1973.-* B.42 – 50.
# Человеку на службу // Науч. тр. Ташк. ун-та. – Ташкент, 1973. -вып. 456.- S. 34 – 45.
# Amir Xusrav Dehlaviy. Aforizmlar / tuzuvchi va tarjimon Sh.Shomuhamedov. – Toshkent: Yosh gvardiya, 1973. - 157 b. -matn fors va oʻzb.tillarida.
# Gumanizm – abadiylik yalovi. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1974. -243 b.
# Dilkusho hikoyatlar // Ajoyib hangomalar. – Toshkent, 1974.- B.5 – 12.
# Katta isteʼdod sohibi // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1974. – № 6.- B.230 – 231.
# Bedil / fors tilidan tarjima. – Toshkent, 1974. -156 b.
# Kisoiy Marvashy (IX – X asr) // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1974. – №4. -6. 232.
# Andishmand-ye bozorg va shaere tavana Amir Xosrov Dexlevi // Irfan (Kabul), 1353 (1974), №5-6 asad, son bole, s. 65 – 73.- № 6, son bole, s. 9 – 22, №7 – 10; mizan, djadi, s. 39 – 52, №11 – 12. dalv, xut. s. 77 – 81; 1354 (1975).- № 3 – 4, jduza, saratan, s.41 – 45; 1355 (1976).- № 1 – 2. xamal, sour. s 100 – 104.№ 12. xut, s. 188 – 194; 1356 (1977).- № 1, xamal, s. 62 – 69- dari tilida.
# Shoh kitob // Abulqosim Firdavsiy. “Shohnoma” birinchi kitobida. – Toshkent, 1975. – B.5 – 32. -M. N. Osmonov bilan birga.
# Вступителное слово// Науч. тр. Ташк. ун-та. 1975. -вып. 476.- Материалы науч.-практ. конф. – Ташкент: ТашГУ, 1975. – С.4.
# Индийский чародей и властитель газели [А.Навои] // Науч. тр. Ташк. ун-та. 1975, вып. 458. -С 68 – 99.
# Проблемы изучения творчества Амира Хосрова Дехлеви // Науч. тр. Ташк. ун-та, 1975, вып. 458. – С. 3 – 9. -в соавт. с Г.Алиевым.
# Sharqshunos. [Брагинский И.С. Проблеми востоковедения. Душанбe, 1974 - kitobi haqida] // Guliston. – Toshkent, 1975.- № 6.- B.24.
# Benazir shoir // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1976.- № I.- B.224 – 225.
# Mard kishiga olam keng // Fan va turmush. – Toshkent, 1977. №5.- B.22 – 23.
# Foniy devoni // Oʻzbek adabiyoti tarixi. II jild. – Toshkent, 1977.- B.167 – 184.
# Shirota i seleustremlennost (O I.S.Braginskom) // Zvezda Vostoka. – Tashkent, 1977.- № 4. S. 190 – 192.
# Davr durdonasi [Abu Mansur as-Saolibiy. Iatimat ad-daxr fi maxasin axl alasr. Tashkent, 1976 kitobi haqida] // Sharq yulduzi. –Toshkent, 1977.- № 8.- B.217 – 222.
# Gulbogʻ sayri. – Oʻz KP MK nashriyoti, 1977. - 48 b.
# Bir piyola suv // Firdavsiy “Shohnoma” sidan» kitobida. – Toshkent, 1979.- B.3 – 4.
# Ibn Sino sheʼriyati // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1979. – №5. – B.214 – 215.
# Дела организационние // Вопр. литературы. – Москва, 1979. № 5. – С. 63 – 67.
# Наваи повесть об Омаре Хайяме // Ильясов Я. Заклинатель змей. – Ташкент, 1979. – С. 411 – 414.
# Фирдоуси // Фирдоуси. Рустам и Сухраб. – Ташкент, 1979. – С. 3 – 4.
# Ташкентский университет основоположник науки в Средней Азии. – Ташкент, Узбекистан, 1980. -104 б. – З.П.Дан билан бирга. 
# Sanoq va salmoq // Guliston, – Toshkent, 1980.- № 10. – B.15. – F.Nasriddinov bilan birga.
# Поэзия Хосрова Дехлеви // Хосров Дехлеви. Избранное. – Ташкент, 1980. – С. 3 – 4.
# Проникновение в жизнь (эстетические взгляди Бедиля) // Звезда Востока. – Ташкент, 1980.- № 7 С. 174 – 178.
# Xazinalar jilosi. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1981. -400 b.
# Построй корабль из добрых дел. О творчестве Рудаки // Литературная учеба.-1981.- № 2.- С. 210 – 216.
# Nizomiy (1141 – 1209) // Nizomiy. Saylanma / tuzuvchi, fors tilidan tarjimon, soʻz boshi (-B.3 – 4) muallifi – Toshkent: Oʻzbekiston, 1982.-128 b.
# Ulugʻ gumanist // Nizomiy sheʼriyatidan. – Toshkent: Oʻzbekiston, 1983. – B.3 – 4.
# Kitob haqida xitob // Kitob –  oftob. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1983. – B.3 – 5.
# Odamiylik inshosi. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1984. -280 b.
# Munavvar soʻzlar (Rudakiy haqida) // Yoshlik. – Toshkent, 1984.№ 9.-B.75 – 76.
# Firdavsiy. Shohnoma / tarjimon va soʻzboshi muallifi. 1-kitob. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1975. -733 b.; – Toshkent, 1984. - 688 b.
# Haqiqat izlab // Sharq tafakkuri xazinasidan. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1986. – B.3 – 10.
# Mirzo Bedil // Bedil. Ruboiylar. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1986. – B.3 – 5.
# Некоторые итоги изучения творч. наследия Хосрова Дехлеви // Амир Хосров Дехлеви. – Ташкент, 1987. – С. 3-8.
# Fors-tojik adabiyoti tarixidan qisqacha kurs: oʻquv qoʻllanma, 1-kitob. – Toshkent, 1987.-112 6.; II kitob, – Toshkent, 1992. -99 b.
# Щедрость // Okean jemchujin kitobida. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1988. – B.3 – 10.
# Hamkorlik hikmati // Injular ummoni. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1988. – B.5 – 10.
# Jahonni zabt etgan sheʼriyat // Umar Xayyom. Ruboiylar. – Toshkent: Oʻzbekiston, 1991. – B.3 – 6.
# Omar Xayyam (1048-1123) // Omar Xayyam. Rubai. – Tashkent: Uzbekistan, 1991. – B.3 – 6.
# Fors-tojik adabiyoti tarixidan qisqacha kurs: oʻquv qoʻllanma, 2-kitob. – Toshkent: Universitet, 1992. -104 6.
# Gulbogʻ nasimi. – Toshkent: Yozuvchi, 1992. -96 b.
# Shohkitob va uning muallifi. Risola. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1992. -80 b.
# Sheʼriyatimiz sarchashmasi. (Shohnoma-ning ming yilligi munosobati bilan) // Sharq mashʼali. – Toshkent, 1994.- № 1. – B.9 – 11.
# Firdavsiy jasorati // Firdavsiy. Rustam va Suxrob. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1994. – B.3 – 4. 
# Durdonalar. – Toshkent, 1997. - 56 b.
# Umar Xayyom // Jahon adabiyoti. – Toshkent, 1998.- № 3. 
# Shuhratli Shuhrat aka // Shuhrat. – Toshkent: Sharq, 1998. – B.297 – 302.
# Jahonni maftun etgan adabiyot. – Toshkent: TDShI, 2000. -140 bet.
# Fidoyilar (esdaliklar). – Toshkent: TDShI, 2001.-123 b.
# Fidoyilar va ruboiylar. – Toshkent: Minhoj, 2003. -10,75 b.t.
# Umar Xayyom // Umar Xayyom Nishopuriy: Xalqaro anjuman materiallari. – Tehron: Al-Hudo, – Toshkent: Movarounnahr, 2004. – B.17 – 21.
# Forsiy sheʼriyatning asosiy shakllari. – Toshkent, 2004. -75 b.
# Rudakiy: oʻquv qoʻllanma. – Toshkent: ToshDShI, 2005. -60 b.
# Ruboiylar. – Toshkent: Gʻ.Gʻulom nashr. matbaa ijodiy uyi, 2006. - 63 b. 
# Abulqosim Firdavsiy. – Toshkent: TDShI, 2006. - 72 b.
# Mumtoz fors adabiyoti. XV asr. – Toshkent, 2011. - 256 b.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{OʻzME}} 
&lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;

{{chala}}

{{DEFAULTSORT:Shomuhamedov, Shoislom}}
[[Turkum:Alifbo boʻyicha shoirlar]]
[[Turkum:Ikkinchi jahon urushi qatnashchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arboblari]]
[[Turkum:1921-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:16-aprelda tugʻilganlar]]
[[Turkum:2007-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Milliy universiteti bitiruvchilari]]
[[Turkum:Eronshunoslar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik sharqshunoslar]]
[[Turkum:1941-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1942-yilda vafot etganlar]]</text>
      <sha1>mncobjj1a73b5llykswamwnflba12zi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shtat</title>
    <ns>0</ns>
    <id>611531</id>
    <revision>
      <id>6327795</id>
      <parentid>2858107</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:25:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327795</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="896" sha1="d8mkt6qp78cdy51qngpidwub0x0jn6n" xml:space="preserve">'''Shtat''' ({{lang-en|state}} — „davlat“) — 1) ayrim mamlakatlar ([[AQSh]], [[Braziliya]], [[Venesuela]], [[Meksika]], [[Nigeriya]] va boshqalar)da [[federatsiya]] subyektlarining nomi. Shtatning huquqiy holati, uning hokimiyat organlari vakolatlari doirasi, markaziy hukumat bilan oʻzaro munosabatlari federal konstitutsiya bilan belgilanadi. Ayrim mamlakatlar (AQSh, Meksika)da shtatlarning oʻz [[konstitutsiya]]si bor. Shtatga saylanadigan yoki tayinlanadigan gubernator rahbarlik qiladi, uning vakolatlari baʼzi jihatdan davlat boshligʻining vakolatiga oʻxshab ketadi. Shtatda qonun chiqaruvchi organ, odatda, ikki palatali boʻladi. Shtat oʻz sud tizimiga va qoidaga koʻra, oʻz jinoyat hamda fuqarolik qonunchiligiga ega boʻladi. Shtat suveren davlat hisoblanmaydi; 2) muassasa, korxona ishchi-xizmatchilarining tarkibi.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{OʻzME}}


{{chala}}</text>
      <sha1>d8mkt6qp78cdy51qngpidwub0x0jn6n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327796</id>
      <parentid>6327795</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:25:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327796</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="907" sha1="h2e81x8rj7dfspa86pt2aearwxppf3j" xml:space="preserve">{{wikify}}
'''Shtat''' ({{lang-en|state}} — „davlat“) — 1) ayrim mamlakatlar ([[AQSh]], [[Braziliya]], [[Venesuela]], [[Meksika]], [[Nigeriya]] va boshqalar)da [[federatsiya]] subyektlarining nomi. Shtatning huquqiy holati, uning hokimiyat organlari vakolatlari doirasi, markaziy hukumat bilan oʻzaro munosabatlari federal konstitutsiya bilan belgilanadi. Ayrim mamlakatlar (AQSh, Meksika)da shtatlarning oʻz [[konstitutsiya]]si bor. Shtatga saylanadigan yoki tayinlanadigan gubernator rahbarlik qiladi, uning vakolatlari baʼzi jihatdan davlat boshligʻining vakolatiga oʻxshab ketadi. Shtatda qonun chiqaruvchi organ, odatda, ikki palatali boʻladi. Shtat oʻz sud tizimiga va qoidaga koʻra, oʻz jinoyat hamda fuqarolik qonunchiligiga ega boʻladi. Shtat suveren davlat hisoblanmaydi; 2) muassasa, korxona ishchi-xizmatchilarining tarkibi.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{OʻzME}}


{{chala}}</text>
      <sha1>h2e81x8rj7dfspa86pt2aearwxppf3j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327797</id>
      <parentid>6327796</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:25:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6327797</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="909" sha1="9vbqbsx7u2hzrt1qcdhrqzvqn7cevn1" xml:space="preserve">{{wikify}}

'''Shtat''' ({{lang-en|state}} — „davlat“) — 1) ayrim mamlakatlar ([[AQSh]], [[Braziliya]], [[Venesuela]], [[Meksika]], [[Nigeriya]] va boshqalar)da [[federatsiya]] subyektlarining nomi. Shtatning huquqiy holati, uning hokimiyat organlari vakolatlari doirasi, markaziy hukumat bilan oʻzaro munosabatlari federal konstitutsiya bilan belgilanadi. Ayrim mamlakatlar (AQSh, Meksika)da shtatlarning oʻz [[konstitutsiya]]si bor. Shtatga saylanadigan yoki tayinlanadigan gubernator rahbarlik qiladi, uning vakolatlari baʼzi jihatdan davlat boshligʻining vakolatiga oʻxshab ketadi. Shtatda qonun chiqaruvchi organ, odatda, ikki palatali boʻladi. Shtat oʻz sud tizimiga va qoidaga koʻra, oʻz jinoyat hamda fuqarolik qonunchiligiga ega boʻladi. Shtat suveren davlat hisoblanmaydi; 2) muassasa, korxona ishchi-xizmatchilarining tarkibi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{OʻzME}}


{{chala}}</text>
      <sha1>9vbqbsx7u2hzrt1qcdhrqzvqn7cevn1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327798</id>
      <parentid>6327797</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:26:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327798</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="917" sha1="pka14u29pisx8dyz5l4i5y094w76d0t" xml:space="preserve">{{wikify}}

'''Shtat''' ({{lang-en|state}} — „davlat“) — 1) ayrim mamlakatlar ([[AQSh]], [[Braziliya]], [[Venesuela]], [[Meksika]], [[Nigeriya]] va boshqalar)da [[federatsiya]] subyektlarining nomi. Shtatning huquqiy holati, uning hokimiyat organlari vakolatlari doirasi, markaziy hukumat bilan oʻzaro munosabatlari federal konstitutsiya bilan belgilanadi. Ayrim mamlakatlar (AQSh, Meksika)da shtatlarning oʻz [[konstitutsiya]]si bor. Shtatga saylanadigan yoki tayinlanadigan gubernator rahbarlik qiladi, uning vakolatlari baʼzi jihatdan davlat boshligʻining vakolatiga oʻxshab ketadi. Shtatda qonun chiqaruvchi organ, odatda, ikki palatali boʻladi. Shtat oʻz sud tizimiga va qoidaga koʻra, oʻz jinoyat hamda fuqarolik qonunchiligiga ega boʻladi. Shtat suveren davlat hisoblanmaydi; 2) [[muassasa]], [[korxona]] ishchi-xizmatchilarining tarkibi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{OʻzME}}


{{chala}}</text>
      <sha1>pka14u29pisx8dyz5l4i5y094w76d0t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327799</id>
      <parentid>6327798</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:26:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327799</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="925" sha1="gif9sdv358g5fkgpr0a7bbod3ci8o9h" xml:space="preserve">{{wikify}}

'''Shtat''' ({{lang-en|state}} — „davlat“) — 1) ayrim mamlakatlar ([[AQSh]], [[Braziliya]], [[Venesuela]], [[Meksika]], [[Nigeriya]] va boshqalar)da [[federatsiya]] subyektlarining nomi. Shtatning huquqiy holati, uning hokimiyat organlari vakolatlari doirasi, markaziy hukumat bilan oʻzaro munosabatlari federal konstitutsiya bilan belgilanadi. Ayrim mamlakatlar ([[AQSh]], [[Meksika]])da shtatlarning oʻz [[konstitutsiya]]si bor. Shtatga saylanadigan yoki tayinlanadigan gubernator rahbarlik qiladi, uning vakolatlari baʼzi jihatdan davlat boshligʻining vakolatiga oʻxshab ketadi. Shtatda qonun chiqaruvchi organ, odatda, ikki palatali boʻladi. Shtat oʻz sud tizimiga va qoidaga koʻra, oʻz jinoyat hamda fuqarolik qonunchiligiga ega boʻladi. Shtat suveren davlat hisoblanmaydi; 2) [[muassasa]], [[korxona]] ishchi-xizmatchilarining tarkibi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{OʻzME}}


{{chala}}</text>
      <sha1>gif9sdv358g5fkgpr0a7bbod3ci8o9h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327800</id>
      <parentid>6327799</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:26:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327800</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="929" sha1="8pvdgmu021zosq4gl9djx4t5ckuvfcq" xml:space="preserve">{{wikify}}

'''Shtat''' ({{lang-en|state}} — „davlat“) — 1) ayrim mamlakatlar ([[AQSh]], [[Braziliya]], [[Venesuela]], [[Meksika]], [[Nigeriya]] va boshqalar)da [[federatsiya]] subyektlarining nomi. Shtatning huquqiy holati, uning hokimiyat organlari vakolatlari doirasi, markaziy hukumat bilan oʻzaro munosabatlari ''federal konstitutsiya'' bilan belgilanadi. Ayrim mamlakatlar ([[AQSh]], [[Meksika]])da shtatlarning oʻz [[konstitutsiya]]si bor. Shtatga saylanadigan yoki tayinlanadigan gubernator rahbarlik qiladi, uning vakolatlari baʼzi jihatdan davlat boshligʻining vakolatiga oʻxshab ketadi. Shtatda qonun chiqaruvchi organ, odatda, ikki palatali boʻladi. Shtat oʻz sud tizimiga va qoidaga koʻra, oʻz jinoyat hamda fuqarolik qonunchiligiga ega boʻladi. Shtat suveren davlat hisoblanmaydi; 2) [[muassasa]], [[korxona]] ishchi-xizmatchilarining tarkibi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{OʻzME}}


{{chala}}</text>
      <sha1>8pvdgmu021zosq4gl9djx4t5ckuvfcq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Elektrofon</title>
    <ns>0</ns>
    <id>613544</id>
    <revision>
      <id>6327898</id>
      <parentid>2838283</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:51:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327898</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="843" sha1="spaxtrglios4bucumx9wcdneqm51jow" xml:space="preserve">'''Elektrofon''' (''elektro... va... fon'') — grammofon plastinkasidan tovush (musiqa, nutq)ni qayta eshittirish uchun moʻljallangan elektr qurilma. Grammofondan farqi shuki, birinchidan, uning plastinka qoʻyiladigan diskini elektr dvigatel aylantiradi, ikkinchidan, E.da plastinkadan tovush koʻchiradigan moslama (adapter) ignasining mexanik tebranishlari elektr tebranishlariga aylanadi. Tovush chastotali kuchaytirgich elektr tebranishlarini kuchaytiradi, elektr akustik tizimi (bir yoki bir necha radiokarnay) ularni tovushga aylantiradi. E. tovush mono..., stereo... va kvadrofonik (tovush 4 kanalli usulda yozib olingan, tovushni qayta eshittirishda 2 karnay eshituvchining oldiga, 2 karnay orqasiga qoʻyiladi) usullarda yozib olingan gramplastinkadan qayta eshittirish uchun moʻljallab ishlab chiqariladi.

{{OʻzME}}


{{chala}}</text>
      <sha1>spaxtrglios4bucumx9wcdneqm51jow</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327900</id>
      <parentid>6327898</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:51:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327900</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="856" sha1="f4w4wn6o3fwtexax76gkhta68lsxpl2" xml:space="preserve">'''Elektrofon''' (''elektro... va... fon'') — [[grammofon plastinkasi]]&lt;nowiki/&gt;dan tovush (musiqa, nutq)ni qayta eshittirish uchun moʻljallangan elektr qurilma. Grammofondan farqi shuki, birinchidan, uning plastinka qoʻyiladigan diskini elektr dvigatel aylantiradi, ikkinchidan, E.da plastinkadan tovush koʻchiradigan moslama (adapter) ignasining mexanik tebranishlari elektr tebranishlariga aylanadi. Tovush chastotali kuchaytirgich elektr tebranishlarini kuchaytiradi, elektr akustik tizimi (bir yoki bir necha radiokarnay) ularni tovushga aylantiradi. E. tovush mono..., stereo... va kvadrofonik (tovush 4 kanalli usulda yozib olingan, tovushni qayta eshittirishda 2 karnay eshituvchining oldiga, 2 karnay orqasiga qoʻyiladi) usullarda yozib olingan gramplastinkadan qayta eshittirish uchun moʻljallab ishlab chiqariladi.

{{OʻzME}}


{{chala}}</text>
      <sha1>f4w4wn6o3fwtexax76gkhta68lsxpl2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327901</id>
      <parentid>6327900</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:52:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6327901</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="847" sha1="6013bbzqq0cc1rb974m2tlm0h08uz3h" xml:space="preserve">'''Elektrofon''' (''elektro... va... fon'') — [[grammofon plastinkasi]]dan tovush (musiqa, nutq)ni qayta eshittirish uchun moʻljallangan elektr qurilma. Grammofondan farqi shuki, birinchidan, uning plastinka qoʻyiladigan diskini elektr dvigatel aylantiradi, ikkinchidan, E.da plastinkadan tovush koʻchiradigan moslama (adapter) ignasining mexanik tebranishlari elektr tebranishlariga aylanadi. Tovush chastotali kuchaytirgich elektr tebranishlarini kuchaytiradi, elektr akustik tizimi (bir yoki bir necha radiokarnay) ularni tovushga aylantiradi. E. tovush mono..., stereo... va kvadrofonik (tovush 4 kanalli usulda yozib olingan, tovushni qayta eshittirishda 2 karnay eshituvchining oldiga, 2 karnay orqasiga qoʻyiladi) usullarda yozib olingan gramplastinkadan qayta eshittirish uchun moʻljallab ishlab chiqariladi.

{{OʻzME}}


{{chala}}</text>
      <sha1>6013bbzqq0cc1rb974m2tlm0h08uz3h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327902</id>
      <parentid>6327901</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:52:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327902</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="855" sha1="c0y25xfk6v27eajkij8r4mnddqjpv6x" xml:space="preserve">'''Elektrofon''' (''elektro... va... fon'') — [[grammofon plastinkasi]]dan tovush ([[musiqa]], [[nutq]])ni qayta eshittirish uchun moʻljallangan elektr qurilma. Grammofondan farqi shuki, birinchidan, uning plastinka qoʻyiladigan diskini elektr dvigatel aylantiradi, ikkinchidan, E.da plastinkadan tovush koʻchiradigan moslama (adapter) ignasining mexanik tebranishlari elektr tebranishlariga aylanadi. Tovush chastotali kuchaytirgich elektr tebranishlarini kuchaytiradi, elektr akustik tizimi (bir yoki bir necha radiokarnay) ularni tovushga aylantiradi. E. tovush mono..., stereo... va kvadrofonik (tovush 4 kanalli usulda yozib olingan, tovushni qayta eshittirishda 2 karnay eshituvchining oldiga, 2 karnay orqasiga qoʻyiladi) usullarda yozib olingan gramplastinkadan qayta eshittirish uchun moʻljallab ishlab chiqariladi.

{{OʻzME}}


{{chala}}</text>
      <sha1>c0y25xfk6v27eajkij8r4mnddqjpv6x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327903</id>
      <parentid>6327902</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:52:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6327903</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="871" sha1="s2gvipf83488eok6kz305rudphsk2ku" xml:space="preserve">'''Elektrofon''' (''elektro... va... fon'') — [[grammofon plastinkasi]]dan tovush ([[musiqa]], [[nutq]])ni qayta eshittirish uchun moʻljallangan elektr qurilma. Grammofondan farqi shuki, birinchidan, uning plastinka qoʻyiladigan diskini elektr dvigatel aylantiradi, ikkinchidan, E.da plastinkadan tovush koʻchiradigan moslama (adapter) ignasining mexanik tebranishlari elektr tebranishlariga aylanadi. Tovush chastotali kuchaytirgich elektr tebranishlarini kuchaytiradi, elektr akustik tizimi (bir yoki bir necha radiokarnay) ularni tovushga aylantiradi. E. tovush mono..., stereo... va kvadrofonik (tovush 4 kanalli usulda yozib olingan, tovushni qayta eshittirishda 2 karnay eshituvchining oldiga, 2 karnay orqasiga qoʻyiladi) usullarda yozib olingan gramplastinkadan qayta eshittirish uchun moʻljallab ishlab chiqariladi.

== Manbalar v==
{{OʻzME}}


{{chala}}</text>
      <sha1>s2gvipf83488eok6kz305rudphsk2ku</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327904</id>
      <parentid>6327903</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:52:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327904</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="870" sha1="4sgxonyi86ecky3vbedawrtb0ltbzyy" xml:space="preserve">'''Elektrofon''' (''elektro... va... fon'') — [[grammofon plastinkasi]]dan tovush ([[musiqa]], [[nutq]])ni qayta eshittirish uchun moʻljallangan elektr qurilma. Grammofondan farqi shuki, birinchidan, uning plastinka qoʻyiladigan diskini elektr dvigatel aylantiradi, ikkinchidan, E.da plastinkadan tovush koʻchiradigan moslama (adapter) ignasining mexanik tebranishlari elektr tebranishlariga aylanadi. Tovush chastotali kuchaytirgich elektr tebranishlarini kuchaytiradi, elektr akustik tizimi (bir yoki bir necha radiokarnay) ularni tovushga aylantiradi. E. tovush mono..., stereo... va kvadrofonik (tovush 4 kanalli usulda yozib olingan, tovushni qayta eshittirishda 2 karnay eshituvchining oldiga, 2 karnay orqasiga qoʻyiladi) usullarda yozib olingan gramplastinkadan qayta eshittirish uchun moʻljallab ishlab chiqariladi.

== Manbalar ==
{{OʻzME}}


{{chala}}</text>
      <sha1>4sgxonyi86ecky3vbedawrtb0ltbzyy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327905</id>
      <parentid>6327904</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:52:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327905</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="883" sha1="8al00371i9epf3hmgwvh7xv8t2yslqt" xml:space="preserve">'''Elektrofon''' (''elektro... va... fon'') — [[grammofon plastinkasi]]dan tovush ([[musiqa]], [[nutq]])ni qayta eshittirish uchun moʻljallangan elektr qurilma. Grammofondan farqi shuki, birinchidan, uning plastinka qoʻyiladigan diskini elektr dvigatel aylantiradi, ikkinchidan, E.da plastinkadan tovush koʻchiradigan moslama (adapter) ignasining mexanik tebranishlari elektr tebranishlariga aylanadi. Tovush chastotali kuchaytirgich elektr tebranishlarini kuchaytiradi, elektr akustik tizimi (bir yoki bir necha radiokarnay) ularni tovushga aylantiradi. E. tovush mono..., stereo... va kvadrofonik (tovush 4 kanalli usulda yozib olingan, tovushni qayta eshittirishda 2 karnay eshituvchining oldiga, 2 karnay orqasiga qoʻyiladi) usullarda yozib olingan gramplastinkadan qayta eshittirish uchun moʻljallab ishlab chiqariladi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{OʻzME}}


{{chala}}</text>
      <sha1>8al00371i9epf3hmgwvh7xv8t2yslqt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327906</id>
      <parentid>6327905</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:53:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6327906</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="894" sha1="trwtol9w3joc7z8hjm7afdt8o85pupt" xml:space="preserve">{{wikify}}
'''Elektrofon''' (''elektro... va... fon'') — [[grammofon plastinkasi]]dan tovush ([[musiqa]], [[nutq]])ni qayta eshittirish uchun moʻljallangan elektr qurilma. Grammofondan farqi shuki, birinchidan, uning plastinka qoʻyiladigan diskini elektr dvigatel aylantiradi, ikkinchidan, E.da plastinkadan tovush koʻchiradigan moslama (adapter) ignasining mexanik tebranishlari elektr tebranishlariga aylanadi. Tovush chastotali kuchaytirgich elektr tebranishlarini kuchaytiradi, elektr akustik tizimi (bir yoki bir necha radiokarnay) ularni tovushga aylantiradi. E. tovush mono..., stereo... va kvadrofonik (tovush 4 kanalli usulda yozib olingan, tovushni qayta eshittirishda 2 karnay eshituvchining oldiga, 2 karnay orqasiga qoʻyiladi) usullarda yozib olingan gramplastinkadan qayta eshittirish uchun moʻljallab ishlab chiqariladi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{OʻzME}}


{{chala}}</text>
      <sha1>trwtol9w3joc7z8hjm7afdt8o85pupt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327907</id>
      <parentid>6327906</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:53:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6327907</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="895" sha1="ofc9hnvf367d3qsqdnf8w4ci259xtl8" xml:space="preserve">{{wikify}}

'''Elektrofon''' (''elektro... va... fon'') — [[grammofon plastinkasi]]dan tovush ([[musiqa]], [[nutq]])ni qayta eshittirish uchun moʻljallangan elektr qurilma. Grammofondan farqi shuki, birinchidan, uning plastinka qoʻyiladigan diskini elektr dvigatel aylantiradi, ikkinchidan, E.da plastinkadan tovush koʻchiradigan moslama (adapter) ignasining mexanik tebranishlari elektr tebranishlariga aylanadi. Tovush chastotali kuchaytirgich elektr tebranishlarini kuchaytiradi, elektr akustik tizimi (bir yoki bir necha radiokarnay) ularni tovushga aylantiradi. E. tovush mono..., stereo... va kvadrofonik (tovush 4 kanalli usulda yozib olingan, tovushni qayta eshittirishda 2 karnay eshituvchining oldiga, 2 karnay orqasiga qoʻyiladi) usullarda yozib olingan gramplastinkadan qayta eshittirish uchun moʻljallab ishlab chiqariladi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{OʻzME}}


{{chala}}</text>
      <sha1>ofc9hnvf367d3qsqdnf8w4ci259xtl8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327908</id>
      <parentid>6327907</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:53:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327908</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="908" sha1="f1n4lgjhcjq8tgzet208n06f2289d7o" xml:space="preserve">{{wikify}}

'''Elektrofon''' (''elektro... va... fon'') — [[grammofon plastinkasi]]dan tovush ([[musiqa]], [[nutq]])ni qayta eshittirish uchun moʻljallangan elektr qurilma. [[Grammofon]]&lt;nowiki/&gt;dan farqi shuki, birinchidan, uning plastinka qoʻyiladigan diskini elektr dvigatel aylantiradi, ikkinchidan, E.da plastinkadan tovush koʻchiradigan moslama (adapter) ignasining mexanik tebranishlari elektr tebranishlariga aylanadi. Tovush chastotali kuchaytirgich elektr tebranishlarini kuchaytiradi, elektr akustik tizimi (bir yoki bir necha radiokarnay) ularni tovushga aylantiradi. E. tovush mono..., stereo... va kvadrofonik (tovush 4 kanalli usulda yozib olingan, tovushni qayta eshittirishda 2 karnay eshituvchining oldiga, 2 karnay orqasiga qoʻyiladi) usullarda yozib olingan gramplastinkadan qayta eshittirish uchun moʻljallab ishlab chiqariladi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{OʻzME}}


{{chala}}</text>
      <sha1>f1n4lgjhcjq8tgzet208n06f2289d7o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327909</id>
      <parentid>6327908</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:53:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6327909</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="899" sha1="i06a772ft0q8wszdhidmlnp9go1ueg0" xml:space="preserve">{{wikify}}

'''Elektrofon''' (''elektro... va... fon'') — [[grammofon plastinkasi]]dan tovush ([[musiqa]], [[nutq]])ni qayta eshittirish uchun moʻljallangan elektr qurilma. [[Grammofon]]dan farqi shuki, birinchidan, uning plastinka qoʻyiladigan diskini elektr dvigatel aylantiradi, ikkinchidan, E.da plastinkadan tovush koʻchiradigan moslama (adapter) ignasining mexanik tebranishlari elektr tebranishlariga aylanadi. Tovush chastotali kuchaytirgich elektr tebranishlarini kuchaytiradi, elektr akustik tizimi (bir yoki bir necha radiokarnay) ularni tovushga aylantiradi. E. tovush mono..., stereo... va kvadrofonik (tovush 4 kanalli usulda yozib olingan, tovushni qayta eshittirishda 2 karnay eshituvchining oldiga, 2 karnay orqasiga qoʻyiladi) usullarda yozib olingan gramplastinkadan qayta eshittirish uchun moʻljallab ishlab chiqariladi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{OʻzME}}


{{chala}}</text>
      <sha1>i06a772ft0q8wszdhidmlnp9go1ueg0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining Oʻsimlik moddalari kimyosi instituti</title>
    <ns>0</ns>
    <id>622842</id>
    <revision>
      <id>6327746</id>
      <parentid>6275155</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T05:51:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Muhcmmad</username>
        <id>322368</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */</comment>
      <origin>6327746</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3463" sha1="lx4k547v98no680n14tlolcoauldfnz" xml:space="preserve">'''Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining Sobir Yunusov nomidagi Oʻsimlik moddalari kimyosi instituti''' — ilmiy tekshirish muassasasi. 1956-yilda [[Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi]] tarkibidagi Kimyo instituti alkaloidlar kimyosi laboratoriya (1943) negizida tashkil etilgan. Institutning asosiy fundamental ilmiy va amaliy yoʻnalishi oʻsimliklar tarkibidagi biologik faol moddalar hamda sintez yoʻli bilan olingan birikmalarni kimyoviy, farmakotoksikologik va texnologik tadqiq qilish, molekulyar genetik izlanishlar olib borish, oʻstiruvchi moddalar, gerbitsidlar, fungitsitlar, defoliantlar va boshqalar oʻsimliklarni himoya qilish vositalarini kashf etishdan iborat. Institutga asoschisi S.Yu.Yunusov nomi berilgan. Institutda alkaloidlar, glikozidlar, lipidlar kimyosi, yuqori molekulali oʻsimlik moddalari, kumarinlar kimyosi, molekulyar [[genetika]], sintetik preparatlar texnologiyasi, farmakologiya va toksikologiya, sitotoksikologiya. [[dorivor oʻsimliklar]], organik sintez va boshqalar laboratoriyalar, tajriba ishlab chiqarish korxonasi. kompyuter markazi, ilmiytashkiliy boʻlim, sertifikatsiya va standartizatsiya boʻlimi, bosmaxona bor. Institutda Oʻzbekiston, Markaziy Osiyo va boshqalar hududlardagi oʻsimliklardan 2200 dan ortiq tabiiy birikmalar — alkaloidlar, glikozidlar, fitoekdisteroidlar, kumarinlar, flavanoidlar, murakkab efirlar, polisaxaridlar, laktonlar, proantotsianidlar, lipidlar, fosfolipidlar, gʻoʻzapoya, sholi qipigʻi ligninlari va oʻsimlik oqsillarining kimyoviy tuzilishi, transformatsiyalari va biologik faolligi, rekombinat oqsillar va monoklonal antitelolar asosida diagnostikumlar va vaksinalar olish hamda fitogormonlar taʼsirining mexanizmi oʻrganildi. Kimyoviy, farmakologik tadqiqotlar natijasida 60 dan ortiq dorivor moddalar, 30 dan ortiq preparatlar olish texnologiyasi ishlab chiqildi va tibbiyotda koʻllashga tavsiya etildi. 30 mingdan ortiq organik birikmalar sintez qilinib, ulardan butilkaptaks, sitodef defoliantlari, nikomizolon fungitsidlari, nitrolin oʻstiruvchi moddalar va boshqalarni amaliyotda qoʻllash mumkinligi aniqlandi. Chigit kunjarasidan ozuqa oqsilini ajratib olish, shirinmiya ildizidan koʻpiklatkich olish usullari, steviya oʻsimligidan qanddan 50—150-marta shirin boʻlgan shirinlatgich ajratib olish texnologiyasi ishlab chiqildi. &quot;Limonchiki&quot;, &quot;Goʻzal&quot;, &quot;Alga&quot;, &quot;Akanta&quot; nomli kosmetik vositalar uchun qoʻshimchalar tayyorlandi, &quot;Jisten&quot; va &quot;Jistenin&quot; bioqoʻshimchalar ishlab chiqarishga joriy etildi. institut faoliyati S.Yu. Yunusov, X.N.Oripov, N.K.Abubakirov va boshqalar nomi bilan bogʻliq. Institutda 300 dan ortiq xodim, jumladan, 1 Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademik (A.M.Glushenkova), 2 Oʻzbekiston Respublikasi fan arbobi, 21 [[fan doktori]], 60 fan nomzodi faoliyat koʻrsatadi (2005). institut xodimlarining 2 ilmiy ishi Beruniy nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofotiga sazovor boʻlgan&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==

* [[Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining Bioorganik kimyo instituti]]
* [[Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasining Qoraqalpogʻiston boʻlimi]]
* [[Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining Oʻzbek tili, adabiyoti va folklori instituti]]
* [[Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining Polimerlar kimyosi va fizikasi instituti]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{OʻzME}}

[[Turkum:Oʻzbekiston Fanlar akademiyasining institutlari]]</text>
      <sha1>lx4k547v98no680n14tlolcoauldfnz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Quloqlashtirish</title>
    <ns>0</ns>
    <id>629854</id>
    <revision>
      <id>6328077</id>
      <parentid>6171469</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T11:27:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */</comment>
      <origin>6328077</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5613" sha1="1vimhix50urhyd3chgk5q3qfnzohw45" xml:space="preserve">'''Quloqlashtirish''' (rus. kulachestvo – mushtumzoʻr) – mustabid sovet rejimining badavlat va oʻrta hol dehqonlarni qishloq burjuaziyasi sifatida tugatish siyosati (1929—33). [[Oʻrta Osiyo]]&lt;nowiki/&gt;da yer-suv islohoti oʻtkazilishi jarayonida qishloqlardagi badavlat xonadonlarni „mushtumzoʻr“ („quloq“) sifatida badargʻa qilish boshlangan. Bu islohot davridayoq 28 ming yirik va oʻrta mulkdorlarning xoʻjaliklari tugatilgan va ularning yerlari musodara qilingan edi. Sovet hukumati qishloq xoʻjaligini jamoalashtirish (kollektivlashtirish) davridan boshlab quloqlarni sinf sifatida tugatishga jiddiy tayyorgarlik koʻrgan.

VKP(b)MK Siyosiy byurosining „yoppasiga jamoalashtirish rayonlarida quloq xoʻjaliklarini tugatish tadbirlari toʻgʻrisida“gi qarori va VKP(b)MK Oʻrta Osiyo byurosining „Quloqlarni sinf sifatida tugatish bilan bogʻliq tadbirlar toʻgʻrisida“gi koʻrsatmalari (1930-yil 26 yanvar) asosida Oʻzbekiston Kompartiyasi MK 1930-yil 17 fevralda „Kollektivlashtirish va quloq xoʻjaliklarini tugatish toʻgʻrisida“ qaror qabul qilgan. Oʻzbekiston SSRda quloq xoʻjaliklarini tugatish kompaniyasi shu qarordan soʻng avj olgan.

Quloqlashtirish va oʻrtahol dehqonlarga nisbatan zoʻrlik qilish respublikadagi siyosiy vaziyatni keskinlashtirdi. Dehqonlarning noroziligi kuchayib, Fargʻona va Zarafshon vodiylari, boshqa hududlarda ommaviy norozilik namoyishlari, sovet tuzumiga qarshi isyonlar va qurolli chiqishlar yuz berdi. Baʼzi isyonlar qurolli qoʻzgʻolon darajasiga koʻtarilgan. Faqat Qashqadaryo okrugida 1930-yil boshlarida dehqonlarning 14 ta norozilik chiqishlari yuz berib, ularda 3700 kishi ishtirok etgan. 1930-yil mart oyida [[Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi|OʻzSSR]]&lt;nowiki/&gt;da 240 ta, SSSRda 2 mingdan ortiq qurolli chiqishlar qayd etilgan.

„Quloqlar“ sifatida roʻyxatga olingan badavlat xoʻjaliklarning molmulki toʻliq musodara qilinib, ularning oilalari oʻzga yurtlar (Ukraina, Shimoliy Kavkaz, Sibir, Qozogʻiston, [[Uzoq Sharq]] va x.k.) ga surgun qilingan. Shuningdek, respublikaning oʻzida quloqlar uchun maxsus konsentratsion lagerlar va koʻchirib keltirilganlarning majburiy mehnat posyolkalari (17 ta) tashkil qilingan. Sovet hokimiyatiga qarshilik qilgan „quloqlar“ esa qamoqqa olingan va otib tashlangan.

„Quloqlar“ga qarshi kurash OʻzSSR da kun sayin kengayib borgan. 1931-yil avgustda 3828 ta „quloq“ xoʻjaliklari tugatilgan, 3871 xoʻjalik „quloq oila-si“ sifatida Ukraina, Sibir va Shimoliy Kavkazga surgun qilingan. Rasmiy maʼlumotlarda koʻrsatilishicha, 1933-yilda Oʻzbekistonda surgun qilingan „quloq“ xoʻjaliklari son 5500 taga yetgan.

Oʻrta Osiyo respublikalaridagi majburiy mehnat koʻchkindilarining soni 1934-yil 1 yanvar holatida 29559 kishi boʻlsa, oradan bir yil oʻtgach, ularning soni 12039 kishiga tushib qolgan (kamayish, asosan, vafot etganlar va qochib ketganlar hisobidan).

1933-yilda Quloqlashtirish siyosati, asosan, amalga oshirib boʻlingan. Biroq 1934—37 yillarda ham koʻplab badavlat dehqon xoʻjaliklari „quloq“ qilingan.

Sovet rejimi qishloqda oʻz hokimiyatini toʻla oʻrnatib, jamoalashtirishni amalga oshirib boʻlgach, surgun qilingan „quloq“ xoʻjaliklariga nis-batan oʻz siyosatini bir oz „yumshatgan“. Mas, SSSR MIK 1934-yil 27 mayda&quot;Sobiq quloqlarning grajdanlik huquqlarini tiklash tartibi toʻgʻrisida&quot; qaror qabul qilib, unda „quloqlar“ning saylov huquqlari tiklangan.

Ikkipchi jahon urushi davrida majburiy mehnat koʻchkindilari tarkibida katta oʻzgarishlar yuz bergan. Urushgacha va urushning dastlabki davrida „quloqlar“ va ularning chaqiriq yoshidagi farzandlarini mehnat surgunidan ozod qilish boshlangan edi. Urush boshlangach, bu jarayon ham toʻxtatildi. 1942-yilda SSSR hududida mehnat surgunida boʻlgan 100 ming kishi (OʻzSSRda 1152 kishi) – „quloqlar“ harakatdagi armiya safiga chaqirilib, frontga joʻnatilgan.

Sovet tuzumi davrida quloqlikka tortilib, surgun qilinganlardan tirik qolganlarining erkin fuqarolik maqomini olib, oʻz yurtiga qaytish jarayoni juda ogʻir kechib, u taxminan 20 yildan koʻproq vaqt (1934—56 yil)ni oʻz ichiga oladi.

„Quloq“ qilinganlar miqdori toʻgʻrisida tarixiy adabiyotlar va arxiv manbalarida turli raqamlar keltiriladi. Faqat 1930—31 yillarda SSSRdagi maxsus posyolkalarga ishlash uchun koʻchirib keltirilgan „quloqlar“ soni 1803000 kishi (391 026 xoʻjalik) boʻlgan. Ayrim tad-qiqotchilar hisobiga koʻra, „quloq“ qilinganlar 3,5—9 mln. kishi atro-fida edi.

Oʻzbekistonda tugatilgan va surgun qilingan „quloq“ xoʻjaliklarining aniq miqdori hozirgacha toʻliq aniqlanmagan. Baʼzi maʼlumotlarga koʻra, bu davrda 20 ming „quloq“ xoʻjaliklari (taxminan 80 000 – 100 000 kishi) badargʻa qilingan, ulardan 31 700 kishi esa repressiyaga uchragan. Faqat 1931-yil avgust – 1932-yil may oylari ichida respublikadan 9 651 xoʻjalik (61 872 kishi) „quloqlar“ sifatida sur-gun qilingan.

== Adabiyot ==
* Golovanov A. A. Krestyanstvo uzbekistana: evolyutsiya sotsialnogo polojeniya 1917-1937 gg., T.. 1992: Aminova R. X.. Vozvrashayas k istorii kollektivizatsii v uzbekistane, T., 1995; Oʻzbekistonning yangi tarixi, 2-kitob [Oʻzbekiston sovet mustamlakachiligi davrida), T., 2000; Oʻzbekiston tarixi (1917-1991-yil). T.. 2000: Shamsutdi-nov R., Oʻzbekistonda sovetlarning quloklashtirish siyosati va uning fojeali oqibatlari, T., 2001; Shamsutdinov R., Qishloqfojeasi: jamoalashtirish, quloklashtirish, surgun, T., 2003.

[[Rustam Shamsutdinov]], [[Qahramon Rajabov]].

{{OʻzME}}


{{chala}}</text>
      <sha1>1vimhix50urhyd3chgk5q3qfnzohw45</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328078</id>
      <parentid>6328077</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T11:28:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328078</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5616" sha1="rqysamclp4oc9ynejh2alwup4pud878" xml:space="preserve">'''Quloqlashtirish''' (ruscha: kulachestvo – mushtumzoʻr) – mustabid sovet rejimining badavlat va oʻrta hol dehqonlarni qishloq burjuaziyasi sifatida tugatish siyosati (1929—33). [[Oʻrta Osiyo]]&lt;nowiki/&gt;da yer-suv islohoti oʻtkazilishi jarayonida qishloqlardagi badavlat xonadonlarni „mushtumzoʻr“ („quloq“) sifatida badargʻa qilish boshlangan. Bu islohot davridayoq 28 ming yirik va oʻrta mulkdorlarning xoʻjaliklari tugatilgan va ularning yerlari musodara qilingan edi. Sovet hukumati qishloq xoʻjaligini jamoalashtirish (kollektivlashtirish) davridan boshlab quloqlarni sinf sifatida tugatishga jiddiy tayyorgarlik koʻrgan.

VKP(b)MK Siyosiy byurosining „yoppasiga jamoalashtirish rayonlarida quloq xoʻjaliklarini tugatish tadbirlari toʻgʻrisida“gi qarori va VKP(b)MK Oʻrta Osiyo byurosining „Quloqlarni sinf sifatida tugatish bilan bogʻliq tadbirlar toʻgʻrisida“gi koʻrsatmalari (1930-yil 26 yanvar) asosida Oʻzbekiston Kompartiyasi MK 1930-yil 17 fevralda „Kollektivlashtirish va quloq xoʻjaliklarini tugatish toʻgʻrisida“ qaror qabul qilgan. Oʻzbekiston SSRda quloq xoʻjaliklarini tugatish kompaniyasi shu qarordan soʻng avj olgan.

Quloqlashtirish va oʻrtahol dehqonlarga nisbatan zoʻrlik qilish respublikadagi siyosiy vaziyatni keskinlashtirdi. Dehqonlarning noroziligi kuchayib, Fargʻona va Zarafshon vodiylari, boshqa hududlarda ommaviy norozilik namoyishlari, sovet tuzumiga qarshi isyonlar va qurolli chiqishlar yuz berdi. Baʼzi isyonlar qurolli qoʻzgʻolon darajasiga koʻtarilgan. Faqat Qashqadaryo okrugida 1930-yil boshlarida dehqonlarning 14 ta norozilik chiqishlari yuz berib, ularda 3700 kishi ishtirok etgan. 1930-yil mart oyida [[Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi|OʻzSSR]]&lt;nowiki/&gt;da 240 ta, SSSRda 2 mingdan ortiq qurolli chiqishlar qayd etilgan.

„Quloqlar“ sifatida roʻyxatga olingan badavlat xoʻjaliklarning molmulki toʻliq musodara qilinib, ularning oilalari oʻzga yurtlar (Ukraina, Shimoliy Kavkaz, Sibir, Qozogʻiston, [[Uzoq Sharq]] va x.k.) ga surgun qilingan. Shuningdek, respublikaning oʻzida quloqlar uchun maxsus konsentratsion lagerlar va koʻchirib keltirilganlarning majburiy mehnat posyolkalari (17 ta) tashkil qilingan. Sovet hokimiyatiga qarshilik qilgan „quloqlar“ esa qamoqqa olingan va otib tashlangan.

„Quloqlar“ga qarshi kurash OʻzSSR da kun sayin kengayib borgan. 1931-yil avgustda 3828 ta „quloq“ xoʻjaliklari tugatilgan, 3871 xoʻjalik „quloq oila-si“ sifatida Ukraina, Sibir va Shimoliy Kavkazga surgun qilingan. Rasmiy maʼlumotlarda koʻrsatilishicha, 1933-yilda Oʻzbekistonda surgun qilingan „quloq“ xoʻjaliklari son 5500 taga yetgan.

Oʻrta Osiyo respublikalaridagi majburiy mehnat koʻchkindilarining soni 1934-yil 1 yanvar holatida 29559 kishi boʻlsa, oradan bir yil oʻtgach, ularning soni 12039 kishiga tushib qolgan (kamayish, asosan, vafot etganlar va qochib ketganlar hisobidan).

1933-yilda Quloqlashtirish siyosati, asosan, amalga oshirib boʻlingan. Biroq 1934—37 yillarda ham koʻplab badavlat dehqon xoʻjaliklari „quloq“ qilingan.

Sovet rejimi qishloqda oʻz hokimiyatini toʻla oʻrnatib, jamoalashtirishni amalga oshirib boʻlgach, surgun qilingan „quloq“ xoʻjaliklariga nis-batan oʻz siyosatini bir oz „yumshatgan“. Mas, SSSR MIK 1934-yil 27 mayda&quot;Sobiq quloqlarning grajdanlik huquqlarini tiklash tartibi toʻgʻrisida&quot; qaror qabul qilib, unda „quloqlar“ning saylov huquqlari tiklangan.

Ikkipchi jahon urushi davrida majburiy mehnat koʻchkindilari tarkibida katta oʻzgarishlar yuz bergan. Urushgacha va urushning dastlabki davrida „quloqlar“ va ularning chaqiriq yoshidagi farzandlarini mehnat surgunidan ozod qilish boshlangan edi. Urush boshlangach, bu jarayon ham toʻxtatildi. 1942-yilda SSSR hududida mehnat surgunida boʻlgan 100 ming kishi (OʻzSSRda 1152 kishi) – „quloqlar“ harakatdagi armiya safiga chaqirilib, frontga joʻnatilgan.

Sovet tuzumi davrida quloqlikka tortilib, surgun qilinganlardan tirik qolganlarining erkin fuqarolik maqomini olib, oʻz yurtiga qaytish jarayoni juda ogʻir kechib, u taxminan 20 yildan koʻproq vaqt (1934—56 yil)ni oʻz ichiga oladi.

„Quloq“ qilinganlar miqdori toʻgʻrisida tarixiy adabiyotlar va arxiv manbalarida turli raqamlar keltiriladi. Faqat 1930—31 yillarda SSSRdagi maxsus posyolkalarga ishlash uchun koʻchirib keltirilgan „quloqlar“ soni 1803000 kishi (391 026 xoʻjalik) boʻlgan. Ayrim tad-qiqotchilar hisobiga koʻra, „quloq“ qilinganlar 3,5—9 mln. kishi atro-fida edi.

Oʻzbekistonda tugatilgan va surgun qilingan „quloq“ xoʻjaliklarining aniq miqdori hozirgacha toʻliq aniqlanmagan. Baʼzi maʼlumotlarga koʻra, bu davrda 20 ming „quloq“ xoʻjaliklari (taxminan 80 000 – 100 000 kishi) badargʻa qilingan, ulardan 31 700 kishi esa repressiyaga uchragan. Faqat 1931-yil avgust – 1932-yil may oylari ichida respublikadan 9 651 xoʻjalik (61 872 kishi) „quloqlar“ sifatida sur-gun qilingan.

== Adabiyot ==
* Golovanov A. A. Krestyanstvo uzbekistana: evolyutsiya sotsialnogo polojeniya 1917-1937 gg., T.. 1992: Aminova R. X.. Vozvrashayas k istorii kollektivizatsii v uzbekistane, T., 1995; Oʻzbekistonning yangi tarixi, 2-kitob [Oʻzbekiston sovet mustamlakachiligi davrida), T., 2000; Oʻzbekiston tarixi (1917-1991-yil). T.. 2000: Shamsutdi-nov R., Oʻzbekistonda sovetlarning quloklashtirish siyosati va uning fojeali oqibatlari, T., 2001; Shamsutdinov R., Qishloqfojeasi: jamoalashtirish, quloklashtirish, surgun, T., 2003.

[[Rustam Shamsutdinov]], [[Qahramon Rajabov]].

{{OʻzME}}


{{chala}}</text>
      <sha1>rqysamclp4oc9ynejh2alwup4pud878</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328079</id>
      <parentid>6328078</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T11:28:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328079</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5620" sha1="oyhb1j1ql0mite1uoo9l68qlhmvcqv9" xml:space="preserve">'''Quloqlashtirish''' ([[ruscha]]: kulachestvo – mushtumzoʻr) – mustabid sovet rejimining badavlat va oʻrta hol dehqonlarni qishloq burjuaziyasi sifatida tugatish siyosati (1929—33). [[Oʻrta Osiyo]]&lt;nowiki/&gt;da yer-suv islohoti oʻtkazilishi jarayonida qishloqlardagi badavlat xonadonlarni „mushtumzoʻr“ („quloq“) sifatida badargʻa qilish boshlangan. Bu islohot davridayoq 28 ming yirik va oʻrta mulkdorlarning xoʻjaliklari tugatilgan va ularning yerlari musodara qilingan edi. Sovet hukumati qishloq xoʻjaligini jamoalashtirish (kollektivlashtirish) davridan boshlab quloqlarni sinf sifatida tugatishga jiddiy tayyorgarlik koʻrgan.

VKP(b)MK Siyosiy byurosining „yoppasiga jamoalashtirish rayonlarida quloq xoʻjaliklarini tugatish tadbirlari toʻgʻrisida“gi qarori va VKP(b)MK Oʻrta Osiyo byurosining „Quloqlarni sinf sifatida tugatish bilan bogʻliq tadbirlar toʻgʻrisida“gi koʻrsatmalari (1930-yil 26 yanvar) asosida Oʻzbekiston Kompartiyasi MK 1930-yil 17 fevralda „Kollektivlashtirish va quloq xoʻjaliklarini tugatish toʻgʻrisida“ qaror qabul qilgan. Oʻzbekiston SSRda quloq xoʻjaliklarini tugatish kompaniyasi shu qarordan soʻng avj olgan.

Quloqlashtirish va oʻrtahol dehqonlarga nisbatan zoʻrlik qilish respublikadagi siyosiy vaziyatni keskinlashtirdi. Dehqonlarning noroziligi kuchayib, Fargʻona va Zarafshon vodiylari, boshqa hududlarda ommaviy norozilik namoyishlari, sovet tuzumiga qarshi isyonlar va qurolli chiqishlar yuz berdi. Baʼzi isyonlar qurolli qoʻzgʻolon darajasiga koʻtarilgan. Faqat Qashqadaryo okrugida 1930-yil boshlarida dehqonlarning 14 ta norozilik chiqishlari yuz berib, ularda 3700 kishi ishtirok etgan. 1930-yil mart oyida [[Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi|OʻzSSR]]&lt;nowiki/&gt;da 240 ta, SSSRda 2 mingdan ortiq qurolli chiqishlar qayd etilgan.

„Quloqlar“ sifatida roʻyxatga olingan badavlat xoʻjaliklarning molmulki toʻliq musodara qilinib, ularning oilalari oʻzga yurtlar (Ukraina, Shimoliy Kavkaz, Sibir, Qozogʻiston, [[Uzoq Sharq]] va x.k.) ga surgun qilingan. Shuningdek, respublikaning oʻzida quloqlar uchun maxsus konsentratsion lagerlar va koʻchirib keltirilganlarning majburiy mehnat posyolkalari (17 ta) tashkil qilingan. Sovet hokimiyatiga qarshilik qilgan „quloqlar“ esa qamoqqa olingan va otib tashlangan.

„Quloqlar“ga qarshi kurash OʻzSSR da kun sayin kengayib borgan. 1931-yil avgustda 3828 ta „quloq“ xoʻjaliklari tugatilgan, 3871 xoʻjalik „quloq oila-si“ sifatida Ukraina, Sibir va Shimoliy Kavkazga surgun qilingan. Rasmiy maʼlumotlarda koʻrsatilishicha, 1933-yilda Oʻzbekistonda surgun qilingan „quloq“ xoʻjaliklari son 5500 taga yetgan.

Oʻrta Osiyo respublikalaridagi majburiy mehnat koʻchkindilarining soni 1934-yil 1 yanvar holatida 29559 kishi boʻlsa, oradan bir yil oʻtgach, ularning soni 12039 kishiga tushib qolgan (kamayish, asosan, vafot etganlar va qochib ketganlar hisobidan).

1933-yilda Quloqlashtirish siyosati, asosan, amalga oshirib boʻlingan. Biroq 1934—37 yillarda ham koʻplab badavlat dehqon xoʻjaliklari „quloq“ qilingan.

Sovet rejimi qishloqda oʻz hokimiyatini toʻla oʻrnatib, jamoalashtirishni amalga oshirib boʻlgach, surgun qilingan „quloq“ xoʻjaliklariga nis-batan oʻz siyosatini bir oz „yumshatgan“. Mas, SSSR MIK 1934-yil 27 mayda&quot;Sobiq quloqlarning grajdanlik huquqlarini tiklash tartibi toʻgʻrisida&quot; qaror qabul qilib, unda „quloqlar“ning saylov huquqlari tiklangan.

Ikkipchi jahon urushi davrida majburiy mehnat koʻchkindilari tarkibida katta oʻzgarishlar yuz bergan. Urushgacha va urushning dastlabki davrida „quloqlar“ va ularning chaqiriq yoshidagi farzandlarini mehnat surgunidan ozod qilish boshlangan edi. Urush boshlangach, bu jarayon ham toʻxtatildi. 1942-yilda SSSR hududida mehnat surgunida boʻlgan 100 ming kishi (OʻzSSRda 1152 kishi) – „quloqlar“ harakatdagi armiya safiga chaqirilib, frontga joʻnatilgan.

Sovet tuzumi davrida quloqlikka tortilib, surgun qilinganlardan tirik qolganlarining erkin fuqarolik maqomini olib, oʻz yurtiga qaytish jarayoni juda ogʻir kechib, u taxminan 20 yildan koʻproq vaqt (1934—56 yil)ni oʻz ichiga oladi.

„Quloq“ qilinganlar miqdori toʻgʻrisida tarixiy adabiyotlar va arxiv manbalarida turli raqamlar keltiriladi. Faqat 1930—31 yillarda SSSRdagi maxsus posyolkalarga ishlash uchun koʻchirib keltirilgan „quloqlar“ soni 1803000 kishi (391 026 xoʻjalik) boʻlgan. Ayrim tad-qiqotchilar hisobiga koʻra, „quloq“ qilinganlar 3,5—9 mln. kishi atro-fida edi.

Oʻzbekistonda tugatilgan va surgun qilingan „quloq“ xoʻjaliklarining aniq miqdori hozirgacha toʻliq aniqlanmagan. Baʼzi maʼlumotlarga koʻra, bu davrda 20 ming „quloq“ xoʻjaliklari (taxminan 80 000 – 100 000 kishi) badargʻa qilingan, ulardan 31 700 kishi esa repressiyaga uchragan. Faqat 1931-yil avgust – 1932-yil may oylari ichida respublikadan 9 651 xoʻjalik (61 872 kishi) „quloqlar“ sifatida sur-gun qilingan.

== Adabiyot ==
* Golovanov A. A. Krestyanstvo uzbekistana: evolyutsiya sotsialnogo polojeniya 1917-1937 gg., T.. 1992: Aminova R. X.. Vozvrashayas k istorii kollektivizatsii v uzbekistane, T., 1995; Oʻzbekistonning yangi tarixi, 2-kitob [Oʻzbekiston sovet mustamlakachiligi davrida), T., 2000; Oʻzbekiston tarixi (1917-1991-yil). T.. 2000: Shamsutdi-nov R., Oʻzbekistonda sovetlarning quloklashtirish siyosati va uning fojeali oqibatlari, T., 2001; Shamsutdinov R., Qishloqfojeasi: jamoalashtirish, quloklashtirish, surgun, T., 2003.

[[Rustam Shamsutdinov]], [[Qahramon Rajabov]].

{{OʻzME}}


{{chala}}</text>
      <sha1>oyhb1j1ql0mite1uoo9l68qlhmvcqv9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328080</id>
      <parentid>6328079</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T11:28:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328080</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5624" sha1="mwtt4zkdjg1t8voqoht30ny2brj4vqf" xml:space="preserve">'''Quloqlashtirish''' ([[ruscha]]: kulachestvo – ''mushtumzoʻr'') – mustabid sovet rejimining badavlat va oʻrta hol dehqonlarni qishloq burjuaziyasi sifatida tugatish siyosati (1929—33). [[Oʻrta Osiyo]]&lt;nowiki/&gt;da yer-suv islohoti oʻtkazilishi jarayonida qishloqlardagi badavlat xonadonlarni „mushtumzoʻr“ („quloq“) sifatida badargʻa qilish boshlangan. Bu islohot davridayoq 28 ming yirik va oʻrta mulkdorlarning xoʻjaliklari tugatilgan va ularning yerlari musodara qilingan edi. Sovet hukumati qishloq xoʻjaligini jamoalashtirish (kollektivlashtirish) davridan boshlab quloqlarni sinf sifatida tugatishga jiddiy tayyorgarlik koʻrgan.

VKP(b)MK Siyosiy byurosining „yoppasiga jamoalashtirish rayonlarida quloq xoʻjaliklarini tugatish tadbirlari toʻgʻrisida“gi qarori va VKP(b)MK Oʻrta Osiyo byurosining „Quloqlarni sinf sifatida tugatish bilan bogʻliq tadbirlar toʻgʻrisida“gi koʻrsatmalari (1930-yil 26 yanvar) asosida Oʻzbekiston Kompartiyasi MK 1930-yil 17 fevralda „Kollektivlashtirish va quloq xoʻjaliklarini tugatish toʻgʻrisida“ qaror qabul qilgan. Oʻzbekiston SSRda quloq xoʻjaliklarini tugatish kompaniyasi shu qarordan soʻng avj olgan.

Quloqlashtirish va oʻrtahol dehqonlarga nisbatan zoʻrlik qilish respublikadagi siyosiy vaziyatni keskinlashtirdi. Dehqonlarning noroziligi kuchayib, Fargʻona va Zarafshon vodiylari, boshqa hududlarda ommaviy norozilik namoyishlari, sovet tuzumiga qarshi isyonlar va qurolli chiqishlar yuz berdi. Baʼzi isyonlar qurolli qoʻzgʻolon darajasiga koʻtarilgan. Faqat Qashqadaryo okrugida 1930-yil boshlarida dehqonlarning 14 ta norozilik chiqishlari yuz berib, ularda 3700 kishi ishtirok etgan. 1930-yil mart oyida [[Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi|OʻzSSR]]&lt;nowiki/&gt;da 240 ta, SSSRda 2 mingdan ortiq qurolli chiqishlar qayd etilgan.

„Quloqlar“ sifatida roʻyxatga olingan badavlat xoʻjaliklarning molmulki toʻliq musodara qilinib, ularning oilalari oʻzga yurtlar (Ukraina, Shimoliy Kavkaz, Sibir, Qozogʻiston, [[Uzoq Sharq]] va x.k.) ga surgun qilingan. Shuningdek, respublikaning oʻzida quloqlar uchun maxsus konsentratsion lagerlar va koʻchirib keltirilganlarning majburiy mehnat posyolkalari (17 ta) tashkil qilingan. Sovet hokimiyatiga qarshilik qilgan „quloqlar“ esa qamoqqa olingan va otib tashlangan.

„Quloqlar“ga qarshi kurash OʻzSSR da kun sayin kengayib borgan. 1931-yil avgustda 3828 ta „quloq“ xoʻjaliklari tugatilgan, 3871 xoʻjalik „quloq oila-si“ sifatida Ukraina, Sibir va Shimoliy Kavkazga surgun qilingan. Rasmiy maʼlumotlarda koʻrsatilishicha, 1933-yilda Oʻzbekistonda surgun qilingan „quloq“ xoʻjaliklari son 5500 taga yetgan.

Oʻrta Osiyo respublikalaridagi majburiy mehnat koʻchkindilarining soni 1934-yil 1 yanvar holatida 29559 kishi boʻlsa, oradan bir yil oʻtgach, ularning soni 12039 kishiga tushib qolgan (kamayish, asosan, vafot etganlar va qochib ketganlar hisobidan).

1933-yilda Quloqlashtirish siyosati, asosan, amalga oshirib boʻlingan. Biroq 1934—37 yillarda ham koʻplab badavlat dehqon xoʻjaliklari „quloq“ qilingan.

Sovet rejimi qishloqda oʻz hokimiyatini toʻla oʻrnatib, jamoalashtirishni amalga oshirib boʻlgach, surgun qilingan „quloq“ xoʻjaliklariga nis-batan oʻz siyosatini bir oz „yumshatgan“. Mas, SSSR MIK 1934-yil 27 mayda&quot;Sobiq quloqlarning grajdanlik huquqlarini tiklash tartibi toʻgʻrisida&quot; qaror qabul qilib, unda „quloqlar“ning saylov huquqlari tiklangan.

Ikkipchi jahon urushi davrida majburiy mehnat koʻchkindilari tarkibida katta oʻzgarishlar yuz bergan. Urushgacha va urushning dastlabki davrida „quloqlar“ va ularning chaqiriq yoshidagi farzandlarini mehnat surgunidan ozod qilish boshlangan edi. Urush boshlangach, bu jarayon ham toʻxtatildi. 1942-yilda SSSR hududida mehnat surgunida boʻlgan 100 ming kishi (OʻzSSRda 1152 kishi) – „quloqlar“ harakatdagi armiya safiga chaqirilib, frontga joʻnatilgan.

Sovet tuzumi davrida quloqlikka tortilib, surgun qilinganlardan tirik qolganlarining erkin fuqarolik maqomini olib, oʻz yurtiga qaytish jarayoni juda ogʻir kechib, u taxminan 20 yildan koʻproq vaqt (1934—56 yil)ni oʻz ichiga oladi.

„Quloq“ qilinganlar miqdori toʻgʻrisida tarixiy adabiyotlar va arxiv manbalarida turli raqamlar keltiriladi. Faqat 1930—31 yillarda SSSRdagi maxsus posyolkalarga ishlash uchun koʻchirib keltirilgan „quloqlar“ soni 1803000 kishi (391 026 xoʻjalik) boʻlgan. Ayrim tad-qiqotchilar hisobiga koʻra, „quloq“ qilinganlar 3,5—9 mln. kishi atro-fida edi.

Oʻzbekistonda tugatilgan va surgun qilingan „quloq“ xoʻjaliklarining aniq miqdori hozirgacha toʻliq aniqlanmagan. Baʼzi maʼlumotlarga koʻra, bu davrda 20 ming „quloq“ xoʻjaliklari (taxminan 80 000 – 100 000 kishi) badargʻa qilingan, ulardan 31 700 kishi esa repressiyaga uchragan. Faqat 1931-yil avgust – 1932-yil may oylari ichida respublikadan 9 651 xoʻjalik (61 872 kishi) „quloqlar“ sifatida sur-gun qilingan.

== Adabiyot ==
* Golovanov A. A. Krestyanstvo uzbekistana: evolyutsiya sotsialnogo polojeniya 1917-1937 gg., T.. 1992: Aminova R. X.. Vozvrashayas k istorii kollektivizatsii v uzbekistane, T., 1995; Oʻzbekistonning yangi tarixi, 2-kitob [Oʻzbekiston sovet mustamlakachiligi davrida), T., 2000; Oʻzbekiston tarixi (1917-1991-yil). T.. 2000: Shamsutdi-nov R., Oʻzbekistonda sovetlarning quloklashtirish siyosati va uning fojeali oqibatlari, T., 2001; Shamsutdinov R., Qishloqfojeasi: jamoalashtirish, quloklashtirish, surgun, T., 2003.

[[Rustam Shamsutdinov]], [[Qahramon Rajabov]].

{{OʻzME}}


{{chala}}</text>
      <sha1>mwtt4zkdjg1t8voqoht30ny2brj4vqf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328082</id>
      <parentid>6328080</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T11:28:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328082</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5625" sha1="e6jfvznghgnbb59xbb43nzfo4gjc125" xml:space="preserve">'''Quloqlashtirish''' ([[ruscha]]: kulachestvo – ''mushtumzoʻr'') – mustabid sovet rejimining badavlat va oʻrta hol dehqonlarni qishloq burjuaziyasi sifatida tugatish siyosati (1929—33). [[Oʻrta Osiyo]]&lt;nowiki/&gt;da yer-suv islohoti oʻtkazilishi jarayonida qishloqlardagi badavlat xonadonlarni „mushtumzoʻr“ („quloq“) sifatida badargʻa qilish boshlangan. Bu islohot davridayoq 28 ming yirik va oʻrta mulkdorlarning xoʻjaliklari tugatilgan va ularning yerlari musodara qilingan edi. Sovet hukumati qishloq xoʻjaligini jamoalashtirish (kollektivlashtirish) davridan boshlab quloqlarni sinf sifatida tugatishga jiddiy tayyorgarlik koʻrgan.

VKP(b)MK Siyosiy byurosining „yoppasiga jamoalashtirish rayonlarida quloq xoʻjaliklarini tugatish tadbirlari toʻgʻrisida“gi qarori va VKP(b)MK Oʻrta Osiyo byurosining „Quloqlarni sinf sifatida tugatish bilan bogʻliq tadbirlar toʻgʻrisida“gi koʻrsatmalari (1930-yil 26 yanvar) asosida Oʻzbekiston Kompartiyasi MK 1930-yil 17 fevralda „Kollektivlashtirish va quloq xoʻjaliklarini tugatish toʻgʻrisida“ qaror qabul qilgan. Oʻzbekiston SSRda quloq xoʻjaliklarini tugatish kompaniyasi shu qarordan soʻng avj olgan.

Quloqlashtirish va oʻrtahol dehqonlarga nisbatan zoʻrlik qilish respublikadagi siyosiy vaziyatni keskinlashtirdi. Dehqonlarning noroziligi kuchayib, Fargʻona va Zarafshon vodiylari, boshqa hududlarda ommaviy norozilik namoyishlari, sovet tuzumiga qarshi isyonlar va qurolli chiqishlar yuz berdi. Baʼzi isyonlar qurolli qoʻzgʻolon darajasiga koʻtarilgan. Faqat Qashqadaryo okrugida 1930-yil boshlarida dehqonlarning 14 ta norozilik chiqishlari yuz berib, ularda 3700 kishi ishtirok etgan. 1930-yil mart oyida [[Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi|OʻzSSR]]&lt;nowiki/&gt;da 240 ta, SSSRda 2 mingdan ortiq qurolli chiqishlar qayd etilgan.

„Quloqlar“ sifatida roʻyxatga olingan badavlat xoʻjaliklarning molmulki toʻliq musodara qilinib, ularning oilalari oʻzga yurtlar (Ukraina, Shimoliy Kavkaz, Sibir, Qozogʻiston, [[Uzoq Sharq]] va x.k.) ga surgun qilingan. Shuningdek, respublikaning oʻzida quloqlar uchun maxsus konsentratsion lagerlar va koʻchirib keltirilganlarning majburiy mehnat posyolkalari (17 ta) tashkil qilingan. Sovet hokimiyatiga qarshilik qilgan „quloqlar“ esa qamoqqa olingan va otib tashlangan.

„Quloqlar“ga qarshi kurash OʻzSSR da kun sayin kengayib borgan. 1931-yil avgustda 3828 ta „quloq“ xoʻjaliklari tugatilgan, 3871 xoʻjalik „quloq oila-si“ sifatida Ukraina, Sibir va Shimoliy Kavkazga surgun qilingan. Rasmiy maʼlumotlarda koʻrsatilishicha, 1933-yilda Oʻzbekistonda surgun qilingan „quloq“ xoʻjaliklari son 5500 taga yetgan.

Oʻrta Osiyo respublikalaridagi majburiy mehnat koʻchkindilarining soni 1934-yil 1 yanvar holatida 29559 kishi boʻlsa, oradan bir yil oʻtgach, ularning soni 12039 kishiga tushib qolgan (kamayish, asosan, vafot etganlar va qochib ketganlar hisobidan).

1933-yilda Quloqlashtirish siyosati, asosan, amalga oshirib boʻlingan. Biroq 1934—37 yillarda ham koʻplab badavlat dehqon xoʻjaliklari „quloq“ qilingan.

Sovet rejimi qishloqda oʻz hokimiyatini toʻla oʻrnatib, jamoalashtirishni amalga oshirib boʻlgach, surgun qilingan „quloq“ xoʻjaliklariga nis-batan oʻz siyosatini bir oz „yumshatgan“. Mas, SSSR MIK 1934-yil 27 mayda&quot;Sobiq quloqlarning grajdanlik huquqlarini tiklash tartibi toʻgʻrisida&quot; qaror qabul qilib, unda „quloqlar“ning saylov huquqlari tiklangan.

Ikkipchi jahon urushi davrida majburiy mehnat koʻchkindilari tarkibida katta oʻzgarishlar yuz bergan. Urushgacha va urushning dastlabki davrida „quloqlar“ va ularning chaqiriq yoshidagi farzandlarini mehnat surgunidan ozod qilish boshlangan edi. Urush boshlangach, bu jarayon ham toʻxtatildi. 1942-yilda SSSR hududida mehnat surgunida boʻlgan 100 ming kishi (OʻzSSRda 1152 kishi) – „quloqlar“ harakatdagi armiya safiga chaqirilib, frontga joʻnatilgan.

Sovet tuzumi davrida quloqlikka tortilib, surgun qilinganlardan tirik qolganlarining erkin fuqarolik maqomini olib, oʻz yurtiga qaytish jarayoni juda ogʻir kechib, u taxminan 20 yildan koʻproq vaqt (1934—56 yil)ni oʻz ichiga oladi.

„Quloq“ qilinganlar miqdori toʻgʻrisida tarixiy adabiyotlar va arxiv manbalarida turli raqamlar keltiriladi. Faqat 1930—31 yillarda SSSRdagi maxsus posyolkalarga ishlash uchun koʻchirib keltirilgan „quloqlar“ soni 1803000 kishi (391 026 xoʻjalik) boʻlgan. Ayrim tad-qiqotchilar hisobiga koʻra, „quloq“ qilinganlar 3,5—9 mln. kishi atro-fida edi.

Oʻzbekistonda tugatilgan va surgun qilingan „quloq“ xoʻjaliklarining aniq miqdori hozirgacha toʻliq aniqlanmagan. Baʼzi maʼlumotlarga koʻra, bu davrda 20 ming „quloq“ xoʻjaliklari (taxminan 80 000 – 100 000 kishi) badargʻa qilingan, ulardan 31 700 kishi esa repressiyaga uchragan. Faqat 1931-yil avgust – 1932-yil may oylari ichida respublikadan 9 651 xoʻjalik (61 872 kishi) „quloqlar“ sifatida sur-gun qilingan.

== Adabiyot ==

* Golovanov A. A. Krestyanstvo uzbekistana: evolyutsiya sotsialnogo polojeniya 1917-1937 gg., T.. 1992: Aminova R. X.. Vozvrashayas k istorii kollektivizatsii v uzbekistane, T., 1995; Oʻzbekistonning yangi tarixi, 2-kitob [Oʻzbekiston sovet mustamlakachiligi davrida), T., 2000; Oʻzbekiston tarixi (1917-1991-yil). T.. 2000: Shamsutdi-nov R., Oʻzbekistonda sovetlarning quloklashtirish siyosati va uning fojeali oqibatlari, T., 2001; Shamsutdinov R., Qishloqfojeasi: jamoalashtirish, quloklashtirish, surgun, T., 2003.

[[Rustam Shamsutdinov]], [[Qahramon Rajabov]].

{{OʻzME}}


{{chala}}</text>
      <sha1>e6jfvznghgnbb59xbb43nzfo4gjc125</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328083</id>
      <parentid>6328082</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T11:28:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328083</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5640" sha1="jcmmq1231tsikx2gnubgi5mynuz32ko" xml:space="preserve">'''Quloqlashtirish''' ([[ruscha]]: kulachestvo – ''mushtumzoʻr'') – mustabid sovet rejimining badavlat va oʻrta hol dehqonlarni qishloq burjuaziyasi sifatida tugatish siyosati (1929—33). [[Oʻrta Osiyo]]&lt;nowiki/&gt;da yer-suv islohoti oʻtkazilishi jarayonida qishloqlardagi badavlat xonadonlarni „mushtumzoʻr“ („quloq“) sifatida badargʻa qilish boshlangan. Bu islohot davridayoq 28 ming yirik va oʻrta mulkdorlarning xoʻjaliklari tugatilgan va ularning yerlari musodara qilingan edi. Sovet hukumati qishloq xoʻjaligini jamoalashtirish (kollektivlashtirish) davridan boshlab quloqlarni sinf sifatida tugatishga jiddiy tayyorgarlik koʻrgan.

VKP(b)MK Siyosiy byurosining „yoppasiga jamoalashtirish rayonlarida quloq xoʻjaliklarini tugatish tadbirlari toʻgʻrisida“gi qarori va VKP(b)MK Oʻrta Osiyo byurosining „Quloqlarni sinf sifatida tugatish bilan bogʻliq tadbirlar toʻgʻrisida“gi koʻrsatmalari (1930-yil 26 yanvar) asosida Oʻzbekiston Kompartiyasi MK 1930-yil 17 fevralda „Kollektivlashtirish va quloq xoʻjaliklarini tugatish toʻgʻrisida“ qaror qabul qilgan. Oʻzbekiston SSRda quloq xoʻjaliklarini tugatish kompaniyasi shu qarordan soʻng avj olgan.

Quloqlashtirish va oʻrtahol dehqonlarga nisbatan zoʻrlik qilish respublikadagi siyosiy vaziyatni keskinlashtirdi. Dehqonlarning noroziligi kuchayib, Fargʻona va Zarafshon vodiylari, boshqa hududlarda ommaviy norozilik namoyishlari, sovet tuzumiga qarshi isyonlar va qurolli chiqishlar yuz berdi. Baʼzi isyonlar qurolli qoʻzgʻolon darajasiga koʻtarilgan. Faqat Qashqadaryo okrugida 1930-yil boshlarida dehqonlarning 14 ta norozilik chiqishlari yuz berib, ularda 3700 kishi ishtirok etgan. 1930-yil mart oyida [[Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi|OʻzSSR]]&lt;nowiki/&gt;da 240 ta, SSSRda 2 mingdan ortiq qurolli chiqishlar qayd etilgan.

„Quloqlar“ sifatida roʻyxatga olingan badavlat xoʻjaliklarning molmulki toʻliq musodara qilinib, ularning oilalari oʻzga yurtlar (Ukraina, Shimoliy Kavkaz, Sibir, Qozogʻiston, [[Uzoq Sharq]] va x.k.) ga surgun qilingan. Shuningdek, respublikaning oʻzida quloqlar uchun maxsus konsentratsion lagerlar va koʻchirib keltirilganlarning majburiy mehnat posyolkalari (17 ta) tashkil qilingan. Sovet hokimiyatiga qarshilik qilgan „quloqlar“ esa qamoqqa olingan va otib tashlangan.

„Quloqlar“ga qarshi kurash OʻzSSR da kun sayin kengayib borgan. 1931-yil avgustda 3828 ta „quloq“ xoʻjaliklari tugatilgan, 3871 xoʻjalik „quloq oila-si“ sifatida Ukraina, Sibir va Shimoliy Kavkazga surgun qilingan. Rasmiy maʼlumotlarda koʻrsatilishicha, 1933-yilda Oʻzbekistonda surgun qilingan „quloq“ xoʻjaliklari son 5500 taga yetgan.

Oʻrta Osiyo respublikalaridagi majburiy mehnat koʻchkindilarining soni 1934-yil 1 yanvar holatida 29559 kishi boʻlsa, oradan bir yil oʻtgach, ularning soni 12039 kishiga tushib qolgan (kamayish, asosan, vafot etganlar va qochib ketganlar hisobidan).

1933-yilda Quloqlashtirish siyosati, asosan, amalga oshirib boʻlingan. Biroq 1934—37 yillarda ham koʻplab badavlat dehqon xoʻjaliklari „quloq“ qilingan.

Sovet rejimi qishloqda oʻz hokimiyatini toʻla oʻrnatib, jamoalashtirishni amalga oshirib boʻlgach, surgun qilingan „quloq“ xoʻjaliklariga nis-batan oʻz siyosatini bir oz „yumshatgan“. Mas, SSSR MIK 1934-yil 27 mayda&quot;Sobiq quloqlarning grajdanlik huquqlarini tiklash tartibi toʻgʻrisida&quot; qaror qabul qilib, unda „quloqlar“ning saylov huquqlari tiklangan.

Ikkipchi jahon urushi davrida majburiy mehnat koʻchkindilari tarkibida katta oʻzgarishlar yuz bergan. Urushgacha va urushning dastlabki davrida „quloqlar“ va ularning chaqiriq yoshidagi farzandlarini mehnat surgunidan ozod qilish boshlangan edi. Urush boshlangach, bu jarayon ham toʻxtatildi. 1942-yilda SSSR hududida mehnat surgunida boʻlgan 100 ming kishi (OʻzSSRda 1152 kishi) – „quloqlar“ harakatdagi armiya safiga chaqirilib, frontga joʻnatilgan.

Sovet tuzumi davrida quloqlikka tortilib, surgun qilinganlardan tirik qolganlarining erkin fuqarolik maqomini olib, oʻz yurtiga qaytish jarayoni juda ogʻir kechib, u taxminan 20 yildan koʻproq vaqt (1934—56 yil)ni oʻz ichiga oladi.

„Quloq“ qilinganlar miqdori toʻgʻrisida tarixiy adabiyotlar va arxiv manbalarida turli raqamlar keltiriladi. Faqat 1930—31 yillarda SSSRdagi maxsus posyolkalarga ishlash uchun koʻchirib keltirilgan „quloqlar“ soni 1803000 kishi (391 026 xoʻjalik) boʻlgan. Ayrim tad-qiqotchilar hisobiga koʻra, „quloq“ qilinganlar 3,5—9 mln. kishi atro-fida edi.

Oʻzbekistonda tugatilgan va surgun qilingan „quloq“ xoʻjaliklarining aniq miqdori hozirgacha toʻliq aniqlanmagan. Baʼzi maʼlumotlarga koʻra, bu davrda 20 ming „quloq“ xoʻjaliklari (taxminan 80 000 – 100 000 kishi) badargʻa qilingan, ulardan 31 700 kishi esa repressiyaga uchragan. Faqat 1931-yil avgust – 1932-yil may oylari ichida respublikadan 9 651 xoʻjalik (61 872 kishi) „quloqlar“ sifatida sur-gun qilingan.

== Adabiyot ==

* Golovanov A. A. Krestyanstvo uzbekistana: evolyutsiya sotsialnogo polojeniya 1917-1937 gg., T.. 1992: Aminova R. X.. Vozvrashayas k istorii kollektivizatsii v uzbekistane, T., 1995; Oʻzbekistonning yangi tarixi, 2-kitob [Oʻzbekiston sovet mustamlakachiligi davrida), T., 2000; Oʻzbekiston tarixi (1917-1991-yil). T.. 2000: Shamsutdi-nov R., Oʻzbekistonda sovetlarning quloklashtirish siyosati va uning fojeali oqibatlari, T., 2001; Shamsutdinov R., Qishloqfojeasi: jamoalashtirish, quloklashtirish, surgun, T., 2003.

[[Rustam Shamsutdinov]], [[Qahramon Rajabov]].

== Manbalar ==
{{OʻzME}}


{{chala}}</text>
      <sha1>jcmmq1231tsikx2gnubgi5mynuz32ko</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328084</id>
      <parentid>6328083</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T11:29:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* Manbalar */</comment>
      <origin>6328084</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5641" sha1="abyehzswk071rbey7somck0av0vsk8i" xml:space="preserve">'''Quloqlashtirish''' ([[ruscha]]: kulachestvo – ''mushtumzoʻr'') – mustabid sovet rejimining badavlat va oʻrta hol dehqonlarni qishloq burjuaziyasi sifatida tugatish siyosati (1929—33). [[Oʻrta Osiyo]]&lt;nowiki/&gt;da yer-suv islohoti oʻtkazilishi jarayonida qishloqlardagi badavlat xonadonlarni „mushtumzoʻr“ („quloq“) sifatida badargʻa qilish boshlangan. Bu islohot davridayoq 28 ming yirik va oʻrta mulkdorlarning xoʻjaliklari tugatilgan va ularning yerlari musodara qilingan edi. Sovet hukumati qishloq xoʻjaligini jamoalashtirish (kollektivlashtirish) davridan boshlab quloqlarni sinf sifatida tugatishga jiddiy tayyorgarlik koʻrgan.

VKP(b)MK Siyosiy byurosining „yoppasiga jamoalashtirish rayonlarida quloq xoʻjaliklarini tugatish tadbirlari toʻgʻrisida“gi qarori va VKP(b)MK Oʻrta Osiyo byurosining „Quloqlarni sinf sifatida tugatish bilan bogʻliq tadbirlar toʻgʻrisida“gi koʻrsatmalari (1930-yil 26 yanvar) asosida Oʻzbekiston Kompartiyasi MK 1930-yil 17 fevralda „Kollektivlashtirish va quloq xoʻjaliklarini tugatish toʻgʻrisida“ qaror qabul qilgan. Oʻzbekiston SSRda quloq xoʻjaliklarini tugatish kompaniyasi shu qarordan soʻng avj olgan.

Quloqlashtirish va oʻrtahol dehqonlarga nisbatan zoʻrlik qilish respublikadagi siyosiy vaziyatni keskinlashtirdi. Dehqonlarning noroziligi kuchayib, Fargʻona va Zarafshon vodiylari, boshqa hududlarda ommaviy norozilik namoyishlari, sovet tuzumiga qarshi isyonlar va qurolli chiqishlar yuz berdi. Baʼzi isyonlar qurolli qoʻzgʻolon darajasiga koʻtarilgan. Faqat Qashqadaryo okrugida 1930-yil boshlarida dehqonlarning 14 ta norozilik chiqishlari yuz berib, ularda 3700 kishi ishtirok etgan. 1930-yil mart oyida [[Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi|OʻzSSR]]&lt;nowiki/&gt;da 240 ta, SSSRda 2 mingdan ortiq qurolli chiqishlar qayd etilgan.

„Quloqlar“ sifatida roʻyxatga olingan badavlat xoʻjaliklarning molmulki toʻliq musodara qilinib, ularning oilalari oʻzga yurtlar (Ukraina, Shimoliy Kavkaz, Sibir, Qozogʻiston, [[Uzoq Sharq]] va x.k.) ga surgun qilingan. Shuningdek, respublikaning oʻzida quloqlar uchun maxsus konsentratsion lagerlar va koʻchirib keltirilganlarning majburiy mehnat posyolkalari (17 ta) tashkil qilingan. Sovet hokimiyatiga qarshilik qilgan „quloqlar“ esa qamoqqa olingan va otib tashlangan.

„Quloqlar“ga qarshi kurash OʻzSSR da kun sayin kengayib borgan. 1931-yil avgustda 3828 ta „quloq“ xoʻjaliklari tugatilgan, 3871 xoʻjalik „quloq oila-si“ sifatida Ukraina, Sibir va Shimoliy Kavkazga surgun qilingan. Rasmiy maʼlumotlarda koʻrsatilishicha, 1933-yilda Oʻzbekistonda surgun qilingan „quloq“ xoʻjaliklari son 5500 taga yetgan.

Oʻrta Osiyo respublikalaridagi majburiy mehnat koʻchkindilarining soni 1934-yil 1 yanvar holatida 29559 kishi boʻlsa, oradan bir yil oʻtgach, ularning soni 12039 kishiga tushib qolgan (kamayish, asosan, vafot etganlar va qochib ketganlar hisobidan).

1933-yilda Quloqlashtirish siyosati, asosan, amalga oshirib boʻlingan. Biroq 1934—37 yillarda ham koʻplab badavlat dehqon xoʻjaliklari „quloq“ qilingan.

Sovet rejimi qishloqda oʻz hokimiyatini toʻla oʻrnatib, jamoalashtirishni amalga oshirib boʻlgach, surgun qilingan „quloq“ xoʻjaliklariga nis-batan oʻz siyosatini bir oz „yumshatgan“. Mas, SSSR MIK 1934-yil 27 mayda&quot;Sobiq quloqlarning grajdanlik huquqlarini tiklash tartibi toʻgʻrisida&quot; qaror qabul qilib, unda „quloqlar“ning saylov huquqlari tiklangan.

Ikkipchi jahon urushi davrida majburiy mehnat koʻchkindilari tarkibida katta oʻzgarishlar yuz bergan. Urushgacha va urushning dastlabki davrida „quloqlar“ va ularning chaqiriq yoshidagi farzandlarini mehnat surgunidan ozod qilish boshlangan edi. Urush boshlangach, bu jarayon ham toʻxtatildi. 1942-yilda SSSR hududida mehnat surgunida boʻlgan 100 ming kishi (OʻzSSRda 1152 kishi) – „quloqlar“ harakatdagi armiya safiga chaqirilib, frontga joʻnatilgan.

Sovet tuzumi davrida quloqlikka tortilib, surgun qilinganlardan tirik qolganlarining erkin fuqarolik maqomini olib, oʻz yurtiga qaytish jarayoni juda ogʻir kechib, u taxminan 20 yildan koʻproq vaqt (1934—56 yil)ni oʻz ichiga oladi.

„Quloq“ qilinganlar miqdori toʻgʻrisida tarixiy adabiyotlar va arxiv manbalarida turli raqamlar keltiriladi. Faqat 1930—31 yillarda SSSRdagi maxsus posyolkalarga ishlash uchun koʻchirib keltirilgan „quloqlar“ soni 1803000 kishi (391 026 xoʻjalik) boʻlgan. Ayrim tad-qiqotchilar hisobiga koʻra, „quloq“ qilinganlar 3,5—9 mln. kishi atro-fida edi.

Oʻzbekistonda tugatilgan va surgun qilingan „quloq“ xoʻjaliklarining aniq miqdori hozirgacha toʻliq aniqlanmagan. Baʼzi maʼlumotlarga koʻra, bu davrda 20 ming „quloq“ xoʻjaliklari (taxminan 80 000 – 100 000 kishi) badargʻa qilingan, ulardan 31 700 kishi esa repressiyaga uchragan. Faqat 1931-yil avgust – 1932-yil may oylari ichida respublikadan 9 651 xoʻjalik (61 872 kishi) „quloqlar“ sifatida sur-gun qilingan.

== Adabiyot ==

* Golovanov A. A. Krestyanstvo uzbekistana: evolyutsiya sotsialnogo polojeniya 1917-1937 gg., T.. 1992: Aminova R. X.. Vozvrashayas k istorii kollektivizatsii v uzbekistane, T., 1995; Oʻzbekistonning yangi tarixi, 2-kitob [Oʻzbekiston sovet mustamlakachiligi davrida), T., 2000; Oʻzbekiston tarixi (1917-1991-yil). T.. 2000: Shamsutdi-nov R., Oʻzbekistonda sovetlarning quloklashtirish siyosati va uning fojeali oqibatlari, T., 2001; Shamsutdinov R., Qishloqfojeasi: jamoalashtirish, quloklashtirish, surgun, T., 2003.

[[Rustam Shamsutdinov]], [[Qahramon Rajabov]].

== Manbalar ==

{{OʻzME}}


{{chala}}</text>
      <sha1>abyehzswk071rbey7somck0av0vsk8i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328085</id>
      <parentid>6328084</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T11:29:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328085</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5653" sha1="8odz13fe3qdpwav845n849ut3hltfsv" xml:space="preserve">'''Quloqlashtirish''' ([[ruscha]]: kulachestvo – ''mushtumzoʻr'') – mustabid sovet rejimining badavlat va oʻrta hol dehqonlarni qishloq burjuaziyasi sifatida tugatish siyosati (1929—33). [[Oʻrta Osiyo]]&lt;nowiki/&gt;da yer-suv islohoti oʻtkazilishi jarayonida qishloqlardagi badavlat xonadonlarni „mushtumzoʻr“ („quloq“) sifatida badargʻa qilish boshlangan. Bu islohot davridayoq 28 ming yirik va oʻrta mulkdorlarning xoʻjaliklari tugatilgan va ularning yerlari musodara qilingan edi. Sovet hukumati qishloq xoʻjaligini jamoalashtirish (kollektivlashtirish) davridan boshlab quloqlarni sinf sifatida tugatishga jiddiy tayyorgarlik koʻrgan.

VKP(b)MK Siyosiy byurosining „yoppasiga jamoalashtirish rayonlarida quloq xoʻjaliklarini tugatish tadbirlari toʻgʻrisida“gi qarori va VKP(b)MK Oʻrta Osiyo byurosining „Quloqlarni sinf sifatida tugatish bilan bogʻliq tadbirlar toʻgʻrisida“gi koʻrsatmalari (1930-yil 26 yanvar) asosida Oʻzbekiston Kompartiyasi MK 1930-yil 17 fevralda „Kollektivlashtirish va quloq xoʻjaliklarini tugatish toʻgʻrisida“ qaror qabul qilgan. Oʻzbekiston SSRda quloq xoʻjaliklarini tugatish kompaniyasi shu qarordan soʻng avj olgan.

Quloqlashtirish va oʻrtahol dehqonlarga nisbatan zoʻrlik qilish respublikadagi siyosiy vaziyatni keskinlashtirdi. Dehqonlarning noroziligi kuchayib, Fargʻona va Zarafshon vodiylari, boshqa hududlarda ommaviy norozilik namoyishlari, sovet tuzumiga qarshi isyonlar va qurolli chiqishlar yuz berdi. Baʼzi isyonlar qurolli qoʻzgʻolon darajasiga koʻtarilgan. Faqat Qashqadaryo okrugida 1930-yil boshlarida dehqonlarning 14 ta norozilik chiqishlari yuz berib, ularda 3700 kishi ishtirok etgan. 1930-yil mart oyida [[Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi|OʻzSSR]]&lt;nowiki/&gt;da 240 ta, SSSRda 2 mingdan ortiq qurolli chiqishlar qayd etilgan.

„Quloqlar“ sifatida roʻyxatga olingan badavlat xoʻjaliklarning molmulki toʻliq musodara qilinib, ularning oilalari oʻzga yurtlar (Ukraina, Shimoliy Kavkaz, Sibir, Qozogʻiston, [[Uzoq Sharq]] va x.k.) ga surgun qilingan. Shuningdek, respublikaning oʻzida quloqlar uchun maxsus konsentratsion lagerlar va koʻchirib keltirilganlarning majburiy mehnat posyolkalari (17 ta) tashkil qilingan. Sovet hokimiyatiga qarshilik qilgan „quloqlar“ esa qamoqqa olingan va otib tashlangan.

„Quloqlar“ga qarshi kurash OʻzSSR da kun sayin kengayib borgan. 1931-yil avgustda 3828 ta „quloq“ xoʻjaliklari tugatilgan, 3871 xoʻjalik „quloq oila-si“ sifatida Ukraina, Sibir va Shimoliy Kavkazga surgun qilingan. Rasmiy maʼlumotlarda koʻrsatilishicha, 1933-yilda Oʻzbekistonda surgun qilingan „quloq“ xoʻjaliklari son 5500 taga yetgan.

Oʻrta Osiyo respublikalaridagi majburiy mehnat koʻchkindilarining soni 1934-yil 1 yanvar holatida 29559 kishi boʻlsa, oradan bir yil oʻtgach, ularning soni 12039 kishiga tushib qolgan (kamayish, asosan, vafot etganlar va qochib ketganlar hisobidan).

1933-yilda Quloqlashtirish siyosati, asosan, amalga oshirib boʻlingan. Biroq 1934—37 yillarda ham koʻplab badavlat dehqon xoʻjaliklari „quloq“ qilingan.

Sovet rejimi qishloqda oʻz hokimiyatini toʻla oʻrnatib, jamoalashtirishni amalga oshirib boʻlgach, surgun qilingan „quloq“ xoʻjaliklariga nis-batan oʻz siyosatini bir oz „yumshatgan“. Mas, SSSR MIK 1934-yil 27 mayda&quot;Sobiq quloqlarning grajdanlik huquqlarini tiklash tartibi toʻgʻrisida&quot; qaror qabul qilib, unda „quloqlar“ning saylov huquqlari tiklangan.

Ikkipchi jahon urushi davrida majburiy mehnat koʻchkindilari tarkibida katta oʻzgarishlar yuz bergan. Urushgacha va urushning dastlabki davrida „quloqlar“ va ularning chaqiriq yoshidagi farzandlarini mehnat surgunidan ozod qilish boshlangan edi. Urush boshlangach, bu jarayon ham toʻxtatildi. 1942-yilda SSSR hududida mehnat surgunida boʻlgan 100 ming kishi (OʻzSSRda 1152 kishi) – „quloqlar“ harakatdagi armiya safiga chaqirilib, frontga joʻnatilgan.

Sovet tuzumi davrida quloqlikka tortilib, surgun qilinganlardan tirik qolganlarining erkin fuqarolik maqomini olib, oʻz yurtiga qaytish jarayoni juda ogʻir kechib, u taxminan 20 yildan koʻproq vaqt (1934—56 yil)ni oʻz ichiga oladi.

„Quloq“ qilinganlar miqdori toʻgʻrisida tarixiy adabiyotlar va arxiv manbalarida turli raqamlar keltiriladi. Faqat 1930—31 yillarda SSSRdagi maxsus posyolkalarga ishlash uchun koʻchirib keltirilgan „quloqlar“ soni 1803000 kishi (391 026 xoʻjalik) boʻlgan. Ayrim tad-qiqotchilar hisobiga koʻra, „quloq“ qilinganlar 3,5—9 mln. kishi atro-fida edi.

Oʻzbekistonda tugatilgan va surgun qilingan „quloq“ xoʻjaliklarining aniq miqdori hozirgacha toʻliq aniqlanmagan. Baʼzi maʼlumotlarga koʻra, bu davrda 20 ming „quloq“ xoʻjaliklari (taxminan 80 000 – 100 000 kishi) badargʻa qilingan, ulardan 31 700 kishi esa repressiyaga uchragan. Faqat 1931-yil avgust – 1932-yil may oylari ichida respublikadan 9 651 xoʻjalik (61 872 kishi) „quloqlar“ sifatida sur-gun qilingan.

== Adabiyot ==

* Golovanov A. A. Krestyanstvo uzbekistana: evolyutsiya sotsialnogo polojeniya 1917-1937 gg., T.. 1992: Aminova R. X.. Vozvrashayas k istorii kollektivizatsii v uzbekistane, T., 1995; Oʻzbekistonning yangi tarixi, 2-kitob [Oʻzbekiston sovet mustamlakachiligi davrida), T., 2000; Oʻzbekiston tarixi (1917-1991-yil). T.. 2000: Shamsutdi-nov R., Oʻzbekistonda sovetlarning quloklashtirish siyosati va uning fojeali oqibatlari, T., 2001; Shamsutdinov R., Qishloqfojeasi: jamoalashtirish, quloklashtirish, surgun, T., 2003.

[[Rustam Shamsutdinov]], [[Qahramon Rajabov]].

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{OʻzME}}


{{chala}}</text>
      <sha1>8odz13fe3qdpwav845n849ut3hltfsv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328086</id>
      <parentid>6328085</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T11:29:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328086</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5700" sha1="k18c6t328e8x4zex9sx3t68um8f2btc" xml:space="preserve">'''Quloqlashtirish''' ([[ruscha]]: kulachestvo – ''mushtumzoʻr'') – mustabid [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|sovet]] rejimining badavlat va oʻrta hol dehqonlarni qishloq burjuaziyasi sifatida tugatish siyosati (1929—33). [[Oʻrta Osiyo]]&lt;nowiki/&gt;da yer-suv islohoti oʻtkazilishi jarayonida qishloqlardagi badavlat xonadonlarni „mushtumzoʻr“ („quloq“) sifatida badargʻa qilish boshlangan. Bu islohot davridayoq 28 ming yirik va oʻrta mulkdorlarning xoʻjaliklari tugatilgan va ularning yerlari musodara qilingan edi. Sovet hukumati qishloq xoʻjaligini jamoalashtirish (kollektivlashtirish) davridan boshlab quloqlarni sinf sifatida tugatishga jiddiy tayyorgarlik koʻrgan.

VKP(b)MK Siyosiy byurosining „yoppasiga jamoalashtirish rayonlarida quloq xoʻjaliklarini tugatish tadbirlari toʻgʻrisida“gi qarori va VKP(b)MK Oʻrta Osiyo byurosining „Quloqlarni sinf sifatida tugatish bilan bogʻliq tadbirlar toʻgʻrisida“gi koʻrsatmalari (1930-yil 26 yanvar) asosida Oʻzbekiston Kompartiyasi MK 1930-yil 17 fevralda „Kollektivlashtirish va quloq xoʻjaliklarini tugatish toʻgʻrisida“ qaror qabul qilgan. Oʻzbekiston SSRda quloq xoʻjaliklarini tugatish kompaniyasi shu qarordan soʻng avj olgan.

Quloqlashtirish va oʻrtahol dehqonlarga nisbatan zoʻrlik qilish respublikadagi siyosiy vaziyatni keskinlashtirdi. Dehqonlarning noroziligi kuchayib, Fargʻona va Zarafshon vodiylari, boshqa hududlarda ommaviy norozilik namoyishlari, sovet tuzumiga qarshi isyonlar va qurolli chiqishlar yuz berdi. Baʼzi isyonlar qurolli qoʻzgʻolon darajasiga koʻtarilgan. Faqat Qashqadaryo okrugida 1930-yil boshlarida dehqonlarning 14 ta norozilik chiqishlari yuz berib, ularda 3700 kishi ishtirok etgan. 1930-yil mart oyida [[Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi|OʻzSSR]]&lt;nowiki/&gt;da 240 ta, SSSRda 2 mingdan ortiq qurolli chiqishlar qayd etilgan.

„Quloqlar“ sifatida roʻyxatga olingan badavlat xoʻjaliklarning molmulki toʻliq musodara qilinib, ularning oilalari oʻzga yurtlar (Ukraina, Shimoliy Kavkaz, Sibir, Qozogʻiston, [[Uzoq Sharq]] va x.k.) ga surgun qilingan. Shuningdek, respublikaning oʻzida quloqlar uchun maxsus konsentratsion lagerlar va koʻchirib keltirilganlarning majburiy mehnat posyolkalari (17 ta) tashkil qilingan. Sovet hokimiyatiga qarshilik qilgan „quloqlar“ esa qamoqqa olingan va otib tashlangan.

„Quloqlar“ga qarshi kurash OʻzSSR da kun sayin kengayib borgan. 1931-yil avgustda 3828 ta „quloq“ xoʻjaliklari tugatilgan, 3871 xoʻjalik „quloq oila-si“ sifatida Ukraina, Sibir va Shimoliy Kavkazga surgun qilingan. Rasmiy maʼlumotlarda koʻrsatilishicha, 1933-yilda Oʻzbekistonda surgun qilingan „quloq“ xoʻjaliklari son 5500 taga yetgan.

Oʻrta Osiyo respublikalaridagi majburiy mehnat koʻchkindilarining soni 1934-yil 1 yanvar holatida 29559 kishi boʻlsa, oradan bir yil oʻtgach, ularning soni 12039 kishiga tushib qolgan (kamayish, asosan, vafot etganlar va qochib ketganlar hisobidan).

1933-yilda Quloqlashtirish siyosati, asosan, amalga oshirib boʻlingan. Biroq 1934—37 yillarda ham koʻplab badavlat dehqon xoʻjaliklari „quloq“ qilingan.

Sovet rejimi qishloqda oʻz hokimiyatini toʻla oʻrnatib, jamoalashtirishni amalga oshirib boʻlgach, surgun qilingan „quloq“ xoʻjaliklariga nis-batan oʻz siyosatini bir oz „yumshatgan“. Mas, SSSR MIK 1934-yil 27 mayda&quot;Sobiq quloqlarning grajdanlik huquqlarini tiklash tartibi toʻgʻrisida&quot; qaror qabul qilib, unda „quloqlar“ning saylov huquqlari tiklangan.

Ikkipchi jahon urushi davrida majburiy mehnat koʻchkindilari tarkibida katta oʻzgarishlar yuz bergan. Urushgacha va urushning dastlabki davrida „quloqlar“ va ularning chaqiriq yoshidagi farzandlarini mehnat surgunidan ozod qilish boshlangan edi. Urush boshlangach, bu jarayon ham toʻxtatildi. 1942-yilda SSSR hududida mehnat surgunida boʻlgan 100 ming kishi (OʻzSSRda 1152 kishi) – „quloqlar“ harakatdagi armiya safiga chaqirilib, frontga joʻnatilgan.

Sovet tuzumi davrida quloqlikka tortilib, surgun qilinganlardan tirik qolganlarining erkin fuqarolik maqomini olib, oʻz yurtiga qaytish jarayoni juda ogʻir kechib, u taxminan 20 yildan koʻproq vaqt (1934—56 yil)ni oʻz ichiga oladi.

„Quloq“ qilinganlar miqdori toʻgʻrisida tarixiy adabiyotlar va arxiv manbalarida turli raqamlar keltiriladi. Faqat 1930—31 yillarda SSSRdagi maxsus posyolkalarga ishlash uchun koʻchirib keltirilgan „quloqlar“ soni 1803000 kishi (391 026 xoʻjalik) boʻlgan. Ayrim tad-qiqotchilar hisobiga koʻra, „quloq“ qilinganlar 3,5—9 mln. kishi atro-fida edi.

Oʻzbekistonda tugatilgan va surgun qilingan „quloq“ xoʻjaliklarining aniq miqdori hozirgacha toʻliq aniqlanmagan. Baʼzi maʼlumotlarga koʻra, bu davrda 20 ming „quloq“ xoʻjaliklari (taxminan 80 000 – 100 000 kishi) badargʻa qilingan, ulardan 31 700 kishi esa repressiyaga uchragan. Faqat 1931-yil avgust – 1932-yil may oylari ichida respublikadan 9 651 xoʻjalik (61 872 kishi) „quloqlar“ sifatida sur-gun qilingan.

== Adabiyot ==

* Golovanov A. A. Krestyanstvo uzbekistana: evolyutsiya sotsialnogo polojeniya 1917-1937 gg., T.. 1992: Aminova R. X.. Vozvrashayas k istorii kollektivizatsii v uzbekistane, T., 1995; Oʻzbekistonning yangi tarixi, 2-kitob [Oʻzbekiston sovet mustamlakachiligi davrida), T., 2000; Oʻzbekiston tarixi (1917-1991-yil). T.. 2000: Shamsutdi-nov R., Oʻzbekistonda sovetlarning quloklashtirish siyosati va uning fojeali oqibatlari, T., 2001; Shamsutdinov R., Qishloqfojeasi: jamoalashtirish, quloklashtirish, surgun, T., 2003.

[[Rustam Shamsutdinov]], [[Qahramon Rajabov]].

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{OʻzME}}


{{chala}}</text>
      <sha1>k18c6t328e8x4zex9sx3t68um8f2btc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328087</id>
      <parentid>6328086</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T11:29:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6328087</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5691" sha1="mzb2q8t9o53morl5ph1wfheit8mzg6z" xml:space="preserve">'''Quloqlashtirish''' ([[ruscha]]: kulachestvo – ''mushtumzoʻr'') – mustabid [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|sovet]] rejimining badavlat va oʻrta hol dehqonlarni qishloq burjuaziyasi sifatida tugatish siyosati (1929—33). [[Oʻrta Osiyo]]da yer-suv islohoti oʻtkazilishi jarayonida qishloqlardagi badavlat xonadonlarni „mushtumzoʻr“ („quloq“) sifatida badargʻa qilish boshlangan. Bu islohot davridayoq 28 ming yirik va oʻrta mulkdorlarning xoʻjaliklari tugatilgan va ularning yerlari musodara qilingan edi. Sovet hukumati qishloq xoʻjaligini jamoalashtirish (kollektivlashtirish) davridan boshlab quloqlarni sinf sifatida tugatishga jiddiy tayyorgarlik koʻrgan.

VKP(b)MK Siyosiy byurosining „yoppasiga jamoalashtirish rayonlarida quloq xoʻjaliklarini tugatish tadbirlari toʻgʻrisida“gi qarori va VKP(b)MK Oʻrta Osiyo byurosining „Quloqlarni sinf sifatida tugatish bilan bogʻliq tadbirlar toʻgʻrisida“gi koʻrsatmalari (1930-yil 26 yanvar) asosida Oʻzbekiston Kompartiyasi MK 1930-yil 17 fevralda „Kollektivlashtirish va quloq xoʻjaliklarini tugatish toʻgʻrisida“ qaror qabul qilgan. Oʻzbekiston SSRda quloq xoʻjaliklarini tugatish kompaniyasi shu qarordan soʻng avj olgan.

Quloqlashtirish va oʻrtahol dehqonlarga nisbatan zoʻrlik qilish respublikadagi siyosiy vaziyatni keskinlashtirdi. Dehqonlarning noroziligi kuchayib, Fargʻona va Zarafshon vodiylari, boshqa hududlarda ommaviy norozilik namoyishlari, sovet tuzumiga qarshi isyonlar va qurolli chiqishlar yuz berdi. Baʼzi isyonlar qurolli qoʻzgʻolon darajasiga koʻtarilgan. Faqat Qashqadaryo okrugida 1930-yil boshlarida dehqonlarning 14 ta norozilik chiqishlari yuz berib, ularda 3700 kishi ishtirok etgan. 1930-yil mart oyida [[Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi|OʻzSSR]]&lt;nowiki/&gt;da 240 ta, SSSRda 2 mingdan ortiq qurolli chiqishlar qayd etilgan.

„Quloqlar“ sifatida roʻyxatga olingan badavlat xoʻjaliklarning molmulki toʻliq musodara qilinib, ularning oilalari oʻzga yurtlar (Ukraina, Shimoliy Kavkaz, Sibir, Qozogʻiston, [[Uzoq Sharq]] va x.k.) ga surgun qilingan. Shuningdek, respublikaning oʻzida quloqlar uchun maxsus konsentratsion lagerlar va koʻchirib keltirilganlarning majburiy mehnat posyolkalari (17 ta) tashkil qilingan. Sovet hokimiyatiga qarshilik qilgan „quloqlar“ esa qamoqqa olingan va otib tashlangan.

„Quloqlar“ga qarshi kurash OʻzSSR da kun sayin kengayib borgan. 1931-yil avgustda 3828 ta „quloq“ xoʻjaliklari tugatilgan, 3871 xoʻjalik „quloq oila-si“ sifatida Ukraina, Sibir va Shimoliy Kavkazga surgun qilingan. Rasmiy maʼlumotlarda koʻrsatilishicha, 1933-yilda Oʻzbekistonda surgun qilingan „quloq“ xoʻjaliklari son 5500 taga yetgan.

Oʻrta Osiyo respublikalaridagi majburiy mehnat koʻchkindilarining soni 1934-yil 1 yanvar holatida 29559 kishi boʻlsa, oradan bir yil oʻtgach, ularning soni 12039 kishiga tushib qolgan (kamayish, asosan, vafot etganlar va qochib ketganlar hisobidan).

1933-yilda Quloqlashtirish siyosati, asosan, amalga oshirib boʻlingan. Biroq 1934—37 yillarda ham koʻplab badavlat dehqon xoʻjaliklari „quloq“ qilingan.

Sovet rejimi qishloqda oʻz hokimiyatini toʻla oʻrnatib, jamoalashtirishni amalga oshirib boʻlgach, surgun qilingan „quloq“ xoʻjaliklariga nis-batan oʻz siyosatini bir oz „yumshatgan“. Mas, SSSR MIK 1934-yil 27 mayda&quot;Sobiq quloqlarning grajdanlik huquqlarini tiklash tartibi toʻgʻrisida&quot; qaror qabul qilib, unda „quloqlar“ning saylov huquqlari tiklangan.

Ikkipchi jahon urushi davrida majburiy mehnat koʻchkindilari tarkibida katta oʻzgarishlar yuz bergan. Urushgacha va urushning dastlabki davrida „quloqlar“ va ularning chaqiriq yoshidagi farzandlarini mehnat surgunidan ozod qilish boshlangan edi. Urush boshlangach, bu jarayon ham toʻxtatildi. 1942-yilda SSSR hududida mehnat surgunida boʻlgan 100 ming kishi (OʻzSSRda 1152 kishi) – „quloqlar“ harakatdagi armiya safiga chaqirilib, frontga joʻnatilgan.

Sovet tuzumi davrida quloqlikka tortilib, surgun qilinganlardan tirik qolganlarining erkin fuqarolik maqomini olib, oʻz yurtiga qaytish jarayoni juda ogʻir kechib, u taxminan 20 yildan koʻproq vaqt (1934—56 yil)ni oʻz ichiga oladi.

„Quloq“ qilinganlar miqdori toʻgʻrisida tarixiy adabiyotlar va arxiv manbalarida turli raqamlar keltiriladi. Faqat 1930—31 yillarda SSSRdagi maxsus posyolkalarga ishlash uchun koʻchirib keltirilgan „quloqlar“ soni 1803000 kishi (391 026 xoʻjalik) boʻlgan. Ayrim tad-qiqotchilar hisobiga koʻra, „quloq“ qilinganlar 3,5—9 mln. kishi atro-fida edi.

Oʻzbekistonda tugatilgan va surgun qilingan „quloq“ xoʻjaliklarining aniq miqdori hozirgacha toʻliq aniqlanmagan. Baʼzi maʼlumotlarga koʻra, bu davrda 20 ming „quloq“ xoʻjaliklari (taxminan 80 000 – 100 000 kishi) badargʻa qilingan, ulardan 31 700 kishi esa repressiyaga uchragan. Faqat 1931-yil avgust – 1932-yil may oylari ichida respublikadan 9 651 xoʻjalik (61 872 kishi) „quloqlar“ sifatida sur-gun qilingan.

== Adabiyot ==

* Golovanov A. A. Krestyanstvo uzbekistana: evolyutsiya sotsialnogo polojeniya 1917-1937 gg., T.. 1992: Aminova R. X.. Vozvrashayas k istorii kollektivizatsii v uzbekistane, T., 1995; Oʻzbekistonning yangi tarixi, 2-kitob [Oʻzbekiston sovet mustamlakachiligi davrida), T., 2000; Oʻzbekiston tarixi (1917-1991-yil). T.. 2000: Shamsutdi-nov R., Oʻzbekistonda sovetlarning quloklashtirish siyosati va uning fojeali oqibatlari, T., 2001; Shamsutdinov R., Qishloqfojeasi: jamoalashtirish, quloklashtirish, surgun, T., 2003.

[[Rustam Shamsutdinov]], [[Qahramon Rajabov]].

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{OʻzME}}


{{chala}}</text>
      <sha1>mzb2q8t9o53morl5ph1wfheit8mzg6z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rose Byrne</title>
    <ns>0</ns>
    <id>638887</id>
    <revision>
      <id>6327596</id>
      <parentid>4648203</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T19:12:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327596</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7076" sha1="fz6hdoo8gaao7exiibvb9nig5n8ejhl" xml:space="preserve">{{Aktyor bilgiqutisi
| ismi = Rose Byrne
| asl_ismi = 
| tasvir = Rose Byrne 4, 2013.jpg
| eni = 
| imzo = Byrne ''I Give It A Year'' premyerasida, [[Sidney]], 15-yanvar 2013
| Tugʻilgan paytidagi ismi = Mary Rose Byrne
| Tavalludi sanasi = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1979|07|24}}
| Tavalludi joyi = Sidney, [[Avstraliya]]
| Vafoti sanasi = 
| Vafoti joyi = 
| Fuqaroligi = 
| Kasbi = [[aktrisa]]
| Faoliyat yillari = 1994 — bugun
| Yoʻnalish = 
| Mukofotlari = 
| imdb_id = 0126284
| Sayt = 
}}'''Mary Rose Byrne'''&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.youtube.com/watch?v=eBltI4tUsPc |title=Rose Byrne talks Irish Roots – &amp; movies Damages, Knowing &amp; Get Him to the Greek |publisher=YouTube |accessdate=30-may 2010-yil}}&lt;/ref&gt; ({{talaffuz|Meri Rouz Bern}}; t. 24-iyul 1979) [[avstraliya]]lik aktrisadir. Byrne ijodini 1994-yili ''[[Dallas Doll]]'' filmidagi kichik rol bilan boshlagan.&lt;ref name=&quot;Mike&quot;&gt;{{yangiliklar manbasi|title=A funny thing happened to Rose Byrne|url=http://www.theaustralian.com.au/arts/film/a-funny-thing-happened-to-rose-byrne/story-e6frg8pf-1226586306873|accessdate=27-fevral 2013-yil|newspaper=The Australian|date=27-fevral 2013-yil|author=Michael Bodey|archive-url=https://web.archive.org/web/20130227195134/http://www.theaustralian.com.au/arts/film/a-funny-thing-happened-to-rose-byrne/story-e6frg8pf-1226586306873|archive-date=2013-02-27|access-date=2013-06-18|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 2000-yili u ''[[The Goddess of 1967]]'' filmida bosh rolni oʻynab, [[Venetsiya kinofestivali]]da Eng Yaxshi Aktrisa mukofotini oldi.&lt;ref name=&quot;Paul&quot;&gt;{{veb manbasi|title=Interview: Rose Byrne for &quot;The Goddess of 1967&quot;|url=http://www.darkhorizons.com/features/1001/rose-byrne-for-the-goddess-of-1967|work=Dark Horizons|publisher=Dark Futures Pty. Limited|accessdate=27-fevral 2013-yil|author=Paul Fischer|date=22|month=April|year=2001}}&lt;/ref&gt;

2007—2012-yillarda Byrne ''[[Damages (teleserial)|Damages]]'' teleserialida Ellen Parsons rolini oʻynab, ikkita [[Oltin globus]] va ikkita [[Emmy]] nominatsiyasiga erishdi. 2011-yili u ''[[Insidious (film)|Insidious]]'', ''[[X-Men: First Class]]'' va ''[[Bridesmaids (film)|Bridesmaids]]'' filmlarida ijro etib, olamshumul shuhrat qozondi.

== Filmografiyasi ==
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot;
! scope=&quot;col&quot; |Yil
! scope=&quot;col&quot; |Nomi
! scope=&quot;col&quot; |Rol
! scope=&quot;col&quot; class=&quot;unsortable&quot; |Izoh
|-
|1994
! scope=&quot;row&quot; |''[[Dallas Doll]]''
|Rastus Sommers
|
|-
|1999
! scope=&quot;row&quot; |''[[Two Hands (1999 film)|Two Hands]]''
|Alex
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2000
! scope=&quot;row&quot; |''[[My Mother Frank]]''
|Jenny
|
|-
! scope=&quot;row&quot; |''[[The Goddess of 1967]]''
|B.G.
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2002
! scope=&quot;row&quot; |''[[Star Wars: Episode II – Attack of the Clones]]''
|Dormé
|
|-
! scope=&quot;row&quot; |''[[City of Ghosts (2002 film)|City of Ghosts]]''
|Sabrina
|
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2003
! scope=&quot;row&quot; |''[[I Capture the Castle (film)|I Capture the Castle]]''
|Rose Mortmain
|
|-
! scope=&quot;row&quot; |''[[The Night We Called It a Day (film)|The Night We Called It a Day]]''
|Audrey Appleby
|
|-
! scope=&quot;row&quot; |''[[The Rage in Placid Lake]]''
|Gemma Taylor
|
|-
! scope=&quot;row&quot; |''[[Take Away (film)|Take Away]]''
|Sonja Stilano
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2004
! scope=&quot;row&quot; |''[[Troy (film)|Troy]]''
|[[Briseis]]
|
|-
! scope=&quot;row&quot; |''[[Wicker Park (film)|Wicker Park]]''
|Alex Denver
|
|-
|2005
! scope=&quot;row&quot; |''[[The Tenants (2005 film)|The Tenants]]''
|Irene Bell
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2006
! scope=&quot;row&quot; |''[[Marie Antoinette (2006 film)|Marie Antoinette]]''
|[[Yolande de Polastron]]
|
|-
! scope=&quot;row&quot; |''[[The Dead Girl]]''
|Leah
|Segment: &quot;The Sister&quot;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2007
! scope=&quot;row&quot; |''[[Sunshine (2007 film)|Sunshine]]''
|Cassie
|
|-
! scope=&quot;row&quot; |''[[28 Weeks Later]]''
|Major Scarlet Levy
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2008
! scope=&quot;row&quot; |''[[Just Buried]]''
|Roberta Knickle
|
|-
! scope=&quot;row&quot; |''[[The Tender Hook]]''
|Iris
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2009
! scope=&quot;row&quot; |''[[Alomat (film)|Alomat]]''
|Diana Wayland
|
|-
! scope=&quot;row&quot; |''[[Adam (2009 film)|Adam]]''
|Beth Buchwald
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2010
! scope=&quot;row&quot; |''[[I Love You Too (2010 film)|I Love You Too]]''
|Drunk Passenger
|Cameo{{citation needed|date=January 2023}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |''[[Get Him to the Greek]]''
|Jackie Q
|
|-
! scope=&quot;row&quot; |''[[Insidious (film)|Insidious]]''
|Renai Lambert
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2011
! scope=&quot;row&quot; |''[[Bridesmaids (2011 film)|Bridesmaids]]''
|Helen Harris III
|
|-
! scope=&quot;row&quot; |''[[X-Men: First Class]]''
|[[Moira MacTaggert]]
|
|-
|2012
! scope=&quot;row&quot; |''[[The Place Beyond the Pines]]''
|Jennifer Cross
|
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2013
! scope=&quot;row&quot; |''[[I Give It a Year]]''
|Nat Redfern
|
|-
! scope=&quot;row&quot; |''[[The Internship]]''
|Dana Simms
|
|-
! scope=&quot;row&quot; |''[[The Turning (2013 film)|The Turning]]''
|Raelene
|Segment: &quot;The Turning&quot;
|-
! scope=&quot;row&quot; |''[[Insidious: Chapter 2]]''
|Renai Lambert
|
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |2014
! scope=&quot;row&quot; |''[[Neighbors (2014 film)|Neighbors]]''
|Kelly Radner
|
|-
! scope=&quot;row&quot; |''[[Adult Beginners]]''
|Justine
|
|-
! scope=&quot;row&quot; |''[[This Is Where I Leave You]]''
|Penny Moore
|
|-
! scope=&quot;row&quot; |''[[Annie (2014 film)|Annie]]''
|Grace Farrell
|
|-
! scope=&quot;row&quot; |''[[Unity (film)|Unity]]''
|Narrator
|Documentary
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2015
! scope=&quot;row&quot; |''[[Spy (2015 film)|Spy]]''
|Rayna Boyanov
|
|-
! scope=&quot;row&quot; |''[[The Meddler]]''
|Lori Minervini
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2016
! scope=&quot;row&quot; |''[[Neighbors 2: Sorority Rising]]''
|Kelly Radner
|
|-
! scope=&quot;row&quot; |''[[X-Men: Apocalypse]]''
|Moira MacTaggert
|
|-
|2017
! scope=&quot;row&quot; |''[[I Love You, Daddy]]''
|Grace Cullen
|
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2018
! scope=&quot;row&quot; |''[[Insidious: The Last Key]]''
|Renai Lambert
|Archive footage{{citation needed|date=January 2023}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |''[[Juliet, Naked (film)|Juliet, Naked]]''
|Annie Platt
|
|-
! scope=&quot;row&quot; |''[[Peter Rabbit (film)|Peter Rabbit]]''
|Jemima Puddle-Duck (voice) / [[Beatrix Potter|Bea]]
|
|-
! scope=&quot;row&quot; |''[[Instant Family]]''
|Ellie Wagner
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2019
! scope=&quot;row&quot; |''[[I Am Mother]]''
|Mother (voice)
|
|-
! scope=&quot;row&quot; |''[[Jexi]]''
|Jexi (voice)
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2020
! scope=&quot;row&quot; |''[[Like a Boss (film)|Like a Boss]]''
|Mel Paige
|
|-
! scope=&quot;row&quot; |''[[Irresistible (2020 film)|Irresistible]]''
|Faith Brewster
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2021
! scope=&quot;row&quot; |''[[Peter Rabbit 2: The Runaway]]''
|Jemima Puddle-Duck (voice) / Bea
|
|-
! scope=&quot;row&quot; |''[[Puff: Wonders of the Reef]]''
|Narrator
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2022
! scope=&quot;row&quot; |''[[Seriously Red]]''
|EP
|
|-
! scope=&quot;row&quot; |''[[Spirited (film)|Spirited]]''
|Ms. Blansky
|Cameo
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2023
! scope=&quot;row&quot; |''[[Insidious: The Red Door]]''
|Renai Lambert
|
|-
! scope=&quot;row&quot; |''[[Teenage Mutant Ninja Turtles: Mutant Mayhem]]''
|[[Leatherhead (Teenage Mutant Ninja Turtles)|Leatherhead]] (voice)
|
|-
! scope=&quot;row&quot; |''[[Ezra (2023 film)|Ezra]]''
|Jenna
|
|}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
{{Commons turkum|Rose Byrne}}
*{{IMDB name|0126284|Rose Byrne}}
*{{Allmovie name|195364|Rose Byrne}}

{{DEFAULTSORT:Byrne, Rose}}

{{bio-stub}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Avstraliyalik aktrisalar]]</text>
      <sha1>fz6hdoo8gaao7exiibvb9nig5n8ejhl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ravshan Haydarov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>646107</id>
    <revision>
      <id>6327508</id>
      <parentid>6310594</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T12:47:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327508</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15172" sha1="0ecx5lgx6qnn8vwhlpuvmgdcyrr0zsm" xml:space="preserve">{{ism+familiya|Ravshan (ism)|Ravshan|Haydarov}}
{{Futbolchi bilgiqutisi
|image=Ravshan Khaydarov (cropped).jpg
|name=Ravshan Haydarov
|toliqism = Ravshan Akmalovich Haydarov
|height=
|tavalludsana ={{tugʻilgan sanasi va yoshi|1961|7|15}}
|tavalludshahar=[[Toshkent]], [[Soviet Union]]
|position=[[Himoyachi]]
|currentclub=[[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)|Oʻzbekiston U-20]] (Bosh murabbiy)
|clubnumber=
|youthyears1=
|youthclubs1=
|yillar1=1978
|yillar2=1979
|yillar3=1980
|yillar4=1982
|yillar5=1984—1986
|yillar6=1987
|yillar7=1988—1989
|yillar8=1990—1995
|klublar1=[[Start (futbol klubi, Toshkent)|Start Toshkent]]
|klublar2=[[Shahrixon (futbol klubi)|Shahrixonchi]]
|klublar3=[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|klublar4=[[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]]
|klublar5=[[Xiva (futbol klubi)|Xiva]]
|klublar6=[[Toʻrtkoʻlchi (futbol klubi)|Tselnik]]
|klublar7=[[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]
|klublar8=[[Traktor (futbol klubi, Toshkent)|Traktor Toshkent]]
|isht1=
|isht2=
|isht3=
|isht4=
|isht5=
|isht6=
|isht7=
|isht8=
|gollar1=
|gollar2=
|gollar3=
|gollar4=
|gollar5=
|gollar6=
|gollar7=
|gollar8=
|nationalyears1=
|nationalteam1=
|nationalcaps1=
|nationalgoals1=
|boshliqyillar1=1997—2001
|boshliqyillar2=2002
|boshliqyillar3=2002—2005
|boshliqyillar4=2006—2007
|boshliqyillar5=2007—2010
|boshliqyillar6=2010—2011
|boshliqyillar7=2012—2013
|boshliqyillar8=2013—2014
|boshliqyillar9=2014—2015
|boshliqyillar10=2017
|boshliqyillar11=2017—2018
|boshliqklublar1=[[Traktor (futbol klubi, Toshkent)|Traktor Toshkent]]
|boshliqklublar2=[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|boshliqklublar3=[[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston]]
|boshliqklublar4=[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|boshliqklublar5=[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (assistant)
|boshliqklublar6=[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|boshliqklublar7=[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]
|boshliqklublar8=[[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]
|boshliqklublar9=[[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)|Oʻzbekiston U-19 va U-20]]
|boshliqklublar10=[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|boshliqklublar11=[[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|Oʻzbekiston U-23]]
|Medallar={{MedalSport|Men's [[Association football|football]]}}
{{medaltemplates|Country|{{fb|UZB}}}} (as manager)
{{MedalCompetition |[[AFC U-23 Championship]]}}
{{MedalGold|[[2018 AFC U-23 Championship|2018]]|}}
{{MedalCompetition |[[AFC U-20 Asian Cup]]}}
{{MedalGold|[[2023 AFC U-20 Asian Cup|2023]]|}}}}

'''Ravshan Haydarov''' (1961-yil 15-iyulda [[Toshkent]]da tugʻilgan) — futbol murabbiyi va sobiq futbolchi. Hozir Oʻzbekiston U-22 terma jamoasi bosh murabbiyi&lt;ref name=&quot;Ravshanu Xaydarovu — 50 let!&quot;&gt;&quot;[http://www.pakhtakor.uz/ru/news/article/ravshanu-khaidarovu-50-let/ Ravshanu Xaydarovu — 50 let!] {{webarxiv|url=https://archive.today/20120908202954/http://www.pakhtakor.uz/ru/news/article/ravshanu-khaidarovu-50-let/|date=2012-09-08}}. [[FC Pakhtakor]], 15-07-2011.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;[http://www.sportportal.uz/page/football/history/7010 Ravshanu Xaydarovu — 50 let!]{{oʻlikhavola|date=2021-yil dekabr|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}{{dead link|date=2018-yil aprel|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}. 25 Iyulya 2011.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://news.sport-express.ru/2002-01-03/27418/|script-title=ru:Хайдаров возглавил сборную Узбекистана|publisher=[[Sport Express]]|language=ruscha|accessdate=|date=3-yanvar 2002-yil}}{{Oʻlikhavola|date=fevral 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;[http://news.meta.ua/archive/25.07.05/cluster:2983479-Uzbekskuiu-futbolnuiu-sbornuiu-vozglavil-anglichanin/ Uzbekskuyu futbolnuyu sbornuyu vozglavil anglichanin] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160303225522/http://news.meta.ua/archive/25.07.05/cluster:2983479-Uzbekskuiu-futbolnuiu-sbornuiu-vozglavil-anglichanin/|date=2016-03-03}}. 25.07.2005.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.uzdaily.com/articles-id-9922.htm|title=Ravshan Haydarov appointed as acting manager of Pakhtakor|publisher=UzDaily.com|accessdate=|date=4-may 2010-yil|arxivsana=7-avgust 2018-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180807185901/http://www.uzdaily.com/articles-id-9922.htm}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.uzdaily.com/articles-id-15874.htm|title=Murod Ismailov appointed as acting head coach of Pakhtakor|publisher=UzDaily.com|accessdate=|date=28-sentyabr 2011-yil|arxivsana=7-avgust 2018-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180807220412/http://www.uzdaily.com/articles-id-15874.htm}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=3&amp;news_id=4068|script-title=ru:«Динамо» оформило изменения в тренерском штабе|publisher=pfl.uz|language=ruscha|accessdate=|date=17-may 2013-yil|title=arxiv nusxasi|archivedate=7-avgust 2018-yil|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180807190342/http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=3&amp;news_id=4068}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20180807190342/http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=3&amp;news_id=4068|date=2018-08-07}}&lt;/ref&gt;.

== Futbolchilik faoliyati ==
Haydarov professional faoliyatini 1984-yilda [[Xiva (futbol klubi)|Xiva]] da boshlagan, ikki mavsumni klubda oʻtkazgan. Keyingi ikki yil u Tselinnikda oʻynadi&lt;ref name=&quot;Ravshanu Xaydarovu — 50 let!&quot;/&gt;. Uning futbolchi sifatidagi soʻnggi jamoasi [[Toshkent]]ning „[[Traktor (futbol klubi, Toshkent)|Traktor]]“ boʻlgan.

== Murabbiylik faoliyati ==
Bosh murabbiylik faoliyatini Toshkentning „&lt;nowiki/&gt;[[Traktor (futbol klubi, Toshkent)|Traktor]]&lt;nowiki/&gt;“ klubida dastlab murabbiy yordamchisi sifatida boshlagan, keyinroq klub bosh murabbiyi boʻlgan&lt;ref&gt;&quot;[http://www.sportportal.uz/page/football/history/7010 Ravshanu Xaydarovu — 50 let!]{{dead link|date=2018-yil aprel|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}. 25 Iyulya 2011.&lt;/ref&gt;.

Xaydarov 2002-yil 3-yanvarda Oʻzbekiston terma jamoasiga bosh murabbiy etib tayinlangunga qadar [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston milliy terma jamoasi]] bosh murabbiyi [[Vladimir Salkov]]ning yordamchi murabbiyi boʻlgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://news.sport-express.ru/2002-01-03/27418/|script-title=ru:Хайдаров возглавил сборную Узбекистана|publisher=[[Sport Express]]|language=ruscha|date=3-yanvar 2002-yil}}{{Oʻlikhavola|date=fevral 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

2002-yil birinchi mavsumdan keyin Haydarov [[Toshmurod Ogʻamurodov]] oʻrniga „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ bosh murabbiyi vazifasini bajaruvchi boʻldi.

[[Hans-Jürgen Gede]] ishdan boʻshagach, terma jamoa bosh murabbiyi vazifasini bajaruvchi boʻldi. 2005-yil 25-iyulda Haydarov vaqtinchalik murabbiylik lavozimini tark etdi va uning oʻrniga [[Bob Houghton]] tayinlandi&lt;ref&gt;&quot;[http://news.meta.ua/archive/25.07.05/cluster:2983479-Uzbekskuiu-futbolnuiu-sbornuiu-vozglavil-anglichanin/ Uzbekskuyu futbolnuyu sbornuyu vozglavil anglichanin]. 25.07.2005.&lt;/ref&gt;.

2008-yilning oktabr oyida Haydarov „Paxtakor“ bosh murabbiyligidan isteʼfoga chiqdi, uning klubi [[Bekobod]]ning „[[Metallurg Bekobod|Metallurg]]“iga 1:2 hisobida magʻlub boʻlib, „[[Bunyodkor PFK|Quruvchi]]“ oʻrtasidagi farqni kengaytirdi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/en/news-centre/member-association-news/298-uzbekistan/20939|title=Pakhtakor coach Haydarov resigns|publisher=the-afc.com|date=23-oktabr 2008-yil}}&lt;/ref&gt;. 2010-yil 4-may kuni [[Miodrag Radulović]] klubni tark etib, Rossiyaning „Dinamo Moskva“ klubiga oʻtganidan soʻng, Ravshan Haydarov yana „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ murabbiyi boʻldi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.uzdaily.com/articles-id-9922.htm|title=Ravshan Haydarov appointed as acting manager of Pakhtakor|publisher=UzDaily.com|date=4-may 2010-yil|qaralgan sana=7-avgust 2018-yil|arxivsana=7-avgust 2018-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180807185901/http://www.uzdaily.com/articles-id-9922.htm}}&lt;/ref&gt;. 2011-yil 28-sentyabrda Haydarov ishdan boʻshatildi va uning oʻrniga [[Murod Ismoilov]] klubga vaqtinchalik qoʻriqchi etib tayinlandi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.uzdaily.com/articles-id-15874.htm|title=Murod Ismailov appointed as acting head coach of Pakhtakor|publisher=UzDaily.com|date=28-sentyabr 2011-yil|qaralgan sana=7-avgust 2018-yil|arxivsana=7-avgust 2018-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180807220412/http://www.uzdaily.com/articles-id-15874.htm}}&lt;/ref&gt;.

2012-yil yanvar oyida Haydarov „Qizilqum“ klubiga bosh murabbiy etib tayinlangan edi. 2013-yilning 1-aprelida u „Qizilqum“ bosh murabbiyi lavozimini tark etdi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://championat.uz/ru/news-8/28521.html|script-title=ru:Равшан Хайдаров подал в отставку|publisher=Championat.uz|language=ruscha|date=1-aprel 2013-yil|url-status=dead|archive-url=https://archive.today/20130505164538/http://championat.uz/ru/news-8/28521.html|archive-date=2013-05-05}}&lt;/ref&gt;. Klub 2013-yilgi mavsumning barcha 4 ta boshlangʻich oʻyinida magʻlub boʻldi. 2013-yilning 6-mayida u [[Kamo Gazarov]] isteʼfoga chiqarilganidan soʻng [[Samarqand]]ning „[[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]“ klubiga vaqtinchalik bosh murabbiy etib tayinlangan edi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=3&amp;news_id=4068|script-title=ru:«Динамо» оформило изменения в тренерском штабе|publisher=pfl.uz|language=ruscha|date=17-may 2013-yil|sarlavha=arxiv nusxasi|qaralgan sana=7-avgust 2018-yil|arxivsana=7-avgust 2018-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180807190342/http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=3&amp;news_id=4068}}&lt;/ref&gt;.

2014-yil 24-iyun kuni [[Oʻzbekiston futbol assotsiatsiyasi|OʻFF]] Haydarovni Oʻzbekiston U-19 terma jamoasiga 2014-yilda [[Myanma]]&lt;nowiki/&gt;da boʻlib oʻtadigan U-19 Osiyo chempionatiga tayyorgarlik koʻrish uchun yangi bosh murabbiy etib tayinladi. Haydarov Samarqandning „Dinamo“ klubidan yangi tayinlov tufayli isteʼfoga chiqdi. 2014-yilgi Oʻzbekiston U-19 Osiyo chempionatida Haydarov bilan birga yarim finalga qadar etib borgan va yarim finalda [[Koreya Xalq Demokratik Respublikasi|Shimoliy Koreya]]ga 0:5 hisobida imkoniyatni boy bergan edi. Jamoa [[Yangi Zelandiya]]&lt;nowiki/&gt;da boʻlib oʻtadigan 2015-yilgi FIFA U-20 Jahon chempionatiga yoʻllanmani qoʻlga kiritdi. 2015-yil U-20 Jahon chempionatida Oʻzbekiston-U20 terma jamoasi chorak finalga qadar yetib borgan va Senegalga 0:1 hisobida imkoniyatni boy bergandi. U-20 terma jamoasi 2013-yilgi FIFA U-20 Jahon chempionatidagi yutugʻini takrorladi.

2017-yil 30-aprel kuni Xaydarov Oʻzbekiston U-22 terma jamoasiga 2018-yilda Xitoyda boʻlib oʻtadigan U-23 Osiyo chempionati saralash oʻyinlariga tayyorgarlik koʻrish uchun yangi bosh murabbiy etib tayinlandi. U 2017-yilning 6-aprelida „Paxtakor“ga bosh murabbiy etib tayinlangan edi. 2018-yilda Xitoyda boʻlib oʻtgan U-23 Osiyo chempionatida, Haydarov boshchiligidagi Oʻzbekiston U-23 terma jamoasi 2018-yilning 27-yanvarida finalda Vetnamni 2-1 hisobida magʻlub etib, terma jamoasi tarixida ilk bor Yoshlar oʻrtasida Osiyo chempion boʻldi. Uning muvaffaqiyati uni 2019-yilgi Osiyo Kubogiga tayyorgarlik koʻrayotgan katta jamoa bosh murabbiyligiga nomzod sifatida koʻrsatdi. Biroq yakunda Ravshan oʻrniga [[Héctor Cúper]] tayinlandi.

== Yutuqlari ==

=== Murabbiy sifatida ===

==== Paxtakor ====
* {{Oltin}} [[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston chempionati — Superliga|Oʻzbekiston Sperligasi Chempioni]] (2): 2006, 2007
* {{Oltin}} [[Oʻzbekiston Kubogi]] sohibi (2): 2006, 2007

==== Oʻzbekiston ====

* Oʻzbekiston U-23
** {{Oltin}} [[AFC U-23 Osiyo kubogi]] (1): [[AFC U-23 Osiyo chempionati 2018|2018]]
* Oʻzbekiston U-20
** {{Oltin}} [[AFC U-20 Osiyo Kubogi|AFC U-20 Osiyo kubogi]] (1): [[AFC U-20 Osiyo kubogi 2023|2023]]

=== Individual ===

* [[Oʻzbekistonda yilning eng yaxshi futbol murabbiyi]]: 2018
* [[Oʻzbekistonda yilning eng yaxshi futbol murabbiyi]] 2-oʻrin (2): 2005, 2007
* {{Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sport ustozi}}&lt;ref&gt;https://m.kun.uz/news/2020/08/27/prezident-mustaqillik-bayrami-arafasida-ijtimoiy-sohadan-166-kishini-mukofotladi-royxat&lt;/ref&gt;

== Boshqargan jamoalari ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Yillar !! Jamoa
|-
| 1997-2001 || {{bayroq|Uzbekistan}} Traktor Toshkent
|-
| 2002 || {{bayroq|Uzbekistan}} [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|-
| 2002-2005 || {{bayroq|Uzbekistan}} [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston Milliy Terma jamoasi]]
|-
| 2006-2007 || {{bayroq|Uzbekistan}} Paxtakor
|-
| 2007-2010 || {{bayroq|Uzbekistan}} Paxtakor (yordamchi murabbiy)
|-
| 2010-2011 || {{bayroq|Uzbekistan}} Paxtakor
|-
| 2012-2013 || {{bayroq|Uzbekistan}} [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]
|-
| 2013-2015 || {{bayroq|Uzbekistan}} [[Dinamo Samarqand futbol klubi|Dinamo Samarqand]]
|-
|2015- || [[Oʻzbekiston U-23 futbol terma jamoasi]]
|}
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar == 
* {{NFT coach}}
* {{Soccerway coach|179021}}
* [https://web.archive.org/web/20221115205517/https://footballfacts.ru/person/383900 Ravshan Haydarov] Footballfactsru saytida
* [https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/trainer/14527 Ravshan Haydarov] [[Transfermarkt]] saytida
{{Navboxes
| bg    = gold
| fg    = navy
| title = Mukofotlar
| list1 = 
{{Oʻzbekistonda yilning eng yaxshi futbol murabbiyi}}
}}
{{Navboxes
|title= Murabbiylik jamoalari
|titlestyle=background:;color:;
|list1=
{{Oʻzbekiston MFTJ bosh murabbiylari}}
{{Paxtakor futbol klubi murabbiylari}}
{{Dinamo-Samarqand futbol klubi murabbiylari}}
{{Qizilqum futbol klubi murabbiylari}}
}}
{{Navboxes
|title= Murabbiy sifatida muusoboqalarda ishtirok
|titlestyle=background:;color:;
|list1=
{{Oʻzbekiston tarkibi 2004-yilgi Osiyo Kubogi}}
{{Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha) 2015-yilgi jahon chempionati tarkibi}}
{{Oʻzbekiston tarkibi — AFC U-23 Osiyo chempionati 2018 — Chempion}}
{{Oʻzbekiston tarkibi 2018-yilgi Osiyo oʻyinlari}}
{{Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha) 2023-yilgi jahon chempionati tarkibi}}
{{Oʻzbekiston tarkibi 2026-yilgi Osiyo oʻyinlari}}
}}

{{DEFAULTSORT:Haydarov, Ravshan}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:SSSR erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Toshkentlik futbolchilar]]
[[Turkum:Erkak futbol himoyachilari]]
[[Turkum:Start Toshkent klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Shahrixon klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Paxtakor jamoasi futbolchilari]]
[[Turkum:Xiva klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Xorazm futbolchilari]]
[[Turkum:Traktor klubi futbolchilari]]
[[Turkum:To‘rtko‘lchi klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik futbol murabbiylari]]
[[Turkum:Traktor Toshkent klubi bosh murabbiylari]]
[[Turkum:Qizilqum futbol klubi bosh murabbiylari]]
[[Turkum:Dinamo Samarqand futbol klubi murabbiylari]]
[[Turkum:Paxtakor futbol klubi murabbiylari]]</text>
      <sha1>0ecx5lgx6qnn8vwhlpuvmgdcyrr0zsm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Futbol boʻyicha 2014-yilgi AFC Chempionlar ligasi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>646822</id>
    <revision>
      <id>6327480</id>
      <parentid>6324879</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T12:24:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Havolalar */</comment>
      <origin>6327480</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62850" sha1="nzp45mcudmomhr3v98ak2dw696uwowf" xml:space="preserve">{{Xalqaro futbol musobaqasi
| tourney_name   = AFC Chempionlar ligasi
| year           = 2014
| image          = AFC Chempionlar ligasi emblemasi.jpg
| size           = 300px
| dates          = 29-yanvardan 1-noyabrgacha 2014
| num_teams      = 47
| associations   = 19
| champion_other = {{bayroq|AUS}} [[Western Sydney Wanderers]]
| count          =
| second_other   = {{bayroq|KSA}} [[Al-Hilal FC|Al-Hilol]]
| matches        = 141
| goals          = 374
| attendance     = {{#expr: &lt;!--Pley-off 1-round--&gt;6200 + 579 + 1450 + 4500 + 1192 + &lt;!--Pley-off 2-round--&gt;927 + 1932 + 5400 + 5000 + 7927 + 7336 + &lt;!--Pley-off 3-round--&gt;2075 + 5326 + 8304 + 20055 + &lt;!--A guruhi--&gt;13528 + 23300 + 2394 + 4286 + 6350 + 4680 + 13550 + 729 + 950 + 4100 + 330 + 2952 + &lt;!--B guruhi--&gt;13200 + 5417 + 3600 + 37391 + 1950 + 5000 + 24175 + 5024 + 2150 + 38452 + 300 + 5184 + &lt;!--C guruhi--&gt;35420 + 4936 + 2477 + 16571 + 3382 + 7103 + 39120 + 15498 + 3850 + 30405 + 8606 + 1960 + &lt;!--D guruhi--&gt;5000 + 38520 + 3250 + 5749 + 6800 + 7761 + 7500 + 18321 + 6350 + 9400 + 3680 + 49650 + &lt;!--E guruhi--&gt;26365 + 10426 + 11865 + 10610 + 11259 + 5368 + 14029 + 32817 + 12037 + 14266 + 3714 + 26379 + &lt;!--F guruhi--&gt;6021 + 6491 + 2168 + 33813 + 6281 + 32198 + 3316 + 8897 + 4118 + 36738 + 9778 + 9562 + &lt;!--G guruhi--&gt;8328 + 39841 + 6128 + 12230 + 6357 + 39987 + 18974 + 7395 + 13120 + 7110 + 39874 + 12891 + &lt;!--H guruhi--&gt;11212 + 9609 + 2535 + 21184 + 9292 + 3150 + 10943 + 16120 + 2500 + 25161 + 11099 + 9338 + &lt;!--Nimchorak final 1-uchrashuv--&gt;19327 + 17612 + 18650 + 15549 + 8423 + 9161 + 5360 + 6320 + &lt;!--Nimchorak final 2-uchrashuv--&gt;13155 + 38431 + 9379 + 18643 + 10639 + 12287 + 48753 + 40851&lt;!--Chorak final 1-uchrashuv--&gt;+ 18830 + 63500 + 17093 + 6553 &lt;!--Chorak final 2-uchrashuv--&gt;+ 14200 + 342 + 14122 + 39874 &lt;!--Yarim final 1-uchrashuv--&gt;+ 57170 + 12901 &lt;!--Yarim final 2-uchrashuv--&gt;+ 24204 + 18896 &lt;!--Final 1-uchrashuv--&gt;+ 20053 &lt;!--Final 2-uchrashuv--&gt;+66225}}
| top_scorer     = {{bayroq|GHA}} [[Asamoah Gyan]]&lt;br&gt;(12ta gol)&lt;!--Top scorer is calculated based on goals scored from the group stage to the final (see regulations, Article 74c).--&gt;
| player         = {{bayroq|AUS}} [[Ante Covic]]
| prevseason     = [[AFC Chempionlar ligasi 2013|2013]]
| nextseason     = [[AFC Chempionlar ligasi 2015|2015]]
}}

'''AFC Chempionlar ligasi 2014''' [[Osiyo Futbol Konfederatsiyasi]] (OFK) tomonidan oʻtkazib kelinayotgan Osiyo [[futbol]] klublari oʻrtasidagi eng yuqori 33-turnir hisoblanadi. [[AFC Chempionlar ligasi]] nomi ostida 12-turnir hisoblanadi va oʻtgan yilgi musobaqa gʻolibi {{nft|Xitoy}}ning [[Guangzhou Evergrande FC|Guangzhou Evergrande]] klubi boʻlgan. Musobaqa gʻolibi [[FIFA Klublar oʻrtasida jahon chempionati 2014]] turniriga yoʻllanma oladi.&lt;ref name=&quot;regulations&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/en/component/jdownloads/finish/182-acl/271-afc-champions-league-2014-competitions-regulations.html|title=AFC Champions League 2014 Competition Regulations|publisher=AFC|format=PDF}}&lt;/ref&gt;

==Ishtirokchi klublarning taqsimlanishi==
AFC ushbu musobaqaga assotsiatsiyalardan qatnashadigan jamoalarni taqsimlashda oʻtgan yilgi Osiyo chempionlar ligasida qatnashgan oʻrniga qarab bu galgi chempionatga ham oʻrin ajratdi va oxirgi qurʼa tashlash 2013-yilning 26-noyabrida boʻlib oʻtdi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/en/2012-11-05-08-47-44/referees/laws-of-the-game/finish/47-acl/18-acl-slots-decisions-by-exco-pt-2.html|title=Decision by Competitions Committee &amp; Executive Committee for AFC Club Competitions|publisher=AFC|format=PDF}}&lt;/ref&gt;

AFC Musobaqa Qoʻmitasi 2013-yilning 12-martida 2014-yilgi chempionlar ligasi uchun quyidagi kriteriyalarni taqdim etdi.&lt;ref name=&quot;afc20130312&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/en/about-afc/afc-committees/1128-standing-committee/25444-acl-base-widened-from-2014-120313.html|title=ACL base widened from 2014|publisher=AFC|date=12-mart 2013-yil}}&lt;/ref&gt;
*Osiyoning eng kuchli 23ta assotsiatsiyalari tanlab olindi va AFC reytingiga qarab, ular tomonidan qatnashadigan klublar toʻgʻridan toʻgʻri yoki oʻtish bahslarida orqali oʻz kuchlarini sinashadi va saralab olinadi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/en/component/jdownloads/finish/82/97.html|title=AFC MA Ranking by Technical Standard|publisher=AFC|format=PDF}}&lt;/ref&gt; Klublarni joylash, saralab olish AFC reytingini baholashi orqali amalga oshiriladi.
*Har ikki Gʻarb va Sharq mintaqalarida 14 tadan jamoalar bevosita va qolgan 2 tadan jamoalar esa oʻtish bahslarida kuch sinashib saralab olinadi.
*Har ikki Gʻarb va Sharq mintaqalaridan eng yuqori, 600 ochkodan yuqori toʻplagan 5 assotsiatsiyadan klublar guruh bahslaridan bevosita ishtirok etish huquqiga ega boʻlishadi, qolgan standartlarga javob bergan assotsiatsiya vakillari kamida oʻtish bahslarida saralab olinadi. Quyidagi kriteriyalar keyingi ikki yilgi chempionlar ligasi sxemasida ham qoʻllanadi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/en/component/jdownloads/finish/64/140.html|title=Manual for points systems &amp; decision method for AFC Champions League participation|publisher=AFC|date=15-mart 2013}}&lt;/ref&gt;
**Gʻarb va Sharq mintaqasidagi toʻliq standartli 2 ta assotsiatsiyalari bevosita 4 tadan joy olishdi.
**Reytingdagi uchinchi assotsiatsiya 3 ta bevosita va 1 ta oʻtish bahsi uchun joy oldi.
**Reytingdagi toʻrtinchi assotsiatsiya 2 ta bevosita va 2 ta oʻtish bahslari uchun joy oldi.
**Reytingdagi beshinchi assotsiatsiya  1 ta bevosita va 2 ta oʻtish bahslari uchun joy olishdi.
**Reytingdagi oltinchi va oʻn birinchi assotsiatsiyalar 1 tadan oʻtish bahslarida omadini sinashadi.
*Assotsiatsiyalar berilgan oʻrinlar har bir assotsiatsiyalarning ichki chempionatidagi birinchi darajali musobaqadan bir-uch oʻrinli klublar hamda ikkinchi darajali chempionat gʻolibi olinadi. (masalan: Oʻzbekistondan uchta klub ishtirok etishsa shulardan ikkitasi Oliy liga birinchi va ikkinchi oʻrinli klubi hamda Oʻzbekiston kubogi gʻolibi ishtirok etishadi)
*Shuningdek AFC kubogi gʻolibi hamda ikkinchi oʻrinini olgan klublar ham keyingi yilgi chempionlar ligasi oʻtish bahslarida ishtirok etish uchun kuchini ham sinab koʻradi.
AFC Maʼmuriy Qoʻmitasi 2013-yilning 26-noyabrida 2014-yilgi Osiyo chempionlar ligai uchun ajratilgan oʻrinlarni maqul deya topdi.&lt;ref name=&quot;afc20131126&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/en/about-afc/afc-committees/1127-executive-committee/27301-afc-exco-slots-261113.html|title=AFC ExCo okays ACL slots, format|publisher=AFC|date=26-noyabr 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;format&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.vnleague.com/images/vpf/2013/11/1385700704.pdf|title=AFC Champions League 2014 and AFC Cup 2014 Competition Format - AFC Champions League &amp; AFC Cup Play-off|work=Asian Football Confederation|publisher=Vietnam Professional Football|date=28-noyabr 2013|accessdate=2014-04-16|archivedate=2016-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304041636/http://www.vnleague.com/images/vpf/2013/11/1385700704.pdf}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160304041636/http://www.vnleague.com/images/vpf/2013/11/1385700704.pdf |date=2016-03-04 }}&lt;/ref&gt;

{| cellpadding=3 cellspacing=0 border=1 style=&quot;font-size:95%; border:gray solid 1px; border-collapse:collapse&quot;
|-
!bgcolor=#f7f8ff colspan=2|AFC 2014 Chempionlar ligasi uchun baholash
|-
|bgcolor=#90EE77 width=20|
|Mezonlarga javob beradi (600 ochkodan yuqori)
|-
|bgcolor=#ccffff width=20|
|Mezonlarga javob bermaydi, ammo imkoniyat berilgan
|-
|bgcolor=#ffffcc width=20|
|Baholanmagan, ammo imkoniyat berilgan
|}

{{col-begin}}
{{col-2}}
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
|+Gʻarbiy Osiyo Mintaqasi
|-
!rowspan=3|Reyting
!rowspan=3|Assotsiatsiya&lt;br&gt;aʼzolari
!rowspan=3 width=12%|Ochkolar
!colspan=4|Oʻrinlar
|-
!rowspan=2 width=12%|Guruh bahslari
!colspan=3|Oʻtish bahsi
|-
!width=12%|3-round
!width=12%|2-round
!width=12%|1-round
|-bgcolor=#90EE77
|1||align=left|{{fb|IRN}}||908.47||4||0||0||0
|-bgcolor=#90EE77
|2||align=left|{{fb|KSA}}||869.62||4||0||0||0
|-bgcolor=#90EE77
|3||align=left|{{fb|UAE}}||848.94||3||0||1||0
|-bgcolor=#90EE77
|4||align=left|{{fb|QAT}}||848.56||2||0||2||0
|-bgcolor=#90EE77
|5||align=left|{{fb|UZB}}||693.38||1||0||2||0
|-bgcolor=#ccffff
|6||align=left|&lt;!--Iltimos, Hindistonni Sharqiy Osiyo mintaqasiga oʻtkazmang, koʻring: http://www.the-afc.com/en/about-afc/afc-committees/1127-executive-committee/27301-afc-exco-slots-261113.html--&gt;{{fb|IND}}||526.55||0||0||0||{{0|&lt;sup&gt;[A]&lt;/sup&gt;}}1{{Cref2|A|1}}
|-bgcolor=#ccffff
|7||align=left|{{fb|JOR}}||500.89||0||0||0||1
|-bgcolor=#ccffff
|8||align=left|{{fb|OMA}}||390.02||0||0||0||1
|-bgcolor=#ccffff
|9||align=left|{{fb|BHR}}||253.67||0||0||0||1
|-bgcolor=#ffffcc
|10||align=left|{{fb|IRQ}}||—||0||0||0||1
|-bgcolor=#ffffcc
|10||align=left|{{fb|KUW}}||—||0||0||0||{{0|&lt;sup&gt;[B]&lt;/sup&gt;}}1 + 1{{Cref2|B}}
|-
!colspan=3 rowspan=2|Umumiy
!rowspan=2|14!!0!!5!!{{0|&lt;sup&gt;[A]&lt;/sup&gt;}}6{{Cref2|A|2}}
|-
!colspan=3|11
|}

{{col-2}}
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
|+Sharqiy Osiyo Mintaqasi
|-
!rowspan=3|Reyting
!rowspan=3|Assotsiatsiya&lt;br&gt;aʼzolari
!rowspan=3 width=12%|Ochkolar
!colspan=4|Oʻrinlar
|-
!rowspan=2 width=12%|Guruh bahslari
!colspan=3|Oʻtish bahsi
|-
!width=12%|3-round
!width=12%|2-round
!width=12%|1-round
|-bgcolor=#90EE77
|1||align=left|{{fb|JPN}}||935.30||4||0||0||0
|-bgcolor=#90EE77
|2||align=left|{{fb|KOR}}||887.45||4||0||0||0
|-bgcolor=#90EE77
|3||align=left|{{fb|CHN}}||843.54||3||1||0||0
|-bgcolor=#90EE77
|4||align=left|{{fb|AUS}}||804.08||2||1||0||0
|-bgcolor=#90EE77
|5||align=left|{{fb|THA}}||601.20||1||0||2||0
|-bgcolor=#ccffff
|6||align=left|{{fb|SIN}}||438.34||0||0||0||1
|-bgcolor=#ccffff
|7||align=left|{{fb|HKG}}||408.02||0||0||0||1
|-bgcolor=#ccffff
|8||align=left|{{fb|VIE}}||301.31||0||0||0||1
|-
!colspan=3 rowspan=2|Umumiy
!rowspan=2|14!!2!!2!!{{0|&lt;sup&gt;[A]&lt;/sup&gt;}}4{{Cref2|A|3}}
|-
!colspan=3|8
|}
{{col-end}}

;Ilovalar
{{Cnote2 Begin}}
{{Cnote2|A|n=3|Oʻtish bahslari ishtirokchisi Hindiston Sharqiy Osiyo Mintaqasiga koʻchirildi.}}
{{Cnote2|B|Quvayt oʻtish bahslari uchun ikkita oʻrin oldi chunki [[Kuwait SC|Al-Quvayt]] va [[Qadsia SC|Al-Qodisiya]] klublari oʻtgan yilgi [[AFC kubogi 2013|AFC kubogi]] gʻolibi hamda ikkinchi oʻrinlarini olishgan edi.&lt;ref name=&quot;format&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.alraimedia.com/Article.aspx?id=480877|title=الفهد وعقلة يطالبان الجماهير بالوقوف مع «الأصفر» و«الأبيض» للظفر ببطاقتي التأهل إلى دوري الأبطال|publisher=Al Rai|date=27-noyabr 2013|language=Arabcha|accessdate=2014-04-16|archivedate=2013-12-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131203053418/http://www.alraimedia.com/Article.aspx?id=480877}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20131203053418/http://www.alraimedia.com/Article.aspx?id=480877 |date=2013-12-03 }}&lt;/ref&gt;}}
{{Cnote2 End}}

==Jamoalar==
Quyidagi klublar chempionatga kiritildi.

''Quyidagi jadvalda klublarning Umumiy ishtiroki va Oxirgi ishtiroki 2002 va 2003-yilgi chempionatdan boshlab sanaldi (sarlash bosqichi ham hisoblanadi), yani Chempionlar ligasi nomi ostida faoliyat yuritilgandan beri.''

{{col-begin}}
{{col-2}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|+Gʻarbiy Osiyo Mintaqasi
|-
!Jamoa
!Saralash yoʻli
!Um.&lt;br&gt;isht.
!Oxir.&lt;br&gt;isht.
|-
!colspan=4|[[#Guruh bahslari|Guruh bahslari]]ning bevosita ishtirokchilari  (A-D guruhlari)
|-
|{{bayroq|IRN}} [[Esteghlal F.C.|Istiqlol]]
|[[Eron futbol chempionati 2012/13]] chempioni
|7-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
|{{bayroq|IRN}} [[Sepahon FK|Sepahon]]
|[[Hazfi kubogi 2012/13]] gʻolibi&lt;br&gt;[[Eron futbol chempionati 2012/13]] 3-oʻrini
|10-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
|{{bayroq|IRN}} [[Tractor Sazi F.C.|Traktor Sozi]]
|[[Eron futbol chempionati 2012/13]] 2-oʻrini
|2-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
|{{bayroq|IRN}} [[Foolad FC|Fulad]]
|[[Eron futbol chempionati 2012/13]] 4-oʻrini
|2-
|[[AFC 2006 Chempionlar ligasi|2006]]
|-
|{{bayroq|KSA}} [[Al-Fateh FC|Al-Fateh]]
|[[Saudiya Arabistoni futbol chempionati 2012/13|S. Arabistoni futbol chempionati 2012/13]] chempioni
|1-
|—
|-
|{{bayroq|KSA}} [[Ittihad FC|Al-Ittihod]]
|[[Chempionlar qirollik kubogi 2013]] gʻolibi
|9-
|[[AFC 2012 Chempionlar ligasi|2012]]
|-
|{{bayroq|KSA}} [[Al-Hilol]]
|[[Saudiya Arabistoni futbol chempionati 2012/13]] 2-oʻrini
|10-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
|{{bayroq|KSA}} [[Al-Shabab FC|Al-Shabob]]
|[[Saudiya Arabistoni futbol chempionati 2012/13]] 3-oʻrini
|8-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
|{{bayroq|UAE}} [[Al Ain FC|Al-Ayn]]
|[[BAA futbol chempionati 2012/13]] chempioni
|9-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
|{{bayroq|UAE}} [[Al Ahli|Al-Ahli]]
|[[BAA prezident kubogi 2012/13]] gʻolibi&lt;br&gt;[[BAA futbol chempionati 2012/13]] 2-oʻrini
|5-
|[[AFC 2010 Chempionlar ligasi|2010]]
|-
|{{bayroq|UAE}} [[Al-Jazira Club|Al-Jazira]]
|[[BAA futbol chempionati 2012/13]] 3-oʻrini
|6-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
|{{bayroq|QAT}} [[Al Sadd SC|Al-Sadd]]
|[[Qatar futbol chempionati 2012/13]] chempioni
|9-
|[[AFC 2011 Chempionlar ligasi|2011]]
|-
|{{bayroq|QAT}} [[Al Rayyan SC|Al-Rayyan]]
|[[Qatar Amiri kubogi 2013]] gʻolibi
|6-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
|{{bayroq|UZB}} [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|[[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston Oliy ligasi 2013|Oʻzbekiston futbol chempionati 2013]] chempioni&lt;br&gt;[[Oʻzbekiston kubogi 2013]] gʻolibi
|7-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
!colspan=4|[[#Oʻtish bahslari|Oʻtish bahslari]] ishtirokchilari
|-
!colspan=4|[[#2-round|2-rounddan]] kirganlar
|-
|{{bayroq|UAE}} [[Baniyas Club|Baniyas]]
|[[BAA futbol chempionati 2012/13]] 4-oʻrini
|2-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2012]]
|-
|{{bayroq|QAT}} [[Lekhwiya SC|Lehviya]]
|[[Qatar futbol chempionati 2012/13]] 2-oʻrini
|3-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
|{{bayroq|QAT}} [[El Jaish SC|Al-Jaish]]
|[[Qatar futbol chempionati 2012/13]] 3-oʻrini
|2-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
|{{bayroq|UZB}} [[Lokomotiv (futbol klubi)|Lokomotiv]]
|[[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston Oliy ligasi 2013|Oʻzbekiston futbol chempionati 2013]] 2-oʻrini
|2-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
|{{bayroq|UZB}} [[Nasaf Qarshi (futbol klubi)|Nasaf]]
|[[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston Oliy ligasi 2013|Oʻzbekiston futbol chempionati 2013]] 3-oʻrini
|2-
|[[AFC 2012 Chempionlar ligasi|2012]]
|-
!colspan=4|[[#1-round|1-rounddan]] kirganlar
|-
|{{bayroq|JOR}} [[Shabab Al-Ordon Club|Al-Urdun]]
|[[Iordaniya futbol chempionati 2012/13]] chempioni
|1-
|—
|-
|{{bayroq|OMA}} [[Al-Suwaiq SC|Al-Suvayq]]
|[[Ummon futbol chempionati 2012/13]] chempioni
|1-
|—
|-
|{{bayroq|BHR}} [[AL Hidd SCC|Al-Hidd]]
|[[Bahrayn futbol chempionati 2012/13]] 3-oʻrini {{Cref2|Izoh BHR}}
|1-
|—
|-
|{{bayroq|IRQ}} [[Al Shorta SC|Al-Shorta]]
|[[Iroq futbol chempionati 2012/13]] chempioni
|3-
|[[AFC 2005 Chempionlar ligasi|2005]]
|-
|{{bayroq|KUW}} [[Kuwait SC|Al-Quvayt]]
|[[AFC kubogi 2013]] gʻoliblari&lt;br&gt;[[Quvayt futbol chempionati 2012/13]] chempioni
|5-
|[[AFC 2008 Chempionlar ligasi|2008]]
|-
|{{bayroq|KUW}} [[Qadsia SC|Al-Qadisiya]]
|[[AFC kubogi 2013]] 2-oʻrini&lt;br&gt;[[Quvayt futbol chempionati 2012/13]] 2-oʻrini
|4-
|[[AFC 2008 Chempionlar ligasi|2008]]
|}
{{col-2}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|+Sharqiy Osiyo Mintaqasi
|-
!Jamoa
!Saralash yoʻli
!Um.&lt;br&gt;isht.
!Oxir.&lt;br&gt;isht.
|-
!colspan=4|[[#Guruh bahslari|Guruh bahslari]]ning bevosita ishtirokchilari (E–H guruhlari)
|-
|{{bayroq|JPN}} [[Sanfrecce Hiroshima]]
|[[Yaponiya futbol chempionati 2013|J liga 1-divizioni 2013]] chempioni
|3-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
|{{bayroq|JPN}} [[Yokohama F. Marinos]]
|[[Imperator kubogi 2013]] gʻoliblari&lt;br&gt;[[Yaponiya futbol chempionati 2013|J liga 1-divizioni 2013]] 2-oʻrini
|3-
|[[AFC 2005 Chempionlar ligasi|2005]]
|-
|{{bayroq|JPN}} [[Kawasaki Frontale]]
|[[Yaponiya futbol chempionati 2013|J liga 1-divizioni 2013]] 3-oʻrini
|4-
|[[AFC 2010 Chempionlar ligasi|2010]]
|-
|{{bayroq|JPN}} [[Cerezo Osaka]]
|[[Yaponiya futbol chempionati 2013|J liga 1-divizioni 2013]] 4-oʻrini
|2-
|[[AFC 2011 Chempionlar ligasi|2011]]
|-
|{{bayroq|KOR}} [[Pohang Steelers]]
|[[Janubiy Koreya futbol chempionati 2013|K ligasi 2013]] chempioni&lt;br&gt;[[Janubiy Koreya FA kubogi 2013]] gʻolibi
|6-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
|{{bayroq|KOR}} [[Ulsan Hyundai FC|Ulsan Hyundai]]
|[[Janubiy Koreya futbol chempionati 2013|K ligasi 2013]] 2-oʻrini
|4-
|[[AFC 2012 Chempionlar ligasi|2012]]
|-
|{{bayroq|KOR}} [[Jeonbuk Hyundai Motors|Hyundai Motors]]
|[[Janubiy Koreya futbol chempionati 2013|K ligasi 2013]] 3-oʻrini
|8-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
|{{bayroq|KOR}} [[FC Seoul|Seoul]]
|[[Janubiy Koreya futbol chempionati 2013|K ligasi 2013]] 4-oʻrini
|4-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
|{{bayroq|CHN}} [[Guangzhou Evergrande F.C.|Guang. Evergrande]]
|[[Xitoy futbol chempionati 2013|Xitoy super ligasi 2013]] chempioni
|3-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
|{{bayroq|CHN}} [[Guizhou Renhe FC|Guizhou Renhe]]
|[[Xitoy FA kubogi 2013]] gʻolibi
|2-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
|{{bayroq|CHN}} [[Shandong Luneng Taishan FC|Shandong Luneng]]
|[[Xitoy futbol chempionati 2013|Xitoy super ligasi 2013]] 2-oʻrini
|6-
|[[AFC 2011 Chempionlar ligasi|2011]]
|-
|{{bayroq|AUS}} [[Western Sydney Wanderers FC|West. Sydney Wanderers]]
|[[Avstraliya futbol chempionati 2012/13|A ligasi 2012/13]] chempioni
|1-
|—
|-
|{{bayroq|AUS}} [[Central Coast Mariners FC|Central Coast Mariners]]
|[[Avstraliya futbol chempionati grand finali 2013|A liga grand finali]] gʻolibi&lt;br&gt;[[Avstraliya futbol chempionati 2012/13|A ligasi 2012/13]] 2-oʻrini
|4-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
|{{bayroq|THA}} [[Buriram United F.C.|Buriram United]]
|[[Tailand futbol chempionati 2013|Tai premiyer ligasi 2013]] chempioni&lt;br&gt;[[Tailand FA kubogi 2013]] gʻolibi
|4-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
!colspan=4|[[#Oʻtish bahslari|Oʻtish bahslari]]dan ishtirokchilari
|-
!colspan=4|[[#3-round|3-rounddan]] kirganlar
|-
|{{bayroq|CHN}} [[Beijing Guoan FC|Beijing Guoan]]
|[[Xitoy futbol chempionati 2013|Xitoy super ligasi 2013]] 3-oʻrini
|6-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
|{{bayroq|AUS}} [[Melbourne Victory FC|Melbourne Victory]]
|[[Avstraliya futbol chempionati 2012/13|A ligasi 2012/13]] 3-oʻrini
|4-
|[[AFC 2011 Chempionlar ligasi|2011]]
|-
!colspan=4|[[#2-round|2-rounddan]] kirganlar
|-
|{{bayroq|THA}} [[Muangthong United FC|Muangthong United]]
|[[Tailand futbol chempionati 2013|Tai premiyer ligasi 2013]] 2-oʻrini
|4-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
|{{bayroq|THA}} [[Chonburi FC|Chonburi]]
|[[Tailand futbol chempionati 2013|Tai premiyer ligasi 2013]] 3-oʻrini
|3-
|[[AFC 2012 Chempionlar ligasi|2012]]
|-
!colspan=4|[[#1-round|1-rounddan]] kirganlar
|-
|{{bayroq|IND}} [[Pune FC|Pune]]
|[[Hindiston futbol chempionati 2012/13|I ligasi 2012/13]] 2-oʻrini{{Cref2|Izoh IND}}
|1-
|—
|-
|{{bayroq|SIN}} [[Tampines Rovers FC|Tampines Rovers]]
|[[Singapur futbol chempionati 2013|S ligasi]] chempionlari
|1-
|—
|-
|{{bayroq|HKG}} [[South China AA|South China]]
|[[Gon Kong futbol chempionati 2012/13|Gong Kong 1-divizion ligasi]] chempionlari
|2-
|{{nowrap|[[AFC 2002/03 Chempionlar ligasi|2002–03]]}}&lt;!--Ular oʻtish bahslarida ishtirok etishgan--&gt;
|-
|{{bayroq|VIE}} [[Hanoi T&amp;T FC|Hà Nội T&amp;T]]
|[[Vyetnam futbol chempionati 2013|V ligasi 1 2013]] chempionlari
|1st
|—
|}
{{col-end}}

;Izohlar
{{Cnote2 Begin|liststyle=disc}}
{{Cnote2|Izoh BHR|'''Bahrayn (BHR):''' [[Hidd SCC|Al-Hidd]] klubi musobaqa talablariga javob berganligi sababli Osiyo chempionlar ligasiga tanlab olindi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.gulf-daily-news.com/NewsDetails.aspx?storyid=365855|title=Bahrain get AFC Champions League qualifying slot|publisher=Gulf Daily News|date=29-noyabr 2013|qaralgan sana=2014-04-16|arxivsana=2013-12-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131203055940/http://www.gulf-daily-news.com/NewsDetails.aspx?storyid=365855}}&lt;/ref&gt;}}
{{Cnote2|Izoh IND|'''Hindiston (IND):''' [[Pune F.C.|Pune]] klubi musobaqa talablariga javob berganligi sababli Osiyo chempionlar ligasiga tanlab olindi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.goal.com/en-india/news/1064/i-league/2013/11/26/4433906/pune-fc-to-play-afc-champions-league-play-off|title=Pune FC to play AFC Champions League play-off|publisher=Goal.com|date=26-noyabr 2013|accessdate=2014-04-16|archivedate=2016-11-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161104141615/http://www.goal.com/en-india/news/1064/i-league/2013/11/26/4433906/pune-fc-to-play-afc-champions-league-play-off}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20161104141615/http://www.goal.com/en-india/news/1064/i-league/2013/11/26/4433906/pune-fc-to-play-afc-champions-league-play-off |date=2016-11-04 }}&lt;/ref&gt;}}
{{Cnote2 End}}

{{Location map+|AFC|width=1000|float=left|caption='''AFC Chempionlar ligasi 2014''' jamoalarining joylashuvi.&lt;br /&gt;[[Fayl:Red pog.svg|8px]] Gʻarbiy Osiyo Mintaqasi&lt;br /&gt;[[Fayl:Green pog.svg|8px]] Sharqiy Osiyo Mintaqasi&lt;br /&gt;(q) Oʻtish bahslari ishtirokchilari
|places=
&lt;!--Eron--&gt;
{{Location map~|AFC|lat=35.724366|long=51.275597|label_size=70|label=[[Esteghlal FC|Istiqlol]]|mark=Red pog.svg|position=right}}
{{Location map~|AFC|lat=31.384179|long=48.635981|label_size=70|label=[[Foolad FC|Fulad]]|mark=Red pog.svg|position=right}}
{{Location map~|AFC|lat=32.653432|long=51.577415|label_size=70|label=[[Sepahon FK|Sepahon]]|mark=Red pog.svg|position=right}}
{{Location map~|AFC|lat=38.026847|long=46.296279|label_size=70|label={{nowrap|[[Tractor Sazi FC|Traktor S]]}}|mark=Red pog.svg|position=right}}
&lt;!--Saudiya Arabistoni--&gt;
{{Location map~|AFC|lat=25.429613|long=49.581385|label_size=70|label={{nowrap|[[Al-Fateh SC|Al-Fath]]}}|mark=Red pog.svg|position=left}}
{{Location map~|AFC|lat=24.78842|long=46.839159|label_size=70|label={{nowrap|[[Al-Hilal FC|Al-Hilol]]}}|mark=Red pog.svg|position=left}}
{{Location map~|AFC|lat=21.55029|long=39.139765|label_size=70|label={{nowrap|[[Ittihad FC|Al-Ittihod]]}}|mark=Red pog.svg|position=right}}
{{Location map~|AFC|lat=24.78842|long=46.839159|label_size=70|label={{nowrap|[[Al Shabab FC (Ar-Riyod)|Al-Shabob]]}}|mark=Red pog.svg|position=bottom}}
&lt;!--BAA--&gt;
{{Location map~|AFC|lat=25.279694|long=55.360569|label_size=70|label={{nowrap|[[Al Ahli Club (Dubay)|Al-Ahli]]}}|mark=Red pog.svg|position=top}}
{{Location map~|AFC|lat=24.245047|long=55.717067|label_size=70|label={{nowrap|[[Al Ain FC|Al-Ayn]]}}|mark=Red pog.svg|position=right}}
{{Location map~|AFC|lat=24.452756|long=54.392109|label_size=70|label={{nowrap|[[Al Jazira Club|Al-Jazira]]}}&lt;br /&gt;{{nowrap|[[Baniyas SC|Baniyas]] (q)}}|mark=Red pog.svg|position=bottom}}
&lt;!--Qatar--&gt;
{{Location map~|AFC|lat=25.25|long=51.25|label_size=70|label='''Qatar'''|mark=Red pog.svg|position=bottom}}
{{Location map~|AFC|lat=5|long=51.25|label_size=70|label={{nowrap|'''Qatar''' klublari:}}&lt;br /&gt;{{nowrap|[[Al Sadd SC|Al-Sadd]]}}&lt;br /&gt;{{nowrap|[[Al Rayyan SC|Al-Rayyan]]}}&lt;br /&gt;{{nowrap|[[Lekhwiya SC|Lehviya]] (q)}}&lt;br /&gt;{{nowrap|[[El Jaish SC|El Jaish]] (q)}}|mark=TransparentPlaceholder.png|position=bottom}}
&lt;!--Oʻzbekiston--&gt;
{{Location map~|AFC|lat=41.279806|long=69.212537|label_size=70|label=[[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]&lt;br /&gt;{{nowrap|[[Lokomotiv (futbol klubi)|Lokomotiv]] (q)}}|mark=Red pog.svg|position=top}}
{{Location map~|AFC|lat=38.83830|long=65.81388|label_size=70|label={{nowrap|[[Nasaf Qarshi (futbol klubi)|Nasaf]] (q)}}|mark=Red pog.svg|position=top}}
&lt;!--Iordaniya--&gt;
{{Location map~|AFC|lat=32.083333|long=36.1|label_size=70|label={{nowrap|[[Shabab Al-Ordon Club|S Al-Urdun]] (q)}}|mark=Red pog.svg|position=right}}
&lt;!--Ummon--&gt;
{{Location map~|AFC|lat=23.6189|long=58.2168|label_size=70|label={{nowrap|[[Al-Suwaiq Club|Al-Suvayq]] (q)}}|mark=Red pog.svg|position=right}}
&lt;!--Bahrayn--&gt;
{{Location map~|AFC|lat=26.25|long=50.616667|label_size=70|label={{nowrap|[[Hidd SCC|Al-Hidd]] (q)}}|mark=Red pog.svg|position=top}}
&lt;!--Iroq--&gt;
{{Location map~|AFC|lat=33.325|long=44.422|label_size=70|label={{nowrap|[[Al Shorta SC|Al-Shorta]] (q)}}|mark=Red pog.svg|position=top}}
&lt;!--Quvayt--&gt;
{{Location map~|AFC|lat=29.366|long=47.978|label_size=70|label={{nowrap|[[Kuwait SC|Al-Quvayt]] (q)}}&lt;br /&gt;{{nowrap|[[Qadsia SC|Al-Qodisiya]] (q)}}|mark=Red pog.svg|position=left}}
&lt;!--Yaponiya--&gt;
{{Location map~|AFC|lat=34.440717|long=132.394373|label_size=70|label={{nowrap|[[Sanfrecce Hiroshima|S Hiroshima]]}}|mark=Green pog.svg|position=bottom}}
{{Location map~|AFC|lat=35.509968|long=139.606372|label_size=70|label={{nowrap|[[Yokohama F. Marinos|Yokohama FM]]}}|mark=Green pog.svg|position=bottom}}
{{Location map~|AFC|lat=35.585956|long=139.652689|label_size=70|label={{nowrap|[[Kawasaki Frontale|Kawasaki F]]}}|mark=Green pog.svg|position=right}}
{{Location map~|AFC|lat=34.614111|long=135.518568|label_size=70|label={{nowrap|[[Cerezo Osaka|C Osaka]]}}|mark=Green pog.svg|position=top}}
&lt;!--Janubiy Koreya--&gt;
{{Location map~|AFC|lat=35.997626|long=129.384516|label_size=70|label={{nowrap|[[Pohang Steelers|Pohang S]]}}|mark=Green pog.svg|position=bottom}}
{{Location map~|AFC|lat=35.535134|long=129.259558|label_size=70|label={{nowrap|[[Ulsan Hyundai FC|Ulsan H]]}}|mark=Green pog.svg|position=top}}
{{Location map~|AFC|lat=35.868021|long=127.064406|label_size=70|label={{nowrap|[[Jeonbuk Hyundai Motors|Jeonbuk HM]]}}|mark=Green pog.svg|position=left}}
{{Location map~|AFC|lat=37.568188|long=126.897197|label_size=70|label={{nowrap|[[FC Seoul]]}}|mark=Green pog.svg|position=left}}
&lt;!--Xitoy--&gt;
{{Location map~|AFC|lat=23.140439|long=113.319297|label_size=70|label={{nowrap|[[Guangzhou Evergrande FC|Guangzhou E]]}}|mark=Green pog.svg|position=left}}
{{Location map~|AFC|lat=26.620759|long=106.605835|label_size=70|label={{nowrap|[[Guizhou Renhe FC|Guizhou R]]}}|mark=Green pog.svg|position=right}}
{{Location map~|AFC|lat=36.656163|long=117.110224|label_size=70|label={{nowrap|[[Shandong Luneng Taishan FC|Shandong LT]]}}|mark=Green pog.svg|position=left}}
{{Location map~|AFC|lat=39.929517|long=116.441045|label_size=70|label={{nowrap|[[Beijing Guoan FC|Beijing G]] (q)}}|mark=Green pog.svg|position=left}}
&lt;!--Avstraliya--&gt;
{{Location map~|AFC|lat=-33.808178|long=150.999645|label_size=70|label={{nowrap|[[Western Sydney Wanderers FC|W Sydney W]]}}|mark=Green pog.svg|position=left}}
{{Location map~|AFC|lat=-33.428334|long=151.338097|label_size=70|label=[[Central Coast Mariners FC|Central Coast M]]|mark=Green pog.svg|position=top}}
{{Location map~|AFC|lat=-37.825141|long=144.983697|label_size=70|label={{nowrap|[[Melbourne Victory FC|Melbourne V]] (q)}}|mark=Green pog.svg|position=left}}
&lt;!--Tailand--&gt;
{{Location map~|AFC|lat=14.994167|long=103.102222|label_size=70|label={{nowrap|[[Buriram United FC|Buriram U]]}}|mark=Green pog.svg|position=right}}
{{location map~|AFC|lat=13.9125|long=100.554722|label_size=70|label={{nowrap|[[Muangthong United FC|Muangthong U]] (q)}}|mark=Green pog.svg|position=left}}
{{location map~|AFC|lat=13.364444|long=100.976389|label_size=70|label={{nowrap|[[Chonburi FC|Chonburi]] (q)}}|mark=Green pog.svg|position=right}}
&lt;!--Hindiston--&gt;
{{Location map~|AFC|lat=17.47361|long=73.79778|label_size=70|label={{nowrap|[[Pune FC|Pune]] (q)}}|mark=Green pog.svg|position=right}}
&lt;!--Singapur--&gt;
{{Location map~|AFC|lat=1.309845|long=103.763015|label_size=70|label={{nowrap|[[Tampines Rovers FC|Tampines R]] (q)}}|mark=Green pog.svg|position=right}}
&lt;!--Gon Kong--&gt;
{{location map~|AFC|lat=22.27350|long=114.18815|label_size=70|label={{nowrap|[[South China AA|South China]] (q)}}|mark=Green pog.svg|position=bottom}}
&lt;!--Vyetnam--&gt;
{{location map~|AFC|lat=21.033333|long=105.85|label_size=70|label={{nowrap|[[Hanoi T&amp;T FC|Hà Nội T&amp;T]] (q)}}|mark=Green pog.svg|position=bottom}}
}}
{{clear}}

==Jadval==
Musobaqa jadvali quyidagicha (barcha qurʼa marosimi [[Malayziya]]ning [[Kuala Lumpur]] shahridagi AFC shtab-kvartirasida boʻlib oʻtdi).&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/en/component/jdownloads/finish/25-competition/39-afc-competition-calendar-2014.html?Itemid=284|publisher=AFC|title=AFC Calendar of Competitions 2014|format=PDF}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!Bosqich
!Tur
!Qurʼa kuni
!1-uchrashuv
!2-uchrashuv
|-
|rowspan=3|Oʻtish bahslari
|1-round
|rowspan=3|N/A
|colspan=2|2-fevral 2014
|-
|2-round
|colspan=2|8-fevral 2014
|-
|3-round
|colspan=2|15-fevral 2014
|-
|rowspan=6|Guruh bahslari
|1-tur
|rowspan=7|10-dekabr 2013&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.aipsmedia.com/index.php?page=news&amp;cod=12391&amp;tp=n|title=Media accreditation open for Official Draws of 2014 AFC Champions League and AFC Cup|publisher=International Sports Press Association}}&lt;/ref&gt;
|colspan=2|25–26-fevral 2014
|-
|2-tur
|colspan=2|11–12-mart 2014
|-
|3-tur
|colspan=2|18–19-mart 2014
|-
|4-tur
|colspan=2|1–2-aprel 2014
|-
|5-tur
|colspan=2|15–16-aprel 2014
|-
|6-tur
|colspan=2|22–23-aprel 2014
|-
|rowspan=4|Pley-off bahslari
|Nimchorak final
|6–7-may 2014
|13–14-may 2014
|-
|Chorak final
|rowspan=3|Noaniq
|19-20-avgust 2014
|26-27-avgust 2014
|-
|Yarim final
|16-17-sentyabr 2014
|30-sentyabr-1-oktyabr 2014
|-
|Final
|25-oktyabr 2014
|1-noyabr 2014
|}

2013-yilning 25-noyabrida AFC Musobaqalar Qoʻmitasi musobaqaning final uchrashuvi ikki uchrashuvdan (mezbon va uy uchrashuvi) iborat ekanligini takidladi,&lt;ref name=&quot;afc20130312&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/en/about-afc/afc-committees/1128-standing-committee/25415-focus-on-acl-stability-100313.html|title=Focus on ACL stability|publisher=AFC|date=10-mart 2013}}&lt;/ref&gt; hamda Sharq va Gʻarb mintaqasiga boʻlib oʻynatish keyingi uch yilda ham qoʻllanadi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/en/about-afc/afc-committees/1128-standing-committee/27271-east-west-final-251113.html|title=ACL: East vs West final proposed|publisher=AFC|date=25-noyabr 2013}}&lt;/ref&gt;

==Oʻtish bosqichi==
{{asosiy|AFC 2014 Chempionlar ligasi oʻtish bosqichi}}
Oʻtish bahslarida klublar uchun jadvalni AFC taminlab berdi, reytinda yuqori ochkoga ega boʻlgan assotsiatsiyalar ushbu bosqichda kechroq oʻyinlarga kirishishdi.&lt;ref name=&quot;format&quot;/&gt; Bitta assotsiatsiyadan boʻlgan klublar ushbu bosqichda roʻbaroʻ kelmaydi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/en/acl-news/acl-all-news/27350-acl14-playoffslots-101213.html|title=ACL Playoff Picture complete|publisher=AFC|date=10-dekabr 2013}}&lt;/ref&gt; uchrashuvlar bitta oʻyin bilan gʻolib aniqlanadi, reytingdagi yuqori oʻrinni olgan klub uyida oʻyin oʻtkaziladi, asosiy vaqtda gʻolib aniqlanmasa [[qoʻshimcha vaqt]] beriladi unda ham aniqlanmasa [[penaltilar seriyasi]]ni amalga oshirish orqali gʻolib aniqlanadi. Oʻtish bahslarining 3 ta round boʻyicha gʻoliblari [[#Guruh bosqichi|guruh bosqichiga]] yoʻllanma olib 28 ta klubga qo'shiladi va 32 ta oʻrin toʻldiriladi, oʻtish bahslarida oʻtolmagan 4 ta jamoa esa [[AFC kubogi 2014#Guruh bosqichi|AFC kubogi 2014 guruh bosqichida]] musobaqasida oʻz omadini sinab koʻradi.&lt;ref name=&quot;regulations&quot;/&gt;

===1-round===
{{OneLegStart}}
|-
!colspan=3|Gʻarbiy Osiyo Mintaqasi
{{OneLegResult|[[Al-Suwaiq SC|Al-Suvayq]]|OMA|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi oʻtish bosqichi#Al-Suvayq v Al-Qodisiya|0–1]]|'''[[Qadsia SC|Al-Qodisiya]]'''|KUW}}
{{OneLegResult|[[Shabab Al-Ordon Club|Shabob Al-Urdun]]|JOR|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi oʻtish bosqichi#Shabob Al-Urdun v Al-Hidd|1–3]] {{aet}}|'''[[Hidd SCC|Al-Hidd]]'''|BHR}}
{{OneLegResult|'''[[Kuwait SC|Al-Quvayt]]'''|KUW|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi oʻtish bosqichi#Al-Quvaytt v Al-Shorta|1–0]]|[[Al Shorta SC|Al-Shorta]]|IRQ}}
|-
!colspan=3|Sharqiy Osiyo Mintaqasi
{{OneLegResult|[[Tampines Rovers FC|Tampines Rovers]]|SIN|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi oʻtish bosqichi#Tampines Rovers v South China|1–2]] {{aet}}|'''[[South China AA|South China]]'''|HKG}}
{{OneLegResult|[[Pune FC|Pune]]|IND|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi oʻtish bosqichi#Pune v Hà Nội T&amp;T|0–3]]|'''[[Hanoi T&amp;T FC|Hà Nội T&amp;T]]'''|VIE}}
|}

===2-round===
{{OneLegStart}}
|-
!colspan=3|Gʻarbiy Osiyo Mintaqasi
{{OneLegResult|[[Bani Yas SC|Baniyas]]|UAE|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi oʻtish bosqichi#Baniyas v Al-Qodisiya|0–4]]|'''[[Qadsia SC|Al-Qodisiya]]'''|KUW}}
{{OneLegResult|'''[[El Jaish SC|Al Jaish]]'''|QAT|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi oʻtish bosqichi#Al Jaish v Nasaf Qarshi|5–1]]|[[Nasaf Qarshi (futbol klubi)|Nasaf Qarshi]]|UZB}}
{{OneLegResult|'''[[Lekhwiya SC|Lehviya]]'''|QAT|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi oʻtish bosqichi#Lehviya v Al-Hidd|2–1]]|[[Hidd SCC|Al-Hidd]]|BHR}}
{{OneLegResult|[[Lokomotiv (futbol klubi)|Lokomotiv Toshkent]]|UZB|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi oʻtish bosqichi#Lokomotiv Toshkent v Al-Quvayt|1–3]]|'''[[Kuwait SC|Al-Quvayt]]'''|KUW}}
|-
!colspan=3|Sharqiy OSiyo Mintaqasi
{{OneLegResult|'''[[Chonburi FC|Chonburi]]'''|THA|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi oʻtish bosqichi#Chonburi v South China|3–0]]|[[South China AA|South China]]|HKG}}
{{OneLegResult|'''[[Muangthong United FC|Muangthong United]]'''|THA|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi oʻtish bosqichi#Muangthong United v Hà Nội T&amp;T|2–0]]|[[Hanoi T&amp;T FC|Hà Nội T&amp;T]]|VIE}}
|}

===3-round===
{{OneLegStart}}
|-
!colspan=3|Gʻarbiy Osiyo Mintaqasi
{{OneLegResult|'''[[El Jaish SC|Al Jaish]]'''|QAT|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi oʻtish bosqichi#Al Jaish v Al-Qodisiya|3–0]]|[[Qadsia SC|Al-Qodisiya]]|KUW}}
{{OneLegResult|'''[[Lekhwiya SC|Lehviya]]'''|QAT|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi oʻtish bosqichi#Lehviya v Al-Quvayt|4–1]]|[[Kuwait SC|Al-Quvayt]]|KUW}}
|-
!colspan=3|Sharqiy Osiyo Mintaqasi
{{OneLegResult|'''[[Beijing Guoan FC|Beijing Guoan]]'''|CHN|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi oʻtish bosqichi#Beijing Guoan v Chonburi|4–0]]|[[Chonburi FC|Chonburi]]|THA|}}
{{OneLegResult|'''[[Melbourne Victory FC|Melbourne Victory]]'''|AUS|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi oʻtish bosqichi#Melbourne Victory v Muangthong United|2–1]]|[[Muangthong United FC|Muangthong United]]|THA}}
|}

==Guruh bosqichi==
{{asosiy|AFC 2014 Chempionlar ligasi guruh bosqichi}}
Guruh bahslari uchun qurʼa tashlash marosimi 2013-yilning 10-dekabrida soat 16:00 ([[UTC+08:00|UTC+8]])da AFC qarorgohi boʻlmish [[Malayziya]]ning [[Kuala Lumpur]] shahrida boʻlib oʻtdi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/en/acl-news/acl-all-news/27354-acl14-draw-101213.html|title=AFC Champions League 2014 Group Stage draw|publisher=AFC|date=10-dekabr 2013}}&lt;/ref&gt; 
Tanlangan 32ta klub 8ta guruhga 4tadan joylashtirildi va bitta assotsiatsiyadan qatnashgan klublar bitta guruhga tushmaydi.

32ta klublarning 28tasi toʻgʻridan toʻgʻri qurʼa jarayonida ishtirok etishdi, 4ta jamoa esa [[AFC 2014 Chempionlar ligasi oʻtish bosqichi|oʻtish bosqichida]] saralab olindi. Shu tariqa 32ta klublar (16ta Gʻarbiy Mintaqa, 16ta Sharqiy Mintaqa)guruhlarga ajratildi.

Guruh bosqichida, guruhlar uy va safar uchrashuvlarini oʻtkazadilar. Har bir guruhning birinchi va ikkinchi oʻrinlari [[AFC 2014 Chempionlar ligasi pley-off bosqichi|pley-off bosqichi]]ga yoʻllanma oladi.

===Taybreyklar===
Jamoalar reytingi ochkolar hisobiga (gʻalaba 3 ochko, durang 1 ochko va magʻlubiyat 0 ochko) joylashtiriladi. Agar ochkolar boʻyicha aniqlanmasa, taybreyklar quyidagicha hal qilinadi:&lt;ref name=&quot;regulations&quot;/&gt;
#Guruh bahslarida har ikki jamoa oʻrtasidagi oʻyinlarda olingan eng yuqori ochkolar soni;
#Guruh bahslarida har ikki jamoa oʻrtasidagi oʻyinlarda olingan toʻplar nisbati;
#Guruh bahslarida har ikki jamoa oʻrtasidagi oʻyinlarda kiritilgan eng koʻp gollar soni (safar goli qiymatga ega emas);
#Barcha guruh bahslarida olingan toʻplar nisbati;
#Barcha guruh bahslarida eng koʻp kiritilgan gollar soni;
#[[Penalti]]lar tepsihadi agar har ikki jamoa maydonda oʻynayotgan boʻlsa;
#Barcha guruh bahslarida eng kam olingan sariq va qizil kartochkalar soni (1 ochko sarqi kartochka uchun, 3 ochko qizil kartochka uchun shuningdek 2 ta sarqi kartochkaga ham, 4 ochko 1 sariq va 1 qizil kartochka uchun) boʻyicha;
#Qurʼa orqali.
===A guruhi===
{|
|-
|
{{Fb cl2 header navbar |teamwidth=210}}
{{Fb cl2 team |nat=KSA |t=[[Al Shabab FC|Al-Shabob]] |w=5 |d=0 |l=1 |gf=12|ga=8 |bc=#ccffcc}}
{{Fb cl2 team |nat=UAE |t=[[Al Jazira Club|Al-Jazira]]        |w=3 |d=1 |l=2 |gf=12|ga=10|bc=#ccffcc}}
{{Fb cl2 team |nat=IRN |t=[[Esteghlal FC|Istiqlol]]        |w=2 |d=1 |l=3 |gf=7 |ga=7 |bc=}}
{{Fb cl2 team |nat=QAT |t=[[Al Rayyan SC|Al-Rayyan]]          |w=1 |d=0 |l=5 |gf=9 |ga=15|bc=}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!width=180|&amp;nbsp;
!width=50|[[Esteghlal FC|IST]]
!width=50|[[Al Rayyan SC|RAY]]
!width=50|[[Al Jazira Club|JAZ]]
!width=50|[[Al Shabab FC|SHB]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Esteghlal FC|Istiqlol]]
!—
|[[#Istiqlol v Al-Rayyan|3-1]]
|[[#Istiqlol v Al-Jazira|2-2]]
|[[#Istiqlol v Al-Shabob|0-1]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Al Rayyan SC|Al-Rayyan]]
|[[#Al-Rayyan v Istiqlol|1-0]]
!—
|[[#Al-Rayyan v Al-Jazira|2-3]]
|[[#Al-Rayyan v Al-Shabob|0-2]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Al Jazira Club|Al-Jazira]]
|[[#Al-Jazira v Istiqlol|0-1]]
|[[#Al-Jazira v Al-Rayyan|3-2]]
!—
|[[#Al-Jazira v Al-Shabob|1-2]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Al Shabab FC|Al-Shabob]]
|[[#Al-Shabob v Istiqlol|2-1]]
|[[#Al-Shabob v Al-Rayyan|4-3]]
|[[#Al-Shabob v Al-Jazira|1-3]]
!—
|}
|}

===B guruhi===
{|
|-
|
{{Fb cl2 header navbar |teamwidth=210}}
{{Fb cl2 team |nat=IRN |t=[[Foolad FC|Fulad]]      |w=4 |d=2 |l=0 |gf=11|ga=3 |bc=#ccffcc}}
{{Fb cl2 team |nat=UZB |t=[[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] |w=2 |d=2 |l=2 |gf=7 |ga=7 |bc=#ccffcc}}
{{Fb cl2 team |nat=QAT |t=[[El Jaish SC|Al Jaish]]    |w=2 |d=2 |l=2 |gf=6 |ga=6 |bc=}}
{{Fb cl2 team |nat=KSA |t=[[Al-Fateh SC|Al-Fath]]    |w=0 |d=2 |l=4 |gf=3 |ga=11|bc=}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!width=180|&amp;nbsp;
!width=50|[[Al-Fateh SC|FAT]]
!width=50|[[Foolad FC|FLD]]
!width=50|[[El Jaish SC|JSH]]
!width=50|[[Bunyodkor PFK|BUN]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Al-Fateh SC|Al-Fath]]
!—
|[[#Al-Fath v Fulad|1-5]]
|[[#Al-Fath v Al-Jaish|0-0]]
|[[#Al-Fath v Bunyodkor|0–0]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Foolad FC|Fulad]]
|[[#Fulad v Al-Fath|1-0]]
!—
|[[#Fulad v Al-Jaish|3-1]]
|[[#Fulad v Bunyodkor|1-0]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[El Jaish SC|Al-Jaish]]
|[[#Al-Jaish v Al-Fath|2-0]]
|[[#Al-Jaish v Fulad|0–0]]
!—
|[[#Al-Jaish v Bunyodkor|1-2]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|[[#Bunyodkor v Al-Fath|3-2]]
|[[#Bunyodkor v Fulad|1-1]]
|[[#Bunyodkor v Al-Jaish|1-2]]
!—
|}
|}

;[[#Taybreyklar|Taybreyklar]]
*Bunyodkor va Al Jaish ochkolar hamda toʻplar nisbati boʻyicha teng keldi va urilgan toʻplar hisobiga reyting tuzildi.

===C guruhi===
{|
|-
|
{{Fb cl2 header navbar |teamwidth=210}}
{{Fb cl2 team |nat=UAE |t=[[Al Ain FC|Al-Ayn]]               |w=3 |d=2 |l=1 |gf=14|ga=7 |bc=#ccffcc}}
{{Fb cl2 team |nat=KSA |t=[[Ittihad FC|Al-Ittihod]]          |w=3 |d=1 |l=2 |gf=8 |ga=6 |bc=#ccffcc}}
{{Fb cl2 team |nat=QAT |t=[[Lekhwiya SC|Lehviya]]           |w=2 |d=1 |l=3 |gf=5 |ga=10|bc=}}
{{Fb cl2 team |nat=IRN |t=[[Tractor Sazi FC|Traktor Sozi]] |w=1 |d=2 |l=3 |gf=4 |ga=8 |bc=}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!width=180|&amp;nbsp;
!width=50|[[Al Ain FC|AIN]]
!width=50|[[Ittihad FC|ITT]]
!width=50|[[Tractor Sazi FC|TRS]]
!width=50|[[Lekhwiya SC|LEH]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Al Ain FC|Al-Ayn]]
!—
|[[#Al-Ayn v Al-Ittihod|1-1]]
|[[#Al-Ayn v Traktor Sozi|3-1]]
|[[#Al-Ayn v Lehviya|2–1]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Ittihad FC|Al-Ittihod]]
|[[#Al-Ittihod v Al-Ayn|2-1]]
!—
|[[#Al-Ittihod v Traktor Sozi|2-0]]
|[[#Al-Ittihod v Lehviya|3-1]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Tractor Sazi F.C.|Tractor Sazi]]
|[[#Traktor Sozi v Al-Ayn|2-2]]
|[[#Traktor Sozi v Al-Ittihod|1–0]]
!—
|[[#Traktor Sozi v Lehviya|0-1]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Lekhwiya SC|Lehviya]]
|[[#Lehviya v Al-Ayn|0-5]]
|[[#Lehviya v Al-Ittihod|2-0]]
|[[#Lehviya v Traktor Sozi|0-0]]
!—
|}
|}

===D guruhi===
{|
|-
|
{{Fb cl2 header navbar |teamwidth=210}}
{{Fb cl2 team |nat=KSA |t=[[Al-Hilal FC|Al-Hilol]]         |w=2 |d=3 |l=1 |gf=12|ga=7 |bc=#ccffcc}}
{{Fb cl2 team |nat=QAT |t=[[Al Sadd SC|Al-Sadd]]           |w=2 |d=2 |l=2 |gf=8 |ga=14|bc=#ccffcc}}
{{Fb cl2 team |nat=UAE |t=[[Al Ahli Club|Al-Ahli]] |w=1 |d=4 |l=1 |gf=6 |ga=6 |bc=}}
{{Fb cl2 team |nat=IRN |t=[[Sepahon FK|Sepahon]] |w=2 |d=1 |l=3 |gf=9 |ga=8 |bc=}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!width=180|&amp;nbsp;
!width=50|[[Al Sadd SC|SAD]]
!width=50|[[Al Ahli Club|AHL]]
!width=50|[[Al-Hilal FC|HIL]]
!width=50|[[Sepahon FK|SEP]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Al Sadd SC|Al-Sadd]]
!—
|[[#Al-Sadd v Al-Ahli|2-1]]
|[[#Al-Sadd v Al-Hilol|2-2]]
|[[#Al-Sadd v Sepahon|3–1]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Al Ahli Club|Al-Ahli]]
|[[#Al-Ahli v Al-Sadd|1-1]]
!—
|[[#Al-Ahli v Al-Hilol|0-0]]
|[[#Al-Ahli v Sepahon|0-0]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Al-Hilal FC|Al-Hilol]]
|[[#Al-Hilol v Al-Sadd|5-0]]
|[[#Al-Hilol v Al-Ahli|2–2]]
!—
|[[#Al-Hilol v Sepahon|1-0]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Sepahon FK|Sepahon]]
|[[#Sepahon v Al-Sadd|4-0]]
|[[#Sepahon v Al-Ahli|1-2]]
|[[#Sepahon v Al-Hilol|3-2]]
!—
|}
|}

;[[#Taybreyklar|Taybreyklar]]
*Al-Ahli va Sepahon toʻplar nisbati boʻyicha reytingga joylashtirildi.

===E guruhi===
{|
|-
|
{{Fb cl2 header navbar |teamwidth=210}}
{{Fb cl2 team |nat=KOR |t=[[Pohang Steelers]]                                      |w=3 |d=3 |l=0 |gf=11|ga=6 |bc=#ccffcc}}
{{Fb cl2 team |nat=JPN |t=[[Cerezo Osaka]]                                         |w=2 |d=2 |l=2 |gf=10|ga=9 |bc=#ccffcc}}
{{Fb cl2 team |nat=THA |t=[[Buriram United FC|Buriram United]]                     |w=1 |d=3 |l=2 |gf=5 |ga=9 |bc=}}
{{Fb cl2 team |nat=CHN |t=[[Shandong Luneng Taishan FC|Shandong Luneng Taishan]]   |w=1 |d=2 |l=3 |gf=9 |ga=11|bc=}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!width=180|&amp;nbsp;
!width=50|[[Buriram United FC|BUR]]
!width=50|[[Cerezo Osaka|CER]]
!width=50|[[Pohang Steelers|POH]]
!width=50|[[Shandong Luneng Taishan FC|SHD]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Buriram United FC|Buriram United]]
!—
|[[#Buriram United v Cerezo Osaka|2-2]]
|[[#Buriram United v Pohang Steelers|1–2]]
|[[#Buriram United v Shandong Luneng Taishan|1-0]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Cerezo Osaka]]
|[[#Cerezo Osaka v Buriram United|4–0]]
!—
|[[#Cerezo Osaka v Pohang Steelers|0-2]]
|[[#Cerezo Osaka v Shandong Luneng Taishan|1–3]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Pohang Steelers]]
|[[#Pohang Steelers v Buriram United|0-0]]
|[[#Pohang Steelers v Cerezo Osaka|1–1]]
!—
|[[#Pohang Steelers v Shandong Luneng Taishan|2–2]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Shandong Luneng Taishan FC|Shand. Luneng Taishan]]
|[[#Shandong Luneng Taishan v Buriram United|1–1]]
|[[#Shandong Luneng Taishan v Cerezo Osaka|1-2]]
|[[#Shandong Luneng Taishan v Pohang Steelers|2-4]]
!—
|}
|}

===F guruhi===
{|
|-
|
{{Fb cl2 header navbar |teamwidth=210}}
{{Fb cl2 team |nat=KOR |t=[[FC Seoul]]                                         |w=3 |d=2 |l=1 |gf=9 |ga=6 |bc=#ccffcc}}
{{Fb cl2 team |nat=JPN |t=[[Sanfrecce Hiroshima]]                              |w=2 |d=3 |l=1 |gf=9 |ga=8 |bc=#ccffcc}}
{{Fb cl2 team |nat=AUS |t=[[Central Coast Mariners FC|Central Coast Mariners]] |w=2 |d=0 |l=4 |gf=4 |ga=7 |bc=}}
{{Fb cl2 team |nat=CHN |t=[[Beijing Guoan FC|Beijing Guoan]]                 |w=1 |d=3 |l=2 |gf=7 |ga=8 |bc=}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!width=180|&amp;nbsp;
!width=50|[[Beijing Guoan FC|BEI]]
!width=50|[[Central Coast Mariners FC|CCM]]
!width=50|[[FC Seoul|SEO]]
!width=50|[[Sanfrecce Hiroshima|HIR]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Beijing Guoan FC|Beijing Guoan]]
!—
|[[#Beijing Guoan v Central Coast Mariners|2–1]]
|[[#Beijing Guoan v FC Seoul|1–1]]
|[[#Beijing Guoan v Sanfrecce Hiroshima|2-2]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Central Coast Mariners FC|Central Coast Mariners]]
|[[#Central Coast Mariners v Beijing Guoan|1-0]]
!—
|[[#Central Coast Mariners v FC Seoul|0-1]]
|[[#Central Coast Mariners v Sanfrecce Hiroshima|2–1]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[FC Seoul]]
|[[#FC Seoul v Beijing Guoan|2-1]]
|[[#FC Seoul v Central Coast Mariners|2–0]]
!—
|[[#FC Seoul v Sanfrecce Hiroshima|2-2]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Sanfrecce Hiroshima]]
|[[#Sanfrecce Hiroshima v Beijing Guoan|1–1]]
|[[#Sanfrecce Hiroshima v Central Coast Mariners|1-0]]
|[[#Sanfrecce Hiroshima v FC Seoul|2–1]]
!—
|}
|}

;[[#Taybreyklar|Taybreyklar]] 
*Central Coast Mariners va Beijing Guoan ochkolar soni teng boʻldi va toʻplar nisbati boʻyicha reytingga joylashtirildi.

===G guruhi===
{|
|-
|
{{Fb cl2 header navbar |teamwidth=210}}
{{Fb cl2 team |nat=CHN |t=[[Guangzhou Evergrande FC|Guangzhou Evergrande]] |w=3 |d=1 |l=2 |gf=10 |ga=8 |bc=#ccffcc |border=}}
{{Fb cl2 team |nat=KOR |t=[[Jeonbuk Hyundai Motors]]                         |w=2 |d=2 |l=2 |gf=8 |ga=7 |bc=#ccffcc |border=}}
{{Fb cl2 team |nat=AUS |t=[[Melbourne Victory FC|Melbourne Victory]]         |w=2 |d=2 |l=2 |gf=9 |ga=9 |bc= |border=}}
{{Fb cl2 team |nat=JPN |t=[[Yokohama F. Marinos]]                            |w=2 |d=1 |l=3 |gf=7 |ga=10 |bc= |border=}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!width=180|&amp;nbsp;
!width=50|[[Guangzhou Evergrande FC|GUA]]
!width=50|[[Jeonbuk Hyundai Motors|JEO]]
!width=50|[[Melbourne Victory FC|MEL]]
!width=50|[[Yokohama F. Marinos|YFM]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Guangzhou Evergrande FC|Guangzhou Evergrande]]
!—
|[[#Guangzhou Evergrande v Jeonbuk Hyundai Motors|3–1]]
|[[#Guangzhou Evergrande v Melbourne Victory|4–2]]
|[[#Guangzhou Evergrande v Yokohama F. Marinos|2-1]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Jeonbuk Hyundai Motors]]
|[[#Jeonbuk Hyundai Motors v Guangzhou Evergrande|1-0]]
!—
|[[#Jeonbuk Hyundai Motors v Melbourne Victory|0-0]]
|[[#Jeonbuk Hyundai Motors v Yokohama F. Marinos|3–0]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Melbourne Victory FC|Melbourne Victory]]
|[[#Melbourne Victory v Guangzhou Evergrande|2-0]]
|[[#Melbourne Victory v Jeonbuk Hyundai Motors|2–2]]
!—
|[[#Melbourne Victory v Yokohama F. Marinos|1–0]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Yokohama F. Marinos]]
|[[#Yokohama F. Marinos v Guangzhou Evergrande|1–1]]
|[[#Yokohama F. Marinos v Jeonbuk Hyundai Motors|2-1]]
|[[#Yokohama F. Marinos v Melbourne Victory|3-2]]
!—
|}
|}

;[[#Taybreyklar|Taybreyklar]]
*Jeonbuk Hyundai Motors va Melbourne Victory FC jamoalari ochkolari soni bir xil keldi va reytingda joylashtirish uchun toʻplar nisbatiga qaraldi.

===H guruhi===
{|
|-
|
{{Fb cl2 header navbar |teamwidth=210}}
{{Fb cl2 team |nat=AUS |t=[[Western Sydney Wanderers FC|Western Sydney Wanderers]] |w=4 |d=0 |l=2 |gf=11 |ga=5  |bc=#ccffcc}}
{{Fb cl2 team |nat=JPN |t=[[Kawasaki Frontale]]                                    |w=4 |d=0 |l=2 |gf=7  |ga=5  |bc=#ccffcc}}
{{Fb cl2 team |nat=KOR |t=[[Ulsan Hyundai FC|Ulsan Hyundai]]                       |w=2 |d=1 |l=3 |gf=8  |ga=10 |bc=}}
{{Fb cl2 team |nat=CHN |t=[[Guizhou Renhe FC|Guizhou Renhe]]                     |w=1 |d=1 |l=4 |gf=4  |ga=10 |bc=}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!width=180|&amp;nbsp;
!width=50|[[Guizhou Renhe FC|GUI]]
!width=50|[[Kawasaki Frontale|KAW]]
!width=50|[[Ulsan Hyundai FC|ULS]]
!width=50|[[Western Sydney Wanderers FC|WSW]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Guizhou Renhe FC|Guizhou Renhe]]
!—
|[[#Guizhou Renhe v Kawasaki Frontale|0-1]]
|[[#Guizhou Renhe v Ulsan Hyundai|3-1]]
|[[#Guizhou Renhe v Western Sydney Wanderers|0–1]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Kawasaki Frontale]]
|[[#Kawasaki Frontale v Guizhou Renhe|1–0]]
!—
|[[#Kawasaki Frontale v Ulsan Hyundai|3-1]]
|[[#Kawasaki Frontale v Western Sydney Wanderers|2-1]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Ulsan Hyundai FC|Ulsan Hyundai]]
|[[#Ulsan Hyundai v Guizhou Renhe|1–1]]
|[[#Ulsan Hyundai v Kawasaki Frontale|2–0]]
!—
|[[#Ulsan Hyundai v Western Sydney Wanderers|0-2]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Western Sydney Wanderers FC|West. Sydney Wanderers]]
|[[#Western Sydney Wanderers v Guizhou Renhe|5-0]]
|[[#Western Sydney Wanderers v Kawasaki Frontale|1–0]]
|[[#Western Sydney Wanderers v Ulsan Hyundai|1–3]]
!—
|}
|}

;[[#Taybreyklar|Taybreyklar]]
*Western Sydney Wanderers va Kawasaki Frontale jamoalari ochkolari soni bir xil keldi va reytingda joylashtirish uchun toʻplar nisbatiga qaraldi.

==Pley-off bosqichi==
{{asosiy|AFC 2014 Chempionlar ligasi pley-off bosqichi}}
Pley-off bosqichida, 16ta klub [[olimpiada sistemasi]] boʻyicha bellashadi. Jamoalar bu bosqichda uy va safar uchrashuvlari orqali bellashadi. Agar kerak boʻlib qolsa, [[safar toʻpi qiymati]], [[qoʻshimcha vaqt (sportda)|qoʻshimcha vaqt]] (safarda urilgan gol qiymatga ega emas) va [[penalti]]lar seriyasi orqali gʻolib aniqlanadi.&lt;ref name=&quot;regulations&quot;/&gt;

===Tizim===
{{16TeamBracket-2LegNoSeeds
| team-width = 240
| RD1 = [[#Nimchorak final|Nimchorak final]]
| RD2 = [[#Chorak final|Chorak final]]
| RD3 = [[#Yarim Final|Yarim final]]
| RD4 = [[#Final|Final]]

| RD1-team01      = {{bayroq|KOR}} [[Jeonbuk Hyundai Motors]]
| RD1-score01-1   = 1
| RD1-score01-2   = 0
| RD1-score01-agg = 1
| RD1-team02      = {{bayroq|KOR}} '''[[Pohang Steelers]]'''
| RD1-score02-1   = 2
| RD1-score02-2   = 1
| RD1-score02-agg = 3

| RD1-team03      = {{bayroq|JPN}} [[Kawasaki Frontale]]
| RD1-score03-1   = 2
| RD1-score03-2   = 2
| RD1-score03-agg = 4
| RD1-team04      = {{bayroq|KOR}} '''[[FC Seoul]]''' ([[Safarda urilgan gol qiymati|s]])
| RD1-score04-1   = 3
| RD1-score04-2   = 1
| RD1-score04-agg = 4

| RD1-team05      = {{bayroq|JPN}} [[Sanfrecce Hiroshima]]
| RD1-score05-1   = 3
| RD1-score05-2   = 0
| RD1-score05-agg = 3
| RD1-team06      = {{nowrap|{{bayroq|AUS}} '''[[Western Sydney Wanderers FC|Western Sydney Wanderers]]''' ([[Safarda urilgan gol qiymati|s]])}}
| RD1-score06-1   = 1
| RD1-score06-2   = 2
| RD1-score06-agg = 3

| RD1-team07      = {{bayroq|JPN}} [[Cerezo Osaka]]
| RD1-score07-1   = 1
| RD1-score07-2   = 1
| RD1-score07-agg = 2
| RD1-team08      = {{bayroq|CHN}} '''[[Guangzhou Evergrande FC|Guangzhou Evergrande]]'''
| RD1-score08-1   = 5
| RD1-score08-2   = 0
| RD1-score08-agg = 5

| RD1-team09      = {{bayroq|UZB}} [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
| RD1-score09-1   = 0
| RD1-score09-2   = 0
| RD1-score09-agg = 0
| RD1-team10      = {{bayroq|KSA}} '''[[Al-Hilal FC|Al-Hilol]]'''
| RD1-score10-1   = 1
| RD1-score10-2   = 3
| RD1-score10-agg = 4

| RD1-team11      = {{bayroq|QAT}} '''[[Al Sadd SC|Al-Sadd]]''' ([[Safarda urilgan gol qiymati|s]])
| RD1-score11-1   = 0
| RD1-score11-2   = 2
| RD1-score11-agg = 2
| RD1-team12      = {{bayroq|IRN}} [[Foolad FC|Fulad]]
| RD1-score12-1   = 0
| RD1-score12-2   = 2
| RD1-score12-agg = 2

| RD1-team13      = {{bayroq|UAE}} [[Al Jazira Club|Al-Jazira]]
| RD1-score13-1   = 1
| RD1-score13-2   = 1
| RD1-score13-agg = 2
| RD1-team14      = {{bayroq|UAE}} '''[[Al Ain FC|Al-Ayn]]'''
| RD1-score14-1   = 2
| RD1-score14-2   = 2
| RD1-score14-agg = 4

| RD1-team15      = {{bayroq|KSA}} '''[[Ittihad FC|Al-Ittihod]]'''
| RD1-score15-1   = 1
| RD1-score15-2   = 3
| RD1-score15-agg = 4
| RD1-team16      = {{bayroq|KSA}} [[Al Shabab FC (Ar-Riyod)|Al-Shabob]]
| RD1-score16-1   = 0
| RD1-score16-2   = 1
| RD1-score16-agg = 1

| RD2-team01      = {{bayroq|KOR}} [[Pohang Steelers]]
| RD2-score01-1   = 0
| RD2-score01-2   = 0
| RD2-score01-agg = 0 {{small|(0)}}
| RD2-team02      = {{bayroq|KOR}} '''[[FC Seoul]]''' ([[Penaltilar seriyasi (futbol)|p]])
| RD2-score02-1   = 0
| RD2-score02-2   = 0
| RD2-score02-agg = 0 {{small|(3)}}

| RD2-team03      = {{nowrap|{{bayroq|AUS}} '''[[Western Sydney Wanderers FC|Western Sydney Wanderers]]''' ([[Safarda urilgan gol qiymati|s]])}}
| RD2-score03-1   = 1
| RD2-score03-2   = 1
| RD2-score03-agg = 2
| RD2-team04      = {{bayroq|CHN}} [[Guangzhou Evergrande FC|Guangzhou Evergrande]]
| RD2-score04-1   = 0
| RD2-score04-2   = 2
| RD2-score04-agg = 2

| RD2-team05      = {{bayroq|KSA}} '''[[Al-Hilal FC|Al-Hilol]]'''
| RD2-score05-1   = 1
| RD2-score05-2   = 0
| RD2-score05-agg = 1
| RD2-team06      = {{bayroq|QAT}} [[Al Sadd SC|Al-Sadd]]
| RD2-score06-1   = 0
| RD2-score06-2   = 0
| RD2-score06-agg = 0

| RD2-team07      = {{bayroq|UAE}} '''[[Al Ain FC|Al-Ayn]]'''
| RD2-score07-1   = 2
| RD2-score07-2   = 3
| RD2-score07-agg = 5
| RD2-team08      = {{bayroq|KSA}} [[Ittihad FC|Al-Ittihod]]
| RD2-score08-1   = 0
| RD2-score08-2   = 1
| RD2-score08-agg = 1

| RD3-team01      = {{bayroq|KOR}} [[FC Seoul]]
| RD3-score01-1   = 0
| RD3-score01-2   = 0
| RD3-score01-agg = 0
| RD3-team02      = {{nowrap|{{bayroq|AUS}} '''[[Western Sydney Wanderers FC|Western Sydney Wanderers]]'''}}
| RD3-score02-1   = 0
| RD3-score02-2   = 2
| RD3-score02-agg = 2

| RD3-team03      = {{bayroq|KSA}} '''[[Al-Hilal FC|Al-Hilol]]'''
| RD3-score03-1   = 3
| RD3-score03-2   = 1
| RD3-score03-agg = 4
| RD3-team04      = {{bayroq|UAE}} [[Al Ain FC|Al-Ayn]]
| RD3-score04-1   = 0
| RD3-score04-2   = 2
| RD3-score04-agg = 2

| RD4-team01      = {{nowrap|{{bayroq|AUS}} '''[[Western Sydney Wanderers FC|Western Sydney Wanderers]]'''}}
| RD4-score01-1   = 1
| RD4-score01-2   = 0
| RD4-score01-agg = 1
| RD4-team02      = {{bayroq|KSA}} [[Al-Hilal FC|Al-Hilol]]
| RD4-score02-1   = 0
| RD4-score02-2   = 0
| RD4-score02-agg = 0
}}

===Nimchorak final===
Nimchorak finalda, guruh gʻoliblari mintaqadosh boʻlgan boshqa guruhning ikkinchi oʻrini bilan oʻynaydi, guruh gʻoliblari, ikkinchi uchrashuvda mezbonlik qilishadi.&lt;ref name=&quot;regulations&quot;/&gt;

{{TwoLegStart}}
|-
!colspan=5|Gʻarbiy Osiyo Mintaqasi
{{TwoLegResult|'''[[Ittihad FC|Al-Ittihod]]'''|KSA|4-1|[[Al Shabab FC|Al-Shabob]]|KSA|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi pley-off bosqichi#Al-Ittihod v Al-Shabob|1-0]]|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi pley-off bosqichi#Al-Shabob v Al-Ittihod|3-1]]}}
{{TwoLegResult|[[Al Jazira Club|Al-Jazira]]|UAE|2-4|'''[[Al Ain FC|Al-Ayn]]'''|UAE|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi pley-off bosqichi#Al-Jazira v Al-Ayn|1-2]]|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi pley-off bosqichi#Al-Ayn v Al-Jazira|1-2]]}}
{{TwoLegResult|'''[[Al Sadd SC|Al-Sadd]]''' |QAT|2-2([[safarda urilgan gol qiymati|+]])|[[Foolad FC|Fulad]]|IRN|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi pley-off bosqichi#Al-Sadd v Fulad|0-0]]|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi pley-off bosqichi#Fulad v Al-Sadd|2-2]]}}
{{TwoLegResult|[[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]|UZB|0-4|[[Al-Hilal FC|Al-Hilol]]|KSA|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi pley-off bosqichi#Bunyodkor v Al-Hilol|0-1]]|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi pley-off bosqichi#Al-Hilol v Bunyodkor|0-3]]}}
|-
!colspan=5|Sharqiy Osiyo Mintaqasi
{{TwoLegResult|[[Jeonbuk Hyundai Motors]]|KOR|1-3|'''[[Pohang Steelers]]'''|KOR|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi pley-off bosqichi#Jeonbuk Hyundai Motors v Pohang Steelers|1-2]]|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi pley-off bosqichi#Pohang Steelers v Jeonbuk Hyundai Motors|0-1]]}}
{{TwoLegResult|[[Cerezo Osaka]]|JPN|2-5|'''[[Guangzhou Evergrande FC|Guangzhou Evergrande]]'''|CHN|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi pley-off bosqichi#Cerezo Osaka v Guangzhou Evergrande|1-5]]|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi pley-off bosqichi#Guangzhou Evergrande v Cerezo Osaka|1-0]]}}
{{TwoLegResult|[[Kawasaki Frontale]]|JPN|4-4([[safarda urilgan gol qiymati|+]])|'''[[FC Seoul]]'''|KOR|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi pley-off bosqichi#Kawasaki Frontale v FC Seoul|2-3]]|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi pley-off bosqichi#FC Seoul v Kawasaki Frontale|2-1]]}}
{{TwoLegResult|[[Sanfrecce Hiroshima]]|JPN|3-3([[safarda urilgan gol qiymati|+]])|'''[[Western Sydney Wanderers FC|Western Sydney Wanderers]]'''|AUS|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi pley-off bosqichi#Sanfrecce Hiroshima v  Western Sydney Wanderers|3-1]]|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi pley-off bosqichi#Western Sydney Wanderers v Sanfrecce Hiroshima|0-2]]}}
|}

===Chorak final===
Chorak finali uchun qurʼa tashlash jarayoni 2014-yilning 28-mayida boʻlib oʻtdi.&lt;ref name=&quot;qfdraw&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/afc-champions-league-2014/holders-guangzhou-face-australian-debutants|title=Holders Guangzhou face Australian debutants|publisher=AFC|date=28-may 2014}}&lt;/ref&gt;. Bu qurʼaga koʻra, finalgacha klublar faqat oʻzining mintaqasidagi jamoa bilan oʻynaydi, “davlat himoyasi” qonuniga binoan: agar, bitta assotsiatsiyadan ikkita klub qolgan boʻlsa, chorak finalda ular bir biri bilan oʻynamaydi.

{{TwoLegStart}}
|-
!colspan=5|Gʻarbiy Osiyo Mintaqasi
{{TwoLegResult|'''[[Al-Hilal FC|Al-Hilol]]'''|KSA|1–0|[[Al Sadd SC|Al-Sadd]]|QAT|[[AFC Chempionlar ligasi 2014 pley-off bosqichi#Al-Hilol - Al-Sadd|1–0]]|[[AFC Chempionlar ligasi 2014 pley-off bosqichi#Al-Sadd - Al-Hilol|0–0]]}}
{{TwoLegResult|'''[[Al Ain FC|Al-Ayn]]'''|UAE|5–1|[[Ittihad FC|Al-Ittihod]]|KSA|[[AFC Chempionlar ligasi 2014 pley-off bosqichi#Al-Ayn - Al-Ittihod|2–0]]|[[AFC Chempionlar ligasi 2014 pley-off bosqichi#Al-Ittihod - Al-Ayn|3–1]]}}
|-
!colspan=5|Sharqiy Osiyo Mintaqasi
{{TwoLegResult|[[Pohang Steelers]]|KOR|0–0 (0–3 [[Penaltilar seriyasi(futbol)|p]])|'''[[FC Seoul]]'''|KOR|[[AFC Chempionlar ligasi 2014 pley-off bosqichi#Pohang Steelers - FC Seoul|0–0]]|[[AFC Chempionlar ligasi 2014 pley-off bosqichi#FC Seoul - Pohang Steelers|0–0]] {{aet}}}}
{{TwoLegResult|'''[[Western Sydney Wanderers FC|Western Sydney Wanderers]]'''|AUS|2–2 ([[Safarda urilgan gol qiymati|a]])|[[Guangzhou Evergrande FC|Guangzhou Evergrande]]|CHN|[[AFC Chempionlar ligasi 2014 pley-off bosqichi#Western Sydney Wanderers - Guangzhou Evergrande|1–0]]|[[AFC Chempionlar ligasi 2014 pley-off bosqichi#Guangzhou Evergrande - Western Sydney Wanderers|1–2]]}}
|}

===Yarim final===
{{TwoLegStart}}
|-
!colspan=5|Gʻarbiy Osiyo Mintaqasi
{{TwoLegResult|'''[[Al-Hilal FC|Al-Hilol]]'''|KSA|4–2|[[Al Ain FC|Al-Ayn]]|UAE|[[AFC Chempionlar ligasi 2014 pley-off bosqichi#Al-Hilol - Al-Ayn|3–0]]|[[AFC Chempionlar ligasi 2014 pley-off bosqichi#Al-Ayn - Al-Hilol|1–2]]}}
|-
!colspan=5|Sharqiy Osiyo Mintaqasi
{{TwoLegResult|[[FC Seoul]]|KOR|0–2|'''[[Western Sydney Wanderers FC|Western Sydney Wanderers]]'''|AUS|[[AFC Chempionlar ligasi 2014 pley-off bosqichi#FC Seoul - Western Sydney Wanderers|0–0]]|[[AFC Chempionlar ligasi 2014 pley-off bosqichi#Western Sydney Wanderers - FC Seoul|0–2]]}}
|}

===Final===

{{TwoLegStart}}
{{TwoLegResult|'''[[Western Sydney Wanderers FC|Western Sydney Wanderers]]'''|AUS|1–0|[[Al-Hilal FC|Al-Hilol]]|KSA|[[AFC Chempionlar ligasi 2014 pley-off bosqichi#Western Sydney Wanderers - Al-Hilol|1–0]]|[[AFC Chempionlar ligasi 2014 pley-off bosqichi#Al-Hilol - Western Sydney Wanderers|0–0]]}}
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; margin: 0 auto; width: 20%&quot;
|-
!AFC Chempionlar ligasi 2014 &lt;br&gt; gʻolibi
|-
|{{bayroq|AUS|size=100px}}
|-
|'''[[Western Sydney Wanderers FC|Western Sydney Wanderers]]'''&lt;br /&gt;'''Birinchi unvon'''
|}

==Toʻpurarlar==

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%&quot;
!Reyting
!Oʻyinchi
!Jamoa
!{{Tooltip|TR1|Guruh bosqichi 1-tur}}
!{{Tooltip|TR2|Guruh bosqichi 2-tur}}
!{{Tooltip|TR3|Guruh bosqichi 3-tur}}
!{{Tooltip|TR4|Guruh bosqichi 4-tur}}
!{{Tooltip|TR5|Guruh bosqichi 5-tur}}
!{{Tooltip|TR6|Guruh bosqichi 6-tur}}
!{{Tooltip|NF1|Nimchorak final birinchi uchrashuv}}
!{{Tooltip|NF2|Nimchorak final javob uchrashuvi}}
!{{Tooltip|ChF1|Chorak final birinchi uchrashuv}}
!{{Tooltip|ChF2|Chorak final javob uchrashuvi}}
!{{Tooltip|YF1|Yarim final birinchi uchrashuv}}
!{{Tooltip|YF2|Yarim final javob uchrashuvi}}
!&amp;thinsp;&amp;thinsp;{{Tooltip|F1|Final birinchi uchrashuv}}&amp;thinsp;&amp;thinsp;
!&amp;thinsp;&amp;thinsp;{{Tooltip|F2|Final javob uchrashuvi}}&amp;thinsp;&amp;thinsp;
!Umumiy
|-
!1
|align=left|{{flagicon|GHA}} [[Asamoah Gyan]]
|align=left|{{flagicon|UAE}} [[Al Ain FC|Al-Ayn]]
|1||1||2||1||2|| ||1||2||1||1|| || || ||
!12
|-
!2
|align=left|{{flagicon|KSA}} [[Nasser Al-Shamrani]]
|align=left|{{flagicon|KSA}} [[Al-Hilal FC|Al-Hilol]]
|2|| || ||3|| ||1|| ||1|| || ||2||1|| ||
!10
|-
!rowspan=3|3
|align=left|{{flagicon|BRA}} [[Elkeson]]
|align=left|{{flagicon|CHN}} [[Guangzhou Evergrande FC|Guangzhou Evergrande]]
|1|| || || || ||2||2|| || ||1|| || || ||
!6
|-
|align=left|{{flagicon|KSA}} [[Mokhtar Fallatah]]
|align=left|{{flagicon|KSA}} [[Ittihad FC|Al-Ittihod]]
| ||2|| ||1||1|| ||1||1|| || || || || ||
!6
|-
|align=left|{{flagicon|BRA}} [[Luciano Pereira Mendes|Luciano]]
|align=left|{{flagicon|IRN}} [[Foolad FC|Fulad]]
| || || || ||1||3|| ||2|| || || || || ||
!6
|-
!rowspan=2|6
|align=left|{{flagicon|KOR}} [[Kim Seung-dae]]
|align=left|{{flagicon|KOR}} [[Pohang Steelers]]
| ||1||1||1||1|| || ||1|| || || || || ||
!5
|-
|align=left|{{flagicon|BRA}} [[Vágner Love]]
|align=left|{{flagicon|CHN}} [[Shandong Luneng Taishan FC|Shandong Luneng Taishan]]
| ||2||2|| || ||1|| || || || || || || ||
!5
|-
!rowspan=8|8
|align=left|{{flagicon|MAR}} [[Abdelaziz Barrada]]
|align=left|{{flagicon|UAE}} [[Al Jazira Club|Al-Jazira]]
|1|| ||2|| ||1|| || || || || || || || ||
!4
|-
|align=left|{{flagicon|ALG}} [[Nadir Belhadj]]
|align=left|{{flagicon|QAT}} [[Al Sadd SC|Al-Sadd]]
|1||1||1|| || || || ||1|| || || || || ||
!4
|-
|align=left|{{flagicon|AUS}} [[Tomi Juric]]
|align=left|{{flagicon|AUS}} [[Western Sydney Wanderers FC|Western Sydney Wanderers]]
| || || || || || ||1|| ||1||1|| || ||1||
!4
|-
|align=left|{{flagicon|JPN}} [[Yoichiro Kakitani]]
|align=left|{{flagicon|JPN}} [[Cerezo Osaka]]
|1||1||1|| || ||1|| || || || || || || ||
!4
|-
|align=left|{{flagicon|BRA}} [[Thiago Neves]]
|align=left|{{flagicon|KSA}} [[Al-Hilal FC|Al-Hilol]]
| ||1||2|| || || || || || || ||1|| || ||
!4
|-
|align=left|{{flagicon|BRA}} [[Nilmar]]
|align=left|{{flagicon|QAT}} [[El Jaish SC|Al Jaysh]]
| ||2|| ||1||1|| || || || || || || || ||
!4
|-
|align=left|{{flagicon|IRN}} [[Mehdi Sharifi]]
|align=left|{{flagicon|IRN}} [[Sepahon FK|Sepahon]]
|1||1|| || ||2|| || || || || || || || ||
!4
|-
|align=left|{{flagicon|NGA}} [[Kalu Uche]]
|align=left|{{flagicon|QAT}} [[Al Rayyan SC|Al-Rayyan]]
|1||1||2|| || || || || || || || || || ||
!4
|}

{{small|Ilova: Oʻtish bosqichidagi gollar hisoblanmaydi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/en/component/afcasfeeds/?view=ajax&amp;show=mod_topScorer&amp;stageid=316&amp;disp=all|title=Top Goal Scorers (by Stage) – 2014 AFC Champions League Play-off|publisher=AFC.com}}&lt;/ref&gt;}}

{{small|Manba:&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/en/component/afcasfeeds/?view=ajax&amp;show=mod_topScorer&amp;stageid=317&amp;disp=all|title=Top Goal Scorers (by Stage) – 2014 AFC Champions League Group Stage|publisher=AFC.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/en/component/afcasfeeds/?view=ajax&amp;show=mod_topScorer&amp;stageid=319&amp;disp=all|title=Top Goal Scorers (by Stage) – 2014 AFC Champions League Knock-out Stage|publisher=AFC.com}}&lt;/ref&gt;}}

==Shuningdek, koʻring==
*[[AFC kubogi 2014]]
*[[AFC Prezident kubogi 2014]]
*[[FIFA Klublar oʻrtasida jahon chempionati 2014]]

== Manbalar ==
{{manbalar|2}}

== Havolalar ==
*{{Rasmiy sayt|http://www.the-afc.com/en/tournaments/clubs/afc-champions-league.html|name=AFC Chempionlar ligasi}}

{{AFC Chempionlar ligasi}}

{{DEFAULTSORT:Afc Chempionlar ligasi 2014}}
[[Turkum:AFC Chempionlar ligasi 2014|]</text>
      <sha1>nzp45mcudmomhr3v98ak2dw696uwowf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327481</id>
      <parentid>6327480</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T12:24:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Havolalar */</comment>
      <origin>6327481</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62850" sha1="m9sd7qnjai9uaffr7r8whegygi7kzno" xml:space="preserve">{{Xalqaro futbol musobaqasi
| tourney_name   = AFC Chempionlar ligasi
| year           = 2014
| image          = AFC Chempionlar ligasi emblemasi.jpg
| size           = 300px
| dates          = 29-yanvardan 1-noyabrgacha 2014
| num_teams      = 47
| associations   = 19
| champion_other = {{bayroq|AUS}} [[Western Sydney Wanderers]]
| count          =
| second_other   = {{bayroq|KSA}} [[Al-Hilal FC|Al-Hilol]]
| matches        = 141
| goals          = 374
| attendance     = {{#expr: &lt;!--Pley-off 1-round--&gt;6200 + 579 + 1450 + 4500 + 1192 + &lt;!--Pley-off 2-round--&gt;927 + 1932 + 5400 + 5000 + 7927 + 7336 + &lt;!--Pley-off 3-round--&gt;2075 + 5326 + 8304 + 20055 + &lt;!--A guruhi--&gt;13528 + 23300 + 2394 + 4286 + 6350 + 4680 + 13550 + 729 + 950 + 4100 + 330 + 2952 + &lt;!--B guruhi--&gt;13200 + 5417 + 3600 + 37391 + 1950 + 5000 + 24175 + 5024 + 2150 + 38452 + 300 + 5184 + &lt;!--C guruhi--&gt;35420 + 4936 + 2477 + 16571 + 3382 + 7103 + 39120 + 15498 + 3850 + 30405 + 8606 + 1960 + &lt;!--D guruhi--&gt;5000 + 38520 + 3250 + 5749 + 6800 + 7761 + 7500 + 18321 + 6350 + 9400 + 3680 + 49650 + &lt;!--E guruhi--&gt;26365 + 10426 + 11865 + 10610 + 11259 + 5368 + 14029 + 32817 + 12037 + 14266 + 3714 + 26379 + &lt;!--F guruhi--&gt;6021 + 6491 + 2168 + 33813 + 6281 + 32198 + 3316 + 8897 + 4118 + 36738 + 9778 + 9562 + &lt;!--G guruhi--&gt;8328 + 39841 + 6128 + 12230 + 6357 + 39987 + 18974 + 7395 + 13120 + 7110 + 39874 + 12891 + &lt;!--H guruhi--&gt;11212 + 9609 + 2535 + 21184 + 9292 + 3150 + 10943 + 16120 + 2500 + 25161 + 11099 + 9338 + &lt;!--Nimchorak final 1-uchrashuv--&gt;19327 + 17612 + 18650 + 15549 + 8423 + 9161 + 5360 + 6320 + &lt;!--Nimchorak final 2-uchrashuv--&gt;13155 + 38431 + 9379 + 18643 + 10639 + 12287 + 48753 + 40851&lt;!--Chorak final 1-uchrashuv--&gt;+ 18830 + 63500 + 17093 + 6553 &lt;!--Chorak final 2-uchrashuv--&gt;+ 14200 + 342 + 14122 + 39874 &lt;!--Yarim final 1-uchrashuv--&gt;+ 57170 + 12901 &lt;!--Yarim final 2-uchrashuv--&gt;+ 24204 + 18896 &lt;!--Final 1-uchrashuv--&gt;+ 20053 &lt;!--Final 2-uchrashuv--&gt;+66225}}
| top_scorer     = {{bayroq|GHA}} [[Asamoah Gyan]]&lt;br&gt;(12ta gol)&lt;!--Top scorer is calculated based on goals scored from the group stage to the final (see regulations, Article 74c).--&gt;
| player         = {{bayroq|AUS}} [[Ante Covic]]
| prevseason     = [[AFC Chempionlar ligasi 2013|2013]]
| nextseason     = [[AFC Chempionlar ligasi 2015|2015]]
}}

'''AFC Chempionlar ligasi 2014''' [[Osiyo Futbol Konfederatsiyasi]] (OFK) tomonidan oʻtkazib kelinayotgan Osiyo [[futbol]] klublari oʻrtasidagi eng yuqori 33-turnir hisoblanadi. [[AFC Chempionlar ligasi]] nomi ostida 12-turnir hisoblanadi va oʻtgan yilgi musobaqa gʻolibi {{nft|Xitoy}}ning [[Guangzhou Evergrande FC|Guangzhou Evergrande]] klubi boʻlgan. Musobaqa gʻolibi [[FIFA Klublar oʻrtasida jahon chempionati 2014]] turniriga yoʻllanma oladi.&lt;ref name=&quot;regulations&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/en/component/jdownloads/finish/182-acl/271-afc-champions-league-2014-competitions-regulations.html|title=AFC Champions League 2014 Competition Regulations|publisher=AFC|format=PDF}}&lt;/ref&gt;

==Ishtirokchi klublarning taqsimlanishi==
AFC ushbu musobaqaga assotsiatsiyalardan qatnashadigan jamoalarni taqsimlashda oʻtgan yilgi Osiyo chempionlar ligasida qatnashgan oʻrniga qarab bu galgi chempionatga ham oʻrin ajratdi va oxirgi qurʼa tashlash 2013-yilning 26-noyabrida boʻlib oʻtdi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/en/2012-11-05-08-47-44/referees/laws-of-the-game/finish/47-acl/18-acl-slots-decisions-by-exco-pt-2.html|title=Decision by Competitions Committee &amp; Executive Committee for AFC Club Competitions|publisher=AFC|format=PDF}}&lt;/ref&gt;

AFC Musobaqa Qoʻmitasi 2013-yilning 12-martida 2014-yilgi chempionlar ligasi uchun quyidagi kriteriyalarni taqdim etdi.&lt;ref name=&quot;afc20130312&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/en/about-afc/afc-committees/1128-standing-committee/25444-acl-base-widened-from-2014-120313.html|title=ACL base widened from 2014|publisher=AFC|date=12-mart 2013-yil}}&lt;/ref&gt;
*Osiyoning eng kuchli 23ta assotsiatsiyalari tanlab olindi va AFC reytingiga qarab, ular tomonidan qatnashadigan klublar toʻgʻridan toʻgʻri yoki oʻtish bahslarida orqali oʻz kuchlarini sinashadi va saralab olinadi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/en/component/jdownloads/finish/82/97.html|title=AFC MA Ranking by Technical Standard|publisher=AFC|format=PDF}}&lt;/ref&gt; Klublarni joylash, saralab olish AFC reytingini baholashi orqali amalga oshiriladi.
*Har ikki Gʻarb va Sharq mintaqalarida 14 tadan jamoalar bevosita va qolgan 2 tadan jamoalar esa oʻtish bahslarida kuch sinashib saralab olinadi.
*Har ikki Gʻarb va Sharq mintaqalaridan eng yuqori, 600 ochkodan yuqori toʻplagan 5 assotsiatsiyadan klublar guruh bahslaridan bevosita ishtirok etish huquqiga ega boʻlishadi, qolgan standartlarga javob bergan assotsiatsiya vakillari kamida oʻtish bahslarida saralab olinadi. Quyidagi kriteriyalar keyingi ikki yilgi chempionlar ligasi sxemasida ham qoʻllanadi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/en/component/jdownloads/finish/64/140.html|title=Manual for points systems &amp; decision method for AFC Champions League participation|publisher=AFC|date=15-mart 2013}}&lt;/ref&gt;
**Gʻarb va Sharq mintaqasidagi toʻliq standartli 2 ta assotsiatsiyalari bevosita 4 tadan joy olishdi.
**Reytingdagi uchinchi assotsiatsiya 3 ta bevosita va 1 ta oʻtish bahsi uchun joy oldi.
**Reytingdagi toʻrtinchi assotsiatsiya 2 ta bevosita va 2 ta oʻtish bahslari uchun joy oldi.
**Reytingdagi beshinchi assotsiatsiya  1 ta bevosita va 2 ta oʻtish bahslari uchun joy olishdi.
**Reytingdagi oltinchi va oʻn birinchi assotsiatsiyalar 1 tadan oʻtish bahslarida omadini sinashadi.
*Assotsiatsiyalar berilgan oʻrinlar har bir assotsiatsiyalarning ichki chempionatidagi birinchi darajali musobaqadan bir-uch oʻrinli klublar hamda ikkinchi darajali chempionat gʻolibi olinadi. (masalan: Oʻzbekistondan uchta klub ishtirok etishsa shulardan ikkitasi Oliy liga birinchi va ikkinchi oʻrinli klubi hamda Oʻzbekiston kubogi gʻolibi ishtirok etishadi)
*Shuningdek AFC kubogi gʻolibi hamda ikkinchi oʻrinini olgan klublar ham keyingi yilgi chempionlar ligasi oʻtish bahslarida ishtirok etish uchun kuchini ham sinab koʻradi.
AFC Maʼmuriy Qoʻmitasi 2013-yilning 26-noyabrida 2014-yilgi Osiyo chempionlar ligai uchun ajratilgan oʻrinlarni maqul deya topdi.&lt;ref name=&quot;afc20131126&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/en/about-afc/afc-committees/1127-executive-committee/27301-afc-exco-slots-261113.html|title=AFC ExCo okays ACL slots, format|publisher=AFC|date=26-noyabr 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;format&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.vnleague.com/images/vpf/2013/11/1385700704.pdf|title=AFC Champions League 2014 and AFC Cup 2014 Competition Format - AFC Champions League &amp; AFC Cup Play-off|work=Asian Football Confederation|publisher=Vietnam Professional Football|date=28-noyabr 2013|accessdate=2014-04-16|archivedate=2016-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304041636/http://www.vnleague.com/images/vpf/2013/11/1385700704.pdf}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160304041636/http://www.vnleague.com/images/vpf/2013/11/1385700704.pdf |date=2016-03-04 }}&lt;/ref&gt;

{| cellpadding=3 cellspacing=0 border=1 style=&quot;font-size:95%; border:gray solid 1px; border-collapse:collapse&quot;
|-
!bgcolor=#f7f8ff colspan=2|AFC 2014 Chempionlar ligasi uchun baholash
|-
|bgcolor=#90EE77 width=20|
|Mezonlarga javob beradi (600 ochkodan yuqori)
|-
|bgcolor=#ccffff width=20|
|Mezonlarga javob bermaydi, ammo imkoniyat berilgan
|-
|bgcolor=#ffffcc width=20|
|Baholanmagan, ammo imkoniyat berilgan
|}

{{col-begin}}
{{col-2}}
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
|+Gʻarbiy Osiyo Mintaqasi
|-
!rowspan=3|Reyting
!rowspan=3|Assotsiatsiya&lt;br&gt;aʼzolari
!rowspan=3 width=12%|Ochkolar
!colspan=4|Oʻrinlar
|-
!rowspan=2 width=12%|Guruh bahslari
!colspan=3|Oʻtish bahsi
|-
!width=12%|3-round
!width=12%|2-round
!width=12%|1-round
|-bgcolor=#90EE77
|1||align=left|{{fb|IRN}}||908.47||4||0||0||0
|-bgcolor=#90EE77
|2||align=left|{{fb|KSA}}||869.62||4||0||0||0
|-bgcolor=#90EE77
|3||align=left|{{fb|UAE}}||848.94||3||0||1||0
|-bgcolor=#90EE77
|4||align=left|{{fb|QAT}}||848.56||2||0||2||0
|-bgcolor=#90EE77
|5||align=left|{{fb|UZB}}||693.38||1||0||2||0
|-bgcolor=#ccffff
|6||align=left|&lt;!--Iltimos, Hindistonni Sharqiy Osiyo mintaqasiga oʻtkazmang, koʻring: http://www.the-afc.com/en/about-afc/afc-committees/1127-executive-committee/27301-afc-exco-slots-261113.html--&gt;{{fb|IND}}||526.55||0||0||0||{{0|&lt;sup&gt;[A]&lt;/sup&gt;}}1{{Cref2|A|1}}
|-bgcolor=#ccffff
|7||align=left|{{fb|JOR}}||500.89||0||0||0||1
|-bgcolor=#ccffff
|8||align=left|{{fb|OMA}}||390.02||0||0||0||1
|-bgcolor=#ccffff
|9||align=left|{{fb|BHR}}||253.67||0||0||0||1
|-bgcolor=#ffffcc
|10||align=left|{{fb|IRQ}}||—||0||0||0||1
|-bgcolor=#ffffcc
|10||align=left|{{fb|KUW}}||—||0||0||0||{{0|&lt;sup&gt;[B]&lt;/sup&gt;}}1 + 1{{Cref2|B}}
|-
!colspan=3 rowspan=2|Umumiy
!rowspan=2|14!!0!!5!!{{0|&lt;sup&gt;[A]&lt;/sup&gt;}}6{{Cref2|A|2}}
|-
!colspan=3|11
|}

{{col-2}}
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
|+Sharqiy Osiyo Mintaqasi
|-
!rowspan=3|Reyting
!rowspan=3|Assotsiatsiya&lt;br&gt;aʼzolari
!rowspan=3 width=12%|Ochkolar
!colspan=4|Oʻrinlar
|-
!rowspan=2 width=12%|Guruh bahslari
!colspan=3|Oʻtish bahsi
|-
!width=12%|3-round
!width=12%|2-round
!width=12%|1-round
|-bgcolor=#90EE77
|1||align=left|{{fb|JPN}}||935.30||4||0||0||0
|-bgcolor=#90EE77
|2||align=left|{{fb|KOR}}||887.45||4||0||0||0
|-bgcolor=#90EE77
|3||align=left|{{fb|CHN}}||843.54||3||1||0||0
|-bgcolor=#90EE77
|4||align=left|{{fb|AUS}}||804.08||2||1||0||0
|-bgcolor=#90EE77
|5||align=left|{{fb|THA}}||601.20||1||0||2||0
|-bgcolor=#ccffff
|6||align=left|{{fb|SIN}}||438.34||0||0||0||1
|-bgcolor=#ccffff
|7||align=left|{{fb|HKG}}||408.02||0||0||0||1
|-bgcolor=#ccffff
|8||align=left|{{fb|VIE}}||301.31||0||0||0||1
|-
!colspan=3 rowspan=2|Umumiy
!rowspan=2|14!!2!!2!!{{0|&lt;sup&gt;[A]&lt;/sup&gt;}}4{{Cref2|A|3}}
|-
!colspan=3|8
|}
{{col-end}}

;Ilovalar
{{Cnote2 Begin}}
{{Cnote2|A|n=3|Oʻtish bahslari ishtirokchisi Hindiston Sharqiy Osiyo Mintaqasiga koʻchirildi.}}
{{Cnote2|B|Quvayt oʻtish bahslari uchun ikkita oʻrin oldi chunki [[Kuwait SC|Al-Quvayt]] va [[Qadsia SC|Al-Qodisiya]] klublari oʻtgan yilgi [[AFC kubogi 2013|AFC kubogi]] gʻolibi hamda ikkinchi oʻrinlarini olishgan edi.&lt;ref name=&quot;format&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.alraimedia.com/Article.aspx?id=480877|title=الفهد وعقلة يطالبان الجماهير بالوقوف مع «الأصفر» و«الأبيض» للظفر ببطاقتي التأهل إلى دوري الأبطال|publisher=Al Rai|date=27-noyabr 2013|language=Arabcha|accessdate=2014-04-16|archivedate=2013-12-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131203053418/http://www.alraimedia.com/Article.aspx?id=480877}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20131203053418/http://www.alraimedia.com/Article.aspx?id=480877 |date=2013-12-03 }}&lt;/ref&gt;}}
{{Cnote2 End}}

==Jamoalar==
Quyidagi klublar chempionatga kiritildi.

''Quyidagi jadvalda klublarning Umumiy ishtiroki va Oxirgi ishtiroki 2002 va 2003-yilgi chempionatdan boshlab sanaldi (sarlash bosqichi ham hisoblanadi), yani Chempionlar ligasi nomi ostida faoliyat yuritilgandan beri.''

{{col-begin}}
{{col-2}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|+Gʻarbiy Osiyo Mintaqasi
|-
!Jamoa
!Saralash yoʻli
!Um.&lt;br&gt;isht.
!Oxir.&lt;br&gt;isht.
|-
!colspan=4|[[#Guruh bahslari|Guruh bahslari]]ning bevosita ishtirokchilari  (A-D guruhlari)
|-
|{{bayroq|IRN}} [[Esteghlal F.C.|Istiqlol]]
|[[Eron futbol chempionati 2012/13]] chempioni
|7-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
|{{bayroq|IRN}} [[Sepahon FK|Sepahon]]
|[[Hazfi kubogi 2012/13]] gʻolibi&lt;br&gt;[[Eron futbol chempionati 2012/13]] 3-oʻrini
|10-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
|{{bayroq|IRN}} [[Tractor Sazi F.C.|Traktor Sozi]]
|[[Eron futbol chempionati 2012/13]] 2-oʻrini
|2-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
|{{bayroq|IRN}} [[Foolad FC|Fulad]]
|[[Eron futbol chempionati 2012/13]] 4-oʻrini
|2-
|[[AFC 2006 Chempionlar ligasi|2006]]
|-
|{{bayroq|KSA}} [[Al-Fateh FC|Al-Fateh]]
|[[Saudiya Arabistoni futbol chempionati 2012/13|S. Arabistoni futbol chempionati 2012/13]] chempioni
|1-
|—
|-
|{{bayroq|KSA}} [[Ittihad FC|Al-Ittihod]]
|[[Chempionlar qirollik kubogi 2013]] gʻolibi
|9-
|[[AFC 2012 Chempionlar ligasi|2012]]
|-
|{{bayroq|KSA}} [[Al-Hilol]]
|[[Saudiya Arabistoni futbol chempionati 2012/13]] 2-oʻrini
|10-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
|{{bayroq|KSA}} [[Al-Shabab FC|Al-Shabob]]
|[[Saudiya Arabistoni futbol chempionati 2012/13]] 3-oʻrini
|8-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
|{{bayroq|UAE}} [[Al Ain FC|Al-Ayn]]
|[[BAA futbol chempionati 2012/13]] chempioni
|9-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
|{{bayroq|UAE}} [[Al Ahli|Al-Ahli]]
|[[BAA prezident kubogi 2012/13]] gʻolibi&lt;br&gt;[[BAA futbol chempionati 2012/13]] 2-oʻrini
|5-
|[[AFC 2010 Chempionlar ligasi|2010]]
|-
|{{bayroq|UAE}} [[Al-Jazira Club|Al-Jazira]]
|[[BAA futbol chempionati 2012/13]] 3-oʻrini
|6-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
|{{bayroq|QAT}} [[Al Sadd SC|Al-Sadd]]
|[[Qatar futbol chempionati 2012/13]] chempioni
|9-
|[[AFC 2011 Chempionlar ligasi|2011]]
|-
|{{bayroq|QAT}} [[Al Rayyan SC|Al-Rayyan]]
|[[Qatar Amiri kubogi 2013]] gʻolibi
|6-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
|{{bayroq|UZB}} [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|[[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston Oliy ligasi 2013|Oʻzbekiston futbol chempionati 2013]] chempioni&lt;br&gt;[[Oʻzbekiston kubogi 2013]] gʻolibi
|7-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
!colspan=4|[[#Oʻtish bahslari|Oʻtish bahslari]] ishtirokchilari
|-
!colspan=4|[[#2-round|2-rounddan]] kirganlar
|-
|{{bayroq|UAE}} [[Baniyas Club|Baniyas]]
|[[BAA futbol chempionati 2012/13]] 4-oʻrini
|2-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2012]]
|-
|{{bayroq|QAT}} [[Lekhwiya SC|Lehviya]]
|[[Qatar futbol chempionati 2012/13]] 2-oʻrini
|3-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
|{{bayroq|QAT}} [[El Jaish SC|Al-Jaish]]
|[[Qatar futbol chempionati 2012/13]] 3-oʻrini
|2-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
|{{bayroq|UZB}} [[Lokomotiv (futbol klubi)|Lokomotiv]]
|[[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston Oliy ligasi 2013|Oʻzbekiston futbol chempionati 2013]] 2-oʻrini
|2-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
|{{bayroq|UZB}} [[Nasaf Qarshi (futbol klubi)|Nasaf]]
|[[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston Oliy ligasi 2013|Oʻzbekiston futbol chempionati 2013]] 3-oʻrini
|2-
|[[AFC 2012 Chempionlar ligasi|2012]]
|-
!colspan=4|[[#1-round|1-rounddan]] kirganlar
|-
|{{bayroq|JOR}} [[Shabab Al-Ordon Club|Al-Urdun]]
|[[Iordaniya futbol chempionati 2012/13]] chempioni
|1-
|—
|-
|{{bayroq|OMA}} [[Al-Suwaiq SC|Al-Suvayq]]
|[[Ummon futbol chempionati 2012/13]] chempioni
|1-
|—
|-
|{{bayroq|BHR}} [[AL Hidd SCC|Al-Hidd]]
|[[Bahrayn futbol chempionati 2012/13]] 3-oʻrini {{Cref2|Izoh BHR}}
|1-
|—
|-
|{{bayroq|IRQ}} [[Al Shorta SC|Al-Shorta]]
|[[Iroq futbol chempionati 2012/13]] chempioni
|3-
|[[AFC 2005 Chempionlar ligasi|2005]]
|-
|{{bayroq|KUW}} [[Kuwait SC|Al-Quvayt]]
|[[AFC kubogi 2013]] gʻoliblari&lt;br&gt;[[Quvayt futbol chempionati 2012/13]] chempioni
|5-
|[[AFC 2008 Chempionlar ligasi|2008]]
|-
|{{bayroq|KUW}} [[Qadsia SC|Al-Qadisiya]]
|[[AFC kubogi 2013]] 2-oʻrini&lt;br&gt;[[Quvayt futbol chempionati 2012/13]] 2-oʻrini
|4-
|[[AFC 2008 Chempionlar ligasi|2008]]
|}
{{col-2}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|+Sharqiy Osiyo Mintaqasi
|-
!Jamoa
!Saralash yoʻli
!Um.&lt;br&gt;isht.
!Oxir.&lt;br&gt;isht.
|-
!colspan=4|[[#Guruh bahslari|Guruh bahslari]]ning bevosita ishtirokchilari (E–H guruhlari)
|-
|{{bayroq|JPN}} [[Sanfrecce Hiroshima]]
|[[Yaponiya futbol chempionati 2013|J liga 1-divizioni 2013]] chempioni
|3-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
|{{bayroq|JPN}} [[Yokohama F. Marinos]]
|[[Imperator kubogi 2013]] gʻoliblari&lt;br&gt;[[Yaponiya futbol chempionati 2013|J liga 1-divizioni 2013]] 2-oʻrini
|3-
|[[AFC 2005 Chempionlar ligasi|2005]]
|-
|{{bayroq|JPN}} [[Kawasaki Frontale]]
|[[Yaponiya futbol chempionati 2013|J liga 1-divizioni 2013]] 3-oʻrini
|4-
|[[AFC 2010 Chempionlar ligasi|2010]]
|-
|{{bayroq|JPN}} [[Cerezo Osaka]]
|[[Yaponiya futbol chempionati 2013|J liga 1-divizioni 2013]] 4-oʻrini
|2-
|[[AFC 2011 Chempionlar ligasi|2011]]
|-
|{{bayroq|KOR}} [[Pohang Steelers]]
|[[Janubiy Koreya futbol chempionati 2013|K ligasi 2013]] chempioni&lt;br&gt;[[Janubiy Koreya FA kubogi 2013]] gʻolibi
|6-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
|{{bayroq|KOR}} [[Ulsan Hyundai FC|Ulsan Hyundai]]
|[[Janubiy Koreya futbol chempionati 2013|K ligasi 2013]] 2-oʻrini
|4-
|[[AFC 2012 Chempionlar ligasi|2012]]
|-
|{{bayroq|KOR}} [[Jeonbuk Hyundai Motors|Hyundai Motors]]
|[[Janubiy Koreya futbol chempionati 2013|K ligasi 2013]] 3-oʻrini
|8-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
|{{bayroq|KOR}} [[FC Seoul|Seoul]]
|[[Janubiy Koreya futbol chempionati 2013|K ligasi 2013]] 4-oʻrini
|4-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
|{{bayroq|CHN}} [[Guangzhou Evergrande F.C.|Guang. Evergrande]]
|[[Xitoy futbol chempionati 2013|Xitoy super ligasi 2013]] chempioni
|3-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
|{{bayroq|CHN}} [[Guizhou Renhe FC|Guizhou Renhe]]
|[[Xitoy FA kubogi 2013]] gʻolibi
|2-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
|{{bayroq|CHN}} [[Shandong Luneng Taishan FC|Shandong Luneng]]
|[[Xitoy futbol chempionati 2013|Xitoy super ligasi 2013]] 2-oʻrini
|6-
|[[AFC 2011 Chempionlar ligasi|2011]]
|-
|{{bayroq|AUS}} [[Western Sydney Wanderers FC|West. Sydney Wanderers]]
|[[Avstraliya futbol chempionati 2012/13|A ligasi 2012/13]] chempioni
|1-
|—
|-
|{{bayroq|AUS}} [[Central Coast Mariners FC|Central Coast Mariners]]
|[[Avstraliya futbol chempionati grand finali 2013|A liga grand finali]] gʻolibi&lt;br&gt;[[Avstraliya futbol chempionati 2012/13|A ligasi 2012/13]] 2-oʻrini
|4-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
|{{bayroq|THA}} [[Buriram United F.C.|Buriram United]]
|[[Tailand futbol chempionati 2013|Tai premiyer ligasi 2013]] chempioni&lt;br&gt;[[Tailand FA kubogi 2013]] gʻolibi
|4-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
!colspan=4|[[#Oʻtish bahslari|Oʻtish bahslari]]dan ishtirokchilari
|-
!colspan=4|[[#3-round|3-rounddan]] kirganlar
|-
|{{bayroq|CHN}} [[Beijing Guoan FC|Beijing Guoan]]
|[[Xitoy futbol chempionati 2013|Xitoy super ligasi 2013]] 3-oʻrini
|6-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
|{{bayroq|AUS}} [[Melbourne Victory FC|Melbourne Victory]]
|[[Avstraliya futbol chempionati 2012/13|A ligasi 2012/13]] 3-oʻrini
|4-
|[[AFC 2011 Chempionlar ligasi|2011]]
|-
!colspan=4|[[#2-round|2-rounddan]] kirganlar
|-
|{{bayroq|THA}} [[Muangthong United FC|Muangthong United]]
|[[Tailand futbol chempionati 2013|Tai premiyer ligasi 2013]] 2-oʻrini
|4-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
|{{bayroq|THA}} [[Chonburi FC|Chonburi]]
|[[Tailand futbol chempionati 2013|Tai premiyer ligasi 2013]] 3-oʻrini
|3-
|[[AFC 2012 Chempionlar ligasi|2012]]
|-
!colspan=4|[[#1-round|1-rounddan]] kirganlar
|-
|{{bayroq|IND}} [[Pune FC|Pune]]
|[[Hindiston futbol chempionati 2012/13|I ligasi 2012/13]] 2-oʻrini{{Cref2|Izoh IND}}
|1-
|—
|-
|{{bayroq|SIN}} [[Tampines Rovers FC|Tampines Rovers]]
|[[Singapur futbol chempionati 2013|S ligasi]] chempionlari
|1-
|—
|-
|{{bayroq|HKG}} [[South China AA|South China]]
|[[Gon Kong futbol chempionati 2012/13|Gong Kong 1-divizion ligasi]] chempionlari
|2-
|{{nowrap|[[AFC 2002/03 Chempionlar ligasi|2002–03]]}}&lt;!--Ular oʻtish bahslarida ishtirok etishgan--&gt;
|-
|{{bayroq|VIE}} [[Hanoi T&amp;T FC|Hà Nội T&amp;T]]
|[[Vyetnam futbol chempionati 2013|V ligasi 1 2013]] chempionlari
|1st
|—
|}
{{col-end}}

;Izohlar
{{Cnote2 Begin|liststyle=disc}}
{{Cnote2|Izoh BHR|'''Bahrayn (BHR):''' [[Hidd SCC|Al-Hidd]] klubi musobaqa talablariga javob berganligi sababli Osiyo chempionlar ligasiga tanlab olindi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.gulf-daily-news.com/NewsDetails.aspx?storyid=365855|title=Bahrain get AFC Champions League qualifying slot|publisher=Gulf Daily News|date=29-noyabr 2013|qaralgan sana=2014-04-16|arxivsana=2013-12-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131203055940/http://www.gulf-daily-news.com/NewsDetails.aspx?storyid=365855}}&lt;/ref&gt;}}
{{Cnote2|Izoh IND|'''Hindiston (IND):''' [[Pune F.C.|Pune]] klubi musobaqa talablariga javob berganligi sababli Osiyo chempionlar ligasiga tanlab olindi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.goal.com/en-india/news/1064/i-league/2013/11/26/4433906/pune-fc-to-play-afc-champions-league-play-off|title=Pune FC to play AFC Champions League play-off|publisher=Goal.com|date=26-noyabr 2013|accessdate=2014-04-16|archivedate=2016-11-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161104141615/http://www.goal.com/en-india/news/1064/i-league/2013/11/26/4433906/pune-fc-to-play-afc-champions-league-play-off}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20161104141615/http://www.goal.com/en-india/news/1064/i-league/2013/11/26/4433906/pune-fc-to-play-afc-champions-league-play-off |date=2016-11-04 }}&lt;/ref&gt;}}
{{Cnote2 End}}

{{Location map+|AFC|width=1000|float=left|caption='''AFC Chempionlar ligasi 2014''' jamoalarining joylashuvi.&lt;br /&gt;[[Fayl:Red pog.svg|8px]] Gʻarbiy Osiyo Mintaqasi&lt;br /&gt;[[Fayl:Green pog.svg|8px]] Sharqiy Osiyo Mintaqasi&lt;br /&gt;(q) Oʻtish bahslari ishtirokchilari
|places=
&lt;!--Eron--&gt;
{{Location map~|AFC|lat=35.724366|long=51.275597|label_size=70|label=[[Esteghlal FC|Istiqlol]]|mark=Red pog.svg|position=right}}
{{Location map~|AFC|lat=31.384179|long=48.635981|label_size=70|label=[[Foolad FC|Fulad]]|mark=Red pog.svg|position=right}}
{{Location map~|AFC|lat=32.653432|long=51.577415|label_size=70|label=[[Sepahon FK|Sepahon]]|mark=Red pog.svg|position=right}}
{{Location map~|AFC|lat=38.026847|long=46.296279|label_size=70|label={{nowrap|[[Tractor Sazi FC|Traktor S]]}}|mark=Red pog.svg|position=right}}
&lt;!--Saudiya Arabistoni--&gt;
{{Location map~|AFC|lat=25.429613|long=49.581385|label_size=70|label={{nowrap|[[Al-Fateh SC|Al-Fath]]}}|mark=Red pog.svg|position=left}}
{{Location map~|AFC|lat=24.78842|long=46.839159|label_size=70|label={{nowrap|[[Al-Hilal FC|Al-Hilol]]}}|mark=Red pog.svg|position=left}}
{{Location map~|AFC|lat=21.55029|long=39.139765|label_size=70|label={{nowrap|[[Ittihad FC|Al-Ittihod]]}}|mark=Red pog.svg|position=right}}
{{Location map~|AFC|lat=24.78842|long=46.839159|label_size=70|label={{nowrap|[[Al Shabab FC (Ar-Riyod)|Al-Shabob]]}}|mark=Red pog.svg|position=bottom}}
&lt;!--BAA--&gt;
{{Location map~|AFC|lat=25.279694|long=55.360569|label_size=70|label={{nowrap|[[Al Ahli Club (Dubay)|Al-Ahli]]}}|mark=Red pog.svg|position=top}}
{{Location map~|AFC|lat=24.245047|long=55.717067|label_size=70|label={{nowrap|[[Al Ain FC|Al-Ayn]]}}|mark=Red pog.svg|position=right}}
{{Location map~|AFC|lat=24.452756|long=54.392109|label_size=70|label={{nowrap|[[Al Jazira Club|Al-Jazira]]}}&lt;br /&gt;{{nowrap|[[Baniyas SC|Baniyas]] (q)}}|mark=Red pog.svg|position=bottom}}
&lt;!--Qatar--&gt;
{{Location map~|AFC|lat=25.25|long=51.25|label_size=70|label='''Qatar'''|mark=Red pog.svg|position=bottom}}
{{Location map~|AFC|lat=5|long=51.25|label_size=70|label={{nowrap|'''Qatar''' klublari:}}&lt;br /&gt;{{nowrap|[[Al Sadd SC|Al-Sadd]]}}&lt;br /&gt;{{nowrap|[[Al Rayyan SC|Al-Rayyan]]}}&lt;br /&gt;{{nowrap|[[Lekhwiya SC|Lehviya]] (q)}}&lt;br /&gt;{{nowrap|[[El Jaish SC|El Jaish]] (q)}}|mark=TransparentPlaceholder.png|position=bottom}}
&lt;!--Oʻzbekiston--&gt;
{{Location map~|AFC|lat=41.279806|long=69.212537|label_size=70|label=[[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]&lt;br /&gt;{{nowrap|[[Lokomotiv (futbol klubi)|Lokomotiv]] (q)}}|mark=Red pog.svg|position=top}}
{{Location map~|AFC|lat=38.83830|long=65.81388|label_size=70|label={{nowrap|[[Nasaf Qarshi (futbol klubi)|Nasaf]] (q)}}|mark=Red pog.svg|position=top}}
&lt;!--Iordaniya--&gt;
{{Location map~|AFC|lat=32.083333|long=36.1|label_size=70|label={{nowrap|[[Shabab Al-Ordon Club|S Al-Urdun]] (q)}}|mark=Red pog.svg|position=right}}
&lt;!--Ummon--&gt;
{{Location map~|AFC|lat=23.6189|long=58.2168|label_size=70|label={{nowrap|[[Al-Suwaiq Club|Al-Suvayq]] (q)}}|mark=Red pog.svg|position=right}}
&lt;!--Bahrayn--&gt;
{{Location map~|AFC|lat=26.25|long=50.616667|label_size=70|label={{nowrap|[[Hidd SCC|Al-Hidd]] (q)}}|mark=Red pog.svg|position=top}}
&lt;!--Iroq--&gt;
{{Location map~|AFC|lat=33.325|long=44.422|label_size=70|label={{nowrap|[[Al Shorta SC|Al-Shorta]] (q)}}|mark=Red pog.svg|position=top}}
&lt;!--Quvayt--&gt;
{{Location map~|AFC|lat=29.366|long=47.978|label_size=70|label={{nowrap|[[Kuwait SC|Al-Quvayt]] (q)}}&lt;br /&gt;{{nowrap|[[Qadsia SC|Al-Qodisiya]] (q)}}|mark=Red pog.svg|position=left}}
&lt;!--Yaponiya--&gt;
{{Location map~|AFC|lat=34.440717|long=132.394373|label_size=70|label={{nowrap|[[Sanfrecce Hiroshima|S Hiroshima]]}}|mark=Green pog.svg|position=bottom}}
{{Location map~|AFC|lat=35.509968|long=139.606372|label_size=70|label={{nowrap|[[Yokohama F. Marinos|Yokohama FM]]}}|mark=Green pog.svg|position=bottom}}
{{Location map~|AFC|lat=35.585956|long=139.652689|label_size=70|label={{nowrap|[[Kawasaki Frontale|Kawasaki F]]}}|mark=Green pog.svg|position=right}}
{{Location map~|AFC|lat=34.614111|long=135.518568|label_size=70|label={{nowrap|[[Cerezo Osaka|C Osaka]]}}|mark=Green pog.svg|position=top}}
&lt;!--Janubiy Koreya--&gt;
{{Location map~|AFC|lat=35.997626|long=129.384516|label_size=70|label={{nowrap|[[Pohang Steelers|Pohang S]]}}|mark=Green pog.svg|position=bottom}}
{{Location map~|AFC|lat=35.535134|long=129.259558|label_size=70|label={{nowrap|[[Ulsan Hyundai FC|Ulsan H]]}}|mark=Green pog.svg|position=top}}
{{Location map~|AFC|lat=35.868021|long=127.064406|label_size=70|label={{nowrap|[[Jeonbuk Hyundai Motors|Jeonbuk HM]]}}|mark=Green pog.svg|position=left}}
{{Location map~|AFC|lat=37.568188|long=126.897197|label_size=70|label={{nowrap|[[FC Seoul]]}}|mark=Green pog.svg|position=left}}
&lt;!--Xitoy--&gt;
{{Location map~|AFC|lat=23.140439|long=113.319297|label_size=70|label={{nowrap|[[Guangzhou Evergrande FC|Guangzhou E]]}}|mark=Green pog.svg|position=left}}
{{Location map~|AFC|lat=26.620759|long=106.605835|label_size=70|label={{nowrap|[[Guizhou Renhe FC|Guizhou R]]}}|mark=Green pog.svg|position=right}}
{{Location map~|AFC|lat=36.656163|long=117.110224|label_size=70|label={{nowrap|[[Shandong Luneng Taishan FC|Shandong LT]]}}|mark=Green pog.svg|position=left}}
{{Location map~|AFC|lat=39.929517|long=116.441045|label_size=70|label={{nowrap|[[Beijing Guoan FC|Beijing G]] (q)}}|mark=Green pog.svg|position=left}}
&lt;!--Avstraliya--&gt;
{{Location map~|AFC|lat=-33.808178|long=150.999645|label_size=70|label={{nowrap|[[Western Sydney Wanderers FC|W Sydney W]]}}|mark=Green pog.svg|position=left}}
{{Location map~|AFC|lat=-33.428334|long=151.338097|label_size=70|label=[[Central Coast Mariners FC|Central Coast M]]|mark=Green pog.svg|position=top}}
{{Location map~|AFC|lat=-37.825141|long=144.983697|label_size=70|label={{nowrap|[[Melbourne Victory FC|Melbourne V]] (q)}}|mark=Green pog.svg|position=left}}
&lt;!--Tailand--&gt;
{{Location map~|AFC|lat=14.994167|long=103.102222|label_size=70|label={{nowrap|[[Buriram United FC|Buriram U]]}}|mark=Green pog.svg|position=right}}
{{location map~|AFC|lat=13.9125|long=100.554722|label_size=70|label={{nowrap|[[Muangthong United FC|Muangthong U]] (q)}}|mark=Green pog.svg|position=left}}
{{location map~|AFC|lat=13.364444|long=100.976389|label_size=70|label={{nowrap|[[Chonburi FC|Chonburi]] (q)}}|mark=Green pog.svg|position=right}}
&lt;!--Hindiston--&gt;
{{Location map~|AFC|lat=17.47361|long=73.79778|label_size=70|label={{nowrap|[[Pune FC|Pune]] (q)}}|mark=Green pog.svg|position=right}}
&lt;!--Singapur--&gt;
{{Location map~|AFC|lat=1.309845|long=103.763015|label_size=70|label={{nowrap|[[Tampines Rovers FC|Tampines R]] (q)}}|mark=Green pog.svg|position=right}}
&lt;!--Gon Kong--&gt;
{{location map~|AFC|lat=22.27350|long=114.18815|label_size=70|label={{nowrap|[[South China AA|South China]] (q)}}|mark=Green pog.svg|position=bottom}}
&lt;!--Vyetnam--&gt;
{{location map~|AFC|lat=21.033333|long=105.85|label_size=70|label={{nowrap|[[Hanoi T&amp;T FC|Hà Nội T&amp;T]] (q)}}|mark=Green pog.svg|position=bottom}}
}}
{{clear}}

==Jadval==
Musobaqa jadvali quyidagicha (barcha qurʼa marosimi [[Malayziya]]ning [[Kuala Lumpur]] shahridagi AFC shtab-kvartirasida boʻlib oʻtdi).&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/en/component/jdownloads/finish/25-competition/39-afc-competition-calendar-2014.html?Itemid=284|publisher=AFC|title=AFC Calendar of Competitions 2014|format=PDF}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!Bosqich
!Tur
!Qurʼa kuni
!1-uchrashuv
!2-uchrashuv
|-
|rowspan=3|Oʻtish bahslari
|1-round
|rowspan=3|N/A
|colspan=2|2-fevral 2014
|-
|2-round
|colspan=2|8-fevral 2014
|-
|3-round
|colspan=2|15-fevral 2014
|-
|rowspan=6|Guruh bahslari
|1-tur
|rowspan=7|10-dekabr 2013&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.aipsmedia.com/index.php?page=news&amp;cod=12391&amp;tp=n|title=Media accreditation open for Official Draws of 2014 AFC Champions League and AFC Cup|publisher=International Sports Press Association}}&lt;/ref&gt;
|colspan=2|25–26-fevral 2014
|-
|2-tur
|colspan=2|11–12-mart 2014
|-
|3-tur
|colspan=2|18–19-mart 2014
|-
|4-tur
|colspan=2|1–2-aprel 2014
|-
|5-tur
|colspan=2|15–16-aprel 2014
|-
|6-tur
|colspan=2|22–23-aprel 2014
|-
|rowspan=4|Pley-off bahslari
|Nimchorak final
|6–7-may 2014
|13–14-may 2014
|-
|Chorak final
|rowspan=3|Noaniq
|19-20-avgust 2014
|26-27-avgust 2014
|-
|Yarim final
|16-17-sentyabr 2014
|30-sentyabr-1-oktyabr 2014
|-
|Final
|25-oktyabr 2014
|1-noyabr 2014
|}

2013-yilning 25-noyabrida AFC Musobaqalar Qoʻmitasi musobaqaning final uchrashuvi ikki uchrashuvdan (mezbon va uy uchrashuvi) iborat ekanligini takidladi,&lt;ref name=&quot;afc20130312&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/en/about-afc/afc-committees/1128-standing-committee/25415-focus-on-acl-stability-100313.html|title=Focus on ACL stability|publisher=AFC|date=10-mart 2013}}&lt;/ref&gt; hamda Sharq va Gʻarb mintaqasiga boʻlib oʻynatish keyingi uch yilda ham qoʻllanadi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/en/about-afc/afc-committees/1128-standing-committee/27271-east-west-final-251113.html|title=ACL: East vs West final proposed|publisher=AFC|date=25-noyabr 2013}}&lt;/ref&gt;

==Oʻtish bosqichi==
{{asosiy|AFC 2014 Chempionlar ligasi oʻtish bosqichi}}
Oʻtish bahslarida klublar uchun jadvalni AFC taminlab berdi, reytinda yuqori ochkoga ega boʻlgan assotsiatsiyalar ushbu bosqichda kechroq oʻyinlarga kirishishdi.&lt;ref name=&quot;format&quot;/&gt; Bitta assotsiatsiyadan boʻlgan klublar ushbu bosqichda roʻbaroʻ kelmaydi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/en/acl-news/acl-all-news/27350-acl14-playoffslots-101213.html|title=ACL Playoff Picture complete|publisher=AFC|date=10-dekabr 2013}}&lt;/ref&gt; uchrashuvlar bitta oʻyin bilan gʻolib aniqlanadi, reytingdagi yuqori oʻrinni olgan klub uyida oʻyin oʻtkaziladi, asosiy vaqtda gʻolib aniqlanmasa [[qoʻshimcha vaqt]] beriladi unda ham aniqlanmasa [[penaltilar seriyasi]]ni amalga oshirish orqali gʻolib aniqlanadi. Oʻtish bahslarining 3 ta round boʻyicha gʻoliblari [[#Guruh bosqichi|guruh bosqichiga]] yoʻllanma olib 28 ta klubga qo'shiladi va 32 ta oʻrin toʻldiriladi, oʻtish bahslarida oʻtolmagan 4 ta jamoa esa [[AFC kubogi 2014#Guruh bosqichi|AFC kubogi 2014 guruh bosqichida]] musobaqasida oʻz omadini sinab koʻradi.&lt;ref name=&quot;regulations&quot;/&gt;

===1-round===
{{OneLegStart}}
|-
!colspan=3|Gʻarbiy Osiyo Mintaqasi
{{OneLegResult|[[Al-Suwaiq SC|Al-Suvayq]]|OMA|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi oʻtish bosqichi#Al-Suvayq v Al-Qodisiya|0–1]]|'''[[Qadsia SC|Al-Qodisiya]]'''|KUW}}
{{OneLegResult|[[Shabab Al-Ordon Club|Shabob Al-Urdun]]|JOR|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi oʻtish bosqichi#Shabob Al-Urdun v Al-Hidd|1–3]] {{aet}}|'''[[Hidd SCC|Al-Hidd]]'''|BHR}}
{{OneLegResult|'''[[Kuwait SC|Al-Quvayt]]'''|KUW|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi oʻtish bosqichi#Al-Quvaytt v Al-Shorta|1–0]]|[[Al Shorta SC|Al-Shorta]]|IRQ}}
|-
!colspan=3|Sharqiy Osiyo Mintaqasi
{{OneLegResult|[[Tampines Rovers FC|Tampines Rovers]]|SIN|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi oʻtish bosqichi#Tampines Rovers v South China|1–2]] {{aet}}|'''[[South China AA|South China]]'''|HKG}}
{{OneLegResult|[[Pune FC|Pune]]|IND|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi oʻtish bosqichi#Pune v Hà Nội T&amp;T|0–3]]|'''[[Hanoi T&amp;T FC|Hà Nội T&amp;T]]'''|VIE}}
|}

===2-round===
{{OneLegStart}}
|-
!colspan=3|Gʻarbiy Osiyo Mintaqasi
{{OneLegResult|[[Bani Yas SC|Baniyas]]|UAE|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi oʻtish bosqichi#Baniyas v Al-Qodisiya|0–4]]|'''[[Qadsia SC|Al-Qodisiya]]'''|KUW}}
{{OneLegResult|'''[[El Jaish SC|Al Jaish]]'''|QAT|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi oʻtish bosqichi#Al Jaish v Nasaf Qarshi|5–1]]|[[Nasaf Qarshi (futbol klubi)|Nasaf Qarshi]]|UZB}}
{{OneLegResult|'''[[Lekhwiya SC|Lehviya]]'''|QAT|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi oʻtish bosqichi#Lehviya v Al-Hidd|2–1]]|[[Hidd SCC|Al-Hidd]]|BHR}}
{{OneLegResult|[[Lokomotiv (futbol klubi)|Lokomotiv Toshkent]]|UZB|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi oʻtish bosqichi#Lokomotiv Toshkent v Al-Quvayt|1–3]]|'''[[Kuwait SC|Al-Quvayt]]'''|KUW}}
|-
!colspan=3|Sharqiy OSiyo Mintaqasi
{{OneLegResult|'''[[Chonburi FC|Chonburi]]'''|THA|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi oʻtish bosqichi#Chonburi v South China|3–0]]|[[South China AA|South China]]|HKG}}
{{OneLegResult|'''[[Muangthong United FC|Muangthong United]]'''|THA|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi oʻtish bosqichi#Muangthong United v Hà Nội T&amp;T|2–0]]|[[Hanoi T&amp;T FC|Hà Nội T&amp;T]]|VIE}}
|}

===3-round===
{{OneLegStart}}
|-
!colspan=3|Gʻarbiy Osiyo Mintaqasi
{{OneLegResult|'''[[El Jaish SC|Al Jaish]]'''|QAT|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi oʻtish bosqichi#Al Jaish v Al-Qodisiya|3–0]]|[[Qadsia SC|Al-Qodisiya]]|KUW}}
{{OneLegResult|'''[[Lekhwiya SC|Lehviya]]'''|QAT|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi oʻtish bosqichi#Lehviya v Al-Quvayt|4–1]]|[[Kuwait SC|Al-Quvayt]]|KUW}}
|-
!colspan=3|Sharqiy Osiyo Mintaqasi
{{OneLegResult|'''[[Beijing Guoan FC|Beijing Guoan]]'''|CHN|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi oʻtish bosqichi#Beijing Guoan v Chonburi|4–0]]|[[Chonburi FC|Chonburi]]|THA|}}
{{OneLegResult|'''[[Melbourne Victory FC|Melbourne Victory]]'''|AUS|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi oʻtish bosqichi#Melbourne Victory v Muangthong United|2–1]]|[[Muangthong United FC|Muangthong United]]|THA}}
|}

==Guruh bosqichi==
{{asosiy|AFC 2014 Chempionlar ligasi guruh bosqichi}}
Guruh bahslari uchun qurʼa tashlash marosimi 2013-yilning 10-dekabrida soat 16:00 ([[UTC+08:00|UTC+8]])da AFC qarorgohi boʻlmish [[Malayziya]]ning [[Kuala Lumpur]] shahrida boʻlib oʻtdi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/en/acl-news/acl-all-news/27354-acl14-draw-101213.html|title=AFC Champions League 2014 Group Stage draw|publisher=AFC|date=10-dekabr 2013}}&lt;/ref&gt; 
Tanlangan 32ta klub 8ta guruhga 4tadan joylashtirildi va bitta assotsiatsiyadan qatnashgan klublar bitta guruhga tushmaydi.

32ta klublarning 28tasi toʻgʻridan toʻgʻri qurʼa jarayonida ishtirok etishdi, 4ta jamoa esa [[AFC 2014 Chempionlar ligasi oʻtish bosqichi|oʻtish bosqichida]] saralab olindi. Shu tariqa 32ta klublar (16ta Gʻarbiy Mintaqa, 16ta Sharqiy Mintaqa)guruhlarga ajratildi.

Guruh bosqichida, guruhlar uy va safar uchrashuvlarini oʻtkazadilar. Har bir guruhning birinchi va ikkinchi oʻrinlari [[AFC 2014 Chempionlar ligasi pley-off bosqichi|pley-off bosqichi]]ga yoʻllanma oladi.

===Taybreyklar===
Jamoalar reytingi ochkolar hisobiga (gʻalaba 3 ochko, durang 1 ochko va magʻlubiyat 0 ochko) joylashtiriladi. Agar ochkolar boʻyicha aniqlanmasa, taybreyklar quyidagicha hal qilinadi:&lt;ref name=&quot;regulations&quot;/&gt;
#Guruh bahslarida har ikki jamoa oʻrtasidagi oʻyinlarda olingan eng yuqori ochkolar soni;
#Guruh bahslarida har ikki jamoa oʻrtasidagi oʻyinlarda olingan toʻplar nisbati;
#Guruh bahslarida har ikki jamoa oʻrtasidagi oʻyinlarda kiritilgan eng koʻp gollar soni (safar goli qiymatga ega emas);
#Barcha guruh bahslarida olingan toʻplar nisbati;
#Barcha guruh bahslarida eng koʻp kiritilgan gollar soni;
#[[Penalti]]lar tepsihadi agar har ikki jamoa maydonda oʻynayotgan boʻlsa;
#Barcha guruh bahslarida eng kam olingan sariq va qizil kartochkalar soni (1 ochko sarqi kartochka uchun, 3 ochko qizil kartochka uchun shuningdek 2 ta sarqi kartochkaga ham, 4 ochko 1 sariq va 1 qizil kartochka uchun) boʻyicha;
#Qurʼa orqali.
===A guruhi===
{|
|-
|
{{Fb cl2 header navbar |teamwidth=210}}
{{Fb cl2 team |nat=KSA |t=[[Al Shabab FC|Al-Shabob]] |w=5 |d=0 |l=1 |gf=12|ga=8 |bc=#ccffcc}}
{{Fb cl2 team |nat=UAE |t=[[Al Jazira Club|Al-Jazira]]        |w=3 |d=1 |l=2 |gf=12|ga=10|bc=#ccffcc}}
{{Fb cl2 team |nat=IRN |t=[[Esteghlal FC|Istiqlol]]        |w=2 |d=1 |l=3 |gf=7 |ga=7 |bc=}}
{{Fb cl2 team |nat=QAT |t=[[Al Rayyan SC|Al-Rayyan]]          |w=1 |d=0 |l=5 |gf=9 |ga=15|bc=}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!width=180|&amp;nbsp;
!width=50|[[Esteghlal FC|IST]]
!width=50|[[Al Rayyan SC|RAY]]
!width=50|[[Al Jazira Club|JAZ]]
!width=50|[[Al Shabab FC|SHB]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Esteghlal FC|Istiqlol]]
!—
|[[#Istiqlol v Al-Rayyan|3-1]]
|[[#Istiqlol v Al-Jazira|2-2]]
|[[#Istiqlol v Al-Shabob|0-1]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Al Rayyan SC|Al-Rayyan]]
|[[#Al-Rayyan v Istiqlol|1-0]]
!—
|[[#Al-Rayyan v Al-Jazira|2-3]]
|[[#Al-Rayyan v Al-Shabob|0-2]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Al Jazira Club|Al-Jazira]]
|[[#Al-Jazira v Istiqlol|0-1]]
|[[#Al-Jazira v Al-Rayyan|3-2]]
!—
|[[#Al-Jazira v Al-Shabob|1-2]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Al Shabab FC|Al-Shabob]]
|[[#Al-Shabob v Istiqlol|2-1]]
|[[#Al-Shabob v Al-Rayyan|4-3]]
|[[#Al-Shabob v Al-Jazira|1-3]]
!—
|}
|}

===B guruhi===
{|
|-
|
{{Fb cl2 header navbar |teamwidth=210}}
{{Fb cl2 team |nat=IRN |t=[[Foolad FC|Fulad]]      |w=4 |d=2 |l=0 |gf=11|ga=3 |bc=#ccffcc}}
{{Fb cl2 team |nat=UZB |t=[[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] |w=2 |d=2 |l=2 |gf=7 |ga=7 |bc=#ccffcc}}
{{Fb cl2 team |nat=QAT |t=[[El Jaish SC|Al Jaish]]    |w=2 |d=2 |l=2 |gf=6 |ga=6 |bc=}}
{{Fb cl2 team |nat=KSA |t=[[Al-Fateh SC|Al-Fath]]    |w=0 |d=2 |l=4 |gf=3 |ga=11|bc=}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!width=180|&amp;nbsp;
!width=50|[[Al-Fateh SC|FAT]]
!width=50|[[Foolad FC|FLD]]
!width=50|[[El Jaish SC|JSH]]
!width=50|[[Bunyodkor PFK|BUN]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Al-Fateh SC|Al-Fath]]
!—
|[[#Al-Fath v Fulad|1-5]]
|[[#Al-Fath v Al-Jaish|0-0]]
|[[#Al-Fath v Bunyodkor|0–0]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Foolad FC|Fulad]]
|[[#Fulad v Al-Fath|1-0]]
!—
|[[#Fulad v Al-Jaish|3-1]]
|[[#Fulad v Bunyodkor|1-0]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[El Jaish SC|Al-Jaish]]
|[[#Al-Jaish v Al-Fath|2-0]]
|[[#Al-Jaish v Fulad|0–0]]
!—
|[[#Al-Jaish v Bunyodkor|1-2]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|[[#Bunyodkor v Al-Fath|3-2]]
|[[#Bunyodkor v Fulad|1-1]]
|[[#Bunyodkor v Al-Jaish|1-2]]
!—
|}
|}

;[[#Taybreyklar|Taybreyklar]]
*Bunyodkor va Al Jaish ochkolar hamda toʻplar nisbati boʻyicha teng keldi va urilgan toʻplar hisobiga reyting tuzildi.

===C guruhi===
{|
|-
|
{{Fb cl2 header navbar |teamwidth=210}}
{{Fb cl2 team |nat=UAE |t=[[Al Ain FC|Al-Ayn]]               |w=3 |d=2 |l=1 |gf=14|ga=7 |bc=#ccffcc}}
{{Fb cl2 team |nat=KSA |t=[[Ittihad FC|Al-Ittihod]]          |w=3 |d=1 |l=2 |gf=8 |ga=6 |bc=#ccffcc}}
{{Fb cl2 team |nat=QAT |t=[[Lekhwiya SC|Lehviya]]           |w=2 |d=1 |l=3 |gf=5 |ga=10|bc=}}
{{Fb cl2 team |nat=IRN |t=[[Tractor Sazi FC|Traktor Sozi]] |w=1 |d=2 |l=3 |gf=4 |ga=8 |bc=}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!width=180|&amp;nbsp;
!width=50|[[Al Ain FC|AIN]]
!width=50|[[Ittihad FC|ITT]]
!width=50|[[Tractor Sazi FC|TRS]]
!width=50|[[Lekhwiya SC|LEH]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Al Ain FC|Al-Ayn]]
!—
|[[#Al-Ayn v Al-Ittihod|1-1]]
|[[#Al-Ayn v Traktor Sozi|3-1]]
|[[#Al-Ayn v Lehviya|2–1]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Ittihad FC|Al-Ittihod]]
|[[#Al-Ittihod v Al-Ayn|2-1]]
!—
|[[#Al-Ittihod v Traktor Sozi|2-0]]
|[[#Al-Ittihod v Lehviya|3-1]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Tractor Sazi F.C.|Tractor Sazi]]
|[[#Traktor Sozi v Al-Ayn|2-2]]
|[[#Traktor Sozi v Al-Ittihod|1–0]]
!—
|[[#Traktor Sozi v Lehviya|0-1]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Lekhwiya SC|Lehviya]]
|[[#Lehviya v Al-Ayn|0-5]]
|[[#Lehviya v Al-Ittihod|2-0]]
|[[#Lehviya v Traktor Sozi|0-0]]
!—
|}
|}

===D guruhi===
{|
|-
|
{{Fb cl2 header navbar |teamwidth=210}}
{{Fb cl2 team |nat=KSA |t=[[Al-Hilal FC|Al-Hilol]]         |w=2 |d=3 |l=1 |gf=12|ga=7 |bc=#ccffcc}}
{{Fb cl2 team |nat=QAT |t=[[Al Sadd SC|Al-Sadd]]           |w=2 |d=2 |l=2 |gf=8 |ga=14|bc=#ccffcc}}
{{Fb cl2 team |nat=UAE |t=[[Al Ahli Club|Al-Ahli]] |w=1 |d=4 |l=1 |gf=6 |ga=6 |bc=}}
{{Fb cl2 team |nat=IRN |t=[[Sepahon FK|Sepahon]] |w=2 |d=1 |l=3 |gf=9 |ga=8 |bc=}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!width=180|&amp;nbsp;
!width=50|[[Al Sadd SC|SAD]]
!width=50|[[Al Ahli Club|AHL]]
!width=50|[[Al-Hilal FC|HIL]]
!width=50|[[Sepahon FK|SEP]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Al Sadd SC|Al-Sadd]]
!—
|[[#Al-Sadd v Al-Ahli|2-1]]
|[[#Al-Sadd v Al-Hilol|2-2]]
|[[#Al-Sadd v Sepahon|3–1]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Al Ahli Club|Al-Ahli]]
|[[#Al-Ahli v Al-Sadd|1-1]]
!—
|[[#Al-Ahli v Al-Hilol|0-0]]
|[[#Al-Ahli v Sepahon|0-0]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Al-Hilal FC|Al-Hilol]]
|[[#Al-Hilol v Al-Sadd|5-0]]
|[[#Al-Hilol v Al-Ahli|2–2]]
!—
|[[#Al-Hilol v Sepahon|1-0]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Sepahon FK|Sepahon]]
|[[#Sepahon v Al-Sadd|4-0]]
|[[#Sepahon v Al-Ahli|1-2]]
|[[#Sepahon v Al-Hilol|3-2]]
!—
|}
|}

;[[#Taybreyklar|Taybreyklar]]
*Al-Ahli va Sepahon toʻplar nisbati boʻyicha reytingga joylashtirildi.

===E guruhi===
{|
|-
|
{{Fb cl2 header navbar |teamwidth=210}}
{{Fb cl2 team |nat=KOR |t=[[Pohang Steelers]]                                      |w=3 |d=3 |l=0 |gf=11|ga=6 |bc=#ccffcc}}
{{Fb cl2 team |nat=JPN |t=[[Cerezo Osaka]]                                         |w=2 |d=2 |l=2 |gf=10|ga=9 |bc=#ccffcc}}
{{Fb cl2 team |nat=THA |t=[[Buriram United FC|Buriram United]]                     |w=1 |d=3 |l=2 |gf=5 |ga=9 |bc=}}
{{Fb cl2 team |nat=CHN |t=[[Shandong Luneng Taishan FC|Shandong Luneng Taishan]]   |w=1 |d=2 |l=3 |gf=9 |ga=11|bc=}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!width=180|&amp;nbsp;
!width=50|[[Buriram United FC|BUR]]
!width=50|[[Cerezo Osaka|CER]]
!width=50|[[Pohang Steelers|POH]]
!width=50|[[Shandong Luneng Taishan FC|SHD]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Buriram United FC|Buriram United]]
!—
|[[#Buriram United v Cerezo Osaka|2-2]]
|[[#Buriram United v Pohang Steelers|1–2]]
|[[#Buriram United v Shandong Luneng Taishan|1-0]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Cerezo Osaka]]
|[[#Cerezo Osaka v Buriram United|4–0]]
!—
|[[#Cerezo Osaka v Pohang Steelers|0-2]]
|[[#Cerezo Osaka v Shandong Luneng Taishan|1–3]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Pohang Steelers]]
|[[#Pohang Steelers v Buriram United|0-0]]
|[[#Pohang Steelers v Cerezo Osaka|1–1]]
!—
|[[#Pohang Steelers v Shandong Luneng Taishan|2–2]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Shandong Luneng Taishan FC|Shand. Luneng Taishan]]
|[[#Shandong Luneng Taishan v Buriram United|1–1]]
|[[#Shandong Luneng Taishan v Cerezo Osaka|1-2]]
|[[#Shandong Luneng Taishan v Pohang Steelers|2-4]]
!—
|}
|}

===F guruhi===
{|
|-
|
{{Fb cl2 header navbar |teamwidth=210}}
{{Fb cl2 team |nat=KOR |t=[[FC Seoul]]                                         |w=3 |d=2 |l=1 |gf=9 |ga=6 |bc=#ccffcc}}
{{Fb cl2 team |nat=JPN |t=[[Sanfrecce Hiroshima]]                              |w=2 |d=3 |l=1 |gf=9 |ga=8 |bc=#ccffcc}}
{{Fb cl2 team |nat=AUS |t=[[Central Coast Mariners FC|Central Coast Mariners]] |w=2 |d=0 |l=4 |gf=4 |ga=7 |bc=}}
{{Fb cl2 team |nat=CHN |t=[[Beijing Guoan FC|Beijing Guoan]]                 |w=1 |d=3 |l=2 |gf=7 |ga=8 |bc=}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!width=180|&amp;nbsp;
!width=50|[[Beijing Guoan FC|BEI]]
!width=50|[[Central Coast Mariners FC|CCM]]
!width=50|[[FC Seoul|SEO]]
!width=50|[[Sanfrecce Hiroshima|HIR]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Beijing Guoan FC|Beijing Guoan]]
!—
|[[#Beijing Guoan v Central Coast Mariners|2–1]]
|[[#Beijing Guoan v FC Seoul|1–1]]
|[[#Beijing Guoan v Sanfrecce Hiroshima|2-2]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Central Coast Mariners FC|Central Coast Mariners]]
|[[#Central Coast Mariners v Beijing Guoan|1-0]]
!—
|[[#Central Coast Mariners v FC Seoul|0-1]]
|[[#Central Coast Mariners v Sanfrecce Hiroshima|2–1]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[FC Seoul]]
|[[#FC Seoul v Beijing Guoan|2-1]]
|[[#FC Seoul v Central Coast Mariners|2–0]]
!—
|[[#FC Seoul v Sanfrecce Hiroshima|2-2]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Sanfrecce Hiroshima]]
|[[#Sanfrecce Hiroshima v Beijing Guoan|1–1]]
|[[#Sanfrecce Hiroshima v Central Coast Mariners|1-0]]
|[[#Sanfrecce Hiroshima v FC Seoul|2–1]]
!—
|}
|}

;[[#Taybreyklar|Taybreyklar]] 
*Central Coast Mariners va Beijing Guoan ochkolar soni teng boʻldi va toʻplar nisbati boʻyicha reytingga joylashtirildi.

===G guruhi===
{|
|-
|
{{Fb cl2 header navbar |teamwidth=210}}
{{Fb cl2 team |nat=CHN |t=[[Guangzhou Evergrande FC|Guangzhou Evergrande]] |w=3 |d=1 |l=2 |gf=10 |ga=8 |bc=#ccffcc |border=}}
{{Fb cl2 team |nat=KOR |t=[[Jeonbuk Hyundai Motors]]                         |w=2 |d=2 |l=2 |gf=8 |ga=7 |bc=#ccffcc |border=}}
{{Fb cl2 team |nat=AUS |t=[[Melbourne Victory FC|Melbourne Victory]]         |w=2 |d=2 |l=2 |gf=9 |ga=9 |bc= |border=}}
{{Fb cl2 team |nat=JPN |t=[[Yokohama F. Marinos]]                            |w=2 |d=1 |l=3 |gf=7 |ga=10 |bc= |border=}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!width=180|&amp;nbsp;
!width=50|[[Guangzhou Evergrande FC|GUA]]
!width=50|[[Jeonbuk Hyundai Motors|JEO]]
!width=50|[[Melbourne Victory FC|MEL]]
!width=50|[[Yokohama F. Marinos|YFM]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Guangzhou Evergrande FC|Guangzhou Evergrande]]
!—
|[[#Guangzhou Evergrande v Jeonbuk Hyundai Motors|3–1]]
|[[#Guangzhou Evergrande v Melbourne Victory|4–2]]
|[[#Guangzhou Evergrande v Yokohama F. Marinos|2-1]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Jeonbuk Hyundai Motors]]
|[[#Jeonbuk Hyundai Motors v Guangzhou Evergrande|1-0]]
!—
|[[#Jeonbuk Hyundai Motors v Melbourne Victory|0-0]]
|[[#Jeonbuk Hyundai Motors v Yokohama F. Marinos|3–0]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Melbourne Victory FC|Melbourne Victory]]
|[[#Melbourne Victory v Guangzhou Evergrande|2-0]]
|[[#Melbourne Victory v Jeonbuk Hyundai Motors|2–2]]
!—
|[[#Melbourne Victory v Yokohama F. Marinos|1–0]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Yokohama F. Marinos]]
|[[#Yokohama F. Marinos v Guangzhou Evergrande|1–1]]
|[[#Yokohama F. Marinos v Jeonbuk Hyundai Motors|2-1]]
|[[#Yokohama F. Marinos v Melbourne Victory|3-2]]
!—
|}
|}

;[[#Taybreyklar|Taybreyklar]]
*Jeonbuk Hyundai Motors va Melbourne Victory FC jamoalari ochkolari soni bir xil keldi va reytingda joylashtirish uchun toʻplar nisbatiga qaraldi.

===H guruhi===
{|
|-
|
{{Fb cl2 header navbar |teamwidth=210}}
{{Fb cl2 team |nat=AUS |t=[[Western Sydney Wanderers FC|Western Sydney Wanderers]] |w=4 |d=0 |l=2 |gf=11 |ga=5  |bc=#ccffcc}}
{{Fb cl2 team |nat=JPN |t=[[Kawasaki Frontale]]                                    |w=4 |d=0 |l=2 |gf=7  |ga=5  |bc=#ccffcc}}
{{Fb cl2 team |nat=KOR |t=[[Ulsan Hyundai FC|Ulsan Hyundai]]                       |w=2 |d=1 |l=3 |gf=8  |ga=10 |bc=}}
{{Fb cl2 team |nat=CHN |t=[[Guizhou Renhe FC|Guizhou Renhe]]                     |w=1 |d=1 |l=4 |gf=4  |ga=10 |bc=}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!width=180|&amp;nbsp;
!width=50|[[Guizhou Renhe FC|GUI]]
!width=50|[[Kawasaki Frontale|KAW]]
!width=50|[[Ulsan Hyundai FC|ULS]]
!width=50|[[Western Sydney Wanderers FC|WSW]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Guizhou Renhe FC|Guizhou Renhe]]
!—
|[[#Guizhou Renhe v Kawasaki Frontale|0-1]]
|[[#Guizhou Renhe v Ulsan Hyundai|3-1]]
|[[#Guizhou Renhe v Western Sydney Wanderers|0–1]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Kawasaki Frontale]]
|[[#Kawasaki Frontale v Guizhou Renhe|1–0]]
!—
|[[#Kawasaki Frontale v Ulsan Hyundai|3-1]]
|[[#Kawasaki Frontale v Western Sydney Wanderers|2-1]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Ulsan Hyundai FC|Ulsan Hyundai]]
|[[#Ulsan Hyundai v Guizhou Renhe|1–1]]
|[[#Ulsan Hyundai v Kawasaki Frontale|2–0]]
!—
|[[#Ulsan Hyundai v Western Sydney Wanderers|0-2]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Western Sydney Wanderers FC|West. Sydney Wanderers]]
|[[#Western Sydney Wanderers v Guizhou Renhe|5-0]]
|[[#Western Sydney Wanderers v Kawasaki Frontale|1–0]]
|[[#Western Sydney Wanderers v Ulsan Hyundai|1–3]]
!—
|}
|}

;[[#Taybreyklar|Taybreyklar]]
*Western Sydney Wanderers va Kawasaki Frontale jamoalari ochkolari soni bir xil keldi va reytingda joylashtirish uchun toʻplar nisbatiga qaraldi.

==Pley-off bosqichi==
{{asosiy|AFC 2014 Chempionlar ligasi pley-off bosqichi}}
Pley-off bosqichida, 16ta klub [[olimpiada sistemasi]] boʻyicha bellashadi. Jamoalar bu bosqichda uy va safar uchrashuvlari orqali bellashadi. Agar kerak boʻlib qolsa, [[safar toʻpi qiymati]], [[qoʻshimcha vaqt (sportda)|qoʻshimcha vaqt]] (safarda urilgan gol qiymatga ega emas) va [[penalti]]lar seriyasi orqali gʻolib aniqlanadi.&lt;ref name=&quot;regulations&quot;/&gt;

===Tizim===
{{16TeamBracket-2LegNoSeeds
| team-width = 240
| RD1 = [[#Nimchorak final|Nimchorak final]]
| RD2 = [[#Chorak final|Chorak final]]
| RD3 = [[#Yarim Final|Yarim final]]
| RD4 = [[#Final|Final]]

| RD1-team01      = {{bayroq|KOR}} [[Jeonbuk Hyundai Motors]]
| RD1-score01-1   = 1
| RD1-score01-2   = 0
| RD1-score01-agg = 1
| RD1-team02      = {{bayroq|KOR}} '''[[Pohang Steelers]]'''
| RD1-score02-1   = 2
| RD1-score02-2   = 1
| RD1-score02-agg = 3

| RD1-team03      = {{bayroq|JPN}} [[Kawasaki Frontale]]
| RD1-score03-1   = 2
| RD1-score03-2   = 2
| RD1-score03-agg = 4
| RD1-team04      = {{bayroq|KOR}} '''[[FC Seoul]]''' ([[Safarda urilgan gol qiymati|s]])
| RD1-score04-1   = 3
| RD1-score04-2   = 1
| RD1-score04-agg = 4

| RD1-team05      = {{bayroq|JPN}} [[Sanfrecce Hiroshima]]
| RD1-score05-1   = 3
| RD1-score05-2   = 0
| RD1-score05-agg = 3
| RD1-team06      = {{nowrap|{{bayroq|AUS}} '''[[Western Sydney Wanderers FC|Western Sydney Wanderers]]''' ([[Safarda urilgan gol qiymati|s]])}}
| RD1-score06-1   = 1
| RD1-score06-2   = 2
| RD1-score06-agg = 3

| RD1-team07      = {{bayroq|JPN}} [[Cerezo Osaka]]
| RD1-score07-1   = 1
| RD1-score07-2   = 1
| RD1-score07-agg = 2
| RD1-team08      = {{bayroq|CHN}} '''[[Guangzhou Evergrande FC|Guangzhou Evergrande]]'''
| RD1-score08-1   = 5
| RD1-score08-2   = 0
| RD1-score08-agg = 5

| RD1-team09      = {{bayroq|UZB}} [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
| RD1-score09-1   = 0
| RD1-score09-2   = 0
| RD1-score09-agg = 0
| RD1-team10      = {{bayroq|KSA}} '''[[Al-Hilal FC|Al-Hilol]]'''
| RD1-score10-1   = 1
| RD1-score10-2   = 3
| RD1-score10-agg = 4

| RD1-team11      = {{bayroq|QAT}} '''[[Al Sadd SC|Al-Sadd]]''' ([[Safarda urilgan gol qiymati|s]])
| RD1-score11-1   = 0
| RD1-score11-2   = 2
| RD1-score11-agg = 2
| RD1-team12      = {{bayroq|IRN}} [[Foolad FC|Fulad]]
| RD1-score12-1   = 0
| RD1-score12-2   = 2
| RD1-score12-agg = 2

| RD1-team13      = {{bayroq|UAE}} [[Al Jazira Club|Al-Jazira]]
| RD1-score13-1   = 1
| RD1-score13-2   = 1
| RD1-score13-agg = 2
| RD1-team14      = {{bayroq|UAE}} '''[[Al Ain FC|Al-Ayn]]'''
| RD1-score14-1   = 2
| RD1-score14-2   = 2
| RD1-score14-agg = 4

| RD1-team15      = {{bayroq|KSA}} '''[[Ittihad FC|Al-Ittihod]]'''
| RD1-score15-1   = 1
| RD1-score15-2   = 3
| RD1-score15-agg = 4
| RD1-team16      = {{bayroq|KSA}} [[Al Shabab FC (Ar-Riyod)|Al-Shabob]]
| RD1-score16-1   = 0
| RD1-score16-2   = 1
| RD1-score16-agg = 1

| RD2-team01      = {{bayroq|KOR}} [[Pohang Steelers]]
| RD2-score01-1   = 0
| RD2-score01-2   = 0
| RD2-score01-agg = 0 {{small|(0)}}
| RD2-team02      = {{bayroq|KOR}} '''[[FC Seoul]]''' ([[Penaltilar seriyasi (futbol)|p]])
| RD2-score02-1   = 0
| RD2-score02-2   = 0
| RD2-score02-agg = 0 {{small|(3)}}

| RD2-team03      = {{nowrap|{{bayroq|AUS}} '''[[Western Sydney Wanderers FC|Western Sydney Wanderers]]''' ([[Safarda urilgan gol qiymati|s]])}}
| RD2-score03-1   = 1
| RD2-score03-2   = 1
| RD2-score03-agg = 2
| RD2-team04      = {{bayroq|CHN}} [[Guangzhou Evergrande FC|Guangzhou Evergrande]]
| RD2-score04-1   = 0
| RD2-score04-2   = 2
| RD2-score04-agg = 2

| RD2-team05      = {{bayroq|KSA}} '''[[Al-Hilal FC|Al-Hilol]]'''
| RD2-score05-1   = 1
| RD2-score05-2   = 0
| RD2-score05-agg = 1
| RD2-team06      = {{bayroq|QAT}} [[Al Sadd SC|Al-Sadd]]
| RD2-score06-1   = 0
| RD2-score06-2   = 0
| RD2-score06-agg = 0

| RD2-team07      = {{bayroq|UAE}} '''[[Al Ain FC|Al-Ayn]]'''
| RD2-score07-1   = 2
| RD2-score07-2   = 3
| RD2-score07-agg = 5
| RD2-team08      = {{bayroq|KSA}} [[Ittihad FC|Al-Ittihod]]
| RD2-score08-1   = 0
| RD2-score08-2   = 1
| RD2-score08-agg = 1

| RD3-team01      = {{bayroq|KOR}} [[FC Seoul]]
| RD3-score01-1   = 0
| RD3-score01-2   = 0
| RD3-score01-agg = 0
| RD3-team02      = {{nowrap|{{bayroq|AUS}} '''[[Western Sydney Wanderers FC|Western Sydney Wanderers]]'''}}
| RD3-score02-1   = 0
| RD3-score02-2   = 2
| RD3-score02-agg = 2

| RD3-team03      = {{bayroq|KSA}} '''[[Al-Hilal FC|Al-Hilol]]'''
| RD3-score03-1   = 3
| RD3-score03-2   = 1
| RD3-score03-agg = 4
| RD3-team04      = {{bayroq|UAE}} [[Al Ain FC|Al-Ayn]]
| RD3-score04-1   = 0
| RD3-score04-2   = 2
| RD3-score04-agg = 2

| RD4-team01      = {{nowrap|{{bayroq|AUS}} '''[[Western Sydney Wanderers FC|Western Sydney Wanderers]]'''}}
| RD4-score01-1   = 1
| RD4-score01-2   = 0
| RD4-score01-agg = 1
| RD4-team02      = {{bayroq|KSA}} [[Al-Hilal FC|Al-Hilol]]
| RD4-score02-1   = 0
| RD4-score02-2   = 0
| RD4-score02-agg = 0
}}

===Nimchorak final===
Nimchorak finalda, guruh gʻoliblari mintaqadosh boʻlgan boshqa guruhning ikkinchi oʻrini bilan oʻynaydi, guruh gʻoliblari, ikkinchi uchrashuvda mezbonlik qilishadi.&lt;ref name=&quot;regulations&quot;/&gt;

{{TwoLegStart}}
|-
!colspan=5|Gʻarbiy Osiyo Mintaqasi
{{TwoLegResult|'''[[Ittihad FC|Al-Ittihod]]'''|KSA|4-1|[[Al Shabab FC|Al-Shabob]]|KSA|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi pley-off bosqichi#Al-Ittihod v Al-Shabob|1-0]]|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi pley-off bosqichi#Al-Shabob v Al-Ittihod|3-1]]}}
{{TwoLegResult|[[Al Jazira Club|Al-Jazira]]|UAE|2-4|'''[[Al Ain FC|Al-Ayn]]'''|UAE|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi pley-off bosqichi#Al-Jazira v Al-Ayn|1-2]]|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi pley-off bosqichi#Al-Ayn v Al-Jazira|1-2]]}}
{{TwoLegResult|'''[[Al Sadd SC|Al-Sadd]]''' |QAT|2-2([[safarda urilgan gol qiymati|+]])|[[Foolad FC|Fulad]]|IRN|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi pley-off bosqichi#Al-Sadd v Fulad|0-0]]|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi pley-off bosqichi#Fulad v Al-Sadd|2-2]]}}
{{TwoLegResult|[[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]|UZB|0-4|[[Al-Hilal FC|Al-Hilol]]|KSA|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi pley-off bosqichi#Bunyodkor v Al-Hilol|0-1]]|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi pley-off bosqichi#Al-Hilol v Bunyodkor|0-3]]}}
|-
!colspan=5|Sharqiy Osiyo Mintaqasi
{{TwoLegResult|[[Jeonbuk Hyundai Motors]]|KOR|1-3|'''[[Pohang Steelers]]'''|KOR|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi pley-off bosqichi#Jeonbuk Hyundai Motors v Pohang Steelers|1-2]]|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi pley-off bosqichi#Pohang Steelers v Jeonbuk Hyundai Motors|0-1]]}}
{{TwoLegResult|[[Cerezo Osaka]]|JPN|2-5|'''[[Guangzhou Evergrande FC|Guangzhou Evergrande]]'''|CHN|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi pley-off bosqichi#Cerezo Osaka v Guangzhou Evergrande|1-5]]|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi pley-off bosqichi#Guangzhou Evergrande v Cerezo Osaka|1-0]]}}
{{TwoLegResult|[[Kawasaki Frontale]]|JPN|4-4([[safarda urilgan gol qiymati|+]])|'''[[FC Seoul]]'''|KOR|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi pley-off bosqichi#Kawasaki Frontale v FC Seoul|2-3]]|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi pley-off bosqichi#FC Seoul v Kawasaki Frontale|2-1]]}}
{{TwoLegResult|[[Sanfrecce Hiroshima]]|JPN|3-3([[safarda urilgan gol qiymati|+]])|'''[[Western Sydney Wanderers FC|Western Sydney Wanderers]]'''|AUS|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi pley-off bosqichi#Sanfrecce Hiroshima v  Western Sydney Wanderers|3-1]]|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi pley-off bosqichi#Western Sydney Wanderers v Sanfrecce Hiroshima|0-2]]}}
|}

===Chorak final===
Chorak finali uchun qurʼa tashlash jarayoni 2014-yilning 28-mayida boʻlib oʻtdi.&lt;ref name=&quot;qfdraw&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/afc-champions-league-2014/holders-guangzhou-face-australian-debutants|title=Holders Guangzhou face Australian debutants|publisher=AFC|date=28-may 2014}}&lt;/ref&gt;. Bu qurʼaga koʻra, finalgacha klublar faqat oʻzining mintaqasidagi jamoa bilan oʻynaydi, “davlat himoyasi” qonuniga binoan: agar, bitta assotsiatsiyadan ikkita klub qolgan boʻlsa, chorak finalda ular bir biri bilan oʻynamaydi.

{{TwoLegStart}}
|-
!colspan=5|Gʻarbiy Osiyo Mintaqasi
{{TwoLegResult|'''[[Al-Hilal FC|Al-Hilol]]'''|KSA|1–0|[[Al Sadd SC|Al-Sadd]]|QAT|[[AFC Chempionlar ligasi 2014 pley-off bosqichi#Al-Hilol - Al-Sadd|1–0]]|[[AFC Chempionlar ligasi 2014 pley-off bosqichi#Al-Sadd - Al-Hilol|0–0]]}}
{{TwoLegResult|'''[[Al Ain FC|Al-Ayn]]'''|UAE|5–1|[[Ittihad FC|Al-Ittihod]]|KSA|[[AFC Chempionlar ligasi 2014 pley-off bosqichi#Al-Ayn - Al-Ittihod|2–0]]|[[AFC Chempionlar ligasi 2014 pley-off bosqichi#Al-Ittihod - Al-Ayn|3–1]]}}
|-
!colspan=5|Sharqiy Osiyo Mintaqasi
{{TwoLegResult|[[Pohang Steelers]]|KOR|0–0 (0–3 [[Penaltilar seriyasi(futbol)|p]])|'''[[FC Seoul]]'''|KOR|[[AFC Chempionlar ligasi 2014 pley-off bosqichi#Pohang Steelers - FC Seoul|0–0]]|[[AFC Chempionlar ligasi 2014 pley-off bosqichi#FC Seoul - Pohang Steelers|0–0]] {{aet}}}}
{{TwoLegResult|'''[[Western Sydney Wanderers FC|Western Sydney Wanderers]]'''|AUS|2–2 ([[Safarda urilgan gol qiymati|a]])|[[Guangzhou Evergrande FC|Guangzhou Evergrande]]|CHN|[[AFC Chempionlar ligasi 2014 pley-off bosqichi#Western Sydney Wanderers - Guangzhou Evergrande|1–0]]|[[AFC Chempionlar ligasi 2014 pley-off bosqichi#Guangzhou Evergrande - Western Sydney Wanderers|1–2]]}}
|}

===Yarim final===
{{TwoLegStart}}
|-
!colspan=5|Gʻarbiy Osiyo Mintaqasi
{{TwoLegResult|'''[[Al-Hilal FC|Al-Hilol]]'''|KSA|4–2|[[Al Ain FC|Al-Ayn]]|UAE|[[AFC Chempionlar ligasi 2014 pley-off bosqichi#Al-Hilol - Al-Ayn|3–0]]|[[AFC Chempionlar ligasi 2014 pley-off bosqichi#Al-Ayn - Al-Hilol|1–2]]}}
|-
!colspan=5|Sharqiy Osiyo Mintaqasi
{{TwoLegResult|[[FC Seoul]]|KOR|0–2|'''[[Western Sydney Wanderers FC|Western Sydney Wanderers]]'''|AUS|[[AFC Chempionlar ligasi 2014 pley-off bosqichi#FC Seoul - Western Sydney Wanderers|0–0]]|[[AFC Chempionlar ligasi 2014 pley-off bosqichi#Western Sydney Wanderers - FC Seoul|0–2]]}}
|}

===Final===

{{TwoLegStart}}
{{TwoLegResult|'''[[Western Sydney Wanderers FC|Western Sydney Wanderers]]'''|AUS|1–0|[[Al-Hilal FC|Al-Hilol]]|KSA|[[AFC Chempionlar ligasi 2014 pley-off bosqichi#Western Sydney Wanderers - Al-Hilol|1–0]]|[[AFC Chempionlar ligasi 2014 pley-off bosqichi#Al-Hilol - Western Sydney Wanderers|0–0]]}}
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; margin: 0 auto; width: 20%&quot;
|-
!AFC Chempionlar ligasi 2014 &lt;br&gt; gʻolibi
|-
|{{bayroq|AUS|size=100px}}
|-
|'''[[Western Sydney Wanderers FC|Western Sydney Wanderers]]'''&lt;br /&gt;'''Birinchi unvon'''
|}

==Toʻpurarlar==

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%&quot;
!Reyting
!Oʻyinchi
!Jamoa
!{{Tooltip|TR1|Guruh bosqichi 1-tur}}
!{{Tooltip|TR2|Guruh bosqichi 2-tur}}
!{{Tooltip|TR3|Guruh bosqichi 3-tur}}
!{{Tooltip|TR4|Guruh bosqichi 4-tur}}
!{{Tooltip|TR5|Guruh bosqichi 5-tur}}
!{{Tooltip|TR6|Guruh bosqichi 6-tur}}
!{{Tooltip|NF1|Nimchorak final birinchi uchrashuv}}
!{{Tooltip|NF2|Nimchorak final javob uchrashuvi}}
!{{Tooltip|ChF1|Chorak final birinchi uchrashuv}}
!{{Tooltip|ChF2|Chorak final javob uchrashuvi}}
!{{Tooltip|YF1|Yarim final birinchi uchrashuv}}
!{{Tooltip|YF2|Yarim final javob uchrashuvi}}
!&amp;thinsp;&amp;thinsp;{{Tooltip|F1|Final birinchi uchrashuv}}&amp;thinsp;&amp;thinsp;
!&amp;thinsp;&amp;thinsp;{{Tooltip|F2|Final javob uchrashuvi}}&amp;thinsp;&amp;thinsp;
!Umumiy
|-
!1
|align=left|{{flagicon|GHA}} [[Asamoah Gyan]]
|align=left|{{flagicon|UAE}} [[Al Ain FC|Al-Ayn]]
|1||1||2||1||2|| ||1||2||1||1|| || || ||
!12
|-
!2
|align=left|{{flagicon|KSA}} [[Nasser Al-Shamrani]]
|align=left|{{flagicon|KSA}} [[Al-Hilal FC|Al-Hilol]]
|2|| || ||3|| ||1|| ||1|| || ||2||1|| ||
!10
|-
!rowspan=3|3
|align=left|{{flagicon|BRA}} [[Elkeson]]
|align=left|{{flagicon|CHN}} [[Guangzhou Evergrande FC|Guangzhou Evergrande]]
|1|| || || || ||2||2|| || ||1|| || || ||
!6
|-
|align=left|{{flagicon|KSA}} [[Mokhtar Fallatah]]
|align=left|{{flagicon|KSA}} [[Ittihad FC|Al-Ittihod]]
| ||2|| ||1||1|| ||1||1|| || || || || ||
!6
|-
|align=left|{{flagicon|BRA}} [[Luciano Pereira Mendes|Luciano]]
|align=left|{{flagicon|IRN}} [[Foolad FC|Fulad]]
| || || || ||1||3|| ||2|| || || || || ||
!6
|-
!rowspan=2|6
|align=left|{{flagicon|KOR}} [[Kim Seung-dae]]
|align=left|{{flagicon|KOR}} [[Pohang Steelers]]
| ||1||1||1||1|| || ||1|| || || || || ||
!5
|-
|align=left|{{flagicon|BRA}} [[Vágner Love]]
|align=left|{{flagicon|CHN}} [[Shandong Luneng Taishan FC|Shandong Luneng Taishan]]
| ||2||2|| || ||1|| || || || || || || ||
!5
|-
!rowspan=8|8
|align=left|{{flagicon|MAR}} [[Abdelaziz Barrada]]
|align=left|{{flagicon|UAE}} [[Al Jazira Club|Al-Jazira]]
|1|| ||2|| ||1|| || || || || || || || ||
!4
|-
|align=left|{{flagicon|ALG}} [[Nadir Belhadj]]
|align=left|{{flagicon|QAT}} [[Al Sadd SC|Al-Sadd]]
|1||1||1|| || || || ||1|| || || || || ||
!4
|-
|align=left|{{flagicon|AUS}} [[Tomi Juric]]
|align=left|{{flagicon|AUS}} [[Western Sydney Wanderers FC|Western Sydney Wanderers]]
| || || || || || ||1|| ||1||1|| || ||1||
!4
|-
|align=left|{{flagicon|JPN}} [[Yoichiro Kakitani]]
|align=left|{{flagicon|JPN}} [[Cerezo Osaka]]
|1||1||1|| || ||1|| || || || || || || ||
!4
|-
|align=left|{{flagicon|BRA}} [[Thiago Neves]]
|align=left|{{flagicon|KSA}} [[Al-Hilal FC|Al-Hilol]]
| ||1||2|| || || || || || || ||1|| || ||
!4
|-
|align=left|{{flagicon|BRA}} [[Nilmar]]
|align=left|{{flagicon|QAT}} [[El Jaish SC|Al Jaysh]]
| ||2|| ||1||1|| || || || || || || || ||
!4
|-
|align=left|{{flagicon|IRN}} [[Mehdi Sharifi]]
|align=left|{{flagicon|IRN}} [[Sepahon FK|Sepahon]]
|1||1|| || ||2|| || || || || || || || ||
!4
|-
|align=left|{{flagicon|NGA}} [[Kalu Uche]]
|align=left|{{flagicon|QAT}} [[Al Rayyan SC|Al-Rayyan]]
|1||1||2|| || || || || || || || || || ||
!4
|}

{{small|Ilova: Oʻtish bosqichidagi gollar hisoblanmaydi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/en/component/afcasfeeds/?view=ajax&amp;show=mod_topScorer&amp;stageid=316&amp;disp=all|title=Top Goal Scorers (by Stage) – 2014 AFC Champions League Play-off|publisher=AFC.com}}&lt;/ref&gt;}}

{{small|Manba:&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/en/component/afcasfeeds/?view=ajax&amp;show=mod_topScorer&amp;stageid=317&amp;disp=all|title=Top Goal Scorers (by Stage) – 2014 AFC Champions League Group Stage|publisher=AFC.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/en/component/afcasfeeds/?view=ajax&amp;show=mod_topScorer&amp;stageid=319&amp;disp=all|title=Top Goal Scorers (by Stage) – 2014 AFC Champions League Knock-out Stage|publisher=AFC.com}}&lt;/ref&gt;}}

==Shuningdek, koʻring==
*[[AFC kubogi 2014]]
*[[AFC Prezident kubogi 2014]]
*[[FIFA Klublar oʻrtasida jahon chempionati 2014]]

== Manbalar ==
{{manbalar|2}}

== Havolalar ==
*{{Rasmiy sayt|http://www.the-afc.com/en/tournaments/clubs/afc-champions-league.html|name=AFC Chempionlar ligasi}}

{{AFC Chempionlar ligasi}}

{{DEFAULTSORT:Afc Chempionlar ligasi 2014}}
[[Turkum:AFC Chempionlar ligasi 2014]]</text>
      <sha1>m9sd7qnjai9uaffr7r8whegygi7kzno</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327483</id>
      <parentid>6327481</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T12:25:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Havolalar */</comment>
      <origin>6327483</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62901" sha1="6fm23xthroo7te5ah1wwnmudbhay105" xml:space="preserve">{{Xalqaro futbol musobaqasi
| tourney_name   = AFC Chempionlar ligasi
| year           = 2014
| image          = AFC Chempionlar ligasi emblemasi.jpg
| size           = 300px
| dates          = 29-yanvardan 1-noyabrgacha 2014
| num_teams      = 47
| associations   = 19
| champion_other = {{bayroq|AUS}} [[Western Sydney Wanderers]]
| count          =
| second_other   = {{bayroq|KSA}} [[Al-Hilal FC|Al-Hilol]]
| matches        = 141
| goals          = 374
| attendance     = {{#expr: &lt;!--Pley-off 1-round--&gt;6200 + 579 + 1450 + 4500 + 1192 + &lt;!--Pley-off 2-round--&gt;927 + 1932 + 5400 + 5000 + 7927 + 7336 + &lt;!--Pley-off 3-round--&gt;2075 + 5326 + 8304 + 20055 + &lt;!--A guruhi--&gt;13528 + 23300 + 2394 + 4286 + 6350 + 4680 + 13550 + 729 + 950 + 4100 + 330 + 2952 + &lt;!--B guruhi--&gt;13200 + 5417 + 3600 + 37391 + 1950 + 5000 + 24175 + 5024 + 2150 + 38452 + 300 + 5184 + &lt;!--C guruhi--&gt;35420 + 4936 + 2477 + 16571 + 3382 + 7103 + 39120 + 15498 + 3850 + 30405 + 8606 + 1960 + &lt;!--D guruhi--&gt;5000 + 38520 + 3250 + 5749 + 6800 + 7761 + 7500 + 18321 + 6350 + 9400 + 3680 + 49650 + &lt;!--E guruhi--&gt;26365 + 10426 + 11865 + 10610 + 11259 + 5368 + 14029 + 32817 + 12037 + 14266 + 3714 + 26379 + &lt;!--F guruhi--&gt;6021 + 6491 + 2168 + 33813 + 6281 + 32198 + 3316 + 8897 + 4118 + 36738 + 9778 + 9562 + &lt;!--G guruhi--&gt;8328 + 39841 + 6128 + 12230 + 6357 + 39987 + 18974 + 7395 + 13120 + 7110 + 39874 + 12891 + &lt;!--H guruhi--&gt;11212 + 9609 + 2535 + 21184 + 9292 + 3150 + 10943 + 16120 + 2500 + 25161 + 11099 + 9338 + &lt;!--Nimchorak final 1-uchrashuv--&gt;19327 + 17612 + 18650 + 15549 + 8423 + 9161 + 5360 + 6320 + &lt;!--Nimchorak final 2-uchrashuv--&gt;13155 + 38431 + 9379 + 18643 + 10639 + 12287 + 48753 + 40851&lt;!--Chorak final 1-uchrashuv--&gt;+ 18830 + 63500 + 17093 + 6553 &lt;!--Chorak final 2-uchrashuv--&gt;+ 14200 + 342 + 14122 + 39874 &lt;!--Yarim final 1-uchrashuv--&gt;+ 57170 + 12901 &lt;!--Yarim final 2-uchrashuv--&gt;+ 24204 + 18896 &lt;!--Final 1-uchrashuv--&gt;+ 20053 &lt;!--Final 2-uchrashuv--&gt;+66225}}
| top_scorer     = {{bayroq|GHA}} [[Asamoah Gyan]]&lt;br&gt;(12ta gol)&lt;!--Top scorer is calculated based on goals scored from the group stage to the final (see regulations, Article 74c).--&gt;
| player         = {{bayroq|AUS}} [[Ante Covic]]
| prevseason     = [[AFC Chempionlar ligasi 2013|2013]]
| nextseason     = [[AFC Chempionlar ligasi 2015|2015]]
}}

'''AFC Chempionlar ligasi 2014''' [[Osiyo Futbol Konfederatsiyasi]] (OFK) tomonidan oʻtkazib kelinayotgan Osiyo [[futbol]] klublari oʻrtasidagi eng yuqori 33-turnir hisoblanadi. [[AFC Chempionlar ligasi]] nomi ostida 12-turnir hisoblanadi va oʻtgan yilgi musobaqa gʻolibi {{nft|Xitoy}}ning [[Guangzhou Evergrande FC|Guangzhou Evergrande]] klubi boʻlgan. Musobaqa gʻolibi [[FIFA Klublar oʻrtasida jahon chempionati 2014]] turniriga yoʻllanma oladi.&lt;ref name=&quot;regulations&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/en/component/jdownloads/finish/182-acl/271-afc-champions-league-2014-competitions-regulations.html|title=AFC Champions League 2014 Competition Regulations|publisher=AFC|format=PDF}}&lt;/ref&gt;

==Ishtirokchi klublarning taqsimlanishi==
AFC ushbu musobaqaga assotsiatsiyalardan qatnashadigan jamoalarni taqsimlashda oʻtgan yilgi Osiyo chempionlar ligasida qatnashgan oʻrniga qarab bu galgi chempionatga ham oʻrin ajratdi va oxirgi qurʼa tashlash 2013-yilning 26-noyabrida boʻlib oʻtdi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/en/2012-11-05-08-47-44/referees/laws-of-the-game/finish/47-acl/18-acl-slots-decisions-by-exco-pt-2.html|title=Decision by Competitions Committee &amp; Executive Committee for AFC Club Competitions|publisher=AFC|format=PDF}}&lt;/ref&gt;

AFC Musobaqa Qoʻmitasi 2013-yilning 12-martida 2014-yilgi chempionlar ligasi uchun quyidagi kriteriyalarni taqdim etdi.&lt;ref name=&quot;afc20130312&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/en/about-afc/afc-committees/1128-standing-committee/25444-acl-base-widened-from-2014-120313.html|title=ACL base widened from 2014|publisher=AFC|date=12-mart 2013-yil}}&lt;/ref&gt;
*Osiyoning eng kuchli 23ta assotsiatsiyalari tanlab olindi va AFC reytingiga qarab, ular tomonidan qatnashadigan klublar toʻgʻridan toʻgʻri yoki oʻtish bahslarida orqali oʻz kuchlarini sinashadi va saralab olinadi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/en/component/jdownloads/finish/82/97.html|title=AFC MA Ranking by Technical Standard|publisher=AFC|format=PDF}}&lt;/ref&gt; Klublarni joylash, saralab olish AFC reytingini baholashi orqali amalga oshiriladi.
*Har ikki Gʻarb va Sharq mintaqalarida 14 tadan jamoalar bevosita va qolgan 2 tadan jamoalar esa oʻtish bahslarida kuch sinashib saralab olinadi.
*Har ikki Gʻarb va Sharq mintaqalaridan eng yuqori, 600 ochkodan yuqori toʻplagan 5 assotsiatsiyadan klublar guruh bahslaridan bevosita ishtirok etish huquqiga ega boʻlishadi, qolgan standartlarga javob bergan assotsiatsiya vakillari kamida oʻtish bahslarida saralab olinadi. Quyidagi kriteriyalar keyingi ikki yilgi chempionlar ligasi sxemasida ham qoʻllanadi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/en/component/jdownloads/finish/64/140.html|title=Manual for points systems &amp; decision method for AFC Champions League participation|publisher=AFC|date=15-mart 2013}}&lt;/ref&gt;
**Gʻarb va Sharq mintaqasidagi toʻliq standartli 2 ta assotsiatsiyalari bevosita 4 tadan joy olishdi.
**Reytingdagi uchinchi assotsiatsiya 3 ta bevosita va 1 ta oʻtish bahsi uchun joy oldi.
**Reytingdagi toʻrtinchi assotsiatsiya 2 ta bevosita va 2 ta oʻtish bahslari uchun joy oldi.
**Reytingdagi beshinchi assotsiatsiya  1 ta bevosita va 2 ta oʻtish bahslari uchun joy olishdi.
**Reytingdagi oltinchi va oʻn birinchi assotsiatsiyalar 1 tadan oʻtish bahslarida omadini sinashadi.
*Assotsiatsiyalar berilgan oʻrinlar har bir assotsiatsiyalarning ichki chempionatidagi birinchi darajali musobaqadan bir-uch oʻrinli klublar hamda ikkinchi darajali chempionat gʻolibi olinadi. (masalan: Oʻzbekistondan uchta klub ishtirok etishsa shulardan ikkitasi Oliy liga birinchi va ikkinchi oʻrinli klubi hamda Oʻzbekiston kubogi gʻolibi ishtirok etishadi)
*Shuningdek AFC kubogi gʻolibi hamda ikkinchi oʻrinini olgan klublar ham keyingi yilgi chempionlar ligasi oʻtish bahslarida ishtirok etish uchun kuchini ham sinab koʻradi.
AFC Maʼmuriy Qoʻmitasi 2013-yilning 26-noyabrida 2014-yilgi Osiyo chempionlar ligai uchun ajratilgan oʻrinlarni maqul deya topdi.&lt;ref name=&quot;afc20131126&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/en/about-afc/afc-committees/1127-executive-committee/27301-afc-exco-slots-261113.html|title=AFC ExCo okays ACL slots, format|publisher=AFC|date=26-noyabr 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;format&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.vnleague.com/images/vpf/2013/11/1385700704.pdf|title=AFC Champions League 2014 and AFC Cup 2014 Competition Format - AFC Champions League &amp; AFC Cup Play-off|work=Asian Football Confederation|publisher=Vietnam Professional Football|date=28-noyabr 2013|accessdate=2014-04-16|archivedate=2016-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304041636/http://www.vnleague.com/images/vpf/2013/11/1385700704.pdf}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160304041636/http://www.vnleague.com/images/vpf/2013/11/1385700704.pdf |date=2016-03-04 }}&lt;/ref&gt;

{| cellpadding=3 cellspacing=0 border=1 style=&quot;font-size:95%; border:gray solid 1px; border-collapse:collapse&quot;
|-
!bgcolor=#f7f8ff colspan=2|AFC 2014 Chempionlar ligasi uchun baholash
|-
|bgcolor=#90EE77 width=20|
|Mezonlarga javob beradi (600 ochkodan yuqori)
|-
|bgcolor=#ccffff width=20|
|Mezonlarga javob bermaydi, ammo imkoniyat berilgan
|-
|bgcolor=#ffffcc width=20|
|Baholanmagan, ammo imkoniyat berilgan
|}

{{col-begin}}
{{col-2}}
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
|+Gʻarbiy Osiyo Mintaqasi
|-
!rowspan=3|Reyting
!rowspan=3|Assotsiatsiya&lt;br&gt;aʼzolari
!rowspan=3 width=12%|Ochkolar
!colspan=4|Oʻrinlar
|-
!rowspan=2 width=12%|Guruh bahslari
!colspan=3|Oʻtish bahsi
|-
!width=12%|3-round
!width=12%|2-round
!width=12%|1-round
|-bgcolor=#90EE77
|1||align=left|{{fb|IRN}}||908.47||4||0||0||0
|-bgcolor=#90EE77
|2||align=left|{{fb|KSA}}||869.62||4||0||0||0
|-bgcolor=#90EE77
|3||align=left|{{fb|UAE}}||848.94||3||0||1||0
|-bgcolor=#90EE77
|4||align=left|{{fb|QAT}}||848.56||2||0||2||0
|-bgcolor=#90EE77
|5||align=left|{{fb|UZB}}||693.38||1||0||2||0
|-bgcolor=#ccffff
|6||align=left|&lt;!--Iltimos, Hindistonni Sharqiy Osiyo mintaqasiga oʻtkazmang, koʻring: http://www.the-afc.com/en/about-afc/afc-committees/1127-executive-committee/27301-afc-exco-slots-261113.html--&gt;{{fb|IND}}||526.55||0||0||0||{{0|&lt;sup&gt;[A]&lt;/sup&gt;}}1{{Cref2|A|1}}
|-bgcolor=#ccffff
|7||align=left|{{fb|JOR}}||500.89||0||0||0||1
|-bgcolor=#ccffff
|8||align=left|{{fb|OMA}}||390.02||0||0||0||1
|-bgcolor=#ccffff
|9||align=left|{{fb|BHR}}||253.67||0||0||0||1
|-bgcolor=#ffffcc
|10||align=left|{{fb|IRQ}}||—||0||0||0||1
|-bgcolor=#ffffcc
|10||align=left|{{fb|KUW}}||—||0||0||0||{{0|&lt;sup&gt;[B]&lt;/sup&gt;}}1 + 1{{Cref2|B}}
|-
!colspan=3 rowspan=2|Umumiy
!rowspan=2|14!!0!!5!!{{0|&lt;sup&gt;[A]&lt;/sup&gt;}}6{{Cref2|A|2}}
|-
!colspan=3|11
|}

{{col-2}}
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
|+Sharqiy Osiyo Mintaqasi
|-
!rowspan=3|Reyting
!rowspan=3|Assotsiatsiya&lt;br&gt;aʼzolari
!rowspan=3 width=12%|Ochkolar
!colspan=4|Oʻrinlar
|-
!rowspan=2 width=12%|Guruh bahslari
!colspan=3|Oʻtish bahsi
|-
!width=12%|3-round
!width=12%|2-round
!width=12%|1-round
|-bgcolor=#90EE77
|1||align=left|{{fb|JPN}}||935.30||4||0||0||0
|-bgcolor=#90EE77
|2||align=left|{{fb|KOR}}||887.45||4||0||0||0
|-bgcolor=#90EE77
|3||align=left|{{fb|CHN}}||843.54||3||1||0||0
|-bgcolor=#90EE77
|4||align=left|{{fb|AUS}}||804.08||2||1||0||0
|-bgcolor=#90EE77
|5||align=left|{{fb|THA}}||601.20||1||0||2||0
|-bgcolor=#ccffff
|6||align=left|{{fb|SIN}}||438.34||0||0||0||1
|-bgcolor=#ccffff
|7||align=left|{{fb|HKG}}||408.02||0||0||0||1
|-bgcolor=#ccffff
|8||align=left|{{fb|VIE}}||301.31||0||0||0||1
|-
!colspan=3 rowspan=2|Umumiy
!rowspan=2|14!!2!!2!!{{0|&lt;sup&gt;[A]&lt;/sup&gt;}}4{{Cref2|A|3}}
|-
!colspan=3|8
|}
{{col-end}}

;Ilovalar
{{Cnote2 Begin}}
{{Cnote2|A|n=3|Oʻtish bahslari ishtirokchisi Hindiston Sharqiy Osiyo Mintaqasiga koʻchirildi.}}
{{Cnote2|B|Quvayt oʻtish bahslari uchun ikkita oʻrin oldi chunki [[Kuwait SC|Al-Quvayt]] va [[Qadsia SC|Al-Qodisiya]] klublari oʻtgan yilgi [[AFC kubogi 2013|AFC kubogi]] gʻolibi hamda ikkinchi oʻrinlarini olishgan edi.&lt;ref name=&quot;format&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.alraimedia.com/Article.aspx?id=480877|title=الفهد وعقلة يطالبان الجماهير بالوقوف مع «الأصفر» و«الأبيض» للظفر ببطاقتي التأهل إلى دوري الأبطال|publisher=Al Rai|date=27-noyabr 2013|language=Arabcha|accessdate=2014-04-16|archivedate=2013-12-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131203053418/http://www.alraimedia.com/Article.aspx?id=480877}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20131203053418/http://www.alraimedia.com/Article.aspx?id=480877 |date=2013-12-03 }}&lt;/ref&gt;}}
{{Cnote2 End}}

==Jamoalar==
Quyidagi klublar chempionatga kiritildi.

''Quyidagi jadvalda klublarning Umumiy ishtiroki va Oxirgi ishtiroki 2002 va 2003-yilgi chempionatdan boshlab sanaldi (sarlash bosqichi ham hisoblanadi), yani Chempionlar ligasi nomi ostida faoliyat yuritilgandan beri.''

{{col-begin}}
{{col-2}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|+Gʻarbiy Osiyo Mintaqasi
|-
!Jamoa
!Saralash yoʻli
!Um.&lt;br&gt;isht.
!Oxir.&lt;br&gt;isht.
|-
!colspan=4|[[#Guruh bahslari|Guruh bahslari]]ning bevosita ishtirokchilari  (A-D guruhlari)
|-
|{{bayroq|IRN}} [[Esteghlal F.C.|Istiqlol]]
|[[Eron futbol chempionati 2012/13]] chempioni
|7-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
|{{bayroq|IRN}} [[Sepahon FK|Sepahon]]
|[[Hazfi kubogi 2012/13]] gʻolibi&lt;br&gt;[[Eron futbol chempionati 2012/13]] 3-oʻrini
|10-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
|{{bayroq|IRN}} [[Tractor Sazi F.C.|Traktor Sozi]]
|[[Eron futbol chempionati 2012/13]] 2-oʻrini
|2-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
|{{bayroq|IRN}} [[Foolad FC|Fulad]]
|[[Eron futbol chempionati 2012/13]] 4-oʻrini
|2-
|[[AFC 2006 Chempionlar ligasi|2006]]
|-
|{{bayroq|KSA}} [[Al-Fateh FC|Al-Fateh]]
|[[Saudiya Arabistoni futbol chempionati 2012/13|S. Arabistoni futbol chempionati 2012/13]] chempioni
|1-
|—
|-
|{{bayroq|KSA}} [[Ittihad FC|Al-Ittihod]]
|[[Chempionlar qirollik kubogi 2013]] gʻolibi
|9-
|[[AFC 2012 Chempionlar ligasi|2012]]
|-
|{{bayroq|KSA}} [[Al-Hilol]]
|[[Saudiya Arabistoni futbol chempionati 2012/13]] 2-oʻrini
|10-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
|{{bayroq|KSA}} [[Al-Shabab FC|Al-Shabob]]
|[[Saudiya Arabistoni futbol chempionati 2012/13]] 3-oʻrini
|8-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
|{{bayroq|UAE}} [[Al Ain FC|Al-Ayn]]
|[[BAA futbol chempionati 2012/13]] chempioni
|9-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
|{{bayroq|UAE}} [[Al Ahli|Al-Ahli]]
|[[BAA prezident kubogi 2012/13]] gʻolibi&lt;br&gt;[[BAA futbol chempionati 2012/13]] 2-oʻrini
|5-
|[[AFC 2010 Chempionlar ligasi|2010]]
|-
|{{bayroq|UAE}} [[Al-Jazira Club|Al-Jazira]]
|[[BAA futbol chempionati 2012/13]] 3-oʻrini
|6-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
|{{bayroq|QAT}} [[Al Sadd SC|Al-Sadd]]
|[[Qatar futbol chempionati 2012/13]] chempioni
|9-
|[[AFC 2011 Chempionlar ligasi|2011]]
|-
|{{bayroq|QAT}} [[Al Rayyan SC|Al-Rayyan]]
|[[Qatar Amiri kubogi 2013]] gʻolibi
|6-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
|{{bayroq|UZB}} [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|[[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston Oliy ligasi 2013|Oʻzbekiston futbol chempionati 2013]] chempioni&lt;br&gt;[[Oʻzbekiston kubogi 2013]] gʻolibi
|7-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
!colspan=4|[[#Oʻtish bahslari|Oʻtish bahslari]] ishtirokchilari
|-
!colspan=4|[[#2-round|2-rounddan]] kirganlar
|-
|{{bayroq|UAE}} [[Baniyas Club|Baniyas]]
|[[BAA futbol chempionati 2012/13]] 4-oʻrini
|2-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2012]]
|-
|{{bayroq|QAT}} [[Lekhwiya SC|Lehviya]]
|[[Qatar futbol chempionati 2012/13]] 2-oʻrini
|3-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
|{{bayroq|QAT}} [[El Jaish SC|Al-Jaish]]
|[[Qatar futbol chempionati 2012/13]] 3-oʻrini
|2-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
|{{bayroq|UZB}} [[Lokomotiv (futbol klubi)|Lokomotiv]]
|[[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston Oliy ligasi 2013|Oʻzbekiston futbol chempionati 2013]] 2-oʻrini
|2-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
|{{bayroq|UZB}} [[Nasaf Qarshi (futbol klubi)|Nasaf]]
|[[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston Oliy ligasi 2013|Oʻzbekiston futbol chempionati 2013]] 3-oʻrini
|2-
|[[AFC 2012 Chempionlar ligasi|2012]]
|-
!colspan=4|[[#1-round|1-rounddan]] kirganlar
|-
|{{bayroq|JOR}} [[Shabab Al-Ordon Club|Al-Urdun]]
|[[Iordaniya futbol chempionati 2012/13]] chempioni
|1-
|—
|-
|{{bayroq|OMA}} [[Al-Suwaiq SC|Al-Suvayq]]
|[[Ummon futbol chempionati 2012/13]] chempioni
|1-
|—
|-
|{{bayroq|BHR}} [[AL Hidd SCC|Al-Hidd]]
|[[Bahrayn futbol chempionati 2012/13]] 3-oʻrini {{Cref2|Izoh BHR}}
|1-
|—
|-
|{{bayroq|IRQ}} [[Al Shorta SC|Al-Shorta]]
|[[Iroq futbol chempionati 2012/13]] chempioni
|3-
|[[AFC 2005 Chempionlar ligasi|2005]]
|-
|{{bayroq|KUW}} [[Kuwait SC|Al-Quvayt]]
|[[AFC kubogi 2013]] gʻoliblari&lt;br&gt;[[Quvayt futbol chempionati 2012/13]] chempioni
|5-
|[[AFC 2008 Chempionlar ligasi|2008]]
|-
|{{bayroq|KUW}} [[Qadsia SC|Al-Qadisiya]]
|[[AFC kubogi 2013]] 2-oʻrini&lt;br&gt;[[Quvayt futbol chempionati 2012/13]] 2-oʻrini
|4-
|[[AFC 2008 Chempionlar ligasi|2008]]
|}
{{col-2}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|+Sharqiy Osiyo Mintaqasi
|-
!Jamoa
!Saralash yoʻli
!Um.&lt;br&gt;isht.
!Oxir.&lt;br&gt;isht.
|-
!colspan=4|[[#Guruh bahslari|Guruh bahslari]]ning bevosita ishtirokchilari (E–H guruhlari)
|-
|{{bayroq|JPN}} [[Sanfrecce Hiroshima]]
|[[Yaponiya futbol chempionati 2013|J liga 1-divizioni 2013]] chempioni
|3-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
|{{bayroq|JPN}} [[Yokohama F. Marinos]]
|[[Imperator kubogi 2013]] gʻoliblari&lt;br&gt;[[Yaponiya futbol chempionati 2013|J liga 1-divizioni 2013]] 2-oʻrini
|3-
|[[AFC 2005 Chempionlar ligasi|2005]]
|-
|{{bayroq|JPN}} [[Kawasaki Frontale]]
|[[Yaponiya futbol chempionati 2013|J liga 1-divizioni 2013]] 3-oʻrini
|4-
|[[AFC 2010 Chempionlar ligasi|2010]]
|-
|{{bayroq|JPN}} [[Cerezo Osaka]]
|[[Yaponiya futbol chempionati 2013|J liga 1-divizioni 2013]] 4-oʻrini
|2-
|[[AFC 2011 Chempionlar ligasi|2011]]
|-
|{{bayroq|KOR}} [[Pohang Steelers]]
|[[Janubiy Koreya futbol chempionati 2013|K ligasi 2013]] chempioni&lt;br&gt;[[Janubiy Koreya FA kubogi 2013]] gʻolibi
|6-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
|{{bayroq|KOR}} [[Ulsan Hyundai FC|Ulsan Hyundai]]
|[[Janubiy Koreya futbol chempionati 2013|K ligasi 2013]] 2-oʻrini
|4-
|[[AFC 2012 Chempionlar ligasi|2012]]
|-
|{{bayroq|KOR}} [[Jeonbuk Hyundai Motors|Hyundai Motors]]
|[[Janubiy Koreya futbol chempionati 2013|K ligasi 2013]] 3-oʻrini
|8-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
|{{bayroq|KOR}} [[FC Seoul|Seoul]]
|[[Janubiy Koreya futbol chempionati 2013|K ligasi 2013]] 4-oʻrini
|4-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
|{{bayroq|CHN}} [[Guangzhou Evergrande F.C.|Guang. Evergrande]]
|[[Xitoy futbol chempionati 2013|Xitoy super ligasi 2013]] chempioni
|3-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
|{{bayroq|CHN}} [[Guizhou Renhe FC|Guizhou Renhe]]
|[[Xitoy FA kubogi 2013]] gʻolibi
|2-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
|{{bayroq|CHN}} [[Shandong Luneng Taishan FC|Shandong Luneng]]
|[[Xitoy futbol chempionati 2013|Xitoy super ligasi 2013]] 2-oʻrini
|6-
|[[AFC 2011 Chempionlar ligasi|2011]]
|-
|{{bayroq|AUS}} [[Western Sydney Wanderers FC|West. Sydney Wanderers]]
|[[Avstraliya futbol chempionati 2012/13|A ligasi 2012/13]] chempioni
|1-
|—
|-
|{{bayroq|AUS}} [[Central Coast Mariners FC|Central Coast Mariners]]
|[[Avstraliya futbol chempionati grand finali 2013|A liga grand finali]] gʻolibi&lt;br&gt;[[Avstraliya futbol chempionati 2012/13|A ligasi 2012/13]] 2-oʻrini
|4-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
|{{bayroq|THA}} [[Buriram United F.C.|Buriram United]]
|[[Tailand futbol chempionati 2013|Tai premiyer ligasi 2013]] chempioni&lt;br&gt;[[Tailand FA kubogi 2013]] gʻolibi
|4-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
!colspan=4|[[#Oʻtish bahslari|Oʻtish bahslari]]dan ishtirokchilari
|-
!colspan=4|[[#3-round|3-rounddan]] kirganlar
|-
|{{bayroq|CHN}} [[Beijing Guoan FC|Beijing Guoan]]
|[[Xitoy futbol chempionati 2013|Xitoy super ligasi 2013]] 3-oʻrini
|6-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
|{{bayroq|AUS}} [[Melbourne Victory FC|Melbourne Victory]]
|[[Avstraliya futbol chempionati 2012/13|A ligasi 2012/13]] 3-oʻrini
|4-
|[[AFC 2011 Chempionlar ligasi|2011]]
|-
!colspan=4|[[#2-round|2-rounddan]] kirganlar
|-
|{{bayroq|THA}} [[Muangthong United FC|Muangthong United]]
|[[Tailand futbol chempionati 2013|Tai premiyer ligasi 2013]] 2-oʻrini
|4-
|[[AFC 2013 Chempionlar ligasi|2013]]
|-
|{{bayroq|THA}} [[Chonburi FC|Chonburi]]
|[[Tailand futbol chempionati 2013|Tai premiyer ligasi 2013]] 3-oʻrini
|3-
|[[AFC 2012 Chempionlar ligasi|2012]]
|-
!colspan=4|[[#1-round|1-rounddan]] kirganlar
|-
|{{bayroq|IND}} [[Pune FC|Pune]]
|[[Hindiston futbol chempionati 2012/13|I ligasi 2012/13]] 2-oʻrini{{Cref2|Izoh IND}}
|1-
|—
|-
|{{bayroq|SIN}} [[Tampines Rovers FC|Tampines Rovers]]
|[[Singapur futbol chempionati 2013|S ligasi]] chempionlari
|1-
|—
|-
|{{bayroq|HKG}} [[South China AA|South China]]
|[[Gon Kong futbol chempionati 2012/13|Gong Kong 1-divizion ligasi]] chempionlari
|2-
|{{nowrap|[[AFC 2002/03 Chempionlar ligasi|2002–03]]}}&lt;!--Ular oʻtish bahslarida ishtirok etishgan--&gt;
|-
|{{bayroq|VIE}} [[Hanoi T&amp;T FC|Hà Nội T&amp;T]]
|[[Vyetnam futbol chempionati 2013|V ligasi 1 2013]] chempionlari
|1st
|—
|}
{{col-end}}

;Izohlar
{{Cnote2 Begin|liststyle=disc}}
{{Cnote2|Izoh BHR|'''Bahrayn (BHR):''' [[Hidd SCC|Al-Hidd]] klubi musobaqa talablariga javob berganligi sababli Osiyo chempionlar ligasiga tanlab olindi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.gulf-daily-news.com/NewsDetails.aspx?storyid=365855|title=Bahrain get AFC Champions League qualifying slot|publisher=Gulf Daily News|date=29-noyabr 2013|qaralgan sana=2014-04-16|arxivsana=2013-12-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131203055940/http://www.gulf-daily-news.com/NewsDetails.aspx?storyid=365855}}&lt;/ref&gt;}}
{{Cnote2|Izoh IND|'''Hindiston (IND):''' [[Pune F.C.|Pune]] klubi musobaqa talablariga javob berganligi sababli Osiyo chempionlar ligasiga tanlab olindi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.goal.com/en-india/news/1064/i-league/2013/11/26/4433906/pune-fc-to-play-afc-champions-league-play-off|title=Pune FC to play AFC Champions League play-off|publisher=Goal.com|date=26-noyabr 2013|accessdate=2014-04-16|archivedate=2016-11-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161104141615/http://www.goal.com/en-india/news/1064/i-league/2013/11/26/4433906/pune-fc-to-play-afc-champions-league-play-off}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20161104141615/http://www.goal.com/en-india/news/1064/i-league/2013/11/26/4433906/pune-fc-to-play-afc-champions-league-play-off |date=2016-11-04 }}&lt;/ref&gt;}}
{{Cnote2 End}}

{{Location map+|AFC|width=1000|float=left|caption='''AFC Chempionlar ligasi 2014''' jamoalarining joylashuvi.&lt;br /&gt;[[Fayl:Red pog.svg|8px]] Gʻarbiy Osiyo Mintaqasi&lt;br /&gt;[[Fayl:Green pog.svg|8px]] Sharqiy Osiyo Mintaqasi&lt;br /&gt;(q) Oʻtish bahslari ishtirokchilari
|places=
&lt;!--Eron--&gt;
{{Location map~|AFC|lat=35.724366|long=51.275597|label_size=70|label=[[Esteghlal FC|Istiqlol]]|mark=Red pog.svg|position=right}}
{{Location map~|AFC|lat=31.384179|long=48.635981|label_size=70|label=[[Foolad FC|Fulad]]|mark=Red pog.svg|position=right}}
{{Location map~|AFC|lat=32.653432|long=51.577415|label_size=70|label=[[Sepahon FK|Sepahon]]|mark=Red pog.svg|position=right}}
{{Location map~|AFC|lat=38.026847|long=46.296279|label_size=70|label={{nowrap|[[Tractor Sazi FC|Traktor S]]}}|mark=Red pog.svg|position=right}}
&lt;!--Saudiya Arabistoni--&gt;
{{Location map~|AFC|lat=25.429613|long=49.581385|label_size=70|label={{nowrap|[[Al-Fateh SC|Al-Fath]]}}|mark=Red pog.svg|position=left}}
{{Location map~|AFC|lat=24.78842|long=46.839159|label_size=70|label={{nowrap|[[Al-Hilal FC|Al-Hilol]]}}|mark=Red pog.svg|position=left}}
{{Location map~|AFC|lat=21.55029|long=39.139765|label_size=70|label={{nowrap|[[Ittihad FC|Al-Ittihod]]}}|mark=Red pog.svg|position=right}}
{{Location map~|AFC|lat=24.78842|long=46.839159|label_size=70|label={{nowrap|[[Al Shabab FC (Ar-Riyod)|Al-Shabob]]}}|mark=Red pog.svg|position=bottom}}
&lt;!--BAA--&gt;
{{Location map~|AFC|lat=25.279694|long=55.360569|label_size=70|label={{nowrap|[[Al Ahli Club (Dubay)|Al-Ahli]]}}|mark=Red pog.svg|position=top}}
{{Location map~|AFC|lat=24.245047|long=55.717067|label_size=70|label={{nowrap|[[Al Ain FC|Al-Ayn]]}}|mark=Red pog.svg|position=right}}
{{Location map~|AFC|lat=24.452756|long=54.392109|label_size=70|label={{nowrap|[[Al Jazira Club|Al-Jazira]]}}&lt;br /&gt;{{nowrap|[[Baniyas SC|Baniyas]] (q)}}|mark=Red pog.svg|position=bottom}}
&lt;!--Qatar--&gt;
{{Location map~|AFC|lat=25.25|long=51.25|label_size=70|label='''Qatar'''|mark=Red pog.svg|position=bottom}}
{{Location map~|AFC|lat=5|long=51.25|label_size=70|label={{nowrap|'''Qatar''' klublari:}}&lt;br /&gt;{{nowrap|[[Al Sadd SC|Al-Sadd]]}}&lt;br /&gt;{{nowrap|[[Al Rayyan SC|Al-Rayyan]]}}&lt;br /&gt;{{nowrap|[[Lekhwiya SC|Lehviya]] (q)}}&lt;br /&gt;{{nowrap|[[El Jaish SC|El Jaish]] (q)}}|mark=TransparentPlaceholder.png|position=bottom}}
&lt;!--Oʻzbekiston--&gt;
{{Location map~|AFC|lat=41.279806|long=69.212537|label_size=70|label=[[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]&lt;br /&gt;{{nowrap|[[Lokomotiv (futbol klubi)|Lokomotiv]] (q)}}|mark=Red pog.svg|position=top}}
{{Location map~|AFC|lat=38.83830|long=65.81388|label_size=70|label={{nowrap|[[Nasaf Qarshi (futbol klubi)|Nasaf]] (q)}}|mark=Red pog.svg|position=top}}
&lt;!--Iordaniya--&gt;
{{Location map~|AFC|lat=32.083333|long=36.1|label_size=70|label={{nowrap|[[Shabab Al-Ordon Club|S Al-Urdun]] (q)}}|mark=Red pog.svg|position=right}}
&lt;!--Ummon--&gt;
{{Location map~|AFC|lat=23.6189|long=58.2168|label_size=70|label={{nowrap|[[Al-Suwaiq Club|Al-Suvayq]] (q)}}|mark=Red pog.svg|position=right}}
&lt;!--Bahrayn--&gt;
{{Location map~|AFC|lat=26.25|long=50.616667|label_size=70|label={{nowrap|[[Hidd SCC|Al-Hidd]] (q)}}|mark=Red pog.svg|position=top}}
&lt;!--Iroq--&gt;
{{Location map~|AFC|lat=33.325|long=44.422|label_size=70|label={{nowrap|[[Al Shorta SC|Al-Shorta]] (q)}}|mark=Red pog.svg|position=top}}
&lt;!--Quvayt--&gt;
{{Location map~|AFC|lat=29.366|long=47.978|label_size=70|label={{nowrap|[[Kuwait SC|Al-Quvayt]] (q)}}&lt;br /&gt;{{nowrap|[[Qadsia SC|Al-Qodisiya]] (q)}}|mark=Red pog.svg|position=left}}
&lt;!--Yaponiya--&gt;
{{Location map~|AFC|lat=34.440717|long=132.394373|label_size=70|label={{nowrap|[[Sanfrecce Hiroshima|S Hiroshima]]}}|mark=Green pog.svg|position=bottom}}
{{Location map~|AFC|lat=35.509968|long=139.606372|label_size=70|label={{nowrap|[[Yokohama F. Marinos|Yokohama FM]]}}|mark=Green pog.svg|position=bottom}}
{{Location map~|AFC|lat=35.585956|long=139.652689|label_size=70|label={{nowrap|[[Kawasaki Frontale|Kawasaki F]]}}|mark=Green pog.svg|position=right}}
{{Location map~|AFC|lat=34.614111|long=135.518568|label_size=70|label={{nowrap|[[Cerezo Osaka|C Osaka]]}}|mark=Green pog.svg|position=top}}
&lt;!--Janubiy Koreya--&gt;
{{Location map~|AFC|lat=35.997626|long=129.384516|label_size=70|label={{nowrap|[[Pohang Steelers|Pohang S]]}}|mark=Green pog.svg|position=bottom}}
{{Location map~|AFC|lat=35.535134|long=129.259558|label_size=70|label={{nowrap|[[Ulsan Hyundai FC|Ulsan H]]}}|mark=Green pog.svg|position=top}}
{{Location map~|AFC|lat=35.868021|long=127.064406|label_size=70|label={{nowrap|[[Jeonbuk Hyundai Motors|Jeonbuk HM]]}}|mark=Green pog.svg|position=left}}
{{Location map~|AFC|lat=37.568188|long=126.897197|label_size=70|label={{nowrap|[[FC Seoul]]}}|mark=Green pog.svg|position=left}}
&lt;!--Xitoy--&gt;
{{Location map~|AFC|lat=23.140439|long=113.319297|label_size=70|label={{nowrap|[[Guangzhou Evergrande FC|Guangzhou E]]}}|mark=Green pog.svg|position=left}}
{{Location map~|AFC|lat=26.620759|long=106.605835|label_size=70|label={{nowrap|[[Guizhou Renhe FC|Guizhou R]]}}|mark=Green pog.svg|position=right}}
{{Location map~|AFC|lat=36.656163|long=117.110224|label_size=70|label={{nowrap|[[Shandong Luneng Taishan FC|Shandong LT]]}}|mark=Green pog.svg|position=left}}
{{Location map~|AFC|lat=39.929517|long=116.441045|label_size=70|label={{nowrap|[[Beijing Guoan FC|Beijing G]] (q)}}|mark=Green pog.svg|position=left}}
&lt;!--Avstraliya--&gt;
{{Location map~|AFC|lat=-33.808178|long=150.999645|label_size=70|label={{nowrap|[[Western Sydney Wanderers FC|W Sydney W]]}}|mark=Green pog.svg|position=left}}
{{Location map~|AFC|lat=-33.428334|long=151.338097|label_size=70|label=[[Central Coast Mariners FC|Central Coast M]]|mark=Green pog.svg|position=top}}
{{Location map~|AFC|lat=-37.825141|long=144.983697|label_size=70|label={{nowrap|[[Melbourne Victory FC|Melbourne V]] (q)}}|mark=Green pog.svg|position=left}}
&lt;!--Tailand--&gt;
{{Location map~|AFC|lat=14.994167|long=103.102222|label_size=70|label={{nowrap|[[Buriram United FC|Buriram U]]}}|mark=Green pog.svg|position=right}}
{{location map~|AFC|lat=13.9125|long=100.554722|label_size=70|label={{nowrap|[[Muangthong United FC|Muangthong U]] (q)}}|mark=Green pog.svg|position=left}}
{{location map~|AFC|lat=13.364444|long=100.976389|label_size=70|label={{nowrap|[[Chonburi FC|Chonburi]] (q)}}|mark=Green pog.svg|position=right}}
&lt;!--Hindiston--&gt;
{{Location map~|AFC|lat=17.47361|long=73.79778|label_size=70|label={{nowrap|[[Pune FC|Pune]] (q)}}|mark=Green pog.svg|position=right}}
&lt;!--Singapur--&gt;
{{Location map~|AFC|lat=1.309845|long=103.763015|label_size=70|label={{nowrap|[[Tampines Rovers FC|Tampines R]] (q)}}|mark=Green pog.svg|position=right}}
&lt;!--Gon Kong--&gt;
{{location map~|AFC|lat=22.27350|long=114.18815|label_size=70|label={{nowrap|[[South China AA|South China]] (q)}}|mark=Green pog.svg|position=bottom}}
&lt;!--Vyetnam--&gt;
{{location map~|AFC|lat=21.033333|long=105.85|label_size=70|label={{nowrap|[[Hanoi T&amp;T FC|Hà Nội T&amp;T]] (q)}}|mark=Green pog.svg|position=bottom}}
}}
{{clear}}

==Jadval==
Musobaqa jadvali quyidagicha (barcha qurʼa marosimi [[Malayziya]]ning [[Kuala Lumpur]] shahridagi AFC shtab-kvartirasida boʻlib oʻtdi).&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/en/component/jdownloads/finish/25-competition/39-afc-competition-calendar-2014.html?Itemid=284|publisher=AFC|title=AFC Calendar of Competitions 2014|format=PDF}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!Bosqich
!Tur
!Qurʼa kuni
!1-uchrashuv
!2-uchrashuv
|-
|rowspan=3|Oʻtish bahslari
|1-round
|rowspan=3|N/A
|colspan=2|2-fevral 2014
|-
|2-round
|colspan=2|8-fevral 2014
|-
|3-round
|colspan=2|15-fevral 2014
|-
|rowspan=6|Guruh bahslari
|1-tur
|rowspan=7|10-dekabr 2013&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.aipsmedia.com/index.php?page=news&amp;cod=12391&amp;tp=n|title=Media accreditation open for Official Draws of 2014 AFC Champions League and AFC Cup|publisher=International Sports Press Association}}&lt;/ref&gt;
|colspan=2|25–26-fevral 2014
|-
|2-tur
|colspan=2|11–12-mart 2014
|-
|3-tur
|colspan=2|18–19-mart 2014
|-
|4-tur
|colspan=2|1–2-aprel 2014
|-
|5-tur
|colspan=2|15–16-aprel 2014
|-
|6-tur
|colspan=2|22–23-aprel 2014
|-
|rowspan=4|Pley-off bahslari
|Nimchorak final
|6–7-may 2014
|13–14-may 2014
|-
|Chorak final
|rowspan=3|Noaniq
|19-20-avgust 2014
|26-27-avgust 2014
|-
|Yarim final
|16-17-sentyabr 2014
|30-sentyabr-1-oktyabr 2014
|-
|Final
|25-oktyabr 2014
|1-noyabr 2014
|}

2013-yilning 25-noyabrida AFC Musobaqalar Qoʻmitasi musobaqaning final uchrashuvi ikki uchrashuvdan (mezbon va uy uchrashuvi) iborat ekanligini takidladi,&lt;ref name=&quot;afc20130312&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/en/about-afc/afc-committees/1128-standing-committee/25415-focus-on-acl-stability-100313.html|title=Focus on ACL stability|publisher=AFC|date=10-mart 2013}}&lt;/ref&gt; hamda Sharq va Gʻarb mintaqasiga boʻlib oʻynatish keyingi uch yilda ham qoʻllanadi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/en/about-afc/afc-committees/1128-standing-committee/27271-east-west-final-251113.html|title=ACL: East vs West final proposed|publisher=AFC|date=25-noyabr 2013}}&lt;/ref&gt;

==Oʻtish bosqichi==
{{asosiy|AFC 2014 Chempionlar ligasi oʻtish bosqichi}}
Oʻtish bahslarida klublar uchun jadvalni AFC taminlab berdi, reytinda yuqori ochkoga ega boʻlgan assotsiatsiyalar ushbu bosqichda kechroq oʻyinlarga kirishishdi.&lt;ref name=&quot;format&quot;/&gt; Bitta assotsiatsiyadan boʻlgan klublar ushbu bosqichda roʻbaroʻ kelmaydi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/en/acl-news/acl-all-news/27350-acl14-playoffslots-101213.html|title=ACL Playoff Picture complete|publisher=AFC|date=10-dekabr 2013}}&lt;/ref&gt; uchrashuvlar bitta oʻyin bilan gʻolib aniqlanadi, reytingdagi yuqori oʻrinni olgan klub uyida oʻyin oʻtkaziladi, asosiy vaqtda gʻolib aniqlanmasa [[qoʻshimcha vaqt]] beriladi unda ham aniqlanmasa [[penaltilar seriyasi]]ni amalga oshirish orqali gʻolib aniqlanadi. Oʻtish bahslarining 3 ta round boʻyicha gʻoliblari [[#Guruh bosqichi|guruh bosqichiga]] yoʻllanma olib 28 ta klubga qo'shiladi va 32 ta oʻrin toʻldiriladi, oʻtish bahslarida oʻtolmagan 4 ta jamoa esa [[AFC kubogi 2014#Guruh bosqichi|AFC kubogi 2014 guruh bosqichida]] musobaqasida oʻz omadini sinab koʻradi.&lt;ref name=&quot;regulations&quot;/&gt;

===1-round===
{{OneLegStart}}
|-
!colspan=3|Gʻarbiy Osiyo Mintaqasi
{{OneLegResult|[[Al-Suwaiq SC|Al-Suvayq]]|OMA|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi oʻtish bosqichi#Al-Suvayq v Al-Qodisiya|0–1]]|'''[[Qadsia SC|Al-Qodisiya]]'''|KUW}}
{{OneLegResult|[[Shabab Al-Ordon Club|Shabob Al-Urdun]]|JOR|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi oʻtish bosqichi#Shabob Al-Urdun v Al-Hidd|1–3]] {{aet}}|'''[[Hidd SCC|Al-Hidd]]'''|BHR}}
{{OneLegResult|'''[[Kuwait SC|Al-Quvayt]]'''|KUW|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi oʻtish bosqichi#Al-Quvaytt v Al-Shorta|1–0]]|[[Al Shorta SC|Al-Shorta]]|IRQ}}
|-
!colspan=3|Sharqiy Osiyo Mintaqasi
{{OneLegResult|[[Tampines Rovers FC|Tampines Rovers]]|SIN|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi oʻtish bosqichi#Tampines Rovers v South China|1–2]] {{aet}}|'''[[South China AA|South China]]'''|HKG}}
{{OneLegResult|[[Pune FC|Pune]]|IND|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi oʻtish bosqichi#Pune v Hà Nội T&amp;T|0–3]]|'''[[Hanoi T&amp;T FC|Hà Nội T&amp;T]]'''|VIE}}
|}

===2-round===
{{OneLegStart}}
|-
!colspan=3|Gʻarbiy Osiyo Mintaqasi
{{OneLegResult|[[Bani Yas SC|Baniyas]]|UAE|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi oʻtish bosqichi#Baniyas v Al-Qodisiya|0–4]]|'''[[Qadsia SC|Al-Qodisiya]]'''|KUW}}
{{OneLegResult|'''[[El Jaish SC|Al Jaish]]'''|QAT|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi oʻtish bosqichi#Al Jaish v Nasaf Qarshi|5–1]]|[[Nasaf Qarshi (futbol klubi)|Nasaf Qarshi]]|UZB}}
{{OneLegResult|'''[[Lekhwiya SC|Lehviya]]'''|QAT|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi oʻtish bosqichi#Lehviya v Al-Hidd|2–1]]|[[Hidd SCC|Al-Hidd]]|BHR}}
{{OneLegResult|[[Lokomotiv (futbol klubi)|Lokomotiv Toshkent]]|UZB|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi oʻtish bosqichi#Lokomotiv Toshkent v Al-Quvayt|1–3]]|'''[[Kuwait SC|Al-Quvayt]]'''|KUW}}
|-
!colspan=3|Sharqiy OSiyo Mintaqasi
{{OneLegResult|'''[[Chonburi FC|Chonburi]]'''|THA|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi oʻtish bosqichi#Chonburi v South China|3–0]]|[[South China AA|South China]]|HKG}}
{{OneLegResult|'''[[Muangthong United FC|Muangthong United]]'''|THA|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi oʻtish bosqichi#Muangthong United v Hà Nội T&amp;T|2–0]]|[[Hanoi T&amp;T FC|Hà Nội T&amp;T]]|VIE}}
|}

===3-round===
{{OneLegStart}}
|-
!colspan=3|Gʻarbiy Osiyo Mintaqasi
{{OneLegResult|'''[[El Jaish SC|Al Jaish]]'''|QAT|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi oʻtish bosqichi#Al Jaish v Al-Qodisiya|3–0]]|[[Qadsia SC|Al-Qodisiya]]|KUW}}
{{OneLegResult|'''[[Lekhwiya SC|Lehviya]]'''|QAT|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi oʻtish bosqichi#Lehviya v Al-Quvayt|4–1]]|[[Kuwait SC|Al-Quvayt]]|KUW}}
|-
!colspan=3|Sharqiy Osiyo Mintaqasi
{{OneLegResult|'''[[Beijing Guoan FC|Beijing Guoan]]'''|CHN|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi oʻtish bosqichi#Beijing Guoan v Chonburi|4–0]]|[[Chonburi FC|Chonburi]]|THA|}}
{{OneLegResult|'''[[Melbourne Victory FC|Melbourne Victory]]'''|AUS|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi oʻtish bosqichi#Melbourne Victory v Muangthong United|2–1]]|[[Muangthong United FC|Muangthong United]]|THA}}
|}

==Guruh bosqichi==
{{asosiy|AFC 2014 Chempionlar ligasi guruh bosqichi}}
Guruh bahslari uchun qurʼa tashlash marosimi 2013-yilning 10-dekabrida soat 16:00 ([[UTC+08:00|UTC+8]])da AFC qarorgohi boʻlmish [[Malayziya]]ning [[Kuala Lumpur]] shahrida boʻlib oʻtdi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/en/acl-news/acl-all-news/27354-acl14-draw-101213.html|title=AFC Champions League 2014 Group Stage draw|publisher=AFC|date=10-dekabr 2013}}&lt;/ref&gt; 
Tanlangan 32ta klub 8ta guruhga 4tadan joylashtirildi va bitta assotsiatsiyadan qatnashgan klublar bitta guruhga tushmaydi.

32ta klublarning 28tasi toʻgʻridan toʻgʻri qurʼa jarayonida ishtirok etishdi, 4ta jamoa esa [[AFC 2014 Chempionlar ligasi oʻtish bosqichi|oʻtish bosqichida]] saralab olindi. Shu tariqa 32ta klublar (16ta Gʻarbiy Mintaqa, 16ta Sharqiy Mintaqa)guruhlarga ajratildi.

Guruh bosqichida, guruhlar uy va safar uchrashuvlarini oʻtkazadilar. Har bir guruhning birinchi va ikkinchi oʻrinlari [[AFC 2014 Chempionlar ligasi pley-off bosqichi|pley-off bosqichi]]ga yoʻllanma oladi.

===Taybreyklar===
Jamoalar reytingi ochkolar hisobiga (gʻalaba 3 ochko, durang 1 ochko va magʻlubiyat 0 ochko) joylashtiriladi. Agar ochkolar boʻyicha aniqlanmasa, taybreyklar quyidagicha hal qilinadi:&lt;ref name=&quot;regulations&quot;/&gt;
#Guruh bahslarida har ikki jamoa oʻrtasidagi oʻyinlarda olingan eng yuqori ochkolar soni;
#Guruh bahslarida har ikki jamoa oʻrtasidagi oʻyinlarda olingan toʻplar nisbati;
#Guruh bahslarida har ikki jamoa oʻrtasidagi oʻyinlarda kiritilgan eng koʻp gollar soni (safar goli qiymatga ega emas);
#Barcha guruh bahslarida olingan toʻplar nisbati;
#Barcha guruh bahslarida eng koʻp kiritilgan gollar soni;
#[[Penalti]]lar tepsihadi agar har ikki jamoa maydonda oʻynayotgan boʻlsa;
#Barcha guruh bahslarida eng kam olingan sariq va qizil kartochkalar soni (1 ochko sarqi kartochka uchun, 3 ochko qizil kartochka uchun shuningdek 2 ta sarqi kartochkaga ham, 4 ochko 1 sariq va 1 qizil kartochka uchun) boʻyicha;
#Qurʼa orqali.
===A guruhi===
{|
|-
|
{{Fb cl2 header navbar |teamwidth=210}}
{{Fb cl2 team |nat=KSA |t=[[Al Shabab FC|Al-Shabob]] |w=5 |d=0 |l=1 |gf=12|ga=8 |bc=#ccffcc}}
{{Fb cl2 team |nat=UAE |t=[[Al Jazira Club|Al-Jazira]]        |w=3 |d=1 |l=2 |gf=12|ga=10|bc=#ccffcc}}
{{Fb cl2 team |nat=IRN |t=[[Esteghlal FC|Istiqlol]]        |w=2 |d=1 |l=3 |gf=7 |ga=7 |bc=}}
{{Fb cl2 team |nat=QAT |t=[[Al Rayyan SC|Al-Rayyan]]          |w=1 |d=0 |l=5 |gf=9 |ga=15|bc=}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!width=180|&amp;nbsp;
!width=50|[[Esteghlal FC|IST]]
!width=50|[[Al Rayyan SC|RAY]]
!width=50|[[Al Jazira Club|JAZ]]
!width=50|[[Al Shabab FC|SHB]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Esteghlal FC|Istiqlol]]
!—
|[[#Istiqlol v Al-Rayyan|3-1]]
|[[#Istiqlol v Al-Jazira|2-2]]
|[[#Istiqlol v Al-Shabob|0-1]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Al Rayyan SC|Al-Rayyan]]
|[[#Al-Rayyan v Istiqlol|1-0]]
!—
|[[#Al-Rayyan v Al-Jazira|2-3]]
|[[#Al-Rayyan v Al-Shabob|0-2]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Al Jazira Club|Al-Jazira]]
|[[#Al-Jazira v Istiqlol|0-1]]
|[[#Al-Jazira v Al-Rayyan|3-2]]
!—
|[[#Al-Jazira v Al-Shabob|1-2]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Al Shabab FC|Al-Shabob]]
|[[#Al-Shabob v Istiqlol|2-1]]
|[[#Al-Shabob v Al-Rayyan|4-3]]
|[[#Al-Shabob v Al-Jazira|1-3]]
!—
|}
|}

===B guruhi===
{|
|-
|
{{Fb cl2 header navbar |teamwidth=210}}
{{Fb cl2 team |nat=IRN |t=[[Foolad FC|Fulad]]      |w=4 |d=2 |l=0 |gf=11|ga=3 |bc=#ccffcc}}
{{Fb cl2 team |nat=UZB |t=[[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] |w=2 |d=2 |l=2 |gf=7 |ga=7 |bc=#ccffcc}}
{{Fb cl2 team |nat=QAT |t=[[El Jaish SC|Al Jaish]]    |w=2 |d=2 |l=2 |gf=6 |ga=6 |bc=}}
{{Fb cl2 team |nat=KSA |t=[[Al-Fateh SC|Al-Fath]]    |w=0 |d=2 |l=4 |gf=3 |ga=11|bc=}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!width=180|&amp;nbsp;
!width=50|[[Al-Fateh SC|FAT]]
!width=50|[[Foolad FC|FLD]]
!width=50|[[El Jaish SC|JSH]]
!width=50|[[Bunyodkor PFK|BUN]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Al-Fateh SC|Al-Fath]]
!—
|[[#Al-Fath v Fulad|1-5]]
|[[#Al-Fath v Al-Jaish|0-0]]
|[[#Al-Fath v Bunyodkor|0–0]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Foolad FC|Fulad]]
|[[#Fulad v Al-Fath|1-0]]
!—
|[[#Fulad v Al-Jaish|3-1]]
|[[#Fulad v Bunyodkor|1-0]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[El Jaish SC|Al-Jaish]]
|[[#Al-Jaish v Al-Fath|2-0]]
|[[#Al-Jaish v Fulad|0–0]]
!—
|[[#Al-Jaish v Bunyodkor|1-2]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|[[#Bunyodkor v Al-Fath|3-2]]
|[[#Bunyodkor v Fulad|1-1]]
|[[#Bunyodkor v Al-Jaish|1-2]]
!—
|}
|}

;[[#Taybreyklar|Taybreyklar]]
*Bunyodkor va Al Jaish ochkolar hamda toʻplar nisbati boʻyicha teng keldi va urilgan toʻplar hisobiga reyting tuzildi.

===C guruhi===
{|
|-
|
{{Fb cl2 header navbar |teamwidth=210}}
{{Fb cl2 team |nat=UAE |t=[[Al Ain FC|Al-Ayn]]               |w=3 |d=2 |l=1 |gf=14|ga=7 |bc=#ccffcc}}
{{Fb cl2 team |nat=KSA |t=[[Ittihad FC|Al-Ittihod]]          |w=3 |d=1 |l=2 |gf=8 |ga=6 |bc=#ccffcc}}
{{Fb cl2 team |nat=QAT |t=[[Lekhwiya SC|Lehviya]]           |w=2 |d=1 |l=3 |gf=5 |ga=10|bc=}}
{{Fb cl2 team |nat=IRN |t=[[Tractor Sazi FC|Traktor Sozi]] |w=1 |d=2 |l=3 |gf=4 |ga=8 |bc=}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!width=180|&amp;nbsp;
!width=50|[[Al Ain FC|AIN]]
!width=50|[[Ittihad FC|ITT]]
!width=50|[[Tractor Sazi FC|TRS]]
!width=50|[[Lekhwiya SC|LEH]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Al Ain FC|Al-Ayn]]
!—
|[[#Al-Ayn v Al-Ittihod|1-1]]
|[[#Al-Ayn v Traktor Sozi|3-1]]
|[[#Al-Ayn v Lehviya|2–1]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Ittihad FC|Al-Ittihod]]
|[[#Al-Ittihod v Al-Ayn|2-1]]
!—
|[[#Al-Ittihod v Traktor Sozi|2-0]]
|[[#Al-Ittihod v Lehviya|3-1]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Tractor Sazi F.C.|Tractor Sazi]]
|[[#Traktor Sozi v Al-Ayn|2-2]]
|[[#Traktor Sozi v Al-Ittihod|1–0]]
!—
|[[#Traktor Sozi v Lehviya|0-1]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Lekhwiya SC|Lehviya]]
|[[#Lehviya v Al-Ayn|0-5]]
|[[#Lehviya v Al-Ittihod|2-0]]
|[[#Lehviya v Traktor Sozi|0-0]]
!—
|}
|}

===D guruhi===
{|
|-
|
{{Fb cl2 header navbar |teamwidth=210}}
{{Fb cl2 team |nat=KSA |t=[[Al-Hilal FC|Al-Hilol]]         |w=2 |d=3 |l=1 |gf=12|ga=7 |bc=#ccffcc}}
{{Fb cl2 team |nat=QAT |t=[[Al Sadd SC|Al-Sadd]]           |w=2 |d=2 |l=2 |gf=8 |ga=14|bc=#ccffcc}}
{{Fb cl2 team |nat=UAE |t=[[Al Ahli Club|Al-Ahli]] |w=1 |d=4 |l=1 |gf=6 |ga=6 |bc=}}
{{Fb cl2 team |nat=IRN |t=[[Sepahon FK|Sepahon]] |w=2 |d=1 |l=3 |gf=9 |ga=8 |bc=}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!width=180|&amp;nbsp;
!width=50|[[Al Sadd SC|SAD]]
!width=50|[[Al Ahli Club|AHL]]
!width=50|[[Al-Hilal FC|HIL]]
!width=50|[[Sepahon FK|SEP]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Al Sadd SC|Al-Sadd]]
!—
|[[#Al-Sadd v Al-Ahli|2-1]]
|[[#Al-Sadd v Al-Hilol|2-2]]
|[[#Al-Sadd v Sepahon|3–1]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Al Ahli Club|Al-Ahli]]
|[[#Al-Ahli v Al-Sadd|1-1]]
!—
|[[#Al-Ahli v Al-Hilol|0-0]]
|[[#Al-Ahli v Sepahon|0-0]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Al-Hilal FC|Al-Hilol]]
|[[#Al-Hilol v Al-Sadd|5-0]]
|[[#Al-Hilol v Al-Ahli|2–2]]
!—
|[[#Al-Hilol v Sepahon|1-0]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Sepahon FK|Sepahon]]
|[[#Sepahon v Al-Sadd|4-0]]
|[[#Sepahon v Al-Ahli|1-2]]
|[[#Sepahon v Al-Hilol|3-2]]
!—
|}
|}

;[[#Taybreyklar|Taybreyklar]]
*Al-Ahli va Sepahon toʻplar nisbati boʻyicha reytingga joylashtirildi.

===E guruhi===
{|
|-
|
{{Fb cl2 header navbar |teamwidth=210}}
{{Fb cl2 team |nat=KOR |t=[[Pohang Steelers]]                                      |w=3 |d=3 |l=0 |gf=11|ga=6 |bc=#ccffcc}}
{{Fb cl2 team |nat=JPN |t=[[Cerezo Osaka]]                                         |w=2 |d=2 |l=2 |gf=10|ga=9 |bc=#ccffcc}}
{{Fb cl2 team |nat=THA |t=[[Buriram United FC|Buriram United]]                     |w=1 |d=3 |l=2 |gf=5 |ga=9 |bc=}}
{{Fb cl2 team |nat=CHN |t=[[Shandong Luneng Taishan FC|Shandong Luneng Taishan]]   |w=1 |d=2 |l=3 |gf=9 |ga=11|bc=}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!width=180|&amp;nbsp;
!width=50|[[Buriram United FC|BUR]]
!width=50|[[Cerezo Osaka|CER]]
!width=50|[[Pohang Steelers|POH]]
!width=50|[[Shandong Luneng Taishan FC|SHD]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Buriram United FC|Buriram United]]
!—
|[[#Buriram United v Cerezo Osaka|2-2]]
|[[#Buriram United v Pohang Steelers|1–2]]
|[[#Buriram United v Shandong Luneng Taishan|1-0]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Cerezo Osaka]]
|[[#Cerezo Osaka v Buriram United|4–0]]
!—
|[[#Cerezo Osaka v Pohang Steelers|0-2]]
|[[#Cerezo Osaka v Shandong Luneng Taishan|1–3]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Pohang Steelers]]
|[[#Pohang Steelers v Buriram United|0-0]]
|[[#Pohang Steelers v Cerezo Osaka|1–1]]
!—
|[[#Pohang Steelers v Shandong Luneng Taishan|2–2]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Shandong Luneng Taishan FC|Shand. Luneng Taishan]]
|[[#Shandong Luneng Taishan v Buriram United|1–1]]
|[[#Shandong Luneng Taishan v Cerezo Osaka|1-2]]
|[[#Shandong Luneng Taishan v Pohang Steelers|2-4]]
!—
|}
|}

===F guruhi===
{|
|-
|
{{Fb cl2 header navbar |teamwidth=210}}
{{Fb cl2 team |nat=KOR |t=[[FC Seoul]]                                         |w=3 |d=2 |l=1 |gf=9 |ga=6 |bc=#ccffcc}}
{{Fb cl2 team |nat=JPN |t=[[Sanfrecce Hiroshima]]                              |w=2 |d=3 |l=1 |gf=9 |ga=8 |bc=#ccffcc}}
{{Fb cl2 team |nat=AUS |t=[[Central Coast Mariners FC|Central Coast Mariners]] |w=2 |d=0 |l=4 |gf=4 |ga=7 |bc=}}
{{Fb cl2 team |nat=CHN |t=[[Beijing Guoan FC|Beijing Guoan]]                 |w=1 |d=3 |l=2 |gf=7 |ga=8 |bc=}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!width=180|&amp;nbsp;
!width=50|[[Beijing Guoan FC|BEI]]
!width=50|[[Central Coast Mariners FC|CCM]]
!width=50|[[FC Seoul|SEO]]
!width=50|[[Sanfrecce Hiroshima|HIR]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Beijing Guoan FC|Beijing Guoan]]
!—
|[[#Beijing Guoan v Central Coast Mariners|2–1]]
|[[#Beijing Guoan v FC Seoul|1–1]]
|[[#Beijing Guoan v Sanfrecce Hiroshima|2-2]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Central Coast Mariners FC|Central Coast Mariners]]
|[[#Central Coast Mariners v Beijing Guoan|1-0]]
!—
|[[#Central Coast Mariners v FC Seoul|0-1]]
|[[#Central Coast Mariners v Sanfrecce Hiroshima|2–1]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[FC Seoul]]
|[[#FC Seoul v Beijing Guoan|2-1]]
|[[#FC Seoul v Central Coast Mariners|2–0]]
!—
|[[#FC Seoul v Sanfrecce Hiroshima|2-2]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Sanfrecce Hiroshima]]
|[[#Sanfrecce Hiroshima v Beijing Guoan|1–1]]
|[[#Sanfrecce Hiroshima v Central Coast Mariners|1-0]]
|[[#Sanfrecce Hiroshima v FC Seoul|2–1]]
!—
|}
|}

;[[#Taybreyklar|Taybreyklar]] 
*Central Coast Mariners va Beijing Guoan ochkolar soni teng boʻldi va toʻplar nisbati boʻyicha reytingga joylashtirildi.

===G guruhi===
{|
|-
|
{{Fb cl2 header navbar |teamwidth=210}}
{{Fb cl2 team |nat=CHN |t=[[Guangzhou Evergrande FC|Guangzhou Evergrande]] |w=3 |d=1 |l=2 |gf=10 |ga=8 |bc=#ccffcc |border=}}
{{Fb cl2 team |nat=KOR |t=[[Jeonbuk Hyundai Motors]]                         |w=2 |d=2 |l=2 |gf=8 |ga=7 |bc=#ccffcc |border=}}
{{Fb cl2 team |nat=AUS |t=[[Melbourne Victory FC|Melbourne Victory]]         |w=2 |d=2 |l=2 |gf=9 |ga=9 |bc= |border=}}
{{Fb cl2 team |nat=JPN |t=[[Yokohama F. Marinos]]                            |w=2 |d=1 |l=3 |gf=7 |ga=10 |bc= |border=}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!width=180|&amp;nbsp;
!width=50|[[Guangzhou Evergrande FC|GUA]]
!width=50|[[Jeonbuk Hyundai Motors|JEO]]
!width=50|[[Melbourne Victory FC|MEL]]
!width=50|[[Yokohama F. Marinos|YFM]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Guangzhou Evergrande FC|Guangzhou Evergrande]]
!—
|[[#Guangzhou Evergrande v Jeonbuk Hyundai Motors|3–1]]
|[[#Guangzhou Evergrande v Melbourne Victory|4–2]]
|[[#Guangzhou Evergrande v Yokohama F. Marinos|2-1]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Jeonbuk Hyundai Motors]]
|[[#Jeonbuk Hyundai Motors v Guangzhou Evergrande|1-0]]
!—
|[[#Jeonbuk Hyundai Motors v Melbourne Victory|0-0]]
|[[#Jeonbuk Hyundai Motors v Yokohama F. Marinos|3–0]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Melbourne Victory FC|Melbourne Victory]]
|[[#Melbourne Victory v Guangzhou Evergrande|2-0]]
|[[#Melbourne Victory v Jeonbuk Hyundai Motors|2–2]]
!—
|[[#Melbourne Victory v Yokohama F. Marinos|1–0]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Yokohama F. Marinos]]
|[[#Yokohama F. Marinos v Guangzhou Evergrande|1–1]]
|[[#Yokohama F. Marinos v Jeonbuk Hyundai Motors|2-1]]
|[[#Yokohama F. Marinos v Melbourne Victory|3-2]]
!—
|}
|}

;[[#Taybreyklar|Taybreyklar]]
*Jeonbuk Hyundai Motors va Melbourne Victory FC jamoalari ochkolari soni bir xil keldi va reytingda joylashtirish uchun toʻplar nisbatiga qaraldi.

===H guruhi===
{|
|-
|
{{Fb cl2 header navbar |teamwidth=210}}
{{Fb cl2 team |nat=AUS |t=[[Western Sydney Wanderers FC|Western Sydney Wanderers]] |w=4 |d=0 |l=2 |gf=11 |ga=5  |bc=#ccffcc}}
{{Fb cl2 team |nat=JPN |t=[[Kawasaki Frontale]]                                    |w=4 |d=0 |l=2 |gf=7  |ga=5  |bc=#ccffcc}}
{{Fb cl2 team |nat=KOR |t=[[Ulsan Hyundai FC|Ulsan Hyundai]]                       |w=2 |d=1 |l=3 |gf=8  |ga=10 |bc=}}
{{Fb cl2 team |nat=CHN |t=[[Guizhou Renhe FC|Guizhou Renhe]]                     |w=1 |d=1 |l=4 |gf=4  |ga=10 |bc=}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!width=180|&amp;nbsp;
!width=50|[[Guizhou Renhe FC|GUI]]
!width=50|[[Kawasaki Frontale|KAW]]
!width=50|[[Ulsan Hyundai FC|ULS]]
!width=50|[[Western Sydney Wanderers FC|WSW]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Guizhou Renhe FC|Guizhou Renhe]]
!—
|[[#Guizhou Renhe v Kawasaki Frontale|0-1]]
|[[#Guizhou Renhe v Ulsan Hyundai|3-1]]
|[[#Guizhou Renhe v Western Sydney Wanderers|0–1]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Kawasaki Frontale]]
|[[#Kawasaki Frontale v Guizhou Renhe|1–0]]
!—
|[[#Kawasaki Frontale v Ulsan Hyundai|3-1]]
|[[#Kawasaki Frontale v Western Sydney Wanderers|2-1]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Ulsan Hyundai FC|Ulsan Hyundai]]
|[[#Ulsan Hyundai v Guizhou Renhe|1–1]]
|[[#Ulsan Hyundai v Kawasaki Frontale|2–0]]
!—
|[[#Ulsan Hyundai v Western Sydney Wanderers|0-2]]
|-
!style=&quot;text-align:right&quot;|[[Western Sydney Wanderers FC|West. Sydney Wanderers]]
|[[#Western Sydney Wanderers v Guizhou Renhe|5-0]]
|[[#Western Sydney Wanderers v Kawasaki Frontale|1–0]]
|[[#Western Sydney Wanderers v Ulsan Hyundai|1–3]]
!—
|}
|}

;[[#Taybreyklar|Taybreyklar]]
*Western Sydney Wanderers va Kawasaki Frontale jamoalari ochkolari soni bir xil keldi va reytingda joylashtirish uchun toʻplar nisbatiga qaraldi.

==Pley-off bosqichi==
{{asosiy|AFC 2014 Chempionlar ligasi pley-off bosqichi}}
Pley-off bosqichida, 16ta klub [[olimpiada sistemasi]] boʻyicha bellashadi. Jamoalar bu bosqichda uy va safar uchrashuvlari orqali bellashadi. Agar kerak boʻlib qolsa, [[safar toʻpi qiymati]], [[qoʻshimcha vaqt (sportda)|qoʻshimcha vaqt]] (safarda urilgan gol qiymatga ega emas) va [[penalti]]lar seriyasi orqali gʻolib aniqlanadi.&lt;ref name=&quot;regulations&quot;/&gt;

===Tizim===
{{16TeamBracket-2LegNoSeeds
| team-width = 240
| RD1 = [[#Nimchorak final|Nimchorak final]]
| RD2 = [[#Chorak final|Chorak final]]
| RD3 = [[#Yarim Final|Yarim final]]
| RD4 = [[#Final|Final]]

| RD1-team01      = {{bayroq|KOR}} [[Jeonbuk Hyundai Motors]]
| RD1-score01-1   = 1
| RD1-score01-2   = 0
| RD1-score01-agg = 1
| RD1-team02      = {{bayroq|KOR}} '''[[Pohang Steelers]]'''
| RD1-score02-1   = 2
| RD1-score02-2   = 1
| RD1-score02-agg = 3

| RD1-team03      = {{bayroq|JPN}} [[Kawasaki Frontale]]
| RD1-score03-1   = 2
| RD1-score03-2   = 2
| RD1-score03-agg = 4
| RD1-team04      = {{bayroq|KOR}} '''[[FC Seoul]]''' ([[Safarda urilgan gol qiymati|s]])
| RD1-score04-1   = 3
| RD1-score04-2   = 1
| RD1-score04-agg = 4

| RD1-team05      = {{bayroq|JPN}} [[Sanfrecce Hiroshima]]
| RD1-score05-1   = 3
| RD1-score05-2   = 0
| RD1-score05-agg = 3
| RD1-team06      = {{nowrap|{{bayroq|AUS}} '''[[Western Sydney Wanderers FC|Western Sydney Wanderers]]''' ([[Safarda urilgan gol qiymati|s]])}}
| RD1-score06-1   = 1
| RD1-score06-2   = 2
| RD1-score06-agg = 3

| RD1-team07      = {{bayroq|JPN}} [[Cerezo Osaka]]
| RD1-score07-1   = 1
| RD1-score07-2   = 1
| RD1-score07-agg = 2
| RD1-team08      = {{bayroq|CHN}} '''[[Guangzhou Evergrande FC|Guangzhou Evergrande]]'''
| RD1-score08-1   = 5
| RD1-score08-2   = 0
| RD1-score08-agg = 5

| RD1-team09      = {{bayroq|UZB}} [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
| RD1-score09-1   = 0
| RD1-score09-2   = 0
| RD1-score09-agg = 0
| RD1-team10      = {{bayroq|KSA}} '''[[Al-Hilal FC|Al-Hilol]]'''
| RD1-score10-1   = 1
| RD1-score10-2   = 3
| RD1-score10-agg = 4

| RD1-team11      = {{bayroq|QAT}} '''[[Al Sadd SC|Al-Sadd]]''' ([[Safarda urilgan gol qiymati|s]])
| RD1-score11-1   = 0
| RD1-score11-2   = 2
| RD1-score11-agg = 2
| RD1-team12      = {{bayroq|IRN}} [[Foolad FC|Fulad]]
| RD1-score12-1   = 0
| RD1-score12-2   = 2
| RD1-score12-agg = 2

| RD1-team13      = {{bayroq|UAE}} [[Al Jazira Club|Al-Jazira]]
| RD1-score13-1   = 1
| RD1-score13-2   = 1
| RD1-score13-agg = 2
| RD1-team14      = {{bayroq|UAE}} '''[[Al Ain FC|Al-Ayn]]'''
| RD1-score14-1   = 2
| RD1-score14-2   = 2
| RD1-score14-agg = 4

| RD1-team15      = {{bayroq|KSA}} '''[[Ittihad FC|Al-Ittihod]]'''
| RD1-score15-1   = 1
| RD1-score15-2   = 3
| RD1-score15-agg = 4
| RD1-team16      = {{bayroq|KSA}} [[Al Shabab FC (Ar-Riyod)|Al-Shabob]]
| RD1-score16-1   = 0
| RD1-score16-2   = 1
| RD1-score16-agg = 1

| RD2-team01      = {{bayroq|KOR}} [[Pohang Steelers]]
| RD2-score01-1   = 0
| RD2-score01-2   = 0
| RD2-score01-agg = 0 {{small|(0)}}
| RD2-team02      = {{bayroq|KOR}} '''[[FC Seoul]]''' ([[Penaltilar seriyasi (futbol)|p]])
| RD2-score02-1   = 0
| RD2-score02-2   = 0
| RD2-score02-agg = 0 {{small|(3)}}

| RD2-team03      = {{nowrap|{{bayroq|AUS}} '''[[Western Sydney Wanderers FC|Western Sydney Wanderers]]''' ([[Safarda urilgan gol qiymati|s]])}}
| RD2-score03-1   = 1
| RD2-score03-2   = 1
| RD2-score03-agg = 2
| RD2-team04      = {{bayroq|CHN}} [[Guangzhou Evergrande FC|Guangzhou Evergrande]]
| RD2-score04-1   = 0
| RD2-score04-2   = 2
| RD2-score04-agg = 2

| RD2-team05      = {{bayroq|KSA}} '''[[Al-Hilal FC|Al-Hilol]]'''
| RD2-score05-1   = 1
| RD2-score05-2   = 0
| RD2-score05-agg = 1
| RD2-team06      = {{bayroq|QAT}} [[Al Sadd SC|Al-Sadd]]
| RD2-score06-1   = 0
| RD2-score06-2   = 0
| RD2-score06-agg = 0

| RD2-team07      = {{bayroq|UAE}} '''[[Al Ain FC|Al-Ayn]]'''
| RD2-score07-1   = 2
| RD2-score07-2   = 3
| RD2-score07-agg = 5
| RD2-team08      = {{bayroq|KSA}} [[Ittihad FC|Al-Ittihod]]
| RD2-score08-1   = 0
| RD2-score08-2   = 1
| RD2-score08-agg = 1

| RD3-team01      = {{bayroq|KOR}} [[FC Seoul]]
| RD3-score01-1   = 0
| RD3-score01-2   = 0
| RD3-score01-agg = 0
| RD3-team02      = {{nowrap|{{bayroq|AUS}} '''[[Western Sydney Wanderers FC|Western Sydney Wanderers]]'''}}
| RD3-score02-1   = 0
| RD3-score02-2   = 2
| RD3-score02-agg = 2

| RD3-team03      = {{bayroq|KSA}} '''[[Al-Hilal FC|Al-Hilol]]'''
| RD3-score03-1   = 3
| RD3-score03-2   = 1
| RD3-score03-agg = 4
| RD3-team04      = {{bayroq|UAE}} [[Al Ain FC|Al-Ayn]]
| RD3-score04-1   = 0
| RD3-score04-2   = 2
| RD3-score04-agg = 2

| RD4-team01      = {{nowrap|{{bayroq|AUS}} '''[[Western Sydney Wanderers FC|Western Sydney Wanderers]]'''}}
| RD4-score01-1   = 1
| RD4-score01-2   = 0
| RD4-score01-agg = 1
| RD4-team02      = {{bayroq|KSA}} [[Al-Hilal FC|Al-Hilol]]
| RD4-score02-1   = 0
| RD4-score02-2   = 0
| RD4-score02-agg = 0
}}

===Nimchorak final===
Nimchorak finalda, guruh gʻoliblari mintaqadosh boʻlgan boshqa guruhning ikkinchi oʻrini bilan oʻynaydi, guruh gʻoliblari, ikkinchi uchrashuvda mezbonlik qilishadi.&lt;ref name=&quot;regulations&quot;/&gt;

{{TwoLegStart}}
|-
!colspan=5|Gʻarbiy Osiyo Mintaqasi
{{TwoLegResult|'''[[Ittihad FC|Al-Ittihod]]'''|KSA|4-1|[[Al Shabab FC|Al-Shabob]]|KSA|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi pley-off bosqichi#Al-Ittihod v Al-Shabob|1-0]]|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi pley-off bosqichi#Al-Shabob v Al-Ittihod|3-1]]}}
{{TwoLegResult|[[Al Jazira Club|Al-Jazira]]|UAE|2-4|'''[[Al Ain FC|Al-Ayn]]'''|UAE|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi pley-off bosqichi#Al-Jazira v Al-Ayn|1-2]]|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi pley-off bosqichi#Al-Ayn v Al-Jazira|1-2]]}}
{{TwoLegResult|'''[[Al Sadd SC|Al-Sadd]]''' |QAT|2-2([[safarda urilgan gol qiymati|+]])|[[Foolad FC|Fulad]]|IRN|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi pley-off bosqichi#Al-Sadd v Fulad|0-0]]|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi pley-off bosqichi#Fulad v Al-Sadd|2-2]]}}
{{TwoLegResult|[[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]|UZB|0-4|[[Al-Hilal FC|Al-Hilol]]|KSA|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi pley-off bosqichi#Bunyodkor v Al-Hilol|0-1]]|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi pley-off bosqichi#Al-Hilol v Bunyodkor|0-3]]}}
|-
!colspan=5|Sharqiy Osiyo Mintaqasi
{{TwoLegResult|[[Jeonbuk Hyundai Motors]]|KOR|1-3|'''[[Pohang Steelers]]'''|KOR|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi pley-off bosqichi#Jeonbuk Hyundai Motors v Pohang Steelers|1-2]]|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi pley-off bosqichi#Pohang Steelers v Jeonbuk Hyundai Motors|0-1]]}}
{{TwoLegResult|[[Cerezo Osaka]]|JPN|2-5|'''[[Guangzhou Evergrande FC|Guangzhou Evergrande]]'''|CHN|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi pley-off bosqichi#Cerezo Osaka v Guangzhou Evergrande|1-5]]|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi pley-off bosqichi#Guangzhou Evergrande v Cerezo Osaka|1-0]]}}
{{TwoLegResult|[[Kawasaki Frontale]]|JPN|4-4([[safarda urilgan gol qiymati|+]])|'''[[FC Seoul]]'''|KOR|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi pley-off bosqichi#Kawasaki Frontale v FC Seoul|2-3]]|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi pley-off bosqichi#FC Seoul v Kawasaki Frontale|2-1]]}}
{{TwoLegResult|[[Sanfrecce Hiroshima]]|JPN|3-3([[safarda urilgan gol qiymati|+]])|'''[[Western Sydney Wanderers FC|Western Sydney Wanderers]]'''|AUS|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi pley-off bosqichi#Sanfrecce Hiroshima v  Western Sydney Wanderers|3-1]]|[[AFC 2014 Chempionlar ligasi pley-off bosqichi#Western Sydney Wanderers v Sanfrecce Hiroshima|0-2]]}}
|}

===Chorak final===
Chorak finali uchun qurʼa tashlash jarayoni 2014-yilning 28-mayida boʻlib oʻtdi.&lt;ref name=&quot;qfdraw&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/afc-champions-league-2014/holders-guangzhou-face-australian-debutants|title=Holders Guangzhou face Australian debutants|publisher=AFC|date=28-may 2014}}&lt;/ref&gt;. Bu qurʼaga koʻra, finalgacha klublar faqat oʻzining mintaqasidagi jamoa bilan oʻynaydi, “davlat himoyasi” qonuniga binoan: agar, bitta assotsiatsiyadan ikkita klub qolgan boʻlsa, chorak finalda ular bir biri bilan oʻynamaydi.

{{TwoLegStart}}
|-
!colspan=5|Gʻarbiy Osiyo Mintaqasi
{{TwoLegResult|'''[[Al-Hilal FC|Al-Hilol]]'''|KSA|1–0|[[Al Sadd SC|Al-Sadd]]|QAT|[[AFC Chempionlar ligasi 2014 pley-off bosqichi#Al-Hilol - Al-Sadd|1–0]]|[[AFC Chempionlar ligasi 2014 pley-off bosqichi#Al-Sadd - Al-Hilol|0–0]]}}
{{TwoLegResult|'''[[Al Ain FC|Al-Ayn]]'''|UAE|5–1|[[Ittihad FC|Al-Ittihod]]|KSA|[[AFC Chempionlar ligasi 2014 pley-off bosqichi#Al-Ayn - Al-Ittihod|2–0]]|[[AFC Chempionlar ligasi 2014 pley-off bosqichi#Al-Ittihod - Al-Ayn|3–1]]}}
|-
!colspan=5|Sharqiy Osiyo Mintaqasi
{{TwoLegResult|[[Pohang Steelers]]|KOR|0–0 (0–3 [[Penaltilar seriyasi(futbol)|p]])|'''[[FC Seoul]]'''|KOR|[[AFC Chempionlar ligasi 2014 pley-off bosqichi#Pohang Steelers - FC Seoul|0–0]]|[[AFC Chempionlar ligasi 2014 pley-off bosqichi#FC Seoul - Pohang Steelers|0–0]] {{aet}}}}
{{TwoLegResult|'''[[Western Sydney Wanderers FC|Western Sydney Wanderers]]'''|AUS|2–2 ([[Safarda urilgan gol qiymati|a]])|[[Guangzhou Evergrande FC|Guangzhou Evergrande]]|CHN|[[AFC Chempionlar ligasi 2014 pley-off bosqichi#Western Sydney Wanderers - Guangzhou Evergrande|1–0]]|[[AFC Chempionlar ligasi 2014 pley-off bosqichi#Guangzhou Evergrande - Western Sydney Wanderers|1–2]]}}
|}

===Yarim final===
{{TwoLegStart}}
|-
!colspan=5|Gʻarbiy Osiyo Mintaqasi
{{TwoLegResult|'''[[Al-Hilal FC|Al-Hilol]]'''|KSA|4–2|[[Al Ain FC|Al-Ayn]]|UAE|[[AFC Chempionlar ligasi 2014 pley-off bosqichi#Al-Hilol - Al-Ayn|3–0]]|[[AFC Chempionlar ligasi 2014 pley-off bosqichi#Al-Ayn - Al-Hilol|1–2]]}}
|-
!colspan=5|Sharqiy Osiyo Mintaqasi
{{TwoLegResult|[[FC Seoul]]|KOR|0–2|'''[[Western Sydney Wanderers FC|Western Sydney Wanderers]]'''|AUS|[[AFC Chempionlar ligasi 2014 pley-off bosqichi#FC Seoul - Western Sydney Wanderers|0–0]]|[[AFC Chempionlar ligasi 2014 pley-off bosqichi#Western Sydney Wanderers - FC Seoul|0–2]]}}
|}

===Final===

{{TwoLegStart}}
{{TwoLegResult|'''[[Western Sydney Wanderers FC|Western Sydney Wanderers]]'''|AUS|1–0|[[Al-Hilal FC|Al-Hilol]]|KSA|[[AFC Chempionlar ligasi 2014 pley-off bosqichi#Western Sydney Wanderers - Al-Hilol|1–0]]|[[AFC Chempionlar ligasi 2014 pley-off bosqichi#Al-Hilol - Western Sydney Wanderers|0–0]]}}
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; margin: 0 auto; width: 20%&quot;
|-
!AFC Chempionlar ligasi 2014 &lt;br&gt; gʻolibi
|-
|{{bayroq|AUS|size=100px}}
|-
|'''[[Western Sydney Wanderers FC|Western Sydney Wanderers]]'''&lt;br /&gt;'''Birinchi unvon'''
|}

==Toʻpurarlar==

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%&quot;
!Reyting
!Oʻyinchi
!Jamoa
!{{Tooltip|TR1|Guruh bosqichi 1-tur}}
!{{Tooltip|TR2|Guruh bosqichi 2-tur}}
!{{Tooltip|TR3|Guruh bosqichi 3-tur}}
!{{Tooltip|TR4|Guruh bosqichi 4-tur}}
!{{Tooltip|TR5|Guruh bosqichi 5-tur}}
!{{Tooltip|TR6|Guruh bosqichi 6-tur}}
!{{Tooltip|NF1|Nimchorak final birinchi uchrashuv}}
!{{Tooltip|NF2|Nimchorak final javob uchrashuvi}}
!{{Tooltip|ChF1|Chorak final birinchi uchrashuv}}
!{{Tooltip|ChF2|Chorak final javob uchrashuvi}}
!{{Tooltip|YF1|Yarim final birinchi uchrashuv}}
!{{Tooltip|YF2|Yarim final javob uchrashuvi}}
!&amp;thinsp;&amp;thinsp;{{Tooltip|F1|Final birinchi uchrashuv}}&amp;thinsp;&amp;thinsp;
!&amp;thinsp;&amp;thinsp;{{Tooltip|F2|Final javob uchrashuvi}}&amp;thinsp;&amp;thinsp;
!Umumiy
|-
!1
|align=left|{{flagicon|GHA}} [[Asamoah Gyan]]
|align=left|{{flagicon|UAE}} [[Al Ain FC|Al-Ayn]]
|1||1||2||1||2|| ||1||2||1||1|| || || ||
!12
|-
!2
|align=left|{{flagicon|KSA}} [[Nasser Al-Shamrani]]
|align=left|{{flagicon|KSA}} [[Al-Hilal FC|Al-Hilol]]
|2|| || ||3|| ||1|| ||1|| || ||2||1|| ||
!10
|-
!rowspan=3|3
|align=left|{{flagicon|BRA}} [[Elkeson]]
|align=left|{{flagicon|CHN}} [[Guangzhou Evergrande FC|Guangzhou Evergrande]]
|1|| || || || ||2||2|| || ||1|| || || ||
!6
|-
|align=left|{{flagicon|KSA}} [[Mokhtar Fallatah]]
|align=left|{{flagicon|KSA}} [[Ittihad FC|Al-Ittihod]]
| ||2|| ||1||1|| ||1||1|| || || || || ||
!6
|-
|align=left|{{flagicon|BRA}} [[Luciano Pereira Mendes|Luciano]]
|align=left|{{flagicon|IRN}} [[Foolad FC|Fulad]]
| || || || ||1||3|| ||2|| || || || || ||
!6
|-
!rowspan=2|6
|align=left|{{flagicon|KOR}} [[Kim Seung-dae]]
|align=left|{{flagicon|KOR}} [[Pohang Steelers]]
| ||1||1||1||1|| || ||1|| || || || || ||
!5
|-
|align=left|{{flagicon|BRA}} [[Vágner Love]]
|align=left|{{flagicon|CHN}} [[Shandong Luneng Taishan FC|Shandong Luneng Taishan]]
| ||2||2|| || ||1|| || || || || || || ||
!5
|-
!rowspan=8|8
|align=left|{{flagicon|MAR}} [[Abdelaziz Barrada]]
|align=left|{{flagicon|UAE}} [[Al Jazira Club|Al-Jazira]]
|1|| ||2|| ||1|| || || || || || || || ||
!4
|-
|align=left|{{flagicon|ALG}} [[Nadir Belhadj]]
|align=left|{{flagicon|QAT}} [[Al Sadd SC|Al-Sadd]]
|1||1||1|| || || || ||1|| || || || || ||
!4
|-
|align=left|{{flagicon|AUS}} [[Tomi Juric]]
|align=left|{{flagicon|AUS}} [[Western Sydney Wanderers FC|Western Sydney Wanderers]]
| || || || || || ||1|| ||1||1|| || ||1||
!4
|-
|align=left|{{flagicon|JPN}} [[Yoichiro Kakitani]]
|align=left|{{flagicon|JPN}} [[Cerezo Osaka]]
|1||1||1|| || ||1|| || || || || || || ||
!4
|-
|align=left|{{flagicon|BRA}} [[Thiago Neves]]
|align=left|{{flagicon|KSA}} [[Al-Hilal FC|Al-Hilol]]
| ||1||2|| || || || || || || ||1|| || ||
!4
|-
|align=left|{{flagicon|BRA}} [[Nilmar]]
|align=left|{{flagicon|QAT}} [[El Jaish SC|Al Jaysh]]
| ||2|| ||1||1|| || || || || || || || ||
!4
|-
|align=left|{{flagicon|IRN}} [[Mehdi Sharifi]]
|align=left|{{flagicon|IRN}} [[Sepahon FK|Sepahon]]
|1||1|| || ||2|| || || || || || || || ||
!4
|-
|align=left|{{flagicon|NGA}} [[Kalu Uche]]
|align=left|{{flagicon|QAT}} [[Al Rayyan SC|Al-Rayyan]]
|1||1||2|| || || || || || || || || || ||
!4
|}

{{small|Ilova: Oʻtish bosqichidagi gollar hisoblanmaydi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/en/component/afcasfeeds/?view=ajax&amp;show=mod_topScorer&amp;stageid=316&amp;disp=all|title=Top Goal Scorers (by Stage) – 2014 AFC Champions League Play-off|publisher=AFC.com}}&lt;/ref&gt;}}

{{small|Manba:&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/en/component/afcasfeeds/?view=ajax&amp;show=mod_topScorer&amp;stageid=317&amp;disp=all|title=Top Goal Scorers (by Stage) – 2014 AFC Champions League Group Stage|publisher=AFC.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/en/component/afcasfeeds/?view=ajax&amp;show=mod_topScorer&amp;stageid=319&amp;disp=all|title=Top Goal Scorers (by Stage) – 2014 AFC Champions League Knock-out Stage|publisher=AFC.com}}&lt;/ref&gt;}}

==Shuningdek, koʻring==
*[[AFC kubogi 2014]]
*[[AFC Prezident kubogi 2014]]
*[[FIFA Klublar oʻrtasida jahon chempionati 2014]]

== Manbalar ==
{{manbalar|2}}

== Havolalar ==
*{{Rasmiy sayt|http://www.the-afc.com/en/tournaments/clubs/afc-champions-league.html|name=AFC Chempionlar ligasi}}

{{AFC Chempionlar ligasi}}

{{DEFAULTSORT:Afc Chempionlar ligasi 2014}}
[[Turkum:AFC Chempionlar ligasi 2014]]
[[Turkum:AFC Osiyo Chempionlar Ligasi mavsumlari]]</text>
      <sha1>6fm23xthroo7te5ah1wwnmudbhay105</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Turkum:AFC Chempionlar ligasi 2014</title>
    <ns>14</ns>
    <id>647710</id>
    <revision>
      <id>6327473</id>
      <parentid>1618458</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T12:20:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6327473</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="88" sha1="9m2clytfmkpoq9smid43ko5ee1z9zqy" xml:space="preserve">[[Turkum:2014-yil Osiyo futbolida|1]]
[[Turkum:AFC Osiyo Chempionlar Ligasi mavsumlari]]</text>
      <sha1>9m2clytfmkpoq9smid43ko5ee1z9zqy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Robin Li</title>
    <ns>0</ns>
    <id>652041</id>
    <revision>
      <id>6327573</id>
      <parentid>6169185</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T17:38:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327573</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10733" sha1="ikfzv22wzj6svdj4h39oe3q99w50gnu" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat
| ismi           = Robin Li
| asl ismi          = Yanhong Li / 李彦宏
| portret          = Robin Li at the Web 2.0 Summit 2010 (cropped).jpg
| eni     = 200px 
| tavsif        = Web 2.0 Sammitida, 2010
| tavallud sanasi     = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1968|11|17|df=yes}}
| tavallud joyi = Shanxi, Xitoy
| turmush ortogi = Dongmin (Melissa) Ma / 马东敏
| bolalari = (4 ta farzandi bor)
}}

'''Robin Li Yanhong''' (1968-yil 17-noyabrda tugʻilgan) – [[xitoy]]lik [[dasturiy taʼminot]] [[muhandis]]i, internet-tadbirkor, milliarder, [[Baidu]] texnologiya kompaniyasi asoschilaridan biri va [[Bosh ijrochi direktor|bosh ijrochi direktori]]&lt;ref name=&quot;baidu2&quot;&gt;{{URL|www.baidu.com}}&lt;/ref&gt;. 2023-yil iyun holatiga koʻra, uning boyligi [[Forbes]] tomonidan 8,6 milliard dollarga baholangan&lt;ref name=&quot;Forbes profile2&quot;&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Forbes profile: Robin Li |url=https://www.forbes.com/profile/robin-li/ |ish=Forbes |qaralgan sana=18 March 2022}}&lt;/ref&gt;.

Li [[Peking universiteti|Pekin universitetida]] axborot menejmenti va Buffalo universitetida kompyuter fanlarini oʻrgangan. 1996-yilda „RankDex“ dasturini yaratdi&lt;ref name=&quot;rankdex&quot;&gt;[http://www.rankdex.com/about.html „About: RankDex“] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120120002301/http://www.rankdex.com/about.html |date=2012-01-20 }}, rankdex.com; accessed 3 May 2014.&lt;/ref&gt;. 2000-yilda Erik Xu bilan birga Baidu kompaniyasiga asos solgan. Li 2004-yilning yanvaridan beri Baidu kompaniyasining bosh direktori lavozimida ishlab kelmoqda. Kompaniya 2005-yil 5-avgustda [[Nasdaq|NASDAQ]] roʻyxatiga kiritilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.taipeitimes.com/News/biz/archives/2005/08/07/2003266803 |sarlavha=Baidu mesmerizes Wall Street - Taipei Times |sana=7 August 2005 |ish=www.taipeitimes.com |qaralgan sana=13 August 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=15 May 2011 |title=The Ultimate List Of 15 Asian Scientists To Watch – Robin Li |work=AsianScientist.com |url=http://www.asianscientist.com |access-date=6 June 2011}}&lt;/ref&gt;.

Li 12-chaqiriq Xitoy xalq siyosiy maslahat kengashi aʼzosi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://news.china.com.cn/2013lianghui/2013-03/05/content_28139169.htm |qaralgan sana=March 5, 2016 |title=China Internet Information Center |arxivsana=March 5, 2017 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20170305010441/http://news.china.com.cn/2013lianghui/2013-03/05/content_28139169.htm}}&lt;/ref&gt;.

Baidu kompaniyasining bosh direktori lavozimida ishlagan vaqtida Li Vey Zeksining oʻlimi, Tiebaʼda malakasiz shifoxonalar reklamasi va reklama firibgarligi kabi bir qator nizolar uchun tanqid qilingan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=Huang |ism=Zheping |sana=2016-05-02 |sarlavha=Baidu, China's version of Google, is &quot;evil,&quot; a growing number of users say |url=https://qz.com/674030/baidu-chinas-version-of-google-is-evil-a-growing-number-of-users-say |qaralgan sana=2023-06-10 |ish=Quartz |til=en}}&lt;/ref&gt;.

2001-yilda „Xitoyning eng yaxshi oʻnta innovatsion ixtirochilari“ qatoriga kirdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://chuangye.cyol.com/content/2006-05/23/content_1392636.htm |arxivurl=https://web.archive.org/web/20060530071214/http://chuangye.cyol.com/content/2006-05/23/content_1392636.htm |arxivsana=2006-05-30 |sarlavha=中国十大创业新锐&quot;80后&quot;李想上榜}}&lt;/ref&gt;. 2002-2003-yillarda „&lt;nowiki/&gt;[[axborot texnologiyalari]] sohasidagi oʻnta mashhur shaxs“ qatoriga kiritilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://it.sohu.com/20070101/n247384736.shtml |sarlavha=it.sohu.com}}&lt;/ref&gt;. 2004-yil aprel oyida „Xitoy dasturiy taʼminotidagi oʻn nafar eng yaxshi yosh mutaxassis“ qatorida turadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.baiduer.com.cn/?p=6777 |sarlavha=www.baiduer.com.cn}}&lt;/ref&gt;. 2005-yil dekabr oyida „Xitoyning eng yaxshi iqtisodchisi“ deb topildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.cipnews.com.cn/showArticle.asp?Articleid=726 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110707014939/http://www.cipnews.com.cn/showArticle.asp?Articleid=726 |arxivsana=2011-07-07 |sarlavha=中国经济界奥斯卡奖的&quot;ＣＣＴＶ２００５中国经济年度人物评选&quot;各个奖项揭晓-中国知识产权报---要闻回顾}}&lt;/ref&gt;.

2014-yil avgust oyida Li [[BMT Bosh kotibi|Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh kotibi]] tomonidan Barqaror rivojlanish uchun maʼlumotlar inqilobi boʻyicha mustaqil ekspert maslahat guruhi hamraisi etib tayinlandi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sana=18 September 2014 |sarlavha=UN Secretary-General's Data Revolution expert group |url=http://www.undatarevolution.org/about-ieag/ |qaralgan sana=13 August 2017 |ish=undatarevolution.org}}&lt;/ref&gt;.

== Taʼlim ==
Li [[Shansi|Shansi provinsiyasining]] Yangquan shahrida tugʻilgan va u yerda bolaligining katta qismini oʻtkazgan. Uning ikkala ota-onasi ham zavod ishchilari edi. Li besh farzandning toʻrtinchisi va yagona oʻgʻil edi&lt;ref name=&quot;mbalib12&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=http://wiki.mbalib.com/wiki/李彦宏 |til=zh |sarlavha=Wiki.mbalib.com |sana=1 May 2012 |qaralgan sana=5 May 2012}}&lt;/ref&gt;.

[[Peking universiteti|Pekin universitetida]] [[Axborotni boshqarish|axborot menejmenti]] yoʻnalishi boʻyicha bakalavr darajasini oldi. 1991-yilning kuzida Li Nyu-Yorkdagi [[Buffalo universiteti|Buffalo universitetiga]] kompyuter fanlari boʻyicha doktoranturaga oʻqishga bordi. 1994-yilda doktorlik dasturini magistrlik darajasi bilan tugatdi&lt;ref name=&quot;mbalib1&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=http://wiki.mbalib.com/wiki/李彦宏 |til=zh |sarlavha=Wiki.mbalib.com |sana=1 May 2012 |qaralgan sana=5 May 2012}}&lt;/ref&gt;.

== RankDex ==
1994-yilda Dow Jones and Company birjasining [[New Jersey|Nyu-Jersi]] boʻlimi boʻlgan IDD Information Services shirkatiga kirdi va [[The Wall Street Journal]] onlayn nashri uchun dasturiy taʼminot ishlab chiqishda ishtirok etdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.taipeitimes.com/News/bizfocus/archives/2006/09/17/2003328060 |sarlavha=Robin Li's vision powers Baidu's Internet search dominance - Taipei Times |sana=17 September 2006 |ish=www.taipeitimes.com |qaralgan sana=13 August 2017}}&lt;/ref&gt;. U qidiruv tizimlari uchun algoritmlarni takomillashtirish ustida ishlagan. U 1994-yil may oyidan 1997-yil iyunigacha IDD Information Services kompaniyasida qoldi. 1996-yilda qidiruv tizimi sahifalari reytingi uchun Rankdex saytlarini baholash algoritmini yaratdi&lt;ref name=&quot;rankdex2&quot;&gt;[http://www.rankdex.com/about.html „About: RankDex“] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120120002301/http://www.rankdex.com/about.html |date=2012-01-20 }}, rankdex.com; accessed 3 May 2014.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Greenberg, Andy, [https://web.archive.org/web/20090922194042/http://www.forbes.com/forbes/2009/1005/technology-baidu-robin-li-man-whos-beating-google_2.html „The Man Whoʻs Beating Google“], ''Forbes'' magazine, October 05, 2009&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Yanhong Li, &quot;Toward a Qualitative Search Engine, &quot; ''IEEE Internet Computing'', vol. 2, no. 4, pp. 24–29, July/August 1998, {{doi|10.1109/4236.707687}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;USPTO, [https://patents.google.com/patent/US5920859A/en?oq=US5920859A „Hypertext Document Retrieval System and Method“], US Patent number: 5920859A, Inventor: Yanhong Li, Filing date: 5 February 1997, Issue date: 6 July 1999&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Baidu Vs Google: The Twins Of Search Compared |url=https://fourweekmba.com/baidu-vs-google/ |ish=FourWeekMBA |qaralgan sana=16 June 2019 |sana=18 September 2018 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190616132734/https://fourweekmba.com/baidu-vs-baidu/ |arxivsana=2019-06-16}}&lt;/ref&gt;. [[Google]] qidiruv algoritmi uchun patentni ikki yil oʻtib, 1998-yilda topshirdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=Altucher |ism=James |sarlavha=10 Unusual Things About Google |url=https://www.forbes.com/sites/jamesaltucher/2011/03/18/10-unusual-things-about-google-also-the-worst-vc-decision-i-ever-made/ |sana=March 18, 2011 |ish=[[Forbes]] |qaralgan sana=16 June 2019}}&lt;/ref&gt;. Google asoschisi [[Larry Page]] „PageRank“ tizimini yaratishda yordam berdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Method for node ranking in a linked database |url=https://www.google.com/patents/US6285999 |sarlavha=Google Patents |qaralgan sana=19 October 2015 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20151015185034/http://www.google.com/patents/US6285999 |arxivsana=15 October 2015}}&lt;/ref&gt;. Keyinchalik Li oʻzining Rankdex texnologiyasidan Baidu qidiruv tizimi uchun foydalangan.

== Baidu ==
Li 1997-yil iyulidan 1999-yil dekabrigacha [[Infoseek]] internet qidiruvi kompaniyasida muhandis boʻlib ishlagan. Uning yutugʻi Go.com tomonidan qoʻllaniladigan rasmlarni qidirish funksiyasi boʻldi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Watts |first=Jonathan |date=8 December 2005 |title=The man behind China's answer to Google: accused by critics of piracy and censorship |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/technology/2005/dec/08/piracy.news |access-date=13 August 2017}}&lt;/ref&gt;. 2000-yil yanvar oyida Baiduga asos solganidan beri Li kompaniyani eng yirik Xitoy qidiruv tizimiga aylantirdi. Qidiruv soʻrovlari boʻyicha bozor ulushi 80% dan ortiq va dunyodagi ikkinchi yirik mustaqil qidiruv tizimiga aylandi. qidiruv tizimi. 2005-yil 5-avgustda Baidu oʻzining [[Nasdaq|NASDAQ]] birjasida IPOni yakunladi va 2007-yilda [[Nasdaq|NASDAQ]] −100 indeksiga kiritildi&lt;ref&gt;[https://money.cnn.com/galleries/2007/biz2/0706/gallery.50whomatter.biz2/34.html CNN Money, June 2007, „50 people who matter now“] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20230618090636/https://money.cnn.com/galleries/2007/biz2/0706/gallery.50whomatter.biz2/34.html |date=2023-06-18 }}, cnn.com; accessed 3 May 2014.&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* [http://www.reuters.com/article/idUSTOE60H01S20100120 „NEWSMAKER-Baidu founder rules Chinaʼs Web with pragmatism“] by Melanie Lee, ''[[:en:Reuters]]'', 19-yanvar 2010-yil.{{ref-en}}
* [http://ir.baidu.com/phoenix.zhtml?c=188488&amp;p=irol-govBio&amp;ID=138201 Robin Li profile] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140908094409/http://ir.baidu.com/phoenix.zhtml?c=188488&amp;p=irol-govBio&amp;ID=138201 |date=2014-09-08 }}, ir.baidu.com; accessed 3-may 2014-yil. {{ref-en}}
* [http://ecorner.stanford.edu/authorMaterialInfo.html?mid=2280 Robin Li delivers lecture at Stanford Universityʼs Entrepreneurship Corner] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20111004200233/http://ecorner.stanford.edu/authorMaterialInfo.html?mid=2280 |date=2011-10-04 }}, September 2009; accessed 3-may 2014-yil. {{ref-en}}
* [http://www.asia-inc.com/May05/Hchina_RobinLi_may.htm Asia.com] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20060502171419/http://www.asia-inc.com/May05/Hchina_RobinLi_may.htm |date=2006-05-02 }}; accessed 3-may 2014-yil. {{ref-en}}

{{DEFAULTSORT:Li, Robin}}
[[Turkum:Xitoy milliarderlari]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]</text>
      <sha1>ikfzv22wzj6svdj4h39oe3q99w50gnu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Turkum:AFC Chempionlar ligasi 2015</title>
    <ns>14</ns>
    <id>653746</id>
    <revision>
      <id>6327474</id>
      <parentid>1664767</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T12:20:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6327474</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="87" sha1="22vn9jbjwkbbzyob4i0zhv7cqns99w3" xml:space="preserve">[[Turkum:AFC Osiyo Chempionlar Ligasi mavsumlari]]
[[Turkum:2015-yili Osiyo futbolida]]</text>
      <sha1>22vn9jbjwkbbzyob4i0zhv7cqns99w3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Turkum:AFC Chempionlar ligasi 2013</title>
    <ns>14</ns>
    <id>656513</id>
    <revision>
      <id>6327472</id>
      <parentid>1682001</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T12:19:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6327472</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="87" sha1="erc0az1hch08susibl0ihxt98nkg0or" xml:space="preserve">[[Turkum:AFC Osiyo Chempionlar Ligasi mavsumlari]]
[[Turkum:2013-yili Osiyo futbolida]]</text>
      <sha1>erc0az1hch08susibl0ihxt98nkg0or</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Samvel Babayan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>668286</id>
    <revision>
      <id>6327687</id>
      <parentid>6322000</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T04:14:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>2 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327687</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17883" sha1="no8g19bjeawh3gy48teora7qyddhgkk" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Samvel Babayan
 | image              = Babayan S V.jpg
 | toliqism           = Samvel Vyacheslavovich Babayan
 | tavallud_sana      = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1971|5|19}}
 | tavallud_joyi      = {{tavalludJoyi|Toshkent}} [[Oʻzbekiston SSR]]
 | joriyklub          = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
 | boshliqyillar1     = 1990—1993
 | boshliqklublar1    = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (murabbiy)
 | boshliqyillar2     = 1993—1996
 | boshliqklublar2    = [[Doʻstlik (futbol klubi)|Politotdel]] (murabbiy)
 | boshliqyillar3     = 1996—2000
 | boshliqklublar3    = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (murabbiy)
 | boshliqyillar4     = 2001—2002
 | boshliqklublar4    = {{nft|Oʻzbekiston}} (menejer)
 | boshliqyillar5     = 2002—2014
 | boshliqklublar5    = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (vitse-prezident)
 | boshliqyillar6     = 2014—2015
 | boshliqklublar6    = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
 | boshliqyillar7     = 2015—2016
 | boshliqklublar7    = {{nft|Oʻzbekiston}} (U23)
 | boshliqyillar8     = 2015—2017
 | boshliqklublar8    = {{nft|Oʻzbekiston}}
 | boshliqyillar9     = 2018
 | boshliqklublar9    = Spartak Yurmala
 | boshliqyillar10    = 2018—2019
 | boshliqklublar10   = Spartak Yurmala ({{texnik direktor}})
 | boshliqyillar11    = 2019
 | boshliqklublar11   = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] (maslahatchi)
 | boshliqyillar12    = 2019
 | boshliqklublar12   = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
 | boshliqyillar13    = 2019—2020
 | boshliqklublar13   = Changchun Yatai
 | boshliqyillar14    = 2021—2022
 | boshliqklublar14   = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] ({{maslahatchi murabbiy}})
 | boshliqyillar15    = 2024—2025
 | boshliqklublar15   = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] ({{maslahatchi murabbiy}})
 | boshliqyillar16    = 2025—2026
 | boshliqklublar16   = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
}}
'''Samvel Vyacheslavovich Babayan''' ([[1971-yil]] [[19-may]]) – [[Armanlar|arman]] millatiga mansub [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|sovet]] va [[Oʻzbekiston|oʻzbek]] [[futbol]]chisi. 2015—2017-yillarda Olimpiya va [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi]] bosh murabbiyi.

== Hayoti ==
Samvel Babayan 1971-yil 19-mayda [[Toshkent]] shahrida tavallud topgan. Mavjud ayrim maʼlumotlarga koʻra, u Toshkent davlat jismoniy tarbiya institutini murabbiylik ixtisosligi boʻyicha tamomlagan&lt;ref name=&quot;a0&quot;&gt;''[[Сафаров, Владимир Ашотович|Safarov V. A.]]'' Ensiklopediya futbola v Uzbekistane 1912—2012. – T. 2014. – S. 363.&lt;/ref&gt;.

Samvel Babayan [[Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi|Oʻzbekiston SSRda]] turli jamoalar uchun toʻp surgan.

=== Karyerasining boshlanishi ===
1993-yili [[Toshkent viloyati]]dagi „Siyosiy boshqarma“ futbol jamoasi rahbari etib tayinlanadi. 1996-yili [[Navbahor (futbol klubi)|&quot;Navbahor&quot;]] futbol klubi bosh murabbiyi Viktor Jalilov yordamchisi sifatida faoliyat olib boradi va oʻsha yilda jamoa [[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston Oliy ligasi 2014|Oʻzbekiston chempionligini]] qoʻlga kiritadi. Shundan keyin 2001-yilda Babayanni [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi]] boshqaruvchisi sifatida ishga taklif etishadi va keyingi yili murabbiy [[Toshkent]]ning [[Paxtakor (futbol klubi)|&quot;Paxtakor&quot;]] futbol klubi vitse-prezidenti etib tayinlanadi.

2014-yilda „Paxtakor“ [[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston Oliy ligasi 2014|Oʻzbekiston Oliy ligasi]] chempionligini qoʻlga kiritadi va Babayan yil oxirida Oʻzbekistonning eng yaxshi murabbiyi deb topiladi.

=== Oʻzbekiston terma jamoasi ===
2015-yil 23-iyunda [[Mirjalol Qosimov]] isteʼfoga chiqqanidan soʻng, Babayan [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi]] murabbiyi etib tayinlanadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/m/news/view/6397 |sarlavha=Samvel Babayan – O`zbekiston milliy terma jamoasiga bosh murabbiy etib tayinlandi |sana=23.06.2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;a2&quot;&gt;{{veb manbasi |url=http://www.the-uff.com/ru/news/sections/national/8586 |title=Самвел Бабаян назначен главным тренером национальной сборной Узбекистана |lang= |author= |date=2015-06-23 |work= |publisher=ФФУ |accessdate=2018-08-07 |archivedate=2015-06-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150623163222/http://www.the-uff.com/ru/news/sections/national/8586 }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20150623163222/http://www.the-uff.com/ru/news/sections/national/8586 |date=2015-06-23 }}&lt;/ref&gt;. 2015-yil 27-noyabrda esa Oʻzbekiston Olimpiya terma jamoasi bosh murabbiyi boʻladi&lt;ref&gt;{{Citation |year= |title=Чемпионат Азии U-23: Сборная Узбекистана потеряла шансы на выход из группы |url=http://www.the-uff.com/ru/news/sections/national/9125 |access-date=2018-08-07 |archivedate=2016-01-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160119095817/http://the-uff.com/ru/news/sections/national/9125 }}&lt;/ref&gt;. Uning murabbiyligi ostida maydonga tushuvchi yoshlar terma jamoasining [[:en:2016 AFC U-23 Championship|Osiyo chempionatidagi]] ishtiroki muvaffaqiyatsizlik bilan yakunlanadi va jamoa 2016-yilda [[Rio-de-Janeyro]] shahrida boʻlib oʻtadigan [[Yozgi Olimpiada oʻyinlari 2016|Yozgi Olimpiada oʻyinlari]]ga yoʻllanmani qoʻlga kirita olmaydi.

Babayan boshchiligidagi Oʻzbekiston milliy terma jamoasi [[FIFA Jahon Chempionati 2018|2018-yilda Rossiyada boʻlib oʻtadigan jahon chempionatining]] final bosqichiga chiqa olmaydi. Soʻnggi uchinchi saralash bosqichi natijalariga koʻra, Oʻzbekiston „A“ guruhida [[Eron milliy futbol terma jamoasi|Eron]], [[Janubiy Koreya milliy futbol terma jamoasi|Janubiy Koreya]] va [[Suriya]] terma jamoalarini oʻtkazib yuborgan holda guruhda toʻrtinchi (oltita oʻrindan) oʻrinni egallaydi. 2017-yil 7-sentyabrda Oʻzbekiston milliy terma jamoasi bosh murabbiyligidan ozod etiladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://uz24.uz/sport/samvela-babayana-otpravili-v-otstavku |sarlavha=Самвела Бабаяна отправили в отставку |qaralgan sana=2017-09-07 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20170907165045/http://uz24.uz/sport/samvela-babayana-otpravili-v-otstavku |arxivsana=2017-09-07}}&lt;/ref&gt;.

=== Futboldan bir umrga chetlatilishi ===
2018-yilning 15-yanvar kuni [[Oʻzbekiston futbol assotsiatsiyasi|Oʻzbekiston futbol federatsiyasi]] Babayanni Toshkentning [[Paxtakor (futbol klubi)|&quot;Paxtakor&quot;]] klubidagi faoliyati davomida futbolchilar bilan tuzilgan shartnomalar boʻyicha firibgarlik qilgani uchun umrbod futbol sohasida faoliyat yuritishdan chetlatadi. Shuningdek, murabbiy Oʻzbekiston milliy terma jamoasining [[FIFA Jahon Chempionati 2018|2018-yilgi Jahon chempionati]] [[FIFA Jahon chempionati 2018 saralash bosqichi (AFC)|saralash turniridagi]] omadsizligida ham ayblangan. Babayan nufuzli murabbiy va mutaxassislarning tavsiya va maslahatlariga eʼtibor bermagan holda terma jamoaga oʻyinchilarni tanlashda saviyasi va oʻyini past boʻlgan, oʻziga tanish futbolchilarni jalb etgan, bundan koʻzlangan asosiy maqsad esa oʻzining moddiy manfaatlarini boʻlgan&lt;ref&gt;[https://www.championat.com/football/news-3003497-eks-trener-sbornoj-uzbekistana-babajan-pozhiznenno-otstranjon-ot-futbola.html Championat.com Eks-trener sbornoy Uzbekistana Babayan pojiznenno otstranyon ot futbola]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.sport-express.ru/football/abroad/news/byvshiy-trener-sbornoy-uzbekistana-babayan-pozhiznenno-otstranen-ot-futbolnoy-deyatelnosti-1359436/ |sarlavha=Sport-express.ru Бывший тренер сборной Узбекистана Бабаян пожизненно отстранён от футбольной деятельности |qaralgan sana=2018-01-16 |arxivsana=2018-01-16 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20180116193211/https://www.sport-express.ru/football/abroad/news/byvshiy-trener-sbornoy-uzbekistana-babayan-pozhiznenno-otstranen-ot-futbolnoy-deyatelnosti-1359436/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.championat.com/football/news-3003497-eks-trener-sbornoj-uzbekistana-babajan-pozhiznenno-otstranjon-ot-futbola.html |sarlavha=Championat.com Экс-тренер сборной Узбекистана Бабаян пожизненно отстранён от футбола |qaralgan sana=2018-01-15 |arxivsana=2018-01-16 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20180116081147/https://www.championat.com/football/news-3003497-eks-trener-sbornoj-uzbekistana-babajan-pozhiznenno-otstranjon-ot-futbola.html}}&lt;/ref&gt;.

=== Latviyadagi faoliyati ===
2018-yil aprel oyida Babayan [[Latviya]]ning „Spartak-Yurmala“ futbol klubi bosh murabbiyi etib tayinlandi&lt;ref name=&quot;a1&quot;&gt;{{veb manbasi|url=http://www.12news.uz/news/2014/01/pahtakor-uprazdnil-v-klube-dolzhnost/ |title=«Пахтакор» упразднил в клубе должность главного тренера |lang= |author= |date=2014-01-03|work= |publisher=12news.uz}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20170907165045/http://uz24.uz/sport/samvela-babayana-otpravili-v-otstavku |arxivsana=2017-09-07 |sarlavha=Samvela Babayana otpravili v otstavku |url=http://uz24.uz/sport/samvela-babayana-otpravili-v-otstavku |qaralgan sana=2018-08-07}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.sport-express.ru/football/abroad/news/byvshiy-trener-sbornoy-uzbekistana-babayan-pozhiznenno-otstranen-ot-futbolnoy-deyatelnosti-1359436/ Sport-express.ru Bivshiy trener sbornoy Uzbekistana Babayan pojiznenno otstranen ot futbolnoy deyatelnosti]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://championat.asia/ru/news/breking-news-samvel-babayan-vozglavil-chempiona-latvii|title=Самвел Бабаян возглавил чемпиона Латвии|date=2018-03-27|publisher=championat.asia|accessdate=2018-04-01|archiveurl=|archivedate=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://synottipvirsliga.lv/news/sezonas-simboliskais-starta-saviens-atskanejis-virsliga-sakas-ar-prezentacijas-pasakumu|title=Sezonas simboliskais starta šāviens atskanējis - Virslīga sākas ar prezentācijas pasākumu|date=2018-03-27|publisher=synottipvirsliga.lv|accessdate=2018-04-01|lang=lv|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180402101411/http://synottipvirsliga.lv/news/sezonas-simboliskais-starta-saviens-atskanejis-virsliga-sakas-ar-prezentacijas-pasakumu|archivedate=2018-04-02}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20180402101411/http://synottipvirsliga.lv/news/sezonas-simboliskais-starta-saviens-atskanejis-virsliga-sakas-ar-prezentacijas-pasakumu |date=2018-04-02 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;LSM&quot;&gt;{{veb manbasi|url=https://www.lsm.lv/raksts/sports/futbols/jurmalas-spartaka-trenerim-babajanam-japamet-klubs.a274811/|title=
Jūrmalas «Spartaka» trenerim Babajanam jāpamet klubs|date=2018-04-13|publisher=LSM.lv|accessdate=2018-04-19|lang=lv|archiveurl=|archivedate=}}&lt;/ref&gt;. 2018-yilning 13-aprelida unga Latviya chempionati oliy ligasida&lt;ref name=&quot;LSM2&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.lsm.lv/raksts/sports/futbols/jurmalas-spartaka-trenerim-babajanam-japamet-klubs.a274811/ |sarlavha=Jūrmalas «Spartaka» trenerim Babajanam jāpamet klubs |sana=2018-04-13 |nashriyot=LSM.lv |qaralgan sana=2018-04-19 |til=lv |arxivurl=https://web.archive.org/web/20180420074548/https://www.lsm.lv/raksts/sports/futbols/jurmalas-spartaka-trenerim-babajanam-japamet-klubs.a274811/ |arxivsana=2018-04-20}}&lt;/ref&gt; ishlash uchun zarur boʻlgan [[Yevropa]]da murabbiylik faoliyatini olib borish uchun litsenziya berilmaganligi bois murabbiy klubni boshqara olmasligi maʼlum boʻladi. 23-aprel kuni Babayan „Spartak-Yurmala“ klubi bosh murabbiyi lavozimini tark etadi va klubning texnik direktori lavozimiga oʻtkaziladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.fkspartaks.lv/jaunumi/aleksandrs-gri%C5%A1ins-k%C4%BC%C5%ABst-par-j%C5%ABrmalas-spartaks-galveno-treneri |sarlavha=Aleksandrs Grišins kļūst par Jūrmalas Spartaks galveno treneri |sana=2018-04-23 |til=lat |qaralgan sana=1 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20180423232509/http://www.fkspartaks.lv/jaunumi/aleksandrs-gri%C5%A1ins-k%C4%BC%C5%ABst-par-j%C5%ABrmalas-spartaks-galveno-treneri |arxivsana=2018-04-23}}&lt;/ref&gt;.

=== Xitoydagi faoliyati ===
2019-yil yakunida Babayan [[Xitoy]]ning „Chanchun Yatay“ futbol jamoasi bosh murabbiyi sifatida ish boshlaydi. Oradan maʼlum vaqt oʻtgach, klub oʻzbekistonlik murabbiyni isteʼfoga chiqarganligini rasman eʼlon qiladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://qalampir.uz/uz/news/10-yanvardan-sudyalik-lavozimiga-tayyorlashda-yangi-tartib-joriy-etiladi-26658 |sarlavha=Samvel Babayan iste’foga chiqarildi}}&lt;/ref&gt;.

=== Oʻzbekiston futboliga qaytish ===
2019-yilning 26-fevral kuni OAVda Samvel Babayan [[Toshkent]]ning [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|&quot;Lokomotiv&quot;]] futbol klubi prezidentining maslahatchisi etib tayinlangani haqida maʼlumotlar paydo boʻladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.fergana.agency/news/105509/ |sarlavha=Пожизненно отстранённого от футбола тренера трудоустроили в ташкентский «Локомотив» |nashriyot=fergana.agency |qaralgan sana=2019-3-3 |til=ru |arxivsana=2019-03-01 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190301151015/http://fergana.agency/news/105509/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.centralasian.org/a/29793305.html |sarlavha=Пожизненно отстранённый от футбола Самвел Бабаян назначен советником президента ташкентского «Локомотива» |nashriyot=Служба новостей Центральной Азии |qaralgan sana=2019-3-3 |til=ru |arxivsana=2019-03-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190306051412/https://www.centralasian.org/a/29793305.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://uz.sputniknews.ru/sport/20190226/10921250/Razve-tak-mozhno-bylo-otstranennyy-Samvel-Babayan-vernulsya-v-uzbekskiy-futbol.html |sarlavha=Разве так можно было: отстранённый Самвел Бабаян вернулся в узбекский футбол |nashriyot=Sputnik |qaralgan sana=2019-3-3 |til=ru |arxivsana=2019-03-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190306043856/https://uz.sputniknews.ru/sport/20190226/10921250/Razve-tak-mozhno-bylo-otstranennyy-Samvel-Babayan-vernulsya-v-uzbekskiy-futbol.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/ru/uzb/news/breaking-news-samvel-babayan-v-shtabe-chempiona-uzbekistana |sarlavha=Breaking News! Самвел Бабаян в штабе чемпиона Узбекистана |nashriyot=CHAMPIONAT.asia |qaralgan sana=2019-3-3 |til=ru |arxivsana=2019-03-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190306043516/https://championat.asia/ru/uzb/news/breaking-news-samvel-babayan-v-shtabe-chempiona-uzbekistana}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/samvel-babayan-lokomotivda-ish-boshladi |sarlavha=Самвел Бабаян &quot;Локомотив&quot;да иш бошлади |nashriyot=CHAMPIONAT.asia |qaralgan sana=2019-3-3 |til=uz |arxivsana=2019-03-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190306044210/https://championat.asia/uz/news/samvel-babayan-lokomotivda-ish-boshladi}}&lt;/ref&gt;. Bu maʼlumot Toshkentning „Lokomotiv“ klubi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://lokomotiv.uz/?p=6466&amp;lang=uz |sarlavha=Таниқли мутахассис Самвел Бабаян “Локомотив” ПФКда иш бошлади |nashriyot=lokomotiv.uz |qaralgan sana=2019-3-3 |til=uz |arxivsana=2019-03-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190306042846/http://lokomotiv.uz/?p=6466&amp;lang=uz}}&lt;/ref&gt; rasmiy saytida ham eʼlon qilinadi. Xabar muxlislarning keskin noroziligiga sabab boʻladi, bunga javoban keyinchalik Samvel Babayan oʻzining qisqa intervyusida [[diskvalifikatsiya]] undan 2018-yilning 1-fevralida, yaʼni diskvalifikatsiyadan ikki haftadan sal koʻproq vaqt oʻtgach, olib tashlangani haqida xabar beradi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/samvel-babayan-ofa-otgan-yil-diskvalifikaciyani-bekor-qilgan |sarlavha=Самвел Бабаян: &quot;ЎФА ўтган йил дисквалификацияни бекор қилган&quot; |nashriyot=CHAMPIONAT.asia |qaralgan sana=2019-3-3 |til=uz |arxivsana=2019-03-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190306043025/https://championat.asia/uz/news/samvel-babayan-ofa-otgan-yil-diskvalifikaciyani-bekor-qilgan}}&lt;/ref&gt;.

== Murabbiy sifatida erishgan yutuqlari ==
* Oʻzbekiston chempioni ([[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston Oliy ligasi 2014|2014]]);
* Yilning eng yaxshi futbol murabbiyi (2014).

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==
* [https://web.archive.org/web/20160409113935/http://footballfacts.ru/players/1555662 Profili]&lt;span&gt; &lt;/span&gt; (Rus.)&lt;span&gt; FootballFacts.ru veb-sayti boʻyicha &lt;/span&gt;

{{Oʻzbekistonda yilning eng yaxshi futbol murabbiyi}}
{{Navboxes
|title= Samvel Babayan murabbiylik lavozimlarida
|list1=
{{Oʻzbekiston MFTJ bosh murabbiylari}}
{{Paxtakor futbol klubi murabbiylari}}
{{Lokomotiv Toshkent futbol klubi bosh murabbiylari}}
{{Navbahor futbol klubi murabbiylari}}
{{Andijon futbol klubi murabbiylari}}
}}

{{DEFAULTSORT:Babayan, Samvel}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Toshkent sport kishilari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik futbol murabbiylari]]
[[Turkum:Paxtakor futbol klubi murabbiylari]]
[[Turkum:Lokomotiv Toshkent futbol klubi murabbiylari]]
[[Turkum:Navbahor klubi murabbiylari]]
[[Turkum:Changchun Yatai F.C. murabbiylari]]
[[Turkum:Spartak Yurmala FC murabbiylari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi bosh murabbiylari]]
[[Turkum:Andijon futbol klubi murabbiylari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik muhojir futbol murabbiylari]]
[[Turkum:Xitoydagi muhojir futbol murabbiylar]]
[[Turkum:Latviyadagi muhojir futbol murabbiylar]]</text>
      <sha1>no8g19bjeawh3gy48teora7qyddhgkk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2017-yilgi Cannes kinofestivali</title>
    <ns>0</ns>
    <id>673496</id>
    <revision>
      <id>6327590</id>
      <parentid>3806886</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T18:42:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oqsaqol</username>
        <id>98549</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6327590</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="52719" sha1="iorn6qmamnmjub8h0z4q4rm80w7wel2" xml:space="preserve">{{Bilgiquti
|ismi           = 2017 Cannes kinofestivali 
|tanauslubi     = 
|nomi           = 2017 Cannes kinofestivali
|nomuslubi      = background-color:{{{background-color|##FFFFF0}}}; color:{{{color|black}}};

|tasvir         =

|sarlavha1      =
|belgi1         = Sana
|matn1          = 17-28-may 2017-yil

|sarlavha2      =
|belgi2         = Oʻtkan joyi
|matn2          = [[Cannes]], [[Fransiya]]

|sarlavha3      =
|belgi3         = Rais
|matn3          = Monika Bellucci

|sarlavha4      =
|belgi4         = Ochilish filmi
|matn4          = [[Ismoilning sharpalari]]

|sarlavha5      =
|belgi5         = Yopilish filmi
|matn5          = [[Maydon]] / ([[Ingliz tili|Inglizcha]]: [[:en:The Square|The Square]])

|sarlahva6
|belgi6 = Oldingisi
|matn6 = [[2016-yilgi Cannes kinofestivali]]

|sarlahva7
|belgi7 = Keyingisi
|matn7 = [[2018-yilgi Cannes kinofestivali]]
}}

'''''2017-yilgi Cannes kinofestivali''''' 2017-yilning 17—28-mayida [[Fransiya]]ning [[Cannes]] shahrida boʻlib oʻtgan [[kinofestival]]dir.&lt;ref&gt;{{Citation |year= |title=arxiv nusxasi |url=http://www.festival-cannes.com/en/actualites/articles/rendez-vous-in-2017 |access-date=2016-06-07 |archivedate=2016-06-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160607021510/http://www.festival-cannes.com/en/actualites/articles/rendez-vous-in-2017 }}&lt;/ref&gt; Hayʼat boshchiligini [[Ispaniya]]lik film rejjisor va ssenarist [[Pedro Almodóvar]] boshladi.&lt;ref&gt;{{Citation |year= |title=arxiv nusxasi |url=http://www.festival-cannes.com/en/actualites/articles/pedro-almodovar-president-of-the-jury-of-the-70th-festival-de-cannes |access-date=2017-02-01 |archivedate=2017-02-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170201010752/http://www.festival-cannes.com/en/actualites/articles/pedro-almodovar-president-of-the-jury-of-the-70th-festival-de-cannes }}&lt;/ref&gt; Taqdimotchi esa [[Monica Bellucci]] boʻladigan boʻldi.&lt;ref&gt;http://www.beyazperde.com/haberler/filmler/haberler-78055/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation |year= |title=arxiv nusxasi |url=http://www.lefigaro.fr/flash-actu/2017/03/20/97001-20170320FILWWW00261-festival-de-cannes-monica-bellucci-en-maitresse-de-ceremonie.php |access-date=2017-03-21 |archivedate=2017-03-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170321084741/http://www.lefigaro.fr/flash-actu/2017/03/20/97001-20170320FILWWW00261-festival-de-cannes-monica-bellucci-en-maitresse-de-ceremonie.php }}&lt;/ref&gt;.

Festivalning 70 yilligi nishonlanadi. Festivalning rasmiy plakatida Italiyalik aktrisa [[Claudia Cardinale]]ning surati tushirilgan.

[[Oltin Palma]] shvetsiyalik rejissor [[Ruben Östlund]]ning ''[[The Square]]'' filmiga topshirildi.&lt;ref&gt;http://variety.com/2017/film/festivals/cannes-film-festival-2017-award-winners-palme-d-or-1202446856/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-40077490&lt;/ref&gt;

== Rasmiy tanlov ==
=== Tanlov ===
[[Oltin Palma]]da qatnashadigan filmlar 13-aprel 2017-yili elon qilindi&lt;ref name=&quot;arxiv nusxasi&quot;&gt;{{Citation |year= |title=arxiv nusxasi |url=http://www.festival-cannes.com/en/actualites/articles/the-2017-official-selection |access-date=2017-04-14 |archivedate=2017-04-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170414052115/http://www.festival-cannes.com/en/actualites/articles/the-2017-official-selection }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;indiewire.com&quot;&gt;{{Citation |year= |title=arxiv nusxasi |url=http://www.indiewire.com/2017/04/cannes-2017-lineup-list-film-festival-schedule-1201804813/ |access-date=2017-04-15 |archivedate=2017-04-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170415213246/http://www.indiewire.com/2017/04/cannes-2017-lineup-list-film-festival-schedule-1201804813/ }}&lt;/ref&gt;:
''Oʻzbek tilida tarjimalar notogʻri boʻlishi mumkin''
{| class=&quot;sortable wikitable&quot; style=&quot;width:85%;&quot; cellpadding=&quot;5&quot;
|-
! style=&quot;width:30%;&quot;| Oʻzbekcha yoki Inglizcha nomi
! style=&quot;width:30%;&quot;| Asl nomi
! style=&quot;width:25%;&quot;| Rejissor(lar)
! style=&quot;width:15%;&quot;| Mamlakat
|-
|''[[Hech qayerdan]]'' / ''In the Fade'' || ''Aus dem Nichts'' || [[Fatih Akın]] || [[Germaniya]]
|-
|''[[Meyerowitz Hikoyalari]]'' / ''The Meyerowitz Stories'' || ''The Meyerowitz Stories (New and Selected)'' || [[Noah Baumbach]] || [[AQSh]]
|-
|''[[Okja]]'' || ''옥자 Okja'' || [[Bong Joon-ho]] || [[Koreya Respublikasi]], [[AQSh]]
|-
|''[[Daqiqada 120-zarba]]'' || ''120 battements par minute'' || [[Robin Campillo]] || [[Fransiya]]
|-
|''[[Aldab qoʻygan]]'' || ''The Beguiled'' || [[Sofia Coppola]] || [[AQSh]]
|-
|''[[Rodin (film)|Rodin]]'' || ''Rodin'' || [[Jacques Doillon]] || [[Fransiya]], [[Belgiya]]
|-
|''[[Baxtli yakun]]'' || ''Happy End'' || [[Michael Haneke]] || [[Fransiya]], [[Germaniya]], [[Avstriya]]
|-
|''[[Olam qoyilmaqom]]'' || ''Wonderstruck'' || [[Todd Haynes]] || [[AQSh]]
|-
|''[[Redoubtable]]'' || ''Le Redoutable'' || [[Michel Hazanavicius]] || [[Fransiya]]
|-
|''[[Ertasi kun]]'' / ''The Day After'' || ''그 후 Geu-hu'' || [[Hong Sang-soo]] || [[Koreya Respublikasi]]
|-
|''[[Nur (film, 2017)|Nur]]'' || ''光 Hikari'' || [[Naomi Kawase]] || [[Yaponiya]], [[Fransiya]]
|-
|''[[Muqaddas kiyikni olimi]]'' || ''The Killing of a Sacred Deer'' || [[Yorgos Lanthimos]] || [[Irlandiya]], [[Buyuk Britaniya]], [[AQSh]]
|-
|''[[A Gentle Creature]]'' || ''A Gentle Creature'' || [[Sergei Loznitsa]] || [[Ukraina]], [[Fransiya]]
|-
|''[[Yupiterning Oyi]]'' / ''Jupiter’s Moon'' || ''Jupiter holdja'' || [[Kornél Mundruczó]] || [[Vengriya]]
|- style=&quot;background:#FFDEAD;&quot;
|''[[The Square (2017 film)|The Square]]''&lt;ref name=&quot;additions&quot;&gt;{{veb manbasi |url=http://www.thewrap.com/cannes-film-festival-adds-roman-polanski-film-lineup/ |author=Steve Pond |title=Cannes Film Festival Adds Roman Polanski Film to Lineup |date=27 Nisan 2017 |accessdate=27 Nisan 2017 |work=The Wrap}}&lt;/ref&gt; &lt;sup&gt;†&lt;/sup&gt; || ''The Square'' || [[Ruben Östlund]] || [[Shvetsiya]], [[Germaniya]], [[Fransiya]], [[Daniya]]
|-
|''[[L'Amant Double]]'' || ''L’Amant double'' || [[François Ozon]] || [[Fransiya]]
|-
|''[[You Were Never Really Here]]'' || ''You Were Never Really Here'' || [[Lynne Ramsay]] || [[Birlashgan Qirollik]], [[AQSh]], [[Fransiya]]
|-
|''[[Good Time]]'' || ''Good Time'' || [[Safdie Brothers|Joshua and Ben Safdie]] || [[AQSh]]
|-
|''[[Sevgisiz]]'' / ''Loveless'' || ''Nelyubov'' || [[Andrey Zvyagintsev]] || [[Rossiya]]
|}

== Un Certain Regard ==
Un Certain Regard boʻlimida raqobatlashadigan filmlar 13-aprel 2017-yili eʼlon qilindi&lt;ref name=&quot;arxiv nusxasi&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;indiewire.com&quot;/&gt;:
{| class=&quot;sortable wikitable&quot; style=&quot;width:85%;&quot; cellpadding=&quot;5&quot;
|-
! style=&quot;width:30%;&quot;| Oʻzbekcha yoki Inglizcha nomi
! style=&quot;width:30%;&quot;| Asl nomi
! style=&quot;width:25%;&quot;| Rejissor(lar)
! style=&quot;width:15%;&quot;| Mamlakat
|-
|''[[:en:Barbara (film)|Barbara]]'' &lt;small&gt;(Ochilish filmi)&lt;/small&gt; || ''Barbara'' || [[Mathieu Amalric]] || [[Fransiya]]
|-
|''[[Choʻl kelinlari]]'' / [[:en:''The Desert Bride (film 2017)|The Desert Bride'']] || ''La novia el desierto'' || [[Cecilia Atán]], [[Valeria Pivato]] || [[Argentina]], [[Fransiya
|-
|''[[:en:Closeness|Closeness]]''/''[[Torlik]]'' || ''Tesnota'' || [[Kantemir Balagov]] || [[Rossiya]]
|-
|''[[:en:Beauty and the Dogs|Beauty and the Dogs]] /''[[Guzallik va It]]''[[ ''على كف عفريت Aala kaf ifrit'']]Kaouther Ben Hania]] || [[Fransiya]], [[Tunis]], [[Shvetsiya]], [[Norvegiya]], [[Livan]], [[Shveysariya]]
|-
|''[[:en:The Workshop|The Workshop]]'' || ''L’Atelier'' || [[Laurent Cantet]] || [[Fransiya]]
|-
|''[[:en:Lucky (2017)|Lucky]]'' || ''Fortunata'' || [[Sergio Castellitto]] || [[Italiya]]
|-
|''[[:en:April's Daughter|April’s Daughter]]'' || ''La hijas de abril'' || [[Michel Franco]] || [[Meksika]]
|-
|''[[:en:Western (2017 film)|Western]]'' || ''Western'' || [[Valeska Grisebach]] || [[Germaniya]], [[Avstriya]], [[Bolgariya]]
|-
|''[[:en:Directions (film)|Directions]]'' || ''Posoki Posoki'' || [[Stephan Komandarev]] || [[Bolgariya]] , [[Germaniya]]
|-
|''[[:en:Out(2017 film)|Out]]'' || ''Vychladnutie'' || [[György Kristóf]] || [[Slovakiya]], [[AQSh]]
|-
|''[[:en:Before We Vanish|Before We Vanish]]'' || ''散歩する侵略者 Sanpo suru shinryakusha'' || [[Kiyoshi Kurosawa]] || [[Yaponiya]]
|-
|''[[:en:Walking Past the Future|Walking Past the Future]]''&lt;ref name=&quot;additions&quot;/&gt; || ''路過未來 Lùguò wèilái'' || [[Li Ruijun]] || [[Xitoy]]
|-
|''[[:en:The Summit (2017 film)|The Summit]]''&lt;ref name=&quot;additions&quot;/&gt; || ''La cordillera'' || [[Santiago Mitre]] || [[Argentina]], [[Fransiya]], [[Ispaniya]]
|-
|''[[:en:Until the Birds Return|Until the Birds Return]]'' * || ''En Attendant les hirondelles'' || [[Karim Moussaoui]] || [[Fransiya]]
|-
|- style=&quot;background:#FFDEAD;&quot;
|''[[:en:A Man of Integrity|A Man of Integrity]]'' &lt;sup&gt;†&lt;/sup&gt; || ''لِرد Lerd'' || [[Mohammad Rasoulof]] || [[Eron]]
|-
|''[[:en:Montparnasse Bienvenue|Montparnasse Bienvenue]]'' * || ''Jeune Femme'' || [[Léonor Sérraille]] || [[Fransiya]], [[Belgiya]]
|-
|''[[:en:Wind River(2017 film)|Wind River]]'' * || ''Wind River'' || [[Taylor Sheridan]] || [[AQSh]], [[Buyuk Britaniya]], [[Kanada]]
|-
|''[[:en:After the War(film)|After the War]]'' / ''Urushdan soʻng'' * || ''Après la guerre'' || [[Annarita Zambrano]] || [[Fransiya]]
|}

== Tanlovda emas ==
{| class=&quot;sortable wikitable&quot; style=&quot;width:85%;&quot; cellpadding=&quot;5&quot;
|-
! style=&quot;width:30%;&quot;| Oʻzbekcha yoki Inglizcha nomi
! style=&quot;width:30%;&quot;| Asl nomi
! style=&quot;width:25%;&quot;| Rejssor(lar)
! style=&quot;width:15%;&quot;| Mamlakat
|-
|''[[:en:Blade of the Immortal (film)|Blade of the Immortal]]'' || ''無限の住人 (Mugen no jūnin)'' || [[Takashi Miike]] || [[Yaponiya]]
|-
|''[[:en:How to Talk to Girls at Parties (film)|How to Talk to Girls at Parties]]'' &lt;sup&gt;‡&lt;/sup&gt; || ''How to Talk to Girls at Parties'' || [[John Cameron Mitchell]] || [[AQSh]], [[Buyuk Britaniya]]
|-
|''[[:en:Ismael's Ghosts]]'' &lt;small&gt;(ochilish filmi)&lt;/small&gt; || ''Les fantômes d’Ismaël'' || [[Arnaud Desplechin]] || [[Fransiya]]
|-
|''[[:en:Faces Places (film)|Faces Places]]'' &lt;small&gt;&amp;#x24B9;&lt;/small&gt; || ''Visages Villages'' || [[Agnès Varda]], [[JR (artist)|JR]] || [[Fransiya]]
|-
|''[[:en:Based on a True Story (film)|Based on a True Story]]''&lt;ref name=&quot;additions&quot;/&gt; || ''D’après une histoire vraie'' || [[Roman Polanski]] || [[Fransiya]], [[Belgiya]]
|}

;Yarim kecha namoishlari
{| class=&quot;sortable wikitable&quot; style=&quot;width:85%;&quot; cellpadding=&quot;5&quot;
|-
! style=&quot;width:30%;&quot;| Oʻzbekcha yoki Inglizcha nomi
! style=&quot;width:30%;&quot;| Asl nomi
! style=&quot;width:25%;&quot;| Rejissor(lar)
! style=&quot;width:15%;&quot;| Mamlakat
|-
|''[[:en:A Prayer Before Dawn (film)|A Prayer Before Dawn]]'' || ''A Prayer Before Dawn'' || [[Jean-Stéphane Sauvaire]] || [[Fransiya]], [[Buyuk Britaniya]]
|-
|''[[:en:The Merciless (film)|The Merciless]]'' || ''불한당 Bulhandang'' || [[Byun Sung-hyun]] || [[Koreya Respublikasi]]
|-
|''[[:en:The Villainess]]'' || ''악녀 Agnyeo'' || [[Jung Byung-gil]] ||  [[Koreya Respublikasi]]
|}

;Maxsus namoishlar
{| class=&quot;sortable wikitable&quot; style=&quot;width:85%;&quot; cellpadding=&quot;5&quot;
|-
! style=&quot;width:30%;&quot;| Oʻzbekcha yoki Inglizcha nomi
! style=&quot;width:30%;&quot;| Asl nomi
! style=&quot;width:25%;&quot;| Rejissor(lar)
! style=&quot;width:15%;&quot;| Mamlakat
|-
|''[[:en:An Inconvenient Sequel: Truth to Power]]'' &lt;small&gt;&amp;#x24B9;&lt;/small&gt; || ''An Inconvenient Sequel: Truth to Power'' || [[Bonni Cohen]], [[Jon Shenk]] || [[Fransiya]]
|-
|''[[:en:12 Days (film)|12 Days]]'' &lt;small&gt;&amp;#x24B9;&lt;/small&gt; || ''12 Jours'' || [[Raymond Depardon]] || [[Fransiya]]
|-
|''[[:en:They (2017 film)|They]]'' *  &lt;sup&gt;‡&lt;/sup&gt; || ''They'' || [[Anahita Ghazvinizadeh]] || [[AQSh]], [[Daniya]], [[Qatar]]
|-
|''[[:en:Claire's Camera]]'' || ''클레어의 카메라 La Caméra de Claire'' || [[Hong Sang-soo]] || [[Koreya Respublikasi]], [[Fransiya]]
|-
|''[[:en:Promised Land (2017 film)|Promised Land]]'' &lt;small&gt;&amp;#x24B9;&lt;/small&gt; || ''Promised Land'' || [[Eugene Jarecki]] || [[AQSh]]
|-
|''[[:en:Napalm (film)|Napalm]]'' &lt;small&gt;&amp;#x24B9;&lt;/small&gt; || ''Napalm'' || [[Claude Lanzmann]] || [[Fransiya]]
|-
|''[[:en:Demons in Paradise|Demons in Paradise]]'' * &lt;small&gt;&amp;#x24B9;&lt;/small&gt; || ''Demons in Paradise'' || [[Jude Ratnam]] || [[Fransiya]], [[Shri-Lanka]]
|-
|''[[:en:Sea Sorrow|Sea Sorrow]]'' &lt;small&gt;&amp;#x24B9;&lt;/small&gt; || ''Sea Sorrow'' || [[Vanessa Redgrave]] || [[Buyuk Britaniya]]
|-
|''[[:en:The Venerable W.|The Venerable W.]]''&lt;ref name=&quot;additions&quot;/&gt; &lt;small&gt;&amp;#x24B9;&lt;/small&gt; || ''Le Vénérable W.'' || [[Barbet Schroeder]] || [[Fransiya]], [[Shveysariya]]
|-
|''[[:en:Plot 35|Plot 35]]''&lt;ref name=&quot;additions&quot;/&gt; &lt;small&gt;&amp;#x24B9;&lt;/small&gt; || ''Carré 35'' || [[Éric Caravaca]] || [[Fransiya]], [[Germaniya]]
|-
|''[[:en:Golden Years (2017 film)|Golden Years]]''&lt;ref name=&quot;additions&quot;/&gt; &lt;sup&gt;‡&lt;/sup&gt; || ''Nos années folles'' || [[André Téchiné]] || [[Fransiya]]
|-
|''[[:en:Zombillenium|Zombillenium]]'' *&lt;ref name=&quot;additions&quot;/&gt; || ''Zombillénium'' || [[Arthur de Pins]], [[Alexis Ducord]] || [[Fransiya]], [[Belgiya]]
|}

;Virtual haqiqat
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:85%;&quot; cellpadding=&quot;5&quot;
|-
! style=&quot;width:30%;&quot;| Oʻzbekcha yoki Inglizcha nomi
! style=&quot;width:30%;&quot;| Asl nomi
! style=&quot;width:25%;&quot;| Rejissor(lar)
! style=&quot;width:15%;&quot;| Mamlakat
|-
|''[[:en:Flesh and Sand|Flesh and Sand]]'' || ''Carne y arena'' || [[Alejandro González Iñárritu]] || [[AQSh]]
|-
|}

;70 yillikga bagʻishlangan namoishlar

{| class=&quot;sortable wikitable&quot; style=&quot;width:85%;&quot; cellpadding=&quot;5&quot;
|-
! style=&quot;width:30%;&quot;| Oʻzbekcha yoki Inglizcha nomi
! style=&quot;width:30%;&quot;| Asl nomi
! style=&quot;width:25%;&quot;| Rejissor(lar)
! style=&quot;width:15%;&quot;| Mamlakat
|-
|colspan=2|''[[:en:Top of the Lake|Top of the Lake]]: China Girl'' (episodes) || [[Jane Campion]], [[Ariel Kleiman]] || [[Buyuk Britaniya]], [[Avstraliya]], [[Yangi Zelandiya]], [[AQSh]]
|-
|''[[:en:24 Frames (film)|24 Frames]]'' || ''24 Frames'' || [[Abbas Kiarostami]] || [[Eron]]
|-
|colspan=2|''[[:en:Twin Peaks (2017 TV series)|Twin Peaks]]'' (2 episodes) || [[David Lynch]] || [[AQSh]]
|-
|''[[:en:Come Swim|Come Swim]]'' || ''Come Swim'' || [[Kristen Stewart]] || [[AQSh]]
|}

== Qisqa metrajli filmlar ==
4,843 qisqa filmdan faqat jadvaldagi shu filmlar [[Oltin Palma]] festivalida koʻrsatishga ega boldilar&lt;ref&gt;{{Citation |year= |title=arxiv nusxasi |url=http://www.festival-cannes.com/en/actualites/articles/the-short-films-selections-at-the-70th-festival-de-cannes |access-date=2017-05-31 |archivedate=2017-04-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170413071554/http://www.festival-cannes.com/en/actualites/articles/the-short-films-selections-at-the-70th-festival-de-cannes }}&lt;/ref&gt;:
{| class=&quot;sortable wikitable&quot; style=&quot;width:85%;&quot; cellpadding=&quot;5&quot;
|-
! style=&quot;width:30%;&quot;| Oʻzbekcha yoki Inglizcha nomi
! style=&quot;width:30%;&quot;| Asl nomi
! style=&quot;width:25%;&quot;| Rejissor(lar)
! style=&quot;width:15%;&quot;| Mamlakat
|-
|''The Ceiling'' / ''Ship''|| ''Katto'' || Teppo Airaksinen || [[Finlandiya]]
|-
|''Grandpa Walrus'' / ''Walrus Bobo'' || ''Pépé le morse'' || Lucrèce Andreae || [[Fransiya]]
|-
|''A Drowning Man'' / ''Choʻkayotgan odam'' || ''A Drowning Man'' || Mahdi Fleifel || [[Buyuk Britaniya]], [[Daniya]], [[Gretsiya]]
|-
|''Lunch Time'' / ''Tushlik vaqti'' || ''وقت ناهار  '' || [[Alireza Ghasemi]] || [[Eron]]
|-
|''Across My Land'' / ''Mening Yerim Ustidan''|| ''Across My Land'' || Fiona Godivier || [[AQSh]]
|-
|''Time to Go'' / ''Borish uchun vaqt'' || ''Koniec widzenia'' || Grzegorz Mołda || [[Polsha]]
|- style=&quot;background:#FFDEAD;&quot;
|''A Gentle Night'' / ''Mayin Tun''  &lt;sup&gt;†&lt;/sup&gt; || ''小城二月 Xiao cheng er yue'' || Qiu Yang || [[Xitoy]]
|-
|''Damiana'' || ''Damiana'' || Andrés Ramírez Pulido || [[Kolumbiya]]
|-
|''Push It'' / ''Itar uni'' || ''Push It'' || Julia Thelin || [[Shvetsiya]]
|}

== Cinéfondation ==
Cinéfondation boʻlimida maktab oʻquvchilari haqida filmga qaratilgan. 2600-filmdan faqat 16-film namoishga tanlab olindi&lt;ref&gt;{{Citation |year= |title=arxiv nusxasi |url=http://www.festival-cannes.com/en/actualites/articles/the-short-films-selections-at-the-70th-festival-de-cannes |access-date=2017-04-13 |archivedate=2017-04-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170413071554/http://www.festival-cannes.com/en/actualites/articles/the-short-films-selections-at-the-70th-festival-de-cannes }}&lt;/ref&gt;:
{| class=&quot;sortable wikitable&quot; style=&quot;width:85%;&quot; cellpadding=&quot;5&quot;
|-
! style=&quot;width:30%;&quot;| Oʻznekcha yoki Inglizcha nomi
! style=&quot;width:30%;&quot;| Asl nomi
! style=&quot;width:25%;&quot;| Rejissor(lar)
! style=&quot;width:15%;&quot;| Maktab
|-
|''Heritage'' || ''בן ממשיך'' || Yuval Aharoni || Steve Tisch School of Film &amp; Television — [[Tel Aviv University|TAU]], [[Isroil]]
|-
|''Animal'' / Hayvon'' || ''Heyvan حیوان'' || Bahman and Bahram Ark || [[Iranian National School of Cinema]], [[Eron]]
|-
|''Atlantis, 2003'' || ''Atlantida, 2003'' || Michal Blaško || FTF [[Academy of Performing Arts in Bratislava|VŠMU]], [[Slovakiya]]
|-
|''Lejla'' || ''Lejla'' || Stijn Bouma || [[Sarajevo Film Academy]], [[Bosniya va Gersegovina]]
|-
|''Empty on the Outside'' / ''Koʻcha boshi'' || ''Vazio do Lado de Fora'' || Eduardo Brandão Pinto || [[Fluminense Federal University|UFF]], [[Braziliya]]
|-
|''Tokeru'' || ''溶ける'' || Aya Igashi || [[Toho Gakuen Film Techniques Training College]], [[Yaponiya]]
|-
|''Afternoon Clouds'' / ''Kechqurungu bulutlar'' || ''Afternoon Clouds'' || Payal Kapadia || [[Film and Television Institute of India|FTII]], [[Xindiston]]
|-
|''Breathless'' / ''Nafas''|| ''À perdre haleine'' || Léa Krawczyk || [[Folimage|La Poudrière]], [[Fransiya]]
|-
|''Give Up The Ghost'' / ''Jon ber'' || ''Give Up The Ghost'' || Marian Mathias || NYU [[Tisch School of the Arts]], [[AQSh]]
|- style=&quot;background:#FFDEAD;&quot;
|''Paul Is Here'' &lt;sup&gt;†&lt;/sup&gt; || ''Paul est là'' || Valentina Maurel || [[INSAS (film school)|INSAS]], [[Belgiya]]
|-
|''Camouflage'' || ''Camouflage'' ||  Imge Özbilge || [[Royal Conservatory of Ghent|KASK]], [[Belgiya]]
|-
|''Little Manifesto Against Solemn Cinema'' || ''Pequeño manifiesto en contra del cine solemne'' || Roberto Porta || [[Universidad del Cine]], [[Argentina]]
|-
|''Wild Horses'' / ''Yovvoyi otlar''|| ''Wild Horses'' || Rory Stewart || [[National Film and Television School|NFTS]], [[Buyuk Britaniya]]
|-
|''Invisibly'' / ''Koʻrinmas'' || ''Láthatatlan'' || Áron Szentpéteri || [[Academy of Drama and Film in Budapest]], [[Vengriya]]
|-
|''Two Youths Died'' / ''Ikkta yosh yigitlar halok boʻlishdi'' || ''Deux Égarés sont morts'' || Tommaso Usberti || [[La Fémis]], [[Fransiya]]
|-
|''Towards the Sun'' / ''Quyosh Tomon'' || ''迎向邊疆公路 Yin shian bien jian gon lu'' || Wang Yi-ling || [[National Taiwan University of Arts|NTUA]], [[Tayvan]]
|}

== Paralell boʻlimlari ==
=== Xalqaro tanqidchilar haftasi ===
Xalqaro tanqidchilar haftasi rasmiy web-saytda 21-aprel 2017-yili eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Citation |year= |title=arxiv nusxasi |url=http://www.semainedelacritique.com/selection.php |access-date=2016-11-27 |archivedate=2016-11-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161127213127/http://www.semainedelacritique.com/selection.php }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;semainedelacritique.com&quot;&gt;{{Citation |year= |title=arxiv nusxasi |url=http://www.semainedelacritique.com/EN/films/2017/Press_Kit_2017-Semaine_de_la_Critique.pdf |access-date=2017-05-31 |archivedate=2017-04-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170422040541/http://www.semainedelacritique.com/EN/films/2017/Press_Kit_2017-Semaine_de_la_Critique.pdf }}&lt;/ref&gt;. [[Fabio Grassadonia]] va [[Antonio Piazza]]ning ''[[Sitsiliya Sharpa Hikoyasi]]'' filmi ochilish marosimida namoish etiladigan boʻldi. [[Dave McCary]]ning ''Brigsby Bear'' filmi yopilish marosimida namoyish etiladigan boʻldi. Badiiy film boʻlimi tanloviga birinchi marotaba hujjatli va animatsiyon filmlar namoyish etiladigan boʻldi&lt;ref name=&quot;semainedelacritique.com&quot;/&gt;:

''Kelajak filmlar''
{| class=&quot;sortable wikitable&quot; style=&quot;width:85%;&quot; cellpadding=&quot;5&quot;
|-
! style=&quot;width:30%;&quot;| Oʻbekcha yoki Inglizcha nomi
! style=&quot;width:30%;&quot;| Asl nomi
! style=&quot;width:25%;&quot;| Rejissor(lar)
! style=&quot;width:15%;&quot;| Mamlakat
|-
|''[[:en:Ava (film)|Ava]]'' * || ''Ava'' || [[Léa Mysius]] || [[Fransiya]]
|-
|''[[:en:The Family (2017 film)|The Family]]'' / ''Oila''  * || ''La familia'' || [[Gustavo Rondón Córdova]] || [[Venesuela]], [[Chili]], [[Norvegiya]]
|-
|''[[:en:Gabriel and the Mountain|Gabriel and the Mountain]]'' / ''Gabriel va Togʻ''|| ''Gabriel e a montanha'' || [[Fellipe Gamarano Barbosa]] || [[Braziliya]], [[Fransiya]]
|- style=&quot;background:#FFDEAD;&quot;
|''[[:en:Makala (film)|Makala]]'' &lt;small&gt;Ⓓ&lt;/small&gt; &lt;sup&gt;†&lt;/sup&gt; || ''Makala'' || [[Emmanuel Gras]] || [[Fransiya]]
|-
|''[[:en:Oh Lucy! (2017 film)|Oh Lucy!]]'' * || ''Oh Lucy!'' || [[Atsuko Hirayanagi]] || [[Yaponiya]], [[AQSh]]
|-
|''[[:en:Los Perros|Los Perros]]'' || ''Los perros'' || [[Marcela Said]] || [[Chili]], [[Fransiya]]
|-
|''[[:en:Tehran Taboo|Tehran Taboo]]'' * || ''Tehran Taboo'' || [[Ali Soozandeh]] || [[Germaniya]], [[Avstriya]]
|}

;Maxsus namoishlar
{| class=&quot;sortable wikitable&quot; style=&quot;width:85%;&quot; cellpadding=&quot;5&quot;
|-
! style=&quot;width:30%;&quot;| Oʻzbekcha yoki Inglizcha nomi
! style=&quot;width:30%;&quot;| Asl nomi
! style=&quot;width:25%;&quot;| Rejissor(lar)
! style=&quot;width:15%;&quot;| Mamlakat
|-
|''[[:en:Sicilian Ghost Story|Sicilian Ghost Story]]'' / ''Sitsiliya Sharpa Hikoyasi'' &lt;small&gt;(opening film)&lt;/small&gt; || ''Sicilian Ghost Story'' || [[Fabio Grassadonia]], [[Antonio Piazza]] || [[Italiya]]
|-
|''[[:en:Bloody Milk|Bloody Milk]]'' / ''Qonli suy'' * || ''Petit Paysan'' || [[Hubert Charuel]] || [[Fransiya]]
|-
|''[[:en:A Violent Life (2017 film)|A Violent Life]]'' || ''Une vie violente'' || [[Thierry de Peretti]] || [[Fransiya]]
|-
|''[[:en:After School Knife Fight|After School Knife Fight]]'' || ''After School Knife Fight'' || [[Caroline Poggi]], [[Jonathan Vinel]] || [[Fransiya]]
|-
|''[[:en:Bad Bunny|Bad Bunny]]'' || ''Coelho Mau'' || [[Carlos Conceição]] || [[Portugaliya]], [[Fransiya]]
|-
|''[[:en:Islands (2017 film)|Islands]]'' || ''Les Îles'' || [[Yann Gonzalez (director)|Yann Gonzalez]] || [[Fransiya]]
|-
|''[[:en:Brigsby Bear|Brigsby Bear]]'' * &lt;small&gt;(closing film)&lt;/small&gt; || ''Brigsby Bear'' || [[Dave McCary]] || [[AQSh]]
|}

;Qisqa metrajli filmlar
{| class=&quot;sortable wikitable&quot; style=&quot;width:85%;&quot; cellpadding=&quot;5&quot;
|-
! style=&quot;width:30%;&quot;| Oʻzbekcha yoki Inglizcha nomi
! style=&quot;width:30%;&quot;| Asl nomi
! style=&quot;width:25%;&quot;| Rejissor(lar)
! style=&quot;width:15%;&quot;| Mamlakat
|- style=&quot;background:#FFDEAD;&quot;
|''Los Desheredados'' &lt;small&gt;Ⓓ&lt;/small&gt; &lt;sup&gt;†&lt;/sup&gt; || ''Los desheredados'' || Laura Ferrés || [[Ispaniya]]
|-
|''Ela — Sketches on a Departure'' || ''Ela — Szkice na Pozegnanie'' || Oliver Adam Kusio || [[Germaniya]]
|-
|''Children Leave at Dawn'' || ''Les Enfants partent à l’aube'' || Manon Coubia || [[Fransiya]]
|-
|''Jodilerks Dela Cruz, Employee of the Month'' || ''Jodilerks Dela Cruz, Employee of the Month'' || Carlo Francisco Manatad || [[Fillipinlar]], [[Singapur]]
|-
|''Möbius'' || ''Möbius'' || Sam Kuhn || [[AQSh]], [[Kanada]]
|-
|''The Best Fireworks Ever'' || ''Najpiękniejsze fajerwerki ever'' || Aleksandra Terpińska || [[Polsha]]
|-
|''Real Gods Require Blood'' || ''Real Gods Require Blood'' || Moin Hussain || [[Buyuk Britaniya]]
|-
|''Selva'' || ''Selva'' || Sofía Quirós Ubeda || [[Kosta Rika]], [[Argentina]], [[Chili]]
|-
|''[[:en:Tesla : lumière mondiale|Tesla : lumière mondiale]]'' || ''Tesla : lumière mondiale'' || Matthew Rankin || [[Kanada]]
|-
|''Exposure'' || ''Le Visage'' || Salvatore Lista || [[Fransiya]]
|}

== Rejissorlarning Ikki Haftasi ==
Bu bolim boyicha namoishlar 20-aprel 2017-yili eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Citation |year= |title=arxiv nusxasi |url=http://www.quinzaine-realisateurs.com/en/fortnight-2017/ |access-date=2017-05-18 |archivedate=2017-05-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170518123046/http://www.quinzaine-realisateurs.com/en/fortnight-2017/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation |year= |title=arxiv nusxasi |url=http://variety.com/2017/film/news/directors-fortnight-lineup-juliette-binoche-gerard-depardieu-1202390797/ |access-date=2017-04-26 |archivedate=2017-04-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170426082218/http://variety.com/2017/film/news/directors-fortnight-lineup-juliette-binoche-gerard-depardieu-1202390797/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation |year= |title=arxiv nusxasi |url=http://www.screendaily.com/news/cannes-directors-fortnight-adds-portuguese-debut-the-nothing-factory/5117088.article |access-date=2017-05-19 |archivedate=2017-05-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170519181321/http://www.screendaily.com/news/cannes-directors-fortnight-adds-portuguese-debut-the-nothing-factory/5117088.article }}&lt;/ref&gt;.

Kutiliyotgan filmlar
{| class=&quot;sortable wikitable&quot; style=&quot;width:85%;&quot; cellpadding=&quot;5&quot;
|-
! style=&quot;width:30%;&quot;| Oʻzbekcha yoki Inglizcha nomi
! style=&quot;width:30%;&quot;| Asl nomi
! style=&quot;width:25%;&quot;| Rejissor(lar)
! style=&quot;width:15%;&quot;| Mamlakat
|-
|''[[:en:A Ciambra|A Ciambra]]'' || ''A Ciambra'' || [[Jonas Carpignano]] || [[Italiya]], Fransiya, Germaniya
|-
|''[[:en:Alive in France|Alive in France]]'' &lt;small&gt;Ⓓ&lt;/small&gt; || ''Alive in France'' || [[Abel Ferrara]] || Fransiya
|-
|''[[:en:Lover for a Day|Lover for a Day]]'' || ''L’Amant d’un jour'' || [[Philippe Garrel]] || Fransiya
|-
|''[[:en:Bushwick (film)|Bushwick]]'' || ''Bushwick'' || [[Cary Murnion]], [[Jonathan Milott]] || AQSh
|-
|''[[:en:Cuori Puri|Pure Hearts]]'' * || ''Cuori Puri'' || [[Roberto De Paolis]] || Italiya
|-
|''[[:en:The Florida Project|The Florida Project]]'' || ''The Florida Project'' || [[Sean Baker (film director)|Sean Baker]] || AQSh
|-
|''[[:en:Frost (film)|Frost]]'' || ''Frost'' || [[Šarūnas Bartas]] || Liva, Polsha, Fransiya, Ukraina
|-
|''[[:en:I Am Not a Witch|I Am Not a Witch]]'' * || ''I Am Not a Witch'' || [[Rungano Nyoni]] || AQSh, Fransiya
|-
|''[[:en:Jeannette: The Childhood of Joan of Arc|Jeannette: The Childhood of Joan of Arc]]'' || ''Jeannette, l’enfance de Jeanne d’Arc'' || [[Bruno Dumont]] || Fransiya
|-
|''[[:en:The Intruder (2017 film)|The Intruder]]'' || ''L’Intrusa'' || [[Leonardo Di Costanzo]] || Italiya, Fransiya, Shveysariya
|-
|''[[:en:The Dragon Defense|The Dragon Defense]]'' * || ''La Defensa del Dragón'' || [[Natalia Santa]] ||Kolumbiya
|-
|''[[:en:Marlina the Murderer in Four Acts|Marlina the Murderer in Four Acts]]''  &lt;sup&gt;‡&lt;/sup&gt; || ''Marlina Si Pembunuh Dalam Empat Babak'' || [[Mouly Surya]] || Indonesiya
|-
|''[[:en:Mobile Homes (2017 film)|Mobile Homes]]'' || ''Mobile Homes'' || [[Vladimir de Fontenay]] || Kanada, Fransiya
|-
|''[[:en:Nothingwood|Nothingwood]]'' *  &lt;sup&gt;‡&lt;/sup&gt; &lt;small&gt;Ⓓ&lt;/small&gt; || ''Nothingwood'' || [[Sonia Kronlund]] || Fransiya, Germaniya
|-
|''[[:en:Just to Be Sure|Just to Be Sure]]'' || ''Ôtez-moi d’un Doute'' || [[Carine Tardieu]] || Fransiya, Belgiya
|-
|''[[:en:Patti Cake$|Patti Cake$]]'' * &lt;small&gt;(closing film)&lt;/small&gt; || ''Patti Cake$'' || [[Geremy Jasper]] || AQSh
|- style=&quot;background:#FFDEAD;&quot;
|''[[:en:The Rider (film)|The Rider]]'' &lt;sup&gt;†&lt;/sup&gt; || ''The Rider'' || [[Chloé Zhao]] || AQSh
|-
|''[[:en:Let the Sunshine In (film)|Let the Sunshine In]]'' &lt;small&gt;(opening film)&lt;/small&gt; || ''Un beau soleil intérieur'' || [[Claire Denis]] || Fransiya
|-
|''[[:en:West of the Jordan River (Field Diary Revisited)|West of the Jordan River (Field Diary Revisited)]]'' &lt;small&gt;Ⓓ&lt;/small&gt; || ''ממערב לירדן'' || [[Amos Gitai]] || Isroil
|}

;Maxsus namoish
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:85%;&quot; cellpadding=&quot;5&quot;
|-
! style=&quot;width:30%;&quot;| Oʻzbekcha yoki Inglizcha nomi
! style=&quot;width:30%;&quot;| Asl nomi
! style=&quot;width:25%;&quot;| Rejissor(lar)
! style=&quot;width:15%;&quot;| Mamlakat
|-
|''[[:en:The Nothing Factory|The Nothing Factory]]'' || ''A Fábrica de Nada '' || [[Pedro Pinho]] || Portugaliya
|}

;Qisqa metrajli filmlar
{| class=&quot;sortable wikitable&quot; style=&quot;width:85%;&quot; cellpadding=&quot;5&quot;
|-
! style=&quot;width:30%;&quot;| Oʻzbekcha yoki Inglizcha nomi
! style=&quot;width:30%;&quot;| Asl nomi
! style=&quot;width:25%;&quot;| Rejissor(lar)
! style=&quot;width:15%;&quot;| Mamlakat
|-
|''Água Mole'' || ''Água Mole'' || Laura Goncalves, Alexandra Ramires || Portugaliya
|-
|''La Bouche'' || ''La Bouche'' || Camilo Restrepo || Fransiya
|-
|''Copa-Loca'' || ''Copa-Loca'' || Christos Massalas || Gretsiya
|-
|''Creme de Menthe'' || ''Creme de Menthe'' || David Philippe Gagné, Jean-Marc E. Roy || Kanada
|-
|''Farpoʻes, Baldios'' || ''Farpoʻes, Baldios'' || Marta Mateus || Portugaliya
|-
|''Min Börda'' || ''Min Börda'' || Niki Lindroth von Bahr || Shvetsiya
|-
|''Nada'' || ''Nada'' || Gabriel Martins || Braziliya
|- style=&quot;background:#FFDEAD;&quot;
|''Back to Genoa City''  &lt;small&gt;Ⓓ&lt;/small&gt; &lt;sup&gt;†&lt;/sup&gt; || ''Retour à Genoa City'' || Benoit Grimalt || Fransiya
|-
|''Tijuana Tales'' || ''Tijuana Tales'' || Jean-Charles Hue || Fransiya
|-
|''Trešnje'' || ''Trešnje'' || Dubravka Turić || Xorvatiya
|}

=== ACID ===
21-aprel 2017-yili eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Citation |year= |title=arxiv nusxasi |url=http://www.lacid.org/La-programmation-ACID-CANNES-2017-5410 |access-date=2017-05-21 |archivedate=2017-05-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170521131614/http://www.lacid.org/La-programmation-ACID-CANNES-2017-5410 }}&lt;/ref&gt;.

Kutiliyotgan filmlar
{| class=&quot;sortable wikitable&quot; style=&quot;width:85%;&quot; cellpadding=&quot;5&quot;
|-
! style=&quot;width:30%;&quot;| Oʻzbekcha yoki Inglizcha nomi
! style=&quot;width:30%;&quot;| Asl nomi
! style=&quot;width:25%;&quot;| Rejissor(lar)
! style=&quot;width:15%;&quot;| Mamlakat
|-
|''[[:en:The Assembly (2017 film)|The Assembly]]'' || ''L’Assemblée'' || [[Mariana Otero]] || France
|-
|''[[:en:Before Summer Ends|Before Summer Ends]]'' || ''Avant la fin de l'été'' || [[Maryam Goormaghtigh]] || France, Switzerland
|-
|''[[:en:Belinda (2017 film)|Belinda]]'' || ''Belinda'' || [[Marie Dumora]] || France
|-
|''[[:en:The Starry Sky Above Me|The Starry Sky Above Me]]'' || ''Le Ciel étoilé au-dessus de ma tête'' || [[Ilan Klipper]] || France
|-
|''[[:en:Coby (film)|Coby]]'' &lt;sup&gt;‡&lt;/sup&gt; || ''Coby'' || [[Christian Sonderegger]] || France
|-
|''[[:en:Kiss and Cry (film)|Kiss and Cry]]'' || ''Kiss and Cry'' || [[Lila Pinell]], [[Chloé Mahieu]] || France
|-
|''[[:en:Last Laugh (film)|Last Laugh]]'' || ''Last Laugh'' || [[Zhang Tao (director)|Zhang Tao]] || Hong Kong, France
|-
|''[[:en:No Farewells]]'' || ''Sans Adieu'' || [[Christophe Agou]] || France
|-
|''[[:en:Scaffolding (film)|Scaffoldling]]'' || ''Scaffolding'' || [[Matan Yair]] || Israel, Poland
|}

;Maxsus namoishlar
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:85%;&quot; cellpadding=&quot;5&quot;
|-
! style=&quot;width:30%;&quot;| Oʻzbekcha yoki Inglizcha nomi
! style=&quot;width:30%;&quot;| Asl nomi
! style=&quot;width:25%;&quot;| Rejissor(lar)
! style=&quot;width:15%;&quot;| Mamlakat
|-
|''[[:en:Comfort and Consolation in France|Comfort and Consolation in France]]'' || ''Pour le réconfort'' || [[Vincent Macaigne]] || Fransiya
|}

;ACID boʻlim #1 — Serbiya
{| class=&quot;sortable wikitable&quot; style=&quot;width:85%;&quot; cellpadding=&quot;5&quot;
|-
! style=&quot;width:30%;&quot;| Oʻzbekcha yoki Inglizcha nomi
! style=&quot;width:30%;&quot;| Asl nomi
! style=&quot;width:25%;&quot;| Rejissor(lar)
! style=&quot;width:15%;&quot;| Mamlakat
|-
|''[[:en:Requiem for Mrs. J|Requiem for Mrs. J]]'' || ''Rekvijem za gospodju J.'' || [[Bojan Vuletić (director)|Bojan Vuletić]] || Serbiya, Bolgariya, Makedoniya, Rossiya, Fransiya
|-
|''[[:en:Humidity (film)|Humidity]]'' || ''Vlažnost'' || [[Nikola Ljuca]] || Serbiya, Niderlandiya, Gretsiya
|-
|''[[:en:Dos Patrias|Dos Patrias]]'' || ''Dos patrias'' || [[Kosta Ristić]] || Serbiya, Kuba
|-
|''[[:en:Transition (short film)|Transition]]'' || ''Tranzicija'' || [[Milica Tomović]] || Serbiya
|-
|''[[:en:Emergency Exit (short film)|Emergency Exit]]'' || ''Izlaz u slučaju opasnosti'' || [[Vladimir Tagić]] || Serbiya
|-
|''[[:en:A Handful of Stones|A Handful of Stones]]'' || ''Kamen u ruci'' || [[Stefan Ivancić]] || Serbiya
|-
|''[[:en:If I had it my way I would never leave|If I had it my way I would never leave]]'' || ''If I had it my way I would never leave'' || [[Marko Grba Singh]] || Serbiya
|}

== Kann Klassik ==
Kann Klassik qismi 3-may 2017-yili eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Citation |year= |title=arxiv nusxasi |url=http://www.festival-cannes.com/en/infos-communiques/communique/articles/cannes-classics-2017-1 |access-date=2017-05-21 |archivedate=2017-05-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170521131617/http://www.festival-cannes.com/en/infos-communiques/communique/articles/cannes-classics-2017-1 }}&lt;/ref&gt;:

;Restorations
{| class=&quot;sortable wikitable&quot; style=&quot;width:85%;&quot; cellpadding=&quot;5&quot;
|-
! style=&quot;width:30%;&quot;| Oʻzbekcha yoki Inglizcha nomi
! style=&quot;width:30%;&quot;| Asl nomi
! style=&quot;width:25%;&quot;| Rejissor(lar)
! style=&quot;width:15%;&quot;| Mamlakat
|-
|colspan=2|''[[L'Atalante]]'' (1934) || [[Jean Vigo]] || Fransiya
|-
|''[[:en:The Battle of the Rails|The Battle of the Rails]]'' (1946) || ''La Bataille du rail'' || [[René Clément]] || Fransiya
|-
|''[[:en:Mirror of Holland|Mirror of Holland]]'' (1950) || ''Spiegel van Holland'' || [[Bert Haanstra]] || Niderlandiya
|-
|colspan=2|''[[:en:Native Son (1951 film)|Native Son]]'' (1951) || [[Pierre Chenal]] || Argentina, AQSh
|-
|''[[:en:The Wages of Fear|The Wages of Fear]]'' (1953) || ''Le Salaire de la peur'' || [[Henri-Georges Clouzot]] || Fransiya, Italiya
|-
|''[[:en:The Earrings of Madame de…|The Earrings of Madame de…]]'' (1953) || ''Madame de…'' || [[Max Ophüls]] || Fransiya, Italiya
|-
|''[[:en:Merry-Go-Round (1956 film)|Merry-Go-Round]]'' (1956) || ''Körhinta'' || [[Zoltán Fábri]] || Vengriya
|-
|''[[:en:Whither? (1957 film)|Whither?]]'' (1957) || ''إلى أين؟ Ila ayn'' || [[Georges Nasser]] || Livan
|-
|''[[:en:The Seine Meets Paris|The Seine Meets Paris]]'' (1957) || ''La Seine a rencontré Paris'' || [[Joris Ivens]] || Fransiya
|-
|colspan=2|''[[:en:Paparazzi (1964 film)|Paparazzi]]'' (1964) || [[Jacques Rozier]] || Fransiya
|-
|''[[:en:Blowup|Blow-Up]]'' (1966) || ''Blowup'' || [[Michelangelo Antonioni]] || United Kingdom, Italiya, AQSh
|-
|''[[:en:Belle de Jour (film)|Belle de Jour]]'' (1967) || ''Belle de jour'' || [[Luis Buñuel]] || Fransiya, Italiya
|-
|''[[:en:I Even Met Happy Gypsies|I Even Met Happy Gypsies]]'' (1967) || ''Skupljači perja'' || [[Aleksandar Petrović (film director)|Aleksandar Petrović]] || Yugoslaviya
|-
|colspan=2|''[[:en:Lucía|Lucía]]'' (1968) || [[Humberto Solás]] || Kuba
|-
|''[[:en:Pas de deux (film)|Duo]]'' (1968) || ''Pas de deux'' || [[Norman McLaren]] || Kanada
|-
|colspan=2|''[[:en:Matzor|Matzor]]'' (1969) || [[Gilberto Tofano]] || Isroil
|-
|''[[:en:Soleil O|Oh, Sun]]'' (1970) || ''Soleil O'' || [[Med Hondo]] || Fransiya, Mavritaniya
|-
|''[[:en:Babatu (film)|Babatu]]'' (1976) || ''Babatou, les trois conseils'' || [[Jean Rouch]] || Niger, Fransiya
|-
|''[[:en:In the Realm of the Senses|In the Realm of the Senses]]'' (1976) || ''愛のコリーダ Ai no korīda'' || [[Nagisa Oshima]] || Yaponiya, Fransiya
|-
|colspan=2|''[[:en:All That Jazz (film)|All That Jazz]]'' (1979) || [[Bob Fosse]] || AQSh
|-
|colspan=2|''[[:en:Harpya|Harpya]]'' (1979) || [[Raoul Servais]] || Belgiya
|-
|''[[:en:Man of Iron|Man of Iron]]'' (1981) || ''Człowiek z żelaza''  || [[Andrzej Wajda]] || Polsha
|-
|''[[:en:Yol|The Way]]'' (1982) || ''Yol'' || [[Yılmaz Güney]] || Turkya, Shveysariya, Fransiya
|-
|''[[:en:The Ballad of Narayama (1983 film)|The Ballad of Narayama]]'' (1983) || ''楢山節考 Narayama bushikō''  || [[Shōhei Imamura]] || Yaponiya
|-
|''[[:en:Peel (film)|Peel]]'' (1986) || ''An Exercise in Discipline: Peel'' || [[Jane Campion]] || Avstraliya
|-
|colspan=2|''[[:en:A River Runs Through It (film)|A River Runs Through It]]'' (1992) || [[Robert Redford]] || AQSh
|-
|''[[:en:Dream of Light|Dream of Light]]'' aka ''The Quince Tree Sun'' (1992) || ''El sol del membrillo'' || [[Víctor Erice]] || Ispainiya
|-
|colspan=2|''[[:en:Unforgiven|Unforgiven]]'' (1992) || [[Clint Eastwood]] || AQSh
|-
|colspan=2|''[[:en:L'Interview|L’Interview]]'' (1998) || [[Xavier Giannoli]] || Fransiya
|-
|colspan=2|''[[:en:When the Day Breaks|When the Day Breaks]]'' (1999) || [[Wendy Tilby and Amanda Forbis|Wendy Tilby]], [[Wendy Tilby and Amanda Forbis|Amanda Forbis]] || Kanada
|-
|}

;Documentaries
{| class=&quot;sortable wikitable&quot; style=&quot;width:85%;&quot; cellpadding=&quot;5&quot;
|-
! style=&quot;width:30%;&quot;| Oʻzbekcha yoki Inglizcha nomi
! style=&quot;width:30%;&quot;| Asl nomi
! style=&quot;width:25%;&quot;| Rejissor(lar)
! style=&quot;width:15%;&quot;| Mamlakat
|-
|''[[:en:The Belgian Road to Cannes|The Belgian Road to Cannes]]'' &lt;small&gt;Ⓓ&lt;/small&gt; || ''La belge histoire du Festival de Cannes'' || [[Henri de Gerlache]] || Belgiya
|-
|colspan=2| ''[[:en:David Stratton: A Cinematic Life|David Stratton: A Cinematic Life]]'' &lt;small&gt;Ⓓ&lt;/small&gt; || [[Sally Aitken]] || Avstraliya
|-
|colspan=2| ''[[:en:Filmworker|Filmworker]]'' &lt;small&gt;Ⓓ&lt;/small&gt; || [[Tony Zierra]] || United States
|-
|colspan=2| ''[[:en:Becoming Cary Grant|Becoming Cary Grant]]'' &lt;small&gt;Ⓓ&lt;/small&gt; || [[Mark Kidel]] || AQSh, Buyuk Britaniya, Fransiya
|-
|''[[:en:Restless Child (film)|Restless Child]]'' &lt;small&gt;Ⓓ&lt;/small&gt; || ''Jean Douchet, l’enfant agité'' || [[Fabien Hagège]], [[Guillaume Namur]], [[Vincent Haasser]] || Fransiya
|}

== Hayʼatlar ==
=== Asosiy tanlov ===
* [[Pedro Almodóvar]], Ispaniya rejissori va senarist (Prezident)&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=http://variety.com/2017/film/festivals/cannes-full-festival-jury-1202394621/ |title=Cannes Announces Jury Lineup, Includes Will Smith and Paolo Sorrentino |author=Robert Mitchell |date=25-aprel 2017-yil |accessdate=25-aprel 2017-yil |work=Variety}}&lt;/ref&gt;
* [[Maren Ade]], Germnaiya rejissori
* [[Fan Bingbing]], Xitoy aktrisasi
* [[Park Chan-wook]], Koreya Respublikasi rejissori
* [[Jessica Chastain]], Amerika prodyusseri va aktrisasi
* [[Agnès Jaoui]], Fransuz aktrisasi va rejissori
* [[Will Smith]], Amerika aktyori va prodyusseri
* [[Paolo Sorrentino]], Italiya rejissori
* [[Gabriel Yared]], Fransuz-Livan bastakori

=== Un Certain Regard ===
* [[Uma Thurman]], Amerika aktrisasi (Prezident)&lt;ref name=&quot;jury-additions&quot;&gt;{{veb manbasi |url=http://www.hollywoodreporter.com/news/cannes-barry-jenkins-joins-student-short-film-reda-kateb-regard-jury-988471?utm_source=twitter |title=Cannes: Barry Jenkins Joins Student and Short Film Jury |last=Richford |first=Rhonda |last2=Szalai |first2=Georg |accessdate=14-may 2017-yil |date=14-may 2017-yil |work=Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt;
* [[Mohamed Diab]], Misr rejissori
* [[Reda Kateb]], Fransuz aktyori
* [[Joachim Lafosse]], Belgiya rejissori
* [[Karel Och]], Chexiya baddiy rejissori

=== Cinéfondation va qisqa filmlar ===
* [[Cristian Mungiu]], Ruminiya rejissori (Prezident)&lt;ref name=&quot;jury-additions&quot; /&gt;
* [[Clotilde Hesme]], French aktrisasi
* [[Barry Jenkins]], Amerika rejissori
* [[Eric Khoo]], Singapur rejissori
* [[Athina Rachel Tsangari]], Grek rejissori

=== Caméra d’or ===
* [[Sandrine Kiberlain]], Fransuz aktrisasi (President)&lt;ref name=&quot;jury-additions&quot; /&gt;
* [[Patrick Blossier]], Fransuz kinematografi
* [[Elodie Bouchez]], Fransuz aktrisasi
* [[Guillaume Brac]], Fransuz rejissori
* [[Thibault Carterot]], M141 Productions Fransuz Prezidenti
* [[Fabien Gaffez]], Fransuz film tanqidchisi
* [[Michel Merkt]], Fransuz film prodyusseri

=== Xalqaro tanqidchilar haftasi ===
* [[Kleber Mendonça Filho]], Braziliya rejissori (President)&lt;ref name=&quot;SemaineJury&quot;&gt;{{veb manbasi |url=http://www.semainedelacritique.com/news/Communique_Jury2017_EN.html |title=Semaine de la Critique - Newsletter |accessdate=16-mart 2017-yil |work=Semaine de la Critique de Cannes |archivedate=2017-03-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170317054523/http://www.semainedelacritique.com/news/Communique_Jury2017_EN.html }} {{Veb manbasi |url=http://www.semainedelacritique.com/news/Communique_Jury2017_EN.html |title=arxiv nusxasi |access-date=2022-09-13 |archive-date=2017-03-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170317054523/http://www.semainedelacritique.com/news/Communique_Jury2017_EN.html }}&lt;/ref&gt;
* [[Diana Bustamante Escobar]], Kolumbiya rejissori va prodyusseri
* [[Eric Kohn]], American film tanqidchisi
* [[Hania Mroué]], Livan rejissori
* [[Niels Schneider]], Fransuz-Kanasa aktyori

=== Oltin koʻz / L'Œil d’or ===
* [[Sandrine Bonnaire]], Fransuz aktrisasi va rejissori (Prezident)&lt;ref &quot;name=Oeil-jury&quot;&gt;{{veb manbasi |url=http://www.scam.fr/Mini-sites/Loeildor/EN/The-Jury/The-2017-Jury |title=The 2017 Jury |accessdate=11-may 2017-yil |work=La Scam |archivedate=2017-05-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170521131623/http://www.scam.fr/Mini-sites/Loeildor/EN/The-Jury/The-2017-Jury }} {{Veb manbasi |url=http://www.scam.fr/Mini-sites/Loeildor/EN/The-Jury/The-2017-Jury |title=arxiv nusxasi |access-date=2022-09-13 |archive-date=2017-05-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170521131623/http://www.scam.fr/Mini-sites/Loeildor/EN/The-Jury/The-2017-Jury }}&lt;/ref&gt;
* [[Lorenzo Codelli]], Italiya film tanqidchisi
* [[Dror Moreh]], Isroil rejissori
* [[Lucy Walker (director)|Lucy Walker]], Britaniya rejissori

=== Queer Palmasi ===
* [[Travis Mathews]], Amerika rejissori (Prezident)&lt;ref name=&quot;Queer-jury&quot;&gt;{{veb manbasi |url=http://www.lepoint.fr/culture/queer-palm-de-cannes-le-realisateur-travis-mathews-presidera-le-jury-27-04-2017-2123088_3.php |title=Cannes Queer Palm: director Travis Mathews to preside over jury |date=27-aprel 2017-yil |accessdate=27-aprel 2017-yil |work=Le Point}}&lt;/ref&gt;
* [[Yair Hochner]],Isroil rejissori
* [[Paz Lazaro]], Spanish film programmer
* [[Lidia Leber Terki]], Fransuz rejissori
* [[Didier Roth-Bettoni]], Fransuz jurnalist va film tarixchisi

== Mukofotlar ==
=== Rasmiy tanlov ===
;Raqobatchilikda
* [[Palme d'Or]] — ''[[:en:The Square (2017 film)|The Square]]'' — [[Ruben Östlund]]
* 70 yillik uchun mukofot — [[Nicole Kidman]]
* [[Grand Prix (Kann kinofestivali)|Grand Prix]] — ''[[:en:120 Beats per Minute|120 Beats per Minute]]'' — [[Robin Campillo]]
* [[Eng yaxshi senarist (Kann kinofestivali)|Eng yaxshi rejissor]] — [[Sofia Coppola]] — ''[[:en:The Beguiled (2017 film)|The Beguiled]]''
* [[Eng yaxshi senarist(Kann kinofestivali)|Eng yaxshi senarist]]
** [[Yorgos Lanthimos]] va [[Efthymis Filippou]] — ''[[:en:The Killing of a Sacred Deer|The Killing of a Sacred Deer]]''
** [[Lynne Ramsay]] — ''[[:en:You Were Never Really Here|You Were Never Really Here]]''
* [[Eng yaxshi aktrisa (Kann kinofestivali)|Eng yaxshi aktrisa]] — [[Diane Kruger]] — ''[[:en:In the Fade|In the Fade]]''
* [[Eng yaxshi aktyor (Kann kinofestivali)|Eng yaxshi aktyor]] — [[Joaquin Phoenix]] — ''[[:en:You Were Never Really Here|You Were Never Really Here]]''
* [[Hayʼatlar mukofoti (Kann kinofestivali)|Hayʼatlar mukofoti]] — ''[[:en:Loveless (film)|Loveless]]'' — [[Andrey Zvyagintsev]]

;Un Certain Regard&lt;ref name=&quot;UCR&quot;&gt;{{veb manbasi |url=http://variety.com/2017/film/festivals/a-man-of-integrity-wind-river-barbara-win-cannes-un-certain-regard-award-uma-thurman-mathieu-amalric-taylor-sheridan-1202446610/ |title=ʻA Man of Integrity,’ ʻWind River,’ ʻBarbara’ Take Un Certain Regard Awards at Cannes |first=Guy |last=Lodge|date=27-may 2017-yil |accessdate=27-may 2017-yil |work=Variety}}&lt;/ref&gt;
* Un Certain Regard Mukofoti — ''[[:en:A Man of Integrity|A Man of Integrity]]'' — [[Mohammad Rasoulof]]
* Un Certain Regard Hayʼatlar mukofoti — ''[[:en:April's Daughter]]'' — [[Michel Franco]]
* Un Certain Regard Eng yaxshi rejissor — [[Taylor Sheridan]] — ''[[:en:Wind River (2017 film)|Wind River]]''
* Un Certain Regard Jury Award for Best Performance — [[Jasmine Trinca]] — ''[[:en:Lucky (2017 Italian film)|Fortunata]]''
* Sheʼriyat kino mukofoti — ''[[:en:Barbara (2017 film)|Barbara]]'' — [[Mathieu Amalric]]

;Cinéfondation&lt;ref name=&quot;cinefondation-awards&quot;&gt;{{veb manbasi |url=http://www.festival-cannes.com/en/festival/actualites/articles/The-winners-of-the-20th-Cin%C3%A9fondation-Selection |title=The Winners of the 20th Cinéfondation selection |date=26-may 2017-yil |accessdate=26-may 2017-yil |work=Cannes Film Festival |arxivsana=2017-05-30 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20170530140117/http://www.festival-cannes.com/en/festival/actualites/articles/The-winners-of-the-20th-Cin%C3%A9fondation-Selection }}&lt;/ref&gt;
* Birinchi sovgʻa — ''Paul Is Here'' — Valentina Maurel
* Ikkinchi sovgʻa — ''Animal'' — Bahman va Bahram Ark
* Uchinchi sovgʻa — ''Two Youths Died'' — Tommaso Usberti

;Oltin Kamera
* [[Caméra d'Or]] — ''[[:en:Montparnasse Bienvenue (film)|Montparnasse Bienvenue]]'' — [[Léonor Sérraille]]

;Qisqa metrajli film
* [[Qisqa metrajli film Palma d'Or]] — ''A Gentle Night'' — Qiu Yang
* Special Mention — ''The Ceiling'' — Teppo Airaksinen

=== Parallel boʻlimlar ===
;International Critics' Week&lt;ref name=&quot;semaine-awards&quot;&gt;{{veb manbasi |url=http://variety.com/2017/film/global/makala-gabriel-and-the-mountain-scoop-cannes-critics-week-awards-1202444344/ |title=ʻMakala,’ ʻGabriel and the Mountain’ Scoop Cannes’ Critics’ Week Awards |first=Elsa |last=Keslassy |date=25-may 2017-yil |accessdate=25-may 2017-yil |work=Variety}}&lt;/ref&gt;
* Nespresso Grand Prize — ''[[Makala (film)|Makala]]'' — [[Emmanuel Gras]]
* [[France 4 Visionary Award]] — ''[[Gabriel and the Mountain]]'' — [[Fellipe Gamarano Barbosa]]
* Leica Cine Discovery Prize for Short Film — ''Los Desheredados'' — Laura Ferrés
* Gan Foundation Support for Distribution Award — ''[[Gabriel and the Mountain]]'' — [[Fellipe Gamarano Barbosa]]
* SACD Award — ''[[Ava (film)|Ava]]'' — [[Léa Mysius]]
* Canal+ Award — ''The Best Fireworks Ever'' — Aleksandra Terpińska

;Directors' Fortnight&lt;ref name=&quot;quinzaine-awards&quot;&gt;{{veb manbasi |url=http://variety.com/2017/film/news/chloe-zhao-the-rider-cannes-directors-fortnight-1202445981/ |title=Cannes: Chloe Zhao’s ʻThe Rider’ Tops Cannes’ Directors’ Fortnight |first=John |last=Hopewell |date=26-may 2017-yil |accessdate=26-may 2017-yil |work=Variety}}&lt;/ref&gt;
* Art Cinema Award — ''[[The Rider (film)|The Rider]]'' — [[Chloé Zhao]]
* SACD Award
** ''[[Let the Sunshine In (film)|Let the Sunshine In]]'' — [[Claire Denis]]
** ''[[Lover for a Day]]'' by [[Philippe Garrel]]
* Europa Cinemas Label Award — ''[[A Ciambra]]'' — [[Jonas Carpignano]]
* Illy Prize for Short Film — ''Back to Genoa City'' — Benoit Grimalt

=== Independent awards ===
;FIPRESCI Prize&lt;ref name=&quot;FIPRESCI&quot;&gt;{{veb manbasi |url=http://variety.com/2017/film/festivals/fipresci-cannes-critics-prize-bpm-closeness-nothing-factory-1202446557/ |title=Cannes Critics Prize ʻBPM,’ Closeness,’ ’Nothing Factory’ |first=John |last=Hopewell |date=27-may 2017-yil |accessdate=27-may 2017-yil |work=Variety}}&lt;/ref&gt;
* In Competition — ''[[120 Beats per Minute]]'' — [[Robin Campillo]]
* Un Certain Regard — ''[[Closeness (film)|Closeness]]'' — [[Kantemir Balagov]]
* Parallel Boʻlimlar — ''[[The Nothing Factory]]'' — [[Pedro Pinho]] (Directors' Fortnight)

;Ekumenik hayʼatlar&lt;ref name=&quot;FIPRESCI&quot;/&gt;
* [[Prize of the Ecumenical Jury]] — ''[[Radiance (2017 film)|Radiance]]'' — [[Naomi Kawase]]

;L'Œil d’or Hayʼatlari&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=http://www.hollywoodreporter.com/news/cannes-agnes-vardas-faces-places-takes-golden-eye-documentary-prize-1008246 |title=Cannes: Agnes Varda's 'Faces Places' Takes Golden Eye Documentary Prize |date=27-may 2017-yil |accessdate=27-may 2017-yil |work=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt;
* [[L'Œil d'or]] — ''[[Faces Places (film)|Faces Places]]'' — [[Agnès Varda]] va [[JR (artist)|JR]]
* Special Mention — ''[[Makala (film)|Makala]]'' — [[Emmanuel Gras]]

;Queer Palma Hayʼatlari&lt;ref name=&quot;queer-palm-awards&quot;&gt;{{veb manbasi |title=Cannes 2017 : 120 battements par minute décroche la Queer Palm |url=http://ecrannoir.fr/blog/blog/2017/05/27/cannes-2017-120-battements-par-minute-decroche-la-queer-palm/ |date=27-may 2017-yil |accessdate=27-may 2017-yil |work=Ecran Noir |language=French |trans-title=Cannes 2017: 120 Beats per Minute wins the Queer Palm |archivedate=2017-06-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170617151718/http://ecrannoir.fr/blog/blog/2017/05/27/cannes-2017-120-battements-par-minute-decroche-la-queer-palm/ }}&lt;/ref&gt;
* [[Queer Palm]] Award — ''[[120 Beats per Minute]]'' — [[Robin Campillo]]
* Short Film Queer Palm — ''[[Islands (2017 film)|Islands]]'' — [[Yann Gonzalez]]

;It Hayʼatlar Palmasi&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=https://thereel.scroll.in/838814/the-cannes-palm-dog-for-2017-is-bruno-from-the-meyerowitz-stories |title=Bruno from 'The Meyerowitz Stories' has won the Cannes Palm Dog award for 2017 |date=26-may 2017-yil |accessdate=26-may 2017-yil |first=Rhea |last=Nath |work=Scroll.in}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite tweet |user=muirkate |number=868151426303897600 |date=26-may 2017-yil |title=Here is Einstein, winner of the Palm Dog for his performance as Bruno in The Meyerowitz Stories #Cannes2017 |last=Muir |first=Kate}}&lt;/ref&gt;
* [[Palm Dog Award]] — Einstein for his performance as Bruno in ''[[The Meyerowitz Stories|The Meyerowitz Stories (New and Selected)]]''
* Grand Jury Prize — Lupo for ''[[Ava (film)|Ava]]''
* Palm DogManitarian Mukofoti — [[Leslie Caron]] and her 17-year-old pet rescue dog Tchi Tchi

;François Chalais Mukofoti&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=http://www.gala.fr/l_actu/news_de_stars/120_battements_par_minutes_de_robin_campillo_remporte_le_prix_francois_chalais_2017_395136 |title=« 120 battements par minutes » de Robin Campillo remporte le prix François Chalais 2017 |date=27-may 2017-yil |accessdate=27-may 2017-yil |work=Gala |language=French |trans-title=Robin Campillo's 120 Beats per Minute wins the 2017 François Chalais prize}}&lt;/ref&gt;
* [[François Chalais Prize]] –''[[120 Beats per Minute]]'' — [[Robin Campillo]]

;Vulcan Award of the Technical Artist&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=https://www.cst.fr/prix-vulcain-2017-la-cst-recompense-josefin-asberg-decoratrice-de-the-square/ |work=CST |title=Prix Vulcain 2017 : La CST récompense Josefin ÅSBERG, décoratrice de The Square |trans-title=Vulcan Award 2017: CST rewards Josefin Åsberg, decorator of The Square |date=29-may 2017-yil |accessdate=29-may 2017-yil |language=French |archivedate=2017-08-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170808161647/https://www.cst.fr/prix-vulcain-2017-la-cst-recompense-josefin-asberg-decoratrice-de-the-square/ }} {{Veb manbasi |url=https://www.cst.fr/prix-vulcain-2017-la-cst-recompense-josefin-asberg-decoratrice-de-the-square/ |title=arxiv nusxasi |access-date=2022-09-13 |archive-date=2017-08-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170808161647/https://www.cst.fr/prix-vulcain-2017-la-cst-recompense-josefin-asberg-decoratrice-de-the-square/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=http://www.festival-cannes.com/en/festival/artist/josefin-asberg |title=Josefin Åsberg |work=Cannes Film Festival |accessdate=29-may 2017-yil}}&lt;/ref&gt;
* [[Vulcan Mukofoti]] — Josefin Åsberg for ''[[:en:The Square (2017 film)|The Square]]'' (set decoration)

;Kann Ovozli Yoʻl&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=http://www.factmag.com/2017/05/27/oneohtrix-point-never-wins-cannes-soundtrack-award/ |title=Oneohtrix Point Never wins Cannes Soundtrack Award |first=Adam |last=Bychawski |date=27-may 2017-yil |accessdate=27-may 2017-yil |work=FACT}}&lt;/ref&gt;
* [[Kann Ovozli Yoʻl]]—[[Oneohtrix Point Never]] — ''[[:en:Good Time (film)|Good Time]]''

=== Maxsus mukofotlar ===
* Faxriy Palme d’Or&lt;ref name=&quot;honorary&quot;&gt;{{veb manbasi |url= http://www.hollywoodreporter.com/news/cannes-jeffrey-katzenberg-feted-honorary-palme-dor-1005745 |title=Cannes: Jeffrey Katzenberg Feted With Honorary Palme d'Or |first=Rhonda |last=Richford |date=19-may 2017-yil |accessdate=26-may 2017-yil |work=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt; — [[Jeffrey Katzenberg]]
* [[:en:Trophée Chopard|Chopard Trofiyi]]&lt;ref name=&quot;chopard&quot;&gt;{{veb manbasi |url=https://www.chopard.com/intl/diary/trophee-chopard-2017/ |title=Chopard Trophy 2017 |date=23-may 2017-yil |accessdate=26-may 2017-yil |work=Chopard |archivedate=2017-06-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170617151732/https://www.chopard.com/intl/diary/trophee-chopard-2017/ }} {{Veb manbasi |url=https://www.chopard.com/intl/diary/trophee-chopard-2017/ |title=arxiv nusxasi |access-date=2022-09-13 |archive-date=2017-06-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170617151732/https://www.chopard.com/intl/diary/trophee-chopard-2017/ }}&lt;/ref&gt; — [[Anya Taylor-Joy]] and [[George MacKay (actor)|George MacKay]]
* Carrosse d’Or&lt;ref name=&quot;carrosse&quot;&gt;{{veb manbasi |url=http://variety.com/2017/film/global/cannes-directors-fortnight-honors-werner-herzog-with-carrosse-dor-award-1201978925/ |title=Cannes’ Directors Fortnight Honors Werner Herzog With Carrosse d’Or |first=Elsa |last=Keslassy |work=Variety |date=6-fevral 2017-yil |accessdate=26-may 2017-yil}}&lt;/ref&gt; — [[Werner Herzog]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Cannes kinofestivali}}

[[Turkum:Cannes kinofestivali]]</text>
      <sha1>iorn6qmamnmjub8h0z4q4rm80w7wel2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Guyyan metropoliteni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>693491</id>
    <revision>
      <id>6327817</id>
      <parentid>5897324</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:29:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6327817</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1788" sha1="i9yfk63xg7q8hum46f28egvgogz5su0" xml:space="preserve">{{Metro
  | Nomi = Guyyan metropoliteni
  | Logotipi = [[Tasvir:GuiyangMetro.png|100px]]
  | Davlat = [[Xitoy]]
  | Shahar = [[Guyyan]]
  | Ochilgan vaqti = [[2017-yil]] [[28-dekabr]]
  | Shirkat =  Guiyang Urban Rail Transit Corporation
  | Uzunligi = 35.1 km
  | Stantsiyalari = 25 ta
  | Yo`llari = 1 ta
  | Yo`lovchilari =
  |annual_ridership= 	
  | Yo`lovchilariY = 
  | Sxemasi = [[File:Guiyang Urban Rail Transit Map.png|250px|Guyyan metropoliteni]]
  | Sayt  = 
 }}

'''Guyyan metropoliteni''' — [[Xitoy]]ning Guizhou viloyati, [[Guyyan]] shahrida tezkor tranzit tizimi. U Guyyang Urban Rail Transit (GYURT) deb nomlanadi. 1-liniyaning qisqa shimoliy qismi [[2017-yil]] [[28-dekabr]]da ochilgan boʻlib, uning toʻliq liniyasi [[2018-yil]] [[1-dekabr]]da ishga tushadi. 2-qator [[2020-yil]] oxirida va 3-liniya [[2022-yil]] yoki [[2023-yil]]da ochilishi kerak. S1 liniyasi ham qurilmoqda.

== Narxlar ==
Narxlar maksimal masofa 6 RMB boʻlgan masofaga qarab belgilanadi. 1,3 metrgacha boʻlgan bolalar bepul minishadi, boshqa bolalar esa yarim narxga, qogʻoz chiptalarini hisoblagichlardan sotib olish kerak, chunki ular [[2019-yil]] [[fevral]] oyidan boshlab chipta mashinalarida mavjud emas. 70 yoshdan oshganlar jamoat transportida bepul sayohat qilishadi.
== Yoʻllar ==
[[2018-yil]] [[dekabr]] holatiga koʻra faqat 1-liniya ish boshladi.
[[Tasvir:Guiyang Urban Rail Transit Map.png|Metropoliten xaritasi|thumb|right|250px]]
== Yana qarang ==
* [[Metropolitenlar roʻyxati]]

== Manbalar ==
== Havolalar ==
* [http://www.gyurt.com/ Guiyang Urban Rail Transit — official website] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20210430093944/http://www.gyurt.com/ |date=2021-04-30 }}
[[Turkum:Xitoy metropolitenlari]]
[[Turkum:2017-yilda ochilgan metropolitenlar roʻyxati]]</text>
      <sha1>i9yfk63xg7q8hum46f28egvgogz5su0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327818</id>
      <parentid>6327817</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:29:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327818</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1789" sha1="szhrb43co52qnp7bbsxs7m7lnkxeg81" xml:space="preserve">{{Metro
  | Nomi = Guyyan metropoliteni
  | Logotipi = [[Tasvir:GuiyangMetro.png|100px]]
  | Davlat = [[Xitoy]]
  | Shahar = [[Guyyan]]
  | Ochilgan vaqti = [[2017-yil]] [[28-dekabr]]
  | Shirkat =  Guiyang Urban Rail Transit Corporation
  | Uzunligi = 35.1 km
  | Stantsiyalari = 25 ta
  | Yo`llari = 1 ta
  | Yo`lovchilari =
  |annual_ridership= 	
  | Yo`lovchilariY = 
  | Sxemasi = [[File:Guiyang Urban Rail Transit Map.png|250px|Guyyan metropoliteni]]
  | Sayt  = 
 }}

'''Guyyan metropoliteni''' — [[Xitoy]]ning Guizhou viloyati, [[Guyyan]] shahrida tezkor tranzit tizimi. U Guyyang Urban Rail Transit (GYURT) deb nomlanadi. 1-liniyaning qisqa shimoliy qismi [[2017-yil]] [[28-dekabr]]da ochilgan boʻlib, uning toʻliq liniyasi [[2018-yil]] [[1-dekabr]]da ishga tushadi. 2-qator [[2020-yil]] oxirida va 3-liniya [[2022-yil]] yoki [[2023-yil]]da ochilishi kerak. S1 liniyasi ham qurilmoqda.

== Narxlar ==
Narxlar maksimal masofa 6 RMB boʻlgan masofaga qarab belgilanadi. 1,3 metrgacha boʻlgan bolalar bepul minishadi, boshqa bolalar esa yarim narxga, qogʻoz chiptalarini hisoblagichlardan sotib olish kerak, chunki ular [[2019-yil]] [[fevral]] oyidan boshlab chipta mashinalarida mavjud emas. 70 yoshdan oshganlar jamoat transportida bepul sayohat qilishadi.
== Yoʻllar ==
[[2018-yil]] [[dekabr]] holatiga koʻra faqat 1-liniya ish boshladi.
[[Tasvir:Guiyang Urban Rail Transit Map.png|Metropoliten xaritasi|thumb|right|250px]]
== Yana qarang ==
* [[Metropolitenlar roʻyxati]]

== Manbalar ==
== Havolalar ==

* [http://www.gyurt.com/ Guiyang Urban Rail Transit — official website] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20210430093944/http://www.gyurt.com/ |date=2021-04-30 }}
[[Turkum:Xitoy metropolitenlari]]
[[Turkum:2017-yilda ochilgan metropolitenlar roʻyxati]]</text>
      <sha1>szhrb43co52qnp7bbsxs7m7lnkxeg81</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327819</id>
      <parentid>6327818</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:30:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* Havolalar */</comment>
      <origin>6327819</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1790" sha1="hu927s1czy21ie6vloatz38nn7z2rla" xml:space="preserve">{{Metro
  | Nomi = Guyyan metropoliteni
  | Logotipi = [[Tasvir:GuiyangMetro.png|100px]]
  | Davlat = [[Xitoy]]
  | Shahar = [[Guyyan]]
  | Ochilgan vaqti = [[2017-yil]] [[28-dekabr]]
  | Shirkat =  Guiyang Urban Rail Transit Corporation
  | Uzunligi = 35.1 km
  | Stantsiyalari = 25 ta
  | Yo`llari = 1 ta
  | Yo`lovchilari =
  |annual_ridership= 	
  | Yo`lovchilariY = 
  | Sxemasi = [[File:Guiyang Urban Rail Transit Map.png|250px|Guyyan metropoliteni]]
  | Sayt  = 
 }}

'''Guyyan metropoliteni''' — [[Xitoy]]ning Guizhou viloyati, [[Guyyan]] shahrida tezkor tranzit tizimi. U Guyyang Urban Rail Transit (GYURT) deb nomlanadi. 1-liniyaning qisqa shimoliy qismi [[2017-yil]] [[28-dekabr]]da ochilgan boʻlib, uning toʻliq liniyasi [[2018-yil]] [[1-dekabr]]da ishga tushadi. 2-qator [[2020-yil]] oxirida va 3-liniya [[2022-yil]] yoki [[2023-yil]]da ochilishi kerak. S1 liniyasi ham qurilmoqda.

== Narxlar ==
Narxlar maksimal masofa 6 RMB boʻlgan masofaga qarab belgilanadi. 1,3 metrgacha boʻlgan bolalar bepul minishadi, boshqa bolalar esa yarim narxga, qogʻoz chiptalarini hisoblagichlardan sotib olish kerak, chunki ular [[2019-yil]] [[fevral]] oyidan boshlab chipta mashinalarida mavjud emas. 70 yoshdan oshganlar jamoat transportida bepul sayohat qilishadi.
== Yoʻllar ==
[[2018-yil]] [[dekabr]] holatiga koʻra faqat 1-liniya ish boshladi.
[[Tasvir:Guiyang Urban Rail Transit Map.png|Metropoliten xaritasi|thumb|right|250px]]
== Yana qarang ==
* [[Metropolitenlar roʻyxati]]

== Manbalar ==
== Havolalar ==

* [http://www.gyurt.com/ Guiyang Urban Rail Transit — official website] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20210430093944/http://www.gyurt.com/ |date=2021-04-30 }}

[[Turkum:Xitoy metropolitenlari]]
[[Turkum:2017-yilda ochilgan metropolitenlar roʻyxati]]</text>
      <sha1>hu927s1czy21ie6vloatz38nn7z2rla</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327820</id>
      <parentid>6327819</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:30:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327820</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1792" sha1="n7z3qt4xafrcyujc37gwnne7bfb4hlh" xml:space="preserve">{{Metro
  | Nomi = Guyyan metropoliteni
  | Logotipi = [[Tasvir:GuiyangMetro.png|100px]]
  | Davlat = [[Xitoy]]
  | Shahar = [[Guyyan]]
  | Ochilgan vaqti = [[2017-yil]] [[28-dekabr]]
  | Shirkat =  Guiyang Urban Rail Transit Corporation
  | Uzunligi = 35.1 km
  | Stantsiyalari = 25 ta
  | Yo`llari = 1 ta
  | Yo`lovchilari =
  |annual_ridership= 	
  | Yo`lovchilariY = 
  | Sxemasi = [[File:Guiyang Urban Rail Transit Map.png|250px|Guyyan metropoliteni]]
  | Sayt  = 
 }}

'''Guyyan metropoliteni''' — [[Xitoy]]ning Guizhou viloyati, [[Guyyan]] shahrida tezkor tranzit tizimi. U Guyyang Urban Rail Transit (GYURT) deb nomlanadi. 1-liniyaning qisqa shimoliy qismi [[2017-yil]] [[28-dekabr]]da ochilgan boʻlib, uning toʻliq liniyasi [[2018-yil]] [[1-dekabr]]da ishga tushadi. 2-qator [[2020-yil]] oxirida va 3-liniya [[2022-yil]] yoki [[2023-yil]]da ochilishi kerak. S1 liniyasi ham qurilmoqda.

== Narxlar ==
Narxlar maksimal masofa 6 RMB boʻlgan masofaga qarab belgilanadi. 1,3 metrgacha boʻlgan bolalar bepul minishadi, boshqa bolalar esa yarim narxga, qogʻoz chiptalarini hisoblagichlardan sotib olish kerak, chunki ular [[2019-yil]] [[fevral]] oyidan boshlab chipta mashinalarida mavjud emas. 70 yoshdan oshganlar jamoat transportida bepul sayohat qilishadi.
== Yoʻllar ==
[[2018-yil]] [[dekabr]] holatiga koʻra faqat 1-liniya ish boshladi.
[[Tasvir:Guiyang Urban Rail Transit Map.png|Metropoliten xaritasi|thumb|right|250px]]
== Yana qarang ==
* [[Metropolitenlar roʻyxati]]

== Manbalar ==
== Havolalar ==

* [http://www.gyurt.com/ Guiyang Urban Rail Transit — official website] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20210430093944/http://www.gyurt.com/ |date=2021-04-30 }} .

[[Turkum:Xitoy metropolitenlari]]
[[Turkum:2017-yilda ochilgan metropolitenlar roʻyxati]]</text>
      <sha1>n7z3qt4xafrcyujc37gwnne7bfb4hlh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327822</id>
      <parentid>6327820</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:30:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327822</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1801" sha1="8geluf5y63jhvb3wv8pm579zk7glcgl" xml:space="preserve">{{Metro
  | Nomi = Guyyan metropoliteni
  | Logotipi = [[Tasvir:GuiyangMetro.png|100px]]
  | Davlat = [[Xitoy]]
  | Shahar = [[Guyyan]]
  | Ochilgan vaqti = [[2017-yil]] [[28-dekabr]]
  | Shirkat =  Guiyang Urban Rail Transit Corporation
  | Uzunligi = 35.1 km
  | Stantsiyalari = 25 ta
  | Yo`llari = 1 ta
  | Yo`lovchilari =
  |annual_ridership= 	
  | Yo`lovchilariY = 
  | Sxemasi = [[File:Guiyang Urban Rail Transit Map.png|250px|Guyyan metropoliteni]]
  | Sayt  = 
 }}

'''Guyyan metropoliteni''' — [[Xitoy]]ning Guizhou viloyati, [[Guyyan]] shahrida tezkor tranzit tizimi. U Guyyang Urban Rail Transit (GYURT) deb nomlanadi. 1-liniyaning qisqa shimoliy qismi [[2017-yil]] [[28-dekabr]]da ochilgan boʻlib, uning toʻliq liniyasi [[2018-yil]] [[1-dekabr]]da ishga tushadi. 2-qator [[2020-yil]] oxirida va 3-liniya [[2022-yil]] yoki [[2023-yil]]da ochilishi kerak. S1 liniyasi ham qurilmoqda.

== Narxlar ==
Narxlar maksimal masofa 6 RMB boʻlgan masofaga qarab belgilanadi. 1,3 metrgacha boʻlgan bolalar bepul minishadi, boshqa bolalar esa yarim narxga, qogʻoz chiptalarini hisoblagichlardan sotib olish kerak, chunki ular [[2019-yil]] [[fevral]] oyidan boshlab chipta mashinalarida mavjud emas. 70 yoshdan oshganlar jamoat transportida bepul sayohat qilishadi.
== Yoʻllar ==
[[2018-yil]] [[dekabr]] holatiga koʻra faqat 1-liniya ish boshladi.
[[Tasvir:Guiyang Urban Rail Transit Map.png|Metropoliten xaritasi|thumb|right|250px]]
== Yana qarang ==
* [[Metropolitenlar roʻyxati]]

== Manbalar ==
== Havolalar ==

* [http://www.gyurt.com/ Guiyang shahar temir yo‘l transporti — rasmiy veb-sayt]{{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20210430093944/http://www.gyurt.com/ |date=2021-04-30 }} .

[[Turkum:Xitoy metropolitenlari]]
[[Turkum:2017-yilda ochilgan metropolitenlar roʻyxati]]</text>
      <sha1>8geluf5y63jhvb3wv8pm579zk7glcgl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327824</id>
      <parentid>6327822</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:30:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327824</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1802" sha1="35yxhs0r3u5q67q5catihuzu7bn409y" xml:space="preserve">{{Metro
  | Nomi = Guyyan metropoliteni
  | Logotipi = [[Tasvir:GuiyangMetro.png|100px]]
  | Davlat = [[Xitoy]]
  | Shahar = [[Guyyan]]
  | Ochilgan vaqti = [[2017-yil]] [[28-dekabr]]
  | Shirkat =  Guiyang Urban Rail Transit Corporation
  | Uzunligi = 35.1 km
  | Stantsiyalari = 25 ta
  | Yo`llari = 1 ta
  | Yo`lovchilari =
  |annual_ridership= 	
  | Yo`lovchilariY = 
  | Sxemasi = [[File:Guiyang Urban Rail Transit Map.png|250px|Guyyan metropoliteni]]
  | Sayt  = 
 }}

'''Guyyan metropoliteni''' — [[Xitoy]]ning Guizhou viloyati, [[Guyyan]] shahrida tezkor tranzit tizimi. U Guyyang Urban Rail Transit (GYURT) deb nomlanadi. 1-liniyaning qisqa shimoliy qismi [[2017-yil]] [[28-dekabr]]da ochilgan boʻlib, uning toʻliq liniyasi [[2018-yil]] [[1-dekabr]]da ishga tushadi. 2-qator [[2020-yil]] oxirida va 3-liniya [[2022-yil]] yoki [[2023-yil]]da ochilishi kerak. S1 liniyasi ham qurilmoqda.

== Narxlar ==
Narxlar maksimal masofa 6 RMB boʻlgan masofaga qarab belgilanadi. 1,3 metrgacha boʻlgan bolalar bepul minishadi, boshqa bolalar esa yarim narxga, qogʻoz chiptalarini hisoblagichlardan sotib olish kerak, chunki ular [[2019-yil]] [[fevral]] oyidan boshlab chipta mashinalarida mavjud emas. 70 yoshdan oshganlar jamoat transportida bepul sayohat qilishadi.
== Yoʻllar ==
[[2018-yil]] [[dekabr]] holatiga koʻra faqat 1-liniya ish boshladi.
[[Tasvir:Guiyang Urban Rail Transit Map.png|Metropoliten xaritasi|thumb|right|250px]]
== Yana qarang ==
* [[Metropolitenlar roʻyxati]]

== Manbalar ==
== Havolalar ==

* [http://www.gyurt.com/ Guiyang shahar temir yo‘l transporti — rasmiy veb-sayt]
{{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20210430093944/http://www.gyurt.com/ |date=2021-04-30 }} .

[[Turkum:Xitoy metropolitenlari]]
[[Turkum:2017-yilda ochilgan metropolitenlar roʻyxati]]</text>
      <sha1>35yxhs0r3u5q67q5catihuzu7bn409y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327827</id>
      <parentid>6327824</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:31:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327827</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1816" sha1="32k66uq1omwmbxjpn0zt40ujxnrbff4" xml:space="preserve">{{Metro
  | Nomi = Guyyan metropoliteni
  | Logotipi = [[Tasvir:GuiyangMetro.png|100px]]
  | Davlat = [[Xitoy]]
  | Shahar = [[Guyyan]]
  | Ochilgan vaqti = [[2017-yil]] [[28-dekabr]]
  | Shirkat =  Guiyang Urban Rail Transit Corporation
  | Uzunligi = 35.1 km
  | Stantsiyalari = 25 ta
  | Yo`llari = 1 ta
  | Yo`lovchilari =
  |annual_ridership= 	
  | Yo`lovchilariY = 
  | Sxemasi = [[File:Guiyang Urban Rail Transit Map.png|250px|Guyyan metropoliteni]]
  | Sayt  = 
 }}

'''Guyyan metropoliteni''' — [[Xitoy]]ning Guizhou viloyati, [[Guyyan]] shahrida tezkor tranzit tizimi. U Guyyang Urban Rail Transit (GYURT) deb nomlanadi. 1-liniyaning qisqa shimoliy qismi [[2017-yil]] [[28-dekabr]]da ochilgan boʻlib, uning toʻliq liniyasi [[2018-yil]] [[1-dekabr]]da ishga tushadi. 2-qator [[2020-yil]] oxirida va 3-liniya [[2022-yil]] yoki [[2023-yil]]da ochilishi kerak. S1 liniyasi ham qurilmoqda.

== Narxlar ==
Narxlar maksimal masofa 6 RMB boʻlgan masofaga qarab belgilanadi. 1,3 metrgacha boʻlgan bolalar bepul minishadi, boshqa bolalar esa yarim narxga, qogʻoz chiptalarini hisoblagichlardan sotib olish kerak, chunki ular [[2019-yil]] [[fevral]] oyidan boshlab chipta mashinalarida mavjud emas. 70 yoshdan oshganlar jamoat transportida bepul sayohat qilishadi.
== Yoʻllar ==
[[2018-yil]] [[dekabr]] holatiga koʻra faqat 1-liniya ish boshladi.
[[Tasvir:Guiyang Urban Rail Transit Map.png|Metropoliten xaritasi|thumb|right|250px]]
== Yana qarang ==
* [[Metropolitenlar roʻyxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==

* [http://www.gyurt.com/ Guiyang shahar temir yo‘l transporti — rasmiy veb-sayt]
{{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20210430093944/http://www.gyurt.com/ |date=2021-04-30 }} .

[[Turkum:Xitoy metropolitenlari]]
[[Turkum:2017-yilda ochilgan metropolitenlar roʻyxati]]</text>
      <sha1>32k66uq1omwmbxjpn0zt40ujxnrbff4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327828</id>
      <parentid>6327827</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:31:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327828</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1818" sha1="6ymyny18gwy6joukpim10m4o915uzjf" xml:space="preserve">{{Metro
  | Nomi = Guyyan metropoliteni
  | Logotipi = [[Tasvir:GuiyangMetro.png|100px]]
  | Davlat = [[Xitoy]]
  | Shahar = [[Guyyan]]
  | Ochilgan vaqti = [[2017-yil]] [[28-dekabr]]
  | Shirkat =  Guiyang Urban Rail Transit Corporation
  | Uzunligi = 35.1 km
  | Stantsiyalari = 25 ta
  | Yo`llari = 1 ta
  | Yo`lovchilari =
  |annual_ridership= 	
  | Yo`lovchilariY = 
  | Sxemasi = [[File:Guiyang Urban Rail Transit Map.png|250px|Guyyan metropoliteni]]
  | Sayt  = 
 }}

'''Guyyan metropoliteni''' — [[Xitoy]]ning Guizhou viloyati, [[Guyyan]] shahrida tezkor tranzit tizimi. U Guyyang Urban Rail Transit (GYURT) deb nomlanadi. 1-liniyaning qisqa shimoliy qismi [[2017-yil]] [[28-dekabr]]da ochilgan boʻlib, uning toʻliq liniyasi [[2018-yil]] [[1-dekabr]]da ishga tushadi. 2-qator [[2020-yil]] oxirida va 3-liniya [[2022-yil]] yoki [[2023-yil]]da ochilishi kerak. S1 liniyasi ham qurilmoqda.

== Narxlar ==
Narxlar maksimal masofa 6 RMB boʻlgan masofaga qarab belgilanadi. 1,3 metrgacha boʻlgan bolalar bepul minishadi, boshqa bolalar esa yarim narxga, qogʻoz chiptalarini hisoblagichlardan sotib olish kerak, chunki ular [[2019-yil]] [[fevral]] oyidan boshlab chipta mashinalarida mavjud emas. 70 yoshdan oshganlar jamoat transportida bepul sayohat qilishadi.
== Yoʻllar ==
[[2018-yil]] [[dekabr]] holatiga koʻra, faqat 1-liniya ish boshladi.
[[Tasvir:Guiyang Urban Rail Transit Map.png|Metropoliten xaritasi|thumb|right|250px]]

== Yana qarang ==
* [[Metropolitenlar roʻyxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==

* [http://www.gyurt.com/ Guiyang shahar temir yo‘l transporti — rasmiy veb-sayt]
{{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20210430093944/http://www.gyurt.com/ |date=2021-04-30 }} .

[[Turkum:Xitoy metropolitenlari]]
[[Turkum:2017-yilda ochilgan metropolitenlar roʻyxati]]</text>
      <sha1>6ymyny18gwy6joukpim10m4o915uzjf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327829</id>
      <parentid>6327828</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:31:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327829</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1819" sha1="bgp0zoy7eqf1v0ycmuc8coo2po4h9js" xml:space="preserve">{{Metro
  | Nomi = Guyyan metropoliteni
  | Logotipi = [[Tasvir:GuiyangMetro.png|100px]]
  | Davlat = [[Xitoy]]
  | Shahar = [[Guyyan]]
  | Ochilgan vaqti = [[2017-yil]] [[28-dekabr]]
  | Shirkat =  Guiyang Urban Rail Transit Corporation
  | Uzunligi = 35.1 km
  | Stantsiyalari = 25 ta
  | Yo`llari = 1 ta
  | Yo`lovchilari =
  |annual_ridership= 	
  | Yo`lovchilariY = 
  | Sxemasi = [[File:Guiyang Urban Rail Transit Map.png|250px|Guyyan metropoliteni]]
  | Sayt  = 
 }}

'''Guyyan metropoliteni''' — [[Xitoy]]ning Guizhou viloyati, [[Guyyan]] shahrida tezkor tranzit tizimi. U Guyyang Urban Rail Transit (GYURT) deb nomlanadi. 1-liniyaning qisqa shimoliy qismi [[2017-yil]] [[28-dekabr]]da ochilgan boʻlib, uning toʻliq liniyasi [[2018-yil]] [[1-dekabr]]da ishga tushadi. 2-qator [[2020-yil]] oxirida va 3-liniya [[2022-yil]] yoki [[2023-yil]]da ochilishi kerak. S1 liniyasi ham qurilmoqda.

== Narxlar ==
Narxlar maksimal masofa 6 RMB boʻlgan masofaga qarab belgilanadi. 1,3 metrgacha boʻlgan bolalar bepul minishadi, boshqa bolalar esa yarim narxga, qogʻoz chiptalarini hisoblagichlardan sotib olish kerak, chunki ular [[2019-yil]] [[fevral]] oyidan boshlab chipta mashinalarida mavjud emas. 70 yoshdan oshganlar jamoat transportida bepul sayohat qilishadi.
== Yoʻllar ==
[[2018-yil]] [[dekabr]] holatiga koʻra, faqat 1-liniya ish boshladi.

[[Tasvir:Guiyang Urban Rail Transit Map.png|Metropoliten xaritasi|thumb|right|250px]]

== Yana qarang ==
* [[Metropolitenlar roʻyxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==

* [http://www.gyurt.com/ Guiyang shahar temir yo‘l transporti — rasmiy veb-sayt]
{{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20210430093944/http://www.gyurt.com/ |date=2021-04-30 }} .

[[Turkum:Xitoy metropolitenlari]]
[[Turkum:2017-yilda ochilgan metropolitenlar roʻyxati]]</text>
      <sha1>bgp0zoy7eqf1v0ycmuc8coo2po4h9js</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327830</id>
      <parentid>6327829</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:32:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327830</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1823" sha1="rlxpux85sgsjhee3bhw4xwmooerhl9n" xml:space="preserve">{{Metro
  | Nomi = Guyyan metropoliteni
  | Logotipi = [[Tasvir:GuiyangMetro.png|100px]]
  | Davlat = [[Xitoy]]
  | Shahar = [[Guyyan]]
  | Ochilgan vaqti = [[2017-yil]] [[28-dekabr]]
  | Shirkat =  Guiyang Urban Rail Transit Corporation
  | Uzunligi = 35.1 km
  | Stantsiyalari = 25 ta
  | Yo`llari = 1 ta
  | Yo`lovchilari =
  |annual_ridership= 	
  | Yo`lovchilariY = 
  | Sxemasi = [[File:Guiyang Urban Rail Transit Map.png|250px|Guyyan metropoliteni]]
  | Sayt  = 
 }}

'''Guyyan metropoliteni''' — [[Xitoy]]ning Guizhou viloyati, [[Guyyan]] shahrida tezkor tranzit tizimi. U Guyyang Urban Rail Transit (GYURT) deb nomlanadi. 1-liniyaning qisqa shimoliy qismi [[2017-yil]] [[28-dekabr]]da ochilgan boʻlib, uning toʻliq liniyasi [[2018-yil]] [[1-dekabr]]da ishga tushadi. 2-qator [[2020-yil]] oxirida va 3-liniya [[2022-yil]] yoki [[2023-yil]]da ochilishi kerak. S1 liniyasi ham qurilmoqda.

== Narxlar ==
Narxlar maksimal masofa 6 RMB boʻlgan masofaga qarab belgilanadi. 1,3 metrgacha boʻlgan bolalar bepul minishadi, boshqa bolalar esa yarim narxga, qogʻoz chiptalarini hisoblagichlardan sotib olish kerak, chunki ular [[2019-yil]] [[fevral]] oyidan boshlab chipta mashinalarida mavjud emas. 70 yoshdan oshganlar jamoat transportida bepul sayohat qilishadi.
== Yoʻllar ==
[[2018-yil]] [[dekabr]] holatiga koʻra, faqat ''1-liniya ish'' boshladi.

[[Tasvir:Guiyang Urban Rail Transit Map.png|Metropoliten xaritasi|thumb|right|250px]]

== Yana qarang ==
* [[Metropolitenlar roʻyxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==

* [http://www.gyurt.com/ Guiyang shahar temir yo‘l transporti — rasmiy veb-sayt]
{{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20210430093944/http://www.gyurt.com/ |date=2021-04-30 }} .

[[Turkum:Xitoy metropolitenlari]]
[[Turkum:2017-yilda ochilgan metropolitenlar roʻyxati]]</text>
      <sha1>rlxpux85sgsjhee3bhw4xwmooerhl9n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327831</id>
      <parentid>6327830</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:32:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327831</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1827" sha1="3flqsh5q0w31lv4tf065zqk6vgndpvb" xml:space="preserve">{{Metro
  | Nomi = Guyyan metropoliteni
  | Logotipi = [[Tasvir:GuiyangMetro.png|100px]]
  | Davlat = [[Xitoy]]
  | Shahar = [[Guyyan]]
  | Ochilgan vaqti = [[2017-yil]] [[28-dekabr]]
  | Shirkat =  Guiyang Urban Rail Transit Corporation
  | Uzunligi = 35.1 km
  | Stantsiyalari = 25 ta
  | Yo`llari = 1 ta
  | Yo`lovchilari =
  |annual_ridership= 	
  | Yo`lovchilariY = 
  | Sxemasi = [[File:Guiyang Urban Rail Transit Map.png|250px|Guyyan metropoliteni]]
  | Sayt  = 
 }}

'''Guyyan metropoliteni''' — [[Xitoy]]ning Guizhou viloyati, [[Guyyan]] shahrida tezkor tranzit tizimi. U Guyyang Urban Rail Transit (GYURT) deb nomlanadi. 1-liniyaning qisqa shimoliy qismi [[2017-yil]] [[28-dekabr]]da ochilgan boʻlib, uning toʻliq liniyasi [[2018-yil]] [[1-dekabr]]da ishga tushadi. 2-qator [[2020-yil]] oxirida va 3-liniya [[2022-yil]] yoki [[2023-yil]]da ochilishi kerak. S1 liniyasi ham qurilmoqda.

== Narxlar ==
Narxlar maksimal masofa ''6 RMB'' boʻlgan masofaga qarab belgilanadi. 1,3 metrgacha boʻlgan bolalar bepul minishadi, boshqa bolalar esa yarim narxga, qogʻoz chiptalarini hisoblagichlardan sotib olish kerak, chunki ular [[2019-yil]] [[fevral]] oyidan boshlab chipta mashinalarida mavjud emas. 70 yoshdan oshganlar jamoat transportida bepul sayohat qilishadi.
== Yoʻllar ==
[[2018-yil]] [[dekabr]] holatiga koʻra, faqat ''1-liniya ish'' boshladi.

[[Tasvir:Guiyang Urban Rail Transit Map.png|Metropoliten xaritasi|thumb|right|250px]]

== Yana qarang ==
* [[Metropolitenlar roʻyxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==

* [http://www.gyurt.com/ Guiyang shahar temir yo‘l transporti — rasmiy veb-sayt]
{{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20210430093944/http://www.gyurt.com/ |date=2021-04-30 }} .

[[Turkum:Xitoy metropolitenlari]]
[[Turkum:2017-yilda ochilgan metropolitenlar roʻyxati]]</text>
      <sha1>3flqsh5q0w31lv4tf065zqk6vgndpvb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tarixdan oldingi Misr davri</title>
    <ns>0</ns>
    <id>693813</id>
    <revision>
      <id>6327749</id>
      <parentid>6294374</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T05:53:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Muhcmmad</username>
        <id>322368</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */</comment>
      <origin>6327749</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11390" sha1="f32oeci965v8pl9ilw2qe847ldhcqyh" xml:space="preserve">[[Fayl:Predynastic collage (new version).jpg|thumb|right|Miloddan avvalgi 4400-yildan 3100-yilgacha Misrdan oldingi davrga oid artefaktlar. Yuqoridan chapga birinchi qator: Badarian fil suyagi haykali, Naqada kavanozi, Bat yaroqli haykal. Ikkinchi qator: diorit vaza, klyuch pichogʻi, kosmetik palitrasi.|250px]]
'''Tarixdan oldingi Misr davri''' — insoniyatning eng qadimgi yashash joyidan miloddan avvalgi 3100-yilgacha erta sulolaviy davrning boshlanishigacha boʻlgan davrni oʻz ichiga oladi. Birinchi fir’avn, baʼzi Misrshunoslar uchun Narmer, boshqalar uchun Hor-Aha, Menes nomi bilan bir maʼnoda ishlatilgan. Ushbu Predynastika davri anʼanaviy ravishda neolit davrining boshlanishi miloddan avvalgi 6000-yil va Naqada III davri bilan tugagan miloddan avvalgi 3000-yil.

Predynastika davri sanalari birinchi marta Misrda keng koʻlamli [[arxeologik qazish]] ishlari olib borilishidan oldin aniqlangan va Predynastika juda asta-sekin rivojlanib borganligini koʻrsatuvchi soʻnggi topilmalar Predinastika davri aynan qachon tugaganligi toʻgʻrisida bahslarga sabab boʻlgan. Shunday qilib, „Protodinastik davr“, „Nol sulolasi“ yoki „0 sulolasi“ kabi turli atamalar davrning baʼzi qismini Predynastika, boshqalari esa erta sulolalar deb atash mumkin boʻlgan davrning qismini nomlash uchun ishlatiladi.

Predynastika davri odatda madaniy davrlarga boʻlinadi, ularning har biri birinchi marta Misr turar joyi topilgan joy nomi bilan ataladi. Biroq, Protodinastik davrni tavsiflaydigan bir xil bosqichma-bosqich rivojlanish butun Predynastika davri davomida mavjud va individual „madaniyatlar“ alohida ob’ektlar sifatida emas, balki butun davrni oʻrganishni osonlashtiradigan sub’ektiv boʻlinishlar sifatida talqin qilinishi kerak.
== Paleolit davri ==
Nilning qazilishi soʻnggi million yil yoki undan oldingi davrlarga oid tosh asboblarni fosh qildi. Ushbu litika sanoatining eng qadimgi joylari 30 metr (100 fut) terasta ichida joylashgan boʻlib, ibtidoiy [[Ashel madaniyati]],[[Shell madaniyati]] (mil. 600,000 yil oldin) va Klaktonning Misrcha shakli boʻlgan (taxminan 400,000 yil oldin)&lt;ref name=Langer&gt;{{Kitob manbasi | title = An Encyclopedia of World History | editor-last = Langer | editor-first = William L. | edition = 5th | publisher = Houghton Mifflin Company | location = Boston, MA | year = 1972 | isbn = 0-395-13592-3 | page = [https://archive.org/details/encyclopediaworl00will/page/9 9] | url = https://archive.org/details/encyclopediaworl00will/page/9 }}&lt;/ref&gt;.
=== Wadi Halfa ===
[[Fayl: Atérien (Djelfa).JPG|thumb|upright|Ateriya]]
Misrda eng qadimgi maʼlum tuzilmalar arxeolog Waldemar Chmielewski tomonidan Sudanning Arkin 8 manzilidagi Wadi Halfa yaqinidagi janubiy chegara boʻylab topilgan. Chmielewski bu inshootlarni miloddan avvalgi 100000-yil deb hisoblagan. Tuzilmalarning qoldiqlari taxminan 30 sm chuqurlikda va 2 × 1 metr uzunlikdagi oval choʻkmalardir. Koʻpchilik tekis qumtosh plitkalari bilan qoplangan. Ularni chodir halqalari deb atashadi, chunki toshlar terining yoki choʻtkaning gumbazga oʻxshash boshpanasini qoʻllab-quvvatlagan. Ushbu turdagi [[turar joy]] doimiy yashash joyini taqdim etdi, ammo agar kerak boʻlsa, uni osongina olib tashlash va boshqa joyga koʻchirish mumkin edi. Ular osongina qismlarga boʻlinadigan, koʻchiriladigan va qayta yigʻiladigan koʻchma tuzilmalar boʻlib, ular ovchi-yigʻuvchilarga yarim doimiy yashash joyini taqdim etishgan.

=== Ateriya sanoati ===
Ateriya vositalarini yasash Misrda miloddan avvalgi 40-ming yilda boshlangan.

=== Xormusan sanoati ===
Misrda Xormusan sanoati miloddan avvalgi 42,000 va 32,000-yillar orasida boshlangan. Xormusanlar nafaqat toshdan, balki hayvonlarning suyaklaridan va gematitdan ham asboblar yasashgan&lt;ref&gt;Nicolas-Christophe Grimal. ''A History of Ancient Egypt''. p. 20. Blackwell (1994). {{ISBN|0-631-19396-0}}&lt;/ref&gt;. Ular, shuningdek, tubjoy amerikaliklarga oʻxshagan mayda oʻqlarni yasashdi, ammo kamonlar topilmadi. Xormusan sanoatining oxiri taxminan miloddan avvalgi 16000-yilga toʻgʻriga keldi&lt;ref&gt;Nicolas-Christophe Grimal. ''A History of Ancient Egypt''. p. 20. Blackwell (1994). {{ISBN|0-631-19396-0}}&lt;/ref&gt;.

=== Paleolit davri oxiri ===
Misrda oxirgi paleolit davri miloddan avvalgi 30-ming yillardan boshlangan&lt;ref name=&quot;MSU&quot;&gt;{{Veb manbasi|title=Ancient Egyptian Culture: Paleolithic Egypt|url=http://www.mnsu.edu/emuseum/prehistory/egypt/history/paleolithic%20egypt.htm|work=Emuseum|publisher=[[Minnesota State University, Mankato|Minnesota State University]]|accessdate=13-aprel 2012-yil|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100601171500/http://www.mnsu.edu/emuseum/prehistory/egypt/history/paleolithic%20egypt.htm|archivedate=1-iyun 2010-yil|location=Minnesota}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20100601171500/http://www.mnsu.edu/emuseum/prehistory/egypt/history/paleolithic%20egypt.htm |date=2010-06-01 }}&lt;/ref&gt;. Nazlet Xater skeleti [[1980-yil]]da topilgan va [[1982-yil]]da 35,100 dan 30,360 yilgacha boʻlgan toʻqqiz namunadan topilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://anthropology.osu.edu/DAA/back%20issues/DA_12_2-3.pdf |title=Dental Anthropology |publisher=Anthropology.osu.edu |accessdate=2013-10-25 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131029193741/http://anthropology.osu.edu/DAA/back%20issues/DA_12_2-3.pdf |archivedate=29-oktabr 2013-yil |df=dmy-all }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20131029193741/http://anthropology.osu.edu/DAA/back%20issues/DA_12_2-3.pdf |date=2013-10-29 }}&lt;/ref&gt;. Ushbu namuna Afrikadagi oxirgi paleolit davridagi yagona zamonaviy inson skeletidir&lt;ref&gt;{{cite journal |first=L. |last=Bouchneba |first2=I. |last2=Crevecoeur |title=The inner ear of Nazlet Khater 2 (Upper Paleolithic, Egypt) |journal=Journal of Human Evolution |volume=56 |issue=3 |year=2009 |pages=257–262 |doi=10.1016/j.jhevol.2008.12.003 |pmid=19144388}}&lt;/ref&gt;
.

== Mezolit ==
=== Halfan va Kubbaniyan madaniyati ===
Ikki chambarchas bogʻliq boʻlgan Halfan va Kubbaniyan yuqori [[Nil]] vodiysi boʻylab gullab-yashnagan&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia|article=Late Palaeolithic Hunter-Gatherers in the Nile Valley of Nubia and Upper Egypt|author1=R. Schild|author2=F. Wendorf|pages=89–125|encyclopedia=South-Eastern Mediterranean Peoples Between 130,000 and 10,000 years ago|editors=E A. A. Garcea|publisher=Oxbow Books|year=2014}}&lt;/ref&gt;. Halfan joylari [[Sudan]]dan uzoq shimolda, Kubbaniyan esa [[Misr]]ning yuqori qismida joylashgan. Halfan miloddan avvalgi 22,500-22,000-yillarda boʻlgan deb taxmin qilishgan.Odamlar yirik podalar hayvonlarining ratsionida va Xormusan [[baliq ovlash]] odati boʻyicha omon qolishdi. Artefaktlarning katta miqdordagi kontsentratsiyasi shuni koʻrsatadiki, ular mavsumiy boʻlishmagan, uzoqroq vaqtga saqlab qoʻyishgan. Halfan madaniyati Xormusandan kelib chiqqan, kerakli ovchilik, baliq ovlash va omon qolish uchun maxsus texnika yigʻishga bogʻliq edi. Ushbu madaniyatning asosiy materiallari qoldiqlari tosh asboblari, yoriqlar va koʻplab tosh rasmlardir&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://numibia.net/nubia/prehistory.htm |title=Prehistory of Nubia |publisher=Numibia.net |accessdate=2013-10-25 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131029194302/http://numibia.net/nubia/prehistory.htm |archivedate=29-oktabr 2013-yil |df=dmy-all &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|first1=Midant-Beatrix|last1=Reynes|title=The Prehistory of Egypt: From the First Egyptians to the First Pharohs|url=https://archive.org/details/prehistoryofegyp0000mida|publisher=Wiley-Blackwell |year=2000|isbn=0-631-21787-8}}&lt;/ref&gt;.

=== Sebiliya madaniyati ===
[[Misr]]da, arxeologik joylardan topilgan ashyolarning tahlili Sebiliya madaniyati (shuningdek, Esna madaniyati deb ham ataladi) bugʻdoy va arpa toʻplashini koʻrsatdi. Sebiliya madaniyati taxminan miloddan avvalgi 13000-yildan boshlanib, miloddan avvalgi 10,000-yil atrofida yoʻq boʻlib ketdi. Uy sharoitida urugʻlar topilmadi (zamonaviy bugʻdoy va arpa Kichik Osiyo va Kanʼonda paydo boʻlgan). Fermerlar tomonidan ishlatilgan oʻtirgan turmush tarzi dehqonchilikka zararli boʻlgan va bu davrni oxiriga yetkazgan urushning kuchayishiga olib kelganligi taxmin qilinmoqda.

=== Qadan madaniyati ===
Qadan madaniyati (mil. avv. 13,000 — 9,000) Mezolitik sanoat boʻlib, arxeologik maʼlumotlarga koʻra, taxminan 15000-yil oldin Yuqori Misrda (hozirgi Misr janubida) paydo boʻlgan&lt;ref name=&quot;Phillipson&quot;&gt;Phillipson, DW: ''African Archaeology'' p. 149. Cambridge University Press, 2005.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Shaw&quot;&gt;Shaw, I &amp; Jameson, R: ''A Dictionary of Archaeology'', p. 136. Blackwell Publishers Ltd, 2002.&lt;/ref&gt;. Qadanda yashash tartibi taxminan 4000-yil davom etgan deb taxmin qilinadi. Bu ovchilik bilan bir qatorda yovvoyi oʻtlar va donlarni tayyorlash va isteʼmol qilishni oʻz ichiga olgan oziq-ovqat yigʻishda oʻziga xos yondashuv bilan ajralib turardi&lt;ref name=&quot;Phillipson&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Shaw&quot; /&gt;. Qadan aholisi tomonidan mahalliy oʻsimliklarni sugʻorish, parvarish qilish va hosilni yigʻishtirish uchun muntazam harakatlar qilingan&lt;ref name=&quot;Darvill&quot;&gt;Darvill, T: ''The Concise Oxford Dictionary of Archaeology'', Copyright © 2002, 2003 by Oxford University Press.&lt;/ref&gt;.

Yuqori Nubiyadagi yigirmaga yaqin arxeologik yodgorliklar Qadan madaniyatining donni maydalash madaniyati mavjudligidan dalolat beradi. Uning ishlab chiqaruvchilari, shuningdek, Sahoba Daru Nil bosqichining boshlanishi paytida Nil boʻyida yovvoyi don yigʻish bilan shugʻullanishgan, oʻsha paytda Saharada qurgʻoqchilik Liviya vohalari aholisini Nil vodiysiga chekinishiga olib kelgan. Qadan madaniyat maskanlari orasida mezolit davriga oid Jebel Sahaba qabristoni bor&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Kelly|first=Raymond|date=October 2005|title=The evolution of lethal intergroup violence|journal=PNAS|volume=102|issue=43|pages=24–29|doi=10.1073/pnas.0505955102|pmc=1266108|pmid=16129826|bibcode=2005PNAS..10215294K}}&lt;/ref&gt;.

Qadan xalqlari birinchi boʻlib oʻroq hosil qilishdi va isteʼmol qilishdan oldin ushbu oʻsimlik oziq-ovqat mahsulotlarini toʻplash va qayta ishlashda yordam berish uchun mustaqil ravishda silliqlash toshlarini yaratdilar. Ammo mil. avv. 10 ming yillikdan keyin hech bir maʼlumot yoʻq.

=== Harifian madaniyati ===
Xarifiyaliklar Fayyum va Misrning sharqiy choʻllarida, kulolchilikdan oldingi neolit madaniyati bilan birlashish uchun koʻchib yurishgan deb hisoblanadi, ularning asboblarini yigʻish Xarifianikiga oʻxshaydi. Ushbu assimilyatsiya koʻchmanchi pastoralizmni kashf etgan arab koʻchmanchi pastoral kompleksga, Mesopotamiyada prototemit tillarini tarqatgan oʻziga xos madaniyatga aylandi&lt;ref&gt;{{cite journal|first1=Zarins|last1=Juris|title=Early Pastoral Nomadism and the Settlement of Lower Mesopotamia|journal=Bulletin of the American Schools of Oriental Research|issue=280|date=November 1990|pages=31&amp;ndash;65}}&lt;/ref&gt;.

== Neolit ==
=== Quyi Misr ===
==== Faiyum A madaniyati ====
[[Fayl:Faiyum oasis.svg|thumb|Fayum vohasining joylashishi]]
Choʻlning tobora kengayib borishi, misrliklarning dastlabki ajdodlari Nil atrofida doimiy yashashga olib keldi va neolit davrida koʻproq yashashga odatlangan.
==== Merimde madaniyati ====
==== El Omari madaniyati ====
==== Maadi madaniyati ====
=== Yuqori Misr ===
==== Tasian madaniyati ====
==== Madarian madaniyati ====

== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==

[[Turkum:Misr tarixi]]</text>
      <sha1>f32oeci965v8pl9ilw2qe847ldhcqyh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Niginaxon Shermuhamedova</title>
    <ns>0</ns>
    <id>697257</id>
    <revision>
      <id>6327593</id>
      <parentid>6257715</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T18:50:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javlonbekvikkiuz</username>
        <id>54921</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6327593</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15906" sha1="3nzva6u2uj9mbum0nc761f3kq89oe4s" xml:space="preserve">{{Betaraflik}}
{{Shaxsiyat bilgiqutisi
 | ismi                 = Shermuhamedova Niginaxon Arslonovna
 | tasvir               = 
 | tavallud sanasi      = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1962|03|26}}
 | portret              = Nigina Shermuhamedova.jpg
 | faoliyati turi       = Faylasuf, Metodolog, Epistemolog
 | tavallud joyi        = [[Buxoro viloyati]], [[Qorakoʻl tumani]], [[Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi|OʻzSSR]]
 | fuqaroligi           = [[Oʻzbekiston]]
 | otasi                = Shermuhamedov Arslon
 | bolalari             = Asal Babaeva, Hondamir Nazarov
 | mukofotlari          = &quot;Oʻzbekiston Respublikasi Mustaqilligining 20 yilligi&quot; koʻkrak nishoni, 
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy va oʻrta-maxsus taʼlim vazirligi „Faxriy Yorligʻi“ (2014), Diplom „Zaslujenniy deyatel nauki i obrazovaniya“ RAYeN, „Osnovatel nauchnoy shkoli“ RAYeN, „Rossiya fundamental fanlar akademiyasining haqiqiy aʼzosi“&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=https://www.famous-scientists.ru/16442/ |qaralgan sana=2020-07-22 |arxivsana=2020-07-20 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200720104112/https://www.famous-scientists.ru/16442 }}&lt;/ref&gt;
}}

'''Niginaxon Arslonovna Shermuhamedova''' (1962-yil 26-mart, Qorakoʻl tumani, Buxoro viloyati, Oʻzbekiston SSR) – oʻzbekistonlik olima, faylasuf, metodolog, taʼlim sohasi faoli&lt;ref&gt;https://www.uzdaily.uz/ru/post/51905&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.facebook.com/kanalizmirtv/videos/kanal-izmir-tvde-emel-barutun-sundu%C4%9Fu-g%C3%BCndem-%C3%B6zel-programinin-bu-haftaki-konusu-/2211740575639118/&lt;/ref&gt;, Falsafa fanlari doktori, professor, Mirzo Ulugʻbek nomidagi [[O‘zbekiston milliy universiteti]] Ijtimoiy fanlar fakulteti „Falsafa va maʼnaviyat asoslari“ kafedrasi mudiri&lt;ref&gt;{{Citation |year= |title=arxiv nusxasi |url=http://spa.nuu.uz/rus/staff/609 |access-date=2020-07-23 |archivedate=2019-09-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190905055241/http://spa.nuu.uz/rus/staff/609 }}&lt;/ref&gt;, Rossiya falsafa jamiyatining Faxriy aʼzosi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=https://rfo1971.ru/sostav-prezidiuma/ |qaralgan sana=2020-07-22 |arxivsana=2020-08-08 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200808085215/https://rfo1971.ru/sostav-prezidiuma/ }}&lt;/ref&gt;, Rossiya falsafa jamiyati Oʻzbekiston boʻlinmasi raisi.

Oʻzbekiston-Ozarbayjon Doʻstlik jamiyati Prezidiumi aʼzosi. „Falsafa va Hayot“ xalqaro jurnalining Bosh muharriri&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=https://tadqiqot.uz/jurnallar/falsafa-fanlari/ |qaralgan sana=2020-07-22 |arxivsana=2020-07-19 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200719020619/https://tadqiqot.uz/jurnallar/falsafa-fanlari/ }}&lt;/ref&gt;, „Adam Alami“ („Odam olami“), „Al Farabi“&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=https://www.kaznu.kz/ru/18871/page/ |qaralgan sana=2020-07-23 |arxivsana=2020-07-16 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200716210031/https://www.kaznu.kz/ru/18871/page/ }}&lt;/ref&gt; (Qozogʻiston), „Tarixiy psixologiya va sotsiologiya tarixi“ („Istoricheskaya psixologiya i sotsiologiya istorii“&lt;ref&gt;https://www.socionauki.ru/journal/ipisi/&lt;/ref&gt;, [[Rossiya]]), Rossiya Falsafa jamiyati Xabarnomasi („Vestnik RFO“)&lt;ref&gt;https://mirovid.profiforum.ru/t1239-topic&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=https://rfo1971.ru/vestnik-rfo/ |qaralgan sana=2020-07-22 |arxivsana=2020-08-08 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200808233145/https://rfo1971.ru/vestnik-rfo/ }}&lt;/ref&gt; va Eronning Taraqqiyot va siyosatda ayollarning roli&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://jwdp.ut.ac.ir/journal/editorial.board?lang=en |sarlavha=Women in Development and Politics}}&lt;/ref&gt; kabi bir qator jurnallar tahririyati aʼzosi.

2008-yilda [[Seul]] ([[Janubiy Koreya]]) shahrida oʻtkazilgan 22-Butunjahon Falsafa Kongressi, 2013-yilda [[Afina]] ([[Gretsiya]]) shahrida oʻtkazilgan 23-Butunjahon Falsafa Kongressi, 2018-yilda [[Pekin]] ([[Xitoy Xalq Respublikasi]]) shahrida oʻtkazilgan 23-Butunjahon Falsafa Kongressi va 2024-yil [[Rim]] ([[Italiya]]) shahrida o'tkazilgan 25-Butunjahon Falsafa Kongresslari qatnashchisi&lt;ref&gt;https://www.pdcnet.org/pdc/bvdb.nsf/purchase?openform&amp;fp=wcp23&amp;id=wcp23_2018_0075_0203_0207&lt;/ref&gt;. Hozirda [[Oʻzbekiston milliy universiteti]] „Falsafa va maʼnaviyat asoslari“ kafedrasi mudiri va mazkur universitetda „Ontologiya va bilish nazariyasi“, „Taʼlim falsafasi“, „Texnika falsafasi“ „Madaniyat falsafasi“ va „Fan falsafasi“ kabi fanlardan maʼruzalar oʻqiydi&lt;ref&gt;{{Citation |year= |title=arxiv nusxasi |url=http://spa.nuu.uz/rus/staff/609 |access-date=2020-07-23 |archivedate=2019-09-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190905055241/http://spa.nuu.uz/rus/staff/609 }}&lt;/ref&gt;. 1988-yilda „Dialektik-materialistik dunyoqarashning olim fikrlash tarziga taʼsiri“ („Vliyanie dialektiko-materialisticheskogo mirovozzreniya na stil mishleniya uchenogo“) mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini&lt;ref&gt;https://search.rsl.ru/ru/record/01008507308&lt;/ref&gt;, 2002-yilda „Olim fikrlash tarzining shakllanishining ijtimoiy-falsafiy jihatlari“ mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=https://www.famous-scientists.ru/school/1457 |qaralgan sana=2020-07-23 |arxivsana=2020-07-20 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200720100231/https://www.famous-scientists.ru/school/1457 }}&lt;/ref&gt;.

== Ilmiy faoliyati ==
[[Fayl:Nigina Shermuhamedova, 2024.jpg|left|thumb|226x226px|Nigina Shermuhamedova, 2025-yil]]
Professor Nigina Shermuhamedova asosan oʻzining fan metodologiyasi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=https://www.science-community.org/ru/node/183578 |qaralgan sana=2020-07-23 |arxivsana=2020-07-17 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200717104649/https://www.science-community.org/ru/node/183578 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%BB%D1%83%D0%B6%D0%B5%D0%B1%D0%BD%D0%B0%D1%8F:%D0%98%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%87%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%BA%D0%BD%D0%B8%D0%B3/9789943326347&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://works.doklad.ru/view/9HyGq8HpLrY.html&lt;/ref&gt;, fan falsafasi&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;, gnoseologiya va taʼlim falsafasi sohasidagi ishlari bilan tanilgan. Olima oʻz faoliyati davomida Falsafa bakalavr yoʻnalishi va magistratura mutaxassisliklari uchun 15 dan ortiq darsliklar yaratgan va ulardan 5 tasi Oʻzbekiston Respublikasi „Eng yaxshi darslik va oʻquv adabiyoti“ konkursida 1, 2, 3 darajali diplomlar va mukofotlar bilan taqdirlangan. Qolaversa, N. Shermuhamedova 300 dan ortiq maqolalar va 4 ta xalqaro darajadagi monografiyalar muallifidir. Uning „Falsafa“ (bakalavr yoʻnalishlari talabalari uchun) darsligi&lt;ref&gt;{{Citation |year= |title=arxiv nusxasi |url=http://library.ziyonet.uz/ru/book/45317 |access-date=2020-07-23 |archivedate=2019-12-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191230064548/http://library.ziyonet.uz/ru/book/45317 }}&lt;/ref&gt; Oʻzbekiston Respublikasi oliy taʼlim muassasalarida bakalavr taʼlim yoʻnalishlari talabalari uchun darslik sifatida qoʻllanadi&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |title=Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi |date=2022|url=https://taniqliolimlar.uz/files/O'zbekistonning%20taniqli%20olimlari%20ensiklopediyasi%201-tomi.pdf|coauthors= |author= |language=[[oʻzbek tili|oʻzbekcha]] |isbn= |pages=342 |location=[[Toshkent]] |edition=1-tom |publisher=Science and Innovation |editor=}}&lt;/ref&gt;.

== Mahalliy va xalqaro jamoatchilik ishlarida faolligi ==
[[Fayl:Шермухамедова Н. Астана. 2018..jpg|thumb|Shermuhamedova Niginaxon Arslonovna Qozogʻistonning Birinchi Prezidenti – Elboshi Kutubxonasida tashkil etilgan „Mintaqaviy hamkorlik – Markaziy Osiyoda xavfsizlik kafolati“ mavzusidagi davra suhbatida nutq soʻzlamoqda&lt;ref&gt;{{Citation |year= |title=arxiv nusxasi |url=http://presidentlibrary.kz/ru/content/v-biblioteke-elbasy-sostoyalsya-kruglyy-stol-regionalnoe-sotrudnichestvo-zalog-stabilnosti |access-date=2020-07-23 |archivedate=2020-07-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200717114246/http://presidentlibrary.kz/ru/content/v-biblioteke-elbasy-sostoyalsya-kruglyy-stol-regionalnoe-sotrudnichestvo-zalog-stabilnosti }}&lt;/ref&gt;. 2018-yil, 6-iyun, [[Nur-Sulton|Ostona]], [[Qozogʻiston]].]]

Professor Shermuhamedova Oʻzbekiston&lt;ref&gt;http://niginaaslanovna.fikr.uz/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://uchildiz.uz/%d1%84%d0%b0%d0%b9%d0%bb%d0%b0%d1%81%d1%83%d1%84-%d0%be%d0%bb%d0%b8%d0%bc%d0%b0%d0%bd%d0%b8%d0%bd%d0%b3-%d0%b4%d0%b8%d0%bb-%d1%81%d1%9e%d0%b7%d0%bb%d0%b0%d1%80%d0%b8/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.ijtimoiy-fikr.uz/{{Deadlink|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; va umuman MDH mamlakatlarining eng koʻzga koʻringan faylasuflaridan biri hisoblanadi&lt;ref&gt;{{Citation |year= |title=arxiv nusxasi |url=http://presidentlibrary.kz/ru/content/v-biblioteke-elbasy-sostoyalsya-kruglyy-stol-regionalnoe-sotrudnichestvo-zalog-stabilnosti |access-date=2020-07-23 |archivedate=2020-07-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200717114246/http://presidentlibrary.kz/ru/content/v-biblioteke-elbasy-sostoyalsya-kruglyy-stol-regionalnoe-sotrudnichestvo-zalog-stabilnosti }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://uza.uz/ru/society/prazdnik-vesny-i-sozidaniya-15-03-2016&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation |year= |title=arxiv nusxasi |url=http://www.mash.dobrota.biz/39ekonomika/109143-1-sankt-peterburgskogo-gumanitarnogo-universiteta-profsoyuzov-institut-iskusstv-informacionnih-tehnologiy-14157.php |access-date=2020-07-23 |archivedate=2020-07-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200717170918/http://www.mash.dobrota.biz/39ekonomika/109143-1-sankt-peterburgskogo-gumanitarnogo-universiteta-profsoyuzov-institut-iskusstv-informacionnih-tehnologiy-14157.php }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=https://inisk.ru/novosti/19-20-aprelya-2018/ |qaralgan sana=2020-07-23 |arxivsana=2020-07-18 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200718192558/https://inisk.ru/novosti/19-20-aprelya-2018/ }}&lt;/ref&gt; va bu boradagi xalqaro bahs-munozaralarda faol ishtirok etib kelgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=http://hudud24.uz/hal%d2%9baro-konferentsiya-forobiy-merosini-%d1%9erganishga-ba%d2%93ishlandi/ |qaralgan sana=2020-07-23 |arxivsana=2020-07-18 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200718035654/http://hudud24.uz/hal%d2%9baro-konferentsiya-forobiy-merosini-%d1%9erganishga-ba%d2%93ishlandi/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://uskudar.edu.tr/tr/icerik/5418/felsefenin-guncel-meseleleri-masaya-yatirildi-&lt;/ref&gt;. Olima soʻnggi 15 yil davomida 10 dan ortiq fan nomzodlari tadqiqot ishlariga rahbarlik qilgan&lt;ref&gt;{{Citation |year= |title=arxiv nusxasi |url=https://oak.uz/pages/3537 |access-date=2020-07-23 |archivedate=2020-07-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200717114008/https://oak.uz/pages/3537 }}&lt;/ref&gt;. „Fan falsafasi va metodologiyasi“ ilmiy maktabining asoschisi, „Bilimlar ontologiyasi va nazariyasi“ 12 nafar talaba ilmiy rahbari.

Shuningdek, [[Qozogʻiston|Qozogʻistonning]] [[Nur-Sulton|Ostona]] shahridagi Oʻzbek etno-madaniyat markazi Direktori oʻrinbosari vazifasida ham faoliyat yuritgan&lt;ref&gt;{{Citation |year= |title=arxiv nusxasi |url=https://www.kazpravda.kz/fresh/view/vmeste--silnee2 |access-date=2020-07-23 |archivedate=2020-07-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200717114643/https://www.kazpravda.kz/fresh/view/vmeste--silnee2 }}&lt;/ref&gt;.

2009—2012-yillarda Shvetsiyaning Sida jamgʻarmasi ijtimoiy-gumanitar fanlar yoʻnalishida ilmiy tadqiqot ishlari tanlovi boʻyicha xalqaro ekspert kengashi aʼzosi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://akademiklar.uz/shermuhamedova-niginaxon-arslonovna |sarlavha=Shermuhamedova Niginaxon Arslonovna}}&lt;/ref&gt;.

Shermuhamedova Qozogʻistonda al-Farobiy tavalludining 1150 yilligiga bagʻishlangan tadbirlarda faol ishtirok etdi, xususan, 2020-yil 14—15-may kunlari [[Olmaota|Olmaotada]] „Al-Farobiy hayoti va ijodi“ mavzusida onlayn konferensiyada oʻtkazilgan yalpi majlisda nutq soʻzlagan.

2020-yil 8-dekabr kuni Qozogʻistonning Olmaota shahridagi Qozoq Milliy universitetida [[Forobiy|Al-Farobiy]] markazi tomonidan oʻtkazilgan „Xayrullayev va Kobesovlar hayoti va faoliyati“ onlayn konferensiyasining yalpi majlisida professor Shermuhamedova soʻzga chiqqan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |til=ru |url=https://www.facebook.com/alfarabicenter2020/videos/%D0%B6%D0%B8%D0%B7%D0%BD%D1%8C-%D0%B8-%D1%82%D0%B2%D0%BE%D1%80%D1%87%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE-%D1%85%D0%B0%D0%B9%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0-%D0%B8-%D0%BA%D0%BE%D0%B1%D0%B5%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0/418600766176003/ |sarlavha=Жизнь и творчество Хайруллаева и Кобесова |qaralgan sana=2020-12-13}}&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:NiginaShermuhamedova.jpg|alt=|left|thumb|251x251px|Nigina Shermuhamedova, 2023-yil]]
2020-yil 7-8-dekabr kunlari Oʻzbekiston jamoat huquqi tadqiqotlari markazi va Konrad Adenauer jamgʻarmasi hamkorligida oʻtkazilgan „Madaniyat, taʼlim va fan konstitutsiyaviy huquq va erkinliklar tizimida“ mavzusidagi onlayn konferensiyada nutq soʻzlagan.

Rossiyaning Boshqirdiston universiteti tomonidan oʻtkazilgan UNPO tashkil etilganining 75 yilligiga bagʻishlangan „Zamonaviy dunyo va huquq“ mavzusidagi xalqaro konferensiyada yalpi majlisda soʻzga chiqdi.

2020-yil 29-may kuni Toshkent shahrida „Yevroosiyo makonida taʼlimning zamonaviy paradigmatik muammolari“ mavzusidagi xalqaro ilmiy onlayn konferensiya va 2020-yil 24-oktabr kuni Toshkent shahrida boʻlib oʻtgan „Global sheriklik barqaror rivojlanish sharti va kafolati sifatida“ xalqaro ilmiy-amaliy onlayn konferensiya tashkilotchisi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.instagram.com/accounts/login/ |sarlavha=Войти • Instagram |ish=www.instagram.com |qaralgan sana=2020-12-13}}&lt;/ref&gt;. Bu saʼy-harakatlarning barchasi Oʻzbekiston Milliy universitetining xalqaro universitetlar reytingiga kiritilishida oʻz ifodasini topdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |til=ru |url=https://uz.sputniknews.ru/society/20201216/15614182/Srazu-neskolko-vuzov-Uzbekistana-voshli-v-reyting-luchshikh-v-Evrope-i-TsA.html |sarlavha=Сразу несколько вузов Узбекистана вошли в рейтинг лучших в Европе и ЦА |ish=uz.sputniknews.ru |qaralgan sana=2020-12-19}}&lt;/ref&gt;.

Professor Shermuhammedova ozarbayjonlik publitsist, tarixchi Teymur Atayevning „&lt;nowiki/&gt;[[Amir Temur]] fenomeni“ kitobiga bagʻishlangan onlayn taqdimotda ishtirok etdi. Uning kitob haqidagi sharhida [[Amir Temur]] shaxsining tashqi yoki mashhurroq jihatlariga emas, balki shaxsiyatiga eʼtibor qaratildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |til=ru |url=https://islamnews.ru/news-azerbaydzhanskiy-issledovatel-predstavil-novyy-vzglyad-na-timura |sarlavha=Азербайджанский исследователь представил новый взгляд на Тимура |ish=islamnews.ru |qaralgan sana=2020-12-19}}&lt;/ref&gt;.

2021-yilning 11-mart kuni [[Ozarbayjon]] Milliy Fanlar akademiyasi Falsafa instituti tashabbusi bilan tashkil etilgan „National and Universal specifity of spiritual values: epistemological problems“ nomli xalqaro konferensiyada maʼruza bilan ishtirok etgan&lt;ref&gt;https://drive.google.com/file/d/1na871aLerH97GF7pNyKvTeCd81LvwcXm/view?usp=sharing&lt;/ref&gt;. 2023-yilda Nigina Shermuhamedova O'zbekiston Respublikasi &quot;Shuhrat&quot; medali bilan taqdirlandi. 

== Nashr qilingan baʼzi ishlari ==
# ''Action document for inter-cultural and inter-ethnic dialogue | [Documento de acción para el diálogo intercultural e interétnico]&lt;ref&gt;https://produccioncientificaluz.org/index.php/opcion/article/view/24011&lt;/ref&gt;.''
# ''Улкан истеъдод соҳибаси (Нигина Арслановна Шермухамедова 60 ёшда) [Matn]:. –Тошкент: ILM – ZIYO ZAKOVAT, 2022. – 200 б.''

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{DEFAULTSORT:Shermuhamedova, Niginaxon}}
[[Turkum:Qorakoʻl tumanida tugʻilganlar]]
[[Turkum:Oʻzbekiston faylasuf ayollari]]</text>
      <sha1>3nzva6u2uj9mbum0nc761f3kq89oe4s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vikipediya:Yaratishga/Tarix</title>
    <ns>4</ns>
    <id>699171</id>
    <revision>
      <id>6327613</id>
      <parentid>6047043</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T21:26:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabina Shamsiddinovaa</username>
        <id>322618</id>
      </contributor>
      <comment>/* Temuriylar davri */</comment>
      <origin>6327613</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7945" sha1="5si8iva5smdg114f7i87psu8rvzpgt4" xml:space="preserve">
VOBKENT – O‘RTA ASR BUXORO VOHASINING YASHIRIN DURDONASI

Tarixsiz kelajak yo‘q. Tarix faqat o‘tgan davrlar haqida yozilgan quruq ma’lumot emas, balki xalqning hayoti, urf-odatlari va bunyodkorlik ruhini aks ettiruvchi tirik manbadir. Har bir yurtning tarixi haqida xorijiy sayyohlar yozgan asarlar o‘sha joyning qadriyatini yanada oshiradi. Shu ulug‘ sayyoh va tarixchilardan biri – Ibn Battuta bo‘lib, u Movarounnahr haqida ko‘plab qimmatli ma’lumotlar qoldirgan.

Yaqinda, 1986-yilda Turkiyada chop etilgan “Bilinmeyen İç Asya” nomli kitob qo‘limga tushdi. Unda Ibn Battutaning Markaziy Osiyoga qilgan sayohatlari haqida yozilgan boblarda Vobkent (Vafkent) nomi qayd etilgani meni qiziqtirdi. O‘zim shu tumanda tug‘ilib o‘sganim sababli bu manba tumanimiz tarixi haqida bilishni yanada xohlashimga sabab bo‘ldi. Kitobda shunday yozilgan:
&gt; “Vafkent Buhara’ya bir günlük yoldur, akar sularıyla, şirin bahçeleriyle, gayet güzel bir şehirdir. Buralılar başlıca, bahçılıkla uğraşırlar, fakat üzümü sarf etmezler, bir yıldan öbür yıla saklarlar. Oraya mahsus meyvalardan biri de eriktir, bunu da kuruturlar ve uzak diyarlara gezen kervanlarıyla Çin’e, Hindistan’a yollarlar.”
Tarjima qilib aytganda: “Vafkent yani Vobkent Buxoroga bir kunlik masofada joylashgan bo‘lib, shirin bog‘lari va oqar suvlari bilan juda  go‘zal shahardir. Mahalliy aholi asosan bog‘dorchilik bilan shug‘ullanadi, uzumni iste’mol qilmay, bir yildan boshqa yilgacha saqlaydilar. U yerda o‘ziga xos mevalaridan biri órik bo‘lib, uni quritib uzoq yo‘l bosadigan karvonlar orqali Xitoy va Hindistonga yetkazadilar.”
Haqiqatdan, Vobkent o‘zining bog‘dorchilik, uzumchilik, dehqonchilik va odamlarining mehmondo‘stligi bilan mashhur. Ko‘pchilik uni nisbatan yangi tuman deb o‘ylashi mumkin, ammo tarixiy manbalar shuni ko‘rsatadiki, Vobkent o‘rta asrlarda ham mavjud bo‘lgan tarixiy makon.
Ibn Battutaning “Rihla” (Sayohatnoma) asari 1325–1354 yillarda uning safarlari, uchratgan odamlari, shaharlar, madaniyatlar, diniy va iqtisodiy hayot haqida yozilgan. Movarounnahrga qilgan safari haqida yozarkan, Buxoroni ilmiy va diniy jihatdan taraqqiy etgan shahar sifatida tasvirlaydi va shu bilan birga Vobkentga alohida e’tibor beradi.
Boshqa bir  manbalarda Vobkent quyidagicha tasvirlanadi: &gt; “Vobkent – Buxoroga yaqin, ilm, madaniyat va savdo rivoj topgan, masjidlari va minorasi bilan mashhur, mehnatkash aholi yashaydigan shaharchadir.” Arxeologik va tarixiy manbalar ham Vobkentning o‘rta asrlarda Buxoro bilan bir qatorda mashhur markaz bo‘lganini tasdiqlaydi. Masalan, 12-asrda bunyod etilgan Vobkent minorasi me’morchilik madaniyati, naqshlari va kufiy yozuvlari bilan Buxorodagi Minorayi Kalon bilan bir davrda qurilgan.
Bugungi kunda ham Vobkent tumanida o‘sha qadimiy meros izlari saqlanib qolgan. Vobkent minorasi salobati, go‘zalligi va tarixiy qadimiyligi bilan tumanimizga o‘ziga xos ko‘rk bag‘ishlaydi. Shu bilan birga, tuman o‘zining go‘zalligi, mehnatkash va mehmondo‘st aholisi bilan tanilgan.
Ibn Battutaning bu qimmatli ma’lumotlari Vobkentning tarixiy va madaniy jihatdan naqadar boy shahar ekanligini yana bir bor eslatadi. Bu esa barchamizga faxr tuyg‘usini uyg‘otadi. Biz bu merosni qadrlashimiz, tumanimiz o‘tmishini o‘rganishimiz va bu qimmatli manbalarni kelajak avlodga yetkazishimiz lozim.

Xulosa sifatida: Tarixni o‘rganish – o‘zlikni anglashdir. Ibn Battuta nigohi bilan Vobkentga qarash, ajdodlarimiz qanday buyuk madaniyat egalari bo‘lganligini eslatadi .

Foydalanilgan manbalar
1. Ligeti, L. Bilinmeyen İç Asya, Ankara, 1986.
2. Wikipedia: Vobkent tarixi.
Muallif:G’aniyeva Mahliyo Komil qizi
Buxoro viloyati Vobkent tumani
Hozirda O’zbekiston Milliy universiteti , o’zbek filologiya fakulteti, 3-bosqich talabasi.

== Oʻzbekiston tarixi ==
=== Temuriylar davri ===
{{Div col|cols=2}}
* [[Iskandar Sulton Mirzo]] ([[:ru:Искандар Султан-мирза|ru]])
* [[Malika Ogʻa]] ([[:en:Malikat Agha|en]])
* [[Masuma Sulton Begum]] ([[:en:Masuma Sultan Begum (daughter of Babur)|en]])
* [[Muhammad Mirzo]] ([[:en:Muhammad Mirza|en]])
* [[Sulton Muhammad (temuriyzoda)]] ([[:en:Sultan Muhammad (Timurid)|en]])
* [[Pirmuhammad Mirzo (Umarshayx oʻgʻli)]] ([[:en:Pir Muhammad (son of Umar Shaikh)|en]])
* [[Ulugʻbek II]] ([[:en:Ulugh Beg II|en]]
* [[Ibrohim Mirzo (temuriyzoda)]] ([[:en:Ibrahim Mirza (Timurid)|en]])
* [[Mirzo Shoh Mahmud]] ([[:en:Mirza Shah Mahmud|en]])
* [[Jahongir Mirzo II]] ([[:en:Jahangir Mirza II|en]])
* [[Abdulloh Mirzo]] ([[:en:Abdullah Mirza|en]])
* [[Balx qamali (1370)]] ([[:en:Siege of Balkh (1370)|en]])
* [[Isfahon qamali (1387)]] ([[:en:Siege of Isfahan (1387)|en]])
* [[Amir Temur – Toʻxtamish urushi]] ([[:en:Tokhtamysh–Timur war|en]])
* [[Tbilisi qamali (1386)]] ([[:en:Siege of Tbilisi (1386)|en]])
* [[Birtvisi qamali (1403)]] ([[:en:Siege of Birtvisi (1403)|en]])
* [[Amir Temurning Gruziyaga bosqini]] ([[:en:Timur's invasions of Georgia|en]])
* [[Qara-Derrah dovoni jangi]] ([[:en:Battle of Qara-Derrah Pass|en]])
* [[Algami kanalidagi jang]] ([[:en:Battle of Algami Canal|en]])
* [[Damashq qamali (1400)]] ([[:en:Siege of Damascus (1400)|en]]) 
* [[Izmir qamali]] ([[:en:Siege of Smyrna|en]])
* [[Temuriylar istilolari va bosqinlari]] ([[:en:Timurid conquests and invasions|en]])
* [[Samarqand qamali (1494/1496)]] ([[:en:Siege of Samarkand (1494 / 1496)|en]]
* [[Samarqand qamali (1497)]] ([[:en:Siege of Samarkand (1497)|en]])
* [[Samarqand qamali (1501)]] ([[:en:Siege of Samarkand (1501)|en]])
* [[Saripul jangi]] ([[:en:Battle of Sar-e-Pul|en]])
* [[Axsi jangi]] ([[:en:Battle of Akhsi|en]])
* [[Qobul qamali (1504)]] ([[:en:Siege of Kabul (1504)|en]])
* [[Sulton Masudiy Hazoralarga qarshi yurish]] ([[:en:Campaign against Sultan Masudi Hazaras|en]])
* [[Boburning birinchi hind ekspeditsiyasi]] ([[:en:Babur's First Indian Expedition|en]])
* [[Qalat jangi]] ([[:en:Battle of Qalat|en]])
* [[Turkoman Hazoralarga qarshi birinchi yurish]] ([[:en:First Campaign against Turkomen Hazaras|en]])
* [[Sharqiy Afgʻoniston harakatlari]] ([[:en:Eastern Afghanistan Operations|en]])
* [[Ab Darrah dovonidagi jang]] ([[:en:Battle of Ab Darrah Pass|en]])
* [[Bajaur qirgʻini]] ([[:en:Bajaur massacre|en]])
* [[Naxichevan jangi (1406)]] [[:en:Battle of Nakhchivan (1406)|en]]) 
* [[Shohruxiya qamali]] ([[:en:Siege of Shahrukhiya|en]])
* [[Saraxs jangi (1459)]] ([[:en:Battle of Sarakhs (1459)|en]])
* [[Balxning bosib olinishi (1447)]] ([[:en:Occupation of Balkh (1447)|en]])
* [[Tarnob jangi (1448)]] ([[:en:Battle of Tarnab (1448)|en]])
* [[Hirot qamali (1448)]] ([[:en:Siege of Herat (1448)|en]])
* [[Abulqosim Bobur Mirzoning Xurosonga bosqini]] ([[:en:Babur Mirza's Invasion of Khorasan|en]])
* [[Abdulatif Mirzoning qoʻzgʻaloni]] ([[:en:Revolt of Abdal-Latif Mirza|en]])
* [[Urdu Bozor qoʻzgʻaloni]] ([[:en:Urdu Bazar Revolt|en]])
* [[Damgan jangi (1447)]] ([[:en:Battle of Damghan (1447)|en]])
* [[Ferhadgerd jangi]] ([[:en:Battle of Farhadgerd|en]])
* [[Nishopur jangi (1447)]] ([[:en:Battle of Nishapur (1447)|en]])
* [[Balx qamali (1447)]] ([[:en:Siege of Balkh (1447)|en]])
* [[Qorabogʻ jangi]] ([[:en:Battle of Qarabagh|en]])
* [[Chirchiq daryosidagi jang]] ([[:en:Battle of the Chirciq River|en]])
* [[Musalla majmuasi]] ([[:en:Musalla Complex|en]])
* [[Hirotning Musalla minoralari]] ([[:en:Musalla Minarets of Herat|en]])
* [[Hirotning Buyuk masjidi]] ([[:en:Great Mosque of Herat|en]])
* [[Gavharshod begim masjidi]] ([[:en:Goharshad Mosque|en]])
* [[Koʻk masjid (Mozori-Sharif)]] ([[:en:Blue Mosque (Mazar-i-Sharif)|en]])
* [[Temuriylar sanʼati]] ([[:en:Timurid art|en]])
* [[Temuriylar Renessansi]] ([[:en:Timurid Renaissance|en]])
* [[Temuriylarning Yevropa bilan aloqalari]] ([[:en:Timurid relations with Europe|en]])
{{Div col end}}
* Mironshohning Vasvasa kasalligiga chalinganligi

*
*
*
*</text>
      <sha1>5si8iva5smdg114f7i87psu8rvzpgt4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>SAT</title>
    <ns>0</ns>
    <id>700732</id>
    <revision>
      <id>6327847</id>
      <parentid>6316790</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:49:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Husanowar</username>
        <id>188359</id>
      </contributor>
      <origin>6327847</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18023" sha1="teysh3lvo06su7mxini24jhsc2gfwer" xml:space="preserve">{{Xalqaro testlar bilgiqutisi
|tasvir = SAT logo (2017).svg 
|izoh = 2017-yildan beri ishlatilayotgan logo
|akronim = SAT
|nomi = Scholastic Aptitude Test
|test topshirish uslubi = Qogʻoz va kompyuter asosida olinadigan imtihon
|kompaniya = [[CollegeBoard]]
|til bilish qobiliyatlari = Tanqidiy o'qib tushunish, grammatika, matematika
|tashkilotchi =
|maqsadi = Universitetga hujjat topshirayotgan abitruyentlarning til bilish va boshlang'ich hisob ko'nikmalarini aniqlash
|boshlangan yili = 1926-yil, 100 yil avval
|oʻtkazilish davri = 2 soat 14 daqiqa&lt;ref name=HowStructured&gt;{{cite web |title=How the SAT is Structured |publisher=College Board |url=https://satsuite.collegeboard.org/sat/whats-on-the-test/structure |access-date=March 10, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240306025408/https://satsuite.collegeboard.org/sat/whats-on-the-test/structure |url-status=live |archive-date=March 6, 2024 }}&lt;/ref&gt;
|test olinadigan mintaqalar = Butun dunyo bo'ylab&lt;ref name=&quot;sattestdates&quot;&gt;{{cite web |url=https://satsuite.collegeboard.org/sat/dates-deadlines |title=SAT Dates And Deadlines |access-date=August 30, 2025 |publisher=[[College Board]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20250821053632/https://satsuite.collegeboard.org/sat/dates-deadlines |archive-date=August 21, 2025 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|til = [[Ingliz]]
|yillik oʻrtacha test topshiruvchilar = 2025-yil holatiga ko'ra 2.0 million
|mezon = Imtihon ikki qismdan iborat: Ingliz tilida tanqidiy va grammatik bilimni sinash topshiriqlariga 200-800 ball,; boshlang'ich va amaliy matematik bilimlarni aniqlash uchun topshiriqlar uchun 200-800 ball, jami ball 1600
|toʻlov = 60 dollardan 111 dollargacha (qaysi davlatdan topshirayotganligiga qarab)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://sat.collegeboard.org/register/intl-services-fees|title=Fees And Costs|publisher=The College Board|access-date=October 13, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141010185638/http://sat.collegeboard.org/register/intl-services-fees|archive-date=October 10, 2014|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|standard qabul qilgan muassasalar soni = [[AQSH]]dagi ko'plab oliy o'quv yurtlari
|rasmiy veb-sayt = sat.collegeboard.org
}}


'''SAT'''&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://en.wikipedia.org/wiki/SAT|sarlavha=SAT|sana=26.07.2022}}&lt;/ref&gt; – [[Amerika Qoʻshma Shtatlari]]da kollejga kirish uchun keng qoʻllanadigan standartlashtirilgan testdir. 1926-yilda debyutidan beri uning nomi va reytingi bir necha bor oʻzgargan; dastlab Scholastic Aptitude Test deb nomlangan, keyinchalik u Scholastic Assessment Test, keyin SAT I: Reasoning Test, keyin SAT Reasoning Test, keyin oddiygina SAT deb nomlangan.

SAT toʻliq egalik qiladi, ishlab chiqiladi va Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi xususiy, [[notijorat tashkilot]] boʻlgan College Board tomonidan nashr etiladi. U kollej kengashi nomidan Taʼlim test xizmati tomonidan boshqariladi, u yaqin vaqtgacha SATni ham ishlab chiqqan. Test talabalarning kollejga tayyorgarligini baholash uchun moʻljallangan. SAT dastlab oʻrta maktab oʻquv dasturlariga mos kelmaslik uchun ishlab chiqilgan edi, biroq 2016-yilda kiritilgan SAT versiyasiga bir nechta tuzatishlar kiritildi va Kollej kengashi prezidenti Devid Koulman ham testni koʻproq aks ettirishni xohlayotganini aytdi. yangi Common Core standartlari bilan oʻquvchilar oʻrta maktabda nimani oʻrganadilar.

2015–16 oʻquv yilidan boshlab kollej kengashi [[Khan Academy]] bilan SATga bepul tayyorgarlik koʻrish uchun ishlay boshladi. 2021-yil 19-yanvarda kollej kengashi 2021-yil iyunidan keyin ixtiyoriy insho boʻlimi va SAT fanidan test sinovlari toʻxtatilishini eʼlon qildi.

SAT boʻyicha katta miqdordagi tadqiqotlar olib borilgan boʻlsa-da, koʻplab savollar va notoʻgʻri tushunchalar saqlanib qolgan. Kollejga qabul qilishdan tashqari, SAT ham inson intellektini, xususan, intellektual rivojlanish darajasini oʻrganuvchi tadqiqotchilar tomonidan  va ayrim ish beruvchilar tomonidan ishga qabul qilish jarayonida qoʻllanadi.

SAT odatda oʻrta maktab oʻquvchilari va katta yoshdagilar tomonidan topshiriladi. Kollej kengashining taʼkidlashicha, SAT kollejda akademik muvaffaqiyat uchun zarur boʻlgan savodxonlik, hisoblash va yozish koʻnikmalarini oʻlchash uchun moʻljallangan. Ularning taʼkidlashicha, SAT imtihon topshiruvchilarning maktabda oʻrgangan va kollejda kerak boʻladigan muammolarni qanchalik yaxshi tahlil qilishi va hal qilishini baholaydi. Biroq, test bir qator ballarni ishlab chiqarishga yordam berish uchun qattiq vaqt chegarasi (tezlik) ostida oʻtkaziladi.

Kollej kengashi, shuningdek, SAT oʻrta maktab oʻrtacha ball (GPA) bilan birgalikda kollejning birinchi kurs talabalari GPA bilan oʻlchanadigan oʻrta maktab baholariga qaraganda kollejdagi muvaffaqiyatning yaxshiroq koʻrsatkichini taʼminlaydi. SAT muddati davomida olib borilgan turli tadqiqotlar, SAT hisobga olinganda oʻrta maktab baholari va kollejning birinchi kurs talabalari baholari oʻrtasidagi bogʻliqlikning statistik jihatdan sezilarli oʻsishini koʻrsatadi. SAT ning bashoratli haqiqiyligi va vakolatlari psixometriyada faol tadqiqot mavzusidir.

AQSh federalizmi, mahalliy nazorat va xususiy, masofaviy va uyda oʻqiydigan oʻquvchilarning koʻpligi sababli AQSh oʻrta maktablari oʻrtasida moliyalashtirish, oʻquv dasturlari, baholash va qiyinchiliklarda jiddiy farqlar mavjud. SAT (va ACT) ballari oʻrta maktab rekordini toʻldirish va qabul xodimlariga mahalliy maʼlumotlarni (masalan, kurs ishi, baholar va sinf darajasi kabi) milliy nuqtai nazardan joylashtirishga yordam berish uchun moʻljallangan.

Tarixiy jihatdan, SAT sohilboʻyi shtatlarida yashovchi talabalar tomonidan koʻproq qoʻllangan va ACT Oʻrta Gʻarb va Janubdagi talabalar tomonidan keng tarqalgan; soʻnggi yillarda Sharqiy va Gʻarbiy sohillarda talabalar soni ortib bormoqda ACT. 2007 yildan beri Qoʻshma Shtatlardagi barcha toʻrt yillik kollej va universitetlar kirish uchun arizaning bir qismi sifatida imtihon talab qiladigan SAT yoki ACT ni qabul qiladi va 2022 yil kuzidan boshlab 1400 dan ortiq toʻrt yillik kollej va universitetlar talab qilmaydi. qabul qilish uchun har qanday standartlashtirilgan test ballari, garchi ularning baʼzilari koronavirus pandemiyasi tufayli vaqtinchalik ushbu siyosatni qoʻllamoqda.

SAT ni tugatish uchun uch soat vaqt ketadi va 2021-yilga kelib, agar SAT AQShdan tashqarida olinsa, kechikish toʻlovlari bundan mustasno, qoʻshimcha ishlov berish toʻlovlari bilan 55.00 AQSH dollari turadi. SAT boʻyicha ballar 400 dan 1600 gacha boʻlib, ikkita 200 dan 800 ballgacha boʻlgan test natijalarini birlashtiradi: matematika boʻlimi va dalillarga asoslangan oʻqish va yozish boʻlimi. Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi koʻplab kollej va universitetlarga birinchi kursga kirish uchun SAT yoki uning raqobatchisi ACT ni topshirish talab etilsa-da,2010-yillarda koʻplab muassasalar ushbu kirish imtihonlarini ixtiyoriy qilib qoʻygan edi lekin bu talabalarning yuqori ball olishga urinishlarini toʻxtata olmadi, chunki ular va ularning ota-onalari bu kontekstda „ixtiyoriy“ nimani anglatishiga shubha bilan qarashadi. Darhaqiqat, imtihondan oʻtadigan aholi soni barqaror ravishda koʻpayib borardi. Garchi bu ballarning uzoq muddatli pasayishiga olib kelgan boʻlsa-da, mutaxassislar buni butun AQSh aholisining oʻquv darajasini oʻlchash uchun ishlatishdan ogohlantirdilar.

'''Tuzilishi'''

SAT ikkita asosiy boʻlimga ega, xususan, dalillarga asoslangan oʻqish va yozish (EBRW, odatda testning „&lt;nowiki/&gt;[[ingliz tili]]&lt;nowiki/&gt;“ qismi sifatida tanilgan) va matematika boʻlimi. Ularning ikkalasi ham toʻrt qismga boʻlingan: oʻqish, yozish va til, matematika (kalkulyator yoʻq) va matematika (kalkulyatorga ruxsat berilgan). Sinovchi ixtiyoriy ravishda insho yozishi mumkin edi, bu holda u beshinchi test qismidir. SAT imtihonining toʻplangan qismi uchun umumiy vaqt – uch soat (yoki ixtiyoriy insho boʻlimi olingan boʻlsa, uch soatu ellik daqiqa). Inshoni topshirmayotgan baʼzi imtihon oluvchilar beshinchi boʻlimga ega boʻlishi mumkin, u hech boʻlmaganda qisman SATning kelajakdagi maʼmuriyatlarida paydo boʻlishi mumkin boʻlgan savollarni oldindan tekshirish uchun ishlatiladi. (Bu savollar SAT ballini hisoblashga kiritilmagan.)

SAT imtihonidan ikkita boʻlim ballari olinadi: Dalillarga asoslangan oʻqish va yozish va matematika. Boʻlim ballari 200 dan 800 gacha boʻlgan shkala boʻyicha hisobot qilinadi va har bir boʻlim balli oʻnga karrali. SAT uchun umumiy ball ikkita boʻlim ballarini qoʻshish yoʻli bilan hisoblanadi, natijada umumiy ballar 400 dan 1600 gacha boʻladi. Ikki boʻlim ballariga qoʻshimcha ravishda 10 dan 40 gacha boʻlgan shkala boʻyicha uchta „sinov“ balli xabar qilinadi, bittasi. Oʻqish, Yozish va Til va Matematika fanlarining har biri uchun, oʻqish/yozish va til uchun 1 ga, matematika uchun esa 0,5 ga. Shuningdek, har biri 10 dan 40 ballgacha boʻlgan ikkita oʻzaro test ballari mavjud: Tarix/ijtimoiy tadqiqotlarda tahlil va fanda tahlil. Insho, agar olingan boʻlsa, ikkita boʻlim ballaridan alohida baholangan. Ikki kishi har bir inshoga uchta toifaning har birida 1 dan 4 ballgacha ball qoʻyadi: oʻqish, tahlil qilish va yozish. Turli imtihonchilarning ushbu ikki balli har bir toifa uchun 2 dan 8 ballgacha umumiy ball berish uchun birlashtiriladi. Garchi baʼzida odamlar oʻzlarining insho balllarini 24 balldan iqtibos qilsalar ham, Kollej kengashining oʻzlari turli toifalarni birlashtirib, bitta insho ballini berish oʻrniga, har bir toifa uchun ball qoʻyadilar.

SATda taxmin qilish uchun jarima yoki salbiy belgi yoʻq: ballar toʻgʻri javob berilgan savollar soniga asoslanadi. Ixtiyoriy insho 2021 yil iyun oyidan keyin taklif qilinmaydi. Kollej kengashi insho boʻlimini toʻxtatishini aytdi, chunki „talabalar uchun insho yozish boʻyicha oʻz mahoratini koʻrsatishning boshqa usullari mavjud“, jumladan testning oʻqish va yozish qismi. Shuningdek, u oʻzgarishlarda COVID-19 pandemiyasi muhim rol oʻynagani va „allaqachon davom etayotgan jarayonni“ tezlashtirgani eʼtirof etildi.

'''Oʻqish testi'''

SATning oʻqish testi 52 ta savoldan iborat bitta boʻlimni va 65 daqiqalik vaqt chegarasini oʻz ichiga oladi. Barcha savollar koʻp tanlovli va oʻqish qismlariga asoslangan. Jadvallar, grafiklar va diagrammalar baʼzi qismlarga hamroh boʻlishi mumkin, ammo tegishli savollarga toʻgʻri javob berish uchun matematika talab qilinmaydi. Oʻqish testida beshta boʻlak (ulardan ikkitasi kichikroq boʻlaklar boʻlishi mumkin) va har bir parcha yoki oʻtish juftligi uchun 10-11 savol mavjud. SAT oʻqish parchalari uchta asosiy sohadan iborat: tarix, ijtimoiy tadqiqotlar va fan. Har bir SAT oʻqish testi har doim quyidagilarni oʻz ichiga oladi: AQSh yoki jahon adabiyotidan bitta parcha; AQSh taʼsis hujjatidan yoki tegishli matndan bitta parcha; iqtisod, psixologiya, sotsiologiya yoki boshqa ijtimoiy fanlar haqidagi bir parcha; va ikkita fan parchasi. Barcha savollarga javoblar faqat parcha yoki parcha juftida bayon qilingan yoki nazarda tutilgan mazmunga asoslanadi. [[Fayl:New SAT Logo (vector).svg|thumb|260x260px|2013-yilgi logo]]

Oʻqish testi (yozuv va til testi bilan) har biri 1 dan 15 ballgacha boʻlgan ikkita pastki ballga hissa qoʻshadi:

Dalillar buyrugʻi

Kontekstdagi soʻzlar

Yozish va til testi

SAT imtihonining yozma va til imtihoni bir boʻlimdan iborat boʻlib, 44 ta koʻp tanlovli savollar va 35 daqiqalik vaqt chegarasi mavjud. Oʻqish testida boʻlgani kabi, barcha savollar jadvallar, grafiklar va diagrammalar bilan birga boʻlishi mumkin boʻlgan parchalarni oʻqishga asoslangan. Sinov ishtirokchisidan parchalarni oʻqish va tagiga chizilgan tarkibga tuzatishlar yoki yaxshilanishlarni taklif qilish soʻraladi. Ushbu test boʻyicha parchalarni oʻqish mazmuni boʻyicha mavzu argumentlaridan tortib turli mavzulardagi badiiy boʻlmagan hikoyalargacha. Baholanayotgan malakalarga quyidagilar kiradi: argumentning ravshanligini oshirish; soʻz tanlashni takomillashtirish; ijtimoiy fanlar va fanlar boʻyicha mavzular tahlilini takomillashtirish; yozuvning tashkiliy sifati va taʼsirini oshirish uchun jumla yoki soʻz tuzilishini oʻzgartirish; va jumla tuzilishini, soʻzlardan foydalanish va tinish belgilarini tuzatish yoki takomillashtirish.

Yozuv va til testi har biri 1 dan 15 ballgacha boʻlgan ikkita kichik ball haqida hisobot beradi:

Fikrlarni ifodalash

Standart ingliz konventsiyalari

SATning matematika qismi ikki qismga boʻlingan: Matematik test – Kalkulyator yoʻq va matematika testi – Kalkulyator. Hammasi boʻlib, SAT matematika testi 80 daqiqa davom etadi va 58 ta savolni oʻz ichiga oladi: 45 ta koʻp tanlovli savol va 13 ta grid-in savol. Koʻp tanlov savollari toʻrtta javobga ega; grid-in savollari bepul javobdir va test topshiruvchidan javob berishni talab qiladi.

• Matematik test – Kalkulyator yoʻq boʻlimi 20 ta savoldan iborat (15 ta koʻp tanlov va 5 ta katak) va 25 daqiqa davom etadi.

• Matematik test – Kalkulyator boʻlimida 38 ta savol (30 ta koʻp tanlov va 8 ta katak) mavjud va 55 daqiqa davom etadi.

Test topshiruvchiga matematika testi uchun bir nechta ball beriladi. Matematik tarkibning uchta toifasining har biri uchun quyi ball (1 dan 15 gacha boʻlgan shkala boʻyicha) hisobot qilinadi:

• „Algebra yuragi“ (chiziqli tenglamalar, chiziqli tenglamalar tizimlari va chiziqli funktsiyalar)

• „Muammolarni hal qilish va maʼlumotlarni tahlil qilish“ (statistika, modellashtirish va muammolarni hal qilish koʻnikmalari)

• „Passport to Advanced Math“ (chiziqli boʻlmagan ifodalar, radikallar, koʻrsatkichlar va ilgʻor matematikaning asosini tashkil etuvchi boshqa mavzular).

Matematik test uchun test balli 10 dan 40 gacha boʻlgan shkala boʻyicha, 0,5 ga ortish bilan va boʻlim balli (imtihon ballining 20 ga koʻpaytirilishiga teng) 200 dan 800 gacha boʻlgan shkalada xabar qilinadi.

Kalkulyatordan foydalanish

Barcha ilmiy va grafik kalkulyatorlarga, jumladan Kompyuter algebra tizimi (CAS) kalkulyatorlariga faqat SAT Math – Kalkulyator boʻlimida ruxsat berilgan. Barcha toʻrt funktsiyali kalkulyatorlarga ham ruxsat beriladi; ammo, bu qurilmalar tavsiya etilmaydi. Barcha mobil telefon va smartfon kalkulyatorlari, yozuv mashinkasiga oʻxshash (QWERTY) klaviaturali kalkulyatorlar, noutbuklar va boshqa portativ kompyuterlar hamda Internetga kirish imkoniyatiga ega boʻlgan kalkulyatorlarga ruxsat berilmaydi.

Kalkulyatordan foydalanishning SAT I: Reasoning Test matematik ballariga taʼsirini oʻrganish uchun kollej kengashi tomonidan tadqiqot oʻtkazildi. Tadqiqot shuni koʻrsatdiki, matematika boʻlimidagi ishlash kalkulyatordan foydalanish darajasi bilan bogʻliq: elementlarning uchdan bir qismidan yarmigacha kalkulyatordan foydalanganlar kalkulyatordan tez-tez yoki kamroq foydalanadiganlarga qaraganda oʻrtacha yuqori ball olishgan. Biroq, bu taʼsir „koʻproq qobiliyatli oʻquvchilarning kalkulyatordan oʻz-oʻzidan kalkulyatordan foydalanishdan koʻra kamroq qobiliyatli oʻquvchilardan farqli ravishda foydalanishi natijasi boʻldi“.Maktabda kalkulyatordan tez-tez foydalanishi haqida baʼzi dalillar mavjud. test holati maktabda kalkulyatordan foydalanmaydiganlarga nisbatan test natijalariga ijobiy taʼsir koʻrsatadi.

'''Toʻlovlar'''

SAT narxi 49,50 AQSh dollari (39,50 funt sterling, 43,50 evro) (ixtiyoriy insho bilan 64,50 AQSh dollari), shuningdek, 2019 yil holatiga koʻra Qoʻshma Shtatlardan tashqarida test oʻtkazilsa, 45 AQSh dollaridan ortiq qoʻshimcha toʻlovlar. Kollej kengashi kam taʼminlangan talabalar uchun toʻlovlardan ozod qiladi. Kechiktirilgan roʻyxatdan oʻtish, kutish rejimida test, roʻyxatga olish oʻzgarishlari, telefon orqali olingan ballar va qoʻshimcha ball hisobotlari (toʻrttadan tashqari bepul) uchun qoʻshimcha toʻlovlar olinadi.

== Tarixi ==
{| class=&quot;wikitable floatright&quot; style=&quot;text-align:center; margin-left:1em; margin-right:0;&quot;
|+Yillar boʻyicha oʻrtacha SAT ballari&lt;ref name=CBSATData&gt;{{veb manbasi|url=http://research.collegeboard.org/programs/sat/data|title=Data (SAT Program Participation And Performance Statistics)|accessdate=5-may, 2014-yil|publisher=College Entrance Examination Board|archive-url=https://web.archive.org/web/20140221080737/http://research.collegeboard.org/programs/sat/data|archive-date=21-fevral, 2014-yil|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|Imtihon&lt;br /&gt;yili|| Oʻqish&lt;br /&gt;/ogʻzakidan&lt;br /&gt;ball||Matematikadan &lt;br /&gt;ball
|-
|'''1972''' || 530 || 509
|-
|'''1973''' || 523 || 506
|-
|'''1974''' || 521 || 505
|-
|'''1975''' || 512 || 498
|-
|'''1976''' || 509 || 497
|-
|'''1977''' || 507 || 496
|-
|'''1978''' || 507 || 494
|-
|'''1979''' || 505 || 493
|-
|'''1980''' || 502 || 492
|-
|'''1981''' || 502 || 492
|-
|'''1982''' || 504 || 493
|-
|'''1983''' || 503 || 494
|-
|'''1984''' || 504 || 497
|-
|'''1985''' || 509 || 500
|-
|'''1986''' || 509 || 500
|-
|'''1987''' || 507 || 501
|-
|'''1988''' || 505 || 501
|-
|'''1989''' || 504 || 502
|-
|'''1990''' || 500 || 501
|-
|'''1991''' || 499 || 500
|-
|'''1992''' || 500 || 501
|-
|'''1993''' || 500 || 503
|-
|'''1994''' || 499 || 504
|-
|'''1995''' || 504 || 506
|-
|'''1996''' || 505 || 508
|-
|'''1997''' || 505 || 511
|-
|'''1998''' || 505 || 512
|-
|'''1999''' || 505 || 511
|-
|'''2000''' || 505 || 514
|-
|'''2001''' || 506 || 514
|-
|'''2002''' || 504 || 516
|-
|'''2003''' || 507 || 519
|-
|'''2004''' || 508 || 518
|-
|'''2005''' || 508 || 520
|-
|'''2006''' || 503 || 518
|-
|'''2007''' || 502 || 515
|-
|'''2008''' || 502 || 515
|-
|'''2009''' || 501 || 515
|-
|'''2010''' || 501 || 516
|-
|'''2011''' || 497 || 514
|-
|'''2012''' || 496 || 514
|-
|'''2013''' || 496 || 514
|-
|'''2014''' || 497 || 513
|-
|'''2015''' || 495 || 511
|-
|'''2016''' || 494 || 508
|-
|'''2017''' || 533 || 527
|-
|'''2018''' || 536 || 531
|-
|'''2019'''
|531
|528
|}

== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
{{Commons turkum|SAT test}}
* {{Rasmiy sayt|http://sat.collegeboard.org/}} {{ref-en}}

{{chala}}</text>
      <sha1>teysh3lvo06su7mxini24jhsc2gfwer</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327849</id>
      <parentid>6327847</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:51:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Husanowar</username>
        <id>188359</id>
      </contributor>
      <origin>6327849</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18022" sha1="jbl8b5g1zm39qu3jkjsdufgumh8k085" xml:space="preserve">{{Xalqaro testlar bilgiqutisi
|tasvir = SAT logo (2017).svg 
|izoh = 2017-yildan beri ishlatilayotgan logo
|akronim = SAT
|nomi = Scholastic Aptitude Test
|test topshirish uslubi = Qogʻoz va kompyuter asosida olinadigan imtihon
|kompaniya = [[CollegeBoard]]
|til bilish qobiliyatlari = Tanqidiy o'qib tushunish, grammatika, matematika
|tashkilotchi =
|maqsadi = Universitetga hujjat topshirayotgan abitruyentlarning til bilish va boshlang'ich hisob ko'nikmalarini aniqlash
|boshlangan yili = 1926-yil, 100 yil avval
|oʻtkazilish davri = 2 soat 14 daqiqa&lt;ref name=HowStructured&gt;{{cite web |title=How the SAT is Structured |publisher=College Board |url=https://satsuite.collegeboard.org/sat/whats-on-the-test/structure |access-date=March 10, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240306025408/https://satsuite.collegeboard.org/sat/whats-on-the-test/structure |url-status=live |archive-date=March 6, 2024 }}&lt;/ref&gt;
|test olinadigan mintaqalar = Butun dunyo bo'ylab&lt;ref name=&quot;sattestdates&quot;&gt;{{cite web |url=https://satsuite.collegeboard.org/sat/dates-deadlines |title=SAT Dates And Deadlines |access-date=August 30, 2025 |publisher=[[College Board]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20250821053632/https://satsuite.collegeboard.org/sat/dates-deadlines |archive-date=August 21, 2025 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|til = [[Ingliz]]
|yillik oʻrtacha test topshiruvchilar = 2025-yil holatiga ko'ra 2.0 million
|mezon = Imtihon ikki qismdan iborat: Ingliz tilida tanqidiy va grammatik bilimni sinash topshiriqlariga 200-800 ball,; boshlang'ich va amaliy matematik bilimlarni aniqlash uchun topshiriqlar uchun 200-800 ball, jami ball 1600
|toʻlov = 60 dollardan 111 dollargacha (qaysi davlatdan topshirayotganligiga qarab)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://sat.collegeboard.org/register/intl-services-fees|title=Fees And Costs|publisher=The College Board|access-date=October 13, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141010185638/http://sat.collegeboard.org/register/intl-services-fees|archive-date=October 10, 2014|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|standard qabul qilgan muassasalar soni = [[AQSH]]dagi ko'plab oliy o'quv yurtlari
|rasmiy veb-sayt = sat.collegeboard.org
}}


'''SAT'''&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://en.wikipedia.org/wiki/SAT|sarlavha=SAT|sana=26.07.2022}}&lt;/ref&gt; — [[Amerika Qoʻshma Shtatlari]]da kollejga kirish uchun keng qoʻllanadigan standartlashtirilgan testdir. 1926-yilda debyutidan beri uning nomi va reytingi bir necha bor oʻzgargan; dastlab Scholastic Aptitude Test deb nomlangan, keyinchalik u Scholastic Assessment Test, keyin SAT I: Reasoning Test, keyin SAT Reasoning Test, keyin oddiygina SAT deb nomlangan.

SAT toʻliq egalik qiladi, ishlab chiqiladi va Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi xususiy, [[notijorat tashkilot]] boʻlgan College Board tomonidan nashr etiladi. U kollej kengashi nomidan Taʼlim test xizmati tomonidan boshqariladi, u yaqin vaqtgacha SATni ham ishlab chiqqan. Test talabalarning kollejga tayyorgarligini baholash uchun moʻljallangan. SAT dastlab oʻrta maktab oʻquv dasturlariga mos kelmaslik uchun ishlab chiqilgan edi, biroq 2016-yilda kiritilgan SAT versiyasiga bir nechta tuzatishlar kiritildi va Kollej kengashi prezidenti Devid Koulman ham testni koʻproq aks ettirishni xohlayotganini aytdi. yangi Common Core standartlari bilan oʻquvchilar oʻrta maktabda nimani oʻrganadilar.

2015–16 oʻquv yilidan boshlab kollej kengashi [[Khan Academy]] bilan SATga bepul tayyorgarlik koʻrish uchun ishlay boshladi. 2021-yil 19-yanvarda kollej kengashi 2021-yil iyunidan keyin ixtiyoriy insho boʻlimi va SAT fanidan test sinovlari toʻxtatilishini eʼlon qildi.

SAT boʻyicha katta miqdordagi tadqiqotlar olib borilgan boʻlsa-da, koʻplab savollar va notoʻgʻri tushunchalar saqlanib qolgan. Kollejga qabul qilishdan tashqari, SAT ham inson intellektini, xususan, intellektual rivojlanish darajasini oʻrganuvchi tadqiqotchilar tomonidan  va ayrim ish beruvchilar tomonidan ishga qabul qilish jarayonida qoʻllanadi.

SAT odatda oʻrta maktab oʻquvchilari va katta yoshdagilar tomonidan topshiriladi. Kollej kengashining taʼkidlashicha, SAT kollejda akademik muvaffaqiyat uchun zarur boʻlgan savodxonlik, hisoblash va yozish koʻnikmalarini oʻlchash uchun moʻljallangan. Ularning taʼkidlashicha, SAT imtihon topshiruvchilarning maktabda oʻrgangan va kollejda kerak boʻladigan muammolarni qanchalik yaxshi tahlil qilishi va hal qilishini baholaydi. Biroq, test bir qator ballarni ishlab chiqarishga yordam berish uchun qattiq vaqt chegarasi (tezlik) ostida oʻtkaziladi.

Kollej kengashi, shuningdek, SAT oʻrta maktab oʻrtacha ball (GPA) bilan birgalikda kollejning birinchi kurs talabalari GPA bilan oʻlchanadigan oʻrta maktab baholariga qaraganda kollejdagi muvaffaqiyatning yaxshiroq koʻrsatkichini taʼminlaydi. SAT muddati davomida olib borilgan turli tadqiqotlar, SAT hisobga olinganda oʻrta maktab baholari va kollejning birinchi kurs talabalari baholari oʻrtasidagi bogʻliqlikning statistik jihatdan sezilarli oʻsishini koʻrsatadi. SAT ning bashoratli haqiqiyligi va vakolatlari psixometriyada faol tadqiqot mavzusidir.

AQSh federalizmi, mahalliy nazorat va xususiy, masofaviy va uyda oʻqiydigan oʻquvchilarning koʻpligi sababli AQSh oʻrta maktablari oʻrtasida moliyalashtirish, oʻquv dasturlari, baholash va qiyinchiliklarda jiddiy farqlar mavjud. SAT (va ACT) ballari oʻrta maktab rekordini toʻldirish va qabul xodimlariga mahalliy maʼlumotlarni (masalan, kurs ishi, baholar va sinf darajasi kabi) milliy nuqtai nazardan joylashtirishga yordam berish uchun moʻljallangan.

Tarixiy jihatdan, SAT sohilboʻyi shtatlarida yashovchi talabalar tomonidan koʻproq qoʻllangan va ACT Oʻrta Gʻarb va Janubdagi talabalar tomonidan keng tarqalgan; soʻnggi yillarda Sharqiy va Gʻarbiy sohillarda talabalar soni ortib bormoqda ACT. 2007 yildan beri Qoʻshma Shtatlardagi barcha toʻrt yillik kollej va universitetlar kirish uchun arizaning bir qismi sifatida imtihon talab qiladigan SAT yoki ACT ni qabul qiladi va 2022 yil kuzidan boshlab 1400 dan ortiq toʻrt yillik kollej va universitetlar talab qilmaydi. qabul qilish uchun har qanday standartlashtirilgan test ballari, garchi ularning baʼzilari koronavirus pandemiyasi tufayli vaqtinchalik ushbu siyosatni qoʻllamoqda.

SAT ni tugatish uchun uch soat vaqt ketadi va 2021-yilga kelib, agar SAT AQShdan tashqarida olinsa, kechikish toʻlovlari bundan mustasno, qoʻshimcha ishlov berish toʻlovlari bilan 55.00 AQSH dollari turadi. SAT boʻyicha ballar 400 dan 1600 gacha boʻlib, ikkita 200 dan 800 ballgacha boʻlgan test natijalarini birlashtiradi: matematika boʻlimi va dalillarga asoslangan oʻqish va yozish boʻlimi. Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi koʻplab kollej va universitetlarga birinchi kursga kirish uchun SAT yoki uning raqobatchisi ACT ni topshirish talab etilsa-da,2010-yillarda koʻplab muassasalar ushbu kirish imtihonlarini ixtiyoriy qilib qoʻygan edi lekin bu talabalarning yuqori ball olishga urinishlarini toʻxtata olmadi, chunki ular va ularning ota-onalari bu kontekstda „ixtiyoriy“ nimani anglatishiga shubha bilan qarashadi. Darhaqiqat, imtihondan oʻtadigan aholi soni barqaror ravishda koʻpayib borardi. Garchi bu ballarning uzoq muddatli pasayishiga olib kelgan boʻlsa-da, mutaxassislar buni butun AQSh aholisining oʻquv darajasini oʻlchash uchun ishlatishdan ogohlantirdilar.

'''Tuzilishi'''

SAT ikkita asosiy boʻlimga ega, xususan, dalillarga asoslangan oʻqish va yozish (EBRW, odatda testning „&lt;nowiki/&gt;[[ingliz tili]]&lt;nowiki/&gt;“ qismi sifatida tanilgan) va matematika boʻlimi. Ularning ikkalasi ham toʻrt qismga boʻlingan: oʻqish, yozish va til, matematika (kalkulyator yoʻq) va matematika (kalkulyatorga ruxsat berilgan). Sinovchi ixtiyoriy ravishda insho yozishi mumkin edi, bu holda u beshinchi test qismidir. SAT imtihonining toʻplangan qismi uchun umumiy vaqt – uch soat (yoki ixtiyoriy insho boʻlimi olingan boʻlsa, uch soatu ellik daqiqa). Inshoni topshirmayotgan baʼzi imtihon oluvchilar beshinchi boʻlimga ega boʻlishi mumkin, u hech boʻlmaganda qisman SATning kelajakdagi maʼmuriyatlarida paydo boʻlishi mumkin boʻlgan savollarni oldindan tekshirish uchun ishlatiladi. (Bu savollar SAT ballini hisoblashga kiritilmagan.)

SAT imtihonidan ikkita boʻlim ballari olinadi: Dalillarga asoslangan oʻqish va yozish va matematika. Boʻlim ballari 200 dan 800 gacha boʻlgan shkala boʻyicha hisobot qilinadi va har bir boʻlim balli oʻnga karrali. SAT uchun umumiy ball ikkita boʻlim ballarini qoʻshish yoʻli bilan hisoblanadi, natijada umumiy ballar 400 dan 1600 gacha boʻladi. Ikki boʻlim ballariga qoʻshimcha ravishda 10 dan 40 gacha boʻlgan shkala boʻyicha uchta „sinov“ balli xabar qilinadi, bittasi. Oʻqish, Yozish va Til va Matematika fanlarining har biri uchun, oʻqish/yozish va til uchun 1 ga, matematika uchun esa 0,5 ga. Shuningdek, har biri 10 dan 40 ballgacha boʻlgan ikkita oʻzaro test ballari mavjud: Tarix/ijtimoiy tadqiqotlarda tahlil va fanda tahlil. Insho, agar olingan boʻlsa, ikkita boʻlim ballaridan alohida baholangan. Ikki kishi har bir inshoga uchta toifaning har birida 1 dan 4 ballgacha ball qoʻyadi: oʻqish, tahlil qilish va yozish. Turli imtihonchilarning ushbu ikki balli har bir toifa uchun 2 dan 8 ballgacha umumiy ball berish uchun birlashtiriladi. Garchi baʼzida odamlar oʻzlarining insho balllarini 24 balldan iqtibos qilsalar ham, Kollej kengashining oʻzlari turli toifalarni birlashtirib, bitta insho ballini berish oʻrniga, har bir toifa uchun ball qoʻyadilar.

SATda taxmin qilish uchun jarima yoki salbiy belgi yoʻq: ballar toʻgʻri javob berilgan savollar soniga asoslanadi. Ixtiyoriy insho 2021 yil iyun oyidan keyin taklif qilinmaydi. Kollej kengashi insho boʻlimini toʻxtatishini aytdi, chunki „talabalar uchun insho yozish boʻyicha oʻz mahoratini koʻrsatishning boshqa usullari mavjud“, jumladan testning oʻqish va yozish qismi. Shuningdek, u oʻzgarishlarda COVID-19 pandemiyasi muhim rol oʻynagani va „allaqachon davom etayotgan jarayonni“ tezlashtirgani eʼtirof etildi.

'''Oʻqish testi'''

SATning oʻqish testi 52 ta savoldan iborat bitta boʻlimni va 65 daqiqalik vaqt chegarasini oʻz ichiga oladi. Barcha savollar koʻp tanlovli va oʻqish qismlariga asoslangan. Jadvallar, grafiklar va diagrammalar baʼzi qismlarga hamroh boʻlishi mumkin, ammo tegishli savollarga toʻgʻri javob berish uchun matematika talab qilinmaydi. Oʻqish testida beshta boʻlak (ulardan ikkitasi kichikroq boʻlaklar boʻlishi mumkin) va har bir parcha yoki oʻtish juftligi uchun 10-11 savol mavjud. SAT oʻqish parchalari uchta asosiy sohadan iborat: tarix, ijtimoiy tadqiqotlar va fan. Har bir SAT oʻqish testi har doim quyidagilarni oʻz ichiga oladi: AQSh yoki jahon adabiyotidan bitta parcha; AQSh taʼsis hujjatidan yoki tegishli matndan bitta parcha; iqtisod, psixologiya, sotsiologiya yoki boshqa ijtimoiy fanlar haqidagi bir parcha; va ikkita fan parchasi. Barcha savollarga javoblar faqat parcha yoki parcha juftida bayon qilingan yoki nazarda tutilgan mazmunga asoslanadi. [[Fayl:New SAT Logo (vector).svg|thumb|260x260px|2013-yilgi logo]]

Oʻqish testi (yozuv va til testi bilan) har biri 1 dan 15 ballgacha boʻlgan ikkita pastki ballga hissa qoʻshadi:

Dalillar buyrugʻi

Kontekstdagi soʻzlar

Yozish va til testi

SAT imtihonining yozma va til imtihoni bir boʻlimdan iborat boʻlib, 44 ta koʻp tanlovli savollar va 35 daqiqalik vaqt chegarasi mavjud. Oʻqish testida boʻlgani kabi, barcha savollar jadvallar, grafiklar va diagrammalar bilan birga boʻlishi mumkin boʻlgan parchalarni oʻqishga asoslangan. Sinov ishtirokchisidan parchalarni oʻqish va tagiga chizilgan tarkibga tuzatishlar yoki yaxshilanishlarni taklif qilish soʻraladi. Ushbu test boʻyicha parchalarni oʻqish mazmuni boʻyicha mavzu argumentlaridan tortib turli mavzulardagi badiiy boʻlmagan hikoyalargacha. Baholanayotgan malakalarga quyidagilar kiradi: argumentning ravshanligini oshirish; soʻz tanlashni takomillashtirish; ijtimoiy fanlar va fanlar boʻyicha mavzular tahlilini takomillashtirish; yozuvning tashkiliy sifati va taʼsirini oshirish uchun jumla yoki soʻz tuzilishini oʻzgartirish; va jumla tuzilishini, soʻzlardan foydalanish va tinish belgilarini tuzatish yoki takomillashtirish.

Yozuv va til testi har biri 1 dan 15 ballgacha boʻlgan ikkita kichik ball haqida hisobot beradi:

Fikrlarni ifodalash

Standart ingliz konventsiyalari

SATning matematika qismi ikki qismga boʻlingan: Matematik test – Kalkulyator yoʻq va matematika testi – Kalkulyator. Hammasi boʻlib, SAT matematika testi 80 daqiqa davom etadi va 58 ta savolni oʻz ichiga oladi: 45 ta koʻp tanlovli savol va 13 ta grid-in savol. Koʻp tanlov savollari toʻrtta javobga ega; grid-in savollari bepul javobdir va test topshiruvchidan javob berishni talab qiladi.

• Matematik test – Kalkulyator yoʻq boʻlimi 20 ta savoldan iborat (15 ta koʻp tanlov va 5 ta katak) va 25 daqiqa davom etadi.

• Matematik test – Kalkulyator boʻlimida 38 ta savol (30 ta koʻp tanlov va 8 ta katak) mavjud va 55 daqiqa davom etadi.

Test topshiruvchiga matematika testi uchun bir nechta ball beriladi. Matematik tarkibning uchta toifasining har biri uchun quyi ball (1 dan 15 gacha boʻlgan shkala boʻyicha) hisobot qilinadi:

• „Algebra yuragi“ (chiziqli tenglamalar, chiziqli tenglamalar tizimlari va chiziqli funktsiyalar)

• „Muammolarni hal qilish va maʼlumotlarni tahlil qilish“ (statistika, modellashtirish va muammolarni hal qilish koʻnikmalari)

• „Passport to Advanced Math“ (chiziqli boʻlmagan ifodalar, radikallar, koʻrsatkichlar va ilgʻor matematikaning asosini tashkil etuvchi boshqa mavzular).

Matematik test uchun test balli 10 dan 40 gacha boʻlgan shkala boʻyicha, 0,5 ga ortish bilan va boʻlim balli (imtihon ballining 20 ga koʻpaytirilishiga teng) 200 dan 800 gacha boʻlgan shkalada xabar qilinadi.

Kalkulyatordan foydalanish

Barcha ilmiy va grafik kalkulyatorlarga, jumladan Kompyuter algebra tizimi (CAS) kalkulyatorlariga faqat SAT Math – Kalkulyator boʻlimida ruxsat berilgan. Barcha toʻrt funktsiyali kalkulyatorlarga ham ruxsat beriladi; ammo, bu qurilmalar tavsiya etilmaydi. Barcha mobil telefon va smartfon kalkulyatorlari, yozuv mashinkasiga oʻxshash (QWERTY) klaviaturali kalkulyatorlar, noutbuklar va boshqa portativ kompyuterlar hamda Internetga kirish imkoniyatiga ega boʻlgan kalkulyatorlarga ruxsat berilmaydi.

Kalkulyatordan foydalanishning SAT I: Reasoning Test matematik ballariga taʼsirini oʻrganish uchun kollej kengashi tomonidan tadqiqot oʻtkazildi. Tadqiqot shuni koʻrsatdiki, matematika boʻlimidagi ishlash kalkulyatordan foydalanish darajasi bilan bogʻliq: elementlarning uchdan bir qismidan yarmigacha kalkulyatordan foydalanganlar kalkulyatordan tez-tez yoki kamroq foydalanadiganlarga qaraganda oʻrtacha yuqori ball olishgan. Biroq, bu taʼsir „koʻproq qobiliyatli oʻquvchilarning kalkulyatordan oʻz-oʻzidan kalkulyatordan foydalanishdan koʻra kamroq qobiliyatli oʻquvchilardan farqli ravishda foydalanishi natijasi boʻldi“.Maktabda kalkulyatordan tez-tez foydalanishi haqida baʼzi dalillar mavjud. test holati maktabda kalkulyatordan foydalanmaydiganlarga nisbatan test natijalariga ijobiy taʼsir koʻrsatadi.

'''Toʻlovlar'''

SAT narxi 49,50 AQSh dollari (39,50 funt sterling, 43,50 evro) (ixtiyoriy insho bilan 64,50 AQSh dollari), shuningdek, 2019 yil holatiga koʻra Qoʻshma Shtatlardan tashqarida test oʻtkazilsa, 45 AQSh dollaridan ortiq qoʻshimcha toʻlovlar. Kollej kengashi kam taʼminlangan talabalar uchun toʻlovlardan ozod qiladi. Kechiktirilgan roʻyxatdan oʻtish, kutish rejimida test, roʻyxatga olish oʻzgarishlari, telefon orqali olingan ballar va qoʻshimcha ball hisobotlari (toʻrttadan tashqari bepul) uchun qoʻshimcha toʻlovlar olinadi.

== Tarixi ==
{| class=&quot;wikitable floatright&quot; style=&quot;text-align:center; margin-left:1em; margin-right:0;&quot;
|+Yillar boʻyicha oʻrtacha SAT ballari&lt;ref name=CBSATData&gt;{{veb manbasi|url=http://research.collegeboard.org/programs/sat/data|title=Data (SAT Program Participation And Performance Statistics)|accessdate=5-may, 2014-yil|publisher=College Entrance Examination Board|archive-url=https://web.archive.org/web/20140221080737/http://research.collegeboard.org/programs/sat/data|archive-date=21-fevral, 2014-yil|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|Imtihon&lt;br /&gt;yili|| Oʻqish&lt;br /&gt;/ogʻzakidan&lt;br /&gt;ball||Matematikadan &lt;br /&gt;ball
|-
|'''1972''' || 530 || 509
|-
|'''1973''' || 523 || 506
|-
|'''1974''' || 521 || 505
|-
|'''1975''' || 512 || 498
|-
|'''1976''' || 509 || 497
|-
|'''1977''' || 507 || 496
|-
|'''1978''' || 507 || 494
|-
|'''1979''' || 505 || 493
|-
|'''1980''' || 502 || 492
|-
|'''1981''' || 502 || 492
|-
|'''1982''' || 504 || 493
|-
|'''1983''' || 503 || 494
|-
|'''1984''' || 504 || 497
|-
|'''1985''' || 509 || 500
|-
|'''1986''' || 509 || 500
|-
|'''1987''' || 507 || 501
|-
|'''1988''' || 505 || 501
|-
|'''1989''' || 504 || 502
|-
|'''1990''' || 500 || 501
|-
|'''1991''' || 499 || 500
|-
|'''1992''' || 500 || 501
|-
|'''1993''' || 500 || 503
|-
|'''1994''' || 499 || 504
|-
|'''1995''' || 504 || 506
|-
|'''1996''' || 505 || 508
|-
|'''1997''' || 505 || 511
|-
|'''1998''' || 505 || 512
|-
|'''1999''' || 505 || 511
|-
|'''2000''' || 505 || 514
|-
|'''2001''' || 506 || 514
|-
|'''2002''' || 504 || 516
|-
|'''2003''' || 507 || 519
|-
|'''2004''' || 508 || 518
|-
|'''2005''' || 508 || 520
|-
|'''2006''' || 503 || 518
|-
|'''2007''' || 502 || 515
|-
|'''2008''' || 502 || 515
|-
|'''2009''' || 501 || 515
|-
|'''2010''' || 501 || 516
|-
|'''2011''' || 497 || 514
|-
|'''2012''' || 496 || 514
|-
|'''2013''' || 496 || 514
|-
|'''2014''' || 497 || 513
|-
|'''2015''' || 495 || 511
|-
|'''2016''' || 494 || 508
|-
|'''2017''' || 533 || 527
|-
|'''2018''' || 536 || 531
|-
|'''2019'''
|531
|528
|}

== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
{{Commons turkum|SAT test}}
* {{Rasmiy sayt|http://sat.collegeboard.org/}} {{ref-en}}

{{chala}}</text>
      <sha1>jbl8b5g1zm39qu3jkjsdufgumh8k085</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327850</id>
      <parentid>6327849</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:51:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Husanowar</username>
        <id>188359</id>
      </contributor>
      <origin>6327850</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18019" sha1="mdg4rihjadzu5snmp09aydhzoychb1u" xml:space="preserve">{{Xalqaro testlar bilgiqutisi
|tasvir = SAT logo (2017).svg 
|izoh = 2017-yildan beri ishlatilayotgan logo
|akronim = SAT
|nomi = Scholastic Aptitude Test
|test topshirish uslubi = Qogʻoz va kompyuter asosida olinadigan imtihon
|kompaniya = [[CollegeBoard]]
|til bilish qobiliyatlari = Tanqidiy o'qib tushunish, grammatika, matematika
|tashkilotchi =
|maqsadi = Universitetga hujjat topshirayotgan abitruyentlarning til bilish va boshlang'ich hisob ko'nikmalarini aniqlash
|boshlangan yili = 1926-yil, 100 yil avval
|oʻtkazilish davri = 2 soat 14 daqiqa&lt;ref name=HowStructured&gt;{{cite web |title=How the SAT is Structured |publisher=College Board |url=https://satsuite.collegeboard.org/sat/whats-on-the-test/structure |access-date=March 10, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240306025408/https://satsuite.collegeboard.org/sat/whats-on-the-test/structure |url-status=live |archive-date=March 6, 2024 }}&lt;/ref&gt;
|test olinadigan mintaqalar = Butun dunyo bo'ylab&lt;ref name=&quot;sattestdates&quot;&gt;{{cite web |url=https://satsuite.collegeboard.org/sat/dates-deadlines |title=SAT Dates And Deadlines |access-date=August 30, 2025 |publisher=[[College Board]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20250821053632/https://satsuite.collegeboard.org/sat/dates-deadlines |archive-date=August 21, 2025 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|til = [[Ingliz]]
|yillik oʻrtacha test topshiruvchilar = 2025-yil holatiga ko'ra 2.0 million
|mezon = Imtihon ikki qismdan iborat: Ingliz tilida tanqidiy va grammatik bilimni sinash topshiriqlariga 200-800 ball,; boshlang'ich va amaliy matematik bilimlarni aniqlash uchun topshiriqlar uchun 200-800 ball, jami ball 1600
|toʻlov = 60 dollardan 111 dollargacha (qaysi davlatdan topshirayotganligiga qarab)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://sat.collegeboard.org/register/intl-services-fees|title=Fees And Costs|publisher=The College Board|access-date=October 13, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141010185638/http://sat.collegeboard.org/register/intl-services-fees|archive-date=October 10, 2014|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|standard qabul qilgan muassasalar soni = [[AQSH]]dagi ko'plab oliy o'quv yurtlari
|rasmiy veb-sayt = sat.collegeboard.org
}}


'''SAT'''&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://en.wikipedia.org/wiki/SAT|sarlavha=SAT|sana=26.07.2022}}&lt;/ref&gt; — [[Amerika Qoʻshma Shtatlari]]da kollejga kirish uchun keng qoʻllanadigan standartlashtirilgan test. 1926-yilda debyutidan beri uning nomi va reytingi bir necha bor oʻzgargan; dastlab Scholastic Aptitude Test deb nomlangan, keyinchalik u Scholastic Assessment Test, keyin SAT I: Reasoning Test, keyin SAT Reasoning Test, keyin oddiygina SAT deb nomlangan.

SAT toʻliq egalik qiladi, ishlab chiqiladi va Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi xususiy, [[notijorat tashkilot]] boʻlgan College Board tomonidan nashr etiladi. U kollej kengashi nomidan Taʼlim test xizmati tomonidan boshqariladi, u yaqin vaqtgacha SATni ham ishlab chiqqan. Test talabalarning kollejga tayyorgarligini baholash uchun moʻljallangan. SAT dastlab oʻrta maktab oʻquv dasturlariga mos kelmaslik uchun ishlab chiqilgan edi, biroq 2016-yilda kiritilgan SAT versiyasiga bir nechta tuzatishlar kiritildi va Kollej kengashi prezidenti Devid Koulman ham testni koʻproq aks ettirishni xohlayotganini aytdi. yangi Common Core standartlari bilan oʻquvchilar oʻrta maktabda nimani oʻrganadilar.

2015–16 oʻquv yilidan boshlab kollej kengashi [[Khan Academy]] bilan SATga bepul tayyorgarlik koʻrish uchun ishlay boshladi. 2021-yil 19-yanvarda kollej kengashi 2021-yil iyunidan keyin ixtiyoriy insho boʻlimi va SAT fanidan test sinovlari toʻxtatilishini eʼlon qildi.

SAT boʻyicha katta miqdordagi tadqiqotlar olib borilgan boʻlsa-da, koʻplab savollar va notoʻgʻri tushunchalar saqlanib qolgan. Kollejga qabul qilishdan tashqari, SAT ham inson intellektini, xususan, intellektual rivojlanish darajasini oʻrganuvchi tadqiqotchilar tomonidan  va ayrim ish beruvchilar tomonidan ishga qabul qilish jarayonida qoʻllanadi.

SAT odatda oʻrta maktab oʻquvchilari va katta yoshdagilar tomonidan topshiriladi. Kollej kengashining taʼkidlashicha, SAT kollejda akademik muvaffaqiyat uchun zarur boʻlgan savodxonlik, hisoblash va yozish koʻnikmalarini oʻlchash uchun moʻljallangan. Ularning taʼkidlashicha, SAT imtihon topshiruvchilarning maktabda oʻrgangan va kollejda kerak boʻladigan muammolarni qanchalik yaxshi tahlil qilishi va hal qilishini baholaydi. Biroq, test bir qator ballarni ishlab chiqarishga yordam berish uchun qattiq vaqt chegarasi (tezlik) ostida oʻtkaziladi.

Kollej kengashi, shuningdek, SAT oʻrta maktab oʻrtacha ball (GPA) bilan birgalikda kollejning birinchi kurs talabalari GPA bilan oʻlchanadigan oʻrta maktab baholariga qaraganda kollejdagi muvaffaqiyatning yaxshiroq koʻrsatkichini taʼminlaydi. SAT muddati davomida olib borilgan turli tadqiqotlar, SAT hisobga olinganda oʻrta maktab baholari va kollejning birinchi kurs talabalari baholari oʻrtasidagi bogʻliqlikning statistik jihatdan sezilarli oʻsishini koʻrsatadi. SAT ning bashoratli haqiqiyligi va vakolatlari psixometriyada faol tadqiqot mavzusidir.

AQSh federalizmi, mahalliy nazorat va xususiy, masofaviy va uyda oʻqiydigan oʻquvchilarning koʻpligi sababli AQSh oʻrta maktablari oʻrtasida moliyalashtirish, oʻquv dasturlari, baholash va qiyinchiliklarda jiddiy farqlar mavjud. SAT (va ACT) ballari oʻrta maktab rekordini toʻldirish va qabul xodimlariga mahalliy maʼlumotlarni (masalan, kurs ishi, baholar va sinf darajasi kabi) milliy nuqtai nazardan joylashtirishga yordam berish uchun moʻljallangan.

Tarixiy jihatdan, SAT sohilboʻyi shtatlarida yashovchi talabalar tomonidan koʻproq qoʻllangan va ACT Oʻrta Gʻarb va Janubdagi talabalar tomonidan keng tarqalgan; soʻnggi yillarda Sharqiy va Gʻarbiy sohillarda talabalar soni ortib bormoqda ACT. 2007 yildan beri Qoʻshma Shtatlardagi barcha toʻrt yillik kollej va universitetlar kirish uchun arizaning bir qismi sifatida imtihon talab qiladigan SAT yoki ACT ni qabul qiladi va 2022 yil kuzidan boshlab 1400 dan ortiq toʻrt yillik kollej va universitetlar talab qilmaydi. qabul qilish uchun har qanday standartlashtirilgan test ballari, garchi ularning baʼzilari koronavirus pandemiyasi tufayli vaqtinchalik ushbu siyosatni qoʻllamoqda.

SAT ni tugatish uchun uch soat vaqt ketadi va 2021-yilga kelib, agar SAT AQShdan tashqarida olinsa, kechikish toʻlovlari bundan mustasno, qoʻshimcha ishlov berish toʻlovlari bilan 55.00 AQSH dollari turadi. SAT boʻyicha ballar 400 dan 1600 gacha boʻlib, ikkita 200 dan 800 ballgacha boʻlgan test natijalarini birlashtiradi: matematika boʻlimi va dalillarga asoslangan oʻqish va yozish boʻlimi. Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi koʻplab kollej va universitetlarga birinchi kursga kirish uchun SAT yoki uning raqobatchisi ACT ni topshirish talab etilsa-da,2010-yillarda koʻplab muassasalar ushbu kirish imtihonlarini ixtiyoriy qilib qoʻygan edi lekin bu talabalarning yuqori ball olishga urinishlarini toʻxtata olmadi, chunki ular va ularning ota-onalari bu kontekstda „ixtiyoriy“ nimani anglatishiga shubha bilan qarashadi. Darhaqiqat, imtihondan oʻtadigan aholi soni barqaror ravishda koʻpayib borardi. Garchi bu ballarning uzoq muddatli pasayishiga olib kelgan boʻlsa-da, mutaxassislar buni butun AQSh aholisining oʻquv darajasini oʻlchash uchun ishlatishdan ogohlantirdilar.

'''Tuzilishi'''

SAT ikkita asosiy boʻlimga ega, xususan, dalillarga asoslangan oʻqish va yozish (EBRW, odatda testning „&lt;nowiki/&gt;[[ingliz tili]]&lt;nowiki/&gt;“ qismi sifatida tanilgan) va matematika boʻlimi. Ularning ikkalasi ham toʻrt qismga boʻlingan: oʻqish, yozish va til, matematika (kalkulyator yoʻq) va matematika (kalkulyatorga ruxsat berilgan). Sinovchi ixtiyoriy ravishda insho yozishi mumkin edi, bu holda u beshinchi test qismidir. SAT imtihonining toʻplangan qismi uchun umumiy vaqt – uch soat (yoki ixtiyoriy insho boʻlimi olingan boʻlsa, uch soatu ellik daqiqa). Inshoni topshirmayotgan baʼzi imtihon oluvchilar beshinchi boʻlimga ega boʻlishi mumkin, u hech boʻlmaganda qisman SATning kelajakdagi maʼmuriyatlarida paydo boʻlishi mumkin boʻlgan savollarni oldindan tekshirish uchun ishlatiladi. (Bu savollar SAT ballini hisoblashga kiritilmagan.)

SAT imtihonidan ikkita boʻlim ballari olinadi: Dalillarga asoslangan oʻqish va yozish va matematika. Boʻlim ballari 200 dan 800 gacha boʻlgan shkala boʻyicha hisobot qilinadi va har bir boʻlim balli oʻnga karrali. SAT uchun umumiy ball ikkita boʻlim ballarini qoʻshish yoʻli bilan hisoblanadi, natijada umumiy ballar 400 dan 1600 gacha boʻladi. Ikki boʻlim ballariga qoʻshimcha ravishda 10 dan 40 gacha boʻlgan shkala boʻyicha uchta „sinov“ balli xabar qilinadi, bittasi. Oʻqish, Yozish va Til va Matematika fanlarining har biri uchun, oʻqish/yozish va til uchun 1 ga, matematika uchun esa 0,5 ga. Shuningdek, har biri 10 dan 40 ballgacha boʻlgan ikkita oʻzaro test ballari mavjud: Tarix/ijtimoiy tadqiqotlarda tahlil va fanda tahlil. Insho, agar olingan boʻlsa, ikkita boʻlim ballaridan alohida baholangan. Ikki kishi har bir inshoga uchta toifaning har birida 1 dan 4 ballgacha ball qoʻyadi: oʻqish, tahlil qilish va yozish. Turli imtihonchilarning ushbu ikki balli har bir toifa uchun 2 dan 8 ballgacha umumiy ball berish uchun birlashtiriladi. Garchi baʼzida odamlar oʻzlarining insho balllarini 24 balldan iqtibos qilsalar ham, Kollej kengashining oʻzlari turli toifalarni birlashtirib, bitta insho ballini berish oʻrniga, har bir toifa uchun ball qoʻyadilar.

SATda taxmin qilish uchun jarima yoki salbiy belgi yoʻq: ballar toʻgʻri javob berilgan savollar soniga asoslanadi. Ixtiyoriy insho 2021 yil iyun oyidan keyin taklif qilinmaydi. Kollej kengashi insho boʻlimini toʻxtatishini aytdi, chunki „talabalar uchun insho yozish boʻyicha oʻz mahoratini koʻrsatishning boshqa usullari mavjud“, jumladan testning oʻqish va yozish qismi. Shuningdek, u oʻzgarishlarda COVID-19 pandemiyasi muhim rol oʻynagani va „allaqachon davom etayotgan jarayonni“ tezlashtirgani eʼtirof etildi.

'''Oʻqish testi'''

SATning oʻqish testi 52 ta savoldan iborat bitta boʻlimni va 65 daqiqalik vaqt chegarasini oʻz ichiga oladi. Barcha savollar koʻp tanlovli va oʻqish qismlariga asoslangan. Jadvallar, grafiklar va diagrammalar baʼzi qismlarga hamroh boʻlishi mumkin, ammo tegishli savollarga toʻgʻri javob berish uchun matematika talab qilinmaydi. Oʻqish testida beshta boʻlak (ulardan ikkitasi kichikroq boʻlaklar boʻlishi mumkin) va har bir parcha yoki oʻtish juftligi uchun 10-11 savol mavjud. SAT oʻqish parchalari uchta asosiy sohadan iborat: tarix, ijtimoiy tadqiqotlar va fan. Har bir SAT oʻqish testi har doim quyidagilarni oʻz ichiga oladi: AQSh yoki jahon adabiyotidan bitta parcha; AQSh taʼsis hujjatidan yoki tegishli matndan bitta parcha; iqtisod, psixologiya, sotsiologiya yoki boshqa ijtimoiy fanlar haqidagi bir parcha; va ikkita fan parchasi. Barcha savollarga javoblar faqat parcha yoki parcha juftida bayon qilingan yoki nazarda tutilgan mazmunga asoslanadi. [[Fayl:New SAT Logo (vector).svg|thumb|260x260px|2013-yilgi logo]]

Oʻqish testi (yozuv va til testi bilan) har biri 1 dan 15 ballgacha boʻlgan ikkita pastki ballga hissa qoʻshadi:

Dalillar buyrugʻi

Kontekstdagi soʻzlar

Yozish va til testi

SAT imtihonining yozma va til imtihoni bir boʻlimdan iborat boʻlib, 44 ta koʻp tanlovli savollar va 35 daqiqalik vaqt chegarasi mavjud. Oʻqish testida boʻlgani kabi, barcha savollar jadvallar, grafiklar va diagrammalar bilan birga boʻlishi mumkin boʻlgan parchalarni oʻqishga asoslangan. Sinov ishtirokchisidan parchalarni oʻqish va tagiga chizilgan tarkibga tuzatishlar yoki yaxshilanishlarni taklif qilish soʻraladi. Ushbu test boʻyicha parchalarni oʻqish mazmuni boʻyicha mavzu argumentlaridan tortib turli mavzulardagi badiiy boʻlmagan hikoyalargacha. Baholanayotgan malakalarga quyidagilar kiradi: argumentning ravshanligini oshirish; soʻz tanlashni takomillashtirish; ijtimoiy fanlar va fanlar boʻyicha mavzular tahlilini takomillashtirish; yozuvning tashkiliy sifati va taʼsirini oshirish uchun jumla yoki soʻz tuzilishini oʻzgartirish; va jumla tuzilishini, soʻzlardan foydalanish va tinish belgilarini tuzatish yoki takomillashtirish.

Yozuv va til testi har biri 1 dan 15 ballgacha boʻlgan ikkita kichik ball haqida hisobot beradi:

Fikrlarni ifodalash

Standart ingliz konventsiyalari

SATning matematika qismi ikki qismga boʻlingan: Matematik test – Kalkulyator yoʻq va matematika testi – Kalkulyator. Hammasi boʻlib, SAT matematika testi 80 daqiqa davom etadi va 58 ta savolni oʻz ichiga oladi: 45 ta koʻp tanlovli savol va 13 ta grid-in savol. Koʻp tanlov savollari toʻrtta javobga ega; grid-in savollari bepul javobdir va test topshiruvchidan javob berishni talab qiladi.

• Matematik test – Kalkulyator yoʻq boʻlimi 20 ta savoldan iborat (15 ta koʻp tanlov va 5 ta katak) va 25 daqiqa davom etadi.

• Matematik test – Kalkulyator boʻlimida 38 ta savol (30 ta koʻp tanlov va 8 ta katak) mavjud va 55 daqiqa davom etadi.

Test topshiruvchiga matematika testi uchun bir nechta ball beriladi. Matematik tarkibning uchta toifasining har biri uchun quyi ball (1 dan 15 gacha boʻlgan shkala boʻyicha) hisobot qilinadi:

• „Algebra yuragi“ (chiziqli tenglamalar, chiziqli tenglamalar tizimlari va chiziqli funktsiyalar)

• „Muammolarni hal qilish va maʼlumotlarni tahlil qilish“ (statistika, modellashtirish va muammolarni hal qilish koʻnikmalari)

• „Passport to Advanced Math“ (chiziqli boʻlmagan ifodalar, radikallar, koʻrsatkichlar va ilgʻor matematikaning asosini tashkil etuvchi boshqa mavzular).

Matematik test uchun test balli 10 dan 40 gacha boʻlgan shkala boʻyicha, 0,5 ga ortish bilan va boʻlim balli (imtihon ballining 20 ga koʻpaytirilishiga teng) 200 dan 800 gacha boʻlgan shkalada xabar qilinadi.

Kalkulyatordan foydalanish

Barcha ilmiy va grafik kalkulyatorlarga, jumladan Kompyuter algebra tizimi (CAS) kalkulyatorlariga faqat SAT Math – Kalkulyator boʻlimida ruxsat berilgan. Barcha toʻrt funktsiyali kalkulyatorlarga ham ruxsat beriladi; ammo, bu qurilmalar tavsiya etilmaydi. Barcha mobil telefon va smartfon kalkulyatorlari, yozuv mashinkasiga oʻxshash (QWERTY) klaviaturali kalkulyatorlar, noutbuklar va boshqa portativ kompyuterlar hamda Internetga kirish imkoniyatiga ega boʻlgan kalkulyatorlarga ruxsat berilmaydi.

Kalkulyatordan foydalanishning SAT I: Reasoning Test matematik ballariga taʼsirini oʻrganish uchun kollej kengashi tomonidan tadqiqot oʻtkazildi. Tadqiqot shuni koʻrsatdiki, matematika boʻlimidagi ishlash kalkulyatordan foydalanish darajasi bilan bogʻliq: elementlarning uchdan bir qismidan yarmigacha kalkulyatordan foydalanganlar kalkulyatordan tez-tez yoki kamroq foydalanadiganlarga qaraganda oʻrtacha yuqori ball olishgan. Biroq, bu taʼsir „koʻproq qobiliyatli oʻquvchilarning kalkulyatordan oʻz-oʻzidan kalkulyatordan foydalanishdan koʻra kamroq qobiliyatli oʻquvchilardan farqli ravishda foydalanishi natijasi boʻldi“.Maktabda kalkulyatordan tez-tez foydalanishi haqida baʼzi dalillar mavjud. test holati maktabda kalkulyatordan foydalanmaydiganlarga nisbatan test natijalariga ijobiy taʼsir koʻrsatadi.

'''Toʻlovlar'''

SAT narxi 49,50 AQSh dollari (39,50 funt sterling, 43,50 evro) (ixtiyoriy insho bilan 64,50 AQSh dollari), shuningdek, 2019 yil holatiga koʻra Qoʻshma Shtatlardan tashqarida test oʻtkazilsa, 45 AQSh dollaridan ortiq qoʻshimcha toʻlovlar. Kollej kengashi kam taʼminlangan talabalar uchun toʻlovlardan ozod qiladi. Kechiktirilgan roʻyxatdan oʻtish, kutish rejimida test, roʻyxatga olish oʻzgarishlari, telefon orqali olingan ballar va qoʻshimcha ball hisobotlari (toʻrttadan tashqari bepul) uchun qoʻshimcha toʻlovlar olinadi.

== Tarixi ==
{| class=&quot;wikitable floatright&quot; style=&quot;text-align:center; margin-left:1em; margin-right:0;&quot;
|+Yillar boʻyicha oʻrtacha SAT ballari&lt;ref name=CBSATData&gt;{{veb manbasi|url=http://research.collegeboard.org/programs/sat/data|title=Data (SAT Program Participation And Performance Statistics)|accessdate=5-may, 2014-yil|publisher=College Entrance Examination Board|archive-url=https://web.archive.org/web/20140221080737/http://research.collegeboard.org/programs/sat/data|archive-date=21-fevral, 2014-yil|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|Imtihon&lt;br /&gt;yili|| Oʻqish&lt;br /&gt;/ogʻzakidan&lt;br /&gt;ball||Matematikadan &lt;br /&gt;ball
|-
|'''1972''' || 530 || 509
|-
|'''1973''' || 523 || 506
|-
|'''1974''' || 521 || 505
|-
|'''1975''' || 512 || 498
|-
|'''1976''' || 509 || 497
|-
|'''1977''' || 507 || 496
|-
|'''1978''' || 507 || 494
|-
|'''1979''' || 505 || 493
|-
|'''1980''' || 502 || 492
|-
|'''1981''' || 502 || 492
|-
|'''1982''' || 504 || 493
|-
|'''1983''' || 503 || 494
|-
|'''1984''' || 504 || 497
|-
|'''1985''' || 509 || 500
|-
|'''1986''' || 509 || 500
|-
|'''1987''' || 507 || 501
|-
|'''1988''' || 505 || 501
|-
|'''1989''' || 504 || 502
|-
|'''1990''' || 500 || 501
|-
|'''1991''' || 499 || 500
|-
|'''1992''' || 500 || 501
|-
|'''1993''' || 500 || 503
|-
|'''1994''' || 499 || 504
|-
|'''1995''' || 504 || 506
|-
|'''1996''' || 505 || 508
|-
|'''1997''' || 505 || 511
|-
|'''1998''' || 505 || 512
|-
|'''1999''' || 505 || 511
|-
|'''2000''' || 505 || 514
|-
|'''2001''' || 506 || 514
|-
|'''2002''' || 504 || 516
|-
|'''2003''' || 507 || 519
|-
|'''2004''' || 508 || 518
|-
|'''2005''' || 508 || 520
|-
|'''2006''' || 503 || 518
|-
|'''2007''' || 502 || 515
|-
|'''2008''' || 502 || 515
|-
|'''2009''' || 501 || 515
|-
|'''2010''' || 501 || 516
|-
|'''2011''' || 497 || 514
|-
|'''2012''' || 496 || 514
|-
|'''2013''' || 496 || 514
|-
|'''2014''' || 497 || 513
|-
|'''2015''' || 495 || 511
|-
|'''2016''' || 494 || 508
|-
|'''2017''' || 533 || 527
|-
|'''2018''' || 536 || 531
|-
|'''2019'''
|531
|528
|}

== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
{{Commons turkum|SAT test}}
* {{Rasmiy sayt|http://sat.collegeboard.org/}} {{ref-en}}

{{chala}}</text>
      <sha1>mdg4rihjadzu5snmp09aydhzoychb1u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327851</id>
      <parentid>6327850</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:52:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Husanowar</username>
        <id>188359</id>
      </contributor>
      <origin>6327851</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18019" sha1="ttegujoejrjdco65ykq83kwmw2llg0h" xml:space="preserve">{{Xalqaro testlar bilgiqutisi
|tasvir = SAT logo (2017).svg 
|izoh = 2017-yildan beri ishlatilayotgan logo
|akronim = SAT
|nomi = Scholastic Aptitude Test
|test topshirish uslubi = Qogʻoz va kompyuter asosida olinadigan imtihon
|kompaniya = [[CollegeBoard]]
|til bilish qobiliyatlari = Tanqidiy o'qib tushunish, grammatika, matematika
|tashkilotchi =
|maqsadi = Universitetga hujjat topshirayotgan abitruyentlarning til bilish va boshlang'ich hisob ko'nikmalarini aniqlash
|boshlangan yili = 1926-yil, 100 yil avval
|oʻtkazilish davri = 2 soat 14 daqiqa&lt;ref name=HowStructured&gt;{{cite web |title=How the SAT is Structured |publisher=College Board |url=https://satsuite.collegeboard.org/sat/whats-on-the-test/structure |access-date=March 10, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240306025408/https://satsuite.collegeboard.org/sat/whats-on-the-test/structure |url-status=live |archive-date=March 6, 2024 }}&lt;/ref&gt;
|test olinadigan mintaqalar = Butun dunyo bo'ylab&lt;ref name=&quot;sattestdates&quot;&gt;{{cite web |url=https://satsuite.collegeboard.org/sat/dates-deadlines |title=SAT Dates And Deadlines |access-date=August 30, 2025 |publisher=[[College Board]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20250821053632/https://satsuite.collegeboard.org/sat/dates-deadlines |archive-date=August 21, 2025 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|til = [[Ingliz]]
|yillik oʻrtacha test topshiruvchilar = 2025-yil holatiga ko'ra 2.0 million
|mezon = Imtihon ikki qismdan iborat: Ingliz tilida tanqidiy va grammatik bilimni sinash topshiriqlariga 200-800 ball,; boshlang'ich va amaliy matematik bilimlarni aniqlash uchun topshiriqlar uchun 200-800 ball, jami ball 1600
|toʻlov = 60 dollardan 111 dollargacha (qaysi davlatdan topshirayotganligiga qarab)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://sat.collegeboard.org/register/intl-services-fees|title=Fees And Costs|publisher=The College Board|access-date=October 13, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141010185638/http://sat.collegeboard.org/register/intl-services-fees|archive-date=October 10, 2014|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|standard qabul qilgan muassasalar soni = [[AQSH]]dagi ko'plab oliy o'quv yurtlari
|rasmiy veb-sayt = sat.collegeboard.org
}}


'''SAT'''&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://en.wikipedia.org/wiki/SAT|sarlavha=SAT|sana=26.07.2022}}&lt;/ref&gt; – [[Amerika Qoʻshma Shtatlari]]da kollejga kirish uchun keng qoʻllanadigan standartlashtirilgan test. 1926-yilda debyutidan beri uning nomi va reytingi bir necha bor oʻzgargan; dastlab Scholastic Aptitude Test deb nomlangan, keyinchalik u Scholastic Assessment Test, keyin SAT I: Reasoning Test, keyin SAT Reasoning Test, keyin oddiygina SAT deb nomlangan.

SAT toʻliq egalik qiladi, ishlab chiqiladi va Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi xususiy, [[notijorat tashkilot]] boʻlgan College Board tomonidan nashr etiladi. U kollej kengashi nomidan Taʼlim test xizmati tomonidan boshqariladi, u yaqin vaqtgacha SATni ham ishlab chiqqan. Test talabalarning kollejga tayyorgarligini baholash uchun moʻljallangan. SAT dastlab oʻrta maktab oʻquv dasturlariga mos kelmaslik uchun ishlab chiqilgan edi, biroq 2016-yilda kiritilgan SAT versiyasiga bir nechta tuzatishlar kiritildi va Kollej kengashi prezidenti Devid Koulman ham testni koʻproq aks ettirishni xohlayotganini aytdi. yangi Common Core standartlari bilan oʻquvchilar oʻrta maktabda nimani oʻrganadilar.

2015–16 oʻquv yilidan boshlab kollej kengashi [[Khan Academy]] bilan SATga bepul tayyorgarlik koʻrish uchun ishlay boshladi. 2021-yil 19-yanvarda kollej kengashi 2021-yil iyunidan keyin ixtiyoriy insho boʻlimi va SAT fanidan test sinovlari toʻxtatilishini eʼlon qildi.

SAT boʻyicha katta miqdordagi tadqiqotlar olib borilgan boʻlsa-da, koʻplab savollar va notoʻgʻri tushunchalar saqlanib qolgan. Kollejga qabul qilishdan tashqari, SAT ham inson intellektini, xususan, intellektual rivojlanish darajasini oʻrganuvchi tadqiqotchilar tomonidan  va ayrim ish beruvchilar tomonidan ishga qabul qilish jarayonida qoʻllanadi.

SAT odatda oʻrta maktab oʻquvchilari va katta yoshdagilar tomonidan topshiriladi. Kollej kengashining taʼkidlashicha, SAT kollejda akademik muvaffaqiyat uchun zarur boʻlgan savodxonlik, hisoblash va yozish koʻnikmalarini oʻlchash uchun moʻljallangan. Ularning taʼkidlashicha, SAT imtihon topshiruvchilarning maktabda oʻrgangan va kollejda kerak boʻladigan muammolarni qanchalik yaxshi tahlil qilishi va hal qilishini baholaydi. Biroq, test bir qator ballarni ishlab chiqarishga yordam berish uchun qattiq vaqt chegarasi (tezlik) ostida oʻtkaziladi.

Kollej kengashi, shuningdek, SAT oʻrta maktab oʻrtacha ball (GPA) bilan birgalikda kollejning birinchi kurs talabalari GPA bilan oʻlchanadigan oʻrta maktab baholariga qaraganda kollejdagi muvaffaqiyatning yaxshiroq koʻrsatkichini taʼminlaydi. SAT muddati davomida olib borilgan turli tadqiqotlar, SAT hisobga olinganda oʻrta maktab baholari va kollejning birinchi kurs talabalari baholari oʻrtasidagi bogʻliqlikning statistik jihatdan sezilarli oʻsishini koʻrsatadi. SAT ning bashoratli haqiqiyligi va vakolatlari psixometriyada faol tadqiqot mavzusidir.

AQSh federalizmi, mahalliy nazorat va xususiy, masofaviy va uyda oʻqiydigan oʻquvchilarning koʻpligi sababli AQSh oʻrta maktablari oʻrtasida moliyalashtirish, oʻquv dasturlari, baholash va qiyinchiliklarda jiddiy farqlar mavjud. SAT (va ACT) ballari oʻrta maktab rekordini toʻldirish va qabul xodimlariga mahalliy maʼlumotlarni (masalan, kurs ishi, baholar va sinf darajasi kabi) milliy nuqtai nazardan joylashtirishga yordam berish uchun moʻljallangan.

Tarixiy jihatdan, SAT sohilboʻyi shtatlarida yashovchi talabalar tomonidan koʻproq qoʻllangan va ACT Oʻrta Gʻarb va Janubdagi talabalar tomonidan keng tarqalgan; soʻnggi yillarda Sharqiy va Gʻarbiy sohillarda talabalar soni ortib bormoqda ACT. 2007 yildan beri Qoʻshma Shtatlardagi barcha toʻrt yillik kollej va universitetlar kirish uchun arizaning bir qismi sifatida imtihon talab qiladigan SAT yoki ACT ni qabul qiladi va 2022 yil kuzidan boshlab 1400 dan ortiq toʻrt yillik kollej va universitetlar talab qilmaydi. qabul qilish uchun har qanday standartlashtirilgan test ballari, garchi ularning baʼzilari koronavirus pandemiyasi tufayli vaqtinchalik ushbu siyosatni qoʻllamoqda.

SAT ni tugatish uchun uch soat vaqt ketadi va 2021-yilga kelib, agar SAT AQShdan tashqarida olinsa, kechikish toʻlovlari bundan mustasno, qoʻshimcha ishlov berish toʻlovlari bilan 55.00 AQSH dollari turadi. SAT boʻyicha ballar 400 dan 1600 gacha boʻlib, ikkita 200 dan 800 ballgacha boʻlgan test natijalarini birlashtiradi: matematika boʻlimi va dalillarga asoslangan oʻqish va yozish boʻlimi. Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi koʻplab kollej va universitetlarga birinchi kursga kirish uchun SAT yoki uning raqobatchisi ACT ni topshirish talab etilsa-da,2010-yillarda koʻplab muassasalar ushbu kirish imtihonlarini ixtiyoriy qilib qoʻygan edi lekin bu talabalarning yuqori ball olishga urinishlarini toʻxtata olmadi, chunki ular va ularning ota-onalari bu kontekstda „ixtiyoriy“ nimani anglatishiga shubha bilan qarashadi. Darhaqiqat, imtihondan oʻtadigan aholi soni barqaror ravishda koʻpayib borardi. Garchi bu ballarning uzoq muddatli pasayishiga olib kelgan boʻlsa-da, mutaxassislar buni butun AQSh aholisining oʻquv darajasini oʻlchash uchun ishlatishdan ogohlantirdilar.

'''Tuzilishi'''

SAT ikkita asosiy boʻlimga ega, xususan, dalillarga asoslangan oʻqish va yozish (EBRW, odatda testning „&lt;nowiki/&gt;[[ingliz tili]]&lt;nowiki/&gt;“ qismi sifatida tanilgan) va matematika boʻlimi. Ularning ikkalasi ham toʻrt qismga boʻlingan: oʻqish, yozish va til, matematika (kalkulyator yoʻq) va matematika (kalkulyatorga ruxsat berilgan). Sinovchi ixtiyoriy ravishda insho yozishi mumkin edi, bu holda u beshinchi test qismidir. SAT imtihonining toʻplangan qismi uchun umumiy vaqt – uch soat (yoki ixtiyoriy insho boʻlimi olingan boʻlsa, uch soatu ellik daqiqa). Inshoni topshirmayotgan baʼzi imtihon oluvchilar beshinchi boʻlimga ega boʻlishi mumkin, u hech boʻlmaganda qisman SATning kelajakdagi maʼmuriyatlarida paydo boʻlishi mumkin boʻlgan savollarni oldindan tekshirish uchun ishlatiladi. (Bu savollar SAT ballini hisoblashga kiritilmagan.)

SAT imtihonidan ikkita boʻlim ballari olinadi: Dalillarga asoslangan oʻqish va yozish va matematika. Boʻlim ballari 200 dan 800 gacha boʻlgan shkala boʻyicha hisobot qilinadi va har bir boʻlim balli oʻnga karrali. SAT uchun umumiy ball ikkita boʻlim ballarini qoʻshish yoʻli bilan hisoblanadi, natijada umumiy ballar 400 dan 1600 gacha boʻladi. Ikki boʻlim ballariga qoʻshimcha ravishda 10 dan 40 gacha boʻlgan shkala boʻyicha uchta „sinov“ balli xabar qilinadi, bittasi. Oʻqish, Yozish va Til va Matematika fanlarining har biri uchun, oʻqish/yozish va til uchun 1 ga, matematika uchun esa 0,5 ga. Shuningdek, har biri 10 dan 40 ballgacha boʻlgan ikkita oʻzaro test ballari mavjud: Tarix/ijtimoiy tadqiqotlarda tahlil va fanda tahlil. Insho, agar olingan boʻlsa, ikkita boʻlim ballaridan alohida baholangan. Ikki kishi har bir inshoga uchta toifaning har birida 1 dan 4 ballgacha ball qoʻyadi: oʻqish, tahlil qilish va yozish. Turli imtihonchilarning ushbu ikki balli har bir toifa uchun 2 dan 8 ballgacha umumiy ball berish uchun birlashtiriladi. Garchi baʼzida odamlar oʻzlarining insho balllarini 24 balldan iqtibos qilsalar ham, Kollej kengashining oʻzlari turli toifalarni birlashtirib, bitta insho ballini berish oʻrniga, har bir toifa uchun ball qoʻyadilar.

SATda taxmin qilish uchun jarima yoki salbiy belgi yoʻq: ballar toʻgʻri javob berilgan savollar soniga asoslanadi. Ixtiyoriy insho 2021 yil iyun oyidan keyin taklif qilinmaydi. Kollej kengashi insho boʻlimini toʻxtatishini aytdi, chunki „talabalar uchun insho yozish boʻyicha oʻz mahoratini koʻrsatishning boshqa usullari mavjud“, jumladan testning oʻqish va yozish qismi. Shuningdek, u oʻzgarishlarda COVID-19 pandemiyasi muhim rol oʻynagani va „allaqachon davom etayotgan jarayonni“ tezlashtirgani eʼtirof etildi.

'''Oʻqish testi'''

SATning oʻqish testi 52 ta savoldan iborat bitta boʻlimni va 65 daqiqalik vaqt chegarasini oʻz ichiga oladi. Barcha savollar koʻp tanlovli va oʻqish qismlariga asoslangan. Jadvallar, grafiklar va diagrammalar baʼzi qismlarga hamroh boʻlishi mumkin, ammo tegishli savollarga toʻgʻri javob berish uchun matematika talab qilinmaydi. Oʻqish testida beshta boʻlak (ulardan ikkitasi kichikroq boʻlaklar boʻlishi mumkin) va har bir parcha yoki oʻtish juftligi uchun 10-11 savol mavjud. SAT oʻqish parchalari uchta asosiy sohadan iborat: tarix, ijtimoiy tadqiqotlar va fan. Har bir SAT oʻqish testi har doim quyidagilarni oʻz ichiga oladi: AQSh yoki jahon adabiyotidan bitta parcha; AQSh taʼsis hujjatidan yoki tegishli matndan bitta parcha; iqtisod, psixologiya, sotsiologiya yoki boshqa ijtimoiy fanlar haqidagi bir parcha; va ikkita fan parchasi. Barcha savollarga javoblar faqat parcha yoki parcha juftida bayon qilingan yoki nazarda tutilgan mazmunga asoslanadi. [[Fayl:New SAT Logo (vector).svg|thumb|260x260px|2013-yilgi logo]]

Oʻqish testi (yozuv va til testi bilan) har biri 1 dan 15 ballgacha boʻlgan ikkita pastki ballga hissa qoʻshadi:

Dalillar buyrugʻi

Kontekstdagi soʻzlar

Yozish va til testi

SAT imtihonining yozma va til imtihoni bir boʻlimdan iborat boʻlib, 44 ta koʻp tanlovli savollar va 35 daqiqalik vaqt chegarasi mavjud. Oʻqish testida boʻlgani kabi, barcha savollar jadvallar, grafiklar va diagrammalar bilan birga boʻlishi mumkin boʻlgan parchalarni oʻqishga asoslangan. Sinov ishtirokchisidan parchalarni oʻqish va tagiga chizilgan tarkibga tuzatishlar yoki yaxshilanishlarni taklif qilish soʻraladi. Ushbu test boʻyicha parchalarni oʻqish mazmuni boʻyicha mavzu argumentlaridan tortib turli mavzulardagi badiiy boʻlmagan hikoyalargacha. Baholanayotgan malakalarga quyidagilar kiradi: argumentning ravshanligini oshirish; soʻz tanlashni takomillashtirish; ijtimoiy fanlar va fanlar boʻyicha mavzular tahlilini takomillashtirish; yozuvning tashkiliy sifati va taʼsirini oshirish uchun jumla yoki soʻz tuzilishini oʻzgartirish; va jumla tuzilishini, soʻzlardan foydalanish va tinish belgilarini tuzatish yoki takomillashtirish.

Yozuv va til testi har biri 1 dan 15 ballgacha boʻlgan ikkita kichik ball haqida hisobot beradi:

Fikrlarni ifodalash

Standart ingliz konventsiyalari

SATning matematika qismi ikki qismga boʻlingan: Matematik test – Kalkulyator yoʻq va matematika testi – Kalkulyator. Hammasi boʻlib, SAT matematika testi 80 daqiqa davom etadi va 58 ta savolni oʻz ichiga oladi: 45 ta koʻp tanlovli savol va 13 ta grid-in savol. Koʻp tanlov savollari toʻrtta javobga ega; grid-in savollari bepul javobdir va test topshiruvchidan javob berishni talab qiladi.

• Matematik test – Kalkulyator yoʻq boʻlimi 20 ta savoldan iborat (15 ta koʻp tanlov va 5 ta katak) va 25 daqiqa davom etadi.

• Matematik test – Kalkulyator boʻlimida 38 ta savol (30 ta koʻp tanlov va 8 ta katak) mavjud va 55 daqiqa davom etadi.

Test topshiruvchiga matematika testi uchun bir nechta ball beriladi. Matematik tarkibning uchta toifasining har biri uchun quyi ball (1 dan 15 gacha boʻlgan shkala boʻyicha) hisobot qilinadi:

• „Algebra yuragi“ (chiziqli tenglamalar, chiziqli tenglamalar tizimlari va chiziqli funktsiyalar)

• „Muammolarni hal qilish va maʼlumotlarni tahlil qilish“ (statistika, modellashtirish va muammolarni hal qilish koʻnikmalari)

• „Passport to Advanced Math“ (chiziqli boʻlmagan ifodalar, radikallar, koʻrsatkichlar va ilgʻor matematikaning asosini tashkil etuvchi boshqa mavzular).

Matematik test uchun test balli 10 dan 40 gacha boʻlgan shkala boʻyicha, 0,5 ga ortish bilan va boʻlim balli (imtihon ballining 20 ga koʻpaytirilishiga teng) 200 dan 800 gacha boʻlgan shkalada xabar qilinadi.

Kalkulyatordan foydalanish

Barcha ilmiy va grafik kalkulyatorlarga, jumladan Kompyuter algebra tizimi (CAS) kalkulyatorlariga faqat SAT Math – Kalkulyator boʻlimida ruxsat berilgan. Barcha toʻrt funktsiyali kalkulyatorlarga ham ruxsat beriladi; ammo, bu qurilmalar tavsiya etilmaydi. Barcha mobil telefon va smartfon kalkulyatorlari, yozuv mashinkasiga oʻxshash (QWERTY) klaviaturali kalkulyatorlar, noutbuklar va boshqa portativ kompyuterlar hamda Internetga kirish imkoniyatiga ega boʻlgan kalkulyatorlarga ruxsat berilmaydi.

Kalkulyatordan foydalanishning SAT I: Reasoning Test matematik ballariga taʼsirini oʻrganish uchun kollej kengashi tomonidan tadqiqot oʻtkazildi. Tadqiqot shuni koʻrsatdiki, matematika boʻlimidagi ishlash kalkulyatordan foydalanish darajasi bilan bogʻliq: elementlarning uchdan bir qismidan yarmigacha kalkulyatordan foydalanganlar kalkulyatordan tez-tez yoki kamroq foydalanadiganlarga qaraganda oʻrtacha yuqori ball olishgan. Biroq, bu taʼsir „koʻproq qobiliyatli oʻquvchilarning kalkulyatordan oʻz-oʻzidan kalkulyatordan foydalanishdan koʻra kamroq qobiliyatli oʻquvchilardan farqli ravishda foydalanishi natijasi boʻldi“.Maktabda kalkulyatordan tez-tez foydalanishi haqida baʼzi dalillar mavjud. test holati maktabda kalkulyatordan foydalanmaydiganlarga nisbatan test natijalariga ijobiy taʼsir koʻrsatadi.

'''Toʻlovlar'''

SAT narxi 49,50 AQSh dollari (39,50 funt sterling, 43,50 evro) (ixtiyoriy insho bilan 64,50 AQSh dollari), shuningdek, 2019 yil holatiga koʻra Qoʻshma Shtatlardan tashqarida test oʻtkazilsa, 45 AQSh dollaridan ortiq qoʻshimcha toʻlovlar. Kollej kengashi kam taʼminlangan talabalar uchun toʻlovlardan ozod qiladi. Kechiktirilgan roʻyxatdan oʻtish, kutish rejimida test, roʻyxatga olish oʻzgarishlari, telefon orqali olingan ballar va qoʻshimcha ball hisobotlari (toʻrttadan tashqari bepul) uchun qoʻshimcha toʻlovlar olinadi.

== Tarixi ==
{| class=&quot;wikitable floatright&quot; style=&quot;text-align:center; margin-left:1em; margin-right:0;&quot;
|+Yillar boʻyicha oʻrtacha SAT ballari&lt;ref name=CBSATData&gt;{{veb manbasi|url=http://research.collegeboard.org/programs/sat/data|title=Data (SAT Program Participation And Performance Statistics)|accessdate=5-may, 2014-yil|publisher=College Entrance Examination Board|archive-url=https://web.archive.org/web/20140221080737/http://research.collegeboard.org/programs/sat/data|archive-date=21-fevral, 2014-yil|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|Imtihon&lt;br /&gt;yili|| Oʻqish&lt;br /&gt;/ogʻzakidan&lt;br /&gt;ball||Matematikadan &lt;br /&gt;ball
|-
|'''1972''' || 530 || 509
|-
|'''1973''' || 523 || 506
|-
|'''1974''' || 521 || 505
|-
|'''1975''' || 512 || 498
|-
|'''1976''' || 509 || 497
|-
|'''1977''' || 507 || 496
|-
|'''1978''' || 507 || 494
|-
|'''1979''' || 505 || 493
|-
|'''1980''' || 502 || 492
|-
|'''1981''' || 502 || 492
|-
|'''1982''' || 504 || 493
|-
|'''1983''' || 503 || 494
|-
|'''1984''' || 504 || 497
|-
|'''1985''' || 509 || 500
|-
|'''1986''' || 509 || 500
|-
|'''1987''' || 507 || 501
|-
|'''1988''' || 505 || 501
|-
|'''1989''' || 504 || 502
|-
|'''1990''' || 500 || 501
|-
|'''1991''' || 499 || 500
|-
|'''1992''' || 500 || 501
|-
|'''1993''' || 500 || 503
|-
|'''1994''' || 499 || 504
|-
|'''1995''' || 504 || 506
|-
|'''1996''' || 505 || 508
|-
|'''1997''' || 505 || 511
|-
|'''1998''' || 505 || 512
|-
|'''1999''' || 505 || 511
|-
|'''2000''' || 505 || 514
|-
|'''2001''' || 506 || 514
|-
|'''2002''' || 504 || 516
|-
|'''2003''' || 507 || 519
|-
|'''2004''' || 508 || 518
|-
|'''2005''' || 508 || 520
|-
|'''2006''' || 503 || 518
|-
|'''2007''' || 502 || 515
|-
|'''2008''' || 502 || 515
|-
|'''2009''' || 501 || 515
|-
|'''2010''' || 501 || 516
|-
|'''2011''' || 497 || 514
|-
|'''2012''' || 496 || 514
|-
|'''2013''' || 496 || 514
|-
|'''2014''' || 497 || 513
|-
|'''2015''' || 495 || 511
|-
|'''2016''' || 494 || 508
|-
|'''2017''' || 533 || 527
|-
|'''2018''' || 536 || 531
|-
|'''2019'''
|531
|528
|}

== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
{{Commons turkum|SAT test}}
* {{Rasmiy sayt|http://sat.collegeboard.org/}} {{ref-en}}

{{chala}}</text>
      <sha1>ttegujoejrjdco65ykq83kwmw2llg0h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327852</id>
      <parentid>6327851</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:53:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Husanowar</username>
        <id>188359</id>
      </contributor>
      <origin>6327852</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17988" sha1="1eo91r04w8byk9dxf5510fjs5bc5e3m" xml:space="preserve">{{Xalqaro testlar bilgiqutisi
|tasvir = SAT logo (2017).svg 
|izoh = 2017-yildan beri ishlatilayotgan logo
|akronim = SAT
|nomi = Scholastic Aptitude Test
|test topshirish uslubi = Qogʻoz va kompyuter asosida olinadigan imtihon
|kompaniya = [[CollegeBoard]]
|til bilish qobiliyatlari = Tanqidiy o'qib tushunish, grammatika, matematika
|tashkilotchi =
|maqsadi = Universitetga hujjat topshirayotgan abitruyentlarning til bilish va boshlang'ich hisob ko'nikmalarini aniqlash
|boshlangan yili = 1926-yil, 100 yil avval
|oʻtkazilish davri = 2 soat 14 daqiqa&lt;ref name=HowStructured&gt;{{cite web |title=How the SAT is Structured |publisher=College Board |url=https://satsuite.collegeboard.org/sat/whats-on-the-test/structure |access-date=March 10, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240306025408/https://satsuite.collegeboard.org/sat/whats-on-the-test/structure |url-status=live |archive-date=March 6, 2024 }}&lt;/ref&gt;
|test olinadigan mintaqalar = Butun dunyo bo'ylab&lt;ref name=&quot;sattestdates&quot;&gt;{{cite web |url=https://satsuite.collegeboard.org/sat/dates-deadlines |title=SAT Dates And Deadlines |access-date=August 30, 2025 |publisher=[[College Board]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20250821053632/https://satsuite.collegeboard.org/sat/dates-deadlines |archive-date=August 21, 2025 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|til = [[Ingliz]]
|yillik oʻrtacha test topshiruvchilar = 2025-yil holatiga ko'ra 2.0 million
|mezon = Imtihon ikki qismdan iborat: Ingliz tilida tanqidiy va grammatik bilimni sinash topshiriqlariga 200-800 ball,; boshlang'ich va amaliy matematik bilimlarni aniqlash uchun topshiriqlar uchun 200-800 ball, jami ball 1600
|toʻlov = 60 dollardan 111 dollargacha (qaysi davlatdan topshirayotganligiga qarab)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://sat.collegeboard.org/register/intl-services-fees|title=Fees And Costs|publisher=The College Board|access-date=October 13, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141010185638/http://sat.collegeboard.org/register/intl-services-fees|archive-date=October 10, 2014|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|standard qabul qilgan muassasalar soni = [[AQSH]]dagi ko'plab oliy o'quv yurtlari
|rasmiy veb-sayt = sat.collegeboard.org
}}


'''SAT'''&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://en.wikipedia.org/wiki/SAT|sarlavha=SAT|sana=26.07.2022}}&lt;/ref&gt; – [[Amerika Qoʻshma Shtatlari]]da kollejga kirish uchun keng qoʻllanadigan standartlashtirilgan test. 1926-yilda debyutidan beri uning nomi va reytingi bir necha bor oʻzgargan; dastlab Scholastic Aptitude Test deb nomlangan, keyinchalik u Scholastic Assessment Test, keyin SAT I: Reasoning Test, keyin SAT Reasoning Test, keyin oddiygina SAT deb nomlangan.

SAT  Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi xususiy, [[notijorat tashkilot]] boʻlgan College Board tomonidan toʻliq egalik qilinadi.  U kollej kengashi nomidan Taʼlim test xizmati tomonidan boshqariladi, u yaqin vaqtgacha SATni ham ishlab chiqqan. Test talabalarning kollejga tayyorgarligini baholash uchun moʻljallangan. SAT dastlab oʻrta maktab oʻquv dasturlariga mos kelmaslik uchun ishlab chiqilgan edi, biroq 2016-yilda kiritilgan SAT versiyasiga bir nechta tuzatishlar kiritildi va Kollej kengashi prezidenti Devid Koulman ham testni koʻproq aks ettirishni xohlayotganini aytdi. yangi Common Core standartlari bilan oʻquvchilar oʻrta maktabda nimani oʻrganadilar.

2015–16 oʻquv yilidan boshlab kollej kengashi [[Khan Academy]] bilan SATga bepul tayyorgarlik koʻrish uchun ishlay boshladi. 2021-yil 19-yanvarda kollej kengashi 2021-yil iyunidan keyin ixtiyoriy insho boʻlimi va SAT fanidan test sinovlari toʻxtatilishini eʼlon qildi.

SAT boʻyicha katta miqdordagi tadqiqotlar olib borilgan boʻlsa-da, koʻplab savollar va notoʻgʻri tushunchalar saqlanib qolgan. Kollejga qabul qilishdan tashqari, SAT ham inson intellektini, xususan, intellektual rivojlanish darajasini oʻrganuvchi tadqiqotchilar tomonidan  va ayrim ish beruvchilar tomonidan ishga qabul qilish jarayonida qoʻllanadi.

SAT odatda oʻrta maktab oʻquvchilari va katta yoshdagilar tomonidan topshiriladi. Kollej kengashining taʼkidlashicha, SAT kollejda akademik muvaffaqiyat uchun zarur boʻlgan savodxonlik, hisoblash va yozish koʻnikmalarini oʻlchash uchun moʻljallangan. Ularning taʼkidlashicha, SAT imtihon topshiruvchilarning maktabda oʻrgangan va kollejda kerak boʻladigan muammolarni qanchalik yaxshi tahlil qilishi va hal qilishini baholaydi. Biroq, test bir qator ballarni ishlab chiqarishga yordam berish uchun qattiq vaqt chegarasi (tezlik) ostida oʻtkaziladi.

Kollej kengashi, shuningdek, SAT oʻrta maktab oʻrtacha ball (GPA) bilan birgalikda kollejning birinchi kurs talabalari GPA bilan oʻlchanadigan oʻrta maktab baholariga qaraganda kollejdagi muvaffaqiyatning yaxshiroq koʻrsatkichini taʼminlaydi. SAT muddati davomida olib borilgan turli tadqiqotlar, SAT hisobga olinganda oʻrta maktab baholari va kollejning birinchi kurs talabalari baholari oʻrtasidagi bogʻliqlikning statistik jihatdan sezilarli oʻsishini koʻrsatadi. SAT ning bashoratli haqiqiyligi va vakolatlari psixometriyada faol tadqiqot mavzusidir.

AQSh federalizmi, mahalliy nazorat va xususiy, masofaviy va uyda oʻqiydigan oʻquvchilarning koʻpligi sababli AQSh oʻrta maktablari oʻrtasida moliyalashtirish, oʻquv dasturlari, baholash va qiyinchiliklarda jiddiy farqlar mavjud. SAT (va ACT) ballari oʻrta maktab rekordini toʻldirish va qabul xodimlariga mahalliy maʼlumotlarni (masalan, kurs ishi, baholar va sinf darajasi kabi) milliy nuqtai nazardan joylashtirishga yordam berish uchun moʻljallangan.

Tarixiy jihatdan, SAT sohilboʻyi shtatlarida yashovchi talabalar tomonidan koʻproq qoʻllangan va ACT Oʻrta Gʻarb va Janubdagi talabalar tomonidan keng tarqalgan; soʻnggi yillarda Sharqiy va Gʻarbiy sohillarda talabalar soni ortib bormoqda ACT. 2007 yildan beri Qoʻshma Shtatlardagi barcha toʻrt yillik kollej va universitetlar kirish uchun arizaning bir qismi sifatida imtihon talab qiladigan SAT yoki ACT ni qabul qiladi va 2022 yil kuzidan boshlab 1400 dan ortiq toʻrt yillik kollej va universitetlar talab qilmaydi. qabul qilish uchun har qanday standartlashtirilgan test ballari, garchi ularning baʼzilari koronavirus pandemiyasi tufayli vaqtinchalik ushbu siyosatni qoʻllamoqda.

SAT ni tugatish uchun uch soat vaqt ketadi va 2021-yilga kelib, agar SAT AQShdan tashqarida olinsa, kechikish toʻlovlari bundan mustasno, qoʻshimcha ishlov berish toʻlovlari bilan 55.00 AQSH dollari turadi. SAT boʻyicha ballar 400 dan 1600 gacha boʻlib, ikkita 200 dan 800 ballgacha boʻlgan test natijalarini birlashtiradi: matematika boʻlimi va dalillarga asoslangan oʻqish va yozish boʻlimi. Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi koʻplab kollej va universitetlarga birinchi kursga kirish uchun SAT yoki uning raqobatchisi ACT ni topshirish talab etilsa-da,2010-yillarda koʻplab muassasalar ushbu kirish imtihonlarini ixtiyoriy qilib qoʻygan edi lekin bu talabalarning yuqori ball olishga urinishlarini toʻxtata olmadi, chunki ular va ularning ota-onalari bu kontekstda „ixtiyoriy“ nimani anglatishiga shubha bilan qarashadi. Darhaqiqat, imtihondan oʻtadigan aholi soni barqaror ravishda koʻpayib borardi. Garchi bu ballarning uzoq muddatli pasayishiga olib kelgan boʻlsa-da, mutaxassislar buni butun AQSh aholisining oʻquv darajasini oʻlchash uchun ishlatishdan ogohlantirdilar.

'''Tuzilishi'''

SAT ikkita asosiy boʻlimga ega, xususan, dalillarga asoslangan oʻqish va yozish (EBRW, odatda testning „&lt;nowiki/&gt;[[ingliz tili]]&lt;nowiki/&gt;“ qismi sifatida tanilgan) va matematika boʻlimi. Ularning ikkalasi ham toʻrt qismga boʻlingan: oʻqish, yozish va til, matematika (kalkulyator yoʻq) va matematika (kalkulyatorga ruxsat berilgan). Sinovchi ixtiyoriy ravishda insho yozishi mumkin edi, bu holda u beshinchi test qismidir. SAT imtihonining toʻplangan qismi uchun umumiy vaqt – uch soat (yoki ixtiyoriy insho boʻlimi olingan boʻlsa, uch soatu ellik daqiqa). Inshoni topshirmayotgan baʼzi imtihon oluvchilar beshinchi boʻlimga ega boʻlishi mumkin, u hech boʻlmaganda qisman SATning kelajakdagi maʼmuriyatlarida paydo boʻlishi mumkin boʻlgan savollarni oldindan tekshirish uchun ishlatiladi. (Bu savollar SAT ballini hisoblashga kiritilmagan.)

SAT imtihonidan ikkita boʻlim ballari olinadi: Dalillarga asoslangan oʻqish va yozish va matematika. Boʻlim ballari 200 dan 800 gacha boʻlgan shkala boʻyicha hisobot qilinadi va har bir boʻlim balli oʻnga karrali. SAT uchun umumiy ball ikkita boʻlim ballarini qoʻshish yoʻli bilan hisoblanadi, natijada umumiy ballar 400 dan 1600 gacha boʻladi. Ikki boʻlim ballariga qoʻshimcha ravishda 10 dan 40 gacha boʻlgan shkala boʻyicha uchta „sinov“ balli xabar qilinadi, bittasi. Oʻqish, Yozish va Til va Matematika fanlarining har biri uchun, oʻqish/yozish va til uchun 1 ga, matematika uchun esa 0,5 ga. Shuningdek, har biri 10 dan 40 ballgacha boʻlgan ikkita oʻzaro test ballari mavjud: Tarix/ijtimoiy tadqiqotlarda tahlil va fanda tahlil. Insho, agar olingan boʻlsa, ikkita boʻlim ballaridan alohida baholangan. Ikki kishi har bir inshoga uchta toifaning har birida 1 dan 4 ballgacha ball qoʻyadi: oʻqish, tahlil qilish va yozish. Turli imtihonchilarning ushbu ikki balli har bir toifa uchun 2 dan 8 ballgacha umumiy ball berish uchun birlashtiriladi. Garchi baʼzida odamlar oʻzlarining insho balllarini 24 balldan iqtibos qilsalar ham, Kollej kengashining oʻzlari turli toifalarni birlashtirib, bitta insho ballini berish oʻrniga, har bir toifa uchun ball qoʻyadilar.

SATda taxmin qilish uchun jarima yoki salbiy belgi yoʻq: ballar toʻgʻri javob berilgan savollar soniga asoslanadi. Ixtiyoriy insho 2021 yil iyun oyidan keyin taklif qilinmaydi. Kollej kengashi insho boʻlimini toʻxtatishini aytdi, chunki „talabalar uchun insho yozish boʻyicha oʻz mahoratini koʻrsatishning boshqa usullari mavjud“, jumladan testning oʻqish va yozish qismi. Shuningdek, u oʻzgarishlarda COVID-19 pandemiyasi muhim rol oʻynagani va „allaqachon davom etayotgan jarayonni“ tezlashtirgani eʼtirof etildi.

'''Oʻqish testi'''

SATning oʻqish testi 52 ta savoldan iborat bitta boʻlimni va 65 daqiqalik vaqt chegarasini oʻz ichiga oladi. Barcha savollar koʻp tanlovli va oʻqish qismlariga asoslangan. Jadvallar, grafiklar va diagrammalar baʼzi qismlarga hamroh boʻlishi mumkin, ammo tegishli savollarga toʻgʻri javob berish uchun matematika talab qilinmaydi. Oʻqish testida beshta boʻlak (ulardan ikkitasi kichikroq boʻlaklar boʻlishi mumkin) va har bir parcha yoki oʻtish juftligi uchun 10-11 savol mavjud. SAT oʻqish parchalari uchta asosiy sohadan iborat: tarix, ijtimoiy tadqiqotlar va fan. Har bir SAT oʻqish testi har doim quyidagilarni oʻz ichiga oladi: AQSh yoki jahon adabiyotidan bitta parcha; AQSh taʼsis hujjatidan yoki tegishli matndan bitta parcha; iqtisod, psixologiya, sotsiologiya yoki boshqa ijtimoiy fanlar haqidagi bir parcha; va ikkita fan parchasi. Barcha savollarga javoblar faqat parcha yoki parcha juftida bayon qilingan yoki nazarda tutilgan mazmunga asoslanadi. [[Fayl:New SAT Logo (vector).svg|thumb|260x260px|2013-yilgi logo]]

Oʻqish testi (yozuv va til testi bilan) har biri 1 dan 15 ballgacha boʻlgan ikkita pastki ballga hissa qoʻshadi:

Dalillar buyrugʻi

Kontekstdagi soʻzlar

Yozish va til testi

SAT imtihonining yozma va til imtihoni bir boʻlimdan iborat boʻlib, 44 ta koʻp tanlovli savollar va 35 daqiqalik vaqt chegarasi mavjud. Oʻqish testida boʻlgani kabi, barcha savollar jadvallar, grafiklar va diagrammalar bilan birga boʻlishi mumkin boʻlgan parchalarni oʻqishga asoslangan. Sinov ishtirokchisidan parchalarni oʻqish va tagiga chizilgan tarkibga tuzatishlar yoki yaxshilanishlarni taklif qilish soʻraladi. Ushbu test boʻyicha parchalarni oʻqish mazmuni boʻyicha mavzu argumentlaridan tortib turli mavzulardagi badiiy boʻlmagan hikoyalargacha. Baholanayotgan malakalarga quyidagilar kiradi: argumentning ravshanligini oshirish; soʻz tanlashni takomillashtirish; ijtimoiy fanlar va fanlar boʻyicha mavzular tahlilini takomillashtirish; yozuvning tashkiliy sifati va taʼsirini oshirish uchun jumla yoki soʻz tuzilishini oʻzgartirish; va jumla tuzilishini, soʻzlardan foydalanish va tinish belgilarini tuzatish yoki takomillashtirish.

Yozuv va til testi har biri 1 dan 15 ballgacha boʻlgan ikkita kichik ball haqida hisobot beradi:

Fikrlarni ifodalash

Standart ingliz konventsiyalari

SATning matematika qismi ikki qismga boʻlingan: Matematik test – Kalkulyator yoʻq va matematika testi – Kalkulyator. Hammasi boʻlib, SAT matematika testi 80 daqiqa davom etadi va 58 ta savolni oʻz ichiga oladi: 45 ta koʻp tanlovli savol va 13 ta grid-in savol. Koʻp tanlov savollari toʻrtta javobga ega; grid-in savollari bepul javobdir va test topshiruvchidan javob berishni talab qiladi.

• Matematik test – Kalkulyator yoʻq boʻlimi 20 ta savoldan iborat (15 ta koʻp tanlov va 5 ta katak) va 25 daqiqa davom etadi.

• Matematik test – Kalkulyator boʻlimida 38 ta savol (30 ta koʻp tanlov va 8 ta katak) mavjud va 55 daqiqa davom etadi.

Test topshiruvchiga matematika testi uchun bir nechta ball beriladi. Matematik tarkibning uchta toifasining har biri uchun quyi ball (1 dan 15 gacha boʻlgan shkala boʻyicha) hisobot qilinadi:

• „Algebra yuragi“ (chiziqli tenglamalar, chiziqli tenglamalar tizimlari va chiziqli funktsiyalar)

• „Muammolarni hal qilish va maʼlumotlarni tahlil qilish“ (statistika, modellashtirish va muammolarni hal qilish koʻnikmalari)

• „Passport to Advanced Math“ (chiziqli boʻlmagan ifodalar, radikallar, koʻrsatkichlar va ilgʻor matematikaning asosini tashkil etuvchi boshqa mavzular).

Matematik test uchun test balli 10 dan 40 gacha boʻlgan shkala boʻyicha, 0,5 ga ortish bilan va boʻlim balli (imtihon ballining 20 ga koʻpaytirilishiga teng) 200 dan 800 gacha boʻlgan shkalada xabar qilinadi.

Kalkulyatordan foydalanish

Barcha ilmiy va grafik kalkulyatorlarga, jumladan Kompyuter algebra tizimi (CAS) kalkulyatorlariga faqat SAT Math – Kalkulyator boʻlimida ruxsat berilgan. Barcha toʻrt funktsiyali kalkulyatorlarga ham ruxsat beriladi; ammo, bu qurilmalar tavsiya etilmaydi. Barcha mobil telefon va smartfon kalkulyatorlari, yozuv mashinkasiga oʻxshash (QWERTY) klaviaturali kalkulyatorlar, noutbuklar va boshqa portativ kompyuterlar hamda Internetga kirish imkoniyatiga ega boʻlgan kalkulyatorlarga ruxsat berilmaydi.

Kalkulyatordan foydalanishning SAT I: Reasoning Test matematik ballariga taʼsirini oʻrganish uchun kollej kengashi tomonidan tadqiqot oʻtkazildi. Tadqiqot shuni koʻrsatdiki, matematika boʻlimidagi ishlash kalkulyatordan foydalanish darajasi bilan bogʻliq: elementlarning uchdan bir qismidan yarmigacha kalkulyatordan foydalanganlar kalkulyatordan tez-tez yoki kamroq foydalanadiganlarga qaraganda oʻrtacha yuqori ball olishgan. Biroq, bu taʼsir „koʻproq qobiliyatli oʻquvchilarning kalkulyatordan oʻz-oʻzidan kalkulyatordan foydalanishdan koʻra kamroq qobiliyatli oʻquvchilardan farqli ravishda foydalanishi natijasi boʻldi“.Maktabda kalkulyatordan tez-tez foydalanishi haqida baʼzi dalillar mavjud. test holati maktabda kalkulyatordan foydalanmaydiganlarga nisbatan test natijalariga ijobiy taʼsir koʻrsatadi.

'''Toʻlovlar'''

SAT narxi 49,50 AQSh dollari (39,50 funt sterling, 43,50 evro) (ixtiyoriy insho bilan 64,50 AQSh dollari), shuningdek, 2019 yil holatiga koʻra Qoʻshma Shtatlardan tashqarida test oʻtkazilsa, 45 AQSh dollaridan ortiq qoʻshimcha toʻlovlar. Kollej kengashi kam taʼminlangan talabalar uchun toʻlovlardan ozod qiladi. Kechiktirilgan roʻyxatdan oʻtish, kutish rejimida test, roʻyxatga olish oʻzgarishlari, telefon orqali olingan ballar va qoʻshimcha ball hisobotlari (toʻrttadan tashqari bepul) uchun qoʻshimcha toʻlovlar olinadi.

== Tarixi ==
{| class=&quot;wikitable floatright&quot; style=&quot;text-align:center; margin-left:1em; margin-right:0;&quot;
|+Yillar boʻyicha oʻrtacha SAT ballari&lt;ref name=CBSATData&gt;{{veb manbasi|url=http://research.collegeboard.org/programs/sat/data|title=Data (SAT Program Participation And Performance Statistics)|accessdate=5-may, 2014-yil|publisher=College Entrance Examination Board|archive-url=https://web.archive.org/web/20140221080737/http://research.collegeboard.org/programs/sat/data|archive-date=21-fevral, 2014-yil|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|Imtihon&lt;br /&gt;yili|| Oʻqish&lt;br /&gt;/ogʻzakidan&lt;br /&gt;ball||Matematikadan &lt;br /&gt;ball
|-
|'''1972''' || 530 || 509
|-
|'''1973''' || 523 || 506
|-
|'''1974''' || 521 || 505
|-
|'''1975''' || 512 || 498
|-
|'''1976''' || 509 || 497
|-
|'''1977''' || 507 || 496
|-
|'''1978''' || 507 || 494
|-
|'''1979''' || 505 || 493
|-
|'''1980''' || 502 || 492
|-
|'''1981''' || 502 || 492
|-
|'''1982''' || 504 || 493
|-
|'''1983''' || 503 || 494
|-
|'''1984''' || 504 || 497
|-
|'''1985''' || 509 || 500
|-
|'''1986''' || 509 || 500
|-
|'''1987''' || 507 || 501
|-
|'''1988''' || 505 || 501
|-
|'''1989''' || 504 || 502
|-
|'''1990''' || 500 || 501
|-
|'''1991''' || 499 || 500
|-
|'''1992''' || 500 || 501
|-
|'''1993''' || 500 || 503
|-
|'''1994''' || 499 || 504
|-
|'''1995''' || 504 || 506
|-
|'''1996''' || 505 || 508
|-
|'''1997''' || 505 || 511
|-
|'''1998''' || 505 || 512
|-
|'''1999''' || 505 || 511
|-
|'''2000''' || 505 || 514
|-
|'''2001''' || 506 || 514
|-
|'''2002''' || 504 || 516
|-
|'''2003''' || 507 || 519
|-
|'''2004''' || 508 || 518
|-
|'''2005''' || 508 || 520
|-
|'''2006''' || 503 || 518
|-
|'''2007''' || 502 || 515
|-
|'''2008''' || 502 || 515
|-
|'''2009''' || 501 || 515
|-
|'''2010''' || 501 || 516
|-
|'''2011''' || 497 || 514
|-
|'''2012''' || 496 || 514
|-
|'''2013''' || 496 || 514
|-
|'''2014''' || 497 || 513
|-
|'''2015''' || 495 || 511
|-
|'''2016''' || 494 || 508
|-
|'''2017''' || 533 || 527
|-
|'''2018''' || 536 || 531
|-
|'''2019'''
|531
|528
|}

== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
{{Commons turkum|SAT test}}
* {{Rasmiy sayt|http://sat.collegeboard.org/}} {{ref-en}}

{{chala}}</text>
      <sha1>1eo91r04w8byk9dxf5510fjs5bc5e3m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sanad ibn Ali</title>
    <ns>0</ns>
    <id>708575</id>
    <revision>
      <id>6327695</id>
      <parentid>6194754</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T04:47:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327695</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3385" sha1="l4i98vpu8vijn96ugevykpuk8u1x71q" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi|ismi=Sanad ibn Ali|tavallud sanasi=|faoliyati turi=Astronom, Tarjimon, Matematik, Muhandis|vafot sanasi=Milodiy 864-yildan soʻng|otasi=Ali Muso (otasi)}}'''Abu at-Toyyib Sanad ibn Ali al-Yahudiy''' (milodiy 865-yilda vafot etgan) &lt;nowiki&gt;VIII&lt;/nowiki&gt; asrda yashagan Iroqlik yahudiy [[astronom]], [[Tarjima|tarjimon]],  [[Matematik|mathematik]] va [[muhandis]] boʻlgan. U Xalifa [[Maʼmun|Al-Ma'mun]] boshchiligidagi [[Bagʻdod xalifaligi|Bagʻdod]] sudida ishlagan. Otasi ilmli [[Yahudiylar|Yahudiy]] astronom boʻlib, Bagʻdodda yashagan va ishlagan va keyinchalik islomni qabul qilgan.

== Tarjimai holi ==
U [[Zij al-Sindhind]]ni tarjima qilgani va tahrirlagani bilan mashhur. Zij al-Sindhind [[Islom dunyosi|Musulmon olamiga]] kirgan ilk astronomik jadval boʻlgan. Matematik sifatida Sanad ibn Ali [[al-Xorazmiy]]ning hamkasbi boʻlgan va [[Yaqūb ibn Tāriq|Yoqub ibn Toriq]] bilan yaqindan ishlab [[Yer]]ning va boshqa astronomik jismlarning [[diametr]]ini oʻlchagan. Bundan tashqari u ''Kitab al-jabr wal-muqobalaga'' sharh yozgan va [[al-Xorazmiy]]ning ishlarini isbotlagan. [[Oʻnli kasr]]lar [[arab raqamlari]]ga Sanad ibn Ali tomonidan kiritilgan.

[[Ibn Abi Usaybiya|Ibn Abi Usaibianing]] aytishiga koʻra [[Banu Muso]] aka-ukalari kasbiy hasad tufayli uni [[Abbosiy xalifalar|Abbosiy Xalifasi]] [[Al-Mutawakkil|al-Mutavakkil]] tayinlagan yangi poytaxt [[Samarra]]dan uzoqroq saqlashga urinishadi va uning [[Bagʻdod]]ga yuborilishiga sabab boʻlishadi. [[Jaʼfar Muhammad ibn Muso ibn Shokir]] ham [[Ahmad ibn Muso ibn Shokir]] ham buyuk kanalning qurilishini yaxshiroq muhandis boʻlgan Sanad ibn Alini chetga surib [[Ahmad al-Fargʻoniy|Al-Fargʻoniyga]] topshirishadi. [[Ahmad al-Fargʻoniy|Al-Fargʻoniy]] katta xato qiladi, u kanalning boshini qolgan joylaridan chuqurroq qazdiradi va natijada suv oʻz manzili boʻlmish ''Al-Jaʼfariyyaga'' yetib bormaydi. Buning yangiligi [[Al-Mutawakkil|al-Mutavakkil]]&lt;nowiki/&gt;ning qattiq jahlini chiqaradi va [[Banu Muso]] ogʻir jazodan Sanad ibn Alining oʻz boyligi va ehtimolki hayotini xavfga qoʻyib [[Ahmad al-Fargʻoniy|Al-Fargʻoniyning]] hisob kitoblarini oqlashga uringani tufayli qutulib qolishadi.

== Havolalar ==

# {{Kitob manbasi|edition=New|publisher=[[New York University Press]]|isbn=0-8147-8023-7|page=[https://archive.org/details/historyofarabica0000sali/page/14 14]|last=Saliba|first=George|title=A History of Arabic Astronomy: Planetary Theories During the Golden Age of Islam|url=https://archive.org/details/historyofarabica0000sali|chapter=Introduction|location=New York and London|series=New York University Studies in Near Eastern Civilization|date=1995}}
# {{Veb manbasi|title=Sanad ibn Ali|url=https://islamsci.mcgill.ca/RASI/BEA/Sanad_ibn_Ali_BEA.htm|work=islamsci.mcgill.ca|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180527204326/http://islamsci.mcgill.ca/RASI/BEA/Sanad_ibn_Ali_BEA.htm|arxivsana=2018-05-27|qaralgan sana=2021-04-01}}
# {{Ensiklopediya manbasi|first=Matthew|last=Long|title=Sanad ibn ʿAlī|encyclopedia=The Oxford Encyclopedia of Philosophy, Science, and Technology in Islam|volume=1|editor-first=Ibrahim|editor-last=Kalin|year=2014|publisher=Oxford University Press|pages=217-218|isbn=978-0-19-935843-4}}

[[Turkum:Oʻrta asr Fors astronomlari]]
[[Turkum:Oʻrta asr olimlari]]
[[Turkum:Oʻrta asr Fors matematiklari]]
[[Turkum:Oʻrta asr muhandislari]]</text>
      <sha1>l4i98vpu8vijn96ugevykpuk8u1x71q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vikipediya:Tahrirlar soniga koʻra botlar roʻyxati</title>
    <ns>4</ns>
    <id>712592</id>
    <revision>
      <id>6327462</id>
      <parentid>6326804</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T12:01:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jembot</username>
        <id>17813</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Maʼlumotlar yangilandi</comment>
      <origin>6327462</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11157" sha1="m8b5v7qddmxjt37bja80y621344h15b" xml:space="preserve">{{/begin|200}}
|-
| 1 || [[User:MalikxanBot|MalikxanBot]] || [[Special:Contributions/MalikxanBot|{{formatnum:799781}}]]
|-
| 2 || [[User:ProgrammerBot|ProgrammerBot]] || [[Special:Contributions/ProgrammerBot|{{formatnum:680582}}]]
|-
| 3 || [[User:DastyorBot|DastyorBot]] || [[Special:Contributions/DastyorBot|{{formatnum:516159}}]]
|-
| 4 || [[User:Ximik1991Bot|Ximik1991Bot]] || [[Special:Contributions/Ximik1991Bot|{{formatnum:197605}}]]
|-
| 5 || [[User:CoderSIBot|CoderSIBot]] || [[Special:Contributions/CoderSIBot|{{formatnum:187765}}]]
|-
| 6 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:176355}}]]
|-
| 7 || [[User:EmausBot|EmausBot]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:110577}}]]
|-
| 8 || [[User:MerlIwBot|MerlIwBot]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:91745}}]]
|-
| 9 || [[User:TXiKiBoT|TXiKiBoT]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:80410}}]]
|-
| 10 || [[User:Escarbot|Escarbot]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:69842}}]]
|-
| 11 || [[User:Legobot|Legobot]] || [[Special:Contributions/Legobot|{{formatnum:67152}}]]
|-
| 12 || [[User:Xqbot|Xqbot]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:44800}}]]
|-
| 13 || [[User:Addbot|Addbot]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:28914}}]]
|-
| 14 || [[User:SieBot|SieBot]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:28363}}]]
|-
| 15 || [[User:YFdyh-bot|YFdyh-bot]] || [[Special:Contributions/YFdyh-bot|{{formatnum:27350}}]]
|-
| 16 || [[User:OchilovBot|OchilovBot]] || [[Special:Contributions/OchilovBot|{{formatnum:23928}}]]
|-
| 17 || [[User:VolkovBot|VolkovBot]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:19249}}]]
|-
| 18 || [[User:ArthurBot|ArthurBot]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:18710}}]]
|-
| 19 || [[User:Luckas-bot|Luckas-bot]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:16696}}]]
|-
| 20 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:11785}}]]
|-
| 21 || [[User:Uzgen bot|Uzgen bot]] || [[Special:Contributions/Uzgen bot|{{formatnum:10709}}]]
|-
| 22 || [[User:ZéroBot|ZéroBot]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:10554}}]]
|-
| 23 || [[User:WikitanvirBot|WikitanvirBot]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:10294}}]]
|-
| 24 || [[User:JAnDbot|JAnDbot]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:10206}}]]
|-
| 25 || [[User:Thijs!bot|Thijs!bot]] || [[Special:Contributions/Thijs!bot|{{formatnum:9691}}]]
|-
| 26 || [[User:MelancholieBot|MelancholieBot]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:8873}}]]
|-
| 27 || [[User:RedBot|RedBot]] || [[Special:Contributions/RedBot|{{formatnum:8357}}]]
|-
| 28 || [[User:タチコマ robot|タチコマ robot]] || [[Special:Contributions/タチコマ robot|{{formatnum:8161}}]]
|-
| 29 || [[User:Acebot|Acebot]] || [[Special:Contributions/Acebot|{{formatnum:6989}}]]
|-
| 30 || [[User:EdgarsBot|EdgarsBot]] || [[Special:Contributions/EdgarsBot|{{formatnum:6807}}]]
|-
| 31 || [[User:KLBot2|KLBot2]] || [[Special:Contributions/KLBot2|{{formatnum:6601}}]]
|-
| 32 || [[User:Makecat-bot|Makecat-bot]] || [[Special:Contributions/Makecat-bot|{{formatnum:6542}}]]
|-
| 33 || [[User:AlleborgoBot|AlleborgoBot]] || [[Special:Contributions/AlleborgoBot|{{formatnum:5802}}]]
|-
| 34 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:5607}}]]
|-
| 35 || [[User:MBHbot|MBHbot]] || [[Special:Contributions/MBHbot|{{formatnum:5359}}]]
|-
| 36 || [[User:LaaknorBot|LaaknorBot]] || [[Special:Contributions/LaaknorBot|{{formatnum:4667}}]]
|-
| 37 || [[User:Vagobot|Vagobot]] || [[Special:Contributions/Vagobot|{{formatnum:4451}}]]
|-
| 38 || [[User:IluvatarBot|IluvatarBot]] || [[Special:Contributions/IluvatarBot|{{formatnum:4449}}]]
|-
| 39 || [[User:Loveless|Loveless]] || [[Special:Contributions/Loveless|{{formatnum:4445}}]]
|-
| 40 || [[User:Zorrobot|Zorrobot]] || [[Special:Contributions/Zorrobot|{{formatnum:4173}}]]
|-
| 41 || [[User:JackieBot|JackieBot]] || [[Special:Contributions/JackieBot|{{formatnum:4132}}]]
|-
| 42 || [[User:KamikazeBot|KamikazeBot]] || [[Special:Contributions/KamikazeBot|{{formatnum:3687}}]]
|-
| 43 || [[User:FoxBot|FoxBot]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:3658}}]]
|-
| 44 || [[User:CarsracBot|CarsracBot]] || [[Special:Contributions/CarsracBot|{{formatnum:3570}}]]
|-
| 45 || [[User:Ptbotgourou|Ptbotgourou]] || [[Special:Contributions/Ptbotgourou|{{formatnum:3390}}]]
|-
| 46 || [[User:BotMultichill|BotMultichill]] || [[Special:Contributions/BotMultichill|{{formatnum:3244}}]]
|-
| 47 || [[User:Alexbot|Alexbot]] || [[Special:Contributions/Alexbot|{{formatnum:3100}}]]
|-
| 48 || [[User:HRoestBot|HRoestBot]] || [[Special:Contributions/HRoestBot|{{formatnum:2983}}]]
|-
| 49 || [[User:TjBot|TjBot]] || [[Special:Contributions/TjBot|{{formatnum:2650}}]]
|-
| 50 || [[User:Purbo T|Purbo T]] || [[Special:Contributions/Purbo T|{{formatnum:2576}}]]
|-
| 51 || [[User:PipepBot|PipepBot]] || [[Special:Contributions/PipepBot|{{formatnum:2201}}]]
|-
| 52 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:2191}}]]
|-
| 53 || [[User:JYBot|JYBot]] || [[Special:Contributions/JYBot|{{formatnum:2189}}]]
|-
| 54 || [[User:DragonBot|DragonBot]] || [[Special:Contributions/DragonBot|{{formatnum:2081}}]]
|-
| 55 || [[User:Darkicebot|Darkicebot]] || [[Special:Contributions/Darkicebot|{{formatnum:1852}}]]
|-
| 56 || [[User:Idioma-bot|Idioma-bot]] || [[Special:Contributions/Idioma-bot|{{formatnum:1848}}]]
|-
| 57 || [[User:MastiBot|MastiBot]] || [[Special:Contributions/MastiBot|{{formatnum:1725}}]]
|-
| 58 || [[User:Dinamik-bot|Dinamik-bot]] || [[Special:Contributions/Dinamik-bot|{{formatnum:1716}}]]
|-
| 59 || [[User:Rubinbot|Rubinbot]] || [[Special:Contributions/Rubinbot|{{formatnum:1590}}]]
|-
| 60 || [[User:Ripchip Bot|Ripchip Bot]] || [[Special:Contributions/Ripchip Bot|{{formatnum:1537}}]]
|-
| 61 || [[User:Mjbmrbot|Mjbmrbot]] || [[Special:Contributions/Mjbmrbot|{{formatnum:1451}}]]
|-
| 62 || [[User:Amirobot|Amirobot]] || [[Special:Contributions/Amirobot|{{formatnum:1434}}]]
|-
| 63 || [[User:IanraBot|IanraBot]] || [[Special:Contributions/IanraBot|{{formatnum:1365}}]]
|-
| 64 || [[User:Rezabot|Rezabot]] || [[Special:Contributions/Rezabot|{{formatnum:1358}}]]
|-
| 65 || [[User:Synthebot|Synthebot]] || [[Special:Contributions/Synthebot|{{formatnum:1316}}]]
|-
| 66 || [[User:AvicBot|AvicBot]] || [[Special:Contributions/AvicBot|{{formatnum:1257}}]]
|-
| 67 || [[User:GhalyBot|GhalyBot]] || [[Special:Contributions/GhalyBot|{{formatnum:1239}}]]
|-
| 68 || [[User:Movses-bot|Movses-bot]] || [[Special:Contributions/Movses-bot|{{formatnum:1187}}]]
|-
| 69 || [[User:HerculeBot|HerculeBot]] || [[Special:Contributions/HerculeBot|{{formatnum:1068}}]]
|-
| 70 || [[User:Robbot|Robbot]] || [[Special:Contributions/Robbot|{{formatnum:1022}}]]
|-
| 71 || [[User:D'ohBot|D'ohBot]] || [[Special:Contributions/D'ohBot|{{formatnum:1005}}]]
|-
| 72 || [[User:YiFeiBot|YiFeiBot]] || [[Special:Contributions/YiFeiBot|{{formatnum:998}}]]
|-
| 73 || [[User:SilvonenBot|SilvonenBot]] || [[Special:Contributions/SilvonenBot|{{formatnum:977}}]]
|-
| 74 || [[User:MystBot|MystBot]] || [[Special:Contributions/MystBot|{{formatnum:972}}]]
|-
| 75 || [[User:TinucherianBot II|TinucherianBot II]] || [[Special:Contributions/TinucherianBot II|{{formatnum:953}}]]
|-
| 76 || [[User:Jotterbot|Jotterbot]] || [[Special:Contributions/Jotterbot|{{formatnum:892}}]]
|-
| 77 || [[User:AvocatoBot|AvocatoBot]] || [[Special:Contributions/AvocatoBot|{{formatnum:881}}]]
|-
| 78 || [[User:StigBot|StigBot]] || [[Special:Contributions/StigBot|{{formatnum:804}}]]
|-
| 79 || [[User:Almabot|Almabot]] || [[Special:Contributions/Almabot|{{formatnum:801}}]]
|-
| 80 || [[User:SassoBot|SassoBot]] || [[Special:Contributions/SassoBot|{{formatnum:790}}]]
|-
| 81 || [[User:Justincheng12345-bot|Justincheng12345-bot]] || [[Special:Contributions/Justincheng12345-bot|{{formatnum:761}}]]
|-
| 82 || [[User:HiW-Bot|HiW-Bot]] || [[Special:Contributions/HiW-Bot|{{formatnum:722}}]]
|-
| 83 || [[User:Gerakibot|Gerakibot]] || [[Special:Contributions/Gerakibot|{{formatnum:587}}]]
|-
| 84 || [[User:YaxshiBot|YaxshiBot]] || [[Special:Contributions/YaxshiBot|{{formatnum:577}}]]
|-
| 85 || [[User:SpBot|SpBot]] || [[Special:Contributions/SpBot|{{formatnum:542}}]]
|-
| 86 || [[User:TechBot|TechBot]] || [[Special:Contributions/TechBot|{{formatnum:541}}]]
|-
| 87 || [[User:DarafshBot|DarafshBot]] || [[Special:Contributions/DarafshBot|{{formatnum:541}}]]
|-
| 88 || [[User:Byrialbot|Byrialbot]] || [[Special:Contributions/Byrialbot|{{formatnum:488}}]]
|-
| 89 || [[User:PixelBot|PixelBot]] || [[Special:Contributions/PixelBot|{{formatnum:433}}]]
|-
| 90 || [[User:DSisyphBot|DSisyphBot]] || [[Special:Contributions/DSisyphBot|{{formatnum:406}}]]
|-
| 91 || [[User:CasualBot|CasualBot]] || [[Special:Contributions/CasualBot|{{formatnum:403}}]]
|-
| 92 || [[User:Chobot|Chobot]] || [[Special:Contributions/Chobot|{{formatnum:366}}]]
|-
| 93 || [[User:CocuBot|CocuBot]] || [[Special:Contributions/CocuBot|{{formatnum:364}}]]
|-
| 94 || [[User:JhsBot|JhsBot]] || [[Special:Contributions/JhsBot|{{formatnum:335}}]]
|-
| 95 || [[User:Memty Bot|Memty Bot]] || [[Special:Contributions/Memty Bot|{{formatnum:327}}]]
|-
| 96 || [[User:AlnoktaBOT|AlnoktaBOT]] || [[Special:Contributions/AlnoktaBOT|{{formatnum:316}}]]
|-
| 97 || [[User:Louperibot|Louperibot]] || [[Special:Contributions/Louperibot|{{formatnum:297}}]]
|-
| 98 || [[User:Nallimbot|Nallimbot]] || [[Special:Contributions/Nallimbot|{{formatnum:291}}]]
|-
| 99 || [[User:AZatBot~uzwiki|AZatBot~uzwiki]] || [[Special:Contributions/AZatBot~uzwiki|{{formatnum:285}}]]
|-
| 100 || [[User:DixonDBot|DixonDBot]] || [[Special:Contributions/DixonDBot|{{formatnum:201}}]]
|-
| 101 || [[User:MahdiBot|MahdiBot]] || [[Special:Contributions/MahdiBot|{{formatnum:199}}]]
|-
| 102 || [[User:Sz-iwbot|Sz-iwbot]] || [[Special:Contributions/Sz-iwbot|{{formatnum:169}}]]
|-
| 103 || [[User:DirlBot|DirlBot]] || [[Special:Contributions/DirlBot|{{formatnum:116}}]]
|-
| 104 || [[User:Obersachsebot|Obersachsebot]] || [[Special:Contributions/Obersachsebot|{{formatnum:114}}]]
|-
| 105 || [[User:NobelBot|NobelBot]] || [[Special:Contributions/NobelBot|{{formatnum:96}}]]
|-
| 106 || [[User:SantoshBot|SantoshBot]] || [[Special:Contributions/SantoshBot|{{formatnum:92}}]]
|-
| 107 || [[User:AmphBot|AmphBot]] || [[Special:Contributions/AmphBot|{{formatnum:79}}]]
|-
| 108 || [[User:Muro Bot|Muro Bot]] || [[Special:Contributions/Muro Bot|{{formatnum:75}}]]
|-
| 109 || [[User:DennyBot|DennyBot]] || [[Special:Contributions/DennyBot|{{formatnum:74}}]]
|-
| 110 || [[User:Dexbot|Dexbot]] || [[Special:Contributions/Dexbot|{{formatnum:74}}]]
|-
| 111 || [[User:WikimediaNotifier|WikimediaNotifier]] || [[Special:Contributions/WikimediaNotifier|{{formatnum:73}}]]
|-
| 112 || [[User:Zwobot|Zwobot]] || [[Special:Contributions/Zwobot|{{formatnum:61}}]]
|-
| 113 || [[User:TohaomgBot|TohaomgBot]] || [[Special:Contributions/TohaomgBot|{{formatnum:58}}]]
{{/end}}</text>
      <sha1>m8b5v7qddmxjt37bja80y621344h15b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vikipediya:Faol foydalanuvchilar reytingi</title>
    <ns>4</ns>
    <id>712595</id>
    <revision>
      <id>6327461</id>
      <parentid>6326803</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T12:01:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jembot</username>
        <id>17813</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Maʼlumotlar yangilandi</comment>
      <origin>6327461</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20395" sha1="6ajwrc5ma09c0awnzkmn124oh6s5dvs" xml:space="preserve">{{/begin|200}}
|-
| 1 || [[User:Sherzod11W|Sherzod11W]] || [[Special:Contributions/Sherzod11W|{{formatnum:1357}}]] || {{Permissions|Sherzod11W}}
|-
| 2 || [[User:Abdufattohov Ibrohimjon|Abdufattohov Ibrohimjon]] || [[Special:Contributions/Abdufattohov Ibrohimjon|{{formatnum:887}}]] || {{Permissions|Abdufattohov Ibrohimjon}}
|-
| 3 || [[User:Javoxir Yorqulov|Javoxir Yorqulov]] || [[Special:Contributions/Javoxir Yorqulov|{{formatnum:818}}]] || {{Permissions|Javoxir Yorqulov}}
|-
| 4 || [[User:AnvarxonM|AnvarxonM]] || [[Special:Contributions/AnvarxonM|{{formatnum:572}}]] || {{Permissions|AnvarxonM}}
|-
| 5 || [[User:Ahror Akramovich|Ahror Akramovich]] || [[Special:Contributions/Ahror Akramovich|{{formatnum:275}}]] || {{Permissions|Ahror Akramovich}}
|-
| 6 || [[User:Janob Mirzaolim|Janob Mirzaolim]] || [[Special:Contributions/Janob Mirzaolim|{{formatnum:103}}]] || {{Permissions|Janob Mirzaolim}}
|-
| 7 || [[User:MrKrasav4ik|MrKrasav4ik]] || [[Special:Contributions/MrKrasav4ik|{{formatnum:101}}]] || {{Permissions|MrKrasav4ik}}
|-
| 8 || [[User:Gulzoda Abduhalilova|Gulzoda Abduhalilova]] || [[Special:Contributions/Gulzoda Abduhalilova|{{formatnum:97}}]] || {{Permissions|Gulzoda Abduhalilova}}
|-
| 9 || [[User:Xumoshox Ismoilova|Xumoshox Ismoilova]] || [[Special:Contributions/Xumoshox Ismoilova|{{formatnum:82}}]] || {{Permissions|Xumoshox Ismoilova}}
|-
| 10 || [[User:Oqsaqol|Oqsaqol]] || [[Special:Contributions/Oqsaqol|{{formatnum:76}}]] || {{Permissions|Oqsaqol}}
|-
| 11 || [[User:Asena Asna|Asena Asna]] || [[Special:Contributions/Asena Asna|{{formatnum:74}}]] || {{Permissions|Asena Asna}}
|-
| 12 || [[User:Oblakulova|Oblakulova]] || [[Special:Contributions/Oblakulova|{{formatnum:65}}]] || {{Permissions|Oblakulova}}
|-
| 13 || [[User:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]] || [[Special:Contributions/Divandagi ekspert|{{formatnum:59}}]] || {{Permissions|Divandagi ekspert}}
|-
| 14 || [[User:Mirishkorlik|Mirishkorlik]] || [[Special:Contributions/Mirishkorlik|{{formatnum:55}}]] || {{Permissions|Mirishkorlik}}
|-
| 15 || [[User:KamolaLuqmonova|KamolaLuqmonova]] || [[Special:Contributions/KamolaLuqmonova|{{formatnum:48}}]] || {{Permissions|KamolaLuqmonova}}
|-
| 16 || [[User:BilimNuri|BilimNuri]] || [[Special:Contributions/BilimNuri|{{formatnum:45}}]] || {{Permissions|BilimNuri}}
|-
| 17 || [[User:Bekipediya|Bekipediya]] || [[Special:Contributions/Bekipediya|{{formatnum:34}}]] || {{Permissions|Bekipediya}}
|-
| 18 || [[User:Jizzakhlik|Jizzakhlik]] || [[Special:Contributions/Jizzakhlik|{{formatnum:27}}]] || {{Permissions|Jizzakhlik}}
|-
| 19 || [[User:Artemev Nikolay|Artemev Nikolay]] || [[Special:Contributions/Artemev Nikolay|{{formatnum:21}}]] || {{Permissions|Artemev Nikolay}}
|-
| 20 || [[User:Mupapap29|Mupapap29]] || [[Special:Contributions/Mupapap29|{{formatnum:21}}]] || {{Permissions|Mupapap29}}
|-
| 21 || [[User:Husanowar|Husanowar]] || [[Special:Contributions/Husanowar|{{formatnum:18}}]] || {{Permissions|Husanowar}}
|-
| 22 || [[User:Umarxon III|Umarxon III]] || [[Special:Contributions/Umarxon III|{{formatnum:15}}]] || {{Permissions|Umarxon III}}
|-
| 23 || [[User:Tilkobles|Tilkobles]] || [[Special:Contributions/Tilkobles|{{formatnum:15}}]] || {{Permissions|Tilkobles}}
|-
| 24 || [[User:Robiya08|Robiya08]] || [[Special:Contributions/Robiya08|{{formatnum:12}}]] || {{Permissions|Robiya08}}
|-
| 25 || [[User:Normuratov7|Normuratov7]] || [[Special:Contributions/Normuratov7|{{formatnum:11}}]] || {{Permissions|Normuratov7}}
|-
| 26 || [[User:~2026-57353-65|~2026-57353-65]] || [[Special:Contributions/~2026-57353-65|{{formatnum:9}}]] || {{Permissions|~2026-57353-65}}
|-
| 27 || [[User:Nigina Tukhtanazarova|Nigina Tukhtanazarova]] || [[Special:Contributions/Nigina Tukhtanazarova|{{formatnum:9}}]] || {{Permissions|Nigina Tukhtanazarova}}
|-
| 28 || [[User:Momooq|Momooq]] || [[Special:Contributions/Momooq|{{formatnum:8}}]] || {{Permissions|Momooq}}
|-
| 29 || [[User:Kontributor 2K|Kontributor 2K]] || [[Special:Contributions/Kontributor 2K|{{formatnum:7}}]] || {{Permissions|Kontributor 2K}}
|-
| 30 || [[User:~2026-58153-42|~2026-58153-42]] || [[Special:Contributions/~2026-58153-42|{{formatnum:6}}]] || {{Permissions|~2026-58153-42}}
|-
| 31 || [[User:Sulton4ik|Sulton4ik]] || [[Special:Contributions/Sulton4ik|{{formatnum:6}}]] || {{Permissions|Sulton4ik}}
|-
| 32 || [[User:Disembodied Soul|Disembodied Soul]] || [[Special:Contributions/Disembodied Soul|{{formatnum:6}}]] || {{Permissions|Disembodied Soul}}
|-
| 33 || [[User:~2026-57855-92|~2026-57855-92]] || [[Special:Contributions/~2026-57855-92|{{formatnum:5}}]] || {{Permissions|~2026-57855-92}}
|-
| 34 || [[User:~2026-57321-76|~2026-57321-76]] || [[Special:Contributions/~2026-57321-76|{{formatnum:5}}]] || {{Permissions|~2026-57321-76}}
|-
| 35 || [[User:Stephan1000000|Stephan1000000]] || [[Special:Contributions/Stephan1000000|{{formatnum:5}}]] || {{Permissions|Stephan1000000}}
|-
| 36 || [[User:Malikxan|Malikxan]] || [[Special:Contributions/Malikxan|{{formatnum:5}}]] || {{Permissions|Malikxan}}
|-
| 37 || [[User:Magician2969|Magician2969]] || [[Special:Contributions/Magician2969|{{formatnum:5}}]] || {{Permissions|Magician2969}}
|-
| 38 || [[User:Qareken Balasi|Qareken Balasi]] || [[Special:Contributions/Qareken Balasi|{{formatnum:5}}]] || {{Permissions|Qareken Balasi}}
|-
| 39 || [[User:Pntov|Pntov]] || [[Special:Contributions/Pntov|{{formatnum:4}}]] || {{Permissions|Pntov}}
|-
| 40 || [[User:JavohirSaydinov|JavohirSaydinov]] || [[Special:Contributions/JavohirSaydinov|{{formatnum:4}}]] || {{Permissions|JavohirSaydinov}}
|-
| 41 || [[User:Xasan Rixsiboyev|Xasan Rixsiboyev]] || [[Special:Contributions/Xasan Rixsiboyev|{{formatnum:4}}]] || {{Permissions|Xasan Rixsiboyev}}
|-
| 42 || [[User:TursunovMuhammadsolih|TursunovMuhammadsolih]] || [[Special:Contributions/TursunovMuhammadsolih|{{formatnum:4}}]] || {{Permissions|TursunovMuhammadsolih}}
|-
| 43 || [[User:Boonaaa|Boonaaa]] || [[Special:Contributions/Boonaaa|{{formatnum:4}}]] || {{Permissions|Boonaaa}}
|-
| 44 || [[User:Uzsport|Uzsport]] || [[Special:Contributions/Uzsport|{{formatnum:4}}]] || {{Permissions|Uzsport}}
|-
| 45 || [[User:Gliwi|Gliwi]] || [[Special:Contributions/Gliwi|{{formatnum:4}}]] || {{Permissions|Gliwi}}
|-
| 46 || [[User:Uzexneo|Uzexneo]] || [[Special:Contributions/Uzexneo|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|Uzexneo}}
|-
| 47 || [[User:USMI78|USMI78]] || [[Special:Contributions/USMI78|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|USMI78}}
|-
| 48 || [[User:Mukhammadrasul Isakov|Mukhammadrasul Isakov]] || [[Special:Contributions/Mukhammadrasul Isakov|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|Mukhammadrasul Isakov}}
|-
| 49 || [[User:Abbosbek Mo'minov|Abbosbek Mo'minov]] || [[Special:Contributions/Abbosbek Mo'minov|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|Abbosbek Mo'minov}}
|-
| 50 || [[User:Vikiklubozmu|Vikiklubozmu]] || [[Special:Contributions/Vikiklubozmu|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|Vikiklubozmu}}
|-
| 51 || [[User:Kurgantepauz|Kurgantepauz]] || [[Special:Contributions/Kurgantepauz|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|Kurgantepauz}}
|-
| 52 || [[User:~2026-57841-63|~2026-57841-63]] || [[Special:Contributions/~2026-57841-63|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|~2026-57841-63}}
|-
| 53 || [[User:Zafer|Zafer]] || [[Special:Contributions/Zafer|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|Zafer}}
|-
| 54 || [[User:Veritfy|Veritfy]] || [[Special:Contributions/Veritfy|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Veritfy}}
|-
| 55 || [[User:Ummul Soliha|Ummul Soliha]] || [[Special:Contributions/Ummul Soliha|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Ummul Soliha}}
|-
| 56 || [[User:David Akhmedov|David Akhmedov]] || [[Special:Contributions/David Akhmedov|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|David Akhmedov}}
|-
| 57 || [[User:Oliymaktab|Oliymaktab]] || [[Special:Contributions/Oliymaktab|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Oliymaktab}}
|-
| 58 || [[User:~2026-45530-39|~2026-45530-39]] || [[Special:Contributions/~2026-45530-39|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|~2026-45530-39}}
|-
| 59 || [[User:NguoiDungKhongDinhDanh|NguoiDungKhongDinhDanh]] || [[Special:Contributions/NguoiDungKhongDinhDanh|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|NguoiDungKhongDinhDanh}}
|-
| 60 || [[User:Firatlal|Firatlal]] || [[Special:Contributions/Firatlal|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Firatlal}}
|-
| 61 || [[User:Derrien56|Derrien56]] || [[Special:Contributions/Derrien56|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Derrien56}}
|-
| 62 || [[User:Vol71193|Vol71193]] || [[Special:Contributions/Vol71193|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Vol71193}}
|-
| 63 || [[User:~2026-57573-59|~2026-57573-59]] || [[Special:Contributions/~2026-57573-59|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|~2026-57573-59}}
|-
| 64 || [[User:Andre Engels|Andre Engels]] || [[Special:Contributions/Andre Engels|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Andre Engels}}
|-
| 65 || [[User:~2026-53274-00|~2026-53274-00]] || [[Special:Contributions/~2026-53274-00|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|~2026-53274-00}}
|-
| 66 || [[User:Kent Wang|Kent Wang]] || [[Special:Contributions/Kent Wang|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Kent Wang}}
|-
| 67 || [[User:Makenzis|Makenzis]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Makenzis}}
|-
| 68 || [[User:~2026-57096-12|~2026-57096-12]] || [[Special:Contributions/~2026-57096-12|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|~2026-57096-12}}
|-
| 69 || [[User:Tasmachi|Tasmachi]] || [[Special:Contributions/Tasmachi|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Tasmachi}}
|-
| 70 || [[User:~2026-58135-42|~2026-58135-42]] || [[Special:Contributions/~2026-58135-42|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|~2026-58135-42}}
|-
| 71 || [[User:Usaymin1071|Usaymin1071]] || [[Special:Contributions/Usaymin1071|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Usaymin1071}}
|-
| 72 || [[User:~2026-57741-19|~2026-57741-19]] || [[Special:Contributions/~2026-57741-19|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-57741-19}}
|-
| 73 || [[User:LCont5|LCont5]] || [[Special:Contributions/LCont5|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|LCont5}}
|-
| 74 || [[User:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] || [[Special:Contributions/Шухрат Саъдиев|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Шухрат Саъдиев}}
|-
| 75 || [[User:Ewan2|Ewan2]] || [[Special:Contributions/Ewan2|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Ewan2}}
|-
| 76 || [[User:Arealalto|Arealalto]] || [[Special:Contributions/Arealalto|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Arealalto}}
|-
| 77 || [[User:BEKJON Turk tili|BEKJON Turk tili]] || [[Special:Contributions/BEKJON Turk tili|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|BEKJON Turk tili}}
|-
| 78 || [[User:~2026-58241-69|~2026-58241-69]] || [[Special:Contributions/~2026-58241-69|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-58241-69}}
|-
| 79 || [[User:~2026-57737-08|~2026-57737-08]] || [[Special:Contributions/~2026-57737-08|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-57737-08}}
|-
| 80 || [[User:Cocu15|Cocu15]] || [[Special:Contributions/Cocu15|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Cocu15}}
|-
| 81 || [[User:Umid1108|Umid1108]] || [[Special:Contributions/Umid1108|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Umid1108}}
|-
| 82 || [[User:~2026-57891-12|~2026-57891-12]] || [[Special:Contributions/~2026-57891-12|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-57891-12}}
|-
| 83 || [[User:Linxedits28|Linxedits28]] || [[Special:Contributions/Linxedits28|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Linxedits28}}
|-
| 84 || [[User:~2026-57837-20|~2026-57837-20]] || [[Special:Contributions/~2026-57837-20|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-57837-20}}
|-
| 85 || [[User:Javohir Coder0|Javohir Coder0]] || [[Special:Contributions/Javohir Coder0|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Javohir Coder0}}
|-
| 86 || [[User:~2026-57765-76|~2026-57765-76]] || [[Special:Contributions/~2026-57765-76|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-57765-76}}
|-
| 87 || [[User:~2026-57697-65|~2026-57697-65]] || [[Special:Contributions/~2026-57697-65|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-57697-65}}
|-
| 88 || [[User:Muhcmmad|Muhcmmad]] || [[Special:Contributions/Muhcmmad|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Muhcmmad}}
|-
| 89 || [[User:Nurmuhammadxon|Nurmuhammadxon]] || [[Special:Contributions/Nurmuhammadxon|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Nurmuhammadxon}}
|-
| 90 || [[User:Kamol Azzam|Kamol Azzam]] || [[Special:Contributions/Kamol Azzam|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Kamol Azzam}}
|-
| 91 || [[User:Kokdalatumanihokimligi|Kokdalatumanihokimligi]] || [[Special:Contributions/Kokdalatumanihokimligi|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Kokdalatumanihokimligi}}
|-
| 92 || [[User:~2026-58170-85|~2026-58170-85]] || [[Special:Contributions/~2026-58170-85|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-58170-85}}
|-
| 93 || [[User:~2026-57735-81|~2026-57735-81]] || [[Special:Contributions/~2026-57735-81|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-57735-81}}
|-
| 94 || [[User:Olaf Studt|Olaf Studt]] || [[Special:Contributions/Olaf Studt|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Olaf Studt}}
|-
| 95 || [[User:~2026-58180-15|~2026-58180-15]] || [[Special:Contributions/~2026-58180-15|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-58180-15}}
|-
| 96 || [[User:~2026-57760-66|~2026-57760-66]] || [[Special:Contributions/~2026-57760-66|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-57760-66}}
|-
| 97 || [[User:Rijikk|Rijikk]] || [[Special:Contributions/Rijikk|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Rijikk}}
|-
| 98 || [[User:Sokinadilshodovna|Sokinadilshodovna]] || [[Special:Contributions/Sokinadilshodovna|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Sokinadilshodovna}}
|-
| 99 || [[User:~2026-57405-24|~2026-57405-24]] || [[Special:Contributions/~2026-57405-24|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-57405-24}}
|-
| 100 || [[User:Zolfeqar Fatihzadeh|Zolfeqar Fatihzadeh]] || [[Special:Contributions/Zolfeqar Fatihzadeh|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Zolfeqar Fatihzadeh}}
|-
| 101 || [[User:Fornax|Fornax]] || [[Special:Contributions/Fornax|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Fornax}}
|-
| 102 || [[User:~2026-57336-94|~2026-57336-94]] || [[Special:Contributions/~2026-57336-94|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-57336-94}}
|-
| 103 || [[User:~2026-57351-11|~2026-57351-11]] || [[Special:Contributions/~2026-57351-11|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-57351-11}}
|-
| 104 || [[User:Quinlan83|Quinlan83]] || [[Special:Contributions/Quinlan83|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Quinlan83}}
|-
| 105 || [[User:~2026-57109-81|~2026-57109-81]] || [[Special:Contributions/~2026-57109-81|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-57109-81}}
|-
| 106 || [[User:Abbos0116|Abbos0116]] || [[Special:Contributions/Abbos0116|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Abbos0116}}
|-
| 107 || [[User:Buloqboshi 1-son Texnikumi|Buloqboshi 1-son Texnikumi]] || [[Special:Contributions/Buloqboshi 1-son Texnikumi|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Buloqboshi 1-son Texnikumi}}
|-
| 108 || [[User:SteveK|SteveK]] || [[Special:Contributions/SteveK|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|SteveK}}
|-
| 109 || [[User:~2026-57077-60|~2026-57077-60]] || [[Special:Contributions/~2026-57077-60|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-57077-60}}
|-
| 110 || [[User:Mushukchalar|Mushukchalar]] || [[Special:Contributions/Mushukchalar|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Mushukchalar}}
|-
| 111 || [[User:Yuilo|Yuilo]] || [[Special:Contributions/Yuilo|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Yuilo}}
|-
| 112 || [[User:Doniyor Makhmarajaboff|Doniyor Makhmarajaboff]] || [[Special:Contributions/Doniyor Makhmarajaboff|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Doniyor Makhmarajaboff}}
|-
| 113 || [[User:Kazım calik|Kazım calik]] || [[Special:Contributions/Kazım calik|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Kazım calik}}
|-
| 114 || [[User:Hikmatilloumarjonov008|Hikmatilloumarjonov008]] || [[Special:Contributions/Hikmatilloumarjonov008|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Hikmatilloumarjonov008}}
|-
| 115 || [[User:Ozodbekbeknazarovich|Ozodbekbeknazarovich]] || [[Special:Contributions/Ozodbekbeknazarovich|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Ozodbekbeknazarovich}}
|-
| 116 || [[User:~2026-57121-63|~2026-57121-63]] || [[Special:Contributions/~2026-57121-63|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-57121-63}}
|-
| 117 || [[User:Mikhail Ryazanov|Mikhail Ryazanov]] || [[Special:Contributions/Mikhail Ryazanov|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Mikhail Ryazanov}}
|-
| 118 || [[User:~2026-57236-97|~2026-57236-97]] || [[Special:Contributions/~2026-57236-97|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-57236-97}}
|-
| 119 || [[User:~2026-57236-37|~2026-57236-37]] || [[Special:Contributions/~2026-57236-37|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-57236-37}}
|-
| 120 || [[User:~2026-56795-70|~2026-56795-70]] || [[Special:Contributions/~2026-56795-70|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-56795-70}}
|-
| 121 || [[User:~2026-57140-99|~2026-57140-99]] || [[Special:Contributions/~2026-57140-99|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-57140-99}}
|-
| 122 || [[User:~2026-57322-85|~2026-57322-85]] || [[Special:Contributions/~2026-57322-85|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-57322-85}}
|-
| 123 || [[User:~2026-57453-63|~2026-57453-63]] || [[Special:Contributions/~2026-57453-63|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-57453-63}}
|-
| 124 || [[User:~2026-57595-06|~2026-57595-06]] || [[Special:Contributions/~2026-57595-06|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-57595-06}}
|-
| 125 || [[User:D.18th|D.18th]] || [[Special:Contributions/D.18th|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|D.18th}}
|-
| 126 || [[User:~2026-57658-76|~2026-57658-76]] || [[Special:Contributions/~2026-57658-76|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-57658-76}}
|-
| 127 || [[User:~2026-57758-43|~2026-57758-43]] || [[Special:Contributions/~2026-57758-43|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-57758-43}}
|-
| 128 || [[User:~2026-57345-83|~2026-57345-83]] || [[Special:Contributions/~2026-57345-83|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-57345-83}}
|-
| 129 || [[User:Juppi lantteineen|Juppi lantteineen]] || [[Special:Contributions/Juppi lantteineen|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Juppi lantteineen}}
|-
| 130 || [[User:Voceta|Voceta]] || [[Special:Contributions/Voceta|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Voceta}}
|-
| 131 || [[User:Dvlatbek Muhammadiyev|Dvlatbek Muhammadiyev]] || [[Special:Contributions/Dvlatbek Muhammadiyev|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Dvlatbek Muhammadiyev}}
|-
| 132 || [[User:Murodjon2006|Murodjon2006]] || [[Special:Contributions/Murodjon2006|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Murodjon2006}}
|-
| 133 || [[User:Giyosova Sarvinoz|Giyosova Sarvinoz]] || [[Special:Contributions/Giyosova Sarvinoz|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Giyosova Sarvinoz}}
|-
| 134 || [[User:Bahrom04|Bahrom04]] || [[Special:Contributions/Bahrom04|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Bahrom04}}
|-
| 135 || [[User:~2026-57659-97|~2026-57659-97]] || [[Special:Contributions/~2026-57659-97|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-57659-97}}
|-
| 136 || [[User:Komron3004|Komron3004]] || [[Special:Contributions/Komron3004|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Komron3004}}
|-
| 137 || [[User:Adabiy|Adabiy]] || [[Special:Contributions/Adabiy|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Adabiy}}
|-
| 138 || [[User:Yousiphh|Yousiphh]] || [[Special:Contributions/Yousiphh|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Yousiphh}}
|-
| 139 || [[User:~2026-57398-66|~2026-57398-66]] || [[Special:Contributions/~2026-57398-66|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-57398-66}}
|-
| 140 || [[User:~2026-57558-55|~2026-57558-55]] || [[Special:Contributions/~2026-57558-55|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-57558-55}}
|-
| 141 || [[User:PetarM|PetarM]] || [[Special:Contributions/PetarM|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|PetarM}}
|-
| 142 || [[User:NDG|NDG]] || [[Special:Contributions/NDG|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|NDG}}
|-
| 143 || [[User:Muxriddin Azimov|Muxriddin Azimov]] || [[Special:Contributions/Muxriddin Azimov|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Muxriddin Azimov}}
|-
| 144 || [[User:Xushvaqtova Fayoza|Xushvaqtova Fayoza]] || [[Special:Contributions/Xushvaqtova Fayoza|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Xushvaqtova Fayoza}}
|-
| 145 || [[User:~2026-57303-16|~2026-57303-16]] || [[Special:Contributions/~2026-57303-16|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-57303-16}}
|-
| 146 || [[User:Mr. Marat|Mr. Marat]] || [[Special:Contributions/Mr. Marat|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Mr. Marat}}
|-
| 147 || [[User:MOHAMMED0707|MOHAMMED0707]] || [[Special:Contributions/MOHAMMED0707|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|MOHAMMED0707}}
{{/end}}</text>
      <sha1>6ajwrc5ma09c0awnzkmn124oh6s5dvs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Andoza:Permissions</title>
    <ns>10</ns>
    <id>712609</id>
    <revision>
      <id>6327684</id>
      <parentid>6309779</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T04:00:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MalikxanBot</username>
        <id>49138</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Yangilandi</comment>
      <origin>6327684</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1179" sha1="miprzxg8u7xox5bo5ome4rndv2qe9c8" xml:space="preserve">&lt;small&gt;{{#switch:{{{1}}}
| Amir.Temur = admin
| Artemev Nikolay = admin
| Boboyev1996 = IP-chetlashtirishlardan mustasno
| Fayzullaxojayeva Fatima = IP-chetlashtirishlardan mustasno
| Hasan Xamidovich = xulosa chiqaruvchi
| Kagansky = rasmiyatchi, admin
| M Xasanboy = IP-chetlashtirishlardan mustasno
| Malikxan = rasmiyatchi, admin, interfeys admini
| Mirishkorlik = IP-chetlashtirishlardan mustasno
| Mirzoulugʻbek = admin
| Muxriddin Azimov = admin, IP-chetlashtirishlardan mustasno
| Muzaffar Murodovich = eski holiga qaytaruvchi, IP-chetlashtirishlardan mustasno
| Nataeva = admin
| Panda D = eski holiga qaytaruvchi, IP-chetlashtirishlardan mustasno
| Panpanchik = IP-chetlashtirishlardan mustasno
| RASH.IHT = IP-chetlashtirishlardan mustasno
| Salazarov = IP-chetlashtirishlardan mustasno
| ShohjahonSobirov = interfeys admini
| Sitora Oblakulova = IP-chetlashtirishlardan mustasno
| Suiisteʼmollar filtri = admin
| Umarxon III = interfeys admini, xulosa chiqaruvchi, patrullovchi, eski holiga qaytaruvchi
| Vikichizar = IP-chetlashtirishlardan mustasno
| Xusinboy Bekchanov = admin, interfeys admini
| #default           = 
}}&lt;/small&gt;&lt;noinclude&gt;{{hujjat}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>miprzxg8u7xox5bo5ome4rndv2qe9c8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Oʻzbekiston Mustaqilligi kuni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>714973</id>
    <revision>
      <id>6327728</id>
      <parentid>6267072</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T05:40:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Muhcmmad</username>
        <id>322368</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */</comment>
      <origin>6327728</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39998" sha1="3vlq3iytyh6zfzc1diaw7l9ubgyvcmq" xml:space="preserve">{{Bayram bilgiqutisi|image=Stamps of Uzbekistan, 2006-082.jpg|caption=Toshkentdagi [[Mustaqillik va ezgulik monumenti]]|date=1-senyabr|celebrations=[[Mushakbozlik festivali]], [[konsert]], [[parad]]|holiday_name=Oʻzbekiston Mustaqilligi kuni|type=Davlat bayrami|significance=[[Oʻzbekiston]] [[SSSR]]dan ajrab, mustaqillikka erishgan kun|observedby={{flag|Oʻzbekiston}}}}
[[File:Independence Day music performance in Bukhara.jpg|thumb|[[2015-yil]]gi Mustaqillik kuni munosabati bilan [[Buxoro]] shahrida boʻlib oʻtgan musiqiy chiqish
]]
1991-yili [[31-avgust]]da '''[[Oʻzbekiston Respublikasi|Oʻzbekiston Respublikasi mustaqilligi]]''' eʼlon qilingan. [[Toshkent]] shahrida boʻlib oʻtganida [[Oliy Kengashi]]ning navbatdan tashqari sessiyasida boʻlgan „Oʻzbekiston Respublikasining davlat mustaqilligini eʼlon qilish toʻgʻrisida“gi qaror „Oʻzbekiston Respublikasi davlat mustaqilligining asoslari“ toʻgʻrisida qonun qabul qilindi&lt;ref&gt;[http://www.lex.uz/Pages/GetAct.aspx?lact_id=127879 Zakon Respubliki Uzbekistan OB OSNOVAX GOSUDARSTVYeNNOY NYeZAVISIMOSTI RYeSPUBLIKI UZBYeKISTAN]&lt;/ref&gt;. Qaror bilan [[Oʻzbekiston SSR]] nomi ham [[Oʻzbekiston Respublikasi]] deb oʻzgartirildi{{sfn|Тюриков, Шагулямов|1997|p=3}}. [[1-sentyabr]] Oʻzbekistonning mustaqillik kuni deb belgilab qoʻyildi. Bundan tashqari, [[5-sentyabr]]da Oʻzbekistonning birinchi prezidenti [[Islom Karimov|Islom Karimovning]] farmoni bilan Oʻzbekiston poytaxtining avvallari [[Vladimir Lenin]] nomi bilan atalgan markaziy maydoni [[Mustaqillik maydoni]]ga oʻzgartirildi{{sfn|Тюриков, Шагулямов|1997|p=3}}. [[1992-yil]] 3-iyulda „Oʻzbekiston Respublikasida bayramlariz toʻgʻrisida“ gi 669-XII-sonli davlat qonuni qabul qilindi, unda bayram nishonlanadigan kunlar, jumladan, Mustaqillik kuni ham belgilandi. Qonun asosida oʻsha paytda amalda boʻlgan Mehnat kodeksiga oʻzgartirishlar kiritildi&lt;ref&gt;[http://lex.uz/pages/getpage.aspx?lact_id=102240&amp;query=%D0%B7%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BD%20%D0%BE%D1%82%203%20%D0%B8%D1%8E%D0%BB%D1%8F%201992 Zakon Respubliki Uzbekistan „O prazdnichnix dnyax v Respublike Uzbekistan“ (Vedomosti Verxovnogo Soveta Respubliki Uzbekistan, 1992 g., № 9, st. 368)].&lt;/ref&gt;.

== Tarixiy asos ==
1991-yilda Sovet Ittifoqi poytaxti [[Moskva]]da sodir boʻlgan [[Avgust to‘ntarishi]] koʻplab sovet respublikalarini [[Sovet Ittifoqi]]dan mustaqilligini eʼlon qilishga undadi. [[O‘zbekiston SSR]] Prezidenti [[Islom Karimov]] 1991-yil 31-avgust kuni [[O‘zbekiston]]ning [[SSSR]]dan ajralib chiqib, mustaqil boʻlganligini eʼlon qildi. Shu kuni [[O‘zbekiston Oliy Kengashi]] Oʻzbekiston Respublikasining mustaqilligi toʻgʻrisidagi deklaratsiyani hamda Oʻzbekistonning davlat mustaqilligi haqidagi qonunni qabul qildi. Ushbu qonunlar Karimov tomonidan imzolangach, [[O‘zbekiston SSR]] nomi [[O‘zbekiston Respublikasi]] deb oʻzgartirildi&lt;ref name=&quot;День Независимости Узбекистана&quot;&gt;{{cite web
|url=https://www.advantour.com/rus/uzbekistan/holidays/independence-day.htm
|title=День Независимости Узбекистана
|publisher=Advantour
|access-date=6 January 2015
|language=Russian
}}&lt;/ref&gt;.
Keyingi kun hukumat tomonidan milliy bayram va dam olish kuni deb eʼlon qilindi.

== Nishonlash tarixi ==

=== 1992-yil ===
1992-yilda Mustaqillik kuni ilk bor nishonlandi. Rejissyor Davron Salimov tomonidan suratga olingan ''Istiqlol'' (''Mustaqillik'') filmi [[Toshkent]] kinoteatrlarida namoyish etildi. Prezident [[Islom Karimov]] poytaxtdagi Mustaqillik maydonida boʻlib oʻtgan kechki tadbirda nutq soʻzladi&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://m.youtube.com/watch?v=pflvJ35jvBo
|title=Мустақиллигимизнинг 1 Йиллиги Қандай Нишонланган Эди?
|website=[[YouTube]]
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://m.youtube.com/watch?v=w6gPLsh-g24
|title=ВИДЕОАРХИВ: Мустақиллигимизни бир йиллик байрам тадбири
|website=[[YouTube]]
}}&lt;/ref&gt;,

=== 1996-yil ===
1996-yil mustaqillikning 5 yilligi nishonlandi. Aynan shu yilda Prezident Karimov ilk bor [[O‘zbekiston Qahramoni]] unvonini topshirdi.

=== 2016-yil ===
2016-yilda mustaqillikning 25 yillik yubileyi nishonlandi. Yubiley paytida shifoxonada yotgan Oʻzbekiston Prezidenti [[Islom Karimov]] keyingi kuni [[Toshkent]]da vafot etdi. Karimovning anʼanaviy Mustaqillik kunidagi nutqi televideniyeda boshlovchi tomonidan oʻqib eshittirildi.

=== 2018-yil ===
2018-yilda mustaqillikning 27 yilligi arafasida hukumat idoralari ilk bor [[Tojikiston]] fuqarolarining chegara oʻtish punktlaridan kirishiga cheklovlar joriy etmaslikka qaror qildi&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://m.akipress.com/news:610205/&amp;# 
|title=Uzbekistan not to close borders with Tajikistan in connection with Independence Day
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://www.azernews.az/region/136808.html
|title=Uzbekistan not to close border on Independence Day
|date=28 August 2018
}}&lt;/ref&gt;.

=== 2021-yil ===
2021-yilda mustaqillikning 30 yilligi munosabati bilan keng koʻlamli bayram tadbirlari oʻtkazildi. Asosiy tantanalar yangi barpo etilgan Yangi Oʻzbekiston bogʻi va unga tutash hududda, [[Toshkent]] yaqinida boʻlib oʻtdi&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://uzreport.news/politics/glavnie-torjestva-v-chest-30-letiya-nezavisimosti-proydut-v-novom-parke-yangi-uzbekiston
|title=Главные торжества в честь 30-летия независимости пройдут в новом парке &quot;Янги Узбекистон&quot;
}}&lt;/ref&gt;.
Mazkur sanada Turkiya kompaniyasi tomonidan moliyalashtirilgan Mustaqillikning 30 yilligi monumenti ochildi&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://www.dailysabah.com/arts/uzbekistans-new-symbolic-monument-brought-to-life-by-turkish-firm/news/amp
|title=Uzbekistan's new symbolic monument brought to life by Turkish firm
|website=[[Daily Sabah]]
|date=September 2021
}}&lt;/ref&gt;.

== Oʻzbekiston Respublikasining Diplomatik vakolatxonalari ==
Mustaqillik kuni Oʻzbekiston Respublikasining 62 ta diplomatik vakolatxonalari boshchiligida bo'lib turgan davlatlarida keng nishonlanib kelinadi.

== Oʻzbekistonda Mustaqillik kuniga bagʻishlangan joylar ==
[[File:Tashkent-uzbekistan-feve.jpg|thumb|Mustaqillik kuni munosabati bilan bezatilgan Moliya vazirligi binosi.]]
* [[Mustaqillik maydoni]]
* [[Mustaqillik va ezgulik monumenti]]

== Yana qarang ==
* [[Mustaqillik maydoni]]

== Manbalar ==
{{manbalar|2}}

== Adabiyotlar ==
* {{книга |автор= Tyurikov V., Shagulyamov R.|часть= |ссылка часть= |заглавие= Mustaqil O'zbekiston Respublikasi: unutilmas voqealar va sanalar (1991—1996)|оригинал= |ссылка= |викитека= |ответственный= |издание= |место= Toshkent|издательство= O'zbekston|год= 1997|volume= |pages= |columns= |allpages= 335|серия= |isbn= 5-640-02133-0|тираж= 10000|ref= Тюриков, Шагулямов}}
* * {{книга |автор= Tyurikov V., Shagulyamov R.|часть= |ссылка часть= |заглавие= Mustaqil O'zbekiston Respublikasi: unutilmas voqealar va sanalar Nashr-2|оригинал= |ссылка= |викитека= |ответственный= |издание= |место= Toshkent|издательство= O'zbekston|год= 1998|volume= |pages= |columns= |allpages= 335|серия= |isbn= 5-640-02328-7|тираж= 10000|ref= Тюриков, Шагулямов}}

[[Turkum:Oʻzbekiston bayramlari]]
[[Turkum:Sentyabrdagi bayramlar]]

== Tarixiy asoslari ==
=== Mustaqillik deklaratsiyasi (1990) ===
1990-yil 20-iyunda Oʻzbekiston SSR Oliy Kengashining ikkinchi sessiyasida 12 banddan iborat «Mustaqillik deklaratsiyasi» qabul qilindi.&lt;ref name=&quot;qalampir-deklaratsiya&quot;&gt;{{Cite web |url=https://qalampir.uz/uz/news/uzbekiston-mustak-illik-deklaratsiyasi-k-abul-k-ilinganiga-30-yil-tuldi-21954 |title=O'zbekiston Mustaqillik deklaratsiyasi qabul qilinganiga 30 yil to'ldi |website=Qalampir.uz |date=2020-06-21 |access-date=2026-09-10 |language=uz}}&lt;/ref&gt; Deklaratsiyaning birinchi bandida Oʻzbekiston SSRning demokratik davlat mustaqilligi respublikaning oʻz hududidagi tanho hokimligi sifatida belgilab qoʻyilgan.&lt;ref name=&quot;lex-deklaratsiya&quot;&gt;{{Cite web |url=https://lex.uz/docs/-185391 |title=Mustaqillik deklaratsiyasi |website=Lex.uz — Oʻzbekiston Respublikasi Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi |date=1990-06-20 |access-date=2026-09-10 |language=uz}}&lt;/ref&gt;

=== Oliy Kengashning navbatdan tashqari sessiyasi (1991-yil 31-avgust) ===
1991-yil 31-avgustda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining oʻn ikkinchi chaqiriq navbatdan tashqari oltinchi sessiyasi boʻlib oʻtdi.&lt;ref name=&quot;ozodlik-2011&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.ozodlik.org/a/24314269.html |title=1991 yil 31 avgust: O'zbekiston mustaqil bo'ldi |website=Ozodlik radiosi |date=2011-09-01 |access-date=2026-09-10 |language=uz}}&lt;/ref&gt; Sessiyada Oliy Kengashning «Oʻzbekiston Respublikasining davlat mustaqilligini eʼlon qilish toʻgʻrisida»gi qarori hamda «Oʻzbekiston Respublikasining Davlat mustaqilligi asoslari toʻgʻrisida»gi 336-XII-son Qonun qabul qilindi.&lt;ref name=&quot;kun-arxiv-2022&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.kun.uz/news/2022/09/01/ozarxiv-oliy-kengashning-davlat-mustaqilligini-elon-qilish-togrisidagi-qarori-asl-nusxasini-korsatdi |title=«O'zarxiv» Oliy kengashning davlat mustaqilligini e'lon qilish to'g'risidagi qarori asl nusxasini ko'rsatdi |website=Kun.uz |date=2022-09-01 |access-date=2026-09-10 |language=uz}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;lex-336&quot;&gt;{{Cite web |url=https://lex.uz/docs/-127899 |title=Oʻzbekiston Respublikasining Davlat mustaqilligi asoslari toʻgʻrisida |website=Lex.uz |date=1991-08-31 |access-date=2026-09-10 |language=uz}}&lt;/ref&gt; Ayrim manbalarda sessiyada qabul qilingan hujjat davlat mustaqilligi toʻgʻrisidagi «Bayonot» deb ham ataladi.&lt;ref name=&quot;constitution-uz&quot;&gt;{{Cite web |url=https://constitution.uz/oz/pages/Konstitusiyamizning_yaratilishi |title=Konstitusiyamizning yaratilishi tarixi |website=Constitution.uz |access-date=2026-09-10 |language=uz}}&lt;/ref&gt;

Sessiyada Islom Karimov: «Men shu bugundan eʼtiboran 1 sentabrni respublikamizda Mustaqillik kuni, umumxalq bayrami deb eʼlon qilishni taklif etaman», — degan taklifni ilgari surgan.&lt;ref name=&quot;constitution-uz&quot; /&gt; Oliy Kengash qarori bilan 1-sentabr Mustaqillik kuni, shuningdek, dam olish kuni deb eʼlon qilindi.&lt;ref name=&quot;kun-arxiv-2022&quot; /&gt; Ushbu qarorning asl nusxasi 2022-yilda «Oʻzarxiv» agentligi tomonidan jamoatchilikka namoyish etilgan.&lt;ref name=&quot;kun-arxiv-2022&quot; /&gt;

17 moddadan iborat 336-XII-son Qonunning 1-moddasida «Oʻzbekiston Respublikasi, oʻz tarkibidagi [[Qoraqalpogʻiston|Qoraqalpogʻiston Respublikasi]] bilan birga mustaqil, demokratik davlatdir» deb belgilangan.&lt;ref name=&quot;lex-336&quot; /&gt; Oliy Kengashning 1991-yil 30-sentabrdagi 358-XII-son qarori bilan ushbu Qonunga konstitutsiyaviy maqom berilib, u amaldagi Konstitutsiyaning unga zid moddalaridan ustun deb belgilandi.&lt;ref name=&quot;lex-358&quot;&gt;{{Cite web |url=https://lex.uz/docs/-139431 |title=«Oʻzbekiston Respublikasining Davlat mustaqilligi asoslari toʻgʻrisida»gi Oʻzbekiston Respublikasining Qonuniga Konstitutsiyaviy maqom berish haqida |website=Lex.uz |date=1991-09-30 |access-date=2026-09-10 |language=uz}}&lt;/ref&gt;

=== Mustaqillik boʻyicha referendum (1991-yil 29-dekabr) ===
1991-yil 29-dekabrda Oliy Kengash tomonidan eʼlon qilingan davlat mustaqilligini qoʻllab-quvvatlash masalasida umumxalq referendumi oʻtkazildi. Referendumda salkam 10 million fuqaro ishtirok etib, ularning 98,26 foizi mustaqillikni qoʻllab-quvvatladi.&lt;ref name=&quot;gazeta-referendum&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.gazeta.uz/oz/2023/03/10/referendums/ |title=«Soyuz»mi yo mustaqillik, trend doirasida, parlament islohoti. O'zbekistonda referendumlar necha marta va nega o'tkazilgan? |website=Gazeta.uz |date=2023-03-10 |access-date=2026-09-10 |language=uz}}&lt;/ref&gt; Shu kuni Oʻzbekiston tarixidagi ilk umumxalq Prezident saylovi ham boʻlib oʻtdi va unda Islom Karimov saylandi.&lt;ref name=&quot;kun-saylov-2021&quot;&gt;{{Cite web |url=https://kun.uz/news/2021/08/29/oldinda-oltinchi-saylov-ozbekistonda-prezidentlik-saylovlari-tarixiga-nazar |title=Oldinda oltinchi saylov. O'zbekistonda prezidentlik saylovlari tarixiga nazar |website=Kun.uz |date=2021-08-29 |access-date=2026-09-10 |language=uz}}&lt;/ref&gt; Saylov va referendum yakunlariga bagʻishlangan Oliy Kengashning IX sessiyasi 1992-yil 4-yanvarda boʻlib oʻtdi.&lt;ref name=&quot;constitution-uz&quot; /&gt;

=== Xalqaro tan olinishi ===
Turkiya 1991-yil 16-dekabrda Oʻzbekiston mustaqilligini tan olgan birinchi davlat boʻldi; ikki davlat oʻrtasida diplomatik munosabatlar 1992-yil 4-martda oʻrnatildi.&lt;ref name=&quot;kun-turkiya&quot;&gt;{{Cite web |url=https://kun.uz/news/2023/03/04/ozbekiston-va-turkiya-ortasida-diplomatik-munosabatlar-ornatilganiga-31-yil-toldi |title=O'zbekiston va Turkiya o'rtasida diplomatik munosabatlar o'rnatilganiga 31 yil to'ldi |website=Kun.uz |date=2023-03-04 |access-date=2026-09-10 |language=uz}}&lt;/ref&gt; 1992-yil 30–31-yanvarda Praga shahrida boʻlib oʻtgan Vazirlar kengashida Oʻzbekiston Yevropada xavfsizlik va hamkorlik kengashiga (hozirgi [[YXHT]]) qabul qilindi.&lt;ref name=&quot;osce&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.osce.org/who/timeline/1990s/05 |title=Expansion of the CSCE/OSCE |website=OSCE |access-date=2026-09-10 |language=en}}&lt;/ref&gt; 1992-yil 2-martda BMT Bosh Assambleyasining 46-sessiyasida Oʻzbekiston [[Birlashgan Millatlar Tashkiloti]]ga aʼzo boʻldi.&lt;ref name=&quot;un-uz&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.un.int/uzbekistan/uzbekistan/uzbekistan-and-un |title=Uzbekistan and the UN |website=Permanent Mission of the Republic of Uzbekistan to the United Nations |access-date=2026-09-10 |language=en}}&lt;/ref&gt;

== Huquqiy maqomi ==
Mustaqillik kunining bayram sifatidagi maqomi 1992-yil 3-iyulda qabul qilingan «Oʻzbekiston Respublikasida bayram kunlari toʻgʻrisida»gi 669-XII-son Qonunda mustahkamlangan: Qonunning 1-moddasida bayram kunlari qatorida «1-sentabr — Mustaqillik kuni» koʻrsatilgan. Ushbu Qonun Oliy Majlisning 1996-yil 30-avgustdagi 283-I-son qarori bilan oʻz kuchini yoʻqotgan.&lt;ref name=&quot;lex-669&quot;&gt;{{Cite web |url=https://lex.uz/acts/-102288 |title=Oʻzbekiston Respublikasida bayram kunlari toʻgʻrisida |website=Lex.uz |date=1992-07-03 |access-date=2026-09-10 |language=uz}}&lt;/ref&gt;

Hozirgi vaqtda 1-sentabr — Mustaqillik kuni Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat kodeksining 208-moddasiga muvofiq ishlanmaydigan bayram kunlaridan biri hisoblanadi.&lt;ref name=&quot;adliya-208&quot;&gt;{{Cite web |url=https://toshkent-vil.adliya.uz/uz/news/detail.php?ID=72281 |title=Ishlanmaydigan bayram kunlari etib qaysi kunlar belgilangan? |website=Toshkent viloyati adliya boshqarmasi |date=2024-12-10 |access-date=2026-09-10 |language=uz}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;gazeta-2023-dam&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.gazeta.uz/oz/2023/08/21/holiday/ |title=O'zbekistonliklar Mustaqillik bayramida ketma-ket 3 kun dam oladi |website=Gazeta.uz |date=2023-08-21 |access-date=2026-09-10 |language=uz}}&lt;/ref&gt;

Davlat suvereniteti gʻoyasi Konstitutsiyada ham oʻz ifodasini topgan: 2023-yil 30-aprelda referendum orqali qabul qilingan Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 1-moddasida «Oʻzbekiston — boshqaruvning respublika shakliga ega boʻlgan suveren, demokratik, huquqiy, ijtimoiy va dunyoviy davlat» ekanligi belgilangan.&lt;ref name=&quot;lex-konstitutsiya&quot;&gt;{{Cite web |url=https://lex.uz/docs/-6445145 |title=Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi |website=Lex.uz |date=2023-04-30 |access-date=2026-09-10 |language=uz}}&lt;/ref&gt;

== Bayram shiorlari ==
Har yili Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qarori bilan bayramga tayyorgarlik koʻrish va uni oʻtkazish boʻyicha respublika komissiyasi tuziladi, bayram konsepsiyasi tasdiqlanadi va uning bosh gʻoyasi (shiori) belgilanadi.&lt;ref name=&quot;lex-pq222&quot;&gt;{{Cite web |url=https://lex.uz/docs/-7622129 |title=Oʻzbekiston Respublikasi davlat mustaqilligining oʻttiz toʻrt yillik bayramiga tayyorgarlik koʻrish va uni oʻtkazish toʻgʻrisida |website=Lex.uz |date=2025-07-10 |access-date=2026-09-10 |language=uz}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Mustaqillik bayramining bosh gʻoyalari (2016–2026)
! Yil !! Yilligi !! Bosh gʻoya (shior) !! Prezident qarori
|-
| 2016 || 25 || «Goʻzal va betakrorimsan, muqaddas Vatanim, jonim senga fido, Oʻzbekistonim!» || PQ-2540, 2016-yil 2-iyun&lt;ref name=&quot;lex-pq2540&quot;&gt;{{Cite web |url=https://lex.uz/docs/-3178072 |title=Oʻzbekiston Respublikasi davlat mustaqilligining yigirma besh yillik bayramiga tayyorgarlik koʻrish va uni oʻtkazish toʻgʻrisida |website=Lex.uz |date=2016-06-02 |access-date=2026-09-10 |language=uz}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2017 || 26 || «Fidoying boʻlgaymiz seni, Oʻzbekiston!» || 2017-yil 27-iyun&lt;ref name=&quot;pres-2017&quot;&gt;{{Cite web |url=https://president.uz/oz/lists/view/706 |title=O'zbekiston Respublikasi davlat mustaqilligining yigirma olti yillik bayramiga tayyorgarlik ko'rish va uni o'tkazish to'g'risida |website=President.uz |date=2017-06-27 |access-date=2026-09-10 |language=uz}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2019 || 28 || «Jonajon Oʻzbekistonim, mangu boʻl omon!» || 2019-yil iyul&lt;ref name=&quot;kun-2019-shior&quot;&gt;{{Cite web |url=https://kun.uz/uz/59275291 |title=Prezident Mustaqillikning 28 yilligini nishonlash to'g'risidagi qarorni imzoladi |website=Kun.uz |date=2019-07-09 |access-date=2026-09-10 |language=uz}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2020 || 29 || colspan=&quot;2&quot; | COVID-19 pandemiyasi sababli ommaviy tadbirlar cheklangan&lt;ref name=&quot;pres-2020&quot;&gt;{{Cite web |url=https://president.uz/ru/lists/view/3783 |title=Шавкат Мирзиёев: Пандемия требует ограничить проведение массовых собраний и гуляний в День независимости |website=President.uz |date=2020-08-20 |access-date=2026-09-10 |language=ru}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2021 || 30 || «Yangi Oʻzbekistonda erkin va farovon yashaylik!» || PQ-4926, 2020-yil 17-dekabr&lt;ref name=&quot;lex-pq4926&quot;&gt;{{Cite web |url=https://lex.uz/docs/-5169578 |title=Oʻzbekiston Respublikasi davlat mustaqilligining oʻttiz yillik bayramiga tayyorgarlik koʻrish va uni yuqori saviyada oʻtkazish toʻgʻrisida |website=Lex.uz |date=2020-12-17 |access-date=2026-09-10 |language=uz}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2022 || 31 || «Yangi Oʻzbekistonda el aziz, inson aziz» || PQ-340, 2022-yil 1-avgust&lt;ref name=&quot;lex-pq340&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.lex.uz/uz/docs/-6139554 |title=Oʻzbekiston Respublikasi davlat mustaqilligining oʻttiz bir yillik bayramiga tayyorgarlik koʻrish va uni yuqori saviyada oʻtkazish toʻgʻrisida |website=Lex.uz |date=2022-08-01 |access-date=2026-09-10 |language=uz}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2023 || 32 || «Yangi hayot uchun, Yangi Oʻzbekiston uchun!» || PQ-241, 2023-yil 27-iyul&lt;ref name=&quot;lex-pq241&quot;&gt;{{Cite web |url=https://lex.uz/uz/docs/-6549682 |title=Oʻzbekiston Respublikasi davlat mustaqilligining oʻttiz ikki yillik bayramiga tayyorgarlik koʻrish va uni oʻtkazish toʻgʻrisida |website=Lex.uz |date=2023-07-27 |access-date=2026-09-10 |language=uz}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2024 || 33 || «Bir boʻlsak — yagona xalqmiz, birlashsak — Vatanmiz!» || PQ-264, 2024-yil 18-iyul&lt;ref name=&quot;lex-pq264&quot;&gt;{{Cite web |url=https://lex.uz/uz/docs/-7027139 |title=Oʻzbekiston Respublikasi davlat mustaqilligining oʻttiz uch yillik bayramiga tayyorgarlik koʻrish va uni oʻtkazish toʻgʻrisida |website=Lex.uz |date=2024-07-18 |access-date=2026-09-10 |language=uz}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2025 || 34 || «Vatan uchun, millat uchun, xalq uchun!» || PQ-222, 2025-yil 10-iyul&lt;ref name=&quot;lex-pq222&quot; /&gt;
|-
| 2026 || 35 || «Yagona Vatan, yagona xalq boʻlib, yangi hayot va kelajak yaratamiz!» || PQ-120, 2026-yil 1-aprel&lt;ref name=&quot;lex-pq120&quot;&gt;{{Cite web |url=https://lex.uz/ru/docs/8115049 |title=О подготовке и проведении широкого празднования 35-й годовщины государственной независимости Республики Узбекистан |website=Lex.uz |date=2026-04-01 |access-date=2026-09-10 |language=ru}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;kun-2026-shior&quot;&gt;{{Cite web |url=https://kun.uz/news/2026/04/03/istiqlolning-35-yilligi-yagona-vatan-yagona-xalq-bolib-yangi-hayot-va-kelajak-yaratamiz-shiori-ostida-nishonlanadi |title=Istiqlolning 35 yilligi «Yagona Vatan, yagona xalq bo'lib, yangi hayot va kelajak yaratamiz!» shiori ostida nishonlanadi |website=Kun.uz |date=2026-04-03 |access-date=2026-09-10 |language=uz}}&lt;/ref&gt;
|}

== Nishonlanishi ==
Soʻnggi yillarda bayramning bosh tantanali marosimi 1-sentabrdan bir necha kun oldin oʻtkaziladi. Marosim kuni ertalab davlat rahbari «Shahidlar xotirasi» majmuasida qatagʻon qurbonlari xotirasini yod etadi va «Yangi Oʻzbekiston» bogʻidagi Mustaqillik monumentiga gul qoʻyadi, kechqurun esa Prezident nutqi bilan tantanali marosim boʻlib oʻtadi.&lt;ref name=&quot;gazeta-2026-tantana&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.gazeta.uz/oz/2026/08/28/celebrations/ |title=Prezident ishtirokida Mustaqillik kuniga bagʻishlangan tantanalar bugun, 28-avgust kuni boʻlib oʻtadi |website=Gazeta.uz |date=2026-08-28 |access-date=2026-09-10 |language=uz}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;sputnik-2025&quot;&gt;{{Cite web |url=https://oz.sputniknews.uz/20250829/mustaqillik-bayramining-bosh-tadbirlari-bugun-otadi-51585960.html |title=Mustaqillik bayramining bosh tadbirlari bugun boʻlib oʻtadi |website=Sputnik Oʻzbekiston |date=2025-08-29 |access-date=2026-09-10 |language=uz}}&lt;/ref&gt; Bayram kunlari poytaxtdagi istirohat bogʻlarida sayillar va konsertlar tashkil etiladi — masalan, 2025-yilning 30–31-avgust kunlari Toshkentning tumanlaridagi bogʻlarda bayram sayillari oʻtkazildi.&lt;ref name=&quot;gazeta-2025-sayil&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.gazeta.uz/oz/2025/08/26/independence-day/ |title=Toshkentning qayerlarida Mustaqillik bayrami sayillari oʻtkaziladi? |website=Gazeta.uz |date=2025-08-26 |access-date=2026-09-10 |language=uz}}&lt;/ref&gt; 2019-yilgi bayramda Toshkentda 9 daqiqa davom etgan va 2 700 dan ortiq zarbadan iborat otashin namoyish etilib, uning balandligi 350 metrga yetgan.&lt;ref name=&quot;kun-salyut-2019&quot;&gt;{{Cite web |url=https://kun.uz/35412802 |title=Video: Toshkentda Mustaqillik kuni munosabati bilan 350 metrlik bayram salyuti otildi |website=Kun.uz |date=2019-09-02 |access-date=2026-09-10 |language=uz}}&lt;/ref&gt;

=== 2016 — 25 yilligi ===
Mustaqillikning 25 yilligi arafasida Prezident [[Islom Karimov]] kasallik sababli bayram tadbirlarida ishtirok eta olmadi: uning xalqqa bayram tabrigi davlat televideniyesi orqali boshlovchi tomonidan oʻqib eshittirildi, anʼanaviy bayram konserti esa bekor qilindi.&lt;ref name=&quot;voa-2016&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.voanews.com/a/uzbak-president-misses-independence-day-speech/3489386.html |title=Uzbek President Misses Independence Day Speech Due to Illness |website=Voice of America |date=2016-09-01 |access-date=2026-09-10 |language=en}}&lt;/ref&gt; 2016-yil 2-sentabrda Islom Karimovning vafot etgani rasman eʼlon qilindi.

=== 2020 — pandemiya davri ===
COVID-19 pandemiyasi sababli 2020-yil 20-avgustda Prezident [[Shavkat Mirziyoyev]] Mustaqillik kuni munosabati bilan ommaviy yigʻinlar va sayillar oʻtkazishni cheklash zarurligini taʼkidladi.&lt;ref name=&quot;pres-2020&quot; /&gt; 31-avgustdagi 29 yillikka bagʻishlangan tantanali yigʻilish ixcham, onlayn formatda oʻtkazilib, bayram dasturlari televideniye orqali namoyish etildi.&lt;ref name=&quot;uza-2020&quot;&gt;{{Cite web |url=https://uza.uz/ru/posts/vystuplenie-prezidenta-respubliki-uzbekistan-shavkata-mirziye-31-08-2020 |title=Выступление Президента Республики Узбекистан Шавката Мирзиёева на торжественном собрании, посвященном 29-й годовщине независимости Республики Узбекистан |website=UzA |date=2020-08-31 |access-date=2026-09-10 |language=ru}}&lt;/ref&gt;

=== 2021 — 30 yilligi ===
2021-yil 31-avgustda Toshkentda «Yangi Oʻzbekiston» bogʻi va Mustaqillik monumenti Prezident ishtirokida ochildi hamda bayramning bosh tantanasi shu yerda oʻtkazildi.&lt;ref name=&quot;pres-2021&quot;&gt;{{Cite web |url=https://president.uz/en/lists/view/4593 |title=Opening of the &quot;New Uzbekistan&quot; Park and Independence Monument Takes Place |website=President.uz |date=2021-08-31 |access-date=2026-09-10 |language=en}}&lt;/ref&gt; Maydoni 104 gektar boʻlgan bogʻda 5 ming oʻrinli amfiteatr barpo etilgan.&lt;ref name=&quot;kun-2021-bog&quot;&gt;{{Cite web |url=https://kun.uz/en/news/2021/08/31/new-uzbekistan-complex-and-independence-monument-open-in-tashkent |title=&quot;New Uzbekistan&quot; complex and Independence Monument open in Tashkent |website=Kun.uz |date=2021-08-31 |access-date=2026-09-10 |language=en}}&lt;/ref&gt; Monument turk kompaniyasi ''Outdoor Factory'' tomonidan loyihalashtirilgan va qurilgan.&lt;ref name=&quot;dailysabah-2021&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.dailysabah.com/arts/uzbekistans-new-symbolic-monument-brought-to-life-by-turkish-firm/news |title=Uzbekistan's new symbolic monument brought to life by Turkish firm |website=Daily Sabah |date=2021-09-01 |access-date=2026-09-10 |language=en}}&lt;/ref&gt; Bayram arafasida toʻrt nafar fuqaro — Muhammad Ahmedov, Shavkat Ayupov, Ibrohim Gʻafurov va Munojat Yoʻlchiyevaga «Oʻzbekiston Qahramoni» unvoni berildi.&lt;ref name=&quot;kun-qahramon-2021&quot;&gt;{{Cite web |url=https://kun.uz/news/2021/08/24/tort-kishiga-ozbekiston-qahramoni-unvoni-berildi |title=Toʻrt kishiga «Oʻzbekiston Qahramoni» unvoni berildi |website=Kun.uz |date=2021-08-25 |access-date=2026-09-10 |language=uz}}&lt;/ref&gt;

2022-yilda bosh tantanali marosim 31-avgust kuni «Yangi Oʻzbekiston» bogʻida oʻtkazildi.&lt;ref name=&quot;pres-2022&quot;&gt;{{Cite web |url=https://president.uz/oz/lists/view/5483 |title=Prezident: Mustaqillik kuni biz uchun, kelgusi avlodlarimiz uchun doimo eng ulugʻ, eng aziz bayram boʻlib qoladi |website=President.uz |date=2022-08-31 |access-date=2026-09-10 |language=uz}}&lt;/ref&gt; 2023-yilgi bosh tadbirlarni ham shu bogʻda oʻtkazish Prezident qarorida belgilangan,&lt;ref name=&quot;lex-pq241&quot; /&gt; 2024-yilda tantanali marosim 31-avgustda,&lt;ref name=&quot;pres-2024&quot;&gt;{{Cite web |url=https://president.uz/oz/lists/view/7519 |title=Prezident Shavkat Mirziyoyevning Oʻzbekiston Respublikasi davlat mustaqilligining oʻttiz uch yilligiga bagʻishlangan tantanali marosimdagi nutqi |website=President.uz |date=2024-08-31 |access-date=2026-09-10 |language=uz}}&lt;/ref&gt; 2025-yilda esa 29-avgustda boʻlib oʻtdi.&lt;ref name=&quot;sputnik-2025&quot; /&gt;

=== 2026 — 35 yilligi ===
2026-yil 1-apreldagi PQ-120-son Prezident qaroriga koʻra, aprel–sentabr oylarida respublika boʻylab «Mustaqillik toʻyi» badiiy-ijodiy tadbirlari, avgust oyida Toshkentda mustaqil Oʻzbekistonning 35 yillik taraqqiyot yoʻliga bagʻishlangan xalqaro ilmiy konferensiya oʻtkazilishi, «Mustaqillik zafarnomasi» kitob-albomi nashr etilishi, 2026–2030-yillarda hududlardagi bogʻlarda «Vatan fidoyilari» ramziy yodgorliklari barpo etilishi, shuningdek, ijtimoiy tarmoqlarda #Mustaqillik35 va #Uzb35 heshteglari ostida aksiyalar oʻtkazilishi belgilandi.&lt;ref name=&quot;lex-pq120&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;pres-pq120&quot;&gt;{{Cite web |url=https://president.uz/oz/lists/view/9072 |title=Oʻzbekiston Respublikasi davlat mustaqilligining 35 yilligini keng nishonlashga tayyorgarlik koʻrish va uni oʻtkazish toʻgʻrisida |website=President.uz |date=2026-04-02 |access-date=2026-09-10 |language=uz}}&lt;/ref&gt;

Bosh tantanali marosim 2026-yil 28-avgust kuni kechqurun [[Yangi Toshkent]]da boʻlib oʻtdi.&lt;ref name=&quot;gazeta-2026-tantana&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;anhor-2026-marosim&quot;&gt;{{Cite web |url=https://anhor.uz/uzl/jamiyat/prezident-mustaqillik-35-yillik-marosim |title=Prezident Mustaqillikning 35 yilligiga bagʻishlangan marosimda nutq soʻzlamoqda |website=Anhor.uz |date=2026-08-28 |access-date=2026-09-10 |language=uz}}&lt;/ref&gt; Marosimning odatdagidan erta oʻtkazilishi Hindiston Bosh vaziri Narendra Modining 29–30-avgust kunlaridagi davlat tashrifi hamda 31-avgust — 1-sentabr kunlari Bishkekda boʻlib oʻtgan Shanxay hamkorlik tashkilotining sammiti bilan izohlandi.&lt;ref name=&quot;anhor-2026-sana&quot;&gt;{{Cite web |url=https://anhor.uz/uzl/ichkaridan-nazar/mustaqillik-bayrami-nega-erta-boshlanmoqda |title=Oʻzbekistonda prezident ishtirokidagi bayram nimaga erta oʻtkazilmoqda? |website=Anhor.uz |date=2026-08-28 |access-date=2026-09-10 |language=uz}}&lt;/ref&gt; Bayram arafasida Yangi Toshkentda Yangi Oʻzbekiston universiteti, Nizomiy nomidagi [[Oʻzbekiston milliy pedagogika universiteti]] va Oʻzbekiston Milliy kutubxonasining yangi binolari hamda Ginnes rekordlar kitobiga dunyodagi eng baland musiqali favvora sifatida kiritilgan favvora foydalanishga topshirildi.&lt;ref name=&quot;anhor-2026-marosim&quot; /&gt;

Prezident Shavkat Mirziyoyev bayram nutqida yetti yoʻnalishdagi milliy dasturlarni eʼlon qildi; kelgusi oʻn yilda 450 milliard dollar xorijiy investitsiya jalb etish, 2030-yilga borib yalpi ichki mahsulot hajmini 300 milliard dollarga yetkazish, besh yil ichida sogʻliqni saqlash xarajatlarini YaIMning 5 foiziga oshirish maqsadlari, shuningdek, Oʻzbekiston 2027–2029-yillarda ilk bor Qoʻshilmaslik harakatiga raislik qilishi maʼlum qilindi.&lt;ref name=&quot;euronews-2026&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.euronews.com/2026/08/29/uzbekistan-marks-35-years-of-independence-as-president-outlines-plans-for-next-decade |title=Uzbekistan marks 35 years of independence as president outlines plans for next decade |website=Euronews |date=2026-08-29 |access-date=2026-09-10 |language=en}}&lt;/ref&gt; Bayram konsertida milliy sanʼatkorlar bilan birga ispaniyalik tenor Xose Karreras, britaniyalik soprano Sara Braytman va italiyalik tenor Alessandro Safina chiqish qildi.&lt;ref name=&quot;euronews-2026&quot; /&gt;

2026-yil 22-avgustda bir guruh fuqarolarni davlat mukofotlari bilan taqdirlash hamda «Oʻzbekiston Respublikasi mustaqilligining 35 yilligi» esdalik nishoni bilan taqdirlash toʻgʻrisidagi farmonlar eʼlon qilindi;&lt;ref name=&quot;gazeta-2026-mukofot&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.gazeta.uz/oz/2026/08/22/mukofot/ |title=Prezident Oʻzbekiston mustaqilligining 35 yilligiga bir guruh fuqarolarni mukofotladi |website=Gazeta.uz |date=2026-08-22 |access-date=2026-09-10 |language=uz}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;pres-nishon-2026&quot;&gt;{{Cite web |url=https://president.uz/oz/lists/view/9521 |title=«Oʻzbekiston Respublikasi mustaqilligining 35 yilligi» esdalik nishoni bilan taqdirlash toʻgʻrisida |website=President.uz |date=2026-08-22 |access-date=2026-09-10 |language=uz}}&lt;/ref&gt; 26-avgustda 558 nafar fuqaroga yuksak davlat mukofotlari topshirildi.&lt;ref name=&quot;pres-mukofot-2026&quot;&gt;{{Cite web |url=https://president.uz/oz/lists/view/9539 |title=Mustaqillik bayrami arafasida fidoyi vatandoshlarimiz yuksak davlat mukofotlari bilan taqdirlandi |website=President.uz |date=2026-08-26 |access-date=2026-09-10 |language=uz}}&lt;/ref&gt; Oʻzbekiston Markaziy banki 35 yillikka bagʻishlangan esdalik tangalarini muomalaga chiqardi (quyida qarang).&lt;ref name=&quot;gazeta-tanga-2026&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.gazeta.uz/oz/2026/08/28/coin/ |title=Markaziy bank Mustaqillikning 35 yilligiga bagʻishlab oltin va kumush tangalarni muomalaga chiqardi |website=Gazeta.uz |date=2026-08-28 |access-date=2026-09-10 |language=uz}}&lt;/ref&gt;

Bayram xorijdagi Oʻzbekiston elchixonalari tomonidan ham nishonlandi — jumladan, 2026-yil 4-sentabrda Ashxobod shahridagi «Toshkent» bogʻida tantanali qabul marosimi oʻtkazildi.&lt;ref name=&quot;turkmen-2026&quot;&gt;{{Cite web |url=https://turkmenistan.gov.tm/en/post/109688/solemn-reception-ashgabat-35th-anniversary-independence-uzbekistan-was-celebrated-tashkent-park |title=A Solemn Reception in Ashgabat: The 35th Anniversary of Independence of Uzbekistan was Celebrated at Tashkent Park |website=Turkmenistan.gov.tm |date=2026-09-05 |access-date=2026-09-10 |language=en}}&lt;/ref&gt;

== Bayram bilan bogʻliq davlat anʼanalari ==
=== Afv etish ===
Mustaqillik kuni arafasida Prezident farmoni bilan jazoni oʻtayotgan shaxslarni afv etish anʼanaga aylangan. Umuman olganda, 2017-yildan buyon turli bayramlar munosabati bilan jami 31 ta afv etish toʻgʻrisidagi farmon imzolanib, ular asosida 10 567 nafar shaxs afv etilgan.&lt;ref name=&quot;gazeta-afv-2026&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.gazeta.uz/en/2026/08/27/pardon/ |title=President of Uzbekistan pardons 852 people ahead of Independence Day |website=Gazeta.uz |date=2026-08-27 |access-date=2026-09-10 |language=en}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Mustaqillik kuni arafasida afv etilganlar
! Yil !! Afv etilganlar soni
|-
| 2019 || 65&lt;ref name=&quot;sputnik-afv-2019&quot;&gt;{{Cite web |url=https://uz.sputniknews.ru/20190828/Mirziev-pomiloval-zaklyuchennykh-12312926.html |title=Мирзиёев помиловал 65 заключенных |website=Sputnik Узбекистан |date=2019-08-28 |access-date=2026-09-10 |language=ru}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2020 || 113 (shundan 2 nafari chet el fuqarosi)&lt;ref name=&quot;gazeta-afv-2020&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.gazeta.uz/oz/2020/08/28/afv/ |title=Mustaqillik bayrami arafasida 113 nafar fuqaro afv etildi |website=Gazeta.uz |date=2020-08-28 |access-date=2026-09-10 |language=uz}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2021 || 215 (shundan 69 nafari chet el fuqarosi)&lt;ref name=&quot;gazeta-afv-2021&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.gazeta.uz/ru/2021/08/27/pardon/ |title=Президент помиловал 215 осужденных |website=Gazeta.uz |date=2021-08-27 |access-date=2026-09-10 |language=ru}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2023 || 286 (shundan 30 nafari chet el fuqarosi)&lt;ref name=&quot;gazeta-afv-2023&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.gazeta.uz/oz/2023/08/31/afv/ |title=Mustaqillik bayrami arafasida 286 kishi afv etildi |website=Gazeta.uz |date=2023-08-31 |access-date=2026-09-10 |language=uz}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2024 || 522 (shundan 19 nafari chet el fuqarosi)&lt;ref name=&quot;gazeta-afv-2024&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.gazeta.uz/oz/2024/08/30/pardon/ |title=Mustaqillik bayrami arafasida 522 nafar mahbus, jumladan, 19 nafar xorijlik afv etildi |website=Gazeta.uz |date=2024-08-30 |access-date=2026-09-10 |language=uz}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2025 || 523 (shundan 8 nafari chet el fuqarosi)&lt;ref name=&quot;gazeta-afv-2025&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.gazeta.uz/en/2025/08/28/pardon/ |title=President of Uzbekistan pardons 523 convicts, including 8 foreigners |website=Gazeta.uz |date=2025-08-28 |access-date=2026-09-10 |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2026 || 852 (shundan 7 nafari chet el fuqarosi; 604 nafari jazodan toʻliq ozod qilingan)&lt;ref name=&quot;gazeta-afv-2026&quot; /&gt;
|}

=== Davlat mukofotlari ===
Mustaqillik kuni arafasida turli sohalarda fidokorona mehnat qilgan fuqarolarni davlat mukofotlari bilan taqdirlash toʻgʻrisida Prezident farmonlari chiqarilishi va mukofotlarni tantanali topshirish anʼanaviy tus olgan. Masalan, 2021-yilda bayram arafasida toʻrt nafar fuqaroga «Oʻzbekiston Qahramoni» unvoni berilgan,&lt;ref name=&quot;kun-qahramon-2021&quot; /&gt; 2025-yilda davlat mukofotlari 27-avgust kuni Prezident tomonidan topshirilgan,&lt;ref name=&quot;gazeta-mukofot-2025&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.gazeta.uz/oz/2025/08/27/mukofotlar/ |title=Shavkat Mirziyoyev turli soha vakillariga davlat mukofotlarini topshirdi |website=Gazeta.uz |date=2025-08-27 |access-date=2026-09-10 |language=uz}}&lt;/ref&gt; 2026-yilda esa 558 nafar fuqaro yuksak davlat mukofotlari bilan taqdirlangan.&lt;ref name=&quot;pres-mukofot-2026&quot; /&gt;

=== Esdalik tangalari ===
* '''30 yillik (2021)''' — Oʻzbekiston Markaziy banki 2021-yil 30-avgustdan 999,9 sofligidagi oltindan (15 va 20 grammli ikki xil dizaynda, jami 400 dona) va kumushdan (31,1 gramm, 2 000 dona) yasalgan esdalik tangalarini sotuvga chiqardi.&lt;ref name=&quot;cbu-2021&quot;&gt;{{Cite web |url=https://cbu.uz/en/banknotes-coins/commemorative-coins/information/2021/ |title=2021 – The Central Bank of the Republic of Uzbekistan |website=Central Bank of the Republic of Uzbekistan |access-date=2026-09-10 |language=en}}&lt;/ref&gt;
* '''35 yillik (2026)''' — nominali 100 000 soʻm, ogʻirligi 31,1 gramm boʻlgan 999,9 sofligidagi oltin va kumush tangalar uch xil dizaynda — Mustaqillik monumenti, Toshkentdagi Islom sivilizatsiyasi markazi va «35» raqami tasviri bilan zarb etildi. Dastlabki adadi 450 dona oltin va 800 dona kumush tangani tashkil etib, ular 2026-yil 27-avgustdan tijorat banklarining 690 ta filialida sotuvga chiqarildi.&lt;ref name=&quot;gazeta-tanga-2026&quot; /&gt;

=== Pochta markalari ===
Mustaqillikning 15 yilligi munosabati bilan 2006-yilda Oʻzbekistonda 10 turkumdagi 57 ta pochta markasi chiqarilgan; 2006-yil 30-avgustda Toshkent pochtamtida ularni maxsus shtamplash marosimi oʻtkazilgan.&lt;ref name=&quot;comnews-2006&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.comnews.ru/content/46107 |title=В Узбекистане появились новые почтовые марки. Посвященные 15-летию независимости республики |website=ComNews |date=2006-08-29 |access-date=2026-09-10 |language=ru}}&lt;/ref&gt;

== Dam olish kunlari ==
Bayram munosabati bilan qoʻshimcha dam olish kunlari belgilanishi yoki ish kunlari koʻchirilishi mumkin. 2018 va 2021-yillarda ketma-ket 5 kun dam olingan.&lt;ref name=&quot;gazeta-dam-2026ru&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.gazeta.uz/ru/2026/08/12/holidays/ |title=На День независимости жители Узбекистана отдохнут дольше, чем год назад |website=Gazeta.uz |date=2026-08-12 |access-date=2026-09-10 |language=ru}}&lt;/ref&gt; 2024-yilda 1-sentabr yakshanba kuniga toʻgʻri kelgani sababli 2-sentabr dam olish kuni deb belgilanib, 3-sentabr qoʻshimcha dam olish kuni qilingan (31-avgust — 3-sentabr).&lt;ref name=&quot;gazeta-dam-2024&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.gazeta.uz/ru/2024/08/27/holidays/ |title=Сколько дней в Узбекистане отдохнут в связи с празднованием Дня независимости |website=Gazeta.uz |date=2024-08-27 |access-date=2026-09-10 |language=ru}}&lt;/ref&gt; 2025-yilda qoʻshimcha dam olish kuni belgilanmagan.&lt;ref name=&quot;gazeta-dam-2025&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.gazeta.uz/oz/2025/08/21/holidays/ |title=Mustaqillik kuni uchun qoʻshimcha dam olish kunlari belgilanmaydi |website=Gazeta.uz |date=2025-08-21 |access-date=2026-09-10 |language=uz}}&lt;/ref&gt; 2026-yilda 31-avgust (dushanba) barcha xodimlar uchun qoʻshimcha dam olish kuni deb eʼlon qilinib, besh kunlik ish haftasida 29-avgustdan 1-sentabrgacha 4 kun, olti kunlik ish haftasida 3 kun dam olindi.&lt;ref name=&quot;gazeta-dam-2026&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.gazeta.uz/oz/2026/08/12/holiday/ |title=Mustaqillik bayramida oʻzbekistonliklar necha kun dam oladi? |website=Gazeta.uz |date=2026-08-12 |access-date=2026-09-10 |language=uz}}&lt;/ref&gt;

== Mustaqillik ramzi boʻlgan obyektlar ==
* '''[[Mustaqillik maydoni]]''' (Toshkent) — mustaqillik eʼlon qilinganidan soʻng sobiq Lenin maydoni shu nomni oldi.&lt;ref name=&quot;gazeta-maydon&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.gazeta.uz/oz/2023/09/02/history-of-mustaqillik-square/ |title=Qizildan Mustaqillikkacha. Oʻzbekistonning bosh maydoni fototarixi |website=Gazeta.uz |date=2023-09-02 |access-date=2026-09-10 |language=uz}}&lt;/ref&gt; 1992-yilda Lenin haykali turgan poydevorga Oʻzbekiston xaritasi tasvirlangan globus shaklidagi Mustaqillik monumenti oʻrnatildi. 2005-yil 28-dekabrda uning poyida haykaltaroshlar Ilhom va Kamol Jabborovlar yaratgan «Baxtiyor ona» haykali ochildi, 2006-yil fevralda esa majmuaga «Mustaqillik va ezgulik monumenti» nomi berildi.&lt;ref name=&quot;gazeta-baxtiyor-ona&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.gazeta.uz/oz/2022/12/28/baxtiyor-ona/ |title=&quot;Karimov koʻproq onaga urgʻu berishni soʻragandi&quot; — Mustaqillik maydonidagi Baxtiyor ona haykali ochilganiga 17 yil toʻldi |website=Gazeta.uz |date=2022-12-28 |access-date=2026-09-10 |language=uz}}&lt;/ref&gt;
* '''Ezgulik arkasi''' — 2005-yil 1-sentabrda qurib bitkazilgan; uzunligi 150 metr, 16 ta oq marmar ustundan iborat, markaziy arkasining balandligi 12 metr.&lt;ref name=&quot;mustaqillik-uz-arka&quot;&gt;{{Cite web |url=https://mustaqillik.uz/oz/pages/ezgulik_arka |title=Ezgulik arkasi |website=Mustaqillik.uz |access-date=2026-09-10 |language=uz}}&lt;/ref&gt;
* '''«Yangi Oʻzbekiston» bogʻi va Mustaqillik monumenti''' — 2021-yil 31-avgustda ochilgan;&lt;ref name=&quot;pres-2021&quot; /&gt; bayram munosabati bilan davlat rahbarining Mustaqillik monumentiga gul qoʻyish marosimi shu yerda oʻtkaziladi.&lt;ref name=&quot;gazeta-2026-tantana&quot; /&gt;

== Manbalar ==
&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>3vlq3iytyh6zfzc1diaw7l9ubgyvcmq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nilufar Usmonova</title>
    <ns>0</ns>
    <id>715579</id>
    <revision>
      <id>6327464</id>
      <parentid>6246060</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T12:01:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-57353-65</username>
        <id>320616</id>
      </contributor>
      <comment>/* Konsertografiya */</comment>
      <origin>6327464</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13018" sha1="t0ut4nr6bq4rsxt74204obi34cqjua2" xml:space="preserve">{{betaraflik}}
{{ism+familiya|Nilufar (ism)|Nilufar|Usmonova}}
{{Aktyor bilgiqutisi
| Ismi                     = Nilufar Usmonova
| tasvir                   = 
| Eni                      = 
| Imzo                     = 
| Tugʻilgan paytidagi ismi = Nilufar Ibrohimovna Usmonova
| Tavalludi sanasi         = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1987|4|6}}
| Tavalludi joyi = [[Toshkent]], Oʻzbekiston
| Vafoti sanasi =
| Vafoti joyi =
| Fuqaroligi = {{UZB}}
| Kasbi = Aktrisa, qoʻshiqchi
| Faoliyat yillari = 1987-yil 6-aprel
| Yoʻnalish =
| Mukofotlari = „Shuhrat“ medali
| imdb_id =
| Sayt =
}}

'''Nilufar Ibrohimovna Usmonova''' (1984-yil 6-aprelda tugʻilgan) — [[oʻzbek]] [[qoʻshiqchi]]si va [[aktrisa]]si. Yakkaxon karyera bilan shugʻullanadi.

== Biografiyasi ==
Nilufar Usmonova 1987-yil 6-aprelda [[Toshkent]] shahrida [[musiqachi]] [[Ibrohim Hakimov]] va „oʻzbek sahnasining primadonnasi“ [[Yulduz Usmonova]]ning ijodiy oilasida tugʻilgan&lt;ref name=&quot;kino-teatr.ru&quot;&gt;https://www.kino-teatr.ru/kino/acter/w/star/386170/bio/&lt;/ref&gt;. U tez-tez rivojlanib borar edi, ijodkor oilada va bola ijodkor tabiat, serqirra shaxs sifatida voyaga yetadi. Bugungi kunda Nilufar Usmonova taniqli estrada va kino artisti, baxtli turmush oʻrtogʻi va besh farzandning (uch oʻgʻil va ikki qiz) onasi&lt;ref name=&quot;kino-teatr.ru&quot;/&gt;. U ot sportini, rasm chizishni yaxshi koʻradi, sheʼr yozadi, oʻzining kiyim-kechak ishlab chiqarishni rejalashtirmoqda va bolalar va yoshlarni qoʻllab-quvvatlashga qaratilgan aksiya va loyihalar tashabbuskori. Boshlangʻich taʼlimni [[Margʻilon]]ning 18-sonli va [[Toshkent]]ning 17-spnli maktablarida olgan. 10-yoshida ota-onasi uni Buyuk Britaniyaga joʻnatdi, u yerda 4 yilini oʻtkazdi va [[:en:Vinehall School|Vinehall maktabi]] (1996-1999) va [[:en:Sherborne International|Sherborn xalqaro kollejida]] (1999-2000) kabi taʼlim muassasalarida tahsil oldi. 2001-yilda Nilufar Oʻzbekistonga qaytib, Toshkent Ulugʻbek nomidagi xalqaro maktabga oʻqishga kirdi va 2004-yilda uni tamomladi. 2006-yilda huquqshunos boʻlishni orzu qilgan Nilufar [[Toshkent davlat yuridik universiteti]]ga oʻqishga kirdi va 2013-yilda uni tamomladi&lt;ref name=&quot;kino-teatr.ru&quot;/&gt;.

== Shaxsiy hayoti ==
2004-yilda Nilufar Usmonova yosh huquqshunos Novzod Saidgaziyevga turmushga chiqdi. 2004-yilda yosh oilada toʻngʻich farzand, oʻgʻli — Saidazam dunyoga keldi va oʻsha yili er-xotin ajrashishdi. 2009-yilda Nilufar ikkinchi marta turmushga chiqadi&lt;ref name=&quot;repost.uz&quot;&gt;https://repost.uz/nilufar-usmanova&lt;/ref&gt;. Ushbu nikohda 2 ta oʻgʻillari: 2011-yilda — Ibrohim va 2012-yilda — Sulaymon tugʻiladi. Nilufar Usmonova turmush oʻrtogʻini ismini oshkor qilmagan, lekin u bu nikohda tinchlik va oʻzaro tushunish hukmronligini tez-tez taʼkidlagan.
2017-yil 7-mart kuni Sadiya ismli qizalogʻi tugʻilgan. 2018-yil 1-avgust kuni Sadiya ismli qizlaogʻi dunyoga keldi. 
Hozir Nilufar Usmonova 5 farzandning onasi.

== Faoliyati ==
Nilufar Usmonova 8 yoshida onasi Yulduz Usmonova bilan duetda oʻzining ilk qoʻshigʻi — «Shaytonga boʻysungan yuraklar»ni ijro etgan. 1995-yilda ushbu qoʻshiq uchun klip suratga olingan va oʻsha yili Yulduz Usmonovaning yakkaxon konserti doirasida Nilufar ilk bor onasi bilan katta sahnaga chiqqan. Shuningdek, 1995-yilda u taniqli oʻzbek aktyori [[Mirzabek Xolmedov]] va onasi Yulduz Usmonova bilan birga «Bolajon» filmida bosh rolni ijro etgan.

Dastlab Nilufar Usmonova professional qoʻshiqchilik karerasini yaratishga intilmagan — bolaligidan huquqshunos boʻlishni orzu qilgan, biroq ijod uni «oʻz zimmasiga olgan». 1997–2002-yillar oraligʻida u «Qoʻzichok», «Otajon», «Buvijon» («Zamin yulduzlari» festivalidagi taqdimot), «Yangi yil — Yangi asr» («Yulduz — shou» Yangi yil shousida premyera), «Yur» va «Sendan ozodman» kabi qoʻshiqlarni ijro etgan. 2002- va 2003-yillarda esa «Muhabbat sinovlari — 1» va «Muhabbat sinovlari — 2» filmlarida suratga tushgan.

Nilufarning professional faoliyati 2005-yilda — birinchi oʻgʻli Saidazamxonga bagʻishlangan «Bolam shu yurt seniki» qoʻshigʻining chiqishi bilan boshlangan. 2006-yilda u «Tarona Rekords» bilan shartnoma tuzgan va oʻsha yili «Boʻrilar» filmida suratga tushgan. 2007-yilda esa «Taslim boʻldi» qoʻshigʻi chiqarilgan boʻlib, keyinchalik bu qoʻshiq xitga aylangan. 2008-yilda «Taslim boʻldi!» nomli birinchi studiyaviy albomi va «Bevafo yorim» singli yozilgan. 2009-yilda esa ikkinchi studiyaviy albomi — «Baxtni kutgin» chiqarilgan boʻlib, undagi qoʻshiqlarning aksariyati milliy sahna xonandalari bilan duetlardan iborat: Otabek Mutalxoʻjayev bilan «Mayli-mayli», Akbar Otamuhamedov („Sado“) bilan «Voy-doda», Shohruhxon bilan «Senga boʻlsin» hamda Shahriyor bilan duetlar.

2010–2011-yillarda Nilufar Usmonova bir nechta xitlarni — «Farishtalar», «Tasanno», «Xayolim oʻgrisi», «Serobginam», «Qaray olasanmi?» qoʻshiqlarini yaratgan. 2012-yil «Jani» va «Qayt» singl hamda kliplarining premyerasi, shuningdek, Doniyor Bekturdiyev bilan «Aytishuv» dueti va Yulduz Usmonova bilan «Illo» duetining premyerasi bilan nishonlangan. 2013-yilda esa «Ana-ana», «Qadrimga yet», «Ey bola» va «Unutgin» nomli singllar yozilgan hamda ularga kliplar suratga olingan.

2015-yil 31-yanvar va 1-fevral kunlari [[Istanbul]] (Turkiya) shahrida Nilufar Usmonova konsert dasturi bilan chiqish qilgan. Repertuar janr va kayfiyat jihatidan turli-tuman kompozitsiyalardan iborat boʻlib, har bir qoʻshiq xonanda tomonidan boshdan kechirilgan va his qilingan hayotiy vaziyatlarni aks ettiradi. 2015-yil bahorida «Maktab» va «Dunyo» qoʻshiqlariga ikkita klip, iyun oyida esa «Bir donang boʻlay» qoʻshigʻiga klip suratga olingan.

== Diskografiyasi ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|- &quot;
! style=&quot;width:35px;&quot;| Yili
! style=&quot;width:150px;&quot;| Albom
|-
|2008
|align=&quot;left&quot;|''Taslim boʻldim''
|-
|2009
|align=&quot;left&quot;|''Baxtingni kutgin''
|-
|2013
|align=&quot;left&quot;|''Qadrimga yet''
|-
|2015
|align=&quot;left&quot;|''Dunyo''
|-
|2017
|align=&quot;left&quot;|''Arslonim''
|-
|2020
|align=&quot;left&quot;|''Asraydi''
|}
 
== Konsertografiya ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|- &quot;
! style=&quot;width:35px;&quot;| Yil
! style=&quot;width:150px;&quot;| Konsert nomi
! style=&quot;width:150px;&quot;| Konsert zali
! style=&quot;width:150px;&quot;| Kunlari
|-
|2022
|align=&quot;left&quot;|''Kel ikkimiz''
| rowspan=&quot;3&quot; align=&quot;left&quot; |[[Xalqlar doʻstligi saroyi]]
|15,16,oktabr
|-
|2023
|align=&quot;left&quot;|''Erkalaydi''
|24,25,26,noyabr
|-
|2025
| align=&quot;left&quot; |''Uchrashardik''
|22,23,24,25,26, Noyabr
|-
|
| align=&quot;left&quot; |
| align=&quot;left&quot; |
|
|}

== Videografiyasi ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Yil
! Klip
! Rejissor
|-
| 1995
| „Shaytonga boʻysingan yuraklar“
|
|-
| 1997
| „Otajon“
|
|-
| 2001
| „Yur“
| Rustam Soʻgʻdiev
|-
| 2005
| Bolam
| „9999“ studiyasi
|-
| 2006
| „Kachon Sezadi“&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; „Samarqand qiziman“
| Jasur Shametov&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; „9999“ studiyasi
|-
| 2007
| „Taslim budim“&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; Aybim&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; „Bir kuning bach shet“
| Jasur Shametov&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; „Shark sinema“&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; Yodgor Nosirov
|-
| 2008
| „Oshiqligim binosi“&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; „Maylin-maylin“&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; „Voy doda“
| „Shark sinema“
|-
| 2009
| „Bevafo yor“&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; „Armonli muhabbat“&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; Farishtalar&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; „Sen yetim emassan“
| Yodgor Nosirov&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; „Shark sinema“&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; „Shark sinema“&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; „9999“ studiyasi
|-
| 2010
| „Uchar qiz“&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; „Tasanno“&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; „Xayolimni oʻgʻrisi“&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; „Serobginam“
| „Shark sinema“&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; Yodgor Nosirov&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; Jasur Shametov&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; Jasur Shametov
|-
| 2011
| „Jani“&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; „Karay olasanmi“
| Nozim Jumayev&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; Yodgor Nosirov
|-
| 2012
| „Qayt“&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; Uylanding
| Akrom Tolipov&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; „Shark sinema“
|-
| 2013
| „Ana-ana“&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; „Qadrimga yet“&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; „Hey bola“&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; „Unutgin“
| Dilmurod Sharipov&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; Yodgor Nosirov&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; Yodgor Nosirov&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; Yodgor Nosirov
|-
| 2014
| „Chapanigina uzbegim“&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; „Kuyla-Kuyla“
| Sarvar Isayev&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; Yodgor Nosirov
|-
| 2015
| „Dunyo“
„Maktab“

„Bir donang boʻlay“
| Timur Primqulov
Yassaviy

Yigitali Mamadjonov
|}

== Filmografiyasi ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Yil
! Kino
|-
| 1995
| „Bolajon“
|-
| 2002
| „Muhabbat sinovlari“
|-
| 2003
| „Muhabbat sinovlari 2“
|-
| 2007
| „Boʻrilar“
|-
| 2008
| „Boʻrilar — 2“
|-
| 2012
| „Gʻaroyib Orzular“
|}

== Mukofotlar va nominatsiyalari ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Yil
! Mukofot
! Nomzodlik
! Natija
|-
| 2007
| „Yulduzli hit parad“ radiosi „Oʻzbegim taronasi“
| Oltin disk
| Gʻalaba&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; (&quot;Bir kuning baxsh et! &quot;)
|-
| 2010
| „M &amp; TVA“
| „Yilning eng yaxshi ayol xonandasi“
| Gʻalaba
|-
| 2011
| „Yulduzli hit parad“ radiosi „Oʻzbegim taronasi“
| Oltin disk
| Gʻalaba&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; („Tasanno“ qoʻshigʻi uchun)
|-
| 2012
| „Yulduzli hit parad“ radiosi „Oʻzbegim taronasi“
| Oltin disk
| Gʻalaba („Qaray olasanmi“ qoʻshigʻi va Doniyor Bekturdiev bilan „Aitishuv“ dueti uchun (xorazmlik xonanda))
|-
|2023 
|&quot;Yangi Oʻzbekiston yulduzlari&quot;
| Milliy mukofoti 
|&quot;Yilning eng yaxshi ayol honandasi&quot;
|}

== Faktlar ==
** „Turkvision — 2013“ tanlovida ishtirok etib, 11-oʻrinni egalladi
** Fond Forumning koʻplab xayriya loyihalari va tadbirlarida („Hayot uchun“ xayriya futboli, „Asrlar sadosi“ festivali, koʻkrak bezi kasalligiga chalingan ayollarni qoʻllab-quvvatlashga bagʻishlangan „Hayot uchun“ xayriya marafoni) faol ishtirok etdi.
** „Oʻzbegim Taronasi“ radiosi va „Tarona Rekordlari“ hamkorligida oʻtkaziladigan barcha konsertlarda qatnashadi.
**
** Aktyor [[Adiz Radjabov]] bilan „M&amp;TVA-2011“da boshlovchi sifatida ishtirok etdi.
** U Turkiyaning TRT telekanalining teledasturlarida ishtrok etdi („Zhani“, &quot;Qaray olasanmi? &quot;, „ Seni osmonimga olib ketaman“ va &quot;Qizil olma &quot;
** 2015-yil 31-yanvar va 1-fevral kunlari xonandaning Istanbul (Turkiya) shahrida yakkaxon konserti boʻlib oʻtdi. Repertuar janr va kayfiyat jihatidan butunlay boshqacha kompozitsiyalardan iborat boʻlib, har bir qoʻshiq rassom tomonidan yashagan va his qilgan maʼlum bir hayotiy vaziyatdir.
** „Maktab“ qoʻshigʻiga ishlangan klip bitiruv bayrami munosabati bilan tashkil etilgan tantanali satrlarda suratga olinib, bitiruvchilar uchun haqiqiy syurpriz boʻldi. Musiqani Kyamran Silence, soʻzi va ohangi — Yakzon, rejissori — Yassaviy. Xonandaning ijodiy jamoasi „Shakar“ qoʻshigʻi uchun „Maron 5“ videosi gʻoyasidan ilhomlangan va qoʻshiq ijro etgan. Video toʻgʻridan-toʻgʻri chiqishlar paytida — suratga olish va takrorlashsiz suratga olingan.
** Nilufar bolalar va yoshlarni qoʻllab-quvvatlashga qaratilgan aksiya va loyihalar tashabbuskori. Jumladan, Xalqaro bolalarni himoya qilish kuni munosabati bilan u ijodiy jamoasi bilan bolalar uchun ochiq havoda dam olish uyushtirdi.
** 2015-yil may oyida Nilyufar Usmonova nufuzli „Vevo“ klip-kanalida shaxsiy sahifasi bilan milliy sahnaning birinchi vakillaridan biriga aylandi.

== Mukofotlari ==
* [[Shuhrat medali]] (2021-yil 24-avgust) — ''xalqimizning ilmiy-intellektual salohiyati va maʼnaviyatini yuksaltirish, taʼlim, sogʻliqni saqlash, madaniyat, adabiyot, sanʼat, jismoniy tarbiya va sportni rivojlantirishdagi alohida xizmatlari uchun, shuningdek, ommaviy axborot vositalari mamlakatimiz taraqqiyotini taʼminlash, jamiyatda tinchlik va ijtimoiy-maʼnaviy barqarorlikni mustahkamlash, sogʻlom va barkamol yosh avlodni vatanparvarlik ruhida tarbiyalash, faol ijtimoiy faoliyat koʻrsatishga''&lt;ref&gt;[https://president.uz/ru/lists/view/4564 Ukaz Prezidenta Respubliki Uzbekistan ot 24-avgusta 2021 goda „O nagrajdenii v svyazi s tridsatiletiem gosudarstvennoy nezavisimosti Respubliki Uzbekistan gruppi rabotnikov sfer nauki, obrazovaniya, zdravooxraneniya, sporta, literaturi, kulturi, iskusstva i sredstv massovoy informatsii“]&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{DEFAULTSORT:Usmonova, Nilufar}}
[[Turkum:Shuhrat medali sohiblari]]
[[Turkum:Kishilar]]
[[Turkum:Toshkentda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1987-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:6-aprelda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik ayol qoʻshiqchilar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha qoʻshiqchilar]]</text>
      <sha1>t0ut4nr6bq4rsxt74204obi34cqjua2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327465</id>
      <parentid>6327464</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T12:02:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-57353-65</username>
        <id>320616</id>
      </contributor>
      <comment>/* Konsertografiya */</comment>
      <origin>6327465</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13055" sha1="rm42vh0fbtgge5xnquzb8eqt1h2v9w2" xml:space="preserve">{{betaraflik}}
{{ism+familiya|Nilufar (ism)|Nilufar|Usmonova}}
{{Aktyor bilgiqutisi
| Ismi                     = Nilufar Usmonova
| tasvir                   = 
| Eni                      = 
| Imzo                     = 
| Tugʻilgan paytidagi ismi = Nilufar Ibrohimovna Usmonova
| Tavalludi sanasi         = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1987|4|6}}
| Tavalludi joyi = [[Toshkent]], Oʻzbekiston
| Vafoti sanasi =
| Vafoti joyi =
| Fuqaroligi = {{UZB}}
| Kasbi = Aktrisa, qoʻshiqchi
| Faoliyat yillari = 1987-yil 6-aprel
| Yoʻnalish =
| Mukofotlari = „Shuhrat“ medali
| imdb_id =
| Sayt =
}}

'''Nilufar Ibrohimovna Usmonova''' (1984-yil 6-aprelda tugʻilgan) — [[oʻzbek]] [[qoʻshiqchi]]si va [[aktrisa]]si. Yakkaxon karyera bilan shugʻullanadi.

== Biografiyasi ==
Nilufar Usmonova 1987-yil 6-aprelda [[Toshkent]] shahrida [[musiqachi]] [[Ibrohim Hakimov]] va „oʻzbek sahnasining primadonnasi“ [[Yulduz Usmonova]]ning ijodiy oilasida tugʻilgan&lt;ref name=&quot;kino-teatr.ru&quot;&gt;https://www.kino-teatr.ru/kino/acter/w/star/386170/bio/&lt;/ref&gt;. U tez-tez rivojlanib borar edi, ijodkor oilada va bola ijodkor tabiat, serqirra shaxs sifatida voyaga yetadi. Bugungi kunda Nilufar Usmonova taniqli estrada va kino artisti, baxtli turmush oʻrtogʻi va besh farzandning (uch oʻgʻil va ikki qiz) onasi&lt;ref name=&quot;kino-teatr.ru&quot;/&gt;. U ot sportini, rasm chizishni yaxshi koʻradi, sheʼr yozadi, oʻzining kiyim-kechak ishlab chiqarishni rejalashtirmoqda va bolalar va yoshlarni qoʻllab-quvvatlashga qaratilgan aksiya va loyihalar tashabbuskori. Boshlangʻich taʼlimni [[Margʻilon]]ning 18-sonli va [[Toshkent]]ning 17-spnli maktablarida olgan. 10-yoshida ota-onasi uni Buyuk Britaniyaga joʻnatdi, u yerda 4 yilini oʻtkazdi va [[:en:Vinehall School|Vinehall maktabi]] (1996-1999) va [[:en:Sherborne International|Sherborn xalqaro kollejida]] (1999-2000) kabi taʼlim muassasalarida tahsil oldi. 2001-yilda Nilufar Oʻzbekistonga qaytib, Toshkent Ulugʻbek nomidagi xalqaro maktabga oʻqishga kirdi va 2004-yilda uni tamomladi. 2006-yilda huquqshunos boʻlishni orzu qilgan Nilufar [[Toshkent davlat yuridik universiteti]]ga oʻqishga kirdi va 2013-yilda uni tamomladi&lt;ref name=&quot;kino-teatr.ru&quot;/&gt;.

== Shaxsiy hayoti ==
2004-yilda Nilufar Usmonova yosh huquqshunos Novzod Saidgaziyevga turmushga chiqdi. 2004-yilda yosh oilada toʻngʻich farzand, oʻgʻli — Saidazam dunyoga keldi va oʻsha yili er-xotin ajrashishdi. 2009-yilda Nilufar ikkinchi marta turmushga chiqadi&lt;ref name=&quot;repost.uz&quot;&gt;https://repost.uz/nilufar-usmanova&lt;/ref&gt;. Ushbu nikohda 2 ta oʻgʻillari: 2011-yilda — Ibrohim va 2012-yilda — Sulaymon tugʻiladi. Nilufar Usmonova turmush oʻrtogʻini ismini oshkor qilmagan, lekin u bu nikohda tinchlik va oʻzaro tushunish hukmronligini tez-tez taʼkidlagan.
2017-yil 7-mart kuni Sadiya ismli qizalogʻi tugʻilgan. 2018-yil 1-avgust kuni Sadiya ismli qizlaogʻi dunyoga keldi. 
Hozir Nilufar Usmonova 5 farzandning onasi.

== Faoliyati ==
Nilufar Usmonova 8 yoshida onasi Yulduz Usmonova bilan duetda oʻzining ilk qoʻshigʻi — «Shaytonga boʻysungan yuraklar»ni ijro etgan. 1995-yilda ushbu qoʻshiq uchun klip suratga olingan va oʻsha yili Yulduz Usmonovaning yakkaxon konserti doirasida Nilufar ilk bor onasi bilan katta sahnaga chiqqan. Shuningdek, 1995-yilda u taniqli oʻzbek aktyori [[Mirzabek Xolmedov]] va onasi Yulduz Usmonova bilan birga «Bolajon» filmida bosh rolni ijro etgan.

Dastlab Nilufar Usmonova professional qoʻshiqchilik karerasini yaratishga intilmagan — bolaligidan huquqshunos boʻlishni orzu qilgan, biroq ijod uni «oʻz zimmasiga olgan». 1997–2002-yillar oraligʻida u «Qoʻzichok», «Otajon», «Buvijon» («Zamin yulduzlari» festivalidagi taqdimot), «Yangi yil — Yangi asr» («Yulduz — shou» Yangi yil shousida premyera), «Yur» va «Sendan ozodman» kabi qoʻshiqlarni ijro etgan. 2002- va 2003-yillarda esa «Muhabbat sinovlari — 1» va «Muhabbat sinovlari — 2» filmlarida suratga tushgan.

Nilufarning professional faoliyati 2005-yilda — birinchi oʻgʻli Saidazamxonga bagʻishlangan «Bolam shu yurt seniki» qoʻshigʻining chiqishi bilan boshlangan. 2006-yilda u «Tarona Rekords» bilan shartnoma tuzgan va oʻsha yili «Boʻrilar» filmida suratga tushgan. 2007-yilda esa «Taslim boʻldi» qoʻshigʻi chiqarilgan boʻlib, keyinchalik bu qoʻshiq xitga aylangan. 2008-yilda «Taslim boʻldi!» nomli birinchi studiyaviy albomi va «Bevafo yorim» singli yozilgan. 2009-yilda esa ikkinchi studiyaviy albomi — «Baxtni kutgin» chiqarilgan boʻlib, undagi qoʻshiqlarning aksariyati milliy sahna xonandalari bilan duetlardan iborat: Otabek Mutalxoʻjayev bilan «Mayli-mayli», Akbar Otamuhamedov („Sado“) bilan «Voy-doda», Shohruhxon bilan «Senga boʻlsin» hamda Shahriyor bilan duetlar.

2010–2011-yillarda Nilufar Usmonova bir nechta xitlarni — «Farishtalar», «Tasanno», «Xayolim oʻgrisi», «Serobginam», «Qaray olasanmi?» qoʻshiqlarini yaratgan. 2012-yil «Jani» va «Qayt» singl hamda kliplarining premyerasi, shuningdek, Doniyor Bekturdiyev bilan «Aytishuv» dueti va Yulduz Usmonova bilan «Illo» duetining premyerasi bilan nishonlangan. 2013-yilda esa «Ana-ana», «Qadrimga yet», «Ey bola» va «Unutgin» nomli singllar yozilgan hamda ularga kliplar suratga olingan.

2015-yil 31-yanvar va 1-fevral kunlari [[Istanbul]] (Turkiya) shahrida Nilufar Usmonova konsert dasturi bilan chiqish qilgan. Repertuar janr va kayfiyat jihatidan turli-tuman kompozitsiyalardan iborat boʻlib, har bir qoʻshiq xonanda tomonidan boshdan kechirilgan va his qilingan hayotiy vaziyatlarni aks ettiradi. 2015-yil bahorida «Maktab» va «Dunyo» qoʻshiqlariga ikkita klip, iyun oyida esa «Bir donang boʻlay» qoʻshigʻiga klip suratga olingan.

== Diskografiyasi ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|- &quot;
! style=&quot;width:35px;&quot;| Yili
! style=&quot;width:150px;&quot;| Albom
|-
|2008
|align=&quot;left&quot;|''Taslim boʻldim''
|-
|2009
|align=&quot;left&quot;|''Baxtingni kutgin''
|-
|2013
|align=&quot;left&quot;|''Qadrimga yet''
|-
|2015
|align=&quot;left&quot;|''Dunyo''
|-
|2017
|align=&quot;left&quot;|''Arslonim''
|-
|2020
|align=&quot;left&quot;|''Asraydi''
|}
 
== Konsertografiya ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|- &quot;
! style=&quot;width:35px;&quot;| Yil
! style=&quot;width:150px;&quot;| Konsert nomi
! style=&quot;width:150px;&quot;| Konsert zali
! style=&quot;width:150px;&quot;| Kunlari
|-
|2022
|align=&quot;left&quot;|''Kel ikkimiz''
| rowspan=&quot;3&quot; align=&quot;left&quot; |[[Xalqlar doʻstligi saroyi]]
|15,16 Oktabr
|-
|2023
|align=&quot;left&quot;|''Erkalaydi''
|24,25,26 Noyabr
|-
|2025
| align=&quot;left&quot; |''Uchrashardik''
|22,23,24,25,26, Noyabr
|-
|2025
| align=&quot;left&quot; |Salom,Sevgi
| align=&quot;left&quot; |
|8,9,10,11,12,13 Dekabr
|}

== Videografiyasi ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Yil
! Klip
! Rejissor
|-
| 1995
| „Shaytonga boʻysingan yuraklar“
|
|-
| 1997
| „Otajon“
|
|-
| 2001
| „Yur“
| Rustam Soʻgʻdiev
|-
| 2005
| Bolam
| „9999“ studiyasi
|-
| 2006
| „Kachon Sezadi“&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; „Samarqand qiziman“
| Jasur Shametov&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; „9999“ studiyasi
|-
| 2007
| „Taslim budim“&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; Aybim&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; „Bir kuning bach shet“
| Jasur Shametov&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; „Shark sinema“&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; Yodgor Nosirov
|-
| 2008
| „Oshiqligim binosi“&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; „Maylin-maylin“&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; „Voy doda“
| „Shark sinema“
|-
| 2009
| „Bevafo yor“&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; „Armonli muhabbat“&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; Farishtalar&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; „Sen yetim emassan“
| Yodgor Nosirov&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; „Shark sinema“&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; „Shark sinema“&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; „9999“ studiyasi
|-
| 2010
| „Uchar qiz“&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; „Tasanno“&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; „Xayolimni oʻgʻrisi“&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; „Serobginam“
| „Shark sinema“&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; Yodgor Nosirov&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; Jasur Shametov&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; Jasur Shametov
|-
| 2011
| „Jani“&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; „Karay olasanmi“
| Nozim Jumayev&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; Yodgor Nosirov
|-
| 2012
| „Qayt“&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; Uylanding
| Akrom Tolipov&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; „Shark sinema“
|-
| 2013
| „Ana-ana“&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; „Qadrimga yet“&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; „Hey bola“&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; „Unutgin“
| Dilmurod Sharipov&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; Yodgor Nosirov&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; Yodgor Nosirov&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; Yodgor Nosirov
|-
| 2014
| „Chapanigina uzbegim“&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; „Kuyla-Kuyla“
| Sarvar Isayev&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; Yodgor Nosirov
|-
| 2015
| „Dunyo“
„Maktab“

„Bir donang boʻlay“
| Timur Primqulov
Yassaviy

Yigitali Mamadjonov
|}

== Filmografiyasi ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Yil
! Kino
|-
| 1995
| „Bolajon“
|-
| 2002
| „Muhabbat sinovlari“
|-
| 2003
| „Muhabbat sinovlari 2“
|-
| 2007
| „Boʻrilar“
|-
| 2008
| „Boʻrilar — 2“
|-
| 2012
| „Gʻaroyib Orzular“
|}

== Mukofotlar va nominatsiyalari ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Yil
! Mukofot
! Nomzodlik
! Natija
|-
| 2007
| „Yulduzli hit parad“ radiosi „Oʻzbegim taronasi“
| Oltin disk
| Gʻalaba&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; (&quot;Bir kuning baxsh et! &quot;)
|-
| 2010
| „M &amp; TVA“
| „Yilning eng yaxshi ayol xonandasi“
| Gʻalaba
|-
| 2011
| „Yulduzli hit parad“ radiosi „Oʻzbegim taronasi“
| Oltin disk
| Gʻalaba&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; („Tasanno“ qoʻshigʻi uchun)
|-
| 2012
| „Yulduzli hit parad“ radiosi „Oʻzbegim taronasi“
| Oltin disk
| Gʻalaba („Qaray olasanmi“ qoʻshigʻi va Doniyor Bekturdiev bilan „Aitishuv“ dueti uchun (xorazmlik xonanda))
|-
|2023 
|&quot;Yangi Oʻzbekiston yulduzlari&quot;
| Milliy mukofoti 
|&quot;Yilning eng yaxshi ayol honandasi&quot;
|}

== Faktlar ==
** „Turkvision — 2013“ tanlovida ishtirok etib, 11-oʻrinni egalladi
** Fond Forumning koʻplab xayriya loyihalari va tadbirlarida („Hayot uchun“ xayriya futboli, „Asrlar sadosi“ festivali, koʻkrak bezi kasalligiga chalingan ayollarni qoʻllab-quvvatlashga bagʻishlangan „Hayot uchun“ xayriya marafoni) faol ishtirok etdi.
** „Oʻzbegim Taronasi“ radiosi va „Tarona Rekordlari“ hamkorligida oʻtkaziladigan barcha konsertlarda qatnashadi.
**
** Aktyor [[Adiz Radjabov]] bilan „M&amp;TVA-2011“da boshlovchi sifatida ishtirok etdi.
** U Turkiyaning TRT telekanalining teledasturlarida ishtrok etdi („Zhani“, &quot;Qaray olasanmi? &quot;, „ Seni osmonimga olib ketaman“ va &quot;Qizil olma &quot;
** 2015-yil 31-yanvar va 1-fevral kunlari xonandaning Istanbul (Turkiya) shahrida yakkaxon konserti boʻlib oʻtdi. Repertuar janr va kayfiyat jihatidan butunlay boshqacha kompozitsiyalardan iborat boʻlib, har bir qoʻshiq rassom tomonidan yashagan va his qilgan maʼlum bir hayotiy vaziyatdir.
** „Maktab“ qoʻshigʻiga ishlangan klip bitiruv bayrami munosabati bilan tashkil etilgan tantanali satrlarda suratga olinib, bitiruvchilar uchun haqiqiy syurpriz boʻldi. Musiqani Kyamran Silence, soʻzi va ohangi — Yakzon, rejissori — Yassaviy. Xonandaning ijodiy jamoasi „Shakar“ qoʻshigʻi uchun „Maron 5“ videosi gʻoyasidan ilhomlangan va qoʻshiq ijro etgan. Video toʻgʻridan-toʻgʻri chiqishlar paytida — suratga olish va takrorlashsiz suratga olingan.
** Nilufar bolalar va yoshlarni qoʻllab-quvvatlashga qaratilgan aksiya va loyihalar tashabbuskori. Jumladan, Xalqaro bolalarni himoya qilish kuni munosabati bilan u ijodiy jamoasi bilan bolalar uchun ochiq havoda dam olish uyushtirdi.
** 2015-yil may oyida Nilyufar Usmonova nufuzli „Vevo“ klip-kanalida shaxsiy sahifasi bilan milliy sahnaning birinchi vakillaridan biriga aylandi.

== Mukofotlari ==
* [[Shuhrat medali]] (2021-yil 24-avgust) — ''xalqimizning ilmiy-intellektual salohiyati va maʼnaviyatini yuksaltirish, taʼlim, sogʻliqni saqlash, madaniyat, adabiyot, sanʼat, jismoniy tarbiya va sportni rivojlantirishdagi alohida xizmatlari uchun, shuningdek, ommaviy axborot vositalari mamlakatimiz taraqqiyotini taʼminlash, jamiyatda tinchlik va ijtimoiy-maʼnaviy barqarorlikni mustahkamlash, sogʻlom va barkamol yosh avlodni vatanparvarlik ruhida tarbiyalash, faol ijtimoiy faoliyat koʻrsatishga''&lt;ref&gt;[https://president.uz/ru/lists/view/4564 Ukaz Prezidenta Respubliki Uzbekistan ot 24-avgusta 2021 goda „O nagrajdenii v svyazi s tridsatiletiem gosudarstvennoy nezavisimosti Respubliki Uzbekistan gruppi rabotnikov sfer nauki, obrazovaniya, zdravooxraneniya, sporta, literaturi, kulturi, iskusstva i sredstv massovoy informatsii“]&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{DEFAULTSORT:Usmonova, Nilufar}}
[[Turkum:Shuhrat medali sohiblari]]
[[Turkum:Kishilar]]
[[Turkum:Toshkentda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1987-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:6-aprelda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik ayol qoʻshiqchilar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha qoʻshiqchilar]]</text>
      <sha1>rm42vh0fbtgge5xnquzb8eqt1h2v9w2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327536</id>
      <parentid>6327465</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T15:20:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mirishkorlik</username>
        <id>75661</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Undid 2 revisions from [[Special:Diff/6327464|6327464]] until [[Special:Diff/6327465|6327465]]</comment>
      <origin>6327536</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12977" sha1="3p4l3f3fbf5j45twb97q90t2hd7et1d" xml:space="preserve">{{betaraflik}}
{{ism+familiya|Nilufar (ism)|Nilufar|Usmonova}}
{{Aktyor bilgiqutisi
| Ismi                     = Nilufar Usmonova
| tasvir                   = 
| Eni                      = 
| Imzo                     = 
| Tugʻilgan paytidagi ismi = Nilufar Ibrohimovna Usmonova
| Tavalludi sanasi         = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1987|4|6}}
| Tavalludi joyi = [[Toshkent]], Oʻzbekiston
| Vafoti sanasi =
| Vafoti joyi =
| Fuqaroligi = {{UZB}}
| Kasbi = Aktrisa, qoʻshiqchi
| Faoliyat yillari = 1987-yil 6-aprel
| Yoʻnalish =
| Mukofotlari = „Shuhrat“ medali
| imdb_id =
| Sayt =
}}

'''Nilufar Ibrohimovna Usmonova''' (1984-yil 6-aprelda tugʻilgan) — [[oʻzbek]] [[qoʻshiqchi]]si va [[aktrisa]]si. Yakkaxon karyera bilan shugʻullanadi.

== Biografiyasi ==
Nilufar Usmonova 1987-yil 6-aprelda [[Toshkent]] shahrida [[musiqachi]] [[Ibrohim Hakimov]] va „oʻzbek sahnasining primadonnasi“ [[Yulduz Usmonova]]ning ijodiy oilasida tugʻilgan&lt;ref name=&quot;kino-teatr.ru&quot;&gt;https://www.kino-teatr.ru/kino/acter/w/star/386170/bio/&lt;/ref&gt;. U tez-tez rivojlanib borar edi, ijodkor oilada va bola ijodkor tabiat, serqirra shaxs sifatida voyaga yetadi. Bugungi kunda Nilufar Usmonova taniqli estrada va kino artisti, baxtli turmush oʻrtogʻi va besh farzandning (uch oʻgʻil va ikki qiz) onasi&lt;ref name=&quot;kino-teatr.ru&quot;/&gt;. U ot sportini, rasm chizishni yaxshi koʻradi, sheʼr yozadi, oʻzining kiyim-kechak ishlab chiqarishni rejalashtirmoqda va bolalar va yoshlarni qoʻllab-quvvatlashga qaratilgan aksiya va loyihalar tashabbuskori. Boshlangʻich taʼlimni [[Margʻilon]]ning 18-sonli va [[Toshkent]]ning 17-spnli maktablarida olgan. 10-yoshida ota-onasi uni Buyuk Britaniyaga joʻnatdi, u yerda 4 yilini oʻtkazdi va [[:en:Vinehall School|Vinehall maktabi]] (1996-1999) va [[:en:Sherborne International|Sherborn xalqaro kollejida]] (1999-2000) kabi taʼlim muassasalarida tahsil oldi. 2001-yilda Nilufar Oʻzbekistonga qaytib, Toshkent Ulugʻbek nomidagi xalqaro maktabga oʻqishga kirdi va 2004-yilda uni tamomladi. 2006-yilda huquqshunos boʻlishni orzu qilgan Nilufar [[Toshkent davlat yuridik universiteti]]ga oʻqishga kirdi va 2013-yilda uni tamomladi&lt;ref name=&quot;kino-teatr.ru&quot;/&gt;.

== Shaxsiy hayoti ==
2004-yilda Nilufar Usmonova yosh huquqshunos Novzod Saidgaziyevga turmushga chiqdi. 2004-yilda yosh oilada toʻngʻich farzand, oʻgʻli — Saidazam dunyoga keldi va oʻsha yili er-xotin ajrashishdi. 2009-yilda Nilufar ikkinchi marta turmushga chiqadi&lt;ref name=&quot;repost.uz&quot;&gt;https://repost.uz/nilufar-usmanova&lt;/ref&gt;. Ushbu nikohda 2 ta oʻgʻillari: 2011-yilda — Ibrohim va 2012-yilda — Sulaymon tugʻiladi. Nilufar Usmonova turmush oʻrtogʻini ismini oshkor qilmagan, lekin u bu nikohda tinchlik va oʻzaro tushunish hukmronligini tez-tez taʼkidlagan.
2017-yil 7-mart kuni Sadiya ismli qizalogʻi tugʻilgan. 2018-yil 1-avgust kuni Sadiya ismli qizlaogʻi dunyoga keldi. 
Hozir Nilufar Usmonova 5 farzandning onasi.

== Faoliyati ==
Nilufar Usmonova 8 yoshida onasi Yulduz Usmonova bilan duetda oʻzining ilk qoʻshigʻi — «Shaytonga boʻysungan yuraklar»ni ijro etgan. 1995-yilda ushbu qoʻshiq uchun klip suratga olingan va oʻsha yili Yulduz Usmonovaning yakkaxon konserti doirasida Nilufar ilk bor onasi bilan katta sahnaga chiqqan. Shuningdek, 1995-yilda u taniqli oʻzbek aktyori [[Mirzabek Xolmedov]] va onasi Yulduz Usmonova bilan birga «Bolajon» filmida bosh rolni ijro etgan.

Dastlab Nilufar Usmonova professional qoʻshiqchilik karerasini yaratishga intilmagan — bolaligidan huquqshunos boʻlishni orzu qilgan, biroq ijod uni «oʻz zimmasiga olgan». 1997–2002-yillar oraligʻida u «Qoʻzichok», «Otajon», «Buvijon» («Zamin yulduzlari» festivalidagi taqdimot), «Yangi yil — Yangi asr» («Yulduz — shou» Yangi yil shousida premyera), «Yur» va «Sendan ozodman» kabi qoʻshiqlarni ijro etgan. 2002- va 2003-yillarda esa «Muhabbat sinovlari — 1» va «Muhabbat sinovlari — 2» filmlarida suratga tushgan.

Nilufarning professional faoliyati 2005-yilda — birinchi oʻgʻli Saidazamxonga bagʻishlangan «Bolam shu yurt seniki» qoʻshigʻining chiqishi bilan boshlangan. 2006-yilda u «Tarona Rekords» bilan shartnoma tuzgan va oʻsha yili «Boʻrilar» filmida suratga tushgan. 2007-yilda esa «Taslim boʻldi» qoʻshigʻi chiqarilgan boʻlib, keyinchalik bu qoʻshiq xitga aylangan. 2008-yilda «Taslim boʻldi!» nomli birinchi studiyaviy albomi va «Bevafo yorim» singli yozilgan. 2009-yilda esa ikkinchi studiyaviy albomi — «Baxtni kutgin» chiqarilgan boʻlib, undagi qoʻshiqlarning aksariyati milliy sahna xonandalari bilan duetlardan iborat: Otabek Mutalxoʻjayev bilan «Mayli-mayli», Akbar Otamuhamedov („Sado“) bilan «Voy-doda», Shohruhxon bilan «Senga boʻlsin» hamda Shahriyor bilan duetlar.

2010–2011-yillarda Nilufar Usmonova bir nechta xitlarni — «Farishtalar», «Tasanno», «Xayolim oʻgrisi», «Serobginam», «Qaray olasanmi?» qoʻshiqlarini yaratgan. 2012-yil «Jani» va «Qayt» singl hamda kliplarining premyerasi, shuningdek, Doniyor Bekturdiyev bilan «Aytishuv» dueti va Yulduz Usmonova bilan «Illo» duetining premyerasi bilan nishonlangan. 2013-yilda esa «Ana-ana», «Qadrimga yet», «Ey bola» va «Unutgin» nomli singllar yozilgan hamda ularga kliplar suratga olingan.

2015-yil 31-yanvar va 1-fevral kunlari [[Istanbul]] (Turkiya) shahrida Nilufar Usmonova konsert dasturi bilan chiqish qilgan. Repertuar janr va kayfiyat jihatidan turli-tuman kompozitsiyalardan iborat boʻlib, har bir qoʻshiq xonanda tomonidan boshdan kechirilgan va his qilingan hayotiy vaziyatlarni aks ettiradi. 2015-yil bahorida «Maktab» va «Dunyo» qoʻshiqlariga ikkita klip, iyun oyida esa «Bir donang boʻlay» qoʻshigʻiga klip suratga olingan.

== Diskografiyasi ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|- &quot;
! style=&quot;width:35px;&quot;| Yili
! style=&quot;width:150px;&quot;| Albom
|-
|2008
|align=&quot;left&quot;|''Taslim boʻldim''
|-
|2009
|align=&quot;left&quot;|''Baxtingni kutgin''
|-
|2013
|align=&quot;left&quot;|''Qadrimga yet''
|-
|2015
|align=&quot;left&quot;|''Dunyo''
|-
|2017
|align=&quot;left&quot;|''Arslonim''
|-
|2020
|align=&quot;left&quot;|''Asraydi''
|}
 
== Konsertografiya ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|- &quot;
! style=&quot;width:35px;&quot;| Yil
! style=&quot;width:150px;&quot;| Konsert nomi
! style=&quot;width:150px;&quot;| Konsert zali
! style=&quot;width:150px;&quot;| Kunlari
|-
|2022
|align=&quot;left&quot;|''Kel ikkimiz''
| rowspan=&quot;3&quot; align=&quot;left&quot; |[[Xalqlar doʻstligi saroyi]]
|15,16,oktabr
|-
|2023
|align=&quot;left&quot;|''Erkalaydi''
|24,25,26,noyabr
|-
|2025
| align=&quot;left&quot; |''Uchrashardik''
|22,23,24,25,26, Noyabr
|}

== Videografiyasi ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Yil
! Klip
! Rejissor
|-
| 1995
| „Shaytonga boʻysingan yuraklar“
|
|-
| 1997
| „Otajon“
|
|-
| 2001
| „Yur“
| Rustam Soʻgʻdiev
|-
| 2005
| Bolam
| „9999“ studiyasi
|-
| 2006
| „Kachon Sezadi“&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; „Samarqand qiziman“
| Jasur Shametov&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; „9999“ studiyasi
|-
| 2007
| „Taslim budim“&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; Aybim&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; „Bir kuning bach shet“
| Jasur Shametov&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; „Shark sinema“&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; Yodgor Nosirov
|-
| 2008
| „Oshiqligim binosi“&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; „Maylin-maylin“&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; „Voy doda“
| „Shark sinema“
|-
| 2009
| „Bevafo yor“&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; „Armonli muhabbat“&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; Farishtalar&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; „Sen yetim emassan“
| Yodgor Nosirov&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; „Shark sinema“&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; „Shark sinema“&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; „9999“ studiyasi
|-
| 2010
| „Uchar qiz“&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; „Tasanno“&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; „Xayolimni oʻgʻrisi“&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; „Serobginam“
| „Shark sinema“&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; Yodgor Nosirov&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; Jasur Shametov&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; Jasur Shametov
|-
| 2011
| „Jani“&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; „Karay olasanmi“
| Nozim Jumayev&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; Yodgor Nosirov
|-
| 2012
| „Qayt“&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; Uylanding
| Akrom Tolipov&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; „Shark sinema“
|-
| 2013
| „Ana-ana“&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; „Qadrimga yet“&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; „Hey bola“&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; „Unutgin“
| Dilmurod Sharipov&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; Yodgor Nosirov&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; Yodgor Nosirov&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; Yodgor Nosirov
|-
| 2014
| „Chapanigina uzbegim“&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; „Kuyla-Kuyla“
| Sarvar Isayev&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; Yodgor Nosirov
|-
| 2015
| „Dunyo“
„Maktab“

„Bir donang boʻlay“
| Timur Primqulov
Yassaviy

Yigitali Mamadjonov
|}

== Filmografiyasi ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Yil
! Kino
|-
| 1995
| „Bolajon“
|-
| 2002
| „Muhabbat sinovlari“
|-
| 2003
| „Muhabbat sinovlari 2“
|-
| 2007
| „Boʻrilar“
|-
| 2008
| „Boʻrilar — 2“
|-
| 2012
| „Gʻaroyib Orzular“
|}

== Mukofotlar va nominatsiyalari ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Yil
! Mukofot
! Nomzodlik
! Natija
|-
| 2007
| „Yulduzli hit parad“ radiosi „Oʻzbegim taronasi“
| Oltin disk
| Gʻalaba&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; (&quot;Bir kuning baxsh et! &quot;)
|-
| 2010
| „M &amp; TVA“
| „Yilning eng yaxshi ayol xonandasi“
| Gʻalaba
|-
| 2011
| „Yulduzli hit parad“ radiosi „Oʻzbegim taronasi“
| Oltin disk
| Gʻalaba&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; („Tasanno“ qoʻshigʻi uchun)
|-
| 2012
| „Yulduzli hit parad“ radiosi „Oʻzbegim taronasi“
| Oltin disk
| Gʻalaba („Qaray olasanmi“ qoʻshigʻi va Doniyor Bekturdiev bilan „Aitishuv“ dueti uchun (xorazmlik xonanda))
|-
|2023 
|&quot;Yangi Oʻzbekiston yulduzlari&quot;
| Milliy mukofoti 
|&quot;Yilning eng yaxshi ayol honandasi&quot;
|}

== Faktlar ==
** „Turkvision — 2013“ tanlovida ishtirok etib, 11-oʻrinni egalladi
** Fond Forumning koʻplab xayriya loyihalari va tadbirlarida („Hayot uchun“ xayriya futboli, „Asrlar sadosi“ festivali, koʻkrak bezi kasalligiga chalingan ayollarni qoʻllab-quvvatlashga bagʻishlangan „Hayot uchun“ xayriya marafoni) faol ishtirok etdi.
** „Oʻzbegim Taronasi“ radiosi va „Tarona Rekordlari“ hamkorligida oʻtkaziladigan barcha konsertlarda qatnashadi.
**
** Aktyor [[Adiz Radjabov]] bilan „M&amp;TVA-2011“da boshlovchi sifatida ishtirok etdi.
** U Turkiyaning TRT telekanalining teledasturlarida ishtrok etdi („Zhani“, &quot;Qaray olasanmi? &quot;, „ Seni osmonimga olib ketaman“ va &quot;Qizil olma &quot;
** 2015-yil 31-yanvar va 1-fevral kunlari xonandaning Istanbul (Turkiya) shahrida yakkaxon konserti boʻlib oʻtdi. Repertuar janr va kayfiyat jihatidan butunlay boshqacha kompozitsiyalardan iborat boʻlib, har bir qoʻshiq rassom tomonidan yashagan va his qilgan maʼlum bir hayotiy vaziyatdir.
** „Maktab“ qoʻshigʻiga ishlangan klip bitiruv bayrami munosabati bilan tashkil etilgan tantanali satrlarda suratga olinib, bitiruvchilar uchun haqiqiy syurpriz boʻldi. Musiqani Kyamran Silence, soʻzi va ohangi — Yakzon, rejissori — Yassaviy. Xonandaning ijodiy jamoasi „Shakar“ qoʻshigʻi uchun „Maron 5“ videosi gʻoyasidan ilhomlangan va qoʻshiq ijro etgan. Video toʻgʻridan-toʻgʻri chiqishlar paytida — suratga olish va takrorlashsiz suratga olingan.
** Nilufar bolalar va yoshlarni qoʻllab-quvvatlashga qaratilgan aksiya va loyihalar tashabbuskori. Jumladan, Xalqaro bolalarni himoya qilish kuni munosabati bilan u ijodiy jamoasi bilan bolalar uchun ochiq havoda dam olish uyushtirdi.
** 2015-yil may oyida Nilyufar Usmonova nufuzli „Vevo“ klip-kanalida shaxsiy sahifasi bilan milliy sahnaning birinchi vakillaridan biriga aylandi.

== Mukofotlari ==
* [[Shuhrat medali]] (2021-yil 24-avgust) — ''xalqimizning ilmiy-intellektual salohiyati va maʼnaviyatini yuksaltirish, taʼlim, sogʻliqni saqlash, madaniyat, adabiyot, sanʼat, jismoniy tarbiya va sportni rivojlantirishdagi alohida xizmatlari uchun, shuningdek, ommaviy axborot vositalari mamlakatimiz taraqqiyotini taʼminlash, jamiyatda tinchlik va ijtimoiy-maʼnaviy barqarorlikni mustahkamlash, sogʻlom va barkamol yosh avlodni vatanparvarlik ruhida tarbiyalash, faol ijtimoiy faoliyat koʻrsatishga''&lt;ref&gt;[https://president.uz/ru/lists/view/4564 Ukaz Prezidenta Respubliki Uzbekistan ot 24-avgusta 2021 goda „O nagrajdenii v svyazi s tridsatiletiem gosudarstvennoy nezavisimosti Respubliki Uzbekistan gruppi rabotnikov sfer nauki, obrazovaniya, zdravooxraneniya, sporta, literaturi, kulturi, iskusstva i sredstv massovoy informatsii“]&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{DEFAULTSORT:Usmonova, Nilufar}}
[[Turkum:Shuhrat medali sohiblari]]
[[Turkum:Kishilar]]
[[Turkum:Toshkentda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1987-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:6-aprelda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik ayol qoʻshiqchilar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha qoʻshiqchilar]]</text>
      <sha1>3p4l3f3fbf5j45twb97q90t2hd7et1d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ruslan Kudaev</title>
    <ns>0</ns>
    <id>716116</id>
    <revision>
      <id>6327617</id>
      <parentid>3804317</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T22:00:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327617</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5980" sha1="dwsmuxozvt3u2yh84xrhrmk1i4um4o3" xml:space="preserve">{{Sportchi bilgiqutisi
| ism                   = Ruslan Kudaev
| tasvir                = Ruslan Kudayev Challenge SNCF Reseau 2015 quals t091054.jpg
| tasvirizoh            =
| jins                  = 
| tugilgan_paytdagi_ism =
| laqablar              =
| fuqarolik             =  {{UZB}}
| sport = [[qilichbozlik]]
| klub =
| tavallud_sana = 8-may 1980-yil
| tavallud_yer = [[Asaka (shahar)|Asaka]], [[Andijon viloyati]], [[Oʻzbekiston|Oʻzbekiston]]
| vafot_sana =
| vafot_yer =
| faoliyat_yillar =
| faol_tomon =
| murabbiylar =
| boy = 180
| vazn =
| medallar =
| vebsayt =
}}


'''Ruslan Ravilevich Kudaev''' (tugʻ. 8-may 1980-yil, [[Asaka (shahar)|Asaka]], [[Andijon viloyati]], [[Oʻzbekiston|Oʻzbekiston]]) — oʻzbek [[Qilichbozlik|qilichboz]]-shpaga, 2000-2016-yillarda Oʻzbekiston terma jamoasi aʼzosi. [[2012-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari|2012-yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlari ishtirokchisi]], koʻp karra Oʻzbekiston chempioni, 2016-yildan qilichbozlik boʻyicha Oʻzbekiston terma jamoasi murabbiyi.

== Martaba ==
Oʻn yoshida qilichbozlik bilan shugʻullana boshlagan, 1991-yildan buyon musobaqalarda qatnashib kelmoqda. 2003-yilda [[Oʻzbekiston davlat jismoniy tarbiya va sport universiteti|Oʻzbekiston davlat jismoniy tarbiya institutini]] tamomlagan. 2005-yilda [[Leipzig|Leipzigda]] ([[Germaniya]]) qilichbozlik boʻyicha jahon chempionatida sakkizinchi oʻrinni egalladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://fie.org/competitions/2005/244|title=INTERNATIONAL FENCING FEDERATION - The International Fencing Federation official website|work=INTERNATIONAL FENCING FEDERATION - The International Fencing Federation official website|accessdate=2021-08-21|language=en|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210911060526/https://fie.org/competitions/2005/244|arxivsana=2021-09-11}}&lt;/ref&gt;. Oʻsha yildan [[Navoiy]] shahrida murabbiy boʻlib ishlay boshladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.fencing.uz/ru/page/596/kudaev-ruslan-ravilevich|title=Кудаев Руслан Равильевич|work=www.fencing.uz|accessdate=2021-08-21|archive-date=2021-08-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20210821133133/https://www.fencing.uz/ru/page/596/kudaev-ruslan-ravilevich}}&lt;/ref&gt;.

[[Vakayama|Vakayamada]] ([[Yaponiya]]) Osiyo-Okeaniya uchun saralash turnirida Ruslan finalda [[Vyetnam|vyetnamlik]] Nguyen Tien Nyatni magʻlub etib, birinchi oʻrinni egalladi va shu tariqa XXX yozgi Olimpiya oʻyinlariga licenziyani qoʻlga kiritdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|language=ru|url=https://uzreport.news/sports/ruslan-kudaev-zavoeval-olimpiyskuyu-litsenziyu-po-fehtovaniyu|title=Руслан Кудаев завоевал олимпийскую лицензию по фехтованию|work=UzReport.news|accessdate=2021-08-21}}&lt;/ref&gt;. [[London|2012-yilda Londonda]] ([[Birlashgan Qirollik]]) boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiya oʻyinlarida yakkakurashda birinchi bosqichda [[Koreya Respublikasi|koreyalik]] sportchi Park Kyung Du bilan uchrashdi va 15:9 hisobida yirik gʻalaba qozondi. Keyingi bosqichda u [[Venesuela|venesuelalik]] qilichboz Silvio Fernandesga 3:15 hisobida imkoniyatni boy berdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.london2012.com/athlete/kudayev-ruslan-1042603/|title=Ruslan Kudayev - Fencing - Olympic Athlete {{!}} London 2012|work=web.archive.org|date=2012-09-12|accessdate=2021-08-21|language=en|archive-date=2012-09-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20120912125906/http://www.london2012.com/athlete/kudayev-ruslan-1042603/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|language=ru|url=https://www.uzdaily.uz/ru/post/12058|title=Лондон-2012: Шпажист Руслан Кудаев не дошел до четвертьфинала|author=UzDaily|work=UzDaily.uz|accessdate=2021-08-21}}&lt;/ref&gt;. [[Toshkent|Toshkentda]]&lt;nowiki/&gt;oʻtkazilayotgan qilichbozlik boʻyicha Markaziy Osiyo chempionatining yakkalik bahslari finalida Qozogʻiston vakili Albert Sheshin 15:13 hisobida zafar quchdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|language=ru|url=https://www.gazeta.uz/ru/2012/11/17/fencing/|title=Руслан Кудаев победил на первом открытом чемпионате ЦА по фехтованию|work=Газета.uz|date=2012-11-17|accessdate=2021-08-21}}&lt;/ref&gt;.

2014-yilda [[Qozon|Qozon shahrida]] ([[Rossiya]]) oʻtkazilgan qilichbozlik boʻyicha jahon chempionatida yakkakurashning 1/16 finalida shveycariyalik Fabian Kauterga 11:15 hisobida imkoniyatni boy bergan edi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|language=ru|url=https://www.championat.com/other/_others/tournament/272/match/15872/|title=Прочие. Мужчины. Шпага. 1/16 финала. Онлайн трансляция, результаты - 20 июля 2014, воскресенье. 14:00 МСК - Фехтование. ЧМ-2014|work=www.championat.com|accessdate=2021-08-21}}&lt;/ref&gt;. 2016-yilda u sportdagi faoliyatini yakunladi. Ruslan Kudaev shu yildan buyon Respublika oliy sport mahorati maktabida shpak boʻyicha katta murabbiy, shu bilan birga Oʻzbekiston terma jamoasining shopa sporti boʻyicha bosh murabbiyi lavozimida ishlab kelmoqda. U [[Malika Hakimova|Malika Hakimovaning]] birinchi va yagona murabbiyi &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|language=ru|url=https://prtuz.tatarstan.ru/index.htm/news/1957177.htm|title=Член сборной Узбекистана по фехтованию Малика Хакимова выиграла лицензию на участие в Олимпийских играх в Токио-2020 в финальном отборочном раунде, который прошел 21-24 марта в Казани|work=Представительство Республики Татарстан в Республике Узбекистан|accessdate=2021-08-21|arxivsana=2021-08-21|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210821133128/https://prtuz.tatarstan.ru/index.htm/news/1957177.htm}}&lt;/ref&gt; .

== Manbalar ==
{{Manbalar}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1980-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:8-mayda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Oʻzbekiston qilichbozlari]]</text>
      <sha1>dwsmuxozvt3u2yh84xrhrmk1i4um4o3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Suyurlitepa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>725389</id>
    <revision>
      <id>6328015</id>
      <parentid>5134821</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T09:58:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */</comment>
      <origin>6328015</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1717" sha1="sclzyw1djxwtw2qup2iu3ks85ri5lma" xml:space="preserve">[[Toshkent viloyati]] Ohangaron tumanidagi antik davrga tegishli tarixiy yodgorlik. Hozirgi kunda tarix fanlari doktori, [[professor]], arxeolog olim Ahmadali Asqarov boshchiligida arxeologik ekspeditsiyalar olib borilmoqda&lt;ref&gt;Isabekov Behzod Imomali o’g’li. (2020). Ancient city on the Great Silk Road. ''INTERNATIONAL JOURNAL OF DISCOURSE ON INNOVATION, INTEGRATION AND EDUCATION'', ''1'' (5), 319-322. Retrieved from &lt;nowiki&gt;https://summusjournals.com/index.php/ijdiie/article/view/431&lt;/nowiki&gt;&lt;/ref&gt;. Suyurlitepa yodgorligi Ohangaron daryosining chap sohilida, Qurama tog`larining shimoliy etaklarida joylashgan tarixiy makon. O`tgan asrning 60-yillarida akademik [[Yahyo Gʻulomov|Yahyo G'ulomov]] tashabbusi bilan Toshkent vohasini o`rganish maqsadida [[Toshkent arxeologiya ekspeditsiyasi|Toshkent arxeologik ekspeditsiyasi]] tashkil etilgan edi. Mazkur ekspeditsiya davomida qadimgi Choch va Iloq davlatlarining tarixiy shaharlari tadqiq etib, o'rganildi. Mazkur ekspeditsiya jarayonida Suyurlitepa yodgorligi e'tibordan chetda qoldi, shu sababli ham mazkur yodgorlik haqida ensiklopediyalardan ma'lumotlar topilmaydi. Yodgorlik haqida tadqiqotlarda Suyartepa, Munchoqtepa, Saviltepa, Suyritepa kabi nomlar ostida uchratish mumkin.

== Tarixi ==
[[Fayl:Suyurlitepa.jpg|thumb|Suyurlitepa yodgorligida arxeologik qazishma jarayoni]]
Ushbu yodgorlik [[Buyuk Ipak yoʻli|Buyuk Ipak yo'li]] ustida Farg`ona vodiysidan Toshkentga o'tishda ilk shahar hisoblanadi. Yodgorlik hududida ilk aholi yashash manzillarining aniqlanishi antik davrga to'g'ri keladi. Shahar yodgorlikning janubiy qismlaridan [[Qovunchi madaniyati|Qovunchi II madaniyati]] izlari topilgan. 

=== Antik davr ===

== Manbalar ==
{{Manbalar}}</text>
      <sha1>sclzyw1djxwtw2qup2iu3ks85ri5lma</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328016</id>
      <parentid>6328015</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T09:58:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328016</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1721" sha1="5xxls98einxgs8frk2fpj4505xu5lqm" xml:space="preserve">[[Toshkent viloyati]] – Ohangaron tumanidagi antik davrga tegishli tarixiy yodgorlik. Hozirgi kunda tarix fanlari doktori, [[professor]], arxeolog olim Ahmadali Asqarov boshchiligida arxeologik ekspeditsiyalar olib borilmoqda&lt;ref&gt;Isabekov Behzod Imomali o’g’li. (2020). Ancient city on the Great Silk Road. ''INTERNATIONAL JOURNAL OF DISCOURSE ON INNOVATION, INTEGRATION AND EDUCATION'', ''1'' (5), 319-322. Retrieved from &lt;nowiki&gt;https://summusjournals.com/index.php/ijdiie/article/view/431&lt;/nowiki&gt;&lt;/ref&gt;. Suyurlitepa yodgorligi Ohangaron daryosining chap sohilida, Qurama tog`larining shimoliy etaklarida joylashgan tarixiy makon. O`tgan asrning 60-yillarida akademik [[Yahyo Gʻulomov|Yahyo G'ulomov]] tashabbusi bilan Toshkent vohasini o`rganish maqsadida [[Toshkent arxeologiya ekspeditsiyasi|Toshkent arxeologik ekspeditsiyasi]] tashkil etilgan edi. Mazkur ekspeditsiya davomida qadimgi Choch va Iloq davlatlarining tarixiy shaharlari tadqiq etib, o'rganildi. Mazkur ekspeditsiya jarayonida Suyurlitepa yodgorligi e'tibordan chetda qoldi, shu sababli ham mazkur yodgorlik haqida ensiklopediyalardan ma'lumotlar topilmaydi. Yodgorlik haqida tadqiqotlarda Suyartepa, Munchoqtepa, Saviltepa, Suyritepa kabi nomlar ostida uchratish mumkin.

== Tarixi ==
[[Fayl:Suyurlitepa.jpg|thumb|Suyurlitepa yodgorligida arxeologik qazishma jarayoni]]
Ushbu yodgorlik [[Buyuk Ipak yoʻli|Buyuk Ipak yo'li]] ustida Farg`ona vodiysidan Toshkentga o'tishda ilk shahar hisoblanadi. Yodgorlik hududida ilk aholi yashash manzillarining aniqlanishi antik davrga to'g'ri keladi. Shahar yodgorlikning janubiy qismlaridan [[Qovunchi madaniyati|Qovunchi II madaniyati]] izlari topilgan. 

=== Antik davr ===

== Manbalar ==
{{Manbalar}}</text>
      <sha1>5xxls98einxgs8frk2fpj4505xu5lqm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328017</id>
      <parentid>6328016</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T09:59:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328017</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1734" sha1="e5hi5plejh1z4ehudf4hrb26tqjiqlj" xml:space="preserve">[[Toshkent viloyati]] – [[Ohangaron tumani]]&lt;nowiki/&gt;dagi antik davrga tegishli tarixiy yodgorlik. Hozirgi kunda tarix fanlari doktori, [[professor]], arxeolog olim Ahmadali Asqarov boshchiligida arxeologik ekspeditsiyalar olib borilmoqda&lt;ref&gt;Isabekov Behzod Imomali o’g’li. (2020). Ancient city on the Great Silk Road. ''INTERNATIONAL JOURNAL OF DISCOURSE ON INNOVATION, INTEGRATION AND EDUCATION'', ''1'' (5), 319-322. Retrieved from &lt;nowiki&gt;https://summusjournals.com/index.php/ijdiie/article/view/431&lt;/nowiki&gt;&lt;/ref&gt;. Suyurlitepa yodgorligi Ohangaron daryosining chap sohilida, Qurama tog`larining shimoliy etaklarida joylashgan tarixiy makon. O`tgan asrning 60-yillarida akademik [[Yahyo Gʻulomov|Yahyo G'ulomov]] tashabbusi bilan Toshkent vohasini o`rganish maqsadida [[Toshkent arxeologiya ekspeditsiyasi|Toshkent arxeologik ekspeditsiyasi]] tashkil etilgan edi. Mazkur ekspeditsiya davomida qadimgi Choch va Iloq davlatlarining tarixiy shaharlari tadqiq etib, o'rganildi. Mazkur ekspeditsiya jarayonida Suyurlitepa yodgorligi e'tibordan chetda qoldi, shu sababli ham mazkur yodgorlik haqida ensiklopediyalardan ma'lumotlar topilmaydi. Yodgorlik haqida tadqiqotlarda Suyartepa, Munchoqtepa, Saviltepa, Suyritepa kabi nomlar ostida uchratish mumkin.

== Tarixi ==
[[Fayl:Suyurlitepa.jpg|thumb|Suyurlitepa yodgorligida arxeologik qazishma jarayoni]]
Ushbu yodgorlik [[Buyuk Ipak yoʻli|Buyuk Ipak yo'li]] ustida Farg`ona vodiysidan Toshkentga o'tishda ilk shahar hisoblanadi. Yodgorlik hududida ilk aholi yashash manzillarining aniqlanishi antik davrga to'g'ri keladi. Shahar yodgorlikning janubiy qismlaridan [[Qovunchi madaniyati|Qovunchi II madaniyati]] izlari topilgan. 

=== Antik davr ===

== Manbalar ==
{{Manbalar}}</text>
      <sha1>e5hi5plejh1z4ehudf4hrb26tqjiqlj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328018</id>
      <parentid>6328017</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T09:59:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6328018</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1725" sha1="gwftzwwxn0n298k6ot2f6eaposgtk80" xml:space="preserve">[[Toshkent viloyati]] – [[Ohangaron tumani]]dagi antik davrga tegishli tarixiy yodgorlik. Hozirgi kunda tarix fanlari doktori, [[professor]], arxeolog olim Ahmadali Asqarov boshchiligida arxeologik ekspeditsiyalar olib borilmoqda&lt;ref&gt;Isabekov Behzod Imomali o’g’li. (2020). Ancient city on the Great Silk Road. ''INTERNATIONAL JOURNAL OF DISCOURSE ON INNOVATION, INTEGRATION AND EDUCATION'', ''1'' (5), 319-322. Retrieved from &lt;nowiki&gt;https://summusjournals.com/index.php/ijdiie/article/view/431&lt;/nowiki&gt;&lt;/ref&gt;. Suyurlitepa yodgorligi Ohangaron daryosining chap sohilida, Qurama tog`larining shimoliy etaklarida joylashgan tarixiy makon. O`tgan asrning 60-yillarida akademik [[Yahyo Gʻulomov|Yahyo G'ulomov]] tashabbusi bilan Toshkent vohasini o`rganish maqsadida [[Toshkent arxeologiya ekspeditsiyasi|Toshkent arxeologik ekspeditsiyasi]] tashkil etilgan edi. Mazkur ekspeditsiya davomida qadimgi Choch va Iloq davlatlarining tarixiy shaharlari tadqiq etib, o'rganildi. Mazkur ekspeditsiya jarayonida Suyurlitepa yodgorligi e'tibordan chetda qoldi, shu sababli ham mazkur yodgorlik haqida ensiklopediyalardan ma'lumotlar topilmaydi. Yodgorlik haqida tadqiqotlarda Suyartepa, Munchoqtepa, Saviltepa, Suyritepa kabi nomlar ostida uchratish mumkin.

== Tarixi ==
[[Fayl:Suyurlitepa.jpg|thumb|Suyurlitepa yodgorligida arxeologik qazishma jarayoni]]
Ushbu yodgorlik [[Buyuk Ipak yoʻli|Buyuk Ipak yo'li]] ustida Farg`ona vodiysidan Toshkentga o'tishda ilk shahar hisoblanadi. Yodgorlik hududida ilk aholi yashash manzillarining aniqlanishi antik davrga to'g'ri keladi. Shahar yodgorlikning janubiy qismlaridan [[Qovunchi madaniyati|Qovunchi II madaniyati]] izlari topilgan. 

=== Antik davr ===

== Manbalar ==
{{Manbalar}}</text>
      <sha1>gwftzwwxn0n298k6ot2f6eaposgtk80</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328019</id>
      <parentid>6328018</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T09:59:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328019</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1725" sha1="mai31m0uygwgfgsrs0x53y8ftk4cada" xml:space="preserve">[[Toshkent viloyati]] – [[Ohangaron tumani]]dagi antik davrga tegishli tarixiy yodgorlik. Hozirgi kunda tarix fanlari doktori, [[professor]], arxeolog olim Ahmadali Asqarov boshchiligida arxeologik ekspeditsiyalar olib borilmoqda&lt;ref&gt;Isabekov Behzod Imomali o’g’li. (2020). Ancient city on the Great Silk Road. ''INTERNATIONAL JOURNAL OF DISCOURSE ON INNOVATION, INTEGRATION AND EDUCATION'', ''1'' (5), 319-322. Retrieved from &lt;nowiki&gt;https://summusjournals.com/index.php/ijdiie/article/view/431&lt;/nowiki&gt;&lt;/ref&gt;. Suyurlitepa yodgorligi Ohangaron daryosining chap sohilida, Qurama tog`larining shimoliy etaklarida joylashgan tarixiy makon. O`tgan asrning 60-yillarida akademik [[Yahyo Gʻulomov|Yahyo G'ulomov]] tashabbusi bilan Toshkent vohasini o`rganish maqsadida [[Toshkent arxeologiya ekspeditsiyasi|Toshkent arxeologik ekspeditsiyasi]] tashkil etilgan edi. Mazkur ekspeditsiya davomida qadimgi Choch va Iloq davlatlarining tarixiy shaharlari tadqiq etib, o'rganildi. Mazkur ekspeditsiya jarayonida Suyurlitepa yodgorligi e'tibordan chetda qoldi, shu sababli ham mazkur yodgorlik haqida ensiklopediyalardan ma'lumotlar topilmaydi. Yodgorlik haqida tadqiqotlarda Suyartepa, Munchoqtepa, Saviltepa, Suyritepa kabi nomlar ostida uchratish mumkin.

== Tarixi ==
[[Fayl:Suyurlitepa.jpg|thumb|Suyurlitepa yodgorligida arxeologik qazishma jarayoni]]
Ushbu yodgorlik [[Buyuk Ipak yoʻli|Buyuk Ipak yo'li]] ustida Farg`ona vodiysidan Toshkentga o'tishda ilk shahar hisoblanadi. Yodgorlik hududida ilk aholi yashash manzillarining aniqlanishi antik davrga to'g'ri keladi. Shahar yodgorlikning janubiy qismlaridan [[Qovunchi madaniyati|Qovunchi II madaniyati]] izlari topilgan. 

=== Antik davr ===

== Manbalar ==
{{manbalar}}</text>
      <sha1>mai31m0uygwgfgsrs0x53y8ftk4cada</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328020</id>
      <parentid>6328019</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T09:59:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328020</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1726" sha1="m2k5led6mrau05rlcfzgsrjnt51bogs" xml:space="preserve">[[Toshkent viloyati]] – [[Ohangaron tumani]]dagi antik davrga tegishli tarixiy yodgorlik. Hozirgi kunda tarix fanlari doktori, [[professor]], arxeolog olim Ahmadali Asqarov boshchiligida arxeologik ekspeditsiyalar olib borilmoqda&lt;ref&gt;Isabekov Behzod Imomali o’g’li. (2020). Ancient city on the Great Silk Road. ''INTERNATIONAL JOURNAL OF DISCOURSE ON INNOVATION, INTEGRATION AND EDUCATION'', ''1'' (5), 319-322. Retrieved from &lt;nowiki&gt;https://summusjournals.com/index.php/ijdiie/article/view/431&lt;/nowiki&gt;.&lt;/ref&gt;. Suyurlitepa yodgorligi Ohangaron daryosining chap sohilida, Qurama tog`larining shimoliy etaklarida joylashgan tarixiy makon. O`tgan asrning 60-yillarida akademik [[Yahyo Gʻulomov|Yahyo G'ulomov]] tashabbusi bilan Toshkent vohasini o`rganish maqsadida [[Toshkent arxeologiya ekspeditsiyasi|Toshkent arxeologik ekspeditsiyasi]] tashkil etilgan edi. Mazkur ekspeditsiya davomida qadimgi Choch va Iloq davlatlarining tarixiy shaharlari tadqiq etib, o'rganildi. Mazkur ekspeditsiya jarayonida Suyurlitepa yodgorligi e'tibordan chetda qoldi, shu sababli ham mazkur yodgorlik haqida ensiklopediyalardan ma'lumotlar topilmaydi. Yodgorlik haqida tadqiqotlarda Suyartepa, Munchoqtepa, Saviltepa, Suyritepa kabi nomlar ostida uchratish mumkin.

== Tarixi ==
[[Fayl:Suyurlitepa.jpg|thumb|Suyurlitepa yodgorligida arxeologik qazishma jarayoni]]
Ushbu yodgorlik [[Buyuk Ipak yoʻli|Buyuk Ipak yo'li]] ustida Farg`ona vodiysidan Toshkentga o'tishda ilk shahar hisoblanadi. Yodgorlik hududida ilk aholi yashash manzillarining aniqlanishi antik davrga to'g'ri keladi. Shahar yodgorlikning janubiy qismlaridan [[Qovunchi madaniyati|Qovunchi II madaniyati]] izlari topilgan. 

=== Antik davr ===

== Manbalar ==
{{manbalar}}</text>
      <sha1>m2k5led6mrau05rlcfzgsrjnt51bogs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328021</id>
      <parentid>6328020</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T09:59:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328021</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1730" sha1="hui2byrlfaobntalx32xsg2zkj3rphe" xml:space="preserve">[[Toshkent viloyati]] – [[Ohangaron tumani]]dagi antik davrga tegishli tarixiy [[yodgorlik]]. Hozirgi kunda tarix fanlari doktori, [[professor]], arxeolog olim Ahmadali Asqarov boshchiligida arxeologik ekspeditsiyalar olib borilmoqda&lt;ref&gt;Isabekov Behzod Imomali o’g’li. (2020). Ancient city on the Great Silk Road. ''INTERNATIONAL JOURNAL OF DISCOURSE ON INNOVATION, INTEGRATION AND EDUCATION'', ''1'' (5), 319-322. Retrieved from &lt;nowiki&gt;https://summusjournals.com/index.php/ijdiie/article/view/431&lt;/nowiki&gt;.&lt;/ref&gt;. Suyurlitepa yodgorligi Ohangaron daryosining chap sohilida, Qurama tog`larining shimoliy etaklarida joylashgan tarixiy makon. O`tgan asrning 60-yillarida akademik [[Yahyo Gʻulomov|Yahyo G'ulomov]] tashabbusi bilan Toshkent vohasini o`rganish maqsadida [[Toshkent arxeologiya ekspeditsiyasi|Toshkent arxeologik ekspeditsiyasi]] tashkil etilgan edi. Mazkur ekspeditsiya davomida qadimgi Choch va Iloq davlatlarining tarixiy shaharlari tadqiq etib, o'rganildi. Mazkur ekspeditsiya jarayonida Suyurlitepa yodgorligi e'tibordan chetda qoldi, shu sababli ham mazkur yodgorlik haqida ensiklopediyalardan ma'lumotlar topilmaydi. Yodgorlik haqida tadqiqotlarda Suyartepa, Munchoqtepa, Saviltepa, Suyritepa kabi nomlar ostida uchratish mumkin.

== Tarixi ==
[[Fayl:Suyurlitepa.jpg|thumb|Suyurlitepa yodgorligida arxeologik qazishma jarayoni]]
Ushbu yodgorlik [[Buyuk Ipak yoʻli|Buyuk Ipak yo'li]] ustida Farg`ona vodiysidan Toshkentga o'tishda ilk shahar hisoblanadi. Yodgorlik hududida ilk aholi yashash manzillarining aniqlanishi antik davrga to'g'ri keladi. Shahar yodgorlikning janubiy qismlaridan [[Qovunchi madaniyati|Qovunchi II madaniyati]] izlari topilgan. 

=== Antik davr ===

== Manbalar ==
{{manbalar}}</text>
      <sha1>hui2byrlfaobntalx32xsg2zkj3rphe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328022</id>
      <parentid>6328021</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T10:00:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328022</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1731" sha1="iwih2rsp6rqvpa9s3q1nbmljioaj9k8" xml:space="preserve">[[Toshkent viloyati]] – [[Ohangaron tumani]]dagi antik davrga tegishli tarixiy [[yodgorlik]]. Hozirgi kunda tarix fanlari doktori, [[professor]], arxeolog olim Ahmadali Asqarov boshchiligida arxeologik ekspeditsiyalar olib borilmoqda&lt;ref&gt;Isabekov Behzod Imomali o’g’li. (2020). Ancient city on the Great Silk Road. ''INTERNATIONAL JOURNAL OF DISCOURSE ON INNOVATION, INTEGRATION AND EDUCATION'', ''1'' (5), 319-322. Retrieved from &lt;nowiki&gt;https://summusjournals.com/index.php/ijdiie/article/view/431&lt;/nowiki&gt;.&lt;/ref&gt;. Suyurlitepa yodgorligi Ohangaron daryosining chap sohilida, Qurama tog`larining shimoliy etaklarida joylashgan tarixiy makon. O`tgan asrning 60-yillarida akademik [[Yahyo Gʻulomov|Yahyo G'ulomov]] tashabbusi bilan Toshkent vohasini o`rganish maqsadida [[Toshkent arxeologiya ekspeditsiyasi|Toshkent arxeologik ekspeditsiyasi]] tashkil etilgan edi. Mazkur ekspeditsiya davomida qadimgi Choch va Iloq davlatlarining tarixiy shaharlari tadqiq etib, o'rganildi. Mazkur ekspeditsiya jarayonida Suyurlitepa yodgorligi e'tibordan chetda qoldi, shu sababli ham mazkur yodgorlik haqida ensiklopediyalardan ma'lumotlar topilmaydi. Yodgorlik haqida tadqiqotlarda Suyartepa, Munchoqtepa, Saviltepa, Suyritepa kabi nomlar ostida uchratish mumkin.

== Tarixi ==
[[Fayl:Suyurlitepa.jpg|thumb|Suyurlitepa yodgorligida arxeologik qazishma jarayoni]]

Ushbu yodgorlik [[Buyuk Ipak yoʻli|Buyuk Ipak yo'li]] ustida Farg`ona vodiysidan Toshkentga o'tishda ilk shahar hisoblanadi. Yodgorlik hududida ilk aholi yashash manzillarining aniqlanishi antik davrga to'g'ri keladi. Shahar yodgorlikning janubiy qismlaridan [[Qovunchi madaniyati|Qovunchi II madaniyati]] izlari topilgan. 

=== Antik davr ===

== Manbalar ==
{{manbalar}}</text>
      <sha1>iwih2rsp6rqvpa9s3q1nbmljioaj9k8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328023</id>
      <parentid>6328022</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T10:00:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328023</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1710" sha1="53qaqyaickw2huf4w1aucvvjkpeejzf" xml:space="preserve">[[Toshkent viloyati]] – [[Ohangaron tumani]]dagi antik davrga tegishli tarixiy [[yodgorlik]]. Hozirgi kunda tarix fanlari doktori, [[professor]], arxeolog olim Ahmadali Asqarov boshchiligida arxeologik ekspeditsiyalar olib borilmoqda&lt;ref&gt;Isabekov Behzod Imomali o’g’li. (2020). Ancient city on the Great Silk Road. ''INTERNATIONAL JOURNAL OF DISCOURSE ON INNOVATION, INTEGRATION AND EDUCATION'', ''1'' (5), 319-322. Retrieved from &lt;nowiki&gt;https://summusjournals.com/index.php/ijdiie/article/view/431&lt;/nowiki&gt;.&lt;/ref&gt;. Suyurlitepa yodgorligi Ohangaron daryosining chap sohilida, Qurama tog`larining shimoliy etaklarida joylashgan tarixiy makon. O`tgan asrning 60-yillarida akademik [[Yahyo Gʻulomov|Yahyo G'ulomov]] tashabbusi bilan Toshkent vohasini o`rganish maqsadida [[Toshkent arxeologiya ekspeditsiyasi|Toshkent arxeologik ekspeditsiyasi]] tashkil etilgan edi. Mazkur ekspeditsiya davomida qadimgi Choch va Iloq davlatlarining tarixiy shaharlari tadqiq etib, o'rganildi. Mazkur ekspeditsiya jarayonida Suyurlitepa yodgorligi e'tibordan chetda qoldi, shu sababli ham mazkur yodgorlik haqida ensiklopediyalardan ma'lumotlar topilmaydi. Yodgorlik haqida tadqiqotlarda Suyartepa, Munchoqtepa, Saviltepa, Suyritepa kabi nomlar ostida uchratish mumkin.

== Tarixi ==
[[Fayl:Suyurlitepa.jpg|thumb|Suyurlitepa yodgorligida arxeologik qazishma jarayoni]]

Ushbu yodgorlik [[Buyuk Ipak yoʻli|Buyuk Ipak yo'li]] ustida Farg`ona vodiysidan Toshkentga o'tishda ilk shahar hisoblanadi. Yodgorlik hududida ilk aholi yashash manzillarining aniqlanishi antik davrga to'g'ri keladi. Shahar yodgorlikning janubiy qismlaridan [[Qovunchi madaniyati|Qovunchi II madaniyati]] izlari topilgan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}</text>
      <sha1>53qaqyaickw2huf4w1aucvvjkpeejzf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>International House Tashkent akademik litseyi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>732586</id>
    <revision>
      <id>6327657</id>
      <parentid>5956494</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T02:03:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */</comment>
      <origin>6327657</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4034" sha1="dpclnkxga3ovkxysobtj8qox9qvxbw4" xml:space="preserve">{{Universitet
|nomi          = International House Tashkent akademik litseyi
|qisqartma     = IHT
|tasvir        = International House-Tashkent academic lyceum Under TIIAME National Research University.jpg
|xalqaronom    = International House Tashkent academic lyceum under TIIAME National Research University&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=TIIAME |url=https://tiiame.uz/ |website=tiiame.uz |accessdate=5-iyun 2022-yil}}&lt;/ref&gt;
|shior = Biz maktab uchun emas, balki hayot uchun oʻqiymiz
|asos_yil = 1994
|turi = Akademik litsey
|prezident =
|rektor = Tillaev Alisher Xasanovich&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=Alisher Tillayev Xasanovich |url=https://mgimo.ru/about/news/departments/pozdravlyaem-s-dnyem-rozhdeniya-tillaeva/ |website=mgimo.ru |accessdate=5-iyun 2022-yil |language=ruscha}}&lt;/ref&gt;
|talabalar =
|fakultet = 5
|bakalavriat =
|magistratura =
|aspirantura =
|doktorantura =
|akademik =
|doktor =
|professor =
|oʻqituvchi =
|kempus = Toshkent shahri
|manzil = Qori Niyoziy koʻchasi 39, Toshkent shahri
|vebsayt = [http://iht.uz/uz/glavnaya-uz|www.iht.uz]
|tasvir_tagyozuvi=}}
=== Oʻzgarishlar ===
Tillayev Alisher Xasanovich 2015-yildan boshlab akademik litseyga direktor etib tayinlandi.

Ushbu davr mobaynida akademik litsey 2017-yil aprel oyida Buyuk Britaniyaning [[London universiteti]] bilan hamkorlikda oʻqituvchi-xodimlar va oʻquvchilarni malaka oshirish kurslariga Londonga yubordi. 2017-yil oktabr oyida „[[Huawei]]“ kompaniyasi bilan hamkorlikda Oʻzbekiston Respublikasida ilk bora ''&quot;Smart class&quot;'' sinfi tashkil etildi, 2018-yil dekabr oyida Moskva Davlat xalqaro munosabatlar instituti (MGIMO, MID Rossiya) bilan hamkorlik shartnomasi imzolandi va 2019-yil aprel oyida MDH davlatlari orasida analogi mavjud boʻlmagan ikki tomonlama diplom berish toʻgʻrisida MGIMO yoʻnalishlarini ochish haqida kelishib olindi. Bundan tashqari 2019-yilda Buyuk Britaniya universiteti, Rossiyaning Aviatsiya universiteti, Janubiy Koreya universitetlari bilan hamkorlik shartnomalari imzolandi. 2019-yil iyun oyida Rossiyaning NIU VSHE universiteti va shu yili iyul oyida Rossiyaning MGSI universitetlari bilan hamkorlik shartnomasi tuzilib, akademik litsey oʻqituvchi-xodimlari va oʻquvchilari malaka oshirish kurslariga yuborildi.

== Bugungi kunda ==
[[Fayl:International House-Tahkent.jpg|thumb|International_House-Tahkent Studentʼs Coworking Space]]
2009-yildan boshlab akademik litsey quvvati 495 oʻrinli, umumiy maydoni 6890 kv.mdan iborat boʻlib, oʻquv binosida 21 ta oʻquv xonalari: jumladan 1 tadan kimyo, fizika, biologiya labaratoriyasi, 2 ta kompyuter, 2 ta lingafon xonalari, 150 oʻringa moʻljallangan anjumanlar zali, 100 oʻrinli sport zal va 8690 dan ziyod kitob zaxirasiga ega boʻlgan kutubxona mavjud.

Akademik litseyda hozirgi kunda „Aniq fanlar-iqtisod“; „Aniq fanlar-texnika“; „Ijtimoiy-gumanitar“ va 2 ta MGIMO sinflari yoʻnalishi mavjud. Akademik litseyda jami 20 ta guruh mavjud va har yili umumiy hisobda 500 dan ortiq oʻquvchilarni sigʻdira oladi.

== Qabul ==
'''Yoʻnalishlar boʻyicha imtihonlar faqat test sinovlari bo'yicha oʻtkaziladi'''

'''Imtihonlar yoʻnalishlar boʻyicha quyidagi fanlardan iborat'''&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=International House-Tashkent kirish imtihonlari |url=http://iht.uz/uz/abituriyentlar/ |website=iht.uz |accessdate=6-iyun 2022-yil}}&lt;/ref&gt;

'''Aniq fanlar-iqtisod'''
(''oʻzbek guruhlarida'')
* [[Matematika]]
* [[Ingliz tili]]
* IQ

'''Aniq fanlar-iqtisod'''
(''rus guruhlarida'')
* Matematika
* Ingliz tili
* IQ

'''Aniq fanlar-texnika'''
(''oʻzbek guruhlarida'')
* Fizika
* Matematika
* IQ

'''Aniq fanlar-texnika'''
(''rus guruhlarida'')
* Fizika
* Matematika
* IQ

'''Ijtimoiy-gumanitar fanlar'''
(''rus guruhlarida'')
* Tarix
* Ingliz tili
* IQ

'''MGIMO''' sinflari
(''rus guruhlarida'')
* Matemtika
* Ingliz tili
* [[Rus tili]]
== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* [http://www.iht.uz/uz Rasmiy veb-sayti]{{Oʻlikhavola|date=dekabr 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

[[Turkum:Oʻzbekistondagi litseylar]]</text>
      <sha1>dpclnkxga3ovkxysobtj8qox9qvxbw4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327658</id>
      <parentid>6327657</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T02:04:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327658</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4035" sha1="ihixap9vdn4k3587ibydbplcb2ozwhd" xml:space="preserve">{{Universitet
|nomi          = International House Tashkent akademik litseyi
|qisqartma     = IHT
|tasvir        = International House-Tashkent academic lyceum Under TIIAME National Research University.jpg
|xalqaronom    = International House Tashkent academic lyceum under TIIAME National Research University&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=TIIAME |url=https://tiiame.uz/ |website=tiiame.uz |accessdate=5-iyun 2022-yil}}&lt;/ref&gt;
|shior = Biz maktab uchun emas, balki hayot uchun oʻqiymiz
|asos_yil = 1994
|turi = Akademik litsey
|prezident =
|rektor = Tillaev Alisher Xasanovich&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=Alisher Tillayev Xasanovich |url=https://mgimo.ru/about/news/departments/pozdravlyaem-s-dnyem-rozhdeniya-tillaeva/ |website=mgimo.ru |accessdate=5-iyun 2022-yil |language=ruscha}}&lt;/ref&gt;
|talabalar =
|fakultet = 5
|bakalavriat =
|magistratura =
|aspirantura =
|doktorantura =
|akademik =
|doktor =
|professor =
|oʻqituvchi =
|kempus = Toshkent shahri
|manzil = Qori Niyoziy koʻchasi 39, Toshkent shahri
|vebsayt = [http://iht.uz/uz/glavnaya-uz|www.iht.uz]
|tasvir_tagyozuvi=}}
=== Oʻzgarishlar ===
Tillayev Alisher Xasanovich 2015-yildan boshlab akademik litseyga direktor etib tayinlandi.

Ushbu davr mobaynida akademik litsey 2017-yil aprel oyida Buyuk Britaniyaning [[London universiteti]] bilan hamkorlikda oʻqituvchi-xodimlar va oʻquvchilarni malaka oshirish kurslariga Londonga yubordi. 2017-yil oktabr oyida „[[Huawei]]“ kompaniyasi bilan hamkorlikda Oʻzbekiston Respublikasida ilk bora ''&quot;Smart class&quot;'' sinfi tashkil etildi, 2018-yil dekabr oyida Moskva Davlat xalqaro munosabatlar instituti (MGIMO, MID Rossiya) bilan hamkorlik shartnomasi imzolandi va 2019-yil aprel oyida MDH davlatlari orasida analogi mavjud boʻlmagan ikki tomonlama diplom berish toʻgʻrisida MGIMO yoʻnalishlarini ochish haqida kelishib olindi. Bundan tashqari 2019-yilda Buyuk Britaniya universiteti, Rossiyaning Aviatsiya universiteti, Janubiy Koreya universitetlari bilan hamkorlik shartnomalari imzolandi. 2019-yil iyun oyida Rossiyaning NIU VSHE universiteti va shu yili iyul oyida Rossiyaning MGSI universitetlari bilan hamkorlik shartnomasi tuzilib, akademik litsey oʻqituvchi-xodimlari va oʻquvchilari malaka oshirish kurslariga yuborildi.

== Bugungi kunda ==
[[Fayl:International House-Tahkent.jpg|thumb|International_House-Tahkent Studentʼs Coworking Space]]
2009-yildan boshlab akademik litsey quvvati 495 oʻrinli, umumiy maydoni 6890 kv.mdan iborat boʻlib, oʻquv binosida 21 ta oʻquv xonalari: jumladan 1 tadan kimyo, fizika, biologiya labaratoriyasi, 2 ta kompyuter, 2 ta lingafon xonalari, 150 oʻringa moʻljallangan anjumanlar zali, 100 oʻrinli sport zal va 8690 dan ziyod kitob zaxirasiga ega boʻlgan kutubxona mavjud.

Akademik litseyda hozirgi kunda „Aniq fanlar-iqtisod“; „Aniq fanlar-texnika“; „Ijtimoiy-gumanitar“ va 2 ta MGIMO sinflari yoʻnalishi mavjud. Akademik litseyda jami 20 ta guruh mavjud va har yili umumiy hisobda 500 dan ortiq oʻquvchilarni sigʻdira oladi.

== Qabul ==
'''Yoʻnalishlar boʻyicha imtihonlar faqat test sinovlari bo'yicha oʻtkaziladi'''

'''Imtihonlar yoʻnalishlar boʻyicha quyidagi fanlardan iborat'''&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=International House-Tashkent kirish imtihonlari |url=http://iht.uz/uz/abituriyentlar/ |website=iht.uz |accessdate=6-iyun 2022-yil}}&lt;/ref&gt;

'''Aniq fanlar-iqtisod'''
(''oʻzbek guruhlarida'')
* [[Matematika]]
* [[Ingliz tili]]
* IQ

'''Aniq fanlar-iqtisod'''
(''rus guruhlarida'')
* Matematika
* Ingliz tili
* IQ

'''Aniq fanlar-texnika'''
(''oʻzbek guruhlarida'')
* Fizika
* Matematika
* IQ

'''Aniq fanlar-texnika'''
(''rus guruhlarida'')
* Fizika
* Matematika
* IQ

'''Ijtimoiy-gumanitar fanlar'''
(''rus guruhlarida'')
* Tarix
* Ingliz tili
* IQ

'''MGIMO''' sinflari
(''rus guruhlarida'')
* Matemtika
* Ingliz tili
* [[Rus tili]]
== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==

* [http://www.iht.uz/uz Rasmiy veb-sayti]{{Oʻlikhavola|date=dekabr 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

[[Turkum:Oʻzbekistondagi litseylar]]</text>
      <sha1>ihixap9vdn4k3587ibydbplcb2ozwhd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327659</id>
      <parentid>6327658</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T02:04:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327659</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4037" sha1="4t63yjqttqia4u5t3fduwx0n1mib8xo" xml:space="preserve">{{Universitet
|nomi          = International House Tashkent akademik litseyi
|qisqartma     = IHT
|tasvir        = International House-Tashkent academic lyceum Under TIIAME National Research University.jpg
|xalqaronom    = International House Tashkent academic lyceum under TIIAME National Research University&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=TIIAME |url=https://tiiame.uz/ |website=tiiame.uz |accessdate=5-iyun 2022-yil}}&lt;/ref&gt;
|shior = Biz maktab uchun emas, balki hayot uchun oʻqiymiz
|asos_yil = 1994
|turi = Akademik litsey
|prezident =
|rektor = Tillaev Alisher Xasanovich&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=Alisher Tillayev Xasanovich |url=https://mgimo.ru/about/news/departments/pozdravlyaem-s-dnyem-rozhdeniya-tillaeva/ |website=mgimo.ru |accessdate=5-iyun 2022-yil |language=ruscha}}&lt;/ref&gt;
|talabalar =
|fakultet = 5
|bakalavriat =
|magistratura =
|aspirantura =
|doktorantura =
|akademik =
|doktor =
|professor =
|oʻqituvchi =
|kempus = Toshkent shahri
|manzil = Qori Niyoziy koʻchasi 39, Toshkent shahri
|vebsayt = [http://iht.uz/uz/glavnaya-uz|www.iht.uz]
|tasvir_tagyozuvi=}}
=== Oʻzgarishlar ===
Tillayev Alisher Xasanovich 2015-yildan boshlab akademik litseyga direktor etib tayinlandi.

Ushbu davr mobaynida akademik litsey 2017-yil aprel oyida Buyuk Britaniyaning [[London universiteti]] bilan hamkorlikda oʻqituvchi-xodimlar va oʻquvchilarni malaka oshirish kurslariga Londonga yubordi. 2017-yil oktabr oyida „[[Huawei]]“ kompaniyasi bilan hamkorlikda Oʻzbekiston Respublikasida ilk bora ''&quot;Smart class&quot;'' sinfi tashkil etildi, 2018-yil dekabr oyida Moskva Davlat xalqaro munosabatlar instituti (MGIMO, MID Rossiya) bilan hamkorlik shartnomasi imzolandi va 2019-yil aprel oyida MDH davlatlari orasida analogi mavjud boʻlmagan ikki tomonlama diplom berish toʻgʻrisida MGIMO yoʻnalishlarini ochish haqida kelishib olindi. Bundan tashqari 2019-yilda Buyuk Britaniya universiteti, Rossiyaning Aviatsiya universiteti, Janubiy Koreya universitetlari bilan hamkorlik shartnomalari imzolandi. 2019-yil iyun oyida Rossiyaning NIU VSHE universiteti va shu yili iyul oyida Rossiyaning MGSI universitetlari bilan hamkorlik shartnomasi tuzilib, akademik litsey oʻqituvchi-xodimlari va oʻquvchilari malaka oshirish kurslariga yuborildi.

== Bugungi kunda ==
[[Fayl:International House-Tahkent.jpg|thumb|International_House-Tahkent Studentʼs Coworking Space]]
2009-yildan boshlab akademik litsey quvvati 495 oʻrinli, umumiy maydoni 6890 kv.mdan iborat boʻlib, oʻquv binosida 21 ta oʻquv xonalari: jumladan 1 tadan kimyo, fizika, biologiya labaratoriyasi, 2 ta kompyuter, 2 ta lingafon xonalari, 150 oʻringa moʻljallangan anjumanlar zali, 100 oʻrinli sport zal va 8690 dan ziyod kitob zaxirasiga ega boʻlgan kutubxona mavjud.

Akademik litseyda hozirgi kunda „Aniq fanlar-iqtisod“; „Aniq fanlar-texnika“; „Ijtimoiy-gumanitar“ va 2 ta MGIMO sinflari yoʻnalishi mavjud. Akademik litseyda jami 20 ta guruh mavjud va har yili umumiy hisobda 500 dan ortiq oʻquvchilarni sigʻdira oladi.

== Qabul ==
'''Yoʻnalishlar boʻyicha imtihonlar faqat test sinovlari bo'yicha oʻtkaziladi'''

'''Imtihonlar yoʻnalishlar boʻyicha quyidagi fanlardan iborat'''&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=International House-Tashkent kirish imtihonlari |url=http://iht.uz/uz/abituriyentlar/ |website=iht.uz |accessdate=6-iyun 2022-yil}}&lt;/ref&gt;

'''Aniq fanlar-iqtisod'''
(''oʻzbek guruhlarida'')
* [[Matematika]]
* [[Ingliz tili]]
* IQ

'''Aniq fanlar-iqtisod'''
(''rus guruhlarida'')
* Matematika
* Ingliz tili
* IQ

'''Aniq fanlar-texnika'''
(''oʻzbek guruhlarida'')
* Fizika
* Matematika
* IQ

'''Aniq fanlar-texnika'''
(''rus guruhlarida'')
* Fizika
* Matematika
* IQ

'''Ijtimoiy-gumanitar fanlar'''
(''rus guruhlarida'')
* Tarix
* Ingliz tili
* IQ

'''MGIMO''' sinflari
(''rus guruhlarida'')
* Matemtika
* Ingliz tili
* [[Rus tili]]
== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==

* [http://www.iht.uz/uz Rasmiy veb-sayti]{{Oʻlikhavola|date=dekabr 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} .

[[Turkum:Oʻzbekistondagi litseylar]]</text>
      <sha1>4t63yjqttqia4u5t3fduwx0n1mib8xo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>15760 Albion</title>
    <ns>0</ns>
    <id>733115</id>
    <revision>
      <id>6327557</id>
      <parentid>6309759</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T17:06:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mirishkorlik</username>
        <id>75661</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Tarix]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6327557</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5299" sha1="57eoldqeb1vbnxvtnyy18rb9vo3pc5p" xml:space="preserve">[[Fayl:1992 QB1 crop.jpg|thumb|115760 Albion tasviri]]
'''15760 Albion''' — vaqtinchalik belgisi 1992 QB&lt;sub&gt;1&lt;/sub&gt;, [[Pluton]] va [[Xaron]]dan keyin kashf etilgan birinchi [[Neptun orti obyektlari|Neptun orti obyekti]] hisoblanadi. Diametri taxminan 108–167 kilometr bo'lib, u 1992-yilda Devid C.Jevitt va Jeyn X. Luu tomonidan Gavayidagi Mauna Kea rasadxonasida kashf etilgan. Ushbu kashfiyotdan so'ng ular obyektga ''&quot;Smaylik&quot;'' deb nom berishdi va u qisqa vaqt davomida matbuot tomonidan o'ninchi sayyora sifatida e'tirof etildi&lt;ref name=&quot;onbir&quot;&gt;{{veb manbasi |last1=Collander-Brown, S.; Maran, M. |first1=Williams, I. P. (2000-10-11) |title=The effect on the Edgeworth-Kuiper Belt of a large distant tenth planet |url=https://academic.oup.com/mnras/article/318/1/101/1141308 |publisher=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society}}&lt;/ref&gt;. Bu &quot;sovuq&quot; klassik [[Koyper belbog'i]] obyekti bo'lib, ushbu turdagi obyekt uchun &quot;cubewano&quot; nomini keltirib chiqardi&lt;ref name=&quot;onuch&quot;&gt;{{veb manbasi |last1=Dr. David |first1=Jewitt |title=Classical Kuiper Belt Objects |url=http://www2.ess.ucla.edu/~jewitt/kb/def_classical.html |publisher=David Jewitt/UCLA |arxivurl=https://web.archive.org/web/20170513005732/http://www2.ess.ucla.edu/~jewitt/kb/def_classical.html |arxivsana=2017-05-13 |qaralgan sana=2022-06-07}}&lt;/ref&gt;. Belgilanishining QB&lt;sub&gt;1&lt;/sub&gt; qismidagi &quot;Q-B-1&quot; ning vaqtinchalik belgilanishni dekodlash shuni ko'rsatadiki, bu o'sha yilning avgust oyining ikkinchi yarmida topilgan 27-obyekt erkan&lt;ref name=&quot;bir&quot;&gt;{{veb manbasi |title=JPL Small-Body Database Browser: 15760 Albion (1992 QB1) |url=https://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=2015760 |publisher=(2019-01-02 last obs.). Jet Propulsion Laboratory}}&lt;/ref&gt;. 2018-yil yanvar holatiga koʻra, Neptundan tashqarida yana 2400 ga yaqin obyektlar topilgan, ularning aksariyati klassik Koyper belbog'i obyektlaridir. Uilyam Bleyk mifologiyadan Albion nomini ushbu obyekt uchun tanlagan.

==Nomlash==
[[Fayl:AnimatedOrbitOf157601992QB1.gif|thumb|left|upright|To'rtta tashqi sayyoraning orbitasi (qizil) (15760) Albion (ko'k) bilan solishtirganda]]

Bu kichik sayyora ingliz shoiri va rassomi Uilyam Bleykning (1757-1827) murakkab mifologiyadan Albion nomi bilan atalgan. ''Albion'' - orolda yashovchi qadimgi odam bo'lib, uning bo'linishi natijasida To'rt Zoa: Urizen, Tarmas, Luva/Ork va Urthona/Loslar hosil bo'lgan. Albion nomining o'zi Britaniyaning qadimgi va mifologik nomidan kelib chiqqan&lt;ref name=&quot;uch&quot;&gt;{{veb manbasi |title=15760 Albion (1992 QB1) |url=https://www.minorplanetcenter.net/db_search/show_object?object_id=15760 |publisher=Minor Planet Center |accessdate=7-iyun 2022-yil}}&lt;/ref&gt;. Rasmiy nomlash maqolasi Minor Planet Center tomonidan 2018-yil 31-yanvarda chop etilgan (MPC 108697)&lt;ref name=&quot;onbesh&quot;&gt;{{veb manbasi |title=&quot;MPC/MPO/MPS Archive |url=https://www.minorplanetcenter.net/iau/ECS/MPCArchive/MPCArchive_TBL.html |publisher=Minor Planet Center}}&lt;/ref&gt;.

Kashfiyotchilar (15760) 1992 QB&lt;sub&gt;1&lt;/sub&gt;&lt;ref name=&quot;onolti&quot;&gt;{{veb manbasi |title=What Lurks in the Outer Solar System? |url=https://science.nasa.gov/headlines/y2001/ast13sep_1.htm |publisher=Science@NASA, 13 September 2001) |access-date=2022-06-07 |archive-date=2001-12-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20011218053828/https://science.nasa.gov/headlines/y2001/ast13sep_1.htm }}&lt;/ref&gt; uchun &quot;Smayli&quot; nomini taklif qilishgan, ammo bu nom allaqachon amerikalik astronom Charlz Xyu Smayli nomi bilan atalgan 1613 Smiley asteroidi uchun ishlatilgandi. U 15760&lt;ref name=&quot;besh&quot;&gt;{{veb manbasi |last1=Marc W. Buie |first1=(30 November 1999) |title=Orbit Fit and Astrometric record for 15760 |url=http://www.boulder.swri.edu/~buie/kbo/astrom/15760.html |publisher=SwRI, Space Science Department}}&lt;/ref&gt;  raqamini oldi va 2018-yil yanvarigacha nomsiz qoldi (odatda u oddiygina &quot;QB&lt;sub&gt;1&lt;/sub&gt;&quot; deb atalar edi).

==O'xshashlik==
Keyingi yili ya'ni, 1993-yilda shunga o'xshash orbitalardagi ko'plab obyektlar topildi. Shu jumladan (15788) 1993 SB, (15789) 1993 SC, (181708) 1993 FW va (385185) 1993 RO kabi obyektlar kashf etildi.

15760 Albion topilganidan keyin yigirma yil ichida Quyoshdan taxminan 30 a.b. dan 50 a.b. gacha bo'lgan orbitada Koyper belbog'ida mingdan ortiq jism topildi. Pluton va Albionning o'zidan ko'ra ko'proq jismlarning keng to'plamini ochib berdi&lt;ref name=&quot;onyetti&quot;&gt;{{veb manbasi |title=The Kuiper Belt at 20 |url=https://www.astrobio.net/also-in-news/the-kuiper-belt-at-20/ |publisher=Astrobiology Magazine. 2012-09-01}}&lt;/ref&gt;. 2018-yilga kelib, 2000 dan ortiq [[Koyper belbog'i]] obyektlari topildi.

==Yana qarang==
*[[Neptun orti obyektlari]]
*[[Koyper belbog'i]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

==Havolalar==
* [https://iota-es.de/JOA/JOA2019_4.pdf Beyond Jupiter: 15760 Albion], Nikolai Wünsche, ''Journal for Occultation Astronomy'', October 2019
* [https://web.archive.org/web/20120302032019/http://www2.ess.ucla.edu/~jewitt/kb.html The Discovery of the Kuiper Belt], David Jewitt, ''Astronomy Beat'', 3 May 2010
* [https://www.eso.org/public/news/eso9214/ New Planet Found in the Outer Solar System], European Southern Observatory, 2 October 1992
* [https://web.archive.org/web/20211126215324/http://www2.ess.ucla.edu/~jewitt/kb/qb1.html 1992 QB1 - First Object Discovered in Kuiper Belt], David Jewitt, 14 September 1992</text>
      <sha1>57eoldqeb1vbnxvtnyy18rb9vo3pc5p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Registon (futbol klubi)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>741840</id>
    <revision>
      <id>6327524</id>
      <parentid>5197384</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T14:08:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>3 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327524</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7404" sha1="15vxt7vzcxqwj1vn01hqt72egm7fsnn" xml:space="preserve">{{Futbol klubi
|nomi = Registon, Samarqand
|gerb = [[Fayl:FC Registan logo.png|250px]]
|to'liq nom = Samarqandning „Registon“ futbol klubi
|laqab = Samarqandliklar, Registonliklar, Registon yoʻlbarslari
|qisqa nomi =
|asos solingan = [[2010]]
|tugatilgan      = [[2015]]
|stadion = [[Olimpiya (stadion, Samarqand)|Olimpiya]]
|stadion hajmi = 12,500
|rahbar = Ablakul Fayzullaev
|murabbiy = 
| sayt =
| email =
| liga = Birinchi liga
|mavsum = 2014
|mavqei = 12 („Gʻarbiy“ zonasi)
| pattern_la1     =
  | pattern_b1      =_bluebow
  | pattern_ra1     =
  | leftarm1        = FFD700
  | body1           = FFD700
  | rightarm1       = FFD700
  | shorts1         = 0000CD
  | socks1          = FFD700
  | pattern_la2     =
  | pattern_b2      =_bowonblue
  | pattern_ra2     =
  | leftarm2        = 0000FF
  | body2           = FFD700
  | rightarm2       = 0000FF
  | shorts2         = 0000FF
  | socks2          = 0000FF
}}

'''&quot;Registon&quot;''' — [[Samarqand]]ning sobiq oʻzbek futbol klubi.

Klub egasi marhum tadbirkor Ablaqul Fayzullaev boʻlgan. Tarixi davomida Oʻzbekiston chempionatining Ikkinchi va Birinchi ligalarida oʻynagan.

== Tarixi ==
„Registon“ futbol klubiga 2010-yilda asos solingan. Oʻsha mavsumda Oʻzbekiston Ikkinchi ligasida debyut qilgan, oʻz guruhida 1-oʻrinni egallagan va Oʻzbekiston Birinchi ligasiga yoʻllanma olgan.

2011-yildan „Registon“ Birinchi ligada oʻynay boshlagan. Dastlabki bosqichda „Gʻarbiy“ guruhdagi 12 ta jamoa orasida klub 7-oʻrinni egalladi (20 ta oʻyin, 8 ta gʻalaba, 1 ta durang, 11 ta magʻlubiyat va 25 ochko).

Yakuniy bosqichda 16 ta oʻrindan 11-oʻrinni egallagan (30 ta oʻyin, 10 ta gʻalaba, 2 ta durang, 18 ta magʻlubiyat va 32 ochko). Shuningdek, „Registon“ ilk bor Oʻzbekiston kubogida ishtirok etib, saralash bosqichidayoq Kosonning „Yerqoʻrgʻon“ jamoasiga 0:1 hisobida imkoniyatni boy berib, turnirni tark etgan.

Birinchi liganing 2-mavsumida „Gʻarbiy“ guruhning 12 ta klub oʻrtasida saralash bosqichida Registon jamoasi 9-oʻrinni egallab, keyingi bosqichga chiqmasligi kerak edi.

Ammo, keyinroq Kosonning „Yoshlik“ klubi moliyaviy sabablarga koʻra final bosqichida ishtirok etishdan bosh tortdi va uning oʻrnini „Registon“ egalladi. Ikkinchi bosqichda 12-oʻrinni egalladi (30 ta oʻyin, 10 ta gʻalaba, 3 ta durang, 17 ta magʻlubiyat va 33 ochko) va keyingi mavsumda Birinchi ligada ishtirok etish huquqini saqlab qoldi.

2012-yilning oʻzida „Registon“ jamoasi Oʻzbekiston kubogida 2-marta ishtirok etib, 1/16 final bosqichida [[Olmaliq (futbol klubi)|&quot;Olmaliq&quot;]]ga 0:1 hisobida imkoniyatni boy bergan.
2013-yilgi mavsumda klub Gʻarbiy guruhdagi 12 ta jamoa orasida Birinchi liganing dastlabki bosqichida ishtirok etib, 5-oʻrinni egalladi. Final bosqichida „Registon“ yana 12-oʻrinni egalladi (30 ta oʻyin, 9 ta gʻalaba, 5 ta durang, 16 ta magʻlubiyat va 32 ochko).

2013-yilda Oʻzbekiston kubogida 3-marta ishtirok etib, 2-bosqichda faoliyatini yakunlab, 1-turda avvaliga „Zomin“ klubini 1:0 hisobida magʻlub etgan, keyin esa [[Qarshi]]ning [[Nasaf (futbol klubi)|&quot;Nasaf&quot;]] jamoasiga 1:6 hisobida imkoniyatni boy bergan.

2014-yilgi mavsumda Registon dastlabki bosqichda soʻnggi, 12-oʻrinni egalladi va Birinchi ligada qolish huquqi uchun kurashishi kerak edi. Biroq keyinchalik klub oʻtish turnirida ishtirok etishdan bosh tortdi va Ikkinchi ligaga tushib ketdi.

Oʻsha yilgi Oʻzbekiston kubogida „Registon“ [[Gʻuzor]]ning [[Shoʻrtan (futbol klubi)|&quot;Shoʻrtan&quot;]] jamoasiga 0:1 hisobida imkoniyatni boy berib, 1-bosqichdayoq toʻxtab qolgan.

Keyingi mavsumda klub Ikkinchi ligada ishtirok etishni rejalashtirgandi, ammo keyin iqtisodiy muammolar tufayli uni tark etgan.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Mavsum !! Liga !! Oʻrin !! Kubok
|-
| [[2010]] || Ikkinchi liga || 1 (A guruhi) || ''ishtirok etmagan''
|-
| [[2011]] || Birinchi liga || 11 || 1/32 final&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=http://footballfacts.ru/turnir/1414424-kubok-uzbekistana-2011- |title=Результаты Кубка Узбекистана 2011 |access-date=28-iyul 2015-yil |archive-date=19-iyun 2015-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20150619052847/http://footballfacts.ru/turnir/1414424-kubok-uzbekistana-2011- |deadlink=no }}&lt;/ref&gt;
|-
| [[2012]] || Birinchi liga || 12 || 1/16 final&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=http://footballfacts.ru/turnir/1414425-kubok-uzbekistana-2012- |title=Результаты Кубка Узбекистана 2012 |access-date=28-iyul 2015-yil |archive-date=22-iyun 2015-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20150622042231/http://footballfacts.ru/turnir/1414425-kubok-uzbekistana-2012- |deadlink=no }}&lt;/ref&gt;
|-
| [[2013]] || Birinchi liga || 12 || 1/16 final&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=http://footballfacts.ru/turnir/1414426-kubok-uzbekistana-2013- |title=Результаты Кубка Узбекистана 2013 |access-date=28-iyul 2015-yil |archive-date=1-avgust 2015-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20150801120414/http://footballfacts.ru/turnir/1414426-kubok-uzbekistana-2013- |deadlink=no }}&lt;/ref&gt;
|-
| [[2014]] || Birinchi liga || 12 (Gʻarbiy guruh)|| 1/32 final&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=http://footballfacts.ru/turnir/1414427-kubok-uzbekistana-2014- |title=Результаты Кубка Узбекистана 2014 |access-date=28-iyul 2015-yil |archive-date=1-avgust 2015-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20150801123917/http://footballfacts.ru/turnir/1414427-kubok-uzbekistana-2014- |deadlink=no }}&lt;/ref&gt;
|}

== Bosh murabbiylar ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Davr !! Murabbiy
|-
| 2010-2011 || {{flagicon|UZB}}[[Kamo Gazarov]]&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://footballfacts.ru/person/30817-gazarovkamoaleksandrovich|title=Профиль на сайте FootballFacts.ru|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220623141304/https://footballfacts.ru/person/30817-gazarovkamoaleksandrovich|arxivsana=2022-06-23|qaralgan sana=2022-06-23}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2012 || {{flagicon|UZB}}Zoir Toʻraqulov[&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://footballfacts.ru/person/151744-turakulovzoir|title=Профиль на сайте FootballFacts.ru|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220623141506/https://footballfacts.ru/person/151744-turakulovzoir|arxivsana=2022-06-23|qaralgan sana=2022-06-23}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2013 || {{flagicon|UZB}}Alladin Mahadinov&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=http://footballfacts.ru/staffs/1553426-mahadinov-alladin |title=Алладин Махадинов |access-date=25-iyul 2015-yil |archive-date=25-iyul 2015-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20150725180641/http://footballfacts.ru/staffs/1553426-mahadinov-alladin |deadlink=no }}&lt;/ref&gt;
|-
| 2014 || {{flagicon|UZB}}Alijon Bobomurodov
|}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* [https://web.archive.org/web/20191228172017/http://footballfacts.ru/clubs/1412781-registan-samarkand#tab103_1412781r Informatsiya o klube na baze sayta footballfacts.ru]
* [https://web.archive.org/web/20150725011625/http://oq-tepa.uz/team-stats?cid=21 Statistika FK „Registan“]
* [https://web.archive.org/web/20150724210046/http://www.bahisci.com/istatistik/takim/registan/gbm/ Statistika matchey FK „Registan“]

[[Turkum:Oʻzbekiston futbol klublari]]
[[Turkum:Samarqand viloyati futbol klublari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonda faoliyati tugatilgan futbol klublari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbol klublari]]
[[Turkum:2010-yilda tashkil etilgan futbol klublari]]</text>
      <sha1>15vxt7vzcxqwj1vn01hqt72egm7fsnn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>19-asrdagi rasmiy ish-hujjatlari tili</title>
    <ns>0</ns>
    <id>742805</id>
    <revision>
      <id>6327558</id>
      <parentid>6312093</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T17:07:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mirishkorlik</username>
        <id>75661</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Tarix]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6327558</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18841" sha1="3mqfeh8hzklhx7gx3ydpj6c1hql937c" xml:space="preserve">'''XIX — asrning birinchi yarmi''' [[Sar|chor]] [[hukumat]]ining [[Qozogʻiston]]ni mustamlaka qilishga urinishlarining hal qiluvchi davrlaridan biri boʻldi. [[Qozoqlar|Qozoq]] dashtlarining katta qismi [[Rossiya imperiyasi]] tarkibiga kirdi. Qirol mamlakatni oʻz nazoratiga oldi. [[1822]]-yilda [[Oʻrta juz|Oʻrta Juz]] va Sibirda yashovchi qozoqlar uchun „Sibir qozoqlarining Nizomi“ eʼlon qilindi. Bu nizom [[1860]]-yilgacha amal qildi. [[1831|1831-yilda]] [[Kichik juz|Kichik Juz]] qozoqlarini boshqarish uchun „Olisdagi boshqaruv tizimi“ nomli hujjat chiqarildi.

'''Bu davrda qozoq yerlarida sud hokimiyatining uch turi mavjud edi'''

# [[Tauke xon|Taukexonning „Yettilik]] ustavi“ asosida hukm va jazolovchi qozilar sudi.
# Katta jinoyatlar va siyosiy jinoyatlar bilan shugʻullanadigan Rossiyaning Imperator sud tizimi.
# Shariat qonunlariga muvofiq sud boshqaruvi.

[[Qozoqlar|Qozoq]] dashtlarida davlat boshqaruvi, maʼmuriy va sud ishlari bilan bogʻliq yangi nomlar koʻp.

Xonlar davrida maʼlum qonunlarga asoslangan davlat soliqlari boʻlmagan. Ajdodlar anʼanalariga asoslangan sovgʻalar, marosimlar boʻlgan.&lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt;— asrning 30-yillaridan qozoq dashtlariga davlat boji kirib keldi.

Qozoq choʻllaridagi bunday oʻzgarishlar jamiyat hayotining barcha sohalarini qamrab oldi. Eski [[ijtimoiy guruhlar]] parchalanib, yangilari paydo boʻldi.

1822-yilgi Nizomga koʻra, qozoq bolalariga rus maktablarida oʻqish huquqi berildi, qozoq bolalari esa Orenburg va Omsk kadet korpuslarida oʻqiy boshladilar. Oʻsha paytda qozoq dashtlarida matbuot, ona tilida maktablar, [[qozoq tili]]da kitoblar nashr etuvchi vositalar yoʻq edi.

== &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt;— asrda qozoq tilida yozilgan hujjatlarning bir qator versiyalari ==

# 1807-yil 12-mart. Jagalbayli urugʻining oqsoqoli T. Tulegenovning Verxneuralsk shahri komendanti, polkovnik M. Suxovitskiyning dehqonchilik bilan shugʻullanish uchun ruxsatnomasi.
# 1820-yillar. Oqsoqol K. Baysinqorayevning Sibir general-gubernatoriga qozoqlarga joylashtirish uchun mos yer ajratish haqidagi iltimosi.
# 1812-yil 14-dekabr. Bechora qozoq B. Karajigitovning qizi Xorunjiy I ni sotish haqida. Zamyatin bilan shartnoma.
# 1806-yil 31-may. [[Xon (unvon)|Xon]] kengashi uchun [[Davlat]] tashqi ishlar kengashi tomonidan ishlab chiqilgan qoidalar.
# 1809-yil noyabr. Oyshuak xon va uning oʻgʻillarining Jantoʻre xonning oʻldirilishi va Shergʻozi Oishuaqulini [[Sulton]] xon etib tayinlash toʻgʻrisida imperator Aleksandr 1 ga murojaati.
# 1822-yil 22-iyul. „Sibir [[Qirgʻizlar|qirgʻizlari]] nizomi“ning kuchga kirishi toʻgʻrisidagi dekret.
# 1822-yil 22-iyun. Sibir qirgʻizlarining ustavi.
# 1825-yil 25-iyun. Qosim Abilayxonov Orenburg harbiy gubernatoriga [[Koʻkshetau|Kokshetau]] okrugi buyrugʻini yopishni soʻrab xat yozdi.
# 1837-yil 11-iyunda Berish qabilasining qozoqlari [[Orenburg]] general-gubernatori V bilan uchrashdilar. Perovskiyga murojaat.
# 1837-yil 5-noyabrda podpolkovnik Gekening Orenburg harbiy gubernatoriga Isotay Taymanuli qoʻzgʻoloni toʻgʻrisidagi hisoboti.
# 1837-yil 17-noyabr. Podpolkovnik Gekening Orenburg harbiy [[gubernator]]iga Isatay Taymanuliga qarshi jazo otryadining harakatlari haqida hisoboti.
# Jangirxonning Isotay Taymanuliga maktubi.
# Jangirxonning sarkardasi „Hurmatli odamlarga, turli qabila oqsoqollariga va barcha qora tanlilarga“.
# 1837-yil 24-noyabr. Podpolkovnik Gekening Orenburg harbiy gubernatoriga Isatay Taymanovichning sheriklari va Isotay Taymanovich qoʻzgʻoloni ishtirokchilarining harakatlari toʻgʻrisidagi hisoboti.
# 1838-yil 26-iyun. Orenburg harbiy gubernatori V. [[Bukey oʻrdasi|Bokey xonligida Perovskiy]] qoʻzgʻoloni rahbari I. Taymanovich haqida Tashqi ishlar vazirligi rahbari K. Nesselrodega xat.
# 1838-yil 20-mart. [[Sibir]] bojxona okrugi boshligʻi Kenesariy Qosimovich moliya vaziriga sulton karvonlarga hujum qilgani va unga qarshi dadil choralar koʻrish kerakligini maʼlum qildi.
# 1844-yil 14-iyun. Orenburg qozoqlarini boshqarish toʻgʻrisidagi Nizomdan.
# 1845-yil 13-noyabr. Bokey xonligi hukmdori Bokeyxonov Orenburg chegara komissiyasiga Sulton Jangirxon davrida sadaqa va sogʻim yigʻishning miqdori va tartibi haqida maʼlumot bergan.
# 1847-yil 23-iyun. [[Katta juz|Buyuk Juz]] sultonlari va [[Bilhères|raqqosalaridan]] sulton K.. Qosimuliy haqidagi fikrlari toʻgʻrisidagi qaror.
# 1847-yil 20-avgust. Jankoʻja Nurmuxametovich Botirning Raim qalʼasi boshligʻi podpolkovnik Erofeevga [[Xiva]] feodallarining qozoqlarga hujumi toʻgʻrisidagi maktubi.

&lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt;— asrning birinchi yarmida [[qozoq tili]]ni ifodalovchi [[Adabiyot|badiiy adabiyot]] namunalari bilan bir qatorda rasmiy epistolyar adabiyot ham mavjud edi. Yuqoridagi hujjatlarni oʻsha rasmiy-epistolyar adabiyot namunalariga kiritish mumkin. Bu hujjatlar til tarixini oʻrganishga, oʻsha davrdagi siyosiy-ijtimoiy vaziyatni aks ettirishga yordam berish bilan birga,&lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt;— asrning birinchi yarmida qozoq choʻlida rasmiy hujjatlar mavjudligidan guvohlik beradi

&lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt;— asrning birinchi yarmida Isatay va Maxambet boshchiligidagi dehqonlar qoʻzgʻoloni Qozogʻistonning gʻarbiy qismidagi xalqlar hayotidagi muhim voqea boʻldi. Bu qoʻzgʻolon nafaqat badiiy adabiyotda, balki biznes tarixida ham oʻz izini qoldirdi. Utemisov M.Ladishchinskiyga yozgan maktubidan,Jangirxonning Isatay Taymanuliga yozgan maktubidan. b. materiallardan bilib olish mumkin.

&lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt;— asrning birinchi yarmida [[Xon (unvon)|xon]], shahzoda, xonim, malika, zodagon,[[sulton]],bi, qozi, [[oqsuyak]],boy, kambagʻal, qorachi, qora, qora qozoq, qora jurt soʻzlari koʻp hollarda tizimni bildirgan. qozoq dashtlarida boshqaruv va ijtimoiy qurilish. Baytak soʻzi yurt, xalq maʼnosida qoʻllanadi. Alash soʻzi koʻpincha yurt, xalq maʼnosida qoʻllanadi. Tenglik soʻzining maʼnosi bugungidan butunlay farq qiladi. Agar daʼvogar jarima va jarimani undirishga qodir boʻlsa, tenglik olgan boʻlardi, undira olmasa, tenglikni olmagan boʻlardi, yaʼni tenglik soʻzining qadimiy maʼnosi maʼnosiga yaqin. adolat, qonuniylik.

&lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt;— asr 1-yarmidagi rasmiy hujjatlar tilining leksik, grammatik va sintaktik xususiyatlari XVIII asr rasmiy hujjatlari tiliga yaqin boʻlgan boʻlsa-da, bu davrda rasmiy hujjatlar tili koʻproq shakllanganligini koʻrish mumkin tushunarli, rivojlangan va normallashtirilgan.

Albatta,&lt;nowiki&gt;XVIII&lt;/nowiki&gt;— asrning 2-yarmi va &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt;— asrning birinchi yarmida yozilgan hujjatlar tili boʻyicha olimlar turlicha fikr bildirgan. Bugungi kungacha ular chigʻatoy va tatar tillarida yozilgan, degan fikr keng tarqalgan.

„XIX asrning ikkinchi yarmi qozoq adabiy tili“ asarida Abilqosimov &quot;Albatta, bu hujjatlar tilida turkiy adabiy tilning anʼanaviy imlosi, ayrim morfologik shakllari, shakllangan soʻz birikmalari va individual leksemalari saqlanib qolgan, lekin ularning asosiy toʻshagini qadimgi qozoq soʻzlari va odatiy grammatik tuzilish tashkil etgan

„Kitob tili“ni turkiy adabiy tilning oʻzi deb emas, balki qozoq mualliflari qoʻllagan shakl, qozoq zaminidagi koʻrinish sifatida qaraydigan boʻlsak, aniqlik kiritilishi kerak boʻlgan jihatlar koʻp&quot;, deya xulosa qiladi u:bizning fikrimizcha,[[Abay]] asos solgan yangi yozma adabiy til shakllanishidan oldin qozoq yozuvchilari ishlatgan tilni „kitob“ tili emas, balki qadimgi qozoq yozma adabiy tili deb atash maʼqulroqdir. Qarindosh turkiy xalqlarning hech birida „kitob tili“ tushunchasi yoki atamasi mavjud emasligi sababli, aksincha, yozma asarlar hozirgi yozma adabiy tillar shakllanguncha qadimgi adabiy tilda yozilganligi aytiladi…. Shunday qilib, &lt;nowiki&gt;XVI&lt;/nowiki&gt;— asrdan oʻtgan asrning ikkinchi yarmigacha qozoq adiblari qozoqlarning qadimgi adabiy tilida rasmiy maktublar yozib, bir-birlari bilan yozishmalar olib borganlar&quot;.

== „&lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt;— asrning birinchi yarmidagi rasmiy hujjatlar tili“ mavzusiga qoʻshimcha ravishda 1812-yil 14-dekabr — kambagʻal qozoq qizini B.Karajigitov kornet I tomonidan sotish haqida Zamyatin bilan tuzilgan shartnomadan ==
''1812-yil 14-dekabrda Kichik Oʻrdadagi qirgʻiz-qaysaklarning Tashqi redut yaqinida koʻchib yurgan Jagalbayli urugʻidan boʻlgan Bayzak Arystangulov qoʻmondonligidagi qirgʻiz Bokenbay Karajigitov qashshoqligi tufayli ulardan biri edi. Katta yoshli Aritangulov va butun qishloqdagi oʻrtoqlarimning ruxsati bilan men olti yoshli qizim Atikeyni koʻchmanchilarning tashqi qoʻshinining shox pardasi Ivan Zamyatinga sotdim,14 soʻm uchun,1808-yil 23-mayda;Men barcha 14 rublni oldim va men unga shunday belgi qoʻyaman.''&lt;ref&gt;&quot;18-X1X gʻasirlardagʻi qazaq-oris qatinastari&quot;, qұjattar jinagʻi, 179-bet.&lt;/ref&gt;

== Jangirxonning Isotay Taymanuliga yozgan maktubidan ==
''.'' ''.'' ''.'' ''„Menga turli odamlardan noxush xabarlar keldiki, siz xalqni mening amrlarimga boʻysunmaslik va boʻysunmaslikka undayotganingiz, sizning rahbarligingiz bilan baʼzi odamlar isyon koʻtarayotgani haqida. Men sizni eʼtiqodimdan mahrum qilmoqchi emasman, chunki men sizning sababingizni bilaman, lekin men aniq bilmoqchiman va men bilan toʻgʻridan-toʻgʻri muzokaralar uchun kelishingizni talab qilaman, lekin siz meni gʻazabimni bildirishga taklif qilyapsiz deb oʻylamang bunday harakatlar, agar sizdan jahlim chiqsa, oʻzimni chaqirmasdim.'' ''Agar siz, oqsoqol, menga ishonmasangiz va kelmasangiz, oʻzingizni aybdor his qilasiz va oldingi qasamyodingizni buzasiz, deb oʻylayman. Albatta, men nima istayotganingizni bilaman, lekin xohishingiz amalga oshishini kutishingiz kerak, lekin oʻzingizni doʻst deb bilganingizda va bir xil qadrli odam bilan kurashsangiz, mehribonlik kutish qanday:bu kutish emas, shunchaki. majburan tutib olish.faqat mumkin.'' ''Buni xizmatdagi gʻayratingiz haqida oʻylash uchun yozyapman: boʻlmasa, chalgʻiganlarga yozmayman, keyin uni tarqatmayman.'' ''“''&lt;ref&gt;V. F. Shaxmatov. Іshkі orda jәne Isatay Taymanүliniң kөterіlіsі, 139- 140-better.&lt;/ref&gt;

== Berish qabilasi qozoqlari general-gubernatori Orenburg K. 1837-yil 11-iyunda IIerovskiyning iltimosiga binoan ==
''„Bizga qarshi tayinlangan Xon Jangir Bukeev bizni nohaq hukm qilmoqda, dinimiz qoidalariga amal qilmayapti, shuning uchun biz hech qanday adolat koʻrmayapmiz, bizda ommaviy ovoz bor, u kundan-kunga kuchayib bormoqda, chunki. Biz uchun azob-uqubat va bosim kundan-kunga ortib bormoqda. Xon vasiyatini bajaruvchi sultonlar, qozilar va beklar hamma joyda tazyiq oʻtkazdilar, bizni aybsiz urdilar, mol-mulkimizni zoʻrlik bilan tortib oldilar, ulardan shikoyat qilish oʻzimizga zarar yetkazish, talon-toroj qilish demakdir.'' ''Bizni himoya qiladigan hech kim yoʻq, hukmdorlarimizning xoʻrligi, zulmi va zulmidan oʻzga qanoatimiz yoʻq, faqirligimizga hamdard emasmiz.''

''Siz,Janobi Oliylari,Ural vazirligimiz xodimlariga qoʻshilishimizga, yaʼni Uralsk yaqinida yashashimizga, imperator organi ishiga koʻmaklashishimizga va Novo-Aleksandrovsk kabi uzoq shaharlarga borishimizga ruxsat berishingizni soʻraymiz. Qalʼa va boshqalar. Biz hamma bilan xizmat qilishga tayyormiz: am, qoʻy, tuya va kerak boʻlsa, sodiq ruslar talab qilganidek, xalqning oʻzi.''

''Shu bilan birga, sizdan berish urugʻi oqsoqoli Isotay Taymanuli rahbarligida qolishingizni hurmat bilan soʻraymiz, bu orqali biz rahbarlarimizning barcha buyruq va hokimlarini qabul qilmoqchimiz. Biz bu oqsoqol Ishayosiz aytilgan ishni bajarishimiz mumkinligiga ishonmaymiz;chunki u doimo oramizda tinchlik va tartib oʻrnatgan.''

''Agar tilaklarimiz biz aytganidek amalga oshmasa, biz kelajakda yanada qashshoqlik holatida qolamiz, xalqimiz esa butunlay tushkunlikka tushib, qashshoqlikda qoladi“''&lt;ref&gt;V. F. Shaxmatov. Іshkі Orda jәne Isatay Taymanұliniң kөterіlіsі, 157-bet.&lt;/ref&gt;

== 1832-yil 18-iyun. Suyiq Abilayxonov sultonning Omsk viloyati gubernatoriga Qozoq xonligi tomonidan qozoq xalqidan soliq undirilishi haqidagi maktubidan. ==
''…Janobi oliylari, qoʻqonliklar endi imperatorning bodanlari boʻlgan mening qirgʻizlardan bizning roziligimizsiz, koʻzlarida yosh bilan 50 va 40 qoʻydan soliq yigʻishayotganini aytaman, agar biz rostdan ham rus boʻlsak boda,Nega undan himoya yoʻq?-Ular aytishdi. Shuning uchun ham barcha yaxshi raqqosalar yigʻilib, oʻzlariga, xalqiga omad tilab qoʻyishimni iltimos qilishdi. Yana bir gapni aytmoqchiman: Qoʻqonliklar Olmaota daryosi boʻyida, Oqsoriy daryosi boʻyida, duan va 100 kishilik qoʻshin bilan 80 sajinli, qalinligi 2 archa boʻlgan tepalik qurdilar.'' ''Qulan va Ali sultonlarni zoʻrlik bilan olib ketib, bir tepalikda qoldirishdi, endi u yerda nima boʻlayotganini faqat Xudo biladi.'' ''Oʻz navbatida, biz ulardan juda qoʻrqamiz, chunki ular bizni rus mollari ekanligimizni bilishadi va bizga har qanday yomonlik qilishlari mumkin.'' ''.'' ''.''

Buni 8-sinf oʻquvchisi Sulton Suyiq Abilayxonov muhri ham tasdiqladi.&lt;ref&gt;&quot;18-19 gʻasirlardagʻi qazaq-oris qatinastari (1771—1867jj.)&quot;, qүjattar jinagʻi, 262-bet.&lt;/ref&gt;

== 1832-yil 5-iyul. Suyiq Abilayxonov sultonning Omsk viloyati gubernatoriga Qoʻqonda zulm kuchayganligi haqidagi maktubidan. ==
''…Olomon va sadirlar tomonidan koʻp sonli qoramollarni garovga olishlari natijasida volostimiz hozir katta notinch ahvolda;bolsheviklar Ili daryosining narigi tomonidagi turar-joylaridan quvilgan;Keyin Qoʻqon xoni bilan Qushbek bizga soliq toʻlashni buyurdilar. Agar biz rad etsak va soliq toʻlamasak, ular bizning barcha mol-mulkimizni oʻgʻirlab ketishadi, shuning uchun biz ularga soliq toʻlashimiz kerak edi;bu oʻtgan yil edi. Bu yil esa yana 300 nafar toshkentlik Duan beg Xudoyber boshchiligida bizning oldimizga kelib, barcha bolsheviklarni ziyorat qilib, soliq yigʻib, turli noroziliklarga sabab boʻldi.'' ''.'' ''.''&lt;ref&gt;&quot;161-19 gʻasirlardagʻi qazaq,-oris qatinastari (1771—1868 jj.) „ qұjattar jinagʻi, 262—263-better.&lt;/ref&gt;

== 1847-yil 20-avgust. Xiva feodallarining qozoqlarga hujumi haqida Jankoʻja Nurmuxametovning Raiym qalʼasi boshligʻi podpolkovnik Erofeevga yozgan maktubi. ==
''Hurmatli podpolkovnik Erofeev! Sizga taʼzim qilib, maʼlum qilamanki,Xoʻja Niyoz boshchiligidagi xivaliklar,Jangazi va Ilkey Sultonni qoʻllab-quvvatlagan qirgʻizlar qoʻrgʻonga koʻp toʻplanib, bu yerga koʻchdilar;ular mening qirgʻizimni talon-toroj qilishadi;hammasini oʻldirish bilan tahdid qiladilar. Qirgʻizlar bundan juda qoʻrqib, koʻplari narigi tarafga oʻtishyapti, men ularni toʻxtata olmayman. Menga sodiq boʻlgan qirgʻizlarga xivaliklar, jangaziliklar hujum qilib, butun mol-mulkini talon-toroj qildilar, butun chorvalarini haydab yubordilar, bolalari, qariyalarini qamoqqa oldilar. Oqibatda 1000 dan ortiq uy vayron boʻlgan, 21 nafar ayol va bola oʻgʻirlab ketilgan, 30 nafar bola daryoga uloqtirilgan. Men qoʻriqlash uchun yuborgan 5 kishini ushlab qolishdi; Ulardan 4 nafari halok boʻlgan; boshlarini kesib, suvga tashladilar, beshinchisi Yahyo choʻmdiruvchining oʻgʻli tiriklayin tutilib, Xivaga olib ketildi.''

''Agar sen, podpolkovnik Erofeyev, mening doʻstim boʻlsang va chindan ham podshohingning buyrugʻi bilan bizni himoya qilib, unga qalʼa qurish uchun bu yerga kelgan boʻlsang, menga yordam ber, talon-toroj qilishni man et, qishloqlarimdan uning izlarini koʻrasan. Mana bu diktatorlarning qilmishlari:ular oʻtovlarga oʻt qoʻyib, barcha goʻdaklarning beshiklarini sindirib, oʻzlarini suvga tashladilar. Agar yordam bermasangiz, men qirgʻizlarimga kafolat berolmayman. Bir tomondan, ular talon-toroj qilinib, sizdan panoh koʻrmay, hamma narsa Sirdaryoning narigi tomoniga oʻtadi, keyin esa xalqimizning azobi kuchayadi; Ular bir-birlari bilan janjallashmaydilar, chunki bu yerga ruslar kelib, qal’a qurganidan beri u yerga koʻchib kelgan qirgʻizlar mening qirgʻizlarimga qattiq jahli chiqdi.'' ''Buni senga avval ham aytganman va Jangazi oʻzi menga yozgan maktublarida sen bilan doʻstligim uchun meni qoʻrqitdi.'' ''Gubernator boʻlganimda ruslar bilan doʻstligim meni nafaqat Ilkey va Jangazi, balki Xiva va Qoʻqonga qarshi ham qurollantirdi.'' ''Shuning uchun sizga takror aytaman: meni dushmanlarimdan himoya qiling; Mening sizdan boshqa doʻstlarim yoʻq, ruslar.''

Jankoʻja botir kichkina muhr yasadi, kotibi Toʻlegen qoʻl siltadi.&lt;ref&gt;“18—19 gʻasirlardagʻi kazak-oris katinastari (1771—1867 jj.) „, qүjattar jinagʻi, 339—340-better.&lt;/ref&gt;

== 1823-yil Buyuk Juzning rus sultonlari bilarining va mashhur qozoqlarining qasamyodi ==
''“Imperator, Butun Rossiyaning Suverenini va Buyuk Hazrati Imperator unvoniga ega Rossiya taxtining qonuniy vorisi Aleksandr Pavlovich buyuk imperatorga sodiq, mehribon va sodiq boʻlishidan xursandman. Xizmat qilish va eʼtiroz bildirmaslik. oshkora yoki yashirin, lekin hamma narsada imperator hazratlarining farmoniga muvofiq harakat qilish;Qodir Tangri nomi bilan qasamyod qilamanki, men xalq manfaatlariga zid boʻlgan har qanday xatti-harakatdan oʻzimni tiyishim kerak;agar bajara olmasam. Shuning uchun men rus chegara qoʻmondonlarini oʻz vaqtida xabardor qilishim kerak va buni qilaman.''

''Shu qasamning natijasi oʻlaroq, men Qurʼonni yaxshi koʻraman, unga muhr bosaman&quot;.''

''(Bundan keyin Buyuk Juz sultonlari, bilari va mashhur qozoqlarining 33 ta muhr va muhrlari mavjud)''

''Viloyat kotibi Tasbulat Bekbulatov sulton va qozilardan-Rossiya fuqaroligiga qasamyod qildi.''

''Qonuniy imom Muhammad Muhamedov-sultonlar va qozilar tomonidan qasamyod keltirdi.''

''Viloyat kotibi Krinkin qasamyod uchun tarjimon edi.''&lt;ref&gt;&quot;18-19 gʻasirlardagʻi qazaq-oris qatinastari (1771—1867jj.)&quot;, qұjattarjinagʻi, 207-bet.&lt;/ref&gt;

== 1845-yil 5-may. Buyuk Juzning barcha qabila va boʻlinmalarining sultonlari, bilari, faxriy qozoqlarining Rossiya fuqaroligini qabul qilish toʻgʻrisidagi arizasi ==
''Uysun volosti sultonlaridan Jalayir,Alban,Dulat, Suan,Shaprashti,Isti, Andas qabilalari, Koshek, Mirza, Subutay, Kalka,Oqbuyum,Ariqtim, Baishigir, Sirshi, Qorasibon, Balgali boʻlimlari; alban qabilasining boʻlinmalari, Aytboz, Segizsariy, Qizilboʻriq, Qoʻngʻir Boʻrik, Aljon; dulat urugʻining boʻlinmalari, Syqim, Janis, Shimir, Bot-Bay, Sari Uysun siyan urugʻi, Baytoleu, Turdimbet, Murat boʻlimlari; shaprashti urugʻining boʻlinmalari, zodagon, chil, apkish, ekey, esxoʻja; Mashhur qirgʻizlardan:''

'''ILOVA'''

''Yuqoridagi amaldorlarga Rossiya hukumatining sodiq fuqarosi boʻlmoqchimiz, agar boshliqlarga qulay boʻlsa, shu yozda Qoratimda tuman ochamiz, deb xabar berishingizni soʻrayman.''

''Shuning uchun biz muhr va shtamplarimizni chop etamiz (Bundan buyon matnda 31 ta muhr va shtamp bosiladi).''&lt;ref&gt;&quot;18—19 gʻasirlardagʻi qazaq-oris qatinastari (1771—1867jj.) &quot;, qұjattar jinagʻi, 305—306-better.&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}
&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>3mqfeh8hzklhx7gx3ydpj6c1hql937c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sardor Mirzayev</title>
    <ns>0</ns>
    <id>746200</id>
    <revision>
      <id>6327867</id>
      <parentid>6120739</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:45:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327867</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10936" sha1="58r62yh02qbkjh981jmtvlfd3jg2j8y" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Sardor Mirzayev
 | tasvir             = 
 | toʻliqism          = Sardor Muhammadtilloevich Mirzayev
 | tavallud_sana      = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1991|3|21|df=y}}
 | tavallud_joyi      = {{Tavallud joyi|Oltiariq tumani}} [[Fargʻona]], [[Oʻzbekiston|Oʻzbekiston]]
 | boʻyi              = 1.78 m
 | pozitsiya          = [[Yarim himoyachi]]
 | joriyklub          = Lokomotiv
 | klubraqami         = 17
 | yillar1            = 2009—2013
 | klublar1           = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
 | isht1              = 75
 | gollar1            = 6
 | yillar2            = 2014
 | klublar2           = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
 | isht2              = 11
 | gollar2            = 0
 | yillar3            = 2014
 | klublar3           = {{Ijara}} [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
 | isht3              = 9
 | gollar3            = 0
 | yillar4            = 2015—2020
 | klublar4           = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
 | isht4              = 120
 | gollar4            = 27
 | yillar5            = 2020—2023
 | klublar5           = [[:en:Muangthong United|Muangthong United]]
 | isht5              = 84
 | gollar5            = 28
 | yillar6            = 2023—
 | klublar6           = [[OKMK (futbol klubi)|OKMK]]
 | isht6              = 0
 | gollar6            = 0
 | milliyyillar1      = 2009
 | milliyjamoa1       = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)|Oʻzbekiston U-20]]
 | milliyisht1        = 6
 | milliygollar1      = 1
 | milliyyillar2      = 2012
 | milliyjamoa2       = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|Oʻzbekiston U-21]]
 | milliyisht2        = 4
 | milliygollar2      = 1
 | milliyyillar3      = 2013
 | milliyjamoa3       = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|Oʻzbekiston U-23]]
 | milliyisht3        = 4
 | milliygollar3      = 0
 | milliyyillar4      = 2015—2019
 | milliyjamoa4       = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston]]
 | milliyisht4        = 15
 | milliygollar4      = 1
 | club-update        = 2025-yil 7-avgust
}}

'''Sardor Muhammadtilloevich Mirzayev''' (1991-yil 21-martda tugʻilgan) — [[Oʻzbekiston|oʻzbek]] professional assostatsiyasi futbolchisi, [[Oʻzbekiston Superligasi]] vakili [[Olmaliq]]ning „[[OKMK (futbol klubi)|OKMK]]“ jamoasida hujumkor yarim himoyachi sifatida oʻynaydi. U [[Fargʻona viloyati]]da oddiy oilada tugʻilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/tailand-chempionatida-top-tepadigan-sardor-mirzaev-faoliyati-haqida |sarlavha=Таиланд чемпионатида тўп тепадиган Сардор Мирзаев фаолияти ҳақида |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230712100413/https://championat.asia/uz/news/tailand-chempionatida-top-tepadigan-sardor-mirzaev-faoliyati-haqida |arxivsana=2023-07-12 |qaralgan sana=2023-07-12 }}&lt;/ref&gt;.

== Faoliyati ==
Mirzayev yosh iqtidorli futbolchi sifatida tanilgan. U [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Toshkentning Lokomotiv futbol klubiga]] oʻtguniga qadar&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/sardor-mirzaev-lokomotiv-bilan-shartnoma-imzoladi |sarlavha=Сардор Мирзаев &quot;Локомотив&quot; билан шартнома имзолади |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230712100409/https://championat.asia/uz/news/sardor-mirzaev-lokomotiv-bilan-shartnoma-imzoladi |arxivsana=2023-07-12 |qaralgan sana=2023-07-12 }}&lt;/ref&gt; [[Neftchi (futbol klubi)|&quot;Neftchi&quot;]] klubida 4 yil oʻynadi va shu vaqt ichida [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi klubiga]] yana bir mavsumga ijaraga berildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/sardor-mirzaev-ikkinchi-davrani-neftchida-otkazadi |sarlavha=Сардор Мирзаев иккинчи даврани “Нефтчи”да ўтказади |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230712100406/https://championat.asia/uz/news/sardor-mirzaev-ikkinchi-davrani-neftchida-otkazadi |arxivsana=2023-07-12 |qaralgan sana=2023-07-12 }}&lt;/ref&gt;. Toshkentning Lokomotiv klubiga qaytgach, u [[AFC Chempionlar ligasi 2015 guruh bosqichi|Osiyo Chempionlar ligasi]] doirasida [[Saudiya Arabistoni]]&lt;nowiki/&gt;ning [[Al-Hilol]] futbol klubiga safarda 3:1 hisobida magʻlub boʻlgan uchrashuvda oʻzining ilk golini kiritdi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |date=25-fevral 2015-yil |title=Goulart makes good start, holders win |publisher=FIFA |url=https://www.fifa.com/world-match-centre/afcchampionsleague/news/newsid/253/225/6/ |url-status=dead |access-date=21-mart 2015-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402153317/http://www.fifa.com/world-match-centre/afcchampionsleague/news/newsid/253/225/6/ |archive-date=2-aprel 2015-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/ochl-sardor-mirzaev-ketma-ket-ikkinchi-yil-lokomotivning-ilk-golini-urdi |sarlavha=ОЧЛ. Сардор Мирзаев кетма-кет иккинчи йил &quot;Локомотив&quot;нинг илк голини урди |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230712100408/https://championat.asia/uz/news/ochl-sardor-mirzaev-ketma-ket-ikkinchi-yil-lokomotivning-ilk-golini-urdi |arxivsana=2023-07-12 |qaralgan sana=2023-07-12 }}&lt;/ref&gt;.

2020-yilning 11-dekabrida Mirzayev 2020-yilgi mavsumda Tailand chempionatining „Muangthong United“ klubiga oʻtishi tasdiqlandi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/sardor-mirzaev-legionerga-aylandi |sarlavha=Сардор Мирзаев легионерга айланди |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230712100408/https://championat.asia/uz/news/sardor-mirzaev-legionerga-aylandi |arxivsana=2023-07-12 |qaralgan sana=2023-07-12 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/tailandda-mirzaevning-tanishtiruv-marosimi-otkazildi |sarlavha=Таиландда Мирзаевнинг таништирув маросими ўтказилди |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230712100411/https://championat.asia/uz/news/tailandda-mirzaevning-tanishtiruv-marosimi-otkazildi |arxivsana=2023-07-12 |qaralgan sana=2023-07-12 }}&lt;/ref&gt;. 2023-yilda [[Tailand]] jamoasi bilan shartnomasi yakunlangacha [[Oʻzbekiston Superligasi]] vakili [[Olmaliq]]&lt;nowiki/&gt;ning „[[OKMK (futbol klubi)|OKMK]]“ klubi bilan shartnoam imzoladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/islom-toxtaxojaev-va-sardor-mirzaev-okmk-ga-otdi |sarlavha=Ислом Тўхтахўжаев ва Сардор Мирзаев ОКМКга ўтди |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230712100406/https://championat.asia/uz/news/islom-toxtaxojaev-va-sardor-mirzaev-okmk-ga-otdi |arxivsana=2023-07-12 |qaralgan sana=2023-07-12 }}&lt;/ref&gt;.

== Xalqaro faoliyati ==
Sardor Mirzayev [[Oʻzbekiston|Oʻzbekiston]] sharafini yoshlar doirasida U-20, U-21 va U-23 milliy terma jamoasida ham himoya qilgan. U 2009-yilda [[Misr|Misrda]] boʻlib oʻtgan 20 yoshgacha boʻlgan futbolchilar oʻrtasidagi Jahon chempionatida [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)|Oʻzbekiston U-20 terma]] jamoasida oʻynash uchun tanlangan futbolchilardan biri edi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.fifa.com/tournaments/archive/u20worldcup/egypt2009/teams/team=1889505/statistics.html|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150402153341/http://www.fifa.com/tournaments/archive/u20worldcup/egypt2009/teams/team=1889505/statistics.html|arxivsana=2-aprel 2015-yil|sarlavha=2009 U20 World Cup Uzbekistan Squad list|nashriyot=FIFA|qaralgan sana=21-mart 2015-yil}}&lt;/ref&gt;. Oʻzbekiston oʻsha chimpionatda toʻplar nisbati boʻyicha Angliyadan yuqorida natijasini yakunlandi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.fifa.com/tournaments/archive/u20worldcup/egypt2009/teams/team=1889505/matches.html|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150402155143/http://www.fifa.com/tournaments/archive/u20worldcup/egypt2009/teams/team=1889505/matches.html|arxivsana=2-aprel 2015-yil|sarlavha=2009 U20 Group D matches|nashriyot=FIFA|qaralgan sana=21-mart 2015-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.fifa.com/tournaments/archive/u20worldcup/egypt2009/teams/team=1889505/matches.html|title=2009 U20 Group D matches|publisher=FIFA|accessdate=21-mart 2015-yil|arxivsana=2-aprel 2015-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150402155143/http://www.fifa.com/tournaments/archive/u20worldcup/egypt2009/teams/team=1889505/matches.html}}&lt;/ref&gt;.

U 2013-yilgi Osiyo chempionatida ishtirok etish uchun U-23 oʻrtasida ham saralangan tarkibda boʻlib ishtirok etdi, unda Oʻzbekiston guruhda 3-oʻrinni egallagan va pley-off bosqichiga chiqa olmagan. Sardor Mirzayev 2015-yilning 29-mart kuni [[Janubiy Koreya milliy futbol terma jamoasi|Janubiy Koreyaga]] qarshi oʻrtoqlik oʻyinida milliy terma jamoa safida ilk marta chaqirilganida, milliy terma jamoadagi rasmiy debyutini oʻtkazdi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://int.soccerway.com/matches/2015/03/27/world/friendlies/korea-republic/uzbekistan/1998876/|sarlavha=Korea republic - Uzbekistan, 29-mart 2015-yil|nashriyot=soccerway|sana=29-mart 2015-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://int.soccerway.com/matches/2015/03/27/world/friendlies/korea-republic/uzbekistan/1998876/|title=Korea republic - Uzbekistan, 29 March 2015|publisher=soccerway|date=29-mart 2015-yil|accessdate=29-mart 2015-yil}}&lt;/ref&gt;.

== Yutuqlar ==

* [[Oʻzbekiston Superligasi]] chempioni: 2016, 2017, 2018
* [[Oʻzbekiston Kubogi]] sohibi: 2016, 2017
* [[Oʻzbekiston Superkubogi]] sohibi: 2015, 2018

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==

* [https://int.soccerway.com/players/-/97490/ Soccerway]
* [https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/127751 Transfermarkt (igrok)] [[Transfermarkt]] sayti
* [https://web.archive.org/web/20230712100406/https://footballfacts.ru/person/188723 FootballFacts.ru]

{{Lokomotiv Toshkent futbol klubi tarkibi}}
{{Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha) 2009-yilgi jahon chempionati tarkibi}}
{{Oʻzbekiston tarkibi 2010-yilgi Osiyo oʻyinlari}}

{{DEFAULTSORT:Mirzayev, Sardor}}
[[Turkum:1991-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Fargʻona sport kishilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]]
[[Turkum:Neftchi (Fargʻona) futbolchilari]]
[[Turkum:Lokomotiv Toshkent futbol klubi futbolchilari]]
[[Turkum:AGMK futbolchilari]]
[[Turkum:Muangthong United F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston milliy terma jamoasi erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston 20 yoshgacha boʻlgan terma jamoasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik muhojir erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Osiyo oʻyinlari 2010 futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonning Osiyo oʻyinlaridagi sportchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Tailanddagi muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Tailand 1 ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]</text>
      <sha1>58r62yh02qbkjh981jmtvlfd3jg2j8y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sementchi (futbol klubi, Quvasoy)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>747192</id>
    <revision>
      <id>6328072</id>
      <parentid>6144983</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T11:14:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328072</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6824" sha1="sa3ytp7tj07ik03sjhmu9yl4a27ndj0" xml:space="preserve">{{Futbol klubi
 |nomi            = „Sementchi“
 |amaldagi mavsum = 
 |logotip         = [[Fayl:Sementchi 2023.png|300px]]
 |toʻliq nomi     = Quvasoyning „Sementchi“ futbol klubi
 |laqabi          = Sementchilar, Quvasoyliklar
 |asos solingan   = 1987-yil
 |tugatilgan      = 
 |stadion         = „Sementchi“
 |maydon hajmi    = 5000
 |egasi           = 
 |prezidenti      = 
 |direktori       = 
 |bosh drektori   = 
 |murabbiyi       = {{flagicon|UZB}} [[Abdumalik Hakimov]]
 |sardori         = 
 |reytingi        = 
 |budjeti        = 
 |musobaqasi      = [[Oʻzbekiston Birinchi ligasi|Birinchi liga]]
 |mavsum          = 2023
 |mavqei          = 1
 |sayti           = 
| pattern_la2 = _whiteborder
| pattern_b2 = 
| pattern_ra2 = _whiteborder
| leftarm2 = FF0000
| body2 = FF0000
| rightarm2 = FF0000
| shorts2 = FF0000
| socks2 = FF0000
| pattern_la1 = 
| pattern_b1 = _redstripes
| pattern_ra1 = 
| leftarm1 = 0000CD
| body1 = 0000CD
| rightarm1 = 0000CD
| shorts1 = 0000CD
| socks1 = 0000CD
|bosh direktori={{flagicon|UZB}} Abdusomad Nazriddinov}}

'''&quot;Sementchi&quot;''' – [[Fargʻona viloyati]], [[Quvasoy]] shahrining oʻzbek futbol klubi. Hozir Oʻzbekiston Birinchi ligasida toʻp suradi.

== Tarixi ==
1987-yilda tashkil etilgan. 1988-yilgi mavsumda klub [[Oʻzbekiston SSR]] chempionatida oʻynagan. 1997-yilda Oʻzbekiston chempionati Ikkinchi ligasi final bosqichida gʻoliblikni qoʻlga kiritgan. 1998-yilgi mavsumdan boshlab Birinchi ligada qatnasha boshladi.

2002-yilda 2-oʻrinni egallab, [[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston chempionati — Superliga|Oliy liga]]&lt;nowiki/&gt;ga yoʻl oldi. 2003-yilgi mavsumda Oliy ligada muvaffaqiyatsiz oʻynadi (oxirgidan oldingi, 15-oʻrin) va yana Birinchi ligani tark etdi.

2008-yilda moliyaviy muammolar tufayli klub [[Oʻzbekiston Pro ligasi|Oʻzbekiston chempionati]] va [[Oʻzbekiston Kubogi|kubogi]]&lt;nowiki/&gt;da ishtirok etishdan bosh tortdi. 2014-yilda qayta tiklandi va yana Ikkinchi liganing final bosqichida oʻynadi.

Keyingi 3 mavsumni [[Oʻzbekiston Birinchi ligasi|Birinchi ligada]] oʻtkazdi va oʻz tarixida birinchi marta 2017-yilda uning gʻolibiga aylandi. Ammo keyin 2018-yilgi Oʻzbekiston Superligasida ishtirok etishiga ruxsat berilmadi. Jamoa bir necga mavsum yarim professional tarzida Oʻzbekiston ikkinchi ligasida faoliyat olib bordi. 2022-yildan [[Oʻzbekiston ikkinchi ligasi]] oʻtish turnirida 2-oʻrinni olib 2023-yilgi [[Oʻzbekiston Birinchi ligasi]]&lt;nowiki/&gt;ga chiqdi.&lt;gallery&gt;
Fayl:Sementchi logo eski1.jpg|Sementchi klubining 2000-yillardagi logosi
Fayl:SementchiFC.png|2010-2022 yillar oraligʻidagi jamoa logosi
&lt;/gallery&gt;

== Yutuqlari ==
* Oliy ligada 15-oʻrin (2003).
* {{oltin}} Birinchi liga gʻolibi (2017).&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/oz/news/birinchi-liga-barcha-jamoalarni-maglub-eta-olgan-yagona-jamoa-cementchi-haqida|sarlavha=Birinchi liga. Barcha jamoalarni mag'lub eta olgan yagona jamoa “Cementchi” haqida|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230425151734/https://championat.asia/oz/news/birinchi-liga-barcha-jamoalarni-maglub-eta-olgan-yagona-jamoa-cementchi-haqida|arxivsana=2023-04-25|qaralgan sana=2023-04-25}}&lt;/ref&gt;
* {{kumush}} Birinchi liga kumush medali sovrindori (2002).
* {{bronza}} Birinchi liganing bronza medali sovrindori – 2 marta (2000, 2001).
* Oʻzbekiston Kubogi 1/4 final (2015).

== Futbolchilar ==
=== Hozirgi tarkibi ===
{{updated|31-mart 2024-yil}}&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Sementchi jamoasi tarkibi (31-mart 2024-yil) |url=https://pfl.uz/docs/MyLeague/Tarkib_Sementchi_2024.pdf |qaralgan sana=2024-03-31 |arxivsana=2024-03-31 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240331155636/https://pfl.uz/docs/MyLeague/Tarkib_Sementchi_2024.pdf }}&lt;/ref&gt;
{{Fs start}}
{{Fs player|no=1 |pos=GK|nat=UZB|name=[[Alisher Joʻraboyev]]}}
{{Fs player|no=2 |pos=DF|nat=UZB|name=[[Muhammadqodir Rasuljonov]]}}
{{Fs player|no=4 |pos=DF|nat=UZB|name=[[Nurmuhammad Abdugʻaniyev]]}}
{{Fs player|no=5 |pos=DF|nat=UZB|name=[[Oʻtkir Oʻktamov]]}}
{{Fs player|no=6 |pos=DF|nat=UZB|name=[[Jahongir Shermatov]]}}
{{Fs player|no=7 |pos=MF|nat=UZB|name=[[Alfayzi Neʼmatov]]}}
{{Fs player|no=8 |pos=MF|nat=UZB|name=[[Muhammadali Nosirjonov]]}}
{{Fs player|no=9 |pos=MF|nat=UZB|name=[[Sherzod Hayrullayev]]}}
{{Fs player|no=10|pos=MF|nat=UZB|name=[[Xushnud Bozorov]]}}
{{Fs player|no=11|pos=FW|nat=UZB|name=[[Sherali Rasulov]]}}
{{Fs player|no=17|pos=MF|nat=UZB|name=[[Husan O‘rolov]]}}
{{Fs player|no=18|pos=DF|nat=UZB|name=[[Mehriddin Musulmonov]]}}
{{Fs player|no=19|pos=DF|nat=UZB|name=[[Mirjalol Mirzayev]]}}
{{Fs mid}}
{{Fs player|no=20|pos=DF|nat=UZB|name=[[Jaxongir Shermatov]]}}
{{Fs player|no=21|pos=FW|nat=UZB|name=[[Yahyo Zuhriddinov]]}}
{{Fs player|no=22|pos=FW|nat=UZB|name=[[Dilshodbek Umrzoqov]]}}
{{Fs player|no=23|pos=MF|nat=UZB|name=[[Nodir Nurmatov]]}}
{{Fs player|no=24|pos=DF|nat=UZB|name=[[Mirjamol Ne’matov]]}}
{{Fs player|no=25|pos=DF|nat=UZB|name=[[Umidjon Karilov]]}}
{{Fs player|no=27|pos=FW|nat=UZB|name=[[Jamshid Qobilov]]}}
{{Fs player|no=55|pos=FW|nat=UZB|name=[[Javohir Aʼzamov]]}}
{{Fs player|no=67|pos=GK|nat=UZB|name=[[Ziyodulloxoʻja Nazirov]]}}
{{Fs player|no=71|pos=FW|nat=UZB|name=[[Ulugʻbek Muhammadjonov]]}}
{{Fs player|no=77|pos=MF|nat=UZB|name=[[Samandar Oʻrinboyev]]}}
{{Fs player|no=99|pos=MF|nat=UZB|name=[[Mirjalol Qosimov (futbolchi, 2002)|Mirjalol Qosimov]]}}
{{Fs end}}

==== U21 ====
{{see also|Futbol boʻyicha Oʻzbekiston chempionati (21 yoshgacha)}}

==== U19 ====
{{see also|Futbol boʻyicha Oʻzbekiston chempionati (19 yoshgacha)}}

== Murabbiylar ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Murabbiy
!Yillar
|-
|{{flagicon|UZB}} Murod Ismoilov
|?
|-
|{{flagicon|UZB}} Abdumalik Hakimov
|?
|-
|{{flagicon|UZB}} Sardor Zokirov
|2022-
|}

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==
* [https://web.archive.org/web/20160422075224/http://footballfacts.ru/clubs/121279-cementchi-kuvasaj#tab49_121279r Klub v baze footballfacts]
* [http://wildstat.ru/p/2096/club/UZB_Sementchi_Quvasoy Matchi kluba v baze Wildstat] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160312061854/http://wildstat.ru/p/2096/club/UZB_Sementchi_Quvasoy |date=2016-03-12 }}
* [https://web.archive.org/web/20160601212448/http://lena-dvorkina.narod.ru/FOOTBALL_2013/FC_SNG_2013/Uzbek.html#m279 Istoriya futbolnix klubov SNG]
* [https://www.besoccer.com/team/sementchi-kuvasoy besoccer.com] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20230107161003/https://www.besoccer.com/team/sementchi-kuvasoy |date=2023-01-07 }}

{{Oʻzbekiston Birinchi ligasi}}

[[Turkum:Oʻzbekiston futbol klublari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston SSR futbol klublari]]
[[Turkum:Fargʻona viloyati futbol klublari]]
[[Turkum:Birinchi liga jamoalari]]
[[Turkum:1987-yilda tashkil etilgan futbol klublari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbol klublari]]
[[Turkum:1987-yilda Oʻzbekistonda tashkil etilganlar]]</text>
      <sha1>sa3ytp7tj07ik03sjhmu9yl4a27ndj0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rifat Galiyev</title>
    <ns>0</ns>
    <id>747235</id>
    <revision>
      <id>6327544</id>
      <parentid>5503443</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T15:57:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327544</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4576" sha1="nsbf0q7x3gxg29r835lzhfynlkw84d8" xml:space="preserve">{{Futbolchi
|ism = Rifat Galiyev
|image = 
|toliqism = Rifat Mullagaliyevich Galiyev
|tavalludsana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1971|06|26}}
|tavalludshahar =  
|tavalludmamlakat = {{flagicon|SSSR}} [[SSSR]],&lt;br /&gt; {{flagicon|UZB}}[[Oʻzbekiston]]&lt;br /&gt;{{flagicon|Rossiya}} [[Rossiya]] 
|vafotsana =
|vafotshahar =
|vafotmamlakat =
|boyi = 182 [[sm]]
|laqab =
|poziciya = [[hujumchi]]
|joriyklub = 
|klubraqami = 
|yoshlikyillari = 
|yoshlikklublari = 
|yillar = 1988&lt;br /&gt;1989&lt;br /&gt;1990—1991&lt;br /&gt;1992—1994&lt;br /&gt;1995&lt;br /&gt;1996—1998&lt;br /&gt;1999—2000
|klublar = {{flagicon|SSSR}} [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]&lt;br /&gt;{{flagicon|SSSR}} SKA-RshVSM&lt;br /&gt;{{flagicon|SSSR}} [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]&lt;br /&gt;{{flagicon|UZB}} [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]&lt;br /&gt; {{flagicon|Rossiya}} Kuban &lt;br /&gt; {{flagicon|Rossiya}} Rubin &lt;br /&gt; {{flagicon|Rossiya}} Kolomna 
|gollar = 0 (0)&lt;br /&gt;21 (1) &lt;br /&gt;46 (11)&lt;br /&gt;82 (19)&lt;br /&gt;24 (1)&lt;br /&gt;73 (11)&lt;br /&gt;14 (1)
|milliyyillar =
|milliyjamoa = 
|milliygollar = 
|boshliqyillar = 
|boshliqklublar = 
|boshliqpoziciya = 
|Medallar
|musobaqa|
|medal|
}}

'''Rifat Mullagaliyevich Galiyev''' (1971-yil 26-iyun) — sovet, oʻzbek va rus futbolchisi, [[hujumchi]]. 

== Faoliyati ==

1988-yilda [[Paxtakor (futbol klubi)|„Paxtakor“ klubi]] tarkibida boʻlgan. 1989-yilda u SKA-RShVSM safida oʻynagan, 21 ta oʻyin oʻtkazgan, 1 ta gol urgan. 1990—1991-yillarda „Paxtakor“ safida birinchi liga kumush medali sohibiga aylangan, keyin esa SSSR Oliy ligasida oʻynagan. Jami Toshkent klubi safida ittifoq ligalarida 46 ta uchrashuv oʻtkazib, 11 ta gol urgan, shundan 13 ta oʻyin va 2 ta gol Oliy ligada&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=http://www.footbook.ru/index.php?type=3&amp;pid=3372 |sarlavha=Профиль на сайте footbook.ru |qaralgan sana=25-mart 2012-yil |arxiv-sana=24-fevral 2018-yil |arxiv-url=https://web.archive.org/web/20180224173245/http://www.footbook.ru/index.php?type=3&amp;pid=3372 |deadlink=no }}&lt;/ref&gt;. Soʻngra, [[Paxtakor (futbol klubi)|„Paxtakor“]] safida Oʻzbekiston chempionatida oʻynagan, 1992-yilgi chempionlik mavsumida&lt;ref&gt;[http://championat.uz/ru/blog/2667/ Высшая лига. 20 тур]&lt;/ref&gt; va 1993-yilgi „kumush“ mavsumida&lt;ref&gt;[http://sam-dinamo.vo.uz/news/dinamo_pakhtakor_prevju/2010-10-26-677 «Динамо» — «Пахтакор». Превью]{{Oʻlikhavola|date=avgust 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{ref-uz}}&lt;/ref&gt; oʻynagan va gol urgan.

1995-yilgi mavsumni Kubanda oʻtkazgan, 24 ta oʻyinda 1 ta gol urgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=http://www.greenmile.ru/fckuban/matchast/1995/ |sarlavha=НАСЛЕДИЕ-1995 |qaralgan sana=25-mart 2012-yil |arxiv-sana=14-yanvar 2011-yil |arxiv-url=https://web.archive.org/web/20110114171644/http://www.greenmile.ru/fckuban/matchast/1995/ |deadlink=no }}&lt;/ref&gt;. 1996—1998-yillar davomida Qozonning „Rubin“ klubida oʻzbekistonlik legioner sifatida&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=http://www.sport-express.ru/newspaper/1998-04-04/4_2/ |sarlavha=ЧЕМПИОНАТ РОССИИ-98. Первый дивизион. ВЕСЬ ИНОСТРАННЫЙ ЛЕГИОН |qaralgan sana=25-mart 2012-yil |arxiv-sana=25-fevral 2014-yil |arxiv-url=https://web.archive.org/web/20140225204321/http://www.sport-express.ru/newspaper/1998-04-04/4_2/ |deadlink=no }}&lt;/ref&gt; oʻynab, 73 ta uchrashuvda 11 ta gol urgan. 1999-yilda Kolomna klubi safiga qoʻshilgan, keyin 2 yil davomida oʻynagan, 2000-yilgi mavsumda 14 ta oʻyin oʻtkazib, 1 ta gol urgan.

== Yutuqlari ==
*	Oʻzbekiston chempioni: [[1992]]
*	Oʻzbekiston vitse-chempioni: 1[[993]]
*	SSSR Birinchi ligasida 2-oʻrin (Oliy ligaga chiqish): [[1990]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==

* [https://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/Rifat-Mullagalievich-Galiev-Futbol-21121971 Sportbox.ru saytida profili]
* [https://web.archive.org/web/20220706071810/https://footballfacts.ru/person/48117-galievrifatmullagalievich FootballFacts.ru saytida profili]


{{DEFAULTSORT:Galiyev, Galiyev}}
[[Turkum:1971-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:26-iyunda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Kishilar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Rossiyalik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Paxtakor jamoasi futbolchilari]]
[[Turkum:Sverdlovets klubi futbolchilari]]
[[Turkum:FC Kuban Krasnodar futbolchilari]]
[[Turkum:FC Rubin Qozon futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik muhojir erkak futbolchilari]]
[[Turkum:FC Kolomna futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]]</text>
      <sha1>nsbf0q7x3gxg29r835lzhfynlkw84d8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ravshan Bozorov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>747541</id>
    <revision>
      <id>6327506</id>
      <parentid>6178266</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T12:44:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327506</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8409" sha1="h9nfu302gs2j8oq5fxvvhwvpofjclhn" xml:space="preserve">{{ism+familiya|Ravshan (ism)|Ravshan|Bozorov}}
{{Futbolchi
 | ism                = Ravshan Bozorov
 | image              = 
 | toʻliqism          = Ravshan Toshpoʻlatovich Bozorov
 | laqab              = 
 | tavallud_sana      = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1968|5|10}}
 | tavallud_joyi      = {{tavalludJoyi|Fargʻona}}, [[Oʻzbekiston SSR]], [[SSSR]]
 | boʻyi              = {{height|cm=176}}
 | pozitsiya          = [[Hujumchi (futbol)|hujumchi]]
 | joriyklub          = NBU-Osiyo
 | klubraqami         = bosh murabbiy
 | yillar1            = 1985—1989
 | klublar1           = {{flagicon|SSSR}} [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]]
 | isht1              = 95
 | gollar1            = 28
 | yillar2            = 1987—1989
 | klublar2           = {{flagicon|SSSR}} [[Zvezda (futbol klubi, Tallin)|Zvezda (Tallin)]]
 | isht2              = KFK
 | gollar2            = 
 | yillar3            = 1990—1991
 | klublar3           = {{flagicon|SSSR}} [[SSKA Pomir (Dushanbe, futbol klubi)|Pomir]]
 | isht3              = 41
 | gollar3            = 4
 | yillar4            = 1991—1994
 | klublar4           = {{flagicon|SSSR}} / {{flagicon|UZB}} [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
 | isht4              = 97
 | gollar4            = 47
 | yillar5            = 1995—1996
 | klublar5           = {{flagicon|UZB}} [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
 | isht5              = 53
 | gollar5            = 29
 | yillar6            = 1997
 | klublar6           = {{flagicon|UZB}} [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
 | isht6              = 25
 | gollar6            = 19
 | yillar7            = 1998—2002
 | klublar7           = {{flagicon|UZB}} [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo (Samarqand)]]
 | isht7              = 91
 | gollar7            = 51
 | yillar8            = 2002
 | klublar8           = {{flagicon|UZB}} [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
 | isht8              = 13
 | gollar8            = 9
 | yillar9            = 2003
 | klublar9           = {{flagicon|UZB}} [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv (Toshkent)]]
 | isht9              = ?
 | gollar9            = 19
 | yillar10           = 2004—2005
 | klublar10          = {{flagicon|UZB}} [[Toʻpalang (futbol klubi)|Toʻpalang]]
 | isht10             = 24+
 | gollar10           = 53
 | yillar11           = 2006—2007
 | klublar11          = {{flagicon|UZB}} [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv (Toshkent)]]
 | isht11             = 27
 | gollar11           = 9
 | yillar12           = 2007
 | klublar12          = {{flagicon|UZB}} [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
 | isht12             = 1
 | gollar12           = 0
 | totalcaps          = 467+
 | totalgoals         = 268+
 | milliyyillar1      = 1992—1997
 | milliyjamoa1       = {{flagicon|UZB}} [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston]]
 | milliyisht1        = 26
 | milliygollar1      = 5
 | boshliqyillar1     = 2009—2010
 | boshliqklublar1    = {{flagicon|UZB}} [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo (Samarqand)]] (assistent)
 | boshliqyillar2     = 2011
 | boshliqklublar2    = {{flagicon|UZB}} [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv (Toshkent)]] (assistent)
 | boshliqyillar3     = 2012—2014
 | boshliqklublar3    = {{flagicon|UZB}} [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv (Toshkent)]] (yoshlar jamoasi)
 | boshliqyillar4     = 2014—2016
 | boshliqklublar4    = {{flagicon|UZB}} [[NBU-Osiyo (futbol klubi)|NBU-Osiyo]]
 | boshliqyillar5     = 2016
 | boshliqklublar5    = {{flagicon|UZB}} [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
}}

'''Ravshan Toshpoʻlatovich Bozorov''' (Bazarov) ({{Lang-ru|Бозоров, Равшан}}; 1968-yil 10-may) – sovet va oʻzbek sobiq [[Futbolchi|futbolchisi]], [[Hujumchi (futbol)|hujumchi]] pozitsiyasida oʻynagan.

== Tarjimai hol ==

Faoliyatini 1985-yilda „[[Surxon (futbol klubi)|Surxon]]“ klubida boshlagan va 1990-yilgacha oʻynagan. 1990—1991-yillarda SSSR chempionati Oliy ligasida „&lt;nowiki/&gt;[[CSKA Pomir (Dushanbe, futbol klubi)|Pomir]]&lt;nowiki/&gt;“ safida toʻp surgan. 1991-yilda [[Neftchi (futbol klubi)|Fargʻonaning „Neftchi“]] jamoasiga oʻtgan va u yerda oʻz faoliyatidagi eng katta muvaffaqiyatga erishgan, uch karra chempion va Oʻzbekiston kubogi sohibiga aylangan. 1995-yildan buyon turli klublarda – „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“, „[[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]“, „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]“, „[[Toʻpalang (futbol klubi)|Toʻpalang]]“, [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|&quot;Lokomotiv&quot;da]] oʻynagan.

„&lt;nowiki/&gt;[[Birodar Abduraimovning 200 klubi|Birodar Abduraimov klubi]]&lt;nowiki/&gt;“ (oʻzbek futbolida 200 dan ortiq gol urgan futbolchi sifatida) va „&lt;nowiki/&gt;[[Gennadiy Krasnitskiy klubi]]&lt;nowiki/&gt;“ga aʼzo boʻlgan. Faoliyatini 2007-yilda „[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]“ jamoasida faoliyatini yakunlagan.

Oʻzbekiston terma jamoasi safida 26 ta oʻyin oʻtkazib, 5 ta gol urgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=http://www.uzfootball.uz/index.php?do=static&amp;page=players |sarlavha=Статистика игроков сборной Узбекистана |qaralgan sana=23-iyul 2015-yil |arxiv-url=https://web.archive.org/web/20150708050052/http://www.uzfootball.uz/index.php?do=static&amp;page=players |arxiv-sana=8-iyul 2015-yil |deadlink=yes |arxivsana=8-iyul 2015-yil |arxivurl=https://web.archive.org/web/20150708050052/http://www.uzfootball.uz/index.php?do=static&amp;page=players }}&lt;/ref&gt;.

=== Murabbiylik faoliyati ===
Murabbiylik faoliyatini 2009-yilda „Dinamo“da yordamchi boʻlib boshlagan. 2011-yilda „[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]“ klubida bosh murabbiy yordamchisi boʻlgan. 2012—2014-yillarda ushbu klubning yoshlar jamoasiga ustozlik qilgan. 2014-yilda [[Oʻzbekiston Birinchi ligasi|Birinchi liga]]&lt;nowiki/&gt;da oʻynaydigan [[NBU-Osiyo (futbol klubi)|NBU-Osiyo]] klubi bosh murabbiyi boʻlgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=http://championat.asia/ru/news/40536 |sarlavha=Равшан Бозоров главный тренер «НБУ-Азия» |qaralgan sana=23-iyul 2015-yil |arxiv-sana=6-iyun 2014-yil |arxiv-url=https://web.archive.org/web/20140606203545/http://championat.asia/ru/news/40536 |deadlink=no }}&lt;/ref&gt;. 2016-yilda „[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]“ jamoasiga rahbarlik qilgan.

=== Yutuqlari ===
* {{oltin}} Oʻzbekiston chempioni (3): 1992, 1993, 1994
* {{oltin}} Oʻzbekiston kubogi sohibi: 1994
* Oʻzbekiston chempionatining eng yaxshi toʻpurari: 1994 (26 gol)

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==

* [https://web.archive.org/web/20220707073414/https://footballfacts.ru/person/48601-bazarovravshan Ravshan Bozorov] FutbalFatsts.ru veb-saytidagi profil
* [https://www.national-football-teams.com/player/19161/Ravshan_Bozorov.html Ravshan Bozorov] Milliy futbol jamoalari veb-saytidagi profil (inglizcha)
{{Navboxes
| bg    = grey
| fg    = navy
| title = Murabbiylik jamoalari
| list1 = 
{{Lokomotiv Toshkent futbol klubi bosh murabbiylari}}
{{Navbahor futbol klubi murabbiylari}}
}}
{{Navboxes
| bg    = gold
| fg    = navy
| title = Mukofotlar
| list1 = 
{{Oʻzbekistonning eng yaxshi toʻpurarlari |holat=kengaytirilgan}}
{{Oʻzbekiston Pro ligasining eng yaxshi toʻpurarlari}}
}}
{{Oʻzbekiston tarkibi 1996-yilgi Osiyo Kubogi}}

{{DEFAULTSORT:Bozorov, Ravshan}}
[[Turkum:1968-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Fargʻona sport kishilari]]
[[Turkum:SSSR erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Futboldagi erkak hujumchilar]]
[[Turkum:Surxon klubi futbolchilari]]
[[Turkum:CSKA Pomir Dushanbe futbolchilari]]
[[Turkum:Neftchi (Fargʻona) futbolchilari]]
[[Turkum:Paxtakor jamoasi futbolchilari]]
[[Turkum:Dinamo Samarqand futbolchilari]]
[[Turkum:Mashʼal klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Lokomotiv Toshkent futbol klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Toʻpalang klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Navbahor futbolchilari]]
[[Turkum:SSSR Oliy ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:SSSR birinchi ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston milliy terma jamoasi erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Osiyo Kubogi 1996 futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik futbol murabbiylari]]
[[Turkum:Lokomotiv Toshkent futbol klubi murabbiylari]]
[[Turkum:Navbahor klubi murabbiylari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonning eng yaxshi toʻpurarlari]]</text>
      <sha1>h9nfu302gs2j8oq5fxvvhwvpofjclhn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Salima Sulton begim</title>
    <ns>0</ns>
    <id>748513</id>
    <revision>
      <id>6327669</id>
      <parentid>6147425</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T02:40:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327669</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21551" sha1="eljydfh3cgzwty26satzrgw05c6celk" xml:space="preserve">{{Qirollik bilgiqutisi|title=[[Boburiylar imperiyasida katta siyosiy ta'sirga ega ayol]]|succession=|reign=|consort=yes|spouse=Bayramxon  1557-yil 7-dekabr{{!}}1561-yil 31-yanvar

Akbar 1561-yil 7-may {{!}}1605-yil 27-oktyabr|issue=|father=Nuruddin Muhammad Mirzo|mother=Gulrux Begim|religion=[[Islom]]|ismi=Salima Sulton Begim|vafot_sanasi=[[1613-yil]] 2-yanvar|tugʻilgan_sanasi=[[1539-yil]] 23-fevral|vafot_joyi=[[Agra]], [[Hindiston]]|dafn_etilgan_joy=Mandarkar bogʻi, [[Agra]]|dynasty=Temuriylar, Boburiylar|tasvir=Bairam_Khan%27s_widow_and_child_are_escorted_to_Ahmedabad,_Akbarnama.jpg|izoh=Salima Begim va oʻgʻli Abdul Rahim bilan 1561-yilda Bayramxon vafotidan keyin saroyga qaytishi}}'''Salima Sulton Begim''' (1539-yil 23-fevral — 1613-yil 2-yanvar)&lt;ref name=&quot;Tuzuk&quot;&gt;{{kitob manbasi|last=Jahangir|authorlink=Jahangir|title=The Tūzuk-i-Jahāngīrī or Memoirs of Jāhāngīr|date=1968|publisher=Munshiram Manoharlal|page=232}}&lt;/ref&gt; Boburiylar hukmdori[[Akbar Jaloliddin Muhammad| Akbarning]] uchinchi xotini&lt;ref name=&quot;Burke&quot;&gt;{{kitob manbasi|last=Burke|first=S. M.|title=Akbar: The Greatest Mogul|date=1989|publisher=Munshiram Manoharlal Publishers|page=143|language=en}}&lt;/ref&gt; va [[Bobur|Boburning]] nabirasi.

Salima Akbarning xolasi Gulrux Begim va uning eri Kannauja noibi Nuruddin Muhammad Mirzoning qizi edi. Dastlab u Akbarning regenti [[Bayramxon|Bayramxonga]] amakisi [[Humoyun]] tomonidan [[Unashtirish|unashtirilgan]] edi. Kelin, ehtimol, Bayramning Humoyunga qilgan xizmatlari uchun mukofot boʻlgan boʻlishi mumkin. Taxminan qirq yosh farqiga ega boʻlgan bu juftlik 1557-yilda oila qurishgan. Bayramxon hech qanday farzand koʻrmagan bu qisqa ittifoq 1561-yilda Bayramxon afgʻonlar guruhi tomonidan oʻldirilganicha, yaʼni bor-yoʻgʻi uch yil davom etdi. Oʻlimidan keyin Salima birinchi amakivachchasi Akbarga turmushga chiqdi. Biroq, u ikkala nikohda ham farzand koʻrmadi, lekin turmushining birinchi yillarda Akbarning ikkinchi oʻgʻli Murod Mirzoni tarbiyaladi.

Salima [[Akbar Jaloliddin Muhammad|Akbarning]] yuqori martabali rafiqasi boʻlib, eri va uning voris oʻgli [[Jahongir]] ustidan katta taʼsirga ega edi&lt;ref name=&quot;Asiatic&quot;/&gt;. Genri Beverijning taʼkidlashicha, unga Akbar tomonidan musulmon haramini boshqarish ishonib topshirilgan. Begim erining hukmronligi davrida ham, uning vorisi (Jahongir) davrida ham boburiylar saroyida katta siyosiy taʼsirga ega boʻlgan. Biroq uning nomi tarixiy manbalarda Maxfiy [[Taxallus|taxallusi]] bilan ijod qilgan shoir sifatida ''uchraydi.'' U donoligi uchun&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Sarkar|first=Mahua|title=Visible histories, disappearing women producing Muslim womanhood in late colonial Bengal|url=https://archive.org/details/visiblehistories0000sark|date=2008|publisher=Duke University Press|location=Durham|isbn=9780822389033|page=[https://archive.org/details/visiblehistories0000sark/page/73 73]}}&lt;/ref&gt;. X''adicha-uz-Zamoniy'' nomi bilan mashhur edi.

== Oilasi ==
Salima Sulton Begim boburiy malikasi Gulruh Begim va uning eri, Kannauja noibi Nuruddin Muhammad Mirzoning qizi edi&lt;ref name=&quot;Gulbadan, p. 270&quot;&gt;[[Salima Sultan Begum#refGulbadan|Gulbadan]], p. 270&lt;/ref&gt;. Begimning otasi Xoja Hasan Naqshbandning nabirasi boʻlib, oʻgʻli [[Sulton Mahmud Mirzo|Sulton Mahmud mirzo]] orqali [[Temuriylar imperiyasi|Temuriylar saltanatining]] [[Abu Said (Temuriy)|Sulton Abu Said Mirzo]] bilan qarindosh boʻlgan mashhur [[Naqshbandiya|Naqshbandiy]] xojalar&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=transl.|title=The Jahangirnama: memoirs of Jahangir, Emperor of India|url=https://archive.org/details/jahangirnamamemo00jaha|date=1999|publisher=Oxford Univ. Press|location=New York [u.a.]|isbn=978-0195127188|page=[https://archive.org/details/jahangirnamamemo00jaha/page/140 140]}}&lt;/ref&gt; naslidan hisoblangan&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Kumar|first=edited by Richard M. Eaton, Munis D. Faruqui, David Gilmartin, Sunil|title=Expanding frontiers in South Asian and world history: essays in honor of John F. Richards|date=2013|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge|isbn=9781107034280|page=145}}&lt;/ref&gt;.

Salimaning onasi Gulruh begim birinchi Boburiy imperatori [[Bobur|Boburning]] qizi boʻlgan. Gulruh Begimning onasining shaxsi bahsli. Ayrim manbalarda onasining ismi Soliha Sulton Begim nomi bilan tilga olinadi, biroq Boburning oʻzi yozgan „[[Boburnoma]]“da ham, [[Gulbadan begim|Gulbadan begim qalamiga]] mansub „Humoyunnoma“da ham bu ism tilga olinmagan va shuning uchun bunday ayolning borligi shubhali. Begimning onasi Dildor begimning qizi ham boʻlishi mumkin, u Soliha Sulton Begim bilan bir xil nomdagi ayol boʻlishi mumkin&lt;ref name=&quot;Gulbadan, p. 276&quot;&gt;[[Salima Sultan Begum#refGulbadan|Gulbadan]], p. 276&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Gulbadan, p. 277&quot;&gt;[[Salima Sultan Begum#refGulbadan|Gulbadan]], p. 277&lt;/ref&gt;.

Shunday qilib, Gulrux podsho Humoyunning oʻgay singlisi, Dildorning qizi boʻlsa, Humoyunning kenja ukasi [[Humoyun|Hindol]] Mirzo bilan bir onasining farzandi edilar&lt;ref name=&quot;Bose&quot;&gt;{{kitob manbasi|editor=Bose|title=Faces of the feminine in ancient, medieval, and modern India|date=2000|publisher=Oxford University Press|location=New York|isbn=9780195352771|page=207}}&lt;/ref&gt;.

Demak, Salima podsho Akbarning amakivachchasi edi. Podsho xonadonida oʻzining goʻzalligi va yutuqlari bilan tanilgan Gulruh begim&lt;ref name=&quot;Bose&quot;/&gt; qizini tugʻganidan toʻrt oy oʻtib vafot etgan&lt;ref name=&quot;Nath&quot;&gt;{{kitob manbasi|last=Nath|first=Renuka|title=Notable Mughal and Hindu women in the 16th and 17th centuries A.D.|date=1990|publisher=Inter-India Publ.|location=New Delhi|isbn=9788121002417|page=55|edition=1. publ. in India.}}&lt;/ref&gt;.

== Taʼlimi va yutuqlari ==
Salima oliy maʼlumotli va yetuk ayol boʻlgan&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Mehta|first=Jaswant Lal|title=Advanced Study in the History of Medieval India|date=1986|publisher=Sterling Publishers Pvt. Ltd|isbn=9788120710153|page=198|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Findly, p. 20&quot;&gt;[[Salima Sultan Begum#refFindly|Findly]], p. 20&lt;/ref&gt;. Koʻpincha nihoyatda isteʼdodli&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Haidar|first=Mansura|title=Indo-Central Asian relations: from early times to medieval period|date=2004|publisher=Manohar|location=New Delhi|isbn=9788173045080|pages=296, 323}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Eraly07&quot;&gt;{{kitob manbasi|last=Eraly|first=Abraham|title=Emperors of the Peacock Throne: The Saga of the Great Moghuls|date=2007|publisher=Penguin UK|isbn=9789351180937|quote=And Biram Khan, who was then in his fifties, married another young cousin of Akbar, the richly talented Salima Begum, daughter of Humayun's sister Gulrukh.}}&lt;/ref&gt; va xushmuomala boʻlgan&lt;ref name=&quot;Asiatic&quot;/&gt;. [[Fors tili|Fors]] tilini yaxshi bilgan&lt;ref name=&quot;Findly, p. 112&quot;&gt;[[Salima Sultan Begum#refFindly|Findly]], p. 112&lt;/ref&gt;. U isteʼdodli yozuvchi va oʻz davrining taniqli shoiri edi. U ''Maxfiy'' taxallusi bilan yozgan, bu taxallusni keyinchalik oʻzi kabi isteʼdodli oʻgay nevarasi, iqtidorli shoira, malika [[Zebunniso begim|Zebuniso]] qabul qilgan&lt;ref name=&quot;Findly, p. 113&quot;&gt;[[Salima Sultan Begum#refFindly|Findly]], p. 113&lt;/ref&gt;. Salima ham kitobga ishqiboz, oʻqishni juda yaxshi koʻrardi&lt;ref name=&quot;RNath&quot;&gt;{{kitob manbasi|last=Nath|first=Renuka|title=Notable Mughal and Hindu women in the 16th and 17th centuries A.D.|date=1990|publisher=Inter-India Publ.|location=New Delhi|isbn=9788121002417|pages=58, 63|edition=1. publ. in India.}}&lt;/ref&gt;. U nafaqat oʻzining ajoyib kutubxonasini yuritgan, balki Akbar kutubxonasidan ham bemalol foydalangan.

Akbarning saroy tarixchisi Badouniy oʻzining „''Muntaxab-ut-tavorix''“ kitobida Salimaning kitobga boʻlgan muhabbatini yoritib turadigan parchalar qoldirgan&lt;ref name=&quot;RNath&quot;/&gt;.

== Bayramxonning uylanishi (1557-1561) ==
[[Fayl:Bairam_Khan_is_assassinated_by_an_Afghan_at_Patan,_1561,_Akbarnama.jpg|right|thumb|238x238px| Bayram Xon afgʻonlar tomonidan Patanda oʻldirilgan, 1561-yil]]
18 yoshida Salima Begum 1557-yil 7-dekabrda [[Panjob]] shtatining [[Jalandhar]] shahrida ancha yoshi kattaroq Bayramxonga (ellik yoshlardagi)&lt;ref name=&quot;Eraly07&quot;/&gt; turmushga chiqqan&lt;ref name=&quot;Gulbadan, p. 57&quot;&gt;[[Salima Sultan Begum#refGulbadan|Gulbadan]], p. 57&lt;/ref&gt;. Bayram Boburiylar qoʻshinining bosh qoʻmondoni va podsho saroyida qudratli davlat arbobi boʻlib, oʻsha paytda Akbarning regenti vazifasini bajargan. Salimaning amakisi Humoyun Bayramga [[Hindiston]] zabt etilishi bilanoq jiyanini unga turmushga berishni vaʼda qilgan edi (bu vaʼda Akbar hukmronligi davrida amalga oshirilgan). Kelin, ehtimol, Bayramning Humoyunga qilgan xizmatlari uchun mukofot boʻlgan boʻlishi mumkin. Nikoh Bayramxonning barcha zodagonlar orasidagi obroʻsini oshirdi, chunki bu uni podsho oilasining aʼzosiga aylantirdi&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Mehta|first=Jaswant Lal|title=Advanced Study in the History of Medieval India|date=1986|publisher=Sterling Publishers Pvt. Ltd|isbn=978-8120710153|page=198}}&lt;/ref&gt;.

Aytilishicha, nikoh hammada katta qiziqish uygʻotgan. Bu Ali Shukr [[Amir Temur|begimdan]] boʻlgan ikki oqimni, yaʼni Bayramxon tomondan [[Qora qoʻyunlilar davlati|Qoraqoʻy]]inli turkmanlarni va Salima tomondan Temuriylarni birlashtirgan. Chunki Salima temuriylardan boʻlgan, Salima ona tomondan bobosi Bobur va uning bobolaridan biri Mahmud orqali Amir Temurga bogʻlangan&lt;ref name=&quot;Gulbadan, p. 278&quot;&gt;[[Salima Sultan Begum#refGulbadan|Gulbadan]], p. 278&lt;/ref&gt;. Salima Bayramning ikkinchi xotini boʻlgan&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Robinson|first=Annemarie Schimmel|url=https://archive.org/details/empireofgreatmug00anne/page/34|title=The empire of the Great Mughals : history, art and culture; translated by Corinne Attwood ; edited by Burzine K. Waghmar ;|date=2005|publisher=Sang-E-Meel Pub.|isbn=9781861891853|edition=Revised|location=Lahore|page=[https://archive.org/details/empireofgreatmug00anne/page/34 34]}}&lt;/ref&gt;. Mevatlik Jamol Xonning qizi uning birinchi xotini va oʻgʻli Abdul Rahimning onasi edi&lt;ref name=&quot;Chandra05&quot;&gt;{{kitob manbasi|last=Chandra|first=Satish|title=Medieval India: from Sultanat to the Mughals|date=2005|publisher=Har-Anand Publications|location=New Delhi|isbn=9788124110669|page=97|edition=Revised}}&lt;/ref&gt;. Salima va Bayramxonning qisqa umr koʻrgan nikohlaridan farzand boʻlmagan&lt;ref name=&quot;Asiatic&quot;&gt;{{jurnal manbasi|last=Henry Beveridge|author-link=Henry Beveridge (1837–1929)|title=Journal &amp; Proceedings of the Asiatic Society of Bengal|date=26-mart 1906-yil|volume=II|pages=509–510|publisher=Asiatic Society.|place=Calcutta|language=en}}&lt;/ref&gt;.

1561-yilda vafot etishidan sal oldin, Bayram Xon imperiyadagi obroʻli mavqeini yoʻqotdi, chunki uni vayron qilmoqchi boʻlgan fitnachilar uni Akbarga qarshi isyon koʻtarishga undadilar. Bayramxonning qoʻzgʻoloni Akbar tomonidan ikki marta bostirildi va Bayramxon Akbarga boʻysundi. Uning qoʻzgʻolonlari uchun jazo sifatida Bayram barcha imtiyozlardan mahrum qilindi va Akbar uning oldiga uchta yoʻl qoʻydi: Kalpi va Chanderi yerlaridan yaxshi ''[[jogir]]'', podshoning maxfiy maslahatchisi lavozimi va [[Makka|Makkaga]] sayohat. Bayram Xon oxirgi variantni tanladi&lt;ref name=&quot;Chandra05&quot;/&gt;.

== Akbar bilan turmush qurish (1561-1605) ==
Makkaga ketayotib, Bayramxon 1561-yil 31-yanvarda Gujaratning Patan shahrida otasi&lt;ref name=&quot;Edwardes&quot; /&gt; 1555-yilda Machchivara jangida Bayramxonga qarshi jangda halok boʻlgan Muborakxon ismli kishi boshchiligidagi afgʻonlar guruhi tomonidan hujumga uchradi&lt;ref name=&quot;Edwardes&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Mehta|first=Jaswant Lal|title=Advanced Study in the History of Medieval India|date=1986|publisher=Sterling Publishers Pvt. Ltd|isbn=978-8120710153|page=207}}&lt;/ref&gt;. Bayramxonning qarorgohi ham talon-toroj qilindi va beva qolgan Salima Begim oʻgay oʻgʻli Abdul Rahim (toʻrt yoshli) bilan koʻp qiyinchiliklardan soʻng [[Ahmadobod|Ahmadobodga]] yetib keldi. Akbar sobiq xonbobosi va vasiysining vafoti haqidagi qaygʻuli xabarni eshitib, hayratda qoldi. Uning buyrugʻiga koʻra, Salima va Abdul Rahim katta hurmat va eʼtibor bilan saroyga olib kelindi. Akbarning oʻzi 1561-yil 7-mayda Salima begimga marhum eri tomonidan boburiylar imperiyasiga koʻrsatgan zukko xizmatlari uchun uylandi va uni oʻzining nasl-nasabiga oʻtkazdi&lt;ref name=&quot;RNath&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Edwardes&quot;&gt;{{kitob manbasi|last=Edwardes|first=S. M.|title=Mughal rule in India|date=1995|publisher=Atlantic Publishers and Distributors|location=New Delhi|isbn=9788171565511|page=27}}&lt;/ref&gt;. Salima Akbardan taxminan uch yarim yosh katta edi va uning uchinchi xotini boʻldi&lt;ref name=&quot;Burke&quot;/&gt;.

Boy isteʼdod egasi Salima Akbarning Ruqiya Sulton Begimdan keyingi ardoqli xotini edi, lekin undan ulugʻ naslga ega boʻlgan. Onalik avlodi boʻyicha imperator Boburning nabirasi edi. Shunday qilib, Salima Akbarning martabali, bosh xotinlardan biriga aylandi&lt;ref name=&quot;Bose&quot;/&gt;. Salima butun turmushi davomida farzand koʻrmadi. Biroq baʼzi manbalar uni Akbarning oʻgʻli Sulton Murod Mirzoning onasi deb xato qilib koʻrsatishadi&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|editor=Dodwell|title=The Cambridge Shorter History of India|date=1934|publisher=Cambridge University Press|page=352}}&lt;/ref&gt;. „''Jahongirnoma''“da Murod podshoh xizmatkorining oʻgʻli ekanligi aytiladi&lt;ref name=&quot;Thackston&quot;&gt;{{kitob manbasi|last=transl.|title=The Jahangirnama: memoirs of Jahangir, Emperor of India|url=https://archive.org/details/jahangirnamamemo00jaha|date=1999|publisher=Oxford Univ. Press|location=New York [u.a.]|isbn=9780195127188|page=[https://archive.org/details/jahangirnamamemo00jaha/page/37 37]}}&lt;/ref&gt;. Ammo baʼzi manbalarda Mariam-uz-Zamoniy Murodning tuqqan onasi sifatida tilga olinadi. Biroq, Murod dastlabki yillarda Salima Sulton Begimning qaramogʻiga ishonib topshirilgan va keyinchalik Salima Begim 1575-yilda Hajga joʻnab ketganligi sababli onasining qaramogʻiga qaytgan.

Salima kitobxon boʻlganligi sababli, u imperator bilan boʻlgan uchrashuvlari va ishlarning ahvoli haqida hisobot olib borgan. Shunday qilib, Salima Akbar saroyidagi eng muhim ayollardan biriga aylangan. 1575-yilda Salima xolasi [[Gulbadan begim]] va boshqa koʻplab [[Temuriylar|temuriy]] xonimlar bilan birga ''[[haj]]'' ziyoratini ado etish uchun [[Makka|Makkaga]] boradi. Salima ziyoratchilarga hamrohlik qilgan Akbarning yagona xotini edi&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Lal|first=Ruby|title=Domesticity and power in the early Mughal world|url=https://archive.org/details/domesticitypower0000lalr|date=2005|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge|isbn=9780521850223|page=[https://archive.org/details/domesticitypower0000lalr/page/210 210]}}&lt;/ref&gt;. Akbarning oʻzi faqat Abul Fazlning iltimosi bilan sayohat qilishdan qaytgan&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Richards|first=J.F.|title=Mughal empire|date=1995|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge, Eng.|isbn=9780521566032|page=31|edition=Transferred to digital print.}}&lt;/ref&gt;. Akbarning homiyligida yuqori martabali ayollar guruhi 1575-yil 15-oktyabrda Fatehpur Sekrini tark etdi va dengizga borish uchun bir yil vaqt oʻtkazib, 1576-yil 17-oktyabrda Makkaga suzib ketdi. Aytishlaricha, ular uch yarim yil [[Arabiston yarim oroli|Arabistonda]] boʻlib, toʻrt marta ''hajga borib'', 1582-yilning martida uylariga [[Agra|Agraga]] qaytib kelishgan&lt;ref name=&quot;Findly, p. 121&quot;&gt;[[Salima Sultan Begum#refFindly|Findly]], p. 121&lt;/ref&gt;.

== Saroydagi siyosiy taʼsiri ==
Salima Akbar va uning voris oʻgʻli Salimga&lt;ref name=&quot;Asiatic&quot;/&gt; katta taʼsir koʻrsatgan va ota-oʻgʻilning hukmronligi davrida boburiylar saroyida katta siyosiy taʼsirga ega boʻlgan. Salima 1600-yillarning boshlarida ota-oʻgʻilning munosabatlari yomonlashganida, Akbar va Salim oʻrtasidagi kelishuv boʻyicha muzokaralarda hal qiluvchi rol oʻynadi va oxir-oqibat Salimning taxtga oʻtirishiga yordam berdi&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Faruqui|first=Munis D.|title=Princes of the Mughal Empire, 1504–1719|url=https://archive.org/details/princesofmughale0000faru|date=2012|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge|isbn=9781107022171|page=[https://archive.org/details/princesofmughale0000faru/page/148 148]}}&lt;/ref&gt;. 1601-yilda Salim [[Prajagraj|Ollohobodda]] hukm yuritib, otasi tirikligida „Salimshoh“ imperator unvonini olishi orqali Akbarga qarshi qoʻzgʻolon koʻtardi&lt;ref name=&quot;Findly, p. 20&quot;&gt;[[Salima Sultan Begum#refFindly|Findly]], p. 20&lt;/ref&gt;. Salim Akbarning sodiq maslahatchisi va yaqin doʻsti Abul Fazlning oʻldirilishini ham rejalashtirgan va amalga oshirgan edi&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Richards|first=J.F.|title=Mughal empire|date=1995|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge, Eng.|isbn=9780521566032|page=55|edition=Transferred to digital print.}}&lt;/ref&gt;.

Bu holat juda ogʻir boʻlib, oxir-oqibat Salima Sulton begim va Hamida Bonu Begim Akbardan kechirim soʻrashdi. Akbar ularning tilaklarini bajo keltirdi va Salimga podsho huzuriga kelishga ruxsat berildi. Salima begim shahzodaga kechirim xabarini yetkazish uchun Ollohobodga bordi. U Fote Lashkar ismli fil, maxsus ot va faxriy libos bilan bordi. Salim uni iliq kutib oldi va u bilan birga Agraga qaytishga rozi boʻldi. Shahzoda nihoyat 1603-yilda oʻgay onasi va buvisi [[Hamida Bonu Begim|Hamida Bonu Begimning]] saʼy-harakatlari bilan avf etilgan&lt;ref name=&quot;Findly, p. 20&quot;&gt;[[Salima Sultan Begum#refFindly|Findly]], p. 20&lt;/ref&gt;.

Jahongir davrida (Salim taxtga oʻtirgach, oʻziga shu nomni tanlagan) Salima begim oʻzining siyosiy taʼsirini bir necha bor namoyon etgan. 1605-yilda Akbar vafotidan keyin Salima Sulton Mariam-uz- Zamoniy va Shaxriniso begim birga Jahongirning toʻngʻich oʻgʻli Xusrav Mirzoni otasi oʻrniga oʻtqazmoqchi boʻlganlarni Jahongirni oldiga olib keldi&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=Xavier|first1=Jesuit|title=Missoes Jesuitas Na India|page=44|year=1606|publisher=British Library London, MS 9854}}&lt;/ref&gt;. U, shuningdek, qudratli Xon-i-Azam Mirzo Aziz Koʻkani avf ettirtirdi. Aziz Koʻka Akbarning eng yaqin kishisi boʻlgan, shuning uchun oʻnlab yillar davomida haramda katta lavozimlarni egallagan. Koʻkaning qizlaridan biri Jahongirning toʻngʻich oʻgʻli Xusrav Mirzoga turmushga chiqqan va Xusrav 1606-yilda otasiga qarshi qoʻzgʻolon koʻtarganda, Aziz Koʻka boshidanoq bu fitnada boʻlgani maʼlum boʻldi. Salima Sulton Begim avf tilamaganda Aziz Koka albatta [[Oʻlim jazosi|oʻlim jazosini]] olgan boʻlardi.

Jahongir shu tariqa haramning moʻtabar keksa ayollari tomonidan qilingan bosim tufayli, nihoyat, uni afv etgan&lt;ref name=&quot;Findly&quot;&gt;{{kitob manbasi|last=Findly|first=Ellison Banks|title=Nur Jahan, empress of Mughal India|url=https://archive.org/details/nurjahanempresso0000find|date=1993|publisher=Oxford University Press|location=New York|isbn=9780195360608|page=[https://archive.org/details/nurjahanempresso0000find/page/122 122]}}&lt;/ref&gt;.

== Vafoti ==
Salima 1613-yilda [[Agra]] shahrida kasallikdan vafot etdi. Jahongirning buyrugʻi bilan Salimaning jasadi Agradagi Mandarkar bogʻiga qoʻyildi&lt;ref name=&quot;Gulbadan, p. 279&quot;&gt;[[Salima Sultan Begum#refGulbadan|Gulbadan]], p. 279&lt;/ref&gt;.

Jahongir Salimani ham tabiiy fazilatlari, ham oʻrganganlari uchun maqtab, „uni barcha yaxshi fazilatlar bilan ziynatlangan edi. Ayollarda bunday mahorat va qobiliyat kamdan-kam uchraydi“&lt;ref name=&quot;Tuzuk&quot;/&gt; degan. Salima oʻzini koʻrkam va madaniyatli ayol sifatida tarixga muhrladi&lt;ref name=&quot;Gulbadan, p. 279&quot;&gt;[[Salima Sultan Begum#refGulbadan|Gulbadan]], p. 279&lt;/ref&gt;.

== Ulugʻlanishi ==

1. Salima Sulton Begim — Indu Sundaresanning mukofotga sazovor boʻlgan ''&quot;Yigirmanchi xotin&quot;'' tarixiy romanidagi qahramon (2002)&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Sundaresan|first=Indu|title=Twentieth wife : a novel|date=2002|publisher=Washington Square Press|location=New York|isbn=978-0743428187|edition=Paperback|url=https://archive.org/details/twentiethwife00sund_0}}&lt;/ref&gt;.


2. Salima Zee TVning ''Jodha Akbar'' dramasida Manisha Yadav tomonidan ijro etilgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Talreja|ism=Vinod|sarlavha=Jodha Akbar: Rajat Tokas earns the title of Akbar!|url=http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/jodha-akbar-rajat-tokas-earns-the-title-of-akbar/|ish=Bollywoodlife.com|kirish sanasi=19-fevral 2017-yil|sana=19-iyun 2014-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170220024106/http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/jodha-akbar-rajat-tokas-earns-the-title-of-akbar/|arxivsana=2017-02-20|qaralgan sana=2022-07-11}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=In pics: Meet Manisha Yadav aka Salima Begum of Jodha Akbar in real life|ish=Dailybhaskar.com|kirish sanasi=19-fevral 2017-yil|sana=12-may 2014-yil|url=http://daily.bhaskar.com/news/ent-tv-meet-manisha-yadav-aka-salima-begum-of-jodha-akbar-in-real-life-4611311-pho.html|qaralgan sana=2022-07-11|arxivsana=2017-03-31|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170331031431/http://daily.bhaskar.com/news/ent-tv-meet-manisha-yadav-aka-salima-begum-of-jodha-akbar-in-real-life-4611311-pho.html}}&lt;/ref&gt;.


3. Riya Dipsi Sony TVning ''Bharat Ka Veer Putra — Maharana Pratap'' tarixiy dramasida Salima rolini ijro etgan&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=IANS |date=2-fevral 2015-yil |title=Riya Deepsi to enter 'Bharat Ka Veer Putra – Maharana Pratap' – Times of India |work=The Times of India |url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Riya-Deepsi-to-enter-Bharat-Ka-Veer-Putra-Maharana-Pratap/articleshow/46098199.cms |access-date=19-fevral 2017-yil}}&lt;/ref&gt;.


4. Parvati Seghal „ Colors“ telekanalining Daastan-E-Mohabbat Salim Anarkali filmida Salimani tasvirlagan.

== Manbalar ==
&lt;references group=&quot;&quot; responsive=&quot;0&quot;&gt;&lt;/references&gt;
{{Boburiy malikalar}}
[[Turkum:1613-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:1539-yilda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>eljydfh3cgzwty26satzrgw05c6celk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ruslan Uzoqov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>749055</id>
    <revision>
      <id>6327618</id>
      <parentid>6322008</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T22:08:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327618</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7781" sha1="3d0uvtm6k5ka3len9drz7x1c3dksjyh" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Ruslan Uzoqov
 | image              = 
 | tavallud_sana      = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1967|3|6}}
 | toʻliqism          = Ruslan Yarkulovich Uzoqov
 | tavallud_joyi      = {{tavalludJoyi|Navoiy}}, &lt;br /&gt;[[Oʻzbekiston SSR]], [[SSSR]]
 | boʻyi              = {{height|cm=182}}
 | pozitsiya          = [[Himoyachi]]
 | laqab              = 
 | joriyklub          = ''Faoliyati yakunlagan''
 | klubraqami         = 
 | yillar1            = 1984—1990
 | klublar1           = [[Zarafshon (futbol klubi)|Zarafshon]]
 | isht1              = 207
 | gollar1            = 12
 | yillar2            = 1991
 | klublar2           = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
 | isht2              = 20
 | gollar2            = 0
 | yillar3            = 1992—1993
 | klublar3           = Torpedo (Zaporojye)
 | isht3              = 39
 | gollar3            = 0
 | yillar4            = 1993
 | klublar4           = Shaxtyor (Donetsk)
 | isht4              = 3
 | gollar4            = 0
 | yillar5            = 1994
 | klublar5           = Shaxtyor (Shaxta)
 | isht5              = 31
 | gollar5            = 5
 | yillar6            = 1995—2001
 | klublar6           = Nosta
 | isht6              = 209
 | gollar6            = 52
 | yillar7            = 2002
 | klublar7           = Gazovik (Оrenburg)
 | isht7              = 26
 | gollar7            = 4
 | yillar8            = 2003—2004
 | klublar8           = Nosta
 | isht8              = 52
 | gollar8            = 10
 | milliyyillar1      = 1997—1999
 | milliyjamoa1       = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston]]
 | milliyisht1        = 3
 | milliygollar1      = 0
 | boshliqyillar1     = 2013—2016
 | boshliqklublar1    = Chelyabinsk (yordamchi)
 | boshliqyillar2     = 2016—2017
 | boshliqklublar2    = Chelyabinsk
 | boshliqyillar3     = 2017—2018
 | boshliqklublar3    = Chelyabinsk (yordamchi)
 | boshliqyillar4     = 2018
 | boshliqklublar4    = Chelyabinsk
}}

'''Ruslan Yarkulovich Uzoqov''' (1967-yil, 6 mart, [[Navoiy]], [[Oʻzbekiston SSR]]) — sovet, oʻzbek va rus futbolchisi, [[himoyachi]]; murabbiy.

== Klublardagi faoliyati ==
1967-yil 6-martda [[Navoiy]] shahrida tugʻilgan. Futbolni oʻzi tugʻilgan shahardagi BOʻYMda boshlagan. Birinchi murabbiyi R.Ibadulin boʻlgan. Keyinroq „[[Zarafshon (futbol klubi)|Zarafshon]]“ (Navoiy) klubining oʻquv-mashgʻulot guruhiga (oʻsha paytdagi yoshlar akademiyasi analogi) oʻtib, klubda 1983-yilgacha oʻynagan. Futboldagi profissional faoliyatini 1984-yili „[[Zarafshon (futbol klubi)|Zarafshon]]“ (Navoiy) klubi aʼzosi sifatida boshlagan, 1991-yili „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ jamoasiga qabul qilingan.

1992-yil boshida „Torpedo“(Zaporojye) klubiga taklif qilingan. 1992-yil 23-fevralda „Odessa“ga qarshi Ukraina kubogi 1/16 finali doirasidagi uy uchrashuvida zaporijya klubi safida debyut qilgan. Uchrashuvda Uzoqov asosiy tarkibda maydonga tushirilgan va butun oʻyin davomida maydonda harakat qilgan.

1992-yil 7-martda 1-kichik guruhning 1-turida Simferopolning „Tavriya“ jamoasiga qarshi safarda magʻlubiyatga uchragan (0:2) oʻyinda Premer-ligada debyut qilgan. Uzoqov „Torpedo“ libosida Ukraina chempionatlarida 39 ta, Ukraina kubogida esa 14 ta oʻyin oʻtkazgan. 1993-yilning yozida Donetskning „Shaxtyor“ klubiga oʻtgan. 1993-yil 11-sentabrda Ukraina Premer-ligasining 6-turida Odessaning „Chornomorets“ jamoasiga qarshi uy uchrashuvida gʻalaba qozongan (4:1) „Pitmenlar“ safida debyut qilgan. Uchrashuvda Ruslan 75-daqiqada [[Sergey Yashchenko]]ning oʻrniga maydonga tushirilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190923212024/http://footballfacts.ru/matches/1248561-4-1 |arxivsana=2019-09-23 |sarlavha=„Shaxtar“ (Donesk) — „Chornomores“ (Odesa) |url=http://footballfacts.ru/matches/1248561-4-1 |qaralgan sana=2022-07-13}}&lt;/ref&gt;. Uzoqov „Shaxtyor“ safida Ukraina chempionatida 3ta oʻyinda, Ukraina kubogida esa ikkita oʻyinda maydonga tushgan.

1995—2004-yillarda „Nosta“ (Novotroitsk) sharafini himoya qilgan. 2002-yilgi mavsumda Ruslan „Gazovik“ safida oʻynagan. 2004-yilda 37 yoshda futbolchilik faoliyatini yakunlagan&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=http://news.orenburg-cci.ru/face/news/date/news?&amp;id=3591&amp;date=1096999200&amp;cm=3&amp;page=4 |sarlavha=Руслан Узаков завершує виступи на футбольному полі |qaralgan sana=7 липня 2017 |arxiv-url=https://web.archive.org/web/20110413190019/http://news.orenburg-cci.ru/face/news/date/news |arxiv-sana=13 квітня 2011 |deadurl=yes |arxivsana=13-aprel 2011-yil |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110413190019/http://news.orenburg-cci.ru/face/news/date/news }}&lt;/ref&gt;.

== Terma jamoadagi faoliyati ==
1997—1999-yillarda [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston milliy terma jamoasida]] 3 ta oʻyin oʻtkazgan.

== Murabbiylik faoliyati ==
Futbolchilik faoliyatini yakunlagandan soʻng murabbiylik faoliyatini boshlagan. 2005-yilda „Nosta“ TMTMda bolalar murabbiyi lavozimida ishlagan&lt;ref&gt;[http://ntsk.ru/news/4672 DYuSSh „NOSTA“ pokinul Ruslan Uzakov]&lt;/ref&gt;. 2013-yilning iyulidan 2016-yilning 15-iyuniga qadar „Chelyabinsk“ klubida murabbiy, 2016-yilning 16-iyunidan klub bosh murabbiyi lavozimlarida ishlagan.

== Yutuqlari ==
* Ukraina chempionati Premer-ligasi:
* {{Kumush}}Kumush medal sohibi (1): 1994-yil

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* [http://bombarder.narod.ru/plr/u/ruslan_uzakov.3609a.htm Uyinchi profili] bombarder.narod.ru saytida
* [http://ukr-footbal.org.ua/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=5664:-1967-&amp;catid=2:2011-11-18-14-04-27&amp;Itemid=27 Uyinchi profili]{{Oʻlikhavola|date=sentabr 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} „UKRAЇNSKIY FUTBOL (іstorіya ta statistika)“ saytida
* [http://int.soccerway.com/coaches/ruslan-uzakov/450438/ Murabbiylik profili] soccerway.com saytida
* [https://www.soccerpunter.com/coaches/450438-Ruslan-Uzakov Murabbiylik profili] soccerpunter.com saytida
* [https://www.transfermarkt.com/ruslan-uzakov/profil/trainer/48041 Murabbiylik profili] transfermarkt.com saytida
* [https://www.zerozero.pt/treinador.php?id=27177 Murabbiylik profili] zerozero.pt saytida
* [http://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/Ruslan-YArkulovich-Uzakov-Futbol-06031967 Murabbiylik profili] sportbox.ru saytida
* [https://bombardir.ru/coaches/2656?tab=stats Murabbiylik profili] bombardir.ru saytida
* [https://www.soccer.ru/coaches/920665.shtml Murabbiylik profili] soccer.ru saytida
* [http://fxju.sevensport.ru/futbol/vtoroid/1529-fkchelyabisk-ruzakov.html Personalno igral s Kolivanovim, Yuranom, Radchenko] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220713063603/http://fxju.sevensport.ru/futbol/vtoroid/1529-fkchelyabisk-ruzakov.html |date=13-iyul 2022-yil }}

{{DEFAULTSORT:Uzoqov, Ruslan}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Navoiy viloyati kishilari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Erkaklar futboli himoyachilari]]
[[Turkum:Zarafshon Navoiy futbolchilari]]
[[Turkum:Paxtakor jamoasi futbolchilari]]
[[Turkum:FC Torpedo Zaporizhzhia futbolchilari]]
[[Turkum:Shaxtyor Donetsk futbolchilari]]
[[Turkum:FC Orenburg futbolchilari]]
[[Turkum:FC Nosta Novotroitsk futbolchilari]]
[[Turkum:FC Burevestnik-YuRGUES Shakhty futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik muhojir erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Ukrainadagi muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Rossiyadagi muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Ukraina Premyer-ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston milliy terma jamoasi erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik futbol murabbiylari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik muhojir futbol murabbiylari]]</text>
      <sha1>3d0uvtm6k5ka3len9drz7x1c3dksjyh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2003-yilgi Nasiriyahdagi portlash</title>
    <ns>0</ns>
    <id>750885</id>
    <revision>
      <id>6327561</id>
      <parentid>5372051</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T17:08:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mirishkorlik</username>
        <id>75661</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Tarix]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6327561</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4343" sha1="1d2a49xwi4nx8z4apb9asm3xv4depuw" xml:space="preserve">[[Fayl:Bologna_Memorial_2003NasiriyahBombing.jpg|thumb|240x240px| Nasiriyah portlashi yodgorligi (Bolonya)]]
'''2003-yil Nasiriyah portlashi 2003-'''yil 12-noyabrda [[Bagʻdod|Bag'dod]] janubidagi [[Iroq|Iroqning]] Nasiriyah shahridagi [[Italiya]] Carabinieri MSU shtab kvartirasiga xudkushlik hujumi edi. Hujum natijasida 18 ta italiyalik harbiy xizmatchi, asosan MSU Carabinieri a'zolari, bir italiyalik fuqaro va 9 nafar iroqlik tinch aholi halok bo'ldi va [[Ikkinchi Jahon urushi|Ikkinchi Jahon urushidan keyingi]] eng yomon Italiya harbiy ofati bo'ldi. Italiya prezidenti [[Carlo Azeglio Ciampi|Karlo Azeglio Ciampi]] tomonidan &quot;terrorchilik harakati&quot; deb atalgan hujum Iroqdagi amerikalik bo'lmagan xalqaro harbiy ob'ektlarga, jumladan, Iordaniya va Turkiya elchixonalari kabi yirik jangovar operatsiyalar tugaganidan ko'p o'tmay sodir bo'lgan ko'plab hujumlar qatoriga kirdi.

== Preludiya ==
2003-yilda AQSh boshchiligidagi Iroqqa bostirib kirishidan oldin, bo'lajak Karabineri va Portugaliya Guarda Nacional Republicana shtab-kvartirasi Furot daryosi yaqinidagi uch qavatli Nasiriyah Savdo Palatasi edi. Binoni egallagan birinchi AQSh kuchlari 15-dengiz ekspeditsiyasi bo'limining dengiz piyodalari bo'lib, keyinchalik ular 2-chi batalyon 25-dengiz piyodalarining rezervistlari tomonidan bo'shatilgan.

[[Italiya]] 2003-yil 15-iyuldan 2006-yil 1-dekabrgacha Nasiriyah va uning atrofida koʻp millatli kuchlar-Iroqning bir qismi sifatida [[Iroq urushi|Iroq urushida]] qatnashdi. 2003-yil 19-iyulda Nasiriyahdagi dengiz piyodalari o'rniga Karabineri va Italiya armiyasi a'zolari keldi. Iroqdagi Italiya kuchlari Britaniya qo'mondonligi ostida edi va Nasiriyahdagilar mamlakatdagi jami 3000 ga yaqin italiyalik harbiy xizmatchilardan, shu jumladan Ko'p millatli ixtisoslashtirilgan bo'linmaning 400 ta Karabineri kuchlaridan iborat edi&lt;ref name=&quot;CNN.com 2003&quot;&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Italian death toll rises in Iraq - 12-Nov. 2003-yil|ish=CNN.com|sana=2003-11-12|url=http://edition.cnn.com/2003/WORLD/meast/11/12/sprj.irq.int.main/index.html|kirish sanasi=2018-01-23|qaralgan sana=2022-07-17|arxivsana=2018-01-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180124071608/http://edition.cnn.com/2003/WORLD/meast/11/12/sprj.irq.int.main/index.html}}&lt;/ref&gt;.

== Hujum ==
Hujum ertalab soat 11:00 dan biroz oldin katta tanker yuk mashinasi bazaning kirish qismi tomon yurganida boshlangan. Iroq qo'shinlari mashinani to'xtatishga behuda urinishda yuk mashinasiga qarata o'q uzdi. Guvohlarning soʻzlariga koʻra, yuk mashinasidan oldin yolgʻon mashina kelgan. Tanker bino darvozasiga urilgan va katta olov sharida portlagan. Yaqin atrofdagi uylar vayron bo'lgan va besh nafar iroqlik ayolni olib ketayotgan mashina yonib ketgan, ichidagilar halok bo'lgan. Portlash shunchalik kuchli ediki, [[Evfrat|Furot]] daryosining narigi tomonidagi binolarning derazalari singan. Italiya shtab-kvartirasi sifatida xizmat qilgan uch qavatli binoning old qismi qulashi bilan vayron bo'lgan. Portlashda 18 nafar italyan askari, jumladan, 12 nafar Karabineri politsiyachisi hamda bir italiyalik fuqaro halok boʻldi. Yana 20 italiyalik va 80 iroqlik yaralangan&lt;ref name=&quot;BBC NEWS 2003&quot;&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Suicide blast wrecks Italian base|ish=BBC NEWS|sana=2003-11-12|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/3263087.stm|kirish sanasi=2018-01-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;latimes 2003&quot;&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Deadly Iraqi Blast Targets Italian Police|ish=[[Los Angeles Times]]|sana=2003-11-13|url=https://articles.latimes.com/2003/nov/13/world/fg-blast13|kirish sanasi=2018-01-23}}&lt;/ref&gt;.

== Oqibati ==
Hujum [[Somali|Somalidagi]] &quot;Umidni tiklash&quot; operatsiyasidan beri italyan askarlari bilan bog'liq eng yomon hodisa va [[Ikkinchi Jahon urushi|Ikkinchi jahon urushidan]] beri italiyalik askarlarning eng yuqori yo'qotishi bo'ldi. Bu hujum [[Italiya|Italiyani]] hayratda qoldirdi va uni uch kunlik motamga olib keldi. Askarlar uchun davlat dafn marosimi o'tkazildi. Katta yo'qotishlarga qaramay, Italiya Bosh vaziri Silvio Berluskoni [[Iroq|Iroqdagi]] missiyaga sodiqligini yana bir bor tasdiqladi.

== Film ==

* Nassiryia - Per non dimenticare&lt;ref&gt;{{Citation|title=Nassiryia - Per non dimenticare (TV Movie 2007) - IMDb|url=http://www.imdb.com/title/tt1010032/reference|access-date=2021-07-14}}&lt;/ref&gt;
* 20 ta sigaret

== Havolalar ==
== Manbalar ==
{{manbalar}}</text>
      <sha1>1d2a49xwi4nx8z4apb9asm3xv4depuw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327562</id>
      <parentid>6327561</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T17:08:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mirishkorlik</username>
        <id>75661</id>
      </contributor>
      <comment>Sahifa TOʻMning [[VP:M2|M2]]: Butkul oʻzbekcha boʻlmagan yoki mashina tarjimasidan iborat maqola bandiga binoan tezda oʻchirishga nomzod sifatida koʻrsatildi.</comment>
      <origin>6327562</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4449" sha1="g1m7e439x4w9i2ymyzlq2a2d9gjikzr" xml:space="preserve">{{tezda oʻchirishga|[[VP:M2|M2]]: Butkul oʻzbekcha boʻlmagan yoki mashina tarjimasidan iborat maqola}}
[[Fayl:Bologna_Memorial_2003NasiriyahBombing.jpg|thumb|240x240px| Nasiriyah portlashi yodgorligi (Bolonya)]]
'''2003-yil Nasiriyah portlashi 2003-'''yil 12-noyabrda [[Bagʻdod|Bag'dod]] janubidagi [[Iroq|Iroqning]] Nasiriyah shahridagi [[Italiya]] Carabinieri MSU shtab kvartirasiga xudkushlik hujumi edi. Hujum natijasida 18 ta italiyalik harbiy xizmatchi, asosan MSU Carabinieri a'zolari, bir italiyalik fuqaro va 9 nafar iroqlik tinch aholi halok bo'ldi va [[Ikkinchi Jahon urushi|Ikkinchi Jahon urushidan keyingi]] eng yomon Italiya harbiy ofati bo'ldi. Italiya prezidenti [[Carlo Azeglio Ciampi|Karlo Azeglio Ciampi]] tomonidan &quot;terrorchilik harakati&quot; deb atalgan hujum Iroqdagi amerikalik bo'lmagan xalqaro harbiy ob'ektlarga, jumladan, Iordaniya va Turkiya elchixonalari kabi yirik jangovar operatsiyalar tugaganidan ko'p o'tmay sodir bo'lgan ko'plab hujumlar qatoriga kirdi.

== Preludiya ==
2003-yilda AQSh boshchiligidagi Iroqqa bostirib kirishidan oldin, bo'lajak Karabineri va Portugaliya Guarda Nacional Republicana shtab-kvartirasi Furot daryosi yaqinidagi uch qavatli Nasiriyah Savdo Palatasi edi. Binoni egallagan birinchi AQSh kuchlari 15-dengiz ekspeditsiyasi bo'limining dengiz piyodalari bo'lib, keyinchalik ular 2-chi batalyon 25-dengiz piyodalarining rezervistlari tomonidan bo'shatilgan.

[[Italiya]] 2003-yil 15-iyuldan 2006-yil 1-dekabrgacha Nasiriyah va uning atrofida koʻp millatli kuchlar-Iroqning bir qismi sifatida [[Iroq urushi|Iroq urushida]] qatnashdi. 2003-yil 19-iyulda Nasiriyahdagi dengiz piyodalari o'rniga Karabineri va Italiya armiyasi a'zolari keldi. Iroqdagi Italiya kuchlari Britaniya qo'mondonligi ostida edi va Nasiriyahdagilar mamlakatdagi jami 3000 ga yaqin italiyalik harbiy xizmatchilardan, shu jumladan Ko'p millatli ixtisoslashtirilgan bo'linmaning 400 ta Karabineri kuchlaridan iborat edi&lt;ref name=&quot;CNN.com 2003&quot;&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Italian death toll rises in Iraq - 12-Nov. 2003-yil|ish=CNN.com|sana=2003-11-12|url=http://edition.cnn.com/2003/WORLD/meast/11/12/sprj.irq.int.main/index.html|kirish sanasi=2018-01-23|qaralgan sana=2022-07-17|arxivsana=2018-01-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180124071608/http://edition.cnn.com/2003/WORLD/meast/11/12/sprj.irq.int.main/index.html}}&lt;/ref&gt;.

== Hujum ==
Hujum ertalab soat 11:00 dan biroz oldin katta tanker yuk mashinasi bazaning kirish qismi tomon yurganida boshlangan. Iroq qo'shinlari mashinani to'xtatishga behuda urinishda yuk mashinasiga qarata o'q uzdi. Guvohlarning soʻzlariga koʻra, yuk mashinasidan oldin yolgʻon mashina kelgan. Tanker bino darvozasiga urilgan va katta olov sharida portlagan. Yaqin atrofdagi uylar vayron bo'lgan va besh nafar iroqlik ayolni olib ketayotgan mashina yonib ketgan, ichidagilar halok bo'lgan. Portlash shunchalik kuchli ediki, [[Evfrat|Furot]] daryosining narigi tomonidagi binolarning derazalari singan. Italiya shtab-kvartirasi sifatida xizmat qilgan uch qavatli binoning old qismi qulashi bilan vayron bo'lgan. Portlashda 18 nafar italyan askari, jumladan, 12 nafar Karabineri politsiyachisi hamda bir italiyalik fuqaro halok boʻldi. Yana 20 italiyalik va 80 iroqlik yaralangan&lt;ref name=&quot;BBC NEWS 2003&quot;&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Suicide blast wrecks Italian base|ish=BBC NEWS|sana=2003-11-12|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/3263087.stm|kirish sanasi=2018-01-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;latimes 2003&quot;&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Deadly Iraqi Blast Targets Italian Police|ish=[[Los Angeles Times]]|sana=2003-11-13|url=https://articles.latimes.com/2003/nov/13/world/fg-blast13|kirish sanasi=2018-01-23}}&lt;/ref&gt;.

== Oqibati ==
Hujum [[Somali|Somalidagi]] &quot;Umidni tiklash&quot; operatsiyasidan beri italyan askarlari bilan bog'liq eng yomon hodisa va [[Ikkinchi Jahon urushi|Ikkinchi jahon urushidan]] beri italiyalik askarlarning eng yuqori yo'qotishi bo'ldi. Bu hujum [[Italiya|Italiyani]] hayratda qoldirdi va uni uch kunlik motamga olib keldi. Askarlar uchun davlat dafn marosimi o'tkazildi. Katta yo'qotishlarga qaramay, Italiya Bosh vaziri Silvio Berluskoni [[Iroq|Iroqdagi]] missiyaga sodiqligini yana bir bor tasdiqladi.

== Film ==

* Nassiryia - Per non dimenticare&lt;ref&gt;{{Citation|title=Nassiryia - Per non dimenticare (TV Movie 2007) - IMDb|url=http://www.imdb.com/title/tt1010032/reference|access-date=2021-07-14}}&lt;/ref&gt;
* 20 ta sigaret

== Havolalar ==
== Manbalar ==
{{manbalar}}</text>
      <sha1>g1m7e439x4w9i2ymyzlq2a2d9gjikzr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Avaz Oxun</title>
    <ns>0</ns>
    <id>752167</id>
    <revision>
      <id>6328012</id>
      <parentid>6247907</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T09:47:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zedcentury</username>
        <id>113678</id>
      </contributor>
      <origin>6328012</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4421" sha1="mj8n7sb1uvfqx38dlqtlg0ayz3gfeff" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi
 | ismi                 = Avaz Oxun
 | tasvir               = Avaz Oxun.jpg
 | asl_ismi             = Avazbek Anvarbekovich Azizoxunov
 | kasbi                = [[Qiziqchilik|Badiiy soʻz ustasi]], qiziqchi
 | faoliyat_yillari     = 2003 — hozirgacha
 | tavallud sanasi      = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1983|4|27}}
 | tavallud joyi        = [[Asaka tumani|Asaka]], [[Andijon viloyati]], [[Oʻzbekiston SSR]]
 | fuqaroligi           = [[Oʻzbekiston]]
 | turmush oʻrtogʻi     = Xurshida Azizoxunova
 | farzandlari          = 4
 | bilimi               = [[Oʻzbekiston davlat sanʼat va madaniyat instituti]] (2006)
 | mukofotlari          = {{Shuhrat medali}} (2020)
}}

'''Avaz Oxun''' (asl ismi — '''Avazbek Anvarbekovich Azizoxunov'''; [[27-aprel]] [[1983-yil]], [[Asaka tumani|Asaka]], [[Andijon viloyati]], [[Oʻzbekiston SSR]]) — oʻzbek badiiy soʻz ustasi, [[Qiziqchilik|qiziqchi]], „[[„Shuhrat“ medali|Shuhrat]]“ medali sohibi (2020).

== Tarjimai holi ==
Avazbek Azizoxunov 1983-yil 27-aprelda [[Andijon viloyati]]ning [[Asaka tumani]]da tavallud topgan. Oiladagi toʻrt farzandning toʻngʻichi.

2002-yilda [[Andijon]] shahrida oʻrta maktabni tamomlagan. 2006-yilda [[Oʻzbekiston davlat sanʼat va madaniyat instituti]]ni bitirgan. Ilk ustozi — qiziqchi Muhammad Aziz Hasanov — uni maktab yillaridayoq sahnaga yoʻllagan. Keyinchalik taniqli qiziqchi [[Hojiboy Tojiboyev]]ning ijodiy yoʻlidan borib, keng tomoshabinlar eʼtirofiga sazovor boʻlgan.

2009-yilda Xurshida Azizoxunova bilan oila qurgan.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=01v0QVUAqzM |title=Avaz Oxun bilan suhbat |website=YouTube |accessdate=2026-11-02}}&lt;/ref&gt; Toʻrt farzandning otasi.

Ijodkor „Avaz Oxun“ taxallusi bilan shuhrat qozongan va hozirgi kunda ham shu nom ostida faoliyat yuritadi.

== Ijodiy faoliyati ==
Maktab yillaridayoq kichik sahnalar va tadbirlarda faol ishtirok etgan. Sanʼat olamiga 2003-yilda qadam qoʻyib, dastlabki kichik konsert dasturlarini xalqqa taqdim etgan.

Yakkaxon konsert berishdan oldin „Kulduring“, „Kulgu“ kabi teleko&amp;shy;ʻrsatuvlarda oʻz hazillari bilan qatnashgan. Dastlab qiziqchi [[Valijon Shamshiyev]] bilan hamkorlikda konsertlar oʻtkazgan, soʻngra [[Mirzo teatri]]ga taklif etilgan va u yerda uch yil davomida faoliyat olib borgan.

2014-yilda [[Turkiston sanʼat saroyi]]da oʻzining ilk yakkaxon konsertini namoyish etgan.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=a0XEOm46LQI |title=Avaz Oxun — ilk yakkaxon konsert |website=YouTube |accessdate=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Avaz Oxun barcha hazillarini oʻz hayotiy kuzatuvlari asosida yozadi.

== Yakkaxon konsert dasturlari ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Yil !! Dastur nomi
|-
| 2014 || „Yangisini eshitdingizmi?“
|-
| 2015 || „Oʻzimizning gaplar“
|-
| 2016 || „Samimiy kulgu“
|-
| 2017 || „7dan 70gacha“
|-
| 2018 || „Yangisi yangi-da“
|-
| 2019 || „Oʻzbekcha kulgu“
|-
| 2020 || Harbiy xizmatchilar uchun konsert ([[ZoʻrTV]] telekanali)&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://daryo.uz/2022/07/17/avaz-oxun-7-yil-farzand-kormagani-fitnaga-uchrab-uch-xonalik-uyning-puliga-kuygani-haqida-video/ |title=Avaz Oxun 7 yil farzand koʻrmagani, fitnaga uchrab uch xonalik uyning puliga kuygani haqida (video) |website=Daryo.uz |date=2022-07-17 |accessdate=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2021 || „Kulgularingizni sogʻindim“&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=bvVtmZZjxio |title=Avaz Oxun — „Kulgularingizni sogʻindim“ |website=YouTube |accessdate=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2022 || „Kulgu terapiya“
|-
| 2023 || „10 yillik yubiley“
|-
| 2024 || „Toʻydagi tomosha“
|}

Shuningdek, ijodkor [[Rossiya]]ning bir qator hududlarida, [[Qirgʻiziston]], [[Qozogʻiston]], [[Tojikiston]] va [[Janubiy Koreya]]da yakkaxon konsert dasturlari bilan chiqish qilgan.&lt;ref name=&quot;yt3&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=0NSAfi_f-kg |title=Avaz Oxun bilan intervyu |website=YouTube |accessdate=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

== Mukofotlari ==
* 2020 — Oʻzbekiston Respublikasining „[[„Shuhrat“ medali|Shuhrat]]“ medali.&lt;ref name=&quot;yt3&quot; /&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{no iwiki}}

[[Turkum:1983-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Andijon viloyatida tugʻilganlar]]
[[Turkum:Oʻzbek qiziqchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston davlat sanʼat va madaniyat instituti bitiruvchilari]]
[[Turkum:„Shuhrat“ medali bilan taqdirlanganlar]]</text>
      <sha1>mj8n7sb1uvfqx38dlqtlg0ayz3gfeff</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Roman Abdulov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>752824</id>
    <revision>
      <id>6327588</id>
      <parentid>6120331</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T18:40:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327588</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4197" sha1="aw180vsnxl4ed6l282a0h2oh279xcc6" xml:space="preserve">{{Orphan|date=avgust 2024}}

{{Futbolchi bilgiqutisi
 | laqab              = ''Pike''
 | ism                = Roman Abdulov
 | tavallud_sana      = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1987|5|10}}
 | tavallud_joyi      = {{flagicon|UZB}} {{TavalludJoyi|Oʻzbekiston}}
 | pozitsiya          = [[Darvozabon]]
 | joriyklub          = ''Faoliyatini yakunlagan''
 | klublar1           = {{flagicon|UZB}} [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo (samarqand)]]
 | klublar2           = {{flagicon|UZB}} [[Olmaliq (futbol klubi)|Olmaliq]]
 | klublar3           = {{flagicon|UZB}} [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]
 | klublar4           = {{flagicon|UZB}} [[AGMK]]
 | yillar1            = 2009
 | yillar2            = 2012—2013
 | yillar3            = 2014—2015
 | yillar4            = 2016—2021
 | gollar1            = 1
 | gollar2            = 0
 | gollar3            = 0
 | gollar4            = 0
 | boʻyi              = {{Height|cm=1,94}}
 | toʻliqism          = Roman Rustamovich Abdulov
 | isht1              = 1
 | isht2              = 7
 | isht3              = 4
 | isht4              = 28
}}
'''Roman Abdulov''' (rus. Рома́н Абду́лов; [[1987-yil]] 10-mayda tugʻilgan) — [[Oʻzbeklar|oʻzbek]] sobiq [[futbolchi]]si, [[darvozabon]] pozitsiyasida oʻynagan&lt;ref&gt; Roman Abdulov // [https://www.transfermarkt.com/roman-abdulov/profil/spieler/545595 Transfermarkt.com] (мн.) — 2000.&lt;/ref&gt;.

== Futbolchilik faoliyati ==
Professional faoliyatining birinchi yillarida Samarqandning „[[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]“ jamoasida oʻynagan. Keyingi yillarda „Olmaliq“ va „[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]“ klublarida toʻp surdi. [[2016-yil]]da Olmaliqqa qaytdi, biroq uzoq vaqt jarohatlangan edi&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=http://sports/news/view/Golkiper-«Almalyka»-vybyl-iz-stroya-na-pol-goda |title=Голкипер «Алмалыка» выбыл из строя на пол года |date=16-yanvar 2017-yil |website=sports.uz |lang=ruscha |deadlink=yes }}{{Oʻlikhavola|date=noyabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://sports.uz/news/view/agmk-kimlar-keldiyu--kimlar-ketdi-14-02-2021 |sarlavha=АГМК: Кимлар келдию, кимлар кетди? |arxivurl=https://web.archive.org/web/20221005204151/https://sports.uz/news/view/agmk-kimlar-keldiyu--kimlar-ketdi-14-02-2021 |arxivsana=2022-10-05 |qaralgan sana=2023-07-26 }}&lt;/ref&gt;.&lt;br /&gt;[[2018-yil]]ning oktyabr oyida [[KXDR]] va [[Qatar]] terma jamoalariga qarshi oʻrtoqlik oʻyinlarida ishtirok etish uchun Oʻzbekiston terma jamoasiga chaqirilgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=https://championat.asia/ru/news/o-segodnyashney-trenirovke-sbornoy-uzbekistana-fotovideo |title=О сегодняшней тренировке сборной Узбекистана |website=CHAMPIONAT.asia |lang=ruscha |access-date=26-fevral 2019-yil |archive-date=27-fevral 2019-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20190227060251/https://championat.asia/ru/news/o-segodnyashney-trenirovke-sbornoy-uzbekistana-fotovideo |deadlink=no }}&lt;/ref&gt;.

== Yutuqlar ==

* [[Oʻzbekiston Kubogi]] sohibi: 2018
* Oʻzbekiston Kubogi Ikkinchi oʻrin: 2019, 2020
* [[Oʻzbekiston Liga kubogi]] Ikkinchi oʻrin: 2019
* [[Oʻzbekiston Superkubogi]] Ikkinchi oʻrin: 2019
* [[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston PFL kubogi|Oʻzbekiston Superkubogi]] sohibi: 2015

== Manbalar ==
&lt;references /&gt;

== Havolalar ==

* [https://web.archive.org/web/20230726012637/https://footballfacts.ru/person/215274 FootballFacts.ru]
* [https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/545595 Roman Abdulov] [[Transfermarkt]]
* [https://int.soccerway.com/players/-/250119/ Roman Abdulov] [[Soccerway]]

{{DEFAULTSORT:Abdulov, Roman}}
[[Turkum:10-mayda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1987-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Erkak futbol darvozabonlari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Shoʻrtan klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Dinamo Samarqand futbolchilari]]
[[Turkum:AGMK futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]
[[Turkum:Sportchilar]]</text>
      <sha1>aw180vsnxl4ed6l282a0h2oh279xcc6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sarah Hyland</title>
    <ns>0</ns>
    <id>757287</id>
    <revision>
      <id>6327859</id>
      <parentid>6276459</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:14:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327859</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39932" sha1="13d32dmaryojr9qmnd9y7kkimbemrzz" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi|ismi=Sarah Hyland|portret=Sarah Hyland at 2015 PaleyFest.jpg|tavsif=Hyland 2015-yil PaleyFestda|tugʻilgan paytidagi ismi=Sarah Jane Hyland|tavallud sanasi={{tugʻilgan sanasi va yoshi|1990|11|24|mf=yes}}|tavallud joyi=[[Nyu York]] [[Manhattan]], [[Amerika Qoʻshma Shtatlari]]|kasbi=Aktrisa, qoʻshiqchi|faoliyat_yillari=1997-yildan hozirgacha}}'''Sarah Jane Hyland''' (1990-yil 24-noyabrda tugʻilgan) — amerikalik [[Aktyor|aktrisa]] va qoʻshiqchi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.self.com/story/sarah-hyland-is-a-crazy-good-singer|sarlavha=Actress Sarah Hyland Is Actually A Crazy Good Singer|sana=17-noyabr 2016-yil|ish=Self.com|qaralgan sana=5-mart 2022-yil}}&lt;/ref&gt;. [[Manhattan]]da tugʻilgan, u „Private Parts“ (1997), „Annie“ (1999) va „''Blind Date“'' (2007) filmlarida kichik rollarni oʻynashdan oldin professional sahna sanʼati maktabida oʻqigan. U [[American Broadcasting Company|ABC]] ''[[Modern Family|„Modern Family“]]'' (2009—2020) sitkomida Xeyli Danfi rolini o‘ynagani bilan mashhur bo‘lib, ko‘pchilikning olqishiga sazovor bo‘ldi, jumladan, „Komediya serialidagi ansamblning eng yaxshi ijrosi“ uchun to‘rtta [[Screen Actors Guild Awards|Ekran aktyorlari gildiyasi mukofoti]] va Tanqidchilar tanlovi mukofotining „Komediya serialidagi eng yaxshi yordamchi aktrisa“ uchun tanlov televideniyesi mukofoti nominatsiyasi.

Hyland shuningdek, „''Geek Charming“'' (2011), „''Struck by Lightening“'' (2012), „''Scary Movie 5“'' (2013), „''Vampire Academy“'' (2014), „''See You in Valhalla“'' (2015), „''XOXO“'' (2016), „''Dirty Dancing“'' (2017) va „The Wedding Year“ filmlaridagi rollari bilan ham tanilgan.

== Yoshlik va taʼlim ==
Hyland 1990-yil 24-noyabrda [[Nyu York (shtat)|Nyu Yorkning]] [[Manhattan]] shahrida tug‘ilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://people.com/celebrity/celebrity-women-who-were-born-in-1990/|sarlavha=Thirty, Flirty &amp; Thriving: These 15 Celebs Are Turning 30 This Year (Just Like Our Beautiful Issue)|ish=People.com|qaralgan sana=5-mart 2022-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://hollywoodlife.com/celeb/sarah-hyland/|sarlavha=Sarah Hyland|ism=Tim|muallif=Plant|ish=Hollywoodlife.com|sana=4-fevral 2015-yil|qaralgan sana=5-mart 2022-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.yahoo.com/entertainment/ss/tv-stars-who-are-older-than-you-think-slideshow/photo-tv-stars-who-are-older-than-you-think-photo-1330033995.html|sarlavha=TV Stars Who Are Older Than You Think|ish=Yahoo.com|qaralgan sana=5-mart 2022-yil|arxivsana=2022-03-04|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220304091811/https://www.yahoo.com/entertainment/ss/tv-stars-who-are-older-than-you-think-slideshow/photo-tv-stars-who-are-older-than-you-think-photo-1330033995.html}}&lt;/ref&gt;. U aktyorlar Melissa Canaday va Edvard Jeyms Hylandning qizi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://glamourpath.com/melissa-canaday|sarlavha=About Melissa Canaday - Sarah Hyland and Ian Hyland's Mother|sana=8-iyun 2021-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.accessonline.com/articles/sarah-hyland-just-hung-out-with-professor-dumbledore-aka-her-dad|sarlavha=Sarah Hyland Just Hung Out With Professor Dumbledore AKA Her Dad! &amp;#124; Access|nashriyot=Accessonline.com|sana=|qaralgan sana=13-mart 2022-yil}}&lt;/ref&gt; va aktyor Ian Hylandning singlisi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://people.com/health/sarah-hyland-posts-tribute-to-brother-for-giving-his-kidney/|sarlavha=Sarah Hyland Posts Sweet Tribute to Her Brother for Giving Her an Organ: 'Happy Kidneyversary'}}&lt;/ref&gt;.

Hyland Manhattandagi Professional sahna sanʼati maktabida tahsil olgan&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20140524023145/http://abcstudiosmedianet.com/web/showpage/showpage.aspx?program_id=002829&amp;type=hyland &quot;Sarah Hyland: Haley Dunphy on ABC’s „Modern Family“]. ''ABC Studio''.&lt;/ref&gt;.

== Karyerasi ==
Hayland 1997-yilda „Private Parts“ filmidagi [[Howard Stern|Hovard Sternning]] qizi rolini oʻynagan birinchi chiqishidan beri rol ijro etib kelmoqda&lt;ref name=&quot;VanityFair&quot;&gt;&quot;Itʼs Evening in America&quot;. ''[[Vanity Fair (jurnal)|Vanity Fair]]''. May 2012. Page 159.&lt;/ref&gt;. U [[NBC|NBC telekanalidagi]] „''Lipstick Jungle“'' filmida 1999-yilda Annie va Maddi Xilining [[televizion film]]ida Molly kabi rollarni ijro etdi. Hyland aktrisa Molly Kalver bilan birga „Olive Garden“ reklama roligida ishtirok etdi. U, shuningdek, Brodveyda „Grey Gardens“ (2006)dagi yosh Jaklin Buvier sifatida paydo boʻldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.broadwayworld.com/people/Sarah_Hyland/|sarlavha=Sarah Hyland Theatre Credits|nashriyot=Broadwayworld.com|qaralgan sana=18-fevral 2011-yil}}&lt;/ref&gt;.

2009-yildan 2020-yilgacha Hyland [[American Broadcasting Company|ABC]] ''[[Modern Family]]'' sitkomida Xeyli Danfi rolini oʻynadi, buning uchun u va shouning qolgan aʼzolari 2011-yildan 2014-yilgacha har yili Komediya serialidagi ansamblning ajoyib ijrosi uchun Ekran aktyorlari gildiyasi mukofotini qoʻlga kiritdilar&lt;ref name=&quot;SAG 2011&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.sagawards.org/awards/nominees-and-recipients/17th-annual-screen-actors-guild-awards#nominee-1744|sarlavha=The 17th Annual Screen Actors Guild Awards|nashriyot=Screen Actors Guild Awards|qaralgan sana=12-fevral 2015-yil}}&lt;/ref&gt;.

2011-yilda Hyland [[Disney Channel]] Original Moviening „''Geek Charming“'' filmida rol oʻynadi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=11-noyabr 2011-yil |title='Modern Family's' Sarah Hyland is loving life in Disney's film 'Geek Charmingʻ |work=New York Daily News |location=New York |url=http://www.nydailynews.com/entertainment/tv-movies/modern-family-sarah-hyland-loving-life-disney-film-geek-charming-article-1.975557 |access-date=12-fevral 2015-yil}}&lt;/ref&gt;. 2012-yilda Hyland „Struck by Lightning“ filmida paydo boʻldi&lt;ref&gt;[http://www.accesshollywood.com/chris-colfer/dish-of-salt-sarah-hyland-gets-struck-by-lightning_video_1346155 Dish Of Salt: Sarah Hyland Gets ‘Struck By Lightningʻ] {{Oʻlikhavola|date=noyabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. [[Access Hollywood]] (March 26, 2012). Retrieved on 2012-04-03.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=8-yanvar 2013-yil|url=http://collider.com/sarah-hyland-struck-by-lightning-modern-family-interview/|sarlavha=Sarah Hyland Talks ''Struck by Lightning'' and ''Modern Family''|ish=Collider|qaralgan sana=12-fevral 2015-yil|muallif=Cook|ism=Tommy}}&lt;/ref&gt;. 2012-yil sentabr oyida u [[Dianna Agron]] va Gabbi Duglas bilan birga Nintendo 3DS reklama roligida&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://nintendoeverything.com/102823/style-savvy-trendsetters-sarah-hyland-commercial/|sarlavha=Sarah Hyland Style Savvy|arxivurl=https://web.archive.org/web/20121126040327/http://nintendoeverything.com/102823/style-savvy-trendsetters-sarah-hyland-commercial/|arxivsana=November 26, 2012}}&lt;/ref&gt; ishtirok etdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=14-noyabr 2012-yil|url=http://www.popsugar.com/tech/Dianna-Agron-Nintendo-3DS-25876766|sarlavha=Dianna Agron Spills Her Gadget Must Haves and Secret LOLcat Obsession|nashriyot=POPSUGAR|qaralgan sana=12-fevral 2015-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=18-sentabr 2012-yil|url=http://www.polygon.com/gaming/2012/9/18/3351504/nintendo-play-as-you-are-3ds-gabby-douglas-dianna-agron-sarah-hyland|sarlavha=Nintendo courts female gamers with new 3DS ad campaign|ish=Polygon|qaralgan sana=12-fevral 2015-yil|muallif=Sarkar|ism=Samit}}&lt;/ref&gt;.

Hyland ijro etgan qoʻshimcha musiqiy loyihalar va [[Teatr|teatr spektakllari]]: „''Kerrigan — Lowdermilk Live“'' (2013-yilgi [[Konsert|kontsert]]), „''Hair“'' (2014-yilda Hollywood Bowl ga moslashtirilgan), „''The Unauthorized Musical Parody of Scream“'' (2014-yilda Rockwell Table &amp; Stageda [[Pyesa|spektakl]]) va [[Jenna Ushkowitz]] hamda Samanta Futerman tomonidan yaratilgan Adoption uchun „''Kindred Foundation“'' (2015-yilda mablagʻ yigʻish)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.onstage411.com/newsite/show/play_info.asp?show_id=4100|sarlavha=The Unauthorized Musical Parody of SCREAM!|ish=Onstage411|qaralgan sana=14-noyabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.playbill.com/article/modern-family-star-sarah-hyland-to-lead-scream-musical-parody-in-la-com-331736|sarlavha='Modern Family' Star Sarah Hyland to Lead Scream! Musical Parody in L.A.|muallif=Hetrick|ism=Adam|sana=29-sentabr 2014-yil|ish=Playbill|qaralgan sana=14-noyabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.broadwayworld.com/article/From-Stage-to-Screen-and-Back-Again-Sarah-Hylands-Musical-Moments-20151010|sarlavha=From Stage to Screen and Back Again, Sarah Hyland's Musical Moments|muallif=Tamanini|ism=Matt|ish=BroadwayWorld.com|til=inglizcha|qaralgan sana=14-noyabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;.

2014 va 2018-yillarda Hyland ''Disney Parksning'' Rojdestvo bayrami paradida (''Disney Parklarida Rojdestvo bayrami)'' Jordan Fisher bilan raqsga tushish va qoʻshiq aytishni oʻz ichiga olgan mezbonlikni amalga oshirdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.eonline.com/news/991715/let-sarah-hyland-and-jordan-fisher-get-you-into-the-holiday-spirit-with-a-sparkly-song-and-dance|sarlavha=Sarah Hyland &amp; Jordan Fisher Are Here With Some Holiday Song Cheer|sana=29-noyabr 2018-yil|ish=E! Online|qaralgan sana=14-noyabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://disneyparks.disney.go.com/blog/2018/11/the-wonderful-world-of-disney-magical-holiday-celebration-airs-tonight-98c-on-abc/|sarlavha='The Wonderful World of Disney: Magical Holiday Celebration' Airs Tonight 9{{!}}8c on ABC {{!}} Disney Parks Blog|ish=disneyparks.disney.go.com|qaralgan sana=14-noyabr 2019-yil|arxivsana=2021-09-08|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210908053538/https://disneyparks.disney.go.com/blog/2018/11/the-wonderful-world-of-disney-magical-holiday-celebration-airs-tonight-98c-on-abc/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://abc.com/news/insider/watch-disney-parks-magical-christmas-day-parade-2018-december-25|sarlavha=Watch the Disney Parks Magical Christmas Day Parade December 25! {{!}} ABC Updates|ish=ABC|til=inglizcha|qaralgan sana=14-noyabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://disneyparks.disney.go.com/blog/2014/12/first-look-sarah-hyland-gavin-degraw-and-laura-marano-at-aulani-for-disney-parks-frozen-christmas-celebration-on-abc/|sarlavha=First Look: Sarah Hyland, Gavin DeGraw and Laura Marano at Aulani for Disney Parks Frozen Christmas Celebration on ABC {{!}} Disney Parks Blog|ish=disneyparks.disney.go.com|qaralgan sana=14-noyabr 2019-yil|arxivsana=2021-09-08|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210908053548/https://disneyparks.disney.go.com/blog/2014/12/first-look-sarah-hyland-gavin-degraw-and-laura-marano-at-aulani-for-disney-parks-frozen-christmas-celebration-on-abc/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.disneyeveryday.com/celebrities-you-will-see-on-the-2014-disney-parks-christmas-special/|sarlavha=Celebrities You Will See On the 2014 Disney Parks Christmas Special|sana=16-dekabr 2014-yil|ish=Disney Every Day|til=inglizcha|qaralgan sana=14-noyabr 2019-yil|arxivsana=2021-09-08|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210908052039/https://www.disneyeveryday.com/celebrities-you-will-see-on-the-2014-disney-parks-christmas-special/}}&lt;/ref&gt;. Hyland shuningdek'', „The Wonderful World of Disney: Disneyland 60“'' (2016) va „''Mickey’s 90th Spectacular“'' (2018) filmlarida mehmon sifatida ishtirok etdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.tvguide.com/celebrities/sarah-hyland/credits/173901|sarlavha=Sarah Hyland {{!}} TV Guide|ish=TVGuide.com|til=inglizcha|qaralgan sana=14-noyabr 2019-yil|arxivsana=2022-01-12|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220112173225/https://www.tvguide.com/celebrities/sarah-hyland/credits/3030054086/}}&lt;/ref&gt;.

2016-yilda Hyland Boyce Avenue bilan birga The Chainsmokers tomonidan „Closer“ va Maroon 5 tomonidan yozilgan „Donʼt Wanna Know“ kabi qoʻshiqlarni ijro etdi, ikkalasi ham Boyce Avenue albomining „''Cover Sessions Vol. 4“'' albomiga kiritilgan va 2017-yil 19-dekabrda chiqarilgan. „Donʼt Wanna Know“ 2016-yil dekabr oyida ''[[Billboard]]'' [[Canadian Hot 100]] chartida 62-oʻrinni egalladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.billboard.com/artist/sarah-hyland/|sarlavha=Sarah Hyland|ish=Billboard.com|qaralgan sana=5-mart 2022-yil}}&lt;/ref&gt;.

Hyland 2019-yilgi Teen Choice mukofotlarida Jordan McGrou (doktor Filning o‘g‘li) bilan „Met At a Party“ debyut ijrosini kuyladi. Singl 2019-yil 9-avgustda [[Republic Records]] orqali chiqarildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://popculture.com/tv-shows/2019/07/29/teen-choice-awards-lucy-hale-revealed-as-2019-host-pretty-little-liars-fans-react/|sarlavha=Teen Choice Awards: Lucy Hale Revealed as 2019 Host, and 'Pretty Little Liars' Fans Are Pumped|nashriyot=Pop Culture|muallif=S. Levine|ism=Daniel|sana=30-iyul 2019-yil|qaralgan sana=30-iyul 2019-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.etonline.com/sarah-hyland-delivers-debut-performance-of-met-at-a-party-with-jordan-mcgraw-at-2019-teen-choice|sarlavha=Sarah Hyland Slays First Performance of 'Met At A Party'|ish=Entertainment Tonight|til=inglizcha|qaralgan sana=14-noyabr 2019-yil|arxivsana=2021-09-15|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210915052629/https://www.etonline.com/sarah-hyland-delivers-debut-performance-of-met-at-a-party-with-jordan-mcgraw-at-2019-teen-choice}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://soundcloud.com/jordanmcgraw-music/met-at-a-party-feat-sarah|sarlavha=Met at a Party ft Sarah|ish=Soundcloud|qaralgan sana=14-noyabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;.

2019-yilda Hyland Olay bilan teri mahsuloti kompaniyasi uchun hamkorlik qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.forbes.com/sites/celiashatzman/2019/04/24/sarah-hyland-on-her-unique-campaign-with-olay-fighting-for-her-health-and-modern-family-ending/?sh=11c160213f09|sarlavha=Sarah Hyland on Her Unique Campaign with Olay, Fighting for Her Health and 'Modern Family' Ending|ish=[[Forbes]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.etonline.com/media/videos/sarah-hyland-shares-her-favorite-self-care-practices-163193|sarlavha=Sarah Hyland Shares Her Favorite Self-Care Practices &amp;#124; Entertainment Tonight}}&lt;/ref&gt;. 2020-yil dekabr oyida u [[Joe Keery]] bilan birga Taco Bellning „The Craving“ deb nomlangan reklama roligida paydo boʻldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.mashed.com/306575/why-the-actors-from-taco-bells-nacho-fries-commercial-look-so-familiar/|sarlavha=Why the Actors from Taco Bell's Nacho Fries Commercial Look So Familiar|sana=4-yanvar 2021-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://dailycommercials.com/taco-bell-holidays-ad-ft-sarah-hyland-and-joe-keery/|sarlavha=Taco Bell Holidays ad Ft Sarah Hyland and Joe Keery|sana=18-dekabr 2020-yil}}&lt;/ref&gt;.

2021-yil oktabr oyida Hyland shokoladli vitaminlar (shu jumladan, „Beauty Bites“ va „Mood Bites“) qatori Sourse kreativ direktori va hammuassisi bo‘ldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://people.com/health/sarah-hyland-on-valuing-her-health-more-than-ever-im-alive-today-because-of-science/|sarlavha=Sarah Hyland on Valuing Her Health More Than Ever During COVID: 'I'm Alive Today Because of Science'|muallif=Skyler Caruso|ish=People.com|qaralgan sana=5-mart 2022-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.newbeauty.com/sarah-hyland-chocolate-vitamins/|sarlavha=Sarah Hyland Just Co-Founded a Chocolate Vitamin Brand and Celebs Are Going Crazy|sana=20-oktabr 2021-yil|ish=NewBeauty.com|qaralgan sana=5-mart 2022-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.hollywoodreporter.com/lifestyle/shopping/sarah-hyland-sourse-vitamin-candy-brand-1235079103/|sarlavha=Sarah Hyland on the New Vitamin-Infused Treats That Have Sweetened Up Her Health Routine|ism=Danielle|muallif=Directo-Meston|ish=The Hollywood Reporter|sana=22-yanvar 2022-yil|qaralgan sana=5-mart 2022-yil}}&lt;/ref&gt;.

2022-yilda Hyland Peacockda ''Love Island USA'' boshlovchiligini qabul qiladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=White|ism=Peter|sarlavha=Sarah Hyland To Host Peacock’s ‘Love Island USA’|url=https://deadline.com/2022/06/sarah-hyland-host-peacock-love-island-usa-1235054819/|ish=Deadline|kirish sanasi=30-iyun 2022-yil|sana=30-iyun 2022-yil}}&lt;/ref&gt;. Shuningdek, u Pitch „Perfect: Bumper in Berlin“ filmida rol oʻynaydi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://deadline.com/2022/03/sarah-hyland-jameela-jamil-lera-abova-cast-peacocks-pitch-perfect-tv-spinoff-1234970973/|sarlavha=Sarah Hyland, Jameela Jamil, Lera Abova Round Out Cast Of Peacock's 'Pitch Perfect' TV Spinoff|ish=Deadline Hollywood|ism=Denise|muallif=Petski|sana=4-mart 2022-yil|qaralgan sana=4-mart 2022-yil}}&lt;/ref&gt;.

== Shaxsiy hayoti ==

=== Aloqalar ===
Hyland oʻzining „''Geek Charming“'' hamkasbi Mett Prokop bilan 2010-yilda tanishganidan soʻng toʻrt yil davomida uchrashdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.celebuzz.com/2011-10-21/modern-family-star-sarah-hyland-matt-prokop-talk-maintaining-an-on-off-screen-romance-photos/|sarlavha=Modern Family Star Sarah Hyland and Matt Prokop Talk Maintaining an On and Off Screen Romance|ish=Celebuzz.com|sana=21-oktabr 2011-yil|qaralgan sana=27-iyul 2022-yil|arxivsana=22-dekabr 2011-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20111222171344/http://www.celebuzz.com/2011-10-21/modern-family-star-sarah-hyland-matt-prokop-talk-maintaining-an-on-off-screen-romance-photos/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|ism=Emily|muallif=Laurence|url=http://www.seventeen.com/entertainment/matt-prokop-interview|sarlavha=Matt Prokop Interview – Matt Prokop Gushes About Sarah Hyland|ish=[[Seventeen (American magazine)|Seventeen]]|nashriyot=[[Hearst Magazines]]|sana=13-may 2012-yil|qaralgan sana=1-mart 2015-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.eonline.com/news/484312/are-sarah-hyland-boyfriend-matt-prokop-getting-engaged-we-re-practically-married-actress-says|sarlavha=Are Sarah Hyland &amp; Boyfriend Matt Prokop Getting Engaged?|ish=E! Online|qaralgan sana=1-mart 2015-yil|sana=22-noyabr 2013-yil}}&lt;/ref&gt;. 2014-yil avgust oyida Hyland Prokopga&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Bever |first=Lindsey |date=25-sentabr 2014-yil |title='Modern Family' star Sarah Hyland gets restraining order against ex-boyfriend Matt Prokop |work=[[The Washington Post]] |url=https://www.washingtonpost.com/news/morning-mix/wp/2014/09/25/modern-family-star-sarah-hyland-gets-restraining-order-against-ex-boyfriend/ |access-date=22-noyabr 2017-yil}}&lt;/ref&gt; nisbatan to‘rt yillik munosabatlari davomida uni jismoniy va og‘zaki haqorat qilgani uchun munosabatdagi zo‘ravonlikni vaqtincha cheklashga qaror qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.tmz.com/2014/09/23/sarah-hyland-restraining-order-matthew-prokop-modern-family-choked/|sarlavha='Modern Family' Star Sarah Hyland Ex-BF Choked Me ... I Fear For My Life|ish=TMZ|sana=23-sentabr 2014-yil|qaralgan sana=12-avgust 2015-yil}}&lt;/ref&gt;. Oʻsha yilning oktabr oyida bu ehtiyot chorasi vaqtinchalik emas, butunlayga aylandi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|ism=Lily|muallif=Harrison|url=http://www.eonline.com/news/585913/judge-grants-sarah-hyland-permanent-restraining-order-against-ex-boyfriend-matthew-prokop|sarlavha=Judge grants Sarah Hyland permanent restraining order|ish=E! News|nashriyot=[[Comcast]]|sana=6-oktabr 2014-yil|qaralgan sana=7-mart 2018-yil}}&lt;/ref&gt;.

Hyland 2015-yildan 2017-yilgacha „Vampire Academy“ aktyori Dominik Shervud bilan uchrashgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Sarah Hyland and Boyfriend Dominic Sherwood Share a (Super Cute) Kiss|url=https://people.com/tv/sarah-hyland-and-boyfriend-dominic-sherwood-share-a-super-cute-kiss/|kirish sanasi=19-mart 2021-yil|ish=People.com|til=inglizcha}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Sarah Hyland &amp; Boyfriend Dominic Sherwood Split After 2 Years|url=https://people.com/tv/sarah-hyland-boyfriend-dominic-sherwood-split/|kirish sanasi=19-mart 2021-yil|ish=People.com|til=inglizcha}}&lt;/ref&gt;.

2017-yilda Hyland „The Bachelorette“ va „''Bachelor in Paradise“'' filmining sobiq ishtirokchisi Uells Adams bilan uchrashishni boshladi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Marcus |first=Emily |date=18-oktabr 2018-yil |title=Wells Adams and Sarah Hyland Celebrate One-Year Anniversary |work=[[Us Weekly]] |url=https://www.usmagazine.com/celebrity-news/news/wells-adams-and-sarah-hyland-celebrate-one-year-anniversary/}}&lt;/ref&gt;. 2019-yil iyul oyida juftlik unashtirildi&lt;ref name=&quot;engagement&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Corriston |first=Michele |date=16-iyul 2019-yil |title=Sarah Hyland and Wells Adams Are Engaged |work=People |url=https://people.com/tv/sarah-hyland-wells-adams-engaged/ |access-date=16-iyul 2019-yil}}&lt;/ref&gt;. Ular [[COVID-19 pandemiyasi]] sababli qoldirilgan 2020-yil avgust oyidagi rejalashtirgan toʻylarini bir necha bor qoldirgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://people.com/tv/sarah-hyland-celebrates-bridal-shower-ahead-of-wells-adams-wedding|sarlavha=Sarah Hyland Celebrates Outdoor Bridal Shower of My Dreams Ahead of Wedding to Fiancé Wells Adams|ish=[[People (jurnal)|People]]|sana=6-iyun 2022-yil|qaralgan sana=17-iyul 2022-yil}}&lt;/ref&gt;. Er-xotin 2022-yilda, iyun oyi boshida ochiq kelinlik marosimini nishonlagandan keyin turmush qurishni kutishgan edi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://popculture.com/celebrity/news/modern-family-star-sarah-hyland-clears-up-baby-speculation|sarlavha='Modern Family' Star Sarah Hyland Clears up Baby Speculation}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://people.com/tv/sarah-hyland-wells-adams-celebrate-what-would-have-been-wedding-day/|sarlavha=Sarah Hyland and Wells Adams Wear White while Celebrating What Would Have Been Their Wedding Day}}&lt;/ref&gt;. Ular hozirda [[Los Anjeles|Los-Anjelesda]] istiqomat qilishadi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=McClain |first=James |date=12-may 2020-yil |title=Sarah Hyland, Wells Adams Upgrade to Snazzy Modern Farmhouse |work=[[Variety (jurnal)|Variety]] |url=https://variety.com/2020/dirt/actors/sarah-hyland-wells-adams-upgrade-to-snazzy-modern-farmhouse-1234604925/}}&lt;/ref&gt;.

=== Salomatlik ===
Hylandga yosh bolaligida buyrak displaziyasi tashxisi qoʻyilgan va 2012-yil aprel oyida otasidan buyrak koʻchirib oʻtkazilgan. Bu buyrak koʻchirish bir necha yildan soʻng muvaffaqiyatsizlikka uchradi va 2017-yil sentabr oyida uning ukasi Ian tomonidan topshirilgan ikkinchi buyrak transplantatsiyasiga olib keldi&lt;ref name=&quot;people&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://people.com/health/sarah-hyland-second-kidney-transplant-contemplating-suicide/|sarlavha=Sarah Hyland Reveals She Had a Second Kidney Transplant and 'Was Contemplating Suicide'|muallif=Mazziotta|ism=Julie|ish=[[People (jurnal)|People]]|sana=10-dekabr 2018-yil|qaralgan sana=15-dekabr 2018-yil}}&lt;/ref&gt;. Hyland tanasi oʻzining hadya qilingan buyragini rad etmasligini taʼminlash uchun muntazam ravishda rad etishga qarshi dorilar va steroidlarni qabul qiladi; binobarin, Hyland vazni va mushak massasini saqlab qolishda qiynaladi va bir necha marta yotoqda dam oladi, baʼzan esa bir vaqtning oʻzida „Modern Family“ filmini suratga olishni davom ettiradi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://people.com/celebrity/sarah-hyland-reveals-she-had-a-kidney-transplant/|sarlavha=Sarah Hyland Reveals She Had a Kidney Transplant|ish=[[People (jurnal)|People]]|ism=Marla|muallif=Lehner|sana=14-may 2012-yil|qaralgan sana=3-mart 2019-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;SAGillness&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Shenton |first=Zoe |date=29-yanvar 2017-yil |title=Modern Family's Sarah Hyland reveals she will be missing SAG Awards due to health reasons |work=[[Daily Mirror]] |url=https://www.mirror.co.uk/3am/celebrity-news/modern-familys-sarah-hyland-reveals-9718793 |access-date=30-yanvar 2017-yil}}&lt;/ref&gt;.

2018-yil dekabr oyida ''Self'' jurnalidagi maqolasida Hyland [[Oʻzini oʻldirish|oʻz joniga qasd qilish]] haqida oʻylaganini aytdi, chunki u oʻzini oilasiga yuk deb hisobladi va tanasi otasining buyragini rad etgani uchun oʻzini aybladi. Tugʻilganidan beri u sogʻligʻini yaxshilash uchun 16 ta operatsiyani oʻtkazdi, jumladan, koʻplab buyrak operatsiyalari va endometriozini davolash uchun [[Laparoskopiya|laparoskopik jarrohlik]] ham oʻtkizilgan edi.

== Filmografiyasi ==

=== Film ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Yil
! Sarlavha
! class=&quot;unsortable&quot; | Rol
! class=&quot;unsortable&quot; | Izohlar
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 1997
| ''A Tall Winter’s Tale''
| Elizabet
|
|-
| ''Private Parts''
| Xovardning qizi
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 1998
| ''The Object of My Affection''
| Molli
|
|-
| ''Advice from a Caterpillar''
| Lizbet
|
|-
| 1999
| ''Cradle Will Rock''
| Silvano — Jovanna
|
|-
| 2002
| ''The Empath''
| Yosh Kristina
|
|-
| 2004
| ''Spanglish''
| Uyqudagi doʻst
|
|-
| 2007
| ''Blind Date''
| Bola
| Ovoz
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2010
| ''Monster Heroes''
| Dalila
|
|-
| ''Cougars, Inc.''
| Kortni
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2011
| ''Conception''
| Treysi
|
|-
| ''Geek Charming''
| Dylan
|
|-
| 2012
| ''Struck by Lightning''
| Kler Metyus
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2013
| ''Scary Movie 5''
| Mia
|
|-
| ''April Apocalypse''
| Samm
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2014
| ''Vampire Academy''
| Natali Dashkov
|
|-
| ''Date and Switch''
| Ava
|
|-
| 2015
| ''See You in Valhalla''
| Yohana Burvud
| Shuningdek, ishlab chiqaruvchi
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2016
| ''Satanic''
| Chloe
|
|-
| ''Lego DC Comics Super Heroes:'' 
''Justice League — Gotham City Breakout''
| Koʻrshapalak qiz
| Ovoz
|-
| ''XOXO''
| Kristal
| rowspan=&quot;2&quot; | Shuningdek, ijrochi prodyuser
|-
| 2019
| ''The Wedding Year''
| Mara Baylor
|-
| 2022
| ''My Fake Boyfriend''
| Kelli
|
|}

=== Televideniye ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Yil
!Sarlavha
!Rol
! class=&quot;unsortable&quot; |Izohlar
|-
|1997–1998
|''Another World''
|Rain Wolfe
|Nomaʼlum epizodlar
|-
|1998
|''Trinity''
|Uyatchan qiz
|Epizod: „No Secrets“
|-
|1999
|''Annie''
|Molly
|TV film
|-
|2000
|''Joe Gould’s Secret''
|Elizabeth Mitchell
|TV film
|-
|2000
|''The Audrey Hepburn Story''
|Audrey Hepburn
&lt;small&gt;(8 yosh)&lt;/small&gt;
|TV film
|-
|2000
|''All My Children''
|Karen
|2 epizod
|-
|2000
|''Falcone''
|Jess Pistone Egan
|Nomaʼlum epizodlar
|-
|2001
|''Law &amp;amp;amp; Order: Special Victims Unit''
|Lily Ramsey
|Epizod: „Repression“
|-
|2002
|''Touched by an Angel''
|Grace
|Epizod: „A Feather on the Breath of God“
|-
|2004
|''Law &amp;amp;amp; Order''
|Kristine McLean
|Epizod: „The Dead Wives Club“
|-
|2005
|''Law &amp;amp;amp; Order: Trial by Jury''
|Brianne Colby
|Epizod: „Vigilante“
|-
|2007
|''One Life to Live''
|Heather
|7 epizod
|-
|2008–2009
|''Lipstick Jungle''
|Maddie Healy
|15 epizod
|-
|2009
|''Law &amp;amp;amp; Order: Special Victims Unit''
|Jennifer Banks
|Epizod: „Hothouse“
|-
|2009–2020
|''[[Modern Family]]''
|Haley Dunphy
|Bosh rol; 11 fasl
|-
|2010
|''Cubed''
|Herself
|2.4 epizod
|-
|2011
|''Childrens Hospital''
|Famous Person
|Epizod: „Nip/Tug“
|-
|2011
|''Geek Charming''
|Dylan Schoenfield
|TV film
|-
|2012
|''Punk’d''
|Oʻzi
|Epizod: „Lucy Hale“
|-
|2012
|''Perception''
|Taniqli shaxs
|Epizod: „[[Kilimanjaro]]“
|-
|2012–2015
|''Randy Cunningham: 9th Grade Ninja''
|Theresa Fowler (ovoz)
|11 epizod
|-
|2013
|''Call Me Crazy: A Five Film''
|Grace
|TV film; segment: „Grace“
|-
|2013
|''Bonnie &amp;amp;amp; Clyde''
|Blanche Barrow
|Mini serial
|-
|2014
|''Robot Chicken DC Comics Special 2: Villains in Paradise''
|Lena Luthor (ovoz)
|Maxsus
|-
|2014
|''Hot in Cleveland''
|Ivy
|Epizod: „Rusty Banks Rides Again“
|-
|2015
|''Repeat After Me''
|Oʻzi
|Epizod: „Episode 101“
|-
|2015
|''The Lion Guard: Return of the Roar''
| rowspan=&quot;2&quot; |Tiifu (ovoz)
|TV film
|-
|2016–2017
|''The Lion Guard''
|4 epizod
|-
|2016
|''Lip Sync Battle Shorties''
| rowspan=&quot;2&quot; |Oʻzi
|Boshlovchi; maxsus TV
|-
|2017
|''Lip Sync Battle''
|Epizod: „Sarah Hyland vs. DeAndre Jordan“
|-
|2017
|''Dimension 404''
|Chloe
|Epizod: „Cinethrax“
|-
|2017
|''Dirty Dancing''
|Lisa Houseman
|TV film
|-
|2017
|''Shadowhunters''
|Seelie Queen
|2 epizod&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Wagmeister|ism=Elizabeth|sarlavha=Sarah Hyland to Guest Star on Freeform's 'Shadowhunters' This Summer|url=https://variety.com/2017/tv/news/sarah-hyland-shadowhunters-guest-role-summer-season-dominic-sherwood-1202454620/|ish=Variety|nashriyot=Variety Media|qaralgan sana=20-iyun 2017-yil|sana=5-iyun 2017-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
|2017
|''The Lion Guard: The Rise of Scar''
|Tiifu (ovoz)
|TV film
|-
|2019
|''Veronica Mars''
|Alyssa
|Epizod: „Heads You Lose“
|-
|2020
|''RuPaul’s Drag Race All Stars''
|Oʻzi
(mehmon hakam)
|Epizod: „SheMZ“
|-
|2020
|''Celebrity Game Face''
|Oʻzi
|Premyera epizod&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Ray|ism=Alyssa|sarlavha=Wells Adams Teases Fiancée Sarah Hyland's &quot;Competitive&quot; Side Ahead of Celebrity Game Face|url=https://www.eonline.com/news/1168037/wells-adams-teases-fiancee-sarah-hylands-competitive-side-ahead-of-celebrity-game-face|ish=[[E! Online]]|qaralgan sana=8-oktabr 2021-yil|sana=6-iyul 2020-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
|2021
|''Epic''
|Rose
|Pilot&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://deadline.com/2021/05/sarah-hyland-cast-abc-fairytale-drama-pilot-epic-1234754121/|sarlavha=Sarah Hyland Joins ABC's Fairytale Drama Pilot 'Epic' From 'Once Upon A Time' Creators|muallif=Andreeva|ism=Nellie|ish=[[Deadline Hollywood]]|sana=11-may 2021-yil|qaralgan sana=11-may 2021-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
|2022
|''Love Island USA''
|Oʻzi
|Boshlovchilik&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.eonline.com/amp/news/1336208/sarah-hyland-is-love-island-usas-new-host-watch-the-wild-first-trailer|sarlavha=Sarah Hyland Is Love Island USA's New Host: Watch the Wild First Trailer|sana=30-iyun 2022-yil|qaralgan sana=1-iyul 2022-yil|ish=E! News|muallif=Brett Malec &amp; Amanda Williams}}&lt;/ref&gt;
|-
|TBA
|''Pitch Perfect: Bumper in Berlin''
|Heidi
|Bosh rol, kelgusi son
|}

=== Veb ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Yil
! Sarlavha
! Rol
! Izohlar
! {{Abbr|Manba(lar)|Reference}}
|-
| 2020-yildan hozirgi kungacha
| ''Lady Parts''
| Oʻzi (mezbon)
| Shuningdek, ijodkor va ijrochi prodyuser
| &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://wustoo.com/2020/10/02/ellen-launches-new-weekly-lady-parts-educational-comedy-web-series-with-sarah-hyland/|sarlavha='Ellen' Launches New Weekly 'Lady Parts' Educational Comedy Web Series With Sarah Hyland|ish=Wustoo|sana=2-oktabr 2020-yil|qaralgan sana=4-oktabr 2020-yil}}{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|-
| 2022
| ''Bone, Marry, Bury''
| Allie
| Ovozli rol; podkast, 7 qism
| &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://podcasts.apple.com/us/podcast/bone-marry-bury/id1606269525|sarlavha=Bone, Marry, Bury on Apple Podcasts|ish=Apple Podcasts|sana=4-iyul 2022-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
|}

=== Musiqiy videolar ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Yil
! Sarlavha
! Artist (lar)
! class=&quot;unsortable&quot; scope=&quot;col&quot; | {{Abbr|Manba(lar)|Reference}}
|-
| 2009
| „In the Moonlight (Do Me)“
| Reid Yuing
| &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Reid Ewing – In the Moonlight (Do Me)|url=https://www.youtube.com/watch?v=CzKtgPXS7PE|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220124204732/https://www.youtube.com/watch?v=CzKtgPXS7PE|arxivsana=2022-01-24|ish=YouTube|kirish sanasi=27-sentabr 2018-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2016
| „Like I Did“
| Sheyn Xarper
| &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Shane Harper – Like I Did|url=https://www.youtube.com/watch?v=X0n1paD0ixM|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220419073014/https://www.youtube.com/watch?v=X0n1paD0ixM|arxivsana=2022-04-19|ish=YouTube|kirish sanasi=27-sentabr 2018-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2016
| „Closer“
| rowspan=&quot;2&quot; | Sarah Hyland va Boyce Avenue ishtirokida
| &lt;ref name=&quot;closer-cover&quot;&gt;{{Veb manbasi|sana=13-noyabr 2016-yil|url=https://www.youtube.com/watch?v=WsptdUFthWI%2F|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210908052036/https://www.youtube.com/watch?v=WsptdUFthWI%2F|arxivsana=2021-09-08|sarlavha=Closer – The Chainsmokers ft. Halsey (Boyce Avenue ft. Sarah Hyland cover) on Spotify &amp; Apple|nashriyot=YouTube|qaralgan sana=11-iyul 2018-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2016
| „Donʼt Wanna Know“
| &lt;ref name=&quot;dont-wanna-know-cover&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.kiss925.com/2016/11/26/sarah-hyland-teams-boyce-avenue-cover-maroon-5s-dont-wanna-know/|sarlavha=Sarah Hyland Teams Up with Boyce Avenue to Cover Maroon 5's 'Don't Wanna Know'|nashriyot=[[KISS 92.5]]|sana=26-noyabr 2016-yil|qaralgan sana=30-iyul 2019-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2017
| „Donʼt Think Twice, Itʼs All Right“
| Sarah Hyland va J. Quinton Jonson
| &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Sarah Hyland and J. Quinton Johnson – Don't Think Twice It's Alright|url=https://www.youtube.com/watch?v=7XlaecQCKkY|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220419111952/https://www.youtube.com/watch?v=7XlaecQCKkY|arxivsana=2022-04-19|ish=YouTube|kirish sanasi=27-sentabr 2018-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2018
| „Know U Anymore“
| Sarah Hyland va BoTalks ishtirokida
| &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=BoTalks – Know U Anymore featuring Sarah Hyland|url=https://www.youtube.com/watch?v=iCFFy6N0nuM|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220419042246/https://www.youtube.com/watch?v=iCFFy6N0nuM|arxivsana=2022-04-19|ish=YouTube|kirish sanasi=27-sentabr 2018-yil}}&lt;/ref&gt;
|}

== Diskografiyasi ==
{| class=&quot;wikitable unsortable&quot;
! scope=&quot;col&quot; |Yil
! scope=&quot;col&quot; | Qoʻshiq (lar)
! scope=&quot;col&quot; | Artist (lar)
! scope=&quot;col&quot; | Albom
! class=&quot;unsortable&quot; scope=&quot;col&quot; | {{Abbr|Manba(lar)|Reference}}
|-
| 2017
|&quot;(I’ve Had) The Time of My Life&quot; va
„Donʼt Think Twice, Itʼs All Right“
| ''Dirty Dancing'' (2017) aktyorlari bilan
| ''Dirty Dancing: Original Television Soundtrack''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
| 2017
| „Closer“ va „Donʼt Wanna Know“
| Boyce Avenue
| ''Cover Sessions Vol. 4''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
| 2018
| „Know U Anymore“
| Sarah Hyland va BoTalks
| albom boʻlmagan singl
|
|-
| 2019
| „Met At a Party“
| Jordan McGrou
| albom boʻlmagan singl
| style=&quot;text-aling:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.allmusic.com/album/met-at-a-party-mw0003309197|sarlavha=Met at a Party - Jordan McGraw &amp;#124; Songs, Reviews, Credits &amp;#124; AllMusic|ish=[[AllMusic]]}}&lt;/ref&gt;
|}

== Mukofotlar va nominatsiyalar ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Yil
! Uyushma
! Turkum
! Ish
! Natija
! {{Abbr|Manba(lar)|Reference}}
|-
| 2000
| Yosh artist mukofotlari
| Badiiy yoki telefilmdagi eng yaxshi ijro — Yosh ansambl &lt;small&gt;(aktyorlar bilan birgalikda)&lt;/small&gt;
| ''Annie''|| {{Nom}}
| &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.youngartistawards.org/noms21.htm|sarlavha=Twentyfirst Annual Young Artist Awards 1998–1999|nashriyot=Young Artist Awards|qaralgan sana=27-fevral 2015-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120719182252/http://www.youngartistawards.org/noms21.htm|arxivsana=July 19, 2012}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2010
| Ekran aktyorlari gildiyasi
| Komediya serialidagi ansamblning ajoyib chiqishi
| rowspan=&quot;15&quot; | ''Modern Family''|| {{Nom}}
| &lt;ref name=&quot;SAG 2010&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.sagawards.org/awards/nominees-and-recipients/16th-annual-screen-actors-guild-awards#nominee-182|sarlavha=The 16th Annual Screen Actors Guild Awards|nashriyot=Screen Actors Guild Awards|qaralgan sana=12-fevral 2015-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
| Teen Choice mukofotlari
| Tanlangan TV: Ayol Breakout Star|| {{Nom}}
| &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=13-iyul 2010-yil|url=http://www.mtv.co.uk/teen-choice-awards/news/teen-choice-awards-2010-nominations-announced|sarlavha=Teen Choice Awards 2010 Nominations Announced|nashriyot=MTV UK|qaralgan sana=27-fevral 2015-yil|arxivsana=14-oktabr 2014-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141014170824/http://www.mtv.co.uk/teen-choice-awards/news/teen-choice-awards-2010-nominations-announced}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2011
| rowspan=&quot;2&quot; | Ekran aktyorlari gildiyasi
| rowspan=&quot;2&quot; | Komediya serialidagi ansamblning ajoyib chiqishi|| {{Gʻolib}}
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2012 || {{Gʻolib}}
| &lt;ref name=&quot;SAG 2012&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.sagawards.org/awards/nominees-and-recipients/18th-annual-screen-actors-guild-awards#nominee-2021|sarlavha=The 18th Annual Screen Actors Guild Awards|nashriyot=Screen Actors Guild Awards|qaralgan sana=12-fevral 2015-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
| Teen Choice mukofotlari
| Tanlangan TV: Eng yaxshi ayol sahnasi|| {{Nom}}
| &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=22-iyul 2012-yil|url=http://www.celebuzz.com/2012-07-22/teen-choice-awards-2012-nominees-and-winners/|sarlavha=Teen Choice Awards 2012: Nominees and Winners|ish=Celebuzz|qaralgan sana=12-fevral 2015-yil|arxivsana=12-may 2017-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170512063033/http://www.celebuzz.com/2012-07-22/teen-choice-awards-2012-nominees-and-winners/}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2013
| Ekran aktyorlari gildiyasi
| Komediya serialidagi ansamblning ajoyib chiqishi|| {{Gʻolib}}
| &lt;ref name=&quot;SAG 2013&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.sagawards.org/awards/nominees-and-recipients/19th-annual-screen-actors-guild-awards#nominee-2282|sarlavha=The 19th Annual Screen Actors Guild Awards|nashriyot=Screen Actors Guild Awards|qaralgan sana=12-fevral 2015-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
| Tanqidchilar tanlovi televizion mukofotlari
| Komediya serialidagi eng yaxshi ikkinchi plandagi aktrisa|| {{Nom}}
| &lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=22-may 2013-yil |title=Big Bang, Horror Story, Parks &amp; Rec, Good Wife, The Americans Lead Critics Choice Nominations |work=TVLine |url=http://tvline.com/2013/05/22/critics-choice-television-nominations-3rd-annual/ |access-date=12-fevral 2015-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2014
| Ekran aktyorlari gildiyasi
| Komediya serialidagi ansamblning ajoyib chiqishi|| {{Gʻolib}}
| &lt;ref name=&quot;SAG 2014&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.sagawards.org/awards/nominees-and-recipients/20th-annual-screen-actors-guild-awards#nominee-2478|sarlavha=The 20th Annual Screen Actors Guild Awards|nashriyot=Screen Actors Guild Awards|qaralgan sana=12-fevral 2015-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
| Glamour mukofotlari
| Komediya aktrisasi|| {{Gʻolib}}
| &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=The live stream from the 2014 Glamour Awards|url=http://www.glamourmagazine.co.uk/news/celebrity/2014/01/31/glamour-awards-winners-news-nominees|ish=Glamour Magazine|qaralgan sana=21-iyul 2014-yil|sana=4-iyun 2014-yil|arxivsana=25-iyun 2016-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160625062359/https://www.glamourmagazine.co.uk/news/celebrity/2014/01/31/glamour-awards-winners-news-nominees}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2015
| rowspan=&quot;2&quot; | Ekran aktyorlari gildiyasi
| rowspan=&quot;2&quot; | Komediya serialidagi ansamblning ajoyib chiqishi|| {{Nom}}
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2016|| {{Nom}}
|
|-
| Bolalar tanlovi mukofotlari
| Sevimli ayol TV yulduzi — Oilaviy shou|| {{Nom}}
| &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.mtv.com/news/2734729/kids-choice-awards-2016-kcas-nickelodeon-nominees-list/|sarlavha=Here Are The Nominees For The 2016 Kids' Choice Awards|ism=Stacey|muallif=Grant|sana=2-fevral 2016-yil|nashriyot=MTV|qaralgan sana=2022-07-27|arxivsana=2016-02-04|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160204154007/http://www.mtv.com/news/2734729/kids-choice-awards-2016-kcas-nickelodeon-nominees-list/}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2017
| Ekran aktyorlari gildiyasi
| Komediya serialidagi ansamblning ajoyib chiqishi|| {{Nom}}
|
|-
| 2018
| rowspan=&quot;2&quot; | Teen Choice mukofotlari
| rowspan=&quot;2&quot; | Tanlangan komediya televideniyesi aktrisasi|| {{Nom}}
| &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.eonline.com/news/943773/teen-choice-awards-2018-avengers-infinity-war-black-panther-and-riverdale-among-top-nominees|sarlavha=Teen Choice Awards 2018: ''Avengers: Infinity War'', ''Black Panther'' and ''Riverdale'' Among Top Nominees|muallif=Cohen|ism=Jess|ish=[[E! News]]|sana=13-iyun 2018-yil|qaralgan sana=13-iyun 2018-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2019|| {{Nom}}
| &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Moreau|ism=Jordan|sarlavha='Avengers: Endgame,' 'Riverdale,' 'Aladdin' Top 2019 Teen Choice Award Nominations|url=https://variety.com/2019/film/news/teen-choice-awards-nominations-avengers-endgame-riverdale-1203247410/|ish=Variety|kirish sanasi=19-iyul 2019-yil|til=inglizcha|sana=19-iyun 2019-yil}}&lt;/ref&gt;
|}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
{{Commons turkum|Sarah Hyland}}

* {{IMDbda kishi|405103}}

{{Tashqi havolalar}}

{{DEFAULTSORT:Hyland}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Amerikalik ovoz aktrisalari]]
[[Turkum:Amerikalik televideniye aktrisalari]]
[[Turkum:1990-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Amerikalik aktrisalar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aktrisalar]]
[[Turkum:Amerikalik bola aktrisalar]]
[[Turkum:Republic Records ijrochilari]]</text>
      <sha1>13d32dmaryojr9qmnd9y7kkimbemrzz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327860</id>
      <parentid>6327859</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:14:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KiranBOT</username>
        <id>163356</id>
      </contributor>
      <comment>URL manzillardan AMP kuzatuvi olib tashlandi ([[:m:User:KiranBOT/AMP|tafsilotlar]]) ([[User talk:Usernamekiran|xato haqida xabar bering]]) v3.1.1s</comment>
      <origin>6327860</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39932" sha1="2h2iyv2mprptcx5z285fs9lht1ze9aq" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi|ismi=Sarah Hyland|portret=Sarah Hyland at 2015 PaleyFest.jpg|tavsif=Hyland 2015-yil PaleyFestda|tugʻilgan paytidagi ismi=Sarah Jane Hyland|tavallud sanasi={{tugʻilgan sanasi va yoshi|1990|11|24|mf=yes}}|tavallud joyi=[[Nyu York]] [[Manhattan]], [[Amerika Qoʻshma Shtatlari]]|kasbi=Aktrisa, qoʻshiqchi|faoliyat_yillari=1997-yildan hozirgacha}}'''Sarah Jane Hyland''' (1990-yil 24-noyabrda tugʻilgan) — amerikalik [[Aktyor|aktrisa]] va qoʻshiqchi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.self.com/story/sarah-hyland-is-a-crazy-good-singer|sarlavha=Actress Sarah Hyland Is Actually A Crazy Good Singer|sana=17-noyabr 2016-yil|ish=Self.com|qaralgan sana=5-mart 2022-yil}}&lt;/ref&gt;. [[Manhattan]]da tugʻilgan, u „Private Parts“ (1997), „Annie“ (1999) va „''Blind Date“'' (2007) filmlarida kichik rollarni oʻynashdan oldin professional sahna sanʼati maktabida oʻqigan. U [[American Broadcasting Company|ABC]] ''[[Modern Family|„Modern Family“]]'' (2009—2020) sitkomida Xeyli Danfi rolini o‘ynagani bilan mashhur bo‘lib, ko‘pchilikning olqishiga sazovor bo‘ldi, jumladan, „Komediya serialidagi ansamblning eng yaxshi ijrosi“ uchun to‘rtta [[Screen Actors Guild Awards|Ekran aktyorlari gildiyasi mukofoti]] va Tanqidchilar tanlovi mukofotining „Komediya serialidagi eng yaxshi yordamchi aktrisa“ uchun tanlov televideniyesi mukofoti nominatsiyasi.

Hyland shuningdek, „''Geek Charming“'' (2011), „''Struck by Lightening“'' (2012), „''Scary Movie 5“'' (2013), „''Vampire Academy“'' (2014), „''See You in Valhalla“'' (2015), „''XOXO“'' (2016), „''Dirty Dancing“'' (2017) va „The Wedding Year“ filmlaridagi rollari bilan ham tanilgan.

== Yoshlik va taʼlim ==
Hyland 1990-yil 24-noyabrda [[Nyu York (shtat)|Nyu Yorkning]] [[Manhattan]] shahrida tug‘ilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://people.com/celebrity/celebrity-women-who-were-born-in-1990/|sarlavha=Thirty, Flirty &amp; Thriving: These 15 Celebs Are Turning 30 This Year (Just Like Our Beautiful Issue)|ish=People.com|qaralgan sana=5-mart 2022-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://hollywoodlife.com/celeb/sarah-hyland/|sarlavha=Sarah Hyland|ism=Tim|muallif=Plant|ish=Hollywoodlife.com|sana=4-fevral 2015-yil|qaralgan sana=5-mart 2022-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.yahoo.com/entertainment/ss/tv-stars-who-are-older-than-you-think-slideshow/photo-tv-stars-who-are-older-than-you-think-photo-1330033995.html|sarlavha=TV Stars Who Are Older Than You Think|ish=Yahoo.com|qaralgan sana=5-mart 2022-yil|arxivsana=2022-03-04|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220304091811/https://www.yahoo.com/entertainment/ss/tv-stars-who-are-older-than-you-think-slideshow/photo-tv-stars-who-are-older-than-you-think-photo-1330033995.html}}&lt;/ref&gt;. U aktyorlar Melissa Canaday va Edvard Jeyms Hylandning qizi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://glamourpath.com/melissa-canaday|sarlavha=About Melissa Canaday - Sarah Hyland and Ian Hyland's Mother|sana=8-iyun 2021-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.accessonline.com/articles/sarah-hyland-just-hung-out-with-professor-dumbledore-aka-her-dad|sarlavha=Sarah Hyland Just Hung Out With Professor Dumbledore AKA Her Dad! &amp;#124; Access|nashriyot=Accessonline.com|sana=|qaralgan sana=13-mart 2022-yil}}&lt;/ref&gt; va aktyor Ian Hylandning singlisi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://people.com/health/sarah-hyland-posts-tribute-to-brother-for-giving-his-kidney/|sarlavha=Sarah Hyland Posts Sweet Tribute to Her Brother for Giving Her an Organ: 'Happy Kidneyversary'}}&lt;/ref&gt;.

Hyland Manhattandagi Professional sahna sanʼati maktabida tahsil olgan&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20140524023145/http://abcstudiosmedianet.com/web/showpage/showpage.aspx?program_id=002829&amp;type=hyland &quot;Sarah Hyland: Haley Dunphy on ABC’s „Modern Family“]. ''ABC Studio''.&lt;/ref&gt;.

== Karyerasi ==
Hayland 1997-yilda „Private Parts“ filmidagi [[Howard Stern|Hovard Sternning]] qizi rolini oʻynagan birinchi chiqishidan beri rol ijro etib kelmoqda&lt;ref name=&quot;VanityFair&quot;&gt;&quot;Itʼs Evening in America&quot;. ''[[Vanity Fair (jurnal)|Vanity Fair]]''. May 2012. Page 159.&lt;/ref&gt;. U [[NBC|NBC telekanalidagi]] „''Lipstick Jungle“'' filmida 1999-yilda Annie va Maddi Xilining [[televizion film]]ida Molly kabi rollarni ijro etdi. Hyland aktrisa Molly Kalver bilan birga „Olive Garden“ reklama roligida ishtirok etdi. U, shuningdek, Brodveyda „Grey Gardens“ (2006)dagi yosh Jaklin Buvier sifatida paydo boʻldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.broadwayworld.com/people/Sarah_Hyland/|sarlavha=Sarah Hyland Theatre Credits|nashriyot=Broadwayworld.com|qaralgan sana=18-fevral 2011-yil}}&lt;/ref&gt;.

2009-yildan 2020-yilgacha Hyland [[American Broadcasting Company|ABC]] ''[[Modern Family]]'' sitkomida Xeyli Danfi rolini oʻynadi, buning uchun u va shouning qolgan aʼzolari 2011-yildan 2014-yilgacha har yili Komediya serialidagi ansamblning ajoyib ijrosi uchun Ekran aktyorlari gildiyasi mukofotini qoʻlga kiritdilar&lt;ref name=&quot;SAG 2011&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.sagawards.org/awards/nominees-and-recipients/17th-annual-screen-actors-guild-awards#nominee-1744|sarlavha=The 17th Annual Screen Actors Guild Awards|nashriyot=Screen Actors Guild Awards|qaralgan sana=12-fevral 2015-yil}}&lt;/ref&gt;.

2011-yilda Hyland [[Disney Channel]] Original Moviening „''Geek Charming“'' filmida rol oʻynadi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=11-noyabr 2011-yil |title='Modern Family's' Sarah Hyland is loving life in Disney's film 'Geek Charmingʻ |work=New York Daily News |location=New York |url=http://www.nydailynews.com/entertainment/tv-movies/modern-family-sarah-hyland-loving-life-disney-film-geek-charming-article-1.975557 |access-date=12-fevral 2015-yil}}&lt;/ref&gt;. 2012-yilda Hyland „Struck by Lightning“ filmida paydo boʻldi&lt;ref&gt;[http://www.accesshollywood.com/chris-colfer/dish-of-salt-sarah-hyland-gets-struck-by-lightning_video_1346155 Dish Of Salt: Sarah Hyland Gets ‘Struck By Lightningʻ] {{Oʻlikhavola|date=noyabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. [[Access Hollywood]] (March 26, 2012). Retrieved on 2012-04-03.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=8-yanvar 2013-yil|url=http://collider.com/sarah-hyland-struck-by-lightning-modern-family-interview/|sarlavha=Sarah Hyland Talks ''Struck by Lightning'' and ''Modern Family''|ish=Collider|qaralgan sana=12-fevral 2015-yil|muallif=Cook|ism=Tommy}}&lt;/ref&gt;. 2012-yil sentabr oyida u [[Dianna Agron]] va Gabbi Duglas bilan birga Nintendo 3DS reklama roligida&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://nintendoeverything.com/102823/style-savvy-trendsetters-sarah-hyland-commercial/|sarlavha=Sarah Hyland Style Savvy|arxivurl=https://web.archive.org/web/20121126040327/http://nintendoeverything.com/102823/style-savvy-trendsetters-sarah-hyland-commercial/|arxivsana=November 26, 2012}}&lt;/ref&gt; ishtirok etdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=14-noyabr 2012-yil|url=http://www.popsugar.com/tech/Dianna-Agron-Nintendo-3DS-25876766|sarlavha=Dianna Agron Spills Her Gadget Must Haves and Secret LOLcat Obsession|nashriyot=POPSUGAR|qaralgan sana=12-fevral 2015-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=18-sentabr 2012-yil|url=http://www.polygon.com/gaming/2012/9/18/3351504/nintendo-play-as-you-are-3ds-gabby-douglas-dianna-agron-sarah-hyland|sarlavha=Nintendo courts female gamers with new 3DS ad campaign|ish=Polygon|qaralgan sana=12-fevral 2015-yil|muallif=Sarkar|ism=Samit}}&lt;/ref&gt;.

Hyland ijro etgan qoʻshimcha musiqiy loyihalar va [[Teatr|teatr spektakllari]]: „''Kerrigan — Lowdermilk Live“'' (2013-yilgi [[Konsert|kontsert]]), „''Hair“'' (2014-yilda Hollywood Bowl ga moslashtirilgan), „''The Unauthorized Musical Parody of Scream“'' (2014-yilda Rockwell Table &amp; Stageda [[Pyesa|spektakl]]) va [[Jenna Ushkowitz]] hamda Samanta Futerman tomonidan yaratilgan Adoption uchun „''Kindred Foundation“'' (2015-yilda mablagʻ yigʻish)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.onstage411.com/newsite/show/play_info.asp?show_id=4100|sarlavha=The Unauthorized Musical Parody of SCREAM!|ish=Onstage411|qaralgan sana=14-noyabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.playbill.com/article/modern-family-star-sarah-hyland-to-lead-scream-musical-parody-in-la-com-331736|sarlavha='Modern Family' Star Sarah Hyland to Lead Scream! Musical Parody in L.A.|muallif=Hetrick|ism=Adam|sana=29-sentabr 2014-yil|ish=Playbill|qaralgan sana=14-noyabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.broadwayworld.com/article/From-Stage-to-Screen-and-Back-Again-Sarah-Hylands-Musical-Moments-20151010|sarlavha=From Stage to Screen and Back Again, Sarah Hyland's Musical Moments|muallif=Tamanini|ism=Matt|ish=BroadwayWorld.com|til=inglizcha|qaralgan sana=14-noyabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;.

2014 va 2018-yillarda Hyland ''Disney Parksning'' Rojdestvo bayrami paradida (''Disney Parklarida Rojdestvo bayrami)'' Jordan Fisher bilan raqsga tushish va qoʻshiq aytishni oʻz ichiga olgan mezbonlikni amalga oshirdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.eonline.com/news/991715/let-sarah-hyland-and-jordan-fisher-get-you-into-the-holiday-spirit-with-a-sparkly-song-and-dance|sarlavha=Sarah Hyland &amp; Jordan Fisher Are Here With Some Holiday Song Cheer|sana=29-noyabr 2018-yil|ish=E! Online|qaralgan sana=14-noyabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://disneyparks.disney.go.com/blog/2018/11/the-wonderful-world-of-disney-magical-holiday-celebration-airs-tonight-98c-on-abc/|sarlavha='The Wonderful World of Disney: Magical Holiday Celebration' Airs Tonight 9{{!}}8c on ABC {{!}} Disney Parks Blog|ish=disneyparks.disney.go.com|qaralgan sana=14-noyabr 2019-yil|arxivsana=2021-09-08|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210908053538/https://disneyparks.disney.go.com/blog/2018/11/the-wonderful-world-of-disney-magical-holiday-celebration-airs-tonight-98c-on-abc/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://abc.com/news/insider/watch-disney-parks-magical-christmas-day-parade-2018-december-25|sarlavha=Watch the Disney Parks Magical Christmas Day Parade December 25! {{!}} ABC Updates|ish=ABC|til=inglizcha|qaralgan sana=14-noyabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://disneyparks.disney.go.com/blog/2014/12/first-look-sarah-hyland-gavin-degraw-and-laura-marano-at-aulani-for-disney-parks-frozen-christmas-celebration-on-abc/|sarlavha=First Look: Sarah Hyland, Gavin DeGraw and Laura Marano at Aulani for Disney Parks Frozen Christmas Celebration on ABC {{!}} Disney Parks Blog|ish=disneyparks.disney.go.com|qaralgan sana=14-noyabr 2019-yil|arxivsana=2021-09-08|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210908053548/https://disneyparks.disney.go.com/blog/2014/12/first-look-sarah-hyland-gavin-degraw-and-laura-marano-at-aulani-for-disney-parks-frozen-christmas-celebration-on-abc/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.disneyeveryday.com/celebrities-you-will-see-on-the-2014-disney-parks-christmas-special/|sarlavha=Celebrities You Will See On the 2014 Disney Parks Christmas Special|sana=16-dekabr 2014-yil|ish=Disney Every Day|til=inglizcha|qaralgan sana=14-noyabr 2019-yil|arxivsana=2021-09-08|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210908052039/https://www.disneyeveryday.com/celebrities-you-will-see-on-the-2014-disney-parks-christmas-special/}}&lt;/ref&gt;. Hyland shuningdek'', „The Wonderful World of Disney: Disneyland 60“'' (2016) va „''Mickey’s 90th Spectacular“'' (2018) filmlarida mehmon sifatida ishtirok etdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.tvguide.com/celebrities/sarah-hyland/credits/173901|sarlavha=Sarah Hyland {{!}} TV Guide|ish=TVGuide.com|til=inglizcha|qaralgan sana=14-noyabr 2019-yil|arxivsana=2022-01-12|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220112173225/https://www.tvguide.com/celebrities/sarah-hyland/credits/3030054086/}}&lt;/ref&gt;.

2016-yilda Hyland Boyce Avenue bilan birga The Chainsmokers tomonidan „Closer“ va Maroon 5 tomonidan yozilgan „Donʼt Wanna Know“ kabi qoʻshiqlarni ijro etdi, ikkalasi ham Boyce Avenue albomining „''Cover Sessions Vol. 4“'' albomiga kiritilgan va 2017-yil 19-dekabrda chiqarilgan. „Donʼt Wanna Know“ 2016-yil dekabr oyida ''[[Billboard]]'' [[Canadian Hot 100]] chartida 62-oʻrinni egalladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.billboard.com/artist/sarah-hyland/|sarlavha=Sarah Hyland|ish=Billboard.com|qaralgan sana=5-mart 2022-yil}}&lt;/ref&gt;.

Hyland 2019-yilgi Teen Choice mukofotlarida Jordan McGrou (doktor Filning o‘g‘li) bilan „Met At a Party“ debyut ijrosini kuyladi. Singl 2019-yil 9-avgustda [[Republic Records]] orqali chiqarildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://popculture.com/tv-shows/2019/07/29/teen-choice-awards-lucy-hale-revealed-as-2019-host-pretty-little-liars-fans-react/|sarlavha=Teen Choice Awards: Lucy Hale Revealed as 2019 Host, and 'Pretty Little Liars' Fans Are Pumped|nashriyot=Pop Culture|muallif=S. Levine|ism=Daniel|sana=30-iyul 2019-yil|qaralgan sana=30-iyul 2019-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.etonline.com/sarah-hyland-delivers-debut-performance-of-met-at-a-party-with-jordan-mcgraw-at-2019-teen-choice|sarlavha=Sarah Hyland Slays First Performance of 'Met At A Party'|ish=Entertainment Tonight|til=inglizcha|qaralgan sana=14-noyabr 2019-yil|arxivsana=2021-09-15|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210915052629/https://www.etonline.com/sarah-hyland-delivers-debut-performance-of-met-at-a-party-with-jordan-mcgraw-at-2019-teen-choice}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://soundcloud.com/jordanmcgraw-music/met-at-a-party-feat-sarah|sarlavha=Met at a Party ft Sarah|ish=Soundcloud|qaralgan sana=14-noyabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;.

2019-yilda Hyland Olay bilan teri mahsuloti kompaniyasi uchun hamkorlik qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.forbes.com/sites/celiashatzman/2019/04/24/sarah-hyland-on-her-unique-campaign-with-olay-fighting-for-her-health-and-modern-family-ending/?sh=11c160213f09|sarlavha=Sarah Hyland on Her Unique Campaign with Olay, Fighting for Her Health and 'Modern Family' Ending|ish=[[Forbes]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.etonline.com/media/videos/sarah-hyland-shares-her-favorite-self-care-practices-163193|sarlavha=Sarah Hyland Shares Her Favorite Self-Care Practices &amp;#124; Entertainment Tonight}}&lt;/ref&gt;. 2020-yil dekabr oyida u [[Joe Keery]] bilan birga Taco Bellning „The Craving“ deb nomlangan reklama roligida paydo boʻldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.mashed.com/306575/why-the-actors-from-taco-bells-nacho-fries-commercial-look-so-familiar/|sarlavha=Why the Actors from Taco Bell's Nacho Fries Commercial Look So Familiar|sana=4-yanvar 2021-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://dailycommercials.com/taco-bell-holidays-ad-ft-sarah-hyland-and-joe-keery/|sarlavha=Taco Bell Holidays ad Ft Sarah Hyland and Joe Keery|sana=18-dekabr 2020-yil}}&lt;/ref&gt;.

2021-yil oktabr oyida Hyland shokoladli vitaminlar (shu jumladan, „Beauty Bites“ va „Mood Bites“) qatori Sourse kreativ direktori va hammuassisi bo‘ldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://people.com/health/sarah-hyland-on-valuing-her-health-more-than-ever-im-alive-today-because-of-science/|sarlavha=Sarah Hyland on Valuing Her Health More Than Ever During COVID: 'I'm Alive Today Because of Science'|muallif=Skyler Caruso|ish=People.com|qaralgan sana=5-mart 2022-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.newbeauty.com/sarah-hyland-chocolate-vitamins/|sarlavha=Sarah Hyland Just Co-Founded a Chocolate Vitamin Brand and Celebs Are Going Crazy|sana=20-oktabr 2021-yil|ish=NewBeauty.com|qaralgan sana=5-mart 2022-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.hollywoodreporter.com/lifestyle/shopping/sarah-hyland-sourse-vitamin-candy-brand-1235079103/|sarlavha=Sarah Hyland on the New Vitamin-Infused Treats That Have Sweetened Up Her Health Routine|ism=Danielle|muallif=Directo-Meston|ish=The Hollywood Reporter|sana=22-yanvar 2022-yil|qaralgan sana=5-mart 2022-yil}}&lt;/ref&gt;.

2022-yilda Hyland Peacockda ''Love Island USA'' boshlovchiligini qabul qiladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=White|ism=Peter|sarlavha=Sarah Hyland To Host Peacock’s ‘Love Island USA’|url=https://deadline.com/2022/06/sarah-hyland-host-peacock-love-island-usa-1235054819/|ish=Deadline|kirish sanasi=30-iyun 2022-yil|sana=30-iyun 2022-yil}}&lt;/ref&gt;. Shuningdek, u Pitch „Perfect: Bumper in Berlin“ filmida rol oʻynaydi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://deadline.com/2022/03/sarah-hyland-jameela-jamil-lera-abova-cast-peacocks-pitch-perfect-tv-spinoff-1234970973/|sarlavha=Sarah Hyland, Jameela Jamil, Lera Abova Round Out Cast Of Peacock's 'Pitch Perfect' TV Spinoff|ish=Deadline Hollywood|ism=Denise|muallif=Petski|sana=4-mart 2022-yil|qaralgan sana=4-mart 2022-yil}}&lt;/ref&gt;.

== Shaxsiy hayoti ==

=== Aloqalar ===
Hyland oʻzining „''Geek Charming“'' hamkasbi Mett Prokop bilan 2010-yilda tanishganidan soʻng toʻrt yil davomida uchrashdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.celebuzz.com/2011-10-21/modern-family-star-sarah-hyland-matt-prokop-talk-maintaining-an-on-off-screen-romance-photos/|sarlavha=Modern Family Star Sarah Hyland and Matt Prokop Talk Maintaining an On and Off Screen Romance|ish=Celebuzz.com|sana=21-oktabr 2011-yil|qaralgan sana=27-iyul 2022-yil|arxivsana=22-dekabr 2011-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20111222171344/http://www.celebuzz.com/2011-10-21/modern-family-star-sarah-hyland-matt-prokop-talk-maintaining-an-on-off-screen-romance-photos/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|ism=Emily|muallif=Laurence|url=http://www.seventeen.com/entertainment/matt-prokop-interview|sarlavha=Matt Prokop Interview – Matt Prokop Gushes About Sarah Hyland|ish=[[Seventeen (American magazine)|Seventeen]]|nashriyot=[[Hearst Magazines]]|sana=13-may 2012-yil|qaralgan sana=1-mart 2015-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.eonline.com/news/484312/are-sarah-hyland-boyfriend-matt-prokop-getting-engaged-we-re-practically-married-actress-says|sarlavha=Are Sarah Hyland &amp; Boyfriend Matt Prokop Getting Engaged?|ish=E! Online|qaralgan sana=1-mart 2015-yil|sana=22-noyabr 2013-yil}}&lt;/ref&gt;. 2014-yil avgust oyida Hyland Prokopga&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Bever |first=Lindsey |date=25-sentabr 2014-yil |title='Modern Family' star Sarah Hyland gets restraining order against ex-boyfriend Matt Prokop |work=[[The Washington Post]] |url=https://www.washingtonpost.com/news/morning-mix/wp/2014/09/25/modern-family-star-sarah-hyland-gets-restraining-order-against-ex-boyfriend/ |access-date=22-noyabr 2017-yil}}&lt;/ref&gt; nisbatan to‘rt yillik munosabatlari davomida uni jismoniy va og‘zaki haqorat qilgani uchun munosabatdagi zo‘ravonlikni vaqtincha cheklashga qaror qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.tmz.com/2014/09/23/sarah-hyland-restraining-order-matthew-prokop-modern-family-choked/|sarlavha='Modern Family' Star Sarah Hyland Ex-BF Choked Me ... I Fear For My Life|ish=TMZ|sana=23-sentabr 2014-yil|qaralgan sana=12-avgust 2015-yil}}&lt;/ref&gt;. Oʻsha yilning oktabr oyida bu ehtiyot chorasi vaqtinchalik emas, butunlayga aylandi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|ism=Lily|muallif=Harrison|url=http://www.eonline.com/news/585913/judge-grants-sarah-hyland-permanent-restraining-order-against-ex-boyfriend-matthew-prokop|sarlavha=Judge grants Sarah Hyland permanent restraining order|ish=E! News|nashriyot=[[Comcast]]|sana=6-oktabr 2014-yil|qaralgan sana=7-mart 2018-yil}}&lt;/ref&gt;.

Hyland 2015-yildan 2017-yilgacha „Vampire Academy“ aktyori Dominik Shervud bilan uchrashgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Sarah Hyland and Boyfriend Dominic Sherwood Share a (Super Cute) Kiss|url=https://people.com/tv/sarah-hyland-and-boyfriend-dominic-sherwood-share-a-super-cute-kiss/|kirish sanasi=19-mart 2021-yil|ish=People.com|til=inglizcha}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Sarah Hyland &amp; Boyfriend Dominic Sherwood Split After 2 Years|url=https://people.com/tv/sarah-hyland-boyfriend-dominic-sherwood-split/|kirish sanasi=19-mart 2021-yil|ish=People.com|til=inglizcha}}&lt;/ref&gt;.

2017-yilda Hyland „The Bachelorette“ va „''Bachelor in Paradise“'' filmining sobiq ishtirokchisi Uells Adams bilan uchrashishni boshladi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Marcus |first=Emily |date=18-oktabr 2018-yil |title=Wells Adams and Sarah Hyland Celebrate One-Year Anniversary |work=[[Us Weekly]] |url=https://www.usmagazine.com/celebrity-news/news/wells-adams-and-sarah-hyland-celebrate-one-year-anniversary/}}&lt;/ref&gt;. 2019-yil iyul oyida juftlik unashtirildi&lt;ref name=&quot;engagement&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Corriston |first=Michele |date=16-iyul 2019-yil |title=Sarah Hyland and Wells Adams Are Engaged |work=People |url=https://people.com/tv/sarah-hyland-wells-adams-engaged/ |access-date=16-iyul 2019-yil}}&lt;/ref&gt;. Ular [[COVID-19 pandemiyasi]] sababli qoldirilgan 2020-yil avgust oyidagi rejalashtirgan toʻylarini bir necha bor qoldirgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://people.com/tv/sarah-hyland-celebrates-bridal-shower-ahead-of-wells-adams-wedding|sarlavha=Sarah Hyland Celebrates Outdoor Bridal Shower of My Dreams Ahead of Wedding to Fiancé Wells Adams|ish=[[People (jurnal)|People]]|sana=6-iyun 2022-yil|qaralgan sana=17-iyul 2022-yil}}&lt;/ref&gt;. Er-xotin 2022-yilda, iyun oyi boshida ochiq kelinlik marosimini nishonlagandan keyin turmush qurishni kutishgan edi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://popculture.com/celebrity/news/modern-family-star-sarah-hyland-clears-up-baby-speculation|sarlavha='Modern Family' Star Sarah Hyland Clears up Baby Speculation}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://people.com/tv/sarah-hyland-wells-adams-celebrate-what-would-have-been-wedding-day/|sarlavha=Sarah Hyland and Wells Adams Wear White while Celebrating What Would Have Been Their Wedding Day}}&lt;/ref&gt;. Ular hozirda [[Los Anjeles|Los-Anjelesda]] istiqomat qilishadi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=McClain |first=James |date=12-may 2020-yil |title=Sarah Hyland, Wells Adams Upgrade to Snazzy Modern Farmhouse |work=[[Variety (jurnal)|Variety]] |url=https://variety.com/2020/dirt/actors/sarah-hyland-wells-adams-upgrade-to-snazzy-modern-farmhouse-1234604925/}}&lt;/ref&gt;.

=== Salomatlik ===
Hylandga yosh bolaligida buyrak displaziyasi tashxisi qoʻyilgan va 2012-yil aprel oyida otasidan buyrak koʻchirib oʻtkazilgan. Bu buyrak koʻchirish bir necha yildan soʻng muvaffaqiyatsizlikka uchradi va 2017-yil sentabr oyida uning ukasi Ian tomonidan topshirilgan ikkinchi buyrak transplantatsiyasiga olib keldi&lt;ref name=&quot;people&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://people.com/health/sarah-hyland-second-kidney-transplant-contemplating-suicide/|sarlavha=Sarah Hyland Reveals She Had a Second Kidney Transplant and 'Was Contemplating Suicide'|muallif=Mazziotta|ism=Julie|ish=[[People (jurnal)|People]]|sana=10-dekabr 2018-yil|qaralgan sana=15-dekabr 2018-yil}}&lt;/ref&gt;. Hyland tanasi oʻzining hadya qilingan buyragini rad etmasligini taʼminlash uchun muntazam ravishda rad etishga qarshi dorilar va steroidlarni qabul qiladi; binobarin, Hyland vazni va mushak massasini saqlab qolishda qiynaladi va bir necha marta yotoqda dam oladi, baʼzan esa bir vaqtning oʻzida „Modern Family“ filmini suratga olishni davom ettiradi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://people.com/celebrity/sarah-hyland-reveals-she-had-a-kidney-transplant/|sarlavha=Sarah Hyland Reveals She Had a Kidney Transplant|ish=[[People (jurnal)|People]]|ism=Marla|muallif=Lehner|sana=14-may 2012-yil|qaralgan sana=3-mart 2019-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;SAGillness&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Shenton |first=Zoe |date=29-yanvar 2017-yil |title=Modern Family's Sarah Hyland reveals she will be missing SAG Awards due to health reasons |work=[[Daily Mirror]] |url=https://www.mirror.co.uk/3am/celebrity-news/modern-familys-sarah-hyland-reveals-9718793 |access-date=30-yanvar 2017-yil}}&lt;/ref&gt;.

2018-yil dekabr oyida ''Self'' jurnalidagi maqolasida Hyland [[Oʻzini oʻldirish|oʻz joniga qasd qilish]] haqida oʻylaganini aytdi, chunki u oʻzini oilasiga yuk deb hisobladi va tanasi otasining buyragini rad etgani uchun oʻzini aybladi. Tugʻilganidan beri u sogʻligʻini yaxshilash uchun 16 ta operatsiyani oʻtkazdi, jumladan, koʻplab buyrak operatsiyalari va endometriozini davolash uchun [[Laparoskopiya|laparoskopik jarrohlik]] ham oʻtkizilgan edi.

== Filmografiyasi ==

=== Film ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Yil
! Sarlavha
! class=&quot;unsortable&quot; | Rol
! class=&quot;unsortable&quot; | Izohlar
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 1997
| ''A Tall Winter’s Tale''
| Elizabet
|
|-
| ''Private Parts''
| Xovardning qizi
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 1998
| ''The Object of My Affection''
| Molli
|
|-
| ''Advice from a Caterpillar''
| Lizbet
|
|-
| 1999
| ''Cradle Will Rock''
| Silvano — Jovanna
|
|-
| 2002
| ''The Empath''
| Yosh Kristina
|
|-
| 2004
| ''Spanglish''
| Uyqudagi doʻst
|
|-
| 2007
| ''Blind Date''
| Bola
| Ovoz
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2010
| ''Monster Heroes''
| Dalila
|
|-
| ''Cougars, Inc.''
| Kortni
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2011
| ''Conception''
| Treysi
|
|-
| ''Geek Charming''
| Dylan
|
|-
| 2012
| ''Struck by Lightning''
| Kler Metyus
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2013
| ''Scary Movie 5''
| Mia
|
|-
| ''April Apocalypse''
| Samm
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2014
| ''Vampire Academy''
| Natali Dashkov
|
|-
| ''Date and Switch''
| Ava
|
|-
| 2015
| ''See You in Valhalla''
| Yohana Burvud
| Shuningdek, ishlab chiqaruvchi
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2016
| ''Satanic''
| Chloe
|
|-
| ''Lego DC Comics Super Heroes:'' 
''Justice League — Gotham City Breakout''
| Koʻrshapalak qiz
| Ovoz
|-
| ''XOXO''
| Kristal
| rowspan=&quot;2&quot; | Shuningdek, ijrochi prodyuser
|-
| 2019
| ''The Wedding Year''
| Mara Baylor
|-
| 2022
| ''My Fake Boyfriend''
| Kelli
|
|}

=== Televideniye ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Yil
!Sarlavha
!Rol
! class=&quot;unsortable&quot; |Izohlar
|-
|1997–1998
|''Another World''
|Rain Wolfe
|Nomaʼlum epizodlar
|-
|1998
|''Trinity''
|Uyatchan qiz
|Epizod: „No Secrets“
|-
|1999
|''Annie''
|Molly
|TV film
|-
|2000
|''Joe Gould’s Secret''
|Elizabeth Mitchell
|TV film
|-
|2000
|''The Audrey Hepburn Story''
|Audrey Hepburn
&lt;small&gt;(8 yosh)&lt;/small&gt;
|TV film
|-
|2000
|''All My Children''
|Karen
|2 epizod
|-
|2000
|''Falcone''
|Jess Pistone Egan
|Nomaʼlum epizodlar
|-
|2001
|''Law &amp;amp;amp; Order: Special Victims Unit''
|Lily Ramsey
|Epizod: „Repression“
|-
|2002
|''Touched by an Angel''
|Grace
|Epizod: „A Feather on the Breath of God“
|-
|2004
|''Law &amp;amp;amp; Order''
|Kristine McLean
|Epizod: „The Dead Wives Club“
|-
|2005
|''Law &amp;amp;amp; Order: Trial by Jury''
|Brianne Colby
|Epizod: „Vigilante“
|-
|2007
|''One Life to Live''
|Heather
|7 epizod
|-
|2008–2009
|''Lipstick Jungle''
|Maddie Healy
|15 epizod
|-
|2009
|''Law &amp;amp;amp; Order: Special Victims Unit''
|Jennifer Banks
|Epizod: „Hothouse“
|-
|2009–2020
|''[[Modern Family]]''
|Haley Dunphy
|Bosh rol; 11 fasl
|-
|2010
|''Cubed''
|Herself
|2.4 epizod
|-
|2011
|''Childrens Hospital''
|Famous Person
|Epizod: „Nip/Tug“
|-
|2011
|''Geek Charming''
|Dylan Schoenfield
|TV film
|-
|2012
|''Punk’d''
|Oʻzi
|Epizod: „Lucy Hale“
|-
|2012
|''Perception''
|Taniqli shaxs
|Epizod: „[[Kilimanjaro]]“
|-
|2012–2015
|''Randy Cunningham: 9th Grade Ninja''
|Theresa Fowler (ovoz)
|11 epizod
|-
|2013
|''Call Me Crazy: A Five Film''
|Grace
|TV film; segment: „Grace“
|-
|2013
|''Bonnie &amp;amp;amp; Clyde''
|Blanche Barrow
|Mini serial
|-
|2014
|''Robot Chicken DC Comics Special 2: Villains in Paradise''
|Lena Luthor (ovoz)
|Maxsus
|-
|2014
|''Hot in Cleveland''
|Ivy
|Epizod: „Rusty Banks Rides Again“
|-
|2015
|''Repeat After Me''
|Oʻzi
|Epizod: „Episode 101“
|-
|2015
|''The Lion Guard: Return of the Roar''
| rowspan=&quot;2&quot; |Tiifu (ovoz)
|TV film
|-
|2016–2017
|''The Lion Guard''
|4 epizod
|-
|2016
|''Lip Sync Battle Shorties''
| rowspan=&quot;2&quot; |Oʻzi
|Boshlovchi; maxsus TV
|-
|2017
|''Lip Sync Battle''
|Epizod: „Sarah Hyland vs. DeAndre Jordan“
|-
|2017
|''Dimension 404''
|Chloe
|Epizod: „Cinethrax“
|-
|2017
|''Dirty Dancing''
|Lisa Houseman
|TV film
|-
|2017
|''Shadowhunters''
|Seelie Queen
|2 epizod&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Wagmeister|ism=Elizabeth|sarlavha=Sarah Hyland to Guest Star on Freeform's 'Shadowhunters' This Summer|url=https://variety.com/2017/tv/news/sarah-hyland-shadowhunters-guest-role-summer-season-dominic-sherwood-1202454620/|ish=Variety|nashriyot=Variety Media|qaralgan sana=20-iyun 2017-yil|sana=5-iyun 2017-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
|2017
|''The Lion Guard: The Rise of Scar''
|Tiifu (ovoz)
|TV film
|-
|2019
|''Veronica Mars''
|Alyssa
|Epizod: „Heads You Lose“
|-
|2020
|''RuPaul’s Drag Race All Stars''
|Oʻzi
(mehmon hakam)
|Epizod: „SheMZ“
|-
|2020
|''Celebrity Game Face''
|Oʻzi
|Premyera epizod&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Ray|ism=Alyssa|sarlavha=Wells Adams Teases Fiancée Sarah Hyland's &quot;Competitive&quot; Side Ahead of Celebrity Game Face|url=https://www.eonline.com/news/1168037/wells-adams-teases-fiancee-sarah-hylands-competitive-side-ahead-of-celebrity-game-face|ish=[[E! Online]]|qaralgan sana=8-oktabr 2021-yil|sana=6-iyul 2020-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
|2021
|''Epic''
|Rose
|Pilot&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://deadline.com/2021/05/sarah-hyland-cast-abc-fairytale-drama-pilot-epic-1234754121/|sarlavha=Sarah Hyland Joins ABC's Fairytale Drama Pilot 'Epic' From 'Once Upon A Time' Creators|muallif=Andreeva|ism=Nellie|ish=[[Deadline Hollywood]]|sana=11-may 2021-yil|qaralgan sana=11-may 2021-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
|2022
|''Love Island USA''
|Oʻzi
|Boshlovchilik&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.eonline.com/news/1336208/sarah-hyland-is-love-island-usas-new-host-watch-the-wild-first-trailernull|sarlavha=Sarah Hyland Is Love Island USA's New Host: Watch the Wild First Trailer|sana=30-iyun 2022-yil|qaralgan sana=1-iyul 2022-yil|ish=E! News|muallif=Brett Malec &amp; Amanda Williams}}&lt;/ref&gt;
|-
|TBA
|''Pitch Perfect: Bumper in Berlin''
|Heidi
|Bosh rol, kelgusi son
|}

=== Veb ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Yil
! Sarlavha
! Rol
! Izohlar
! {{Abbr|Manba(lar)|Reference}}
|-
| 2020-yildan hozirgi kungacha
| ''Lady Parts''
| Oʻzi (mezbon)
| Shuningdek, ijodkor va ijrochi prodyuser
| &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://wustoo.com/2020/10/02/ellen-launches-new-weekly-lady-parts-educational-comedy-web-series-with-sarah-hyland/|sarlavha='Ellen' Launches New Weekly 'Lady Parts' Educational Comedy Web Series With Sarah Hyland|ish=Wustoo|sana=2-oktabr 2020-yil|qaralgan sana=4-oktabr 2020-yil}}{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|-
| 2022
| ''Bone, Marry, Bury''
| Allie
| Ovozli rol; podkast, 7 qism
| &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://podcasts.apple.com/us/podcast/bone-marry-bury/id1606269525|sarlavha=Bone, Marry, Bury on Apple Podcasts|ish=Apple Podcasts|sana=4-iyul 2022-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
|}

=== Musiqiy videolar ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Yil
! Sarlavha
! Artist (lar)
! class=&quot;unsortable&quot; scope=&quot;col&quot; | {{Abbr|Manba(lar)|Reference}}
|-
| 2009
| „In the Moonlight (Do Me)“
| Reid Yuing
| &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Reid Ewing – In the Moonlight (Do Me)|url=https://www.youtube.com/watch?v=CzKtgPXS7PE|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220124204732/https://www.youtube.com/watch?v=CzKtgPXS7PE|arxivsana=2022-01-24|ish=YouTube|kirish sanasi=27-sentabr 2018-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2016
| „Like I Did“
| Sheyn Xarper
| &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Shane Harper – Like I Did|url=https://www.youtube.com/watch?v=X0n1paD0ixM|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220419073014/https://www.youtube.com/watch?v=X0n1paD0ixM|arxivsana=2022-04-19|ish=YouTube|kirish sanasi=27-sentabr 2018-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2016
| „Closer“
| rowspan=&quot;2&quot; | Sarah Hyland va Boyce Avenue ishtirokida
| &lt;ref name=&quot;closer-cover&quot;&gt;{{Veb manbasi|sana=13-noyabr 2016-yil|url=https://www.youtube.com/watch?v=WsptdUFthWI%2F|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210908052036/https://www.youtube.com/watch?v=WsptdUFthWI%2F|arxivsana=2021-09-08|sarlavha=Closer – The Chainsmokers ft. Halsey (Boyce Avenue ft. Sarah Hyland cover) on Spotify &amp; Apple|nashriyot=YouTube|qaralgan sana=11-iyul 2018-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2016
| „Donʼt Wanna Know“
| &lt;ref name=&quot;dont-wanna-know-cover&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.kiss925.com/2016/11/26/sarah-hyland-teams-boyce-avenue-cover-maroon-5s-dont-wanna-know/|sarlavha=Sarah Hyland Teams Up with Boyce Avenue to Cover Maroon 5's 'Don't Wanna Know'|nashriyot=[[KISS 92.5]]|sana=26-noyabr 2016-yil|qaralgan sana=30-iyul 2019-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2017
| „Donʼt Think Twice, Itʼs All Right“
| Sarah Hyland va J. Quinton Jonson
| &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Sarah Hyland and J. Quinton Johnson – Don't Think Twice It's Alright|url=https://www.youtube.com/watch?v=7XlaecQCKkY|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220419111952/https://www.youtube.com/watch?v=7XlaecQCKkY|arxivsana=2022-04-19|ish=YouTube|kirish sanasi=27-sentabr 2018-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2018
| „Know U Anymore“
| Sarah Hyland va BoTalks ishtirokida
| &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=BoTalks – Know U Anymore featuring Sarah Hyland|url=https://www.youtube.com/watch?v=iCFFy6N0nuM|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220419042246/https://www.youtube.com/watch?v=iCFFy6N0nuM|arxivsana=2022-04-19|ish=YouTube|kirish sanasi=27-sentabr 2018-yil}}&lt;/ref&gt;
|}

== Diskografiyasi ==
{| class=&quot;wikitable unsortable&quot;
! scope=&quot;col&quot; |Yil
! scope=&quot;col&quot; | Qoʻshiq (lar)
! scope=&quot;col&quot; | Artist (lar)
! scope=&quot;col&quot; | Albom
! class=&quot;unsortable&quot; scope=&quot;col&quot; | {{Abbr|Manba(lar)|Reference}}
|-
| 2017
|&quot;(I’ve Had) The Time of My Life&quot; va
„Donʼt Think Twice, Itʼs All Right“
| ''Dirty Dancing'' (2017) aktyorlari bilan
| ''Dirty Dancing: Original Television Soundtrack''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
| 2017
| „Closer“ va „Donʼt Wanna Know“
| Boyce Avenue
| ''Cover Sessions Vol. 4''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
| 2018
| „Know U Anymore“
| Sarah Hyland va BoTalks
| albom boʻlmagan singl
|
|-
| 2019
| „Met At a Party“
| Jordan McGrou
| albom boʻlmagan singl
| style=&quot;text-aling:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.allmusic.com/album/met-at-a-party-mw0003309197|sarlavha=Met at a Party - Jordan McGraw &amp;#124; Songs, Reviews, Credits &amp;#124; AllMusic|ish=[[AllMusic]]}}&lt;/ref&gt;
|}

== Mukofotlar va nominatsiyalar ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Yil
! Uyushma
! Turkum
! Ish
! Natija
! {{Abbr|Manba(lar)|Reference}}
|-
| 2000
| Yosh artist mukofotlari
| Badiiy yoki telefilmdagi eng yaxshi ijro — Yosh ansambl &lt;small&gt;(aktyorlar bilan birgalikda)&lt;/small&gt;
| ''Annie''|| {{Nom}}
| &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.youngartistawards.org/noms21.htm|sarlavha=Twentyfirst Annual Young Artist Awards 1998–1999|nashriyot=Young Artist Awards|qaralgan sana=27-fevral 2015-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120719182252/http://www.youngartistawards.org/noms21.htm|arxivsana=July 19, 2012}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2010
| Ekran aktyorlari gildiyasi
| Komediya serialidagi ansamblning ajoyib chiqishi
| rowspan=&quot;15&quot; | ''Modern Family''|| {{Nom}}
| &lt;ref name=&quot;SAG 2010&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.sagawards.org/awards/nominees-and-recipients/16th-annual-screen-actors-guild-awards#nominee-182|sarlavha=The 16th Annual Screen Actors Guild Awards|nashriyot=Screen Actors Guild Awards|qaralgan sana=12-fevral 2015-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
| Teen Choice mukofotlari
| Tanlangan TV: Ayol Breakout Star|| {{Nom}}
| &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=13-iyul 2010-yil|url=http://www.mtv.co.uk/teen-choice-awards/news/teen-choice-awards-2010-nominations-announced|sarlavha=Teen Choice Awards 2010 Nominations Announced|nashriyot=MTV UK|qaralgan sana=27-fevral 2015-yil|arxivsana=14-oktabr 2014-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141014170824/http://www.mtv.co.uk/teen-choice-awards/news/teen-choice-awards-2010-nominations-announced}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2011
| rowspan=&quot;2&quot; | Ekran aktyorlari gildiyasi
| rowspan=&quot;2&quot; | Komediya serialidagi ansamblning ajoyib chiqishi|| {{Gʻolib}}
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2012 || {{Gʻolib}}
| &lt;ref name=&quot;SAG 2012&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.sagawards.org/awards/nominees-and-recipients/18th-annual-screen-actors-guild-awards#nominee-2021|sarlavha=The 18th Annual Screen Actors Guild Awards|nashriyot=Screen Actors Guild Awards|qaralgan sana=12-fevral 2015-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
| Teen Choice mukofotlari
| Tanlangan TV: Eng yaxshi ayol sahnasi|| {{Nom}}
| &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=22-iyul 2012-yil|url=http://www.celebuzz.com/2012-07-22/teen-choice-awards-2012-nominees-and-winners/|sarlavha=Teen Choice Awards 2012: Nominees and Winners|ish=Celebuzz|qaralgan sana=12-fevral 2015-yil|arxivsana=12-may 2017-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170512063033/http://www.celebuzz.com/2012-07-22/teen-choice-awards-2012-nominees-and-winners/}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2013
| Ekran aktyorlari gildiyasi
| Komediya serialidagi ansamblning ajoyib chiqishi|| {{Gʻolib}}
| &lt;ref name=&quot;SAG 2013&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.sagawards.org/awards/nominees-and-recipients/19th-annual-screen-actors-guild-awards#nominee-2282|sarlavha=The 19th Annual Screen Actors Guild Awards|nashriyot=Screen Actors Guild Awards|qaralgan sana=12-fevral 2015-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
| Tanqidchilar tanlovi televizion mukofotlari
| Komediya serialidagi eng yaxshi ikkinchi plandagi aktrisa|| {{Nom}}
| &lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=22-may 2013-yil |title=Big Bang, Horror Story, Parks &amp; Rec, Good Wife, The Americans Lead Critics Choice Nominations |work=TVLine |url=http://tvline.com/2013/05/22/critics-choice-television-nominations-3rd-annual/ |access-date=12-fevral 2015-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2014
| Ekran aktyorlari gildiyasi
| Komediya serialidagi ansamblning ajoyib chiqishi|| {{Gʻolib}}
| &lt;ref name=&quot;SAG 2014&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.sagawards.org/awards/nominees-and-recipients/20th-annual-screen-actors-guild-awards#nominee-2478|sarlavha=The 20th Annual Screen Actors Guild Awards|nashriyot=Screen Actors Guild Awards|qaralgan sana=12-fevral 2015-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
| Glamour mukofotlari
| Komediya aktrisasi|| {{Gʻolib}}
| &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=The live stream from the 2014 Glamour Awards|url=http://www.glamourmagazine.co.uk/news/celebrity/2014/01/31/glamour-awards-winners-news-nominees|ish=Glamour Magazine|qaralgan sana=21-iyul 2014-yil|sana=4-iyun 2014-yil|arxivsana=25-iyun 2016-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160625062359/https://www.glamourmagazine.co.uk/news/celebrity/2014/01/31/glamour-awards-winners-news-nominees}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2015
| rowspan=&quot;2&quot; | Ekran aktyorlari gildiyasi
| rowspan=&quot;2&quot; | Komediya serialidagi ansamblning ajoyib chiqishi|| {{Nom}}
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2016|| {{Nom}}
|
|-
| Bolalar tanlovi mukofotlari
| Sevimli ayol TV yulduzi — Oilaviy shou|| {{Nom}}
| &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.mtv.com/news/2734729/kids-choice-awards-2016-kcas-nickelodeon-nominees-list/|sarlavha=Here Are The Nominees For The 2016 Kids' Choice Awards|ism=Stacey|muallif=Grant|sana=2-fevral 2016-yil|nashriyot=MTV|qaralgan sana=2022-07-27|arxivsana=2016-02-04|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160204154007/http://www.mtv.com/news/2734729/kids-choice-awards-2016-kcas-nickelodeon-nominees-list/}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2017
| Ekran aktyorlari gildiyasi
| Komediya serialidagi ansamblning ajoyib chiqishi|| {{Nom}}
|
|-
| 2018
| rowspan=&quot;2&quot; | Teen Choice mukofotlari
| rowspan=&quot;2&quot; | Tanlangan komediya televideniyesi aktrisasi|| {{Nom}}
| &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.eonline.com/news/943773/teen-choice-awards-2018-avengers-infinity-war-black-panther-and-riverdale-among-top-nominees|sarlavha=Teen Choice Awards 2018: ''Avengers: Infinity War'', ''Black Panther'' and ''Riverdale'' Among Top Nominees|muallif=Cohen|ism=Jess|ish=[[E! News]]|sana=13-iyun 2018-yil|qaralgan sana=13-iyun 2018-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2019|| {{Nom}}
| &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Moreau|ism=Jordan|sarlavha='Avengers: Endgame,' 'Riverdale,' 'Aladdin' Top 2019 Teen Choice Award Nominations|url=https://variety.com/2019/film/news/teen-choice-awards-nominations-avengers-endgame-riverdale-1203247410/|ish=Variety|kirish sanasi=19-iyul 2019-yil|til=inglizcha|sana=19-iyun 2019-yil}}&lt;/ref&gt;
|}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
{{Commons turkum|Sarah Hyland}}

* {{IMDbda kishi|405103}}

{{Tashqi havolalar}}

{{DEFAULTSORT:Hyland}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Amerikalik ovoz aktrisalari]]
[[Turkum:Amerikalik televideniye aktrisalari]]
[[Turkum:1990-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Amerikalik aktrisalar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aktrisalar]]
[[Turkum:Amerikalik bola aktrisalar]]
[[Turkum:Republic Records ijrochilari]]</text>
      <sha1>2h2iyv2mprptcx5z285fs9lht1ze9aq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ryan Hardie</title>
    <ns>0</ns>
    <id>759178</id>
    <revision>
      <id>6327632</id>
      <parentid>5768226</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T23:08:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327632</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9053" sha1="1rc67hdwqj62b543tlc415915rgnrta" xml:space="preserve">
{{Futbolchi bilgiqutisi|ism=Ryan Hardie|toʻliqism=Ryan Hardie&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=https://www.efl.com/siteassets/image/201920/general-news/efl-squad-numbering-06.09.2019.pdf |title=Notification of shirt numbers: Blackpool |publisher=English Football League |page=6 |access-date=3 January 2020}}&lt;/ref&gt;|tavallud_sana={{birth date and age|1997|3|17|df=yes}}|tavallud_joyi=[[Stranraer]], Scotland|boʻyi=1.88 m|pozitsiya=Hujumchi|joriyklub=[[Plymouth Argyle F.C.|Plymouth Argyle]]|klubraqami=9|yoshlikyillari1=2010–2014|yoshlikklublari1=[[Rangers F.C.|Rangers]]|yillar1=2014–2019|klublar1=[[Rangers F.C.|Rangers]]|isht1=13|gollar1=2|yillar2=2016|klublar2=→ [[Raith Rovers F.C.|Raith Rovers]] (loan)|isht2=10|gollar2=6|yillar3=2016–2017|klublar3=→ [[St Mirren F.C.|St Mirren]] (loan)|isht3=16|gollar3=3|yillar4=2017|klublar4=→ [[Raith Rovers F.C.|Raith Rovers]] (loan)|isht4=18|gollar4=6|yillar5=2018–2019|klublar5=→ [[Livingston F.C.|Livingston]] (loan)|isht5=37|gollar5=15|yillar6=2019–2021|klublar6=[[Blackpool F.C.|Blackpool]]|isht6=7|gollar6=0|yillar7=2020–2021|klublar7=→ [[Plymouth Argyle F.C.|Plymouth Argyle]] (loan)|isht7=34|gollar7=10|yillar8=2021–|klublar8=[[Plymouth Argyle F.C.|Plymouth Argyle]]|isht8=55|gollar8=18|milliyyillar1=2012|milliyjamoa1=[[Scotland national under-16 football team|Scotland U16]]&lt;ref name=&quot;HardieSFA&quot;/&gt;|milliyisht1=2|milliygollar1=0|milliyyillar2=2014|milliyjamoa2=[[Scotland national under-17 football team|Scotland U17]]&lt;ref name=&quot;HardieSFA&quot;/&gt;|milliyisht2=7|milliygollar2=1|milliyyillar3=2015–2016|milliyjamoa3=[[Scotland national under-19 football team|Scotland U19]]&lt;ref name=&quot;HardieSFA&quot;&gt;{{veb manbasi |url=http://www.scottishfa.co.uk/football_player_profile.cfm?page=1848&amp;playerID=146683&amp;squadID=9 |title=Ryan Hardie |work=www.scottishfa.co.uk |publisher=Scottish Football Association |access-date=3 October 2015}}&lt;/ref&gt;|milliyisht3=8|milliygollar3=4|milliyyillar4=2016|milliyjamoa4=[[Scotland national under-20 football team|Scotland U20]]&lt;ref name=&quot;HardieSFA&quot;/&gt;|milliyisht4=5|milliygollar4=3|milliyyillar5=2016–2018|milliyjamoa5=[[Scotland national under-21 football team|Scotland U21]]&lt;ref name=&quot;HardieSFA&quot;/&gt;|milliyisht5=8|milliygollar5=1|club-update=14:32, 26 March 2022 (UTC)}}

'''Ryan Hardie''' (1997-yil 17-martda tugʻilgan) — shotlandiyalik professional [[Futbol|futbolchi]], [[:en:Plymouth_Argyle_F.C.|Plymouth Argyle]] [[Hujumchi (futbol)|klubi hujumchisi]]. Hardie faoliyatini Rangersda boshlagan va ular tomonidan Raith Rovers, St Mirren va Livingstonga ijaraga berilgan. 2019-yil iyul oyida u Angliyaning &quot;Blackpool&quot; klubiga ko'chib o'tdi va u bilan 18 oy birga qoldi. 2021-yil yanvar oyida Plymouth Argyle bilan shartnoma imzoladi.

Hardie 21 yoshgacha bo'lgan yoshlar o'rtasidagi xalqaro musobaqalarda Shotlandiyani himoya qilgan.

== Jamoalardagi faoliyati ==

=== Rangers ===
Stranraerlik Hardie Rangersning bolalikdagi muxlisidir.&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=McCarthy |first=David |date=25-sentabr 2014-yil |title=Rangers rookie Ryan Hardie still in dreamland after making first team bow.. and sharing bus with hero Kris Boyd |work=Daily Record |publisher=Trinity Mirror |location=Glasgow |url=http://www.dailyrecord.co.uk/sport/football/football-news/rangers-rookie-ryan-hardie-still-4320317}}&lt;/ref&gt; U 2014-yil 23-sentabrda Falkirkga qarshi Liga kubogi o'yinida jamoa uchun professional debyut qildi va Falkirk stadionida 3:1 hisobidagi g'alabaning so'nggi to'rt daqiqasida Dean Shielsni almashtirdi.&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Wilson |first=Richard |date=23-sentabr 2014-yil |title=Falkirk 1-3 Rangers |work=BBC Sport |publisher=BBC |url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/29232711}}&lt;/ref&gt; U birinchi marta 15-noyabr kuni liga o'yiniga chaqirilgan edi, Ibroxda Alloa Athletic bilan 1:1 hisobidagi durangda foydalanilmagan zaxira o'yinchisi bo'lib qoldi.&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |date=15-noyabr 2014-yil |title=Rangers 1–1 Alloa |work=BBC Sport |publisher=BBC |url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/29965080 |access-date=19-aprel 2015-yil}}&lt;/ref&gt; 2015-yilning 28-martida u Shotlandiya chempionatidagi debyutini oʻtkazdi va u oʻz maydonida Cowdenbeath ustidan 4:1 hisobidagi gʻalabaning soʻnggi 16 daqiqasida Nicky Clarkni almashtirdi.&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Crawford |first=Kenny |date=28-mart 2015-yil |title=Rangers 4–1 Cowdenbeath |work=BBC Sport |publisher=BBC |url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/31997234 |access-date=19-aprel 2015-yil}}&lt;/ref&gt; Hardiening birinchi starti 18-aprel kuni Dumbartonga safarda bo'lib o'tdi va u o'zining dastlabki ikkita professional golini ortda qolib, 3:1 hisobida g'alaba qozondi.&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Lamont |first=Alasdair |date=18-aprel 2015-yil |title=Dumbarton 1–3 Rangers |work=BBC Sport |publisher=BBC |url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/32089431 |access-date=19-aprel 2015-yil}}&lt;/ref&gt;

2016-yil 17-fevralda Hardie Raith Roversga dastlabki bir oylik ijaraga berildi;&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Thomson |first=Nick |date=17-fevral 2016-yil |title=Hardie Heads To Raith |work=Rangers.co.uk |publisher=Rangers Football Club |url=http://rangers.co.uk/news/headlines/hardie-heads-raith/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20180617171130/https://rangers.co.uk/news/headlines/hardie-heads-raith/ |archive-date=2018-06-17 |access-date=2022-07-31 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ammo, bu bir oydan keyin mavsum oxirigacha uzaytirildi.&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=McDougall |first=Mark |date=18-mart 2016-yil |title=Rangers kid Ryan Hardie extends loan deal at Championship rivals Raith Rovers |work=Daily Record |publisher=Trinity Mirror |location=Glasgow |url=http://www.dailyrecord.co.uk/sport/football/football-news/rangers-kid-ryan-hardie-extends-7586166}}&lt;/ref&gt; 2016-yilning 25-iyulida Hardie Shotlandiya chempionatining “St-Mirren” klubiga 2017-yilning yanvarigacha ijara asosida qoʻshildi.&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=McDougall |first=Mark |date=25-iyul 2016-yil |title=Rangers striker Ryan Hardie heads out on loan as he joins St Mirren |work=Daily Record |publisher=Trinity Mirror |location=Glasgow |url=http://www.dailyrecord.co.uk/sport/football/football-transfer-news/rangers-striker-ryan-hardie-heads-8490146}}&lt;/ref&gt; U 2016-yilning 30-iyulida Edinburg Cityga qarshi Liga kubogida debyut qilgan.&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |date=30-iyul 2016-yil |title=St Mirren 3-0 Edinburgh City |work=The Guardian |publisher=Guardian News &amp; Media |url=https://www.theguardian.com/football/match/3922410}}&lt;/ref&gt; Hardie 2017-yilning yanvarida yana Raith Roversga ijaraga o'tdi.&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |date=1-yanvar 2017-yil |title=Rovers Return for Ryan Hardie |work=Raithrovers.net |publisher=Raith Rovers Football Club |url=http://www.raithrovers.net/28004/rovers-return-for-ryan-hardie.htm}}&lt;/ref&gt; 2018-yilning yanvarida u Shotlandiya futbolining ikkinchi darajasiga qaytdi, bu safar Livingston bilan olti oylik ijara shartnomasini imzoladi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://livingstonfc.co.uk/ryan-hardie-arrives-loan/?platform=hootsuite|sarlavha=Ryan Hardie arrives on loan|nashriyot=Livingston FC|sana=19-yanvar 2018-yil|kirish sanasi=19-yanvar 2018-yil}}&lt;/ref&gt;

== Karyera statistikasi ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+Mavsum va turnir bo'yicha urilgan gollar
! rowspan=&quot;2&quot; |Klub
! rowspan=&quot;2&quot; |Mavsum
! colspan=&quot;3&quot; |Liga
! colspan=&quot;2&quot; |FA Cup
! colspan=&quot;2&quot; |League Cup
! colspan=&quot;2&quot; |Boshqa
! colspan=&quot;2&quot; |Jami
|-
!Bo'linma
!O'yinlar
!Gollar
!O'yinlar
!Gollar
!O'yinlar
!Gollar
!O'yinlar
!Gollar
!O'yinlar
!Gollar
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |Rangers
|2014–15
|Scottish Championship
|5
|2
|0
|0
|1
|0
|0
|0
|6
|2
|-
|2015–16
|Scottish Championship
|1
|0
|1
|0
|1
|0
|1
|0
|4
|0
|-
|2017–18
|Scottish Premiership
|7
|0
|0
|0
|0
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
|7
|0
|-
! colspan=&quot;2&quot; |Jami
!13
!2
!1
!0
!2
!0
!1
!0
!17
!2
|-
|Raith Rovers (loan)
|2015–16
|Scottish Championship
|10
|6
|0
|0
|0
|0
|2
|0
|12
|6
|-
|St Mirren (loan)
|2016–17
|Scottish Championship
|16
|3
|0
|0
|1
|0
|0
|0
|17
|3
|-
|Raith Rovers (loan)
|2016–17
|Scottish Championship
|18
|6
|2
|1
|0
|0
|2
|1
|22
|8
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |Livingston (loan)
|2017–18
|Scottish Championship
|16
|8
|1
|0
|0
|0
|0
|0
|17
|8
|-
|2018–19
|Scottish Premiership
|21
|7
|1
|0
|0
|0
|0
|0
|22
|7
|-
! colspan=&quot;2&quot; |Jami
!37
!15
!2
!0
!0
!0
!0
!0
!39
!15
|-
|Blackpool
|2019–20
|EFL League One
|7
|0
|0
|0
|1
|0
|4
|1
|12
|1
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |Plymouth Argyle (loan)
|2019–20
|EFL League Two
|13
|7
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|13
|7
|-
|2020–21
|EFL League One
|21
|3
|2
|1
|2
|0
|2
|0
|27
|4
|-
! colspan=&quot;2&quot; |Jami
!34
!10
!2
!1
!2
!0
!2
!0
!40
!11
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |Plymouth Argyle
|2020–21
|EFL League One
|22
|2
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|22
|2
|-
|2021–22
|EFL League One
|35
|16
|4
|1
|2
|2
|1
|0
|31
|15
|-
! colspan=&quot;2&quot; |Jami
!46
!14
!4
!1
!2
!2
!1
!0
!53
!17
|-
! colspan=&quot;2&quot; |Jami
!
!181
!55
!11
!3
!8
!2
!12
!2
!212
!62
|}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Shotlandiyalik erkak futbolchilar]]</text>
      <sha1>1rc67hdwqj62b543tlc415915rgnrta</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rohat (futbol klubi)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>759281</id>
    <revision>
      <id>6327584</id>
      <parentid>5197383</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T18:28:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>2 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327584</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1139" sha1="apmu3kfmut6tp1d6cb2eh9k2v8tyg62" xml:space="preserve">{{Futbol klubi
|nomi={{flagicon|UZB}} Rohat (futbol klubi)
|toʻliq nomi=Rohat futbol klubi, Qibray|asos solingan=1993-yil
}}
'''„Rohat“''' — Toshkent viloyati Qibray tumanining sobiq oʻzbek futbol klubi. Ushbu klub [[1993-yil]]da tashkil etilgan.

== Klub nomlari ==
* 1994—1995-yillarda — Madaniyat.
* 1996—2000-yillar — Rohat nomiga oʻzgartirilgan.

== Tarixi ==
* 1995—2000-yillarda Oʻzbekiston chempionatining Birinchi ligasida oʻynagan;
* [[1999-yil]]gi mavsumda 6-oʻrinni egallagan.

== Yutuqlari ==
* [[1999-yil]]da Birinchi ligada 6-oʻrinni qoʻlga kiritgan.
== Havolalar == 
* [https://web.archive.org/web/20160428222400/http://footballfacts.ru/clubs/120840-madaniyat-pgt-kibraj#tab49_120840r FC Rohat]  Madaniyat klubi futbol faktlari bazasida
* [https://web.archive.org/web/20160428083435/http://footballfacts.ru/clubs/485003-rohat-kibraj#tab49_485003r FC Rohat]  Rohat klubi futbol faktlari bazasida

[[Turkum:Oʻzbekiston futbol klublari]]
[[Turkum:Toshkent viloyati futbol klublari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbol klublari]]
[[Turkum:1993-yilda tashkil etilgan futbol klublari]]
{{football-stub}}</text>
      <sha1>apmu3kfmut6tp1d6cb2eh9k2v8tyg62</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>KXDR fuqarolik pasporti</title>
    <ns>0</ns>
    <id>759555</id>
    <revision>
      <id>6327575</id>
      <parentid>6327319</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T17:48:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Azizxon Muzaffarov</username>
        <id>61732</id>
      </contributor>
      <origin>6327575</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5982" sha1="5emidvalm8to9hp5cq86fmdv0xjtupp" xml:space="preserve">{{Shaxsni tasdiqlovchi hujjat bilgiqutisi
| hujjat_nomi           = Koreya Xalq Demokratik Respublikasi fuqarolik pasporti
| tasvir                = Democratic People's Republic of Korea Biometric passport.jpg
| tasvir_hajmi          =
| tasvir_eni            =
| tasvir_alt            =
| tasvir_izohi          =
| tasvir2               =
| tasvir_hajmi2         =
| tasvir_eni2           =
| tasvir_alt2           =
| tasvir_izohi2         = 
| ilk_marta             = 1950-yillarda
| kim_tomonidan         = {{KXDR bayrogʻi}} Immigratsiya byurosi, Tashqi ishlar vazirligi&lt;br /&gt;{{Yaponiya bayrogʻi}} Yaponiyadagi Koreya fuqarolarining Yaponiya umumiy assotsiatsiyasi
| yaroqlilik =
| hujjat_turi = pasport
| maqsad = shaxsni tasdiqlash
| muvofiqlik = KXDR fuqaroligi
| yaroqlilik_muddati = turiga bogʻliq
| narx =
| huquqlar =
| hajm_olcham =
}}
'''KXDR fuqarolik pasporti''' [[Koreya Xalq Demokratik Respublikasi|Koreya Xalq Demokratik Respublikasining]] ayrim fuqarolariga beriladigan rasmiy hujjatdir. Shimoliy koreyaliklarning aksariyati oʻz mamlakatini tark etish imkoniyatiga ega boʻlmagani uchun KXDR pasportlari kamdan-kam hollarda beriladi&lt;ref name&gt;{{veb manbasi| sarlavha = North Korea's passports, and how they use them| muallif = Fyodor Tertitskiy| vebsayt = NK News| sana = 29-dekabr 2014-yil| url = http://www.nknews.org/2014/12/north-koreas-passports-and-how-they-use-them/}}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
[[Fayl:Korean passport, 1905.jpg|none|thumb|The Korean Empireʼs travel passport issued in 1905.]]
Koreya yarim orolining eng qadimgi pasportlari 1902-yilda Koreya imperiyasi tomonidan ikki xil, savdo pasporti va sayohat pasporti bilan chiqarilgan. Pasportlarda xitoycha matn, shuningdek ingliz va fransuz tarjimalari mavjud.

Shimoliy Koreya pasportlari birinchi marta 1950-yillarda koreys, rus va xitoy tillarida chiqarilgan, hozirgi pasportida faqat koreys va ingliz tillari mavjud&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.nknews.org/2014/12/north-koreas-passports-and-how-they-use-them/|sarlavha=North Korea's passports, and how they use them|sana=29-dekabr 2014-yil|work=North Korea News}}&lt;/ref&gt;.
== Ustki koʻrinishi ==
KXDR pasporti muqovalari toʻq koʻk rangda, markazida [[Shimoliy Koreya gerbi|Koreya Xalq Demokratik Respublikasi Davlat gerbi]] tasvirlangan. Gerbning tepasida „조선민주주의인민공화국“ (koreyscha) va „DEMOCRATIC PEOPLEʼS REPUBLIC OF KOREA“ (inglizcha) soʻzlari, quyida „려권“ va „PASSPORT“ soʻzlari yozilgan. 려권 (ryŏgwon) soʻzi „pasport“ degan maʼnoni anglatadi, Janubiy Koreya pasportida esa 여권 (yŏgwon) deb yozilgan boʻlib, u ham „pasport“ maʼnosini bildiradi. Har ikki soʻz ham [[Hanja|hanja]]da 旅券 sifatida yozilgan xitoy-koreys soʻzlaridir, lekin faqat Janubiy Koreyada mavjud boʻlgan dastlabki tovush qoidasi tufayli ular boshqacha yoziladi.

== KXDR fuqarolik pasportlarining turlari ==

* '''Oddiy pasport''' — KXDR fuqarosiga rasmiy sabablarga koʻra chet elga chiqish yoki kasbiy, sport va akademik musobaqalarda qatnashish yoki xizmat safari uchun beriladigan pasport. KXDRga qaytgach, pasport Tashqi ishlar vazirligi tomonidan musodara qilinadi.
* '''Xizmat pasporti''' — savdo va mansabdor shaxslarga xorijga chiqish uchun boshqa xoʻjalik ishlari uchun beriladi.
* '''Diplomatik pasport''' — KXDR Tashqi ishlar vazirligi, Koreya Mehnat partiyasi va unga boʻysunuvchi boshqa xizmatlarning yuqori mansabdor shaxslariga beriladi. Boshqa mansabdor shaxslardan faqat vazir oʻrinbosarlari va yuqori mansabdagi shaxslar diplomatik pasport olishlari mumkin.

Xizmat va diplomatik pasportlar qaytarib berilishi va pasport idorasida qolishi kerak, chet elga keyingi safarlar uchun uni qayta rasmiylashtirishi mumkin. Oddiy pasport hech qachon maxsus ruxsatisiz berilmaydi va barcha egalari chet elga chiqish uchun chiqish vizasiga murojaat qilishlari kerak.

== Tarkibi ==
KXDR fuqarosining pasportida qoʻlda yozilgan ikkita shaxsiy sahifa mavjud. Birinchi sahifa pasport egasining shaxsini belgilaydi va quyidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga oladi:

# Pasport raqami.
# Toʻliq ism (koreys va ingliz tillarida).
# Tugʻilgan sana (YY-MM-DD).
# Tugʻilgan joyi.
# Millati.
# Pasportning amal qilish muddati (5 yil).
# Yaroqlilik muddati (YY-MM-DD).
# Chiqarilgan sana (YY-MM-DD).

Ikkinchi sahifa rasmiy tasdiqlash uchun.

== Pasportdagi yozuvlar ==
Pasportda quyidagi yozuv mavjud:

Koreys tilida:

:: ''이 려권소지자는 조선민주주의인민공화국의 보호를 받습니다. 이 려권소지자를 지장없이 통과시켜 주며 그에게 필요한 편의와 보호를 베풀어 줄것을 모든 관계자들에게 요청하는 바입니다.''

Inzgliz tilida:

:: ''The holder of this passport is under protection of the Democratic Peopleʼs Republic of Korea. All those whom it may concern are hereby requested to allow the holder to pass freely without let or hindrance, and to afford the holder with assistance and protection as may be necessary.''

Tarjimasi:

:: ''Ushbu pasport egasi Koreya Xalq Demokratik Respublikasi himoyasida.'' ''Barcha shaxslardan pasport egasining hech qanday toʻsiqlarsiz erkin harakatlanishiga ruxsat berishlari, zarur hollarda unga yordam va himoya bilan taʼminlashlari soʻraladi.''

[[Fayl:Visa requirements for North Korean citizens.png|700px|thumbnail|center|Shimoliy Koreya fuqarolari uchun viza talablari{{legend|#ed1c24|Shimoliy Koreya}}{{legend|#22b14c|Vizasiz kirishga ruxsat}}{{legend|#b5e61d|Kelgandan keyin olinadigan viza}}{{legend|#61c09a|eVisa}}{{legend|#79D343|Viza kelganda ham, onlayn rejimida ham mavjud}}{{legend|grey|Viza talab qilinadi}}]]

== Galereya ==
&lt;gallery&gt;
File:DPRK Passport (1950s).jpg|1950-yillardagi KXDR pasporti
File:DPRK passport 1950s version inner page.jpg|1950-yillardagi KXDR pasporti, ichki sahifa
File:DPRK Passport (1990s).png|1950-yillardagi KXDR pasporti muqovasi
File:PassDPRK.jpg|2019-yildagi KXDR pasporti
&lt;/gallery&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[Turkum:Pasport]]</text>
      <sha1>5emidvalm8to9hp5cq86fmdv0xjtupp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327576</id>
      <parentid>6327575</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T17:49:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Azizxon Muzaffarov</username>
        <id>61732</id>
      </contributor>
      <comment>[[Special:Contributions/Azizxon Muzaffarov|Azizxon Muzaffarov]] ([[User talk:Azizxon Muzaffarov|munozara]]) tomonidan qilingan [[Special:Diff/6327575|6327575]]-sonli tahrir qaytarildi</comment>
      <origin>6327576</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5922" sha1="4050e5qw95vdqhnzrkovvgc99hrag20" xml:space="preserve">{{Shaxsni tasdiqlovchi hujjat bilgiqutisi
| hujjat_nomi           = Koreya Xalq Demokratik Respublikasi fuqarolik pasporti
| tasvir                = 
| tasvir_hajmi          =
| tasvir_eni            =
| tasvir_alt            =
| tasvir_izohi          =
| tasvir2               =
| tasvir_hajmi2         =
| tasvir_eni2           =
| tasvir_alt2           =
| tasvir_izohi2         = 
| ilk_marta             = 1950-yillarda
| kim_tomonidan         = {{KXDR bayrogʻi}} Immigratsiya byurosi, Tashqi ishlar vazirligi&lt;br /&gt;{{Yaponiya bayrogʻi}} Yaponiyadagi Koreya fuqarolarining Yaponiya umumiy assotsiatsiyasi
| yaroqlilik =
| hujjat_turi = pasport
| maqsad = shaxsni tasdiqlash
| muvofiqlik = KXDR fuqaroligi
| yaroqlilik_muddati = turiga bogʻliq
| narx =
| huquqlar =
| hajm_olcham =
}}
'''KXDR fuqarolik pasporti''' [[Koreya Xalq Demokratik Respublikasi|Koreya Xalq Demokratik Respublikasining]] ayrim fuqarolariga beriladigan rasmiy hujjatdir. Shimoliy koreyaliklarning aksariyati oʻz mamlakatini tark etish imkoniyatiga ega boʻlmagani uchun KXDR pasportlari kamdan-kam hollarda beriladi&lt;ref name&gt;{{veb manbasi| sarlavha = North Korea's passports, and how they use them| muallif = Fyodor Tertitskiy| vebsayt = NK News| sana = 29-dekabr 2014-yil| url = http://www.nknews.org/2014/12/north-koreas-passports-and-how-they-use-them/}}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
[[Fayl:Korean passport, 1905.jpg|none|thumb|The Korean Empireʼs travel passport issued in 1905.]]
Koreya yarim orolining eng qadimgi pasportlari 1902-yilda Koreya imperiyasi tomonidan ikki xil, savdo pasporti va sayohat pasporti bilan chiqarilgan. Pasportlarda xitoycha matn, shuningdek ingliz va fransuz tarjimalari mavjud.

Shimoliy Koreya pasportlari birinchi marta 1950-yillarda koreys, rus va xitoy tillarida chiqarilgan, hozirgi pasportida faqat koreys va ingliz tillari mavjud&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.nknews.org/2014/12/north-koreas-passports-and-how-they-use-them/|sarlavha=North Korea's passports, and how they use them|sana=29-dekabr 2014-yil|work=North Korea News}}&lt;/ref&gt;.
== Ustki koʻrinishi ==
KXDR pasporti muqovalari toʻq koʻk rangda, markazida [[Shimoliy Koreya gerbi|Koreya Xalq Demokratik Respublikasi Davlat gerbi]] tasvirlangan. Gerbning tepasida „조선민주주의인민공화국“ (koreyscha) va „DEMOCRATIC PEOPLEʼS REPUBLIC OF KOREA“ (inglizcha) soʻzlari, quyida „려권“ va „PASSPORT“ soʻzlari yozilgan. 려권 (ryŏgwon) soʻzi „pasport“ degan maʼnoni anglatadi, Janubiy Koreya pasportida esa 여권 (yŏgwon) deb yozilgan boʻlib, u ham „pasport“ maʼnosini bildiradi. Har ikki soʻz ham [[Hanja|hanja]]da 旅券 sifatida yozilgan xitoy-koreys soʻzlaridir, lekin faqat Janubiy Koreyada mavjud boʻlgan dastlabki tovush qoidasi tufayli ular boshqacha yoziladi.

== KXDR fuqarolik pasportlarining turlari ==

* '''Oddiy pasport''' — KXDR fuqarosiga rasmiy sabablarga koʻra chet elga chiqish yoki kasbiy, sport va akademik musobaqalarda qatnashish yoki xizmat safari uchun beriladigan pasport. KXDRga qaytgach, pasport Tashqi ishlar vazirligi tomonidan musodara qilinadi.
* '''Xizmat pasporti''' — savdo va mansabdor shaxslarga xorijga chiqish uchun boshqa xoʻjalik ishlari uchun beriladi.
* '''Diplomatik pasport''' — KXDR Tashqi ishlar vazirligi, Koreya Mehnat partiyasi va unga boʻysunuvchi boshqa xizmatlarning yuqori mansabdor shaxslariga beriladi. Boshqa mansabdor shaxslardan faqat vazir oʻrinbosarlari va yuqori mansabdagi shaxslar diplomatik pasport olishlari mumkin.

Xizmat va diplomatik pasportlar qaytarib berilishi va pasport idorasida qolishi kerak, chet elga keyingi safarlar uchun uni qayta rasmiylashtirishi mumkin. Oddiy pasport hech qachon maxsus ruxsatisiz berilmaydi va barcha egalari chet elga chiqish uchun chiqish vizasiga murojaat qilishlari kerak.

== Tarkibi ==
KXDR fuqarosining pasportida qoʻlda yozilgan ikkita shaxsiy sahifa mavjud. Birinchi sahifa pasport egasining shaxsini belgilaydi va quyidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga oladi:

# Pasport raqami.
# Toʻliq ism (koreys va ingliz tillarida).
# Tugʻilgan sana (YY-MM-DD).
# Tugʻilgan joyi.
# Millati.
# Pasportning amal qilish muddati (5 yil).
# Yaroqlilik muddati (YY-MM-DD).
# Chiqarilgan sana (YY-MM-DD).

Ikkinchi sahifa rasmiy tasdiqlash uchun.

== Pasportdagi yozuvlar ==
Pasportda quyidagi yozuv mavjud:

Koreys tilida:

:: ''이 려권소지자는 조선민주주의인민공화국의 보호를 받습니다. 이 려권소지자를 지장없이 통과시켜 주며 그에게 필요한 편의와 보호를 베풀어 줄것을 모든 관계자들에게 요청하는 바입니다.''

Inzgliz tilida:

:: ''The holder of this passport is under protection of the Democratic Peopleʼs Republic of Korea. All those whom it may concern are hereby requested to allow the holder to pass freely without let or hindrance, and to afford the holder with assistance and protection as may be necessary.''

Tarjimasi:

:: ''Ushbu pasport egasi Koreya Xalq Demokratik Respublikasi himoyasida.'' ''Barcha shaxslardan pasport egasining hech qanday toʻsiqlarsiz erkin harakatlanishiga ruxsat berishlari, zarur hollarda unga yordam va himoya bilan taʼminlashlari soʻraladi.''

[[Fayl:Visa requirements for North Korean citizens.png|700px|thumbnail|center|Shimoliy Koreya fuqarolari uchun viza talablari{{legend|#ed1c24|Shimoliy Koreya}}{{legend|#22b14c|Vizasiz kirishga ruxsat}}{{legend|#b5e61d|Kelgandan keyin olinadigan viza}}{{legend|#61c09a|eVisa}}{{legend|#79D343|Viza kelganda ham, onlayn rejimida ham mavjud}}{{legend|grey|Viza talab qilinadi}}]]

== Galereya ==
&lt;gallery&gt;
File:DPRK Passport (1950s).jpg|1950-yillardagi KXDR pasporti
File:DPRK passport 1950s version inner page.jpg|1950-yillardagi KXDR pasporti, ichki sahifa
File:DPRK Passport (1990s).png|1950-yillardagi KXDR pasporti muqovasi
File:PassDPRK.jpg|2019-yildagi KXDR pasporti
&lt;/gallery&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[Turkum:Pasport]]</text>
      <sha1>4050e5qw95vdqhnzrkovvgc99hrag20</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rossiya Federatsiyasi dengiz piyoda qo'shinlari</title>
    <ns>0</ns>
    <id>760526</id>
    <revision>
      <id>6327600</id>
      <parentid>6188142</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T19:35:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327600</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30633" sha1="4ahefjzjzcxvdmn5ci8va3puw42ysqc" xml:space="preserve">'''Dengiz piyodalari''' - bu Rossiya dengiz piyoda qo'shinlari bo'limi bo'lib, harbiy hujumlarida jangovar harakatlarni amalga oshirish, shuningdek, dengiz bazalarini, qirg'oqning muhim qismlarini va qirg'oq ob'ektlarini himoya qilish uchun mo'ljallangan

== Hikoya ==

=== Zamonaviy dengiz korpusini yaratish ===
[[Fayl:Russian naval infantryman on an FTX in Poland during BALTOPS 2003 (June 2003).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c8/Russian naval infantryman on an FTX in Poland during BALTOPS 2003 (June 2003).jpg/270px-Russian naval infantryman on an FTX in Poland during BALTOPS 2003 (June 2003).jpg|thumb|270x270px| Rossiya dengiz piyodalari korpusining kichik serjanti Daniya, Litva, Polsha va AQShdagi hamkasblarini &quot; {{Tarjima qilinmagan 3|Балтопс||en|BALTOPS}} &quot; xalqaro mashg'ulotlarida himoya qilmoqda. -2003&quot;]]
[[Fayl:RIAN_archive_369501_Russia's_Pacific_Fleet_marine_paratroopers_in_training.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2a/RIAN_archive_369501_Russia%27s_Pacific_Fleet_marine_paratroopers_in_training.jpg/270px-RIAN_archive_369501_Russia%27s_Pacific_Fleet_marine_paratroopers_in_training.jpg|thumb|270x270px| Tinch okean floti dengiz piyodalarining parashyut mashg'ulotlari. 2009-yil]]
[[Fayl:RIAN_archive_711423_Vostok_2010_Strategic_Exercise_in_Vladivostok.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/11/RIAN_archive_711423_Vostok_2010_Strategic_Exercise_in_Vladivostok.jpg/270px-RIAN_archive_711423_Vostok_2010_Strategic_Exercise_in_Vladivostok.jpg|thumb|270x270px| Vostok-2010 operativ-strategik mashqlari doirasida Tinch okean flotining Klerk burniga amfibiya qo'nishi. Vladivostok.]]
[[Fayl:Zapad-2013_strategic_military_exercises_(2101-27).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/05/Zapad-2013_strategic_military_exercises_%282101-27%29.jpg/270px-Zapad-2013_strategic_military_exercises_%282101-27%29.jpg|thumb|270x270px| &quot;G'arb-2013&quot; Rossiya-Belarus strategik mashg'ulotlarining yakuniy bosqichida dengiz piyodalarining qo'nishi.]]
[[Fayl:RussianMarines.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/RussianMarines.jpg/270px-RussianMarines.jpg|thumb|270x270px| Dengiz piyodalari Aden ko'rfazi va Afrika shoxida konvoy kemalarini qo'riqlash uchun qaroqchilikka qarshi vazifalarni ishlab chiqishmoqda]]
[[Fayl:Постоянная_группировка_ВМФ_России_в_Средиземном_море_обеспечивает_противовоздушную_оборону_над_территории_Сирии_(12).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/29/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%8F%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%B3%D1%80%D1%83%D0%BF%D0%BF%D0%B8%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B0_%D0%92%D0%9C%D0%A4_%D0%A0%D0%BE%D1%81%D1%81%D0%B8%D0%B8_%D0%B2_%D0%A1%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%B7%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D0%BE%D0%BC_%D0%BC%D0%BE%D1%80%D0%B5_%D0%BE%D0%B1%D0%B5%D1%81%D0%BF%D0%B5%D1%87%D0%B8%D0%B2%D0%B0%D0%B5%D1%82_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%82%D0%B8%D0%B2%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D0%B7%D0%B4%D1%83%D1%88%D0%BD%D1%83%D1%8E_%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%BD%D1%83_%D0%BD%D0%B0%D0%B4_%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B8_%D0%A1%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%B8_%2812%29.jpg/270px-thumbnail.jpg|thumb|270x270px| Dengiz piyodalari Suriya qirg'oqlari yaqinida O'rta yer dengizida Rossiya harbiy-dengiz flotining doimiy ishchi guruhi kemalarini himoya qiladi.]]
[[Fayl:Vday-pit3-2017.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/42/Vday-pit3-2017.jpg/270px-Vday-pit3-2017.jpg|thumb|270x270px| Sankt-Peterburgdagi G'alaba kunida dengiz floti ofitserlari askarlari,  to'liq libosda banner guruhidagi dengiz piyodalari ofitserlari. 2017-yil]]
[[Fayl:Moscow_Victory_Day_Parade_(2019)_42.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fe/Moscow_Victory_Day_Parade_%282019%29_42.jpg/270px-Moscow_Victory_Day_Parade_%282019%29_42.jpg|thumb|270x270px| Dengizchilar Ulug 'Vatan urushidagi G'alabaning 74 yilligiga bag'ishlangan paradda]]
1992-yil 14-fevralda MDH mamlakatlari Mudofaa vazirlari kengashining birinchi yig'ilishi bo'lib o'tdi, natijada SsSR harbiy-dengiz kuchlari deb o'zgartirildi. Darhaqiqat, Harbiy-dengiz floti tashkil topgan paytdan boshlab MDH, Boltiqbo'yi Shimoliy va [[Tinch okeani|tinch Okeani]] flotlarining birlashgan kuchlari to'liq Rossiya Federatsiyasining yurisdiktsiyasiga o'tdi

1992-yil 14-fevralda Rossiya Federatsiyasining yurisdiktsiyasiga o'tish bilan sobiq SSSR Harbiy-dengiz floti flotlari (KCHF bundan mustasno), shuningdek, sobiq dengiz flotining barcha harbiy qismlari va dengiz piyodalarining tuzilmalarini o'z ichiga oldi. SSSR. Yagona istisno 1989-yilda Qora dengiz flotining qirg'oq qo'shinlarini mustahkamlash uchun topshirilgan 126-qirg'oq diviziyasi edi, tarixchilarning fikriga ko'ra, u ham dengiz piyodalari bo'linmasi hisoblanadi

Rasmiy ravishda Rossiya Federatsiyasi Harbiy-dengiz floti Rossiya Federatsiyasi Prezidenti Boris Yeltsinning 1992-yil 7-maydagi 466-sonli &quot;Rossiya Federatsiyasi Qurolli Kuchlarini yaratish to'g'risida&quot; gi farmoni bilan tuzilgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://graph.document.kremlin.ru/documents/1232785|sarlavha=Указ Президента Российской Федерации от 7 мая 1992 года № 466 «О создании Вооружённых Сил Российской Федерации»|kirish sanasi=2016-01-14|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150620140235/http://graph.document.kremlin.ru/documents/1232785|arxivsana=2015-06-20}}&lt;/ref&gt;.

Qora dengiz flotining Ukraina va Rossiya Federatsiyasi o'rtasida bo'linishi 1992-yil 3-avgustda flotning MDH dengiz flotidan chiqishi bilan boshlandi va nihoyat 1997-yil 28-mayda tugadi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://ria.ru/defense_safety/20090324/165866414.html|sarlavha=История раздела Черноморского флота. Справка // © Сайт РИА «Новости» (ria.ru) 24.03.2009|kirish sanasi=2017-08-05|arxivsana=2018-03-07|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180307213443/https://ria.ru/defense_safety/20090324/165866414.html}}&lt;/ref&gt;.

Rossiya Federatsiyasi dengiz piyodalari korpusida qo'shma [[harbiy unvonlar]] berilganiga qaramay, birinchi harbiy unvonlar dengizchi, katta dengizchi hisoblanadi. Bu an'ana Sovet dengiz flotining dengiz piyodalarida paydo bo'lgan. Dengiz piyodalari zobitlarining to'liq kiyim formasi xanjar kiyishga imkon beradi.

=== Dengiz kuchlari kuni ===
SSSR Harbiy-dengiz flotida [[Dengiz piyodalari kuni|dengiz piyodalari]] korpusini tashkil etishning rasmiy sanasi yo'qligi sababli, shuningdek, tarixiy an'analarni saqlab qolish uchun 1995-yil 19-noyabrdagi 433-son buyrug'i bilan SSSR Oliy Bosh qo'mondoni. Dengiz floti, flot admirali Gromov F.N. noyabr (&lt;small&gt;16 - eski uslub&lt;/small&gt;) 1705-yil.

Sana [[Pyotr I|Buyuk Pyotrning]] farmoni e'lon qilingan kun sharafiga tanlangan, unga ko'ra birinchi dengiz polki (dengiz askarlari polki) tuzilgan.

=== Dengiz piyodalarining islohoti ===

=== aholi ===
Shakllanish davridagi Rossiya dengiz piyodalarining sonini hisoblash qiyin bo'lib tuyuladi, chunki SSSRning 1991-yilda parchalanishi paytida SSSR Harbiy-dengiz flotining deyarli to'liq yurisdiktsiyasiga kirgan dengiz piyodalarining soni to'g'risida ishonchli ma'lumotlar yo'q. RF qurolli kuchlari.

Xorijiy va rus manbalari bir-biridan sezilarli darajada farq qiladigan raqamlarni beradi. Bu, birinchi navbatda, dengiz piyodalariga qaysi tuzilmalarni kiritish kerakligi haqidagi savolga boshqacha yondashuv bilan bog'liq.

Londondagi Xalqaro Strategik Tadqiqotlar Institutining hisob-kitoblariga ko'ra, Sovet dengiz piyodalarining soni {{Nobr|17 000 человек}} ga yetdi&lt;ref name=&quot;ВМФ&quot;/&gt;.

Rossiya tarixchilarining fikriga ko'ra, ko'rsatilgan tarixiy davr uchun Tinch okean floti tarkibidagi 55-dengiz diviziyasi va Qora dengiz floti, Shimoliy flot va dengiz flotining bir qismi sifatida bitta dengiz brigadasi tomonidan taqdim etilgan dengiz tuzilmalarining umumiy soni. Boltiq floti ''dengiz piyodalarining 4 ta zaxira bo'linmasini'' o'z ichiga olishi kerak (''RDMP'' - manbada)&lt;ref name=&quot;ВМФ&quot;/&gt;.

Ushbu 4 ta bo'linma [Комм 1] 1989-1990-yillarda quruqlikdagi qo'shinlardan SSSR dengiz flotiga dengiz piyodalarini mustahkamlash uchun o'tkazildi. Dastlab, bu dengiz qirg'oqlariga kirish imkoniga ega bo'lgan harbiy okruglarning yarim kunlik motorli miltiq bo'linmalari bo'lib, ular o'tkazilgandan so'ng ''qirg'oq mudofaasi bo'linmalari'' deb nomlandi. Hammasi bo'lib, ushbu bo'linmalar tarkibida SSSR Harbiy-dengiz flotiga 16000 nafar xodim topshirildi. Shuningdek, rus tarixchilarining fikriga ko'ra, flot qo'mondonligiga bo'ysunuvchi dengiz flotining maxsus razvedka bo'linmalari&lt;ref name=&quot;ВМФ&quot;&gt;{{kitob manbasi|author=Кузин В.П., Никольский В.И.|title=Военно-морской флот СССР: 1945–1991|location=СПб.|publisher=Историческое Морское Общество|year=1996|pages=524–533|страниц=653|ref=|isbn=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;СА&quot;&gt;{{kitob manbasi|author=Феськов В.И., Голиков В.И., Калашников К.А., Слугин С.А.|title=Вооружённые Силы СССР после Второй мировой войны: от Красной Армии к Советской. Часть 1: Сухопутные войска|location=Томск|publisher=Издательство Томского университета|year=2013|pages=143–145, 184–185|страниц=640|ref=|isbn=978-5-89503-530-6}}&lt;/ref&gt; dengiz piyodalari korpusiga kiritilishi kerak.

Ushbu kuchayish munosabati bilan 1991-yil uchun Sovet dengiz piyodalarining umumiy soni turli rus manbalarida {{Nobr|26 000}}&lt;ref name=&quot;СА&quot;/&gt; dan {{Nobr|32 000 человек}}&lt;ref name=&quot;ВМФ&quot;/&gt; ni tashkil qiladi.

Rossiyadagi og'ir iqtisodiy vaziyatni hisobga olgan holda, 90-yillarda qurolli kuchlar sonini qisqartirish tendentsiyasi kuzatildi. Bu davrda dengiz piyodalari korpusida ko'plab harbiy qismlar tarqatib yuborildi va barcha tuzilmalar kesildi.

2016-yilda xorijiy manbalarga ko'ra, Rossiya dengiz flotining dengiz piyodalari korpusida {{Nobr|35 000 человек}} bor edi&lt;ref name=&quot;MB&quot;&gt;{{kitob manbasi|author=[[IISS|The International Institute for Strategic Studies (IISS)]]|chapter=раздел «Russia»|url часть=|title=«The Miltary Balance»|location=[[Абингдон (Англия)|Абингдон]]|publisher=Routledge|year=2018|volume=|pages=198|страниц=520|series=|isbn=978-1857439557|тираж=|ref=}}&lt;/ref&gt;.

Ochiq rus manbalariga ko'ra (rasmiylar tomonidan tasdiqlanmagan), 2016-yil oxirida dengiz piyodalarining soni {{Nobr|12 500 человек}} etdi&lt;ref name=&quot;ДР&quot;&gt;{{veb manbasi|url=https://defence.ru/article/morskaya-pekhota-rossii-otmechaet-311-i-den-rozhdeniya/|sarlavha=''Лихолетов И.'' Морская пехота России отмечает 311-й день рождения // Сайт «Defence.ru» 27.11.16|kirish sanasi=2018-10-16|arxivurl=https://web.archive.org/web/20181017001839/https://defence.ru/article/morskaya-pekhota-rossii-otmechaet-311-i-den-rozhdeniya/|arxivsana=2018-10-17}}&lt;/ref&gt;.

== Dengiz piyodalarining tarkibi ==
Tashkiliy jihatdan Rossiya harbiy-dengiz kuchlarining dengiz piyodalari korpusi flotlardagi tuzilmalar bilan ifodalanadi:

=== Boltiq floti ===

* Suvorov va Aleksandr Nevskiy dengiz brigadasining 336-alohida gvardiyasi Bialistok ordenlari Baltiysk
* 73-alohida dengiz muhandisi bataloni Gorodkovo.

=== Qora dengiz floti ===

* [[Sevastopol|SSSR]] tashkil topganligining 60 yilligi nomidagi Jukov dengiz piyodalari brigadasining 810-alohida gvardiya ordeni. [[Sevastopol]]

:* 382-alohida dengiz piyodalari bataloni - Temryuk (810-brigadaning bir qismi)

=== Shimoliy flot ===

* 61-alohida Kirkines Qizil Bayroq dengiz piyodalari brigadasi P. [[Murmansk viloyati|Murmansk viloyatining]] sun'iy yo'ldoshi

=== Tinch okean floti ===

* 155-alohida gvardiya dengiz piyodalari brigadasi [[Vladivostok]]
* 40-chi alohida Krasnodar-Xarbinsk ikki marta Qizil Bayroq dengiz piyodalari brigadasi - Petropavlovsk-Kamchatskiy&lt;ref&gt;''Мартов Р.'' На Камчатке прошли батальонно-тактические учения // Интернет-газета «Полуостров Камчатка» =&lt;small&gt;Электронная летопись Камчатского края&lt;/small&gt;= (poluostrov-kamchatka.ru) 10.10.2012{{deadlink|url=https://poluostrov-kamchatka.ru/pknews/detail.php?ID=36618|id=20131216104013}}&lt;/ref&gt;

=== Kaspiy flotiliyasi ===

* 177-dengiz polki (janob. Kaspiysk, Dog'iston Respublikasi)

=== Ta'lim muassasalari ===
Dengiz piyodalari korpusi uchun ofitserlarni tayyorlash quyidagi [[Harbiy oʻquv yurtlari|harbiy ta'lim muassasalarida]] quyidagi mutaxassisliklar bo'yicha amalga oshiriladi:

* [[Uzoq Sharq]] oliy qo'shma qurol qo'mondonlik maktabi [[Blagoveshchensk]])  - dengiz piyodalari vzvodining komandiri&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.dvocu.ru/publ/informacija/uslovija_priema_v_uchiilishhe/uslovija_priema_v_uchilishhe/8-1-0-201|sarlavha=Портал выпускников «Дальневосточное высшее общевойсковое командное училище»|kirish sanasi=2017-08-05|arxivsana=2017-02-25|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170225132214/http://www.dvocu.ru/publ/informacija/uslovija_priema_v_uchiilishhe/uslovija_priema_v_uchilishhe/8-1-0-201}}&lt;/ref&gt; ;
* Ryazan oliy havo-desant qo'mondonlik maktabi [[Ryazan]])  - dengiz piyodalari vzvodining komandiri&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.rvvdku-vi.ru/abiturientam/pravila-priyoma|sarlavha=Правила приёма в Рязанское высшее воздушно-десантное командное ордена Суворова дважды Краснознамённое училище имени генерала армии В. Ф. Маргелова в 2017 году|kirish sanasi=2017-08-05|arxivsana=2016-12-22|arxivurl=https://web.archive.org/web/20161222034558/http://www.rvvdku-vi.ru/abiturientam/pravila-priyoma}}&lt;/ref&gt; ;
* Mixaylovskaya harbiy artilleriya akademiyasi [[Sankt-Peterburg]])  :
** artilleriya batareyasini boshqarish vzvodining komandiri;
** artilleriya vzvod komandiri;
** tankga qarshi boshqariladigan raketalar vzvod komandiri;
** tankga qarshi vzvod komandiri.
* Rossiya harbiy-dengiz kuchlarining qo'shma o'quv markazi ([[Sankt-Peterburg]], [[Sevastopol]], [[Severodvinsk]] va [[Vladivostok|Vladivostokdagi]] filiallari)&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://function.mil.ru/news_page/country/more.htm?id=12124108@egNews|sarlavha=Объединённый учебный центр ВМФ России за зимний период обучения подготовил для флота более 3000 специалистов // Интернет-портал Министерства обороны Российской Федерации (mil.ru) 19.05.2017.|kirish sanasi=2017-08-05|arxivsana=2017-08-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170805223523/http://function.mil.ru/news_page/country/more.htm?id=12124108@egNews}}&lt;/ref&gt;.

* Uzoq Sharq oliy qo'shma qurol qo'mondonlik maktabi [[Blagoveshchensk]])
* Blagoveshchensk oliy tank qo'mondonlik maktabi (1999-yilgacha)
* Sankt-Peterburg oliy umumqo'shin qo'mondonlik bilim yurti (1999-yilgacha)
* Kolomna oliy artilleriya qo'mondonlik maktabi

== Belgilar ==

=== Rossiya dengiz piyodalari korpusi harbiy xizmatchilarining bosh kiyimida ===

=== Dengiz flotiga tegishli bo'lganligi sababli ===
&lt;gallery&gt;
Fayl:Шеврон береговых войск и морской пехоты ВМФ на левый рукав.png|(*) chap yengda
&lt;/gallery&gt;

=== Dengiz piyodalari korpusi bilan bog'langan ===
&lt;gallery&gt;
Fayl:Sleeve badge of the Naval Infantry.svg|Rossiya Mudofaa vazirining 1994-yil 28-iyuldagi N [http://docs.cntd.ru/document/9015186 210] p.117 buyrug'i bilan kiritilgan o'ng yengda. Yeng belgisi qora maydonda qizil halqa bilan o'ralgan oltin langar shaklida. Rossiya Mudofaa vazirining 1997-yil 28 martdagi 210-son buyrug'i bilan bekor qilingan.
&lt;/gallery&gt;

=== Ulanishga ko'ra ===
&lt;gallery&gt;
Fayl:61 OBrMP VSRF.png | 61-alohida Kirkines dengiz brigadasi
Fayl:810_OBrMP.jpg | 810-dengiz piyodalari brigadasi
Fayl:336th belostok marine brigade patch.png | 336-alohida gvardiya Bialystok dengiz brigadasi
Fayl:SVG.jpg | 1-Markaziy dengiz floti ekipaji, harbiy yuk eskort bataloni
&lt;/gallery&gt;

== Dengiz piyodalari korpusining harbiy unvonlari ==
Harbiy xizmatchilarning harbiy unvonlari harbiy (dengiz floti emas), oddiy va oddiylar bundan mustasn

*

{| style=&quot;border:1px solid #8888aa; background-color:#FFFFFF; padding:5px; font-size:95%; margin: 0px 12px 12px 0px;&quot; width=&quot;100%&quot;
! colspan=&quot;9&quot; |Dengiz flotining dengiz piyodalari korpusining chaqiruv va kontrakt xodimlari
|- bgcolor=&quot;#dadada&quot;
!
! colspan=&quot;2&quot; | Dengizchilar
! colspan=&quot;4&quot; | Serjantlar va brigadirlar
! colspan=&quot;2&quot; | Prashyorlar
|- align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#efefef&quot; valign=&quot;center&quot;
| Yelka tasmalari&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt;
har kuni&lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt; kiyim kodi
|[[Fayl:Матрос_ВМФ_(красный_кант).png|link=Файл:Матрос_ВМФ_(красный_кант).png|155x155px]]&lt;/img&gt;
|[[Fayl:Старший_матрос_ВМФ_(красный_кант).png|link=Файл:Старший_матрос_ВМФ_(красный_кант).png|155x155px]]&lt;/img&gt;
|[[Fayl:Младший_сержант_ВМФ_(красный_кант).png|link=Файл:Младший_сержант_ВМФ_(красный_кант).png|155x155px]]&lt;/img&gt;
|[[Fayl:Сержант_ВМФ_(красный_кант).png|link=Файл:Сержант_ВМФ_(красный_кант).png|155x155px]]&lt;/img&gt;
|[[Fayl:Старший_сержант_ВМФ_(красный_кант).png|link=Файл:Старший_сержант_ВМФ_(красный_кант).png|155x155px]]&lt;/img&gt;
|[[Fayl:Старшина_ВМФ_(красный_кант).png|link=Файл:Старшина_ВМФ_(красный_кант).png|155x155px]]&lt;/img&gt;
|[[Fayl:Прапорщик_ВМФ_(красный_кант).png|link=Файл:Прапорщик_ВМФ_(красный_кант).png|155x155px]]&lt;/img&gt;
|[[Fayl:Старший_прапорщик_ВМФ_(красный_кант).png|link=Файл:Старший_прапорщик_ВМФ_(красный_кант).png|155x155px]]&lt;/img&gt;
|- align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dadada&quot; valign=&quot;center&quot;
| Sarlavha →
| [[Matros|Dengizchi]]
| Katta dengizchi
| Jr&lt;nowiki&gt;&lt;br id=&quot;mwAVc&quot;&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;br&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;br&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;br&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt; serjant
| [[Serjant]]
| Kattaroq&lt;nowiki&gt;&lt;br id=&quot;mwAVw&quot;&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;br&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;br&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;br&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt; serjant
| usta
| Prashyor
| Kattaroq&lt;nowiki&gt;&lt;br id=&quot;mwAWM&quot;&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;br&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;br&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;br&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt; praporshoh
|- align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#efefef&quot; valign=&quot;center&quot;
| Yelka tasmalari&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt; maydon&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt; kiyim kodi
|[[Fayl:1pvt.png|link=Файл:1pvt.png|102x102px]]&lt;/img&gt;
|[[Fayl:2efr.png|link=Файл:2efr.png|102x102px]]&lt;/img&gt;
|[[Fayl:3ML.png|link=Файл:3ML.png|102x102px]]&lt;/img&gt;
|[[Fayl:4sg.png|link=Файл:4sg.png|102x102px]]&lt;/img&gt;
|[[Fayl:5stsg.png|link=Файл:5stsg.png|102x102px]]&lt;/img&gt;
|[[Fayl:6starsh.png|link=Файл:6starsh.png|102x102px]]&lt;/img&gt;
|[[Fayl:7prp.png|link=Файл:7prp.png|102x102px]]&lt;/img&gt;
|[[Fayl:8stprp.png|link=Файл:8stprp.png|102x102px]]&lt;/img&gt;
|}
{| style=&quot;border:1px solid #8888aa; background-color:#FFFFFF; padding:5px; font-size:95%; margin: 0px 12px 12px 0px;&quot; width=&quot;100%&quot;
! colspan=&quot;13&quot; |Dengiz flotining dengiz piyodalari ofitserlari
|- bgcolor=&quot;#dadada&quot;
!
! colspan=&quot;4&quot; | kichik ofitserlar
! colspan=&quot;3&quot; | katta ofitserlar
! colspan=&quot;5&quot; | katta ofitserlar
|- align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#efefef&quot; valign=&quot;center&quot;
| Yelka tasmalari&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt;
har kuni&lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt; kiyim kodi
|[[Fayl:Младший_лейтенант_ВМФ_(красный_кант).png|link=Файл:Младший_лейтенант_ВМФ_(красный_кант).png|155x155px]]&lt;/img&gt;
|[[Fayl:Лейтенант_ВМФ_(красный_кант).png|link=Файл:Лейтенант_ВМФ_(красный_кант).png|155x155px]]&lt;/img&gt;
|[[Fayl:Старший_лейтенант_ВМФ_(красный_кант).png|link=Файл:Старший_лейтенант_ВМФ_(красный_кант).png|155x155px]]&lt;/img&gt;
|[[Fayl:Капитан_ВМФ_(красный_кант).png|link=Файл:Капитан_ВМФ_(красный_кант).png|155x155px]]&lt;/img&gt;
|[[Fayl:Майор_ВМФ_(красный_кант).png|link=Файл:Майор_ВМФ_(красный_кант).png|155x155px]]&lt;/img&gt;
|[[Fayl:Подполковник_ВМФ_(красный_кант).png|link=Файл:Подполковник_ВМФ_(красный_кант).png|155x155px]]&lt;/img&gt;
|[[Fayl:Полковник_ВМФ_(красный_кант).png|link=Файл:Полковник_ВМФ_(красный_кант).png|155x155px]]&lt;/img&gt;
|[[Fayl:Генерал-майор_ВМФ_(красный_кант).png|link=Файл:Генерал-майор_ВМФ_(красный_кант).png|155x155px]]&lt;/img&gt;
|[[Fayl:Генерал-лейтенант_ВМФ_(красный_кант).png|link=Файл:Генерал-лейтенант_ВМФ_(красный_кант).png|155x155px]]&lt;/img&gt;
|[[Fayl:Генерал-полковник_ВМФ_(красный_кант).png|link=Файл:Генерал-полковник_ВМФ_(красный_кант).png|155x155px]]&lt;/img&gt;
|- align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dadada&quot; valign=&quot;center&quot;
| Sarlavha →
| ml. leytenant
| [[Leytenant]]
| Art. leytenant
| Kapitan
| [[mayor]]
| [[Podpolkovnik]]
| [[Polkovnik]]
| [[General-mayor]]
| [[General-leytenant]]
| [[General-polkovnik]]
|- align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#efefef&quot; valign=&quot;center&quot;
| Yelka tasmalari&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt;
maydon&lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt; kiyim kodi
|[[Fayl:9mllt.png|link=Файл:9mllt.png|102x102px]]&lt;/img&gt;
|[[Fayl:10lt.png|link=Файл:10lt.png|102x102px]]&lt;/img&gt;
|[[Fayl:11stlt.png|link=Файл:11stlt.png|102x102px]]&lt;/img&gt;
|[[Fayl:12kpt.png|link=Файл:12kpt.png|102x102px]]&lt;/img&gt;
|[[Fayl:13mj.png|link=Файл:13mj.png|102x102px]]&lt;/img&gt;
|[[Fayl:14podpol.png|link=Файл:14podpol.png|102x102px]]&lt;/img&gt;
|[[Fayl:15Polk.png|link=Файл:15Polk.png|102x102px]]&lt;/img&gt;
|[[Fayl:16gen1.png|link=Файл:16gen1.png|102x102px]]&lt;/img&gt;
|[[Fayl:17gen2.png|link=Файл:17gen2.png|102x102px]]&lt;/img&gt;
|[[Fayl:18gen3.png|link=Файл:18gen3.png|102x102px]]&lt;/img&gt;
|- bgcolor=&quot;#cccccc&quot;
|}

== Rossiya Federatsiyasi Qahramonlari ==
Dengiz piyodalarining ro'yxati - Rossiya Federatsiyasi Qahramonlari

# usta Azarychev, Gennadiy Alekseevich (1995)
# Gvardiya [[Podpolkovnik|podpolkovnigi]] Belyavskiy, Vladimir Anatolevich (2006)
# Gvardiya [[Podpolkovnik|podpolkovnigi]] Bernxard, Aleksey Borisovich (2022)
# leytenant Borovikov, Vladimir Valerievich&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=8160|sarlavha=Биография В. В. Боровикова на сайте «Герои страны»|kirish sanasi=2017-08-05|arxivsana=2015-03-30|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150330155317/http://warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=8160}}&lt;/ref&gt; (1995, vafotidan keyin)
# Kapitan Vdovkin, Viktor Viktorovich (1995)
# Gvardiya mayori Gaponenko, Pavel Nikolaevich&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=9764|sarlavha=Биография П. Н. Гапоненко на сайте «Герои страны»|kirish sanasi=2017-08-05|arxivsana=2015-03-30|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150330160920/http://warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=9764}}&lt;/ref&gt; (1996, vafotidan keyin)
# kapitan Gushchin, Andrey Yurievich (1995)
# Gvardiya podpolkovnigi Darkovich, Aleksandr Vasilyevich&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=8128|sarlavha=Биография А. В. Дарковича на сайте «Герои страны»|kirish sanasi=2017-08-05|arxivsana=2016-12-29|arxivurl=https://web.archive.org/web/20161229033150/http://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=8128}}&lt;/ref&gt; (1995)
# praporşik Dneprovskiy, Andrey Vladimirovich&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=5088|sarlavha=Биография А. В. Днепровского на сайте «Герои страны»|kirish sanasi=2017-08-05|arxivsana=2015-03-30|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150330061719/http://warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=5088}}&lt;/ref&gt; (1995, vafotidan keyin)
# katta general Zamishlyak, Grigoriy Mixaylovich (1995)
# michman Zaxarchuk, Andrey Nikolaevich (1995, vafotidan keyin)
# mayor Karpushenko, Vladimir Valerievich&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=8774|sarlavha=Биография В. В. Карпушенко на сайте «Герои страны»|kirish sanasi=2017-08-05|arxivsana=2017-08-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170805221322/http://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=8774}}&lt;/ref&gt; (2000)
# podpolkovnik Klimenko, Dmitriy Nikolaevich (2000)
# qorovul kapitani Kolesnikov, Evgeniy Nikolaevich&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=5087|sarlavha=Биография Е. Н. Колесникова на сайте «Герои страны»|kirish sanasi=2017-08-05|arxivsana=2016-12-29|arxivurl=https://web.archive.org/web/20161229033635/http://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=5087}}&lt;/ref&gt; (1995, vafotidan keyin)
# General-mayor Kocheshkov, Evgeniy Nikolaevich (1995)
# leytenant Kuryagin, Yuriy Gerasimovich&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=2177|sarlavha=Биография Ю. Г. Курягина на сайте «Герои страны»|kirish sanasi=2017-08-05|arxivsana=2016-12-29|arxivurl=https://web.archive.org/web/20161229033652/http://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=2177}}&lt;/ref&gt; (2000, vafotidan keyin)
# General-mayor Otrakovskiy, Aleksandr Ivanovich (2000, vafotidan keyin)
# Gvardiya kapitani Polkovnikov, Dmitriy Aleksandrovich&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=7976|sarlavha=Биография Д. А. Полковникова на сайте «Герои страны»|kirish sanasi=2017-08-05|arxivsana=2016-12-29|arxivurl=https://web.archive.org/web/20161229033152/http://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=7976}}&lt;/ref&gt; (1995)
# Serjant Tatashvili, Vladimir Vladimirovich&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=8162|sarlavha=Биография В. В. Таташвили на сайте «Герои страны»|kirish sanasi=2017-08-05|arxivsana=2016-12-29|arxivurl=https://web.archive.org/web/20161229032811/http://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=8162}}&lt;/ref&gt; (2000, vafotidan keyin)
# katta leytenant Firsov, Sergey Aleksandrovich&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=4920|sarlavha=Биография С. А. Фирсова на сайте «Герои страны»|kirish sanasi=2017-08-05|arxivsana=2015-07-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150705123616/http://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=4920}}&lt;/ref&gt; (1995, vafotidan keyin)
# Polkovnik Chernov, Aleksandr Vasilyevich&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=6406|sarlavha=Биография А. В. Чернова на сайте «Герои страны»|kirish sanasi=2017-08-05|arxivsana=2017-08-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170805222733/http://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=6406}}&lt;/ref&gt; (1996)
# Gvardiya kapitani Sheyko, Sergey Sergeevich&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=8705|sarlavha=Биография С. С. Шейко на сайте «Герои страны»|kirish sanasi=2017-08-05|arxivsana=2016-12-29|arxivurl=https://web.archive.org/web/20161229033510/http://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=8705}}&lt;/ref&gt; (1995)
# Kapitan Shulyak, Viktor Vasilyevich&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=4914|sarlavha=Биография В. В. Шуляка на сайте «Герои страны»|kirish sanasi=2017-08-05|arxivsana=2016-12-29|arxivurl=https://web.archive.org/web/20161229033809/http://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=4914}}&lt;/ref&gt; (1995)

== Galereya ==
&lt;gallery&gt;
Fayl:RR5109-0072R.png|
Fayl:RR5109-0071R.png|
Fayl:RR5109-0070R.png|
&lt;/gallery&gt;

== Shuningdek ==

* Rossiya dengiz flotining qirg'oq qo'shinlari
* Rossiya Federatsiyasi dengiz floti
* [[Dengiz piyodalari kuni|Dengiz kuchlari kuni]]
* Rossiya Federatsiyasi Qurolli Kuchlari

== Izoh ==

== Eslatmalar ==

== Tashqi havolalar va adabiyotlar ==

* [http://structure.mil.ru/structure/forces/navy/structure/marines.htm Rossiya Mudofaa vazirligi veb-saytida dengiz piyodalari]
* [http://morskoydesant.ru &quot;Sputnik&quot; dengiz piyodalarining faxriylar uyushmasi]
* [http://nvo.ng.ru/forces/2009-11-27/1_reform.html Mustaqil harbiy sharh.] [http://nvo.ng.ru/forces/2009-11-27/1_reform.html Qisqartirish va ortiqcha tarqatish]
* [https://web.archive.org/web/20120626213500/http://ryadovoy.ru/militarizm/ibsostav/dds%26antidds/marins_OOB_2a.htm Dengiz piyodalari. Tarkibi va dislokatsiyasi. 1-qism: 2-qism]
* [http://mpeh.ru &quot;Dengiz&quot; jurnali]
* [https://web.archive.org/web/20190219041159/http://www.morpeh.com/ Rossiya dengiz piyodalari]  Архивная копия 
* [https://web.archive.org/web/20180810010031/http://belostokskaya.ru/ Boltiq dengizi korpusi]
* [https://web.archive.org/web/20140201195623/http://bratishka.ru/archiv/2005/11/2005_11_4.php Uch asrlik ulug'vor ishlar]
* {{kitob manbasi|author=Абрамов Е.|chapter=Диверсионные десанты морской пехоты Северного флота в 1941–1944 годах|title=Диверсанты Второй мировой|url=https://archive.org/details/diversantyvtorom0000unse|agency=ред.-сост. Г. Пернавский|location=М.|publisher=Яуза, Эксмо|year=2008|pages=[https://archive.org/details/diversantyvtorom0000unse/page/174 175]–251|страниц=352|тираж=5000|series=Военно-исторический сборник|isbn=978-5-699-31043-2}}
* ''Abramov E.P.'' Dengiz piyodalarining jasorati: &quot;O'limgacha turing!&quot;. - M.: Yauza, Eksmo, 2013. - 416 b. - (Stalinning maxsus kuchlari. Dengiz piyodalari). - 2500 nusxa. - ISBN 978-5-699-62623-6.
[[Turkum:DPQ]]
[[Turkum:RDPQ]]</text>
      <sha1>4ahefjzjzcxvdmn5ci8va3puw42ysqc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ravshanbek Yunusov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>764304</id>
    <revision>
      <id>6327511</id>
      <parentid>6178324</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T12:55:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>2 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327511</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4983" sha1="oib2j6l5xkvdql8tes0jz7ldjzhsf1w" xml:space="preserve">{{ism+familiya|Ravshanbek|Yunusov}}
{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Ravshanbek Yunusov
 | tavallud_sana      = [[1946-yil]] [[14-fevral]]
 | vafot_sana         = [[2016-yil]] [[24-noyabr]]
 | vafot_joyi         = {{bayroq|UZB}} {{VafotJoyi|Toshkent}}
 | tavallud_joyi      = {{bayroq|SSSR}}
 | toʻliqism          = Ravshanbek Bekovich Yunusov
 | pozitsiya          = [[Himoyachi]]
 | klublar1           = {{flagicon|SSSR}} [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
 | yillar1            = 1966—1971
 | gollar1            = 3
 | yillar2            = 1972—
 | klublar2           = {{flagicon|SSSR}} [[Xonqa (futbol klubi)|Xonqa]]
 | isht1              = 90
 | isht2              = 13+
 | gollar2            = 5+
 | yoshlikyillari1    = 1956—
 | yoshlikklublari1   = Yoshlar Spartak maktabi (Toshkent)
 | yoshlikklublari2   = Dimitrovets (Toshkent)
}}
'''Ravshanbek Bekovich Yunusov''' ([[1946-yil]] [[14-fevral]] — [[2016-yil]] [[24-noyabr]], [[Toshkent]]&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=В Ташкенте ушёл из жизни известный узбекский футболист Равшан Юнусов |url=http://ru.sputniknews-uz.com/sport/20161124/4213977/unusov-pahtakor-umer.html |qaralgan sana=2022-08-03 |arxivsana=2016-11-25 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20161125050624/http://ru.sputniknews-uz.com/sport/20161124/4213977/unusov-pahtakor-umer.html }}&lt;/ref&gt;) — sovet [[Futbol|futbolchisi]], [[Himoyachi (futbol)|himoyachi]]. U [[Paxtakor (futbol klubi)|'''&quot;'''Paxtakor'''&quot;''']] &quot; tarkibida [[SSSR Oliy Ligasi|SSSR Oliy ligasi]]&lt;nowiki/&gt;da 90 ta oʻyin oʻtkazib, 3 ta gol urgan.

== Tarjimai hol ==
Toshkentning „Spartak“ oʻsmirlar sport maktabi tarbiyalanuvchisi, 1956-yildan Maʼruf Akbarov murabbiyligi qoʻl ostida tahsil olgan. Ravshanbek Bekovich yoshligida Toshkentning „Dimitrovets“ jamoasida hamda Oʻzbekiston SSR yoshlar futbol terma jamoasida ham oʻynagan.

1966-yili respublikaning asosiy jamoasi — Toshkentning [[Paxtakor (futbol klubi)|'''&quot;'''Paxtakor'''&quot;''']] jamoasiga oʻtadi. U 1966-yilning 30 avgustida Oliy ligada debyut qilib Yerevanning „Ararat“ jamoasiga qarshi oʻyinda asosiy tarkibda maydonga tushadi hamda uchrashuv oxirigacha maydonda toʻp suradi (4:1)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20161202040032/http://footballfacts.ru/matches/185793-4-1 |arxivsana=2016-12-02 |sarlavha=Match Paxtakor — Ararat. footballfacts.ru |url=http://footballfacts.ru/matches/185793-4-1 |qaralgan sana=2022-08-03}}&lt;/ref&gt;. Ushbu oʻyindan soʻng, u „Paxtakor“da oʻzining oʻrnini mustahkamlab oladi va mavsum oxirigacha yana 12 ta uchrashuvda ishtirok etadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20161202035945/http://footballfacts.ru/matches/188303-1-1 |arxivsana=2016-12-02 |sarlavha=Match Paxtakor — Dinamo M. footballfacts.ru |url=http://footballfacts.ru/matches/188303-1-1 |qaralgan sana=2022-08-03}}&lt;/ref&gt;. [[1968-yil]] [[10-aprel]]&lt;nowiki/&gt;da u Sovet Ittifoqi chempionati oliy ligasida Lev Yashin himoya qilgan Moskvaning „Dinamo“ jamoasiga qarshi oʻyinda ilk golini uradi. [[1970-yil]]&lt;nowiki/&gt;gi mavsum oʻrtalarida u jamoadagi oʻrnini yoʻqotadi va bir yildan soʻng jamoani tark etadi. Umuman olganda, u oliy ligada 90 ta oʻyin oʻtkazib, 3ta gol urgan.

„Paxtakor“ni tark etgach, ikkinchi ligada „Yangiariq“ jamoasida oʻynagan, keyinchalik bu jamoa nomini „Xonqa“ ga oʻzgartirgan.

Futbolchilik faoliyatini yakunlagach, murabbiylik va boshqaruv ishlari bilan shugʻullanishni boshlaydi. Mehnat faoliyatining soʻnggi yillarida nafaqaga chiqqunga qadar Toshkentdagi „Istiqlol“ sport majmuasiga rahbarlik qilgan. 2000-yillarda esa „Paxtakor“ faxriylari jamoasiga ustozlik qilgan.

Ravshanbek Yunusov nafaqaga chiqqan boʻlishiga qaramay, 2014-2016-yillarda [[Toshkent]] shahrining [[Yakkasaroy]] tumanidagi mahallada mahalla oqsoqoli (oʻzini oʻzi boshqarish organi boshligʻi) boʻib faoliyatini davom ettirgan.  

Ravshanbek Bekovich Yunusov [[2016-yil]] [[24-noyabr]]&lt;nowiki/&gt;da [[Toshkent]] shahrida vafot etgan. U  besh nafar qizlarning otasi va  qator nevaralarning sevimli bobosi edi.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==

* Profil na sayte FootballFacts.ru
* [https://centre1.com/uzbekistan/legenda-pahtakora-i-ego-docheri-hotyat-obustroit-tashkentskij-dvorik/ Legenda „Paxtakora“ i ego docheri xotyat obustroit tashkentskiy dvorik] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20211018192940/https://centre1.com/uzbekistan/legenda-pahtakora-i-ego-docheri-hotyat-obustroit-tashkentskij-dvorik/ |date=2021-10-18 }}
{{DEFAULTSORT|Yunusov, Ravshanbek}}
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]

[[Turkum:1946-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:14-fevralda tugʻilganlar]]
[[Turkum:2016-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:24-noyabrda vafot etganlar]]
[[Turkum:Toshkentda vafot etganlar]]
[[Turkum:SSSR erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Xonqa klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Paxtakor jamoasi futbolchilari]]</text>
      <sha1>oib2j6l5xkvdql8tes0jz7ldjzhsf1w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hayvonlar tovushlari roʻyxati</title>
    <ns>0</ns>
    <id>765036</id>
    <revision>
      <id>6327542</id>
      <parentid>6312740</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T15:47:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-58117-57</username>
        <id>322512</id>
      </contributor>
      <comment>/* Hayvon tovushlari roʻyxati */</comment>
      <origin>6327542</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23451" sha1="ax5m2fktvgh272w5j3fp3kvbf81vfo4" xml:space="preserve">[[Ingliz tili|ozbek tilida]] baʼzi soʻzlar '''hayvonlarning tovushlarini''' ifodalaydi: maʼlum hayvonlarning shovqinlari va tovushlari, ayniqsa hayvonlarning muloqot qilish uchun ishlatadigan shovqinlari. Soʻzlar [[Ot (soʻz turkumi)|otlarga]] qoʻshimcha ravishda [[Feʼl|feʼl]] yoki interjeksiyon sifatida ishlatilishi mumkin va ularning koʻpchiligi ham maxsus [[Taqlid soʻzlar|onomatopoeikdir]].

== Hayvon tovushlari roʻyxati ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Surati
!Hayvon nomi
!Tavsifi
!Ovozi
|-
|[[Fayl:Alligator.jpg|frameless]]
|[[Alligatorlar|Alligator]]
|qichqirmoq, shivirlash
|[[Fayl:27alligator2bellow.ogg|thumb|Alligator bellow]]
|-
|[[Fayl:Alpaca.jpg|frameless]]
|Alpaka
|signal qoʻngʻirogʻi, chertish / bosish, gʻoʻngʻirlash, gʻoʻngʻirlash, qichqiriq&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://modernfarmer.com/2015/09/important-question-what-sound-does-an-alpaca-make/|sarlavha=Important Question: What Sound Does An Alpaca Make?|nashriyot=Modern Farmer|qaralgan sana=29-oktabr 2021-yil}}&lt;/ref&gt;
|
|-
|[[Fayl:Roan antelope (Hippotragus equinus equinus) male.jpg|frameless]]
|[[Antilopalar|Antilopa]]
|xirillash&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Caro|first=Tim|title=Antipredator Defenses in Birds and Mammals|url=https://archive.org/details/antipredatordefe0000caro|page=[https://archive.org/details/antipredatordefe0000caro/page/250 250]|publisher=University of Chicago Press|year=2005|isbn=9780226094366}}&lt;/ref&gt;
|
|-
|[[Fayl:Badger.jpg|frameless]]
|Boʻrsiq
|irillamoq&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Schwartz|first=Charles Walsh|title=The Wild Mammals of Missouri|url=https://archive.org/details/wildmammalsofmis0000schw_q2s2_2ndedition|page=[https://archive.org/details/wildmammalsofmis0000schw_q2s2_2ndedition/page/316 316]|edition=2nd revised|publisher=University of Missouri Press|year=2001|isbn=9780826213594}}&lt;/ref&gt;
|[[Fayl:European_Badger_(Meles_meles)_(W1CDR0001490_BD4).ogg|thumb|Badger]]
|-
|[[Fayl:(1)Ghost_bats-5.jpg|frameless]]
|Koʻrshapalak
|qichqirmoq,&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=Boughman|first1=Janette Wenrick|last2=Wilkinson|first2=Gerald S.|title=Social Influences on Foraging in Bats|journal=Mammalian Social Learning: Comparative and Ecological Perspectives|issue=72|publisher=University of Cambridge Press|page=195|year=1999}}&lt;/ref&gt; chiyillash
|[[Fayl:Yannick_Dauby_-_Bats_echolocation_(CC_by).ogg|thumb|[[c:Category:Audio files of Vespertilionidae|Bats]]]]
|-
|[[Fayl:Grizzly_bears_animal_wildlife.jpg|frameless]]
|[[Ayiqlar|Ayiq]]
|qichqirmoq
|[[Fayl:Bear_growl.ogg|thumb|[[c:Category:Audio files of Ursidae|Bear cub growl]]]]
|-
|[[Fayl:European_honey_bee_extracts_nectar.jpg|frameless]]
|[[Asalari|Ari]]
|Shovqin
|[[Fayl:Hummel_bee.ogg|thumb|Hummel bee]] [[Fayl:BumbleBee1.ogg|thumb|Xylocopa pubescens (carpenter bee) offsprings]]
|-
|[[Fayl:Sibirischer tiger de edit02.jpg|frameless]]
|Yoʻlars ([[Yoʻlbars|Yoʻlbars]], [[Arslon|Sher]], [[Yaguar]], [[Qoplon]], [[Gepard]])
|boʻkirish&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.animalfactsencyclopedia.com/Big-cat-facts.html|sarlavha=Big Cat Facts|ish=Animal Facts Encyclopedia|nashriyot=Copyright by Jenise Alongi|qaralgan sana=17-mart 2016-yil}}&lt;/ref&gt;, xirallash&lt;ref name=&quot;estes&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Estes|first=Richard|title=The Behavior Guide to African Mammals: Including Hoofed Mammals, Carnivores, Primates|page=374|publisher=University of California Press|year=1991|isbn=9780520080850|url=https://archive.org/details/isbn_0520080858}}&lt;/ref&gt;
|[[Fayl:439280_schots_angry-tiger.wav|thumb|Tiger growl]][[Fayl:Jaguar_saw.flac|thumb|Jaguar making a content „sawing“ sound.]]
|-
|[[Fayl:Sorrel_(red)_Somali_-_20060816.jpg|frameless]]
|[[Mushuk]]
|meu, miyov, xirillash.
|[[Fayl:Meow.ogg|thumb|Cat meow]][[Fayl:Jupey_purring.wav|thumb|Domestic cat purring]]
|-
|[[Fayl:Cow_(Fleckvieh_breed)_Oeschinensee_Slaunger_2009-07-07.jpg|frameless]]
|[[Sigir|Qoramol]]
|moo, past tovushda
|[[Fayl:Mudchute_cow_1.ogg]][[Fayl:Stier SoundCloud Beeld en Geluid.wav]]
|-
|[[Fayl:Orpington chicken head.jpg|frameless]]
|[[Tovuq]]
|cluck, buck, crov&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|title=Why Do Roosters Crow?: First Questions and Answers about Farms|publisher=Time-Life for Children|year=1995|isbn=9780783508993|url=https://archive.org/details/whydoroosterscro0000unse}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;cha-cav, bah-gavk (erkak) &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;cock-a-doodle-doo (ayol)
|[[Fayl:Chickens demanding food.ogg]][[Fayl:Hen announcing shes lain an egg.ogg]][[Fayl:Rooster crowing.ogg|thumb|Rooster crowing]]
|-
|[[Fayl:Floury_Baker_cicada_side.JPG|frameless]]
|[[Saratonlar|Cicada]] (qanotli va baland tovushli katta hasharot)
|chiillash&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=Power|first1=Carla|author-link=Carla Power|title=Ruins with A View|journal=Newsweek International|page=24|date=4-sentabr 2000-yil}}&lt;/ref&gt;
|[[Fayl:Chorus_Cicada_singing.ogg|thumb|Cicada]]
|-
|[[Fayl:Ocypode-ceratophthalma-horned-ghost-crab-krabi-thailand.jpg|frameless]]
|Dengiz qishqichbaqasi
|chiyillash, xirrillash&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.answers.com/Q/What_sound_does_a_crab_make|sarlavha=What sound does a crab make?|ish=Answers|qaralgan sana=17-oktabr 2020-yil}}&lt;/ref&gt;
|
|-
|[[Fayl:Журавель_сірий_(Grus_grus)_на_болоті.jpg|frameless]]
|[[Turnalar|Crane]]
|clang
|[[Fayl:Grus_grus_hunneberget.ogg|thumb|Crane]]
|-
|[[Fayl:Gryllus campestris 3.jpg|frameless]]
|Cricket
|chirp
|[[Fayl:Field_cricket_unedited.ogg|thumb|Cricket]]
|-
|[[Fayl:2014-04-29_Northwestern_crow_(Corvus_caurinus).jpg|frameless]]
|Crow
|caw, cah&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Holmes|first=Hannah|title=Suburban Safari: A Year on the Lawn|url=https://archive.org/details/suburbansafariye00holm|page=[https://archive.org/details/suburbansafariye00holm/page/10 10]|publisher=Bloomsbury|year=2005|isbn=9781596918115}}&lt;/ref&gt;
|[[Fayl:Black_Crow_(Corvus_capensis)_(W1CDR0000989_BD23).ogg|thumb|Black Crow]]
|-
|[[Fayl:Long-billed Curlew eating sand crab.jpg|frameless]]
|Curlew
|pipe&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=White|first=Gilbert|title=The natural history and antiquities of Selborne. With The naturalist's calendar and miscellaneous observations|url=https://archive.org/details/naturalhistorya03whitgoog|page=[https://archive.org/details/naturalhistorya03whitgoog/page/449 449]|year=1837}}&lt;/ref&gt;
|[[Fayl:Eurasian_Curlew_(Numenius_arquata)_(W1CDR0001389_BD26).ogg|thumb|Curlew]]
|-
|[[Fayl:Swamp_deer_(Cervus_duvaucelii_branderi)_male.jpg|frameless]]
|[[Bugʻusimonlar|Deer]]
|bellow (buck), bleat (doe, fawn)
|[[Fayl:Red_Deer_(Cervus_elaphus)_(W1CDR0001424_BD3).ogg|thumb|[[c:Category:Audio files of Cervidae|Red deer]]]]
|-
|[[Fayl:Shiba inu blacktan.jpg|frameless]]
|[[It|Dog]]
|bark, howl, growl, bay
|[[Fayl:Barking_of_a_dog.ogg|thumb|[[c:Category:Audio files of Canis lupus|Dog bark]]]]
|-
|[[Fayl:Tursiops truncatus 01.jpg|frameless]]
|[[Delfin|Dolphin]]
|click&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Wilson|first=Ben|title=Dolphins of the World|url=https://archive.org/details/dolphinsofworld0000wils|page=[https://archive.org/details/dolphinsofworld0000wils/page/29 29]|publisher=Voyager Press|year=1998|isbn=9780896585362}}&lt;/ref&gt;
|[[Fayl:161691 felixblume dolphin-screaming-underwater-in-caribbean-sea-mexico.wav|thumb|Dolphin]]
|-
|[[Fayl:Donkey_(27732491454).jpg|frameless]]
|[[Eshak|Donkey]]
|hee-haw,&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Metz|first=Lorijo|title=Donkeys: Jennies, Jacks, and Foals|page=[https://archive.org/details/donkeysjenniesja0000metz/page/10 10]|publisher=The Rosen Publishing Group|year=2011|isbn=9781448806881|url=https://archive.org/details/donkeysjenniesja0000metz/page/10}}&lt;/ref&gt; bray
|[[Fayl:Домашний_Осёл,_Киприотский.ogg|thumb|[[c:Category:Audio files of Equus|Domestic donkey brays]]]]
|-
|[[Fayl:Male_mallard_duck_2.jpg|frameless]]
|Duck
|quack
|[[Fayl:Mallard (Anas platyrhynchos) (W1CDR0001518 BD17).ogg|thumb|[[c:Category:Audio files of Anas platyrhynchos|Mallard Duck]]]]
|-
|[[Fayl:White tailed eagle raftsund square crop.jpg|frameless]]
|Eagle
|screech&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|title=Caught in the Act - to Capture Bald Eagles on Film, a Husband-and-Wife Team Has Spent Years Perfecting the Art of Anticipation|journal=National Wildlife|page=24|date=February–March 2001|volume=39|issue=2|url=http://www.questiaschool.com/read/1G1-70888306/caught-in-the-act-to-capture-bald-eagles-on-film}}&lt;/ref&gt;
|[[Fayl:Bald_Eagle_Yellowstone_National_Park.ogg|thumb|Bald Eagle]]
|-
|[[Fayl:African Bush Elephant.jpg|frameless]]
|Elephant
|trumpet
|[[Fayl:Elephant_voice_-_trumpeting.ogg|thumb|[[c:Category:Audio files of Elephantidae|Elephant trumpet]]]]
|-
|[[Fayl:Dominant_tule_elk_bull,_Point_Reyes_National_Seashore.jpg|frameless]]
|Elk
|bugle (''male''),&lt;ref name=&quot;Thomas&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Thomas|first=Jack Ward|title=Elk of North America, Ecology and Management|publisher=HarperCollins|year=2002|location=New York|isbn=0-8117-0571-4}}&lt;/ref&gt; [[Qoʻy|bleat]] (''calves'')&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Ballard|first=Jack|title=Elk: A Falcon Field Guide|page=47|publisher=Morris Book Publishing|year=2012|isbn=9780762776269|quote=Elk vocalizations aren't reserved just for the bulls. Cows and... Calves may respond to the cow calls with their own low bleats. When large..}}&lt;/ref&gt;
|[[Fayl:Elkbellow.ogg|thumb|Elk bellow]]
|-
|[[Fayl:Ferret_2008.png|frameless]]
|Ferret
|dook&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Mathis|first=Christine|title=Ferrets|url=https://archive.org/details/ferretseverythin0000mort_l4e8|page=[https://archive.org/details/ferretseverythin0000mort_l4e8/page/87 87]|publisher=Barron's|year=2010|isbn=9780764143328}}&lt;/ref&gt;
|
|-
|[[Fayl:Housefly_(Musca_domestica).jpg|frameless]]
|[[Ikki qanotlilar|Fly]]
|buzz
|[[Fayl:Vleesvliegen - SoundCloud - Beeld en Geluid.ogg]]
|-
|[[Fayl:Red fox in snow, Estonia.jpg|frameless]]
|[[Tulki|Fox]]
|bark, scream, howl, snore, gecker&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=7-yanvar 2019-yil|sarlavha=What does the red fox say?|url=https://www.popsci.com/science/article/2013-09/what-sound-does-fox-make/|kirish sanasi=28-oktabr 2021-yil|ish=Popular Science|til=inglizcha}}&lt;/ref&gt;
|[[Fayl:FuchsSchreit.mp3|thumb|Fox scream]]
|-
|[[Fayl:Golden-eyed_tree_frog_(Agalychnis_annae).jpg|frameless]]
|[[Qurbaqa|Frog]]
|[[Qurbaqa|croak]], ribbit
|[[Fayl:Sonus naturalis - Soundscape XC142581.mp3|thumb|Green frog]][[Fayl:Common_Toad_(Bufo_bufo)_(W_BUFO_BUFO_R3_C2).ogg|thumb|Common Toad]]
|-
|[[Fayl:Giraffe 2019-07-28.jpg|frameless]]
|Giraffe
|bleat,&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Silverstein|first=Alvin|title=Nature's Champions: The Biggest, the Fastest, the Best|url=https://archive.org/details/natureschampions00silv_0|page=[https://archive.org/details/natureschampions00silv_0/page/19 19]|publisher=Random House|year=1980|isbn=9780486428888}}&lt;/ref&gt; hum&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=Baotic, A.|last2=Sicks, F.|last3=Stoeger, A. S.|year=2015|title=Nocturnal &quot;humming&quot; vocalizations: adding a piece to the puzzle of giraffe vocal communication|journal=BMC Research Notes|volume=8|page=425|doi=10.1186/s13104-015-1394-3|pmc=4565008|pmid=26353836}}&lt;/ref&gt;
|[[Fayl:Giraffehum3.oga|thumb|Giraffe hum]]
|-
|[[Fayl:Doe and Kid at West Godavari.jpg|frameless]]
|[[Taka (echki)|Goat]]
|bleat, maa
|[[Fayl:Herd_of_goats_bleating.ogg|thumb|Herd of goats bleating]]
|-
|[[Fayl:Canada goose flight cropped and NR.jpg|frameless]]
|Goose
|honk, hiss
|[[Fayl:Geese_Honking_(loud).ogg|thumb|Geese Honking]]
|-
|[[Fayl:Variegated_grasshopper_(Zonocerus_variegatus).jpg|frameless]]
|Grasshopper
|chirp&lt;ref name=&quot;Grasshoppers Heinrichs&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Heinrichs|first=Anna|title=Grasshoppers|url=https://archive.org/details/grasshoppersnatu00unse|page=[https://archive.org/details/grasshoppersnatu00unse/page/4 4]|publisher=Compass Point Books|year=2002|isbn=9780756501662}}&lt;/ref&gt;
|[[Fayl:Grasshoppers.ogg|thumb|Grasshoppers chirping]]
|-
|[[Fayl:Guinea_Pigs.jpg|frameless]]
|Guinea pig
|wheek&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Gunter|first=Veronika Alica|title=Pet Science: 50 Purr-fectly Woof-worthy Activities for You &amp; Your Pets|url=https://archive.org/details/petscience50purr0000gunt|page=[https://archive.org/details/petscience50purr0000gunt/page/21 21]|publisher=Lark Books|year=2006|isbn=9781579907860}}&lt;/ref&gt;
|[[Fayl:Guinea_Pig_Happy.ogg|thumb|Guinea pig]]
|-
|[[Fayl:Hamster_(1).jpg|frameless]]
|Hamster
|squeak&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Bartlett|first=Patricia Pope|title=The Hamster Handbook|page=[https://archive.org/details/hamsterhandbook00bart/page/37 37]|publisher=Barron's|year=2003|isbn=9780764122941|url=https://archive.org/details/hamsterhandbook00bart/page/37}}&lt;/ref&gt;
|
|-
|[[Fayl:European hare.jpg|frameless]]
|Hare
|squeak
|
|-
|[[Fayl:Red-tailed Hawk Buteo jamaicensis Full Body 1880px.jpg|frameless]]
|Hawk
|screech
|[[Fayl:Screaming Hawk.wav|thumb|Hawk screeching]]
|-
|[[Fayl:Erinaceus europaeus (Linnaeus, 1758).jpg|frameless]]
|Hedgehog
|snort
|[[Fayl:Hedgehog O.ogg|thumb|Hedgehog]]
|-
|[[Fayl:Hermit_crab_corcovado.jpg|frameless]]
|Hermit crab
|chirp&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Wilkins|first=Kelli A.|title=Hermit Crabs For Dummies|publisher=Wiley Publishing|year=2007|isbn=9781118068267}}&lt;/ref&gt;
|
|-
|[[Fayl:Hippo pod edit.jpg|frameless]]
|[[Suv aygʻirlari|Hippopotamus]]
|growl&lt;ref name=&quot;bumper&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Symons|first=Mitchell|title=The Bumper Book For The Loo: Facts and figures, stats and stories – an unputdownable treat of trivia|page=364|publisher=Random House|year=2012|isbn=9781448152711}}&lt;/ref&gt;
|
|-
|[[Fayl:Nokota Horses cropped.jpg|frameless]]
|[[Ot (hayvon)|Horse]]
|neigh, whinny, nicker
|[[Fayl:Wiehern.ogg|thumb|Horse]]
|-
|[[Fayl:Juvenile Male Ruby-throated Hummingbird.jpg|frameless]]
|[[Kolibrilar|Hummingbird]]
|warble
|[[Fayl:Calliope hum(a)oga.ogg|thumb|Hummingbird]]
|-
|[[Fayl:Spotted_hyena_(Crocuta_crocuta).jpg|frameless]]
|[[Sirtlonlar|Hyena]]
|laugh
|[[Fayl:Giggling_call_of_a_spotted_hyena_(Crocuta_crocuta)_-_1472-6785-10-9-S4.oga|thumb|[[c:Category:Audio files of Crocuta crocuta|Spotted Hyena]]]]
|-
|[[Fayl:Flickr - Rainbirder - Golden Jackal (1).jpg|frameless]]
|[[Shoqol|Jackal]]
|gecker&lt;ref name=&quot;estes&quot; /&gt;
|[[Fayl:Lupulella mesomelas, roep met skemer, Skeerpoort, 2022-01-01, a.mp3|thumb|Black-backed jackal]]
|-
|[[Fayl:Kangaroo au.jpeg|frameless]]
|[[Kenguru|Kangaroo]]
|chortle
|
|-
|[[Fayl:Koala in Zoo Duisburg.jpg|frameless]]
|[[Koala]]
|bellow, shriek
|
|-
|[[Fayl:Lemur.jpg|frameless]]
|Lemur
|chatter, whoop
|[[Fayl:Lemur catta--wails &amp; moans &amp; howls.ogg]]
|-
|[[Fayl:Common linnet (Linaria cannabina mediterranea) female.jpg|frameless]]
|Linnet
|chuckle&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Le Clerc|first=Georges Louis|title=The natural history of birds, from the Fr. of the count de Buffon|page=54|year=1793}}&lt;/ref&gt;
|[[Fayl:Carduelis cannabina singing.flac|thumb|Linnet]]
|-
|[[Fayl:Lion_waiting_in_Namibia.jpg|frameless]]
|[[Arslon|Lion]]
|roar, growl, snarl
|[[Fayl:Lion_raring-sound1TamilNadu178.ogg|thumb|Lion roar]]
|-
|[[Fayl:Garden_locust_(Acanthacris_ruficornis).jpg|frameless]]
|[[Chigirtka|Locust]]
|chirp&lt;ref name=&quot;Grasshoppers Heinrichs&quot; /&gt;
|[[Fayl:Locusta migratoria - sound.oga|thumb|Locust]]
|-
|[[Fayl:Elster wikipedia2.jpg|frameless]]
|Magpie
|chatter&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Birkhead|first=Tim|title=The Magpies: The Ecology and Behaviour of Black-Billed and Yellow-Billed Magpies|page=250|publisher=T &amp; AD Poyser|year=1991|isbn=9781408137772}}&lt;/ref&gt;
|[[Fayl:Yellowstone_sound_library_-_Pica_hudsonia_-_001.mp3|thumb|[[c:Category:Audio files of Pica|Magpie]]]]
|-
|[[Fayl:Monkey_eating.jpg|frameless]]
|[[Maymunlar|Monkey]]
|scream, chatter, gecker,&lt;ref name=&quot;estes&quot; /&gt; howl
|[[Fayl:Mantled_Howler_Monkey_(Alouatta_palliata)_(W_ALOUATTA_PALLIATA_R1_C2).ogg|thumb|Mantled Howler Monkey (Alouatta palliata)]]
|-
|[[Fayl:Moose-Gustav.jpg|frameless]]
|Moose
|bellow&lt;ref&gt;{{ensiklopediya manbasi|encyclopedia=International Wildlife Encyclopedia|title=Moose|page=1656|publisher=Marshall Cavendish|year=2002|url=http://www.questiaschool.com/library/119254769/international-wildlife-encyclopedia}}&lt;/ref&gt;
|[[Fayl:Moose mate.ogg|thumb|Moose]]
|-
|[[Fayl:Mosquito_Tasmania.jpg|frameless]]
|[[Chivinlar|Mosquito]]
|buzz, whine
|[[Fayl:Komar.flac|thumb|Mosquito]]
|-
|[[Fayl:Mouse_white_background.jpg|frameless]]
|Mouse
|squeak
|[[Fayl:Ultrasonic-Songs-of-Male-Mice-pbio.0030386.sa003.ogg]]
|-
|[[Fayl:Okapi-Wald1.png|frameless]]
|Okapi
|cough, bellow&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Lindsey|first=Susan Lyndaker|title=The Okapi: Mysterious Animal of Congo-Zaire|url=https://archive.org/details/okapimysteriousa0000lind|page=[https://archive.org/details/okapimysteriousa0000lind/page/34 34]|publisher=University of Texas Press|year=1999|isbn=9780292788329}}&lt;/ref&gt;
|
|-
|[[File:North American river otter.jpg|frameless]]
|Otter
|blow, chatter, chirp, creek, grunt, hiccup, hiss, scream, squeak, swish, whine, whistle, chatterchirp, purr
|[[Fayl:Smooth-coated otter sound.wav]]
|-
|[[Fayl:Talons, Great Horned Owl.jpg|frameless]]
|[[Yapaloqqushlar|Owl]]
|hoot, hiss, caterwaul for barred owls
|[[Fayl:Bubo_virginianus_-_Great_Horned_Owl_XC450919.mp3|thumb|Great horned owl]][[Fayl:Barn Owl (Tyto alba) (W TYTO ALBA R1 C16).ogg|thumb|Barn owl]]
|-
|[[Fayl:Mulga_Parrot_male_1_-_Patchewollock.jpg|frameless]]
|[[Toʻtilar|Parrot]]
|squawk, talk
|[[Fayl:Pionus_seniloides_-_White-capped_Parrot_XC251382.mp3|thumb|[[c:Category:Audio files of Pionus seniloides|White-capped Parrot]]]]
[[Fayl:Talking_Parrot_(Psittacula_krameri).ogg|thumb|Rose-ringed Parakeet]]
|-
|[[Fayl:Pfau imponierend.jpg|frameless]]
|Peacock
|scream,&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Attarde|first=I. P.|title=Encyclopedic Graded Grammar|page=25|publisher=LULU|year=2007|isbn=9781435707177}}&lt;/ref&gt; squawk, honk
|[[Fayl:Peacock1.ogg|thumb|[[c:Category:Audio files of Pavo|Peacock]]]]
|-
|[[Fayl:Manchot 01.jpg|frameless]]
|[[Pingvin|Penguin]]
|chirp, honk, trumpet, bray
|[[Fayl:King Penguin Rookery Audio.oga|thumb|King penguins]]
|-
|[[Fayl:Sow and five piglets.jpg|frameless]]
|[[Choʻchqa|Pig]]
|oink,&lt;ref name=&quot;bumper&quot; /&gt; snort,&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=QA International Collectif|title=So Many Ways to Communicate - A new way to explore the animal kingdom|year=1999|page=29|publisher=Québec Amerique|isbn=9782764409213}}&lt;/ref&gt; squeal, grunt
|[[Fayl:Mudchute_pig_1.ogg|thumb|[[c:Category:Audio files of Suidae|Pig]]]]
|-
|[[Fayl:Feral Pigeon Columba livia, Bangalore, Karnataka, India.jpg|frameless]]
|[[Kaptarlar|Pigeon]]
|coo
|[[Fayl:Wood_pigeon_call_128.ogg|thumb|Wood pigeon]]
|-
|[[Fayl:Black-Tailed_Prairie_Dog.jpg|frameless]]
|Prairie dog
|bark&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|title=Behavior of Exotic Pets|editor=Valerie V. Tynes|page=149|publisher=Blackwell|year=2010|isbn=9781118710135}}&lt;/ref&gt;
|[[Fayl:Cynomys ludovicianus barking-audio.ogg]]
|-
|[[Fayl:Callipepla californica in Kenwood - Sarah Stierch.jpg|frameless]]
|[[Bedana|Quail]]
|
|[[Fayl:Common_Quail_(Coturnix_coturnix)_(W1CDR0001390_BD1).ogg|thumb|Call of a male [[Bedana|common quail]]]]
|-
|[[Fayl:Assateague_rabbit_MD1.jpg|frameless]]
|[[Quyon (hayvon)|Rabbit]]
|squeak
|[[Fayl:Lautäußerung_Kaninchen.flac|thumb|Rabbit]]
|-
|[[Fayl:A_Raccoon_in_the_rain.jpg|frameless]]
|Raccoon
|trill&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Siegel|first=Mordecai|title=The Cat Fanciers' Association Complete Cat Book|page=136|publisher=HarperCollins|year=2004|isbn=9780062030399}}&lt;/ref&gt;
|[[Fayl:Baby_Raccoon_Chatter_1.flac|thumb|Baby Raccoon Chatter]]
|-
|[[Fayl:Rat.jpg|frameless]]
|[[Kalamush|Rat]]
|squeak
|
|-
|[[Fayl:Raven.JPG|frameless]]
|Raven
|caw
|[[Fayl:Common_Raven_(Corvus_corax)_(W1CDR0001449_BD6).ogg|thumb|[[c:Category:Audio files of Corvus corax|Common Raven]]]]
|-
|[[Fayl:Rhino in Solio Reserve.jpg|frameless]]
|[[Karkidonlar|Rhinoceros]]
|bellow
|
|-
|[[Fayl:Rook-2408377_1920.jpg|frameless]]
|Rook
|caw
|[[Fayl:Corvus frugilegus.ogg]]
|-
|[[Fayl:Common_seal_(Phoca_vitulina).jpg|frameless]]
|[[Kurakoyoqlilar (sut emizuvchilar)|Seal]]
|bark&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=McCausland|first1=Jim|title=Hood Canal Hideaway: Between Seattle and the Olympics, an Unsung Getaway Just Got Better|journal=Sunset|volume=214|issue=5|page=64+|date=2005-yil may|url=http://www.questiaschool.com/read/1G1-131958512/hood-canal-hideaway-between-seattle-and-the-olympics}}&lt;/ref&gt;
|
|-
|[[Fayl:Stubai - Tiroler Bergschaf -BT- 01.jpg|frameless]]
|[[Qoʻy|Sheep]]
|bleat
|[[Fayl:Sheep_bleating.ogg|thumb|Sheep]]
|-
|[[File:Trimeresurus sabahi fucatus, Banded pit viper - Takua Pa District, Phang-nga Province (46710893582).jpg|230px]]
|[[Ilonlar|Snake]]
|hiss, rattle
|[[Fayl:Rattlesnake.ogg|thumb|Rattlesnake]]
|-
|[[Fayl:Eopsaltria_australis_-_Mogo_Campground.jpg|frameless]]
|[[Sayroqi qushlar|Songbird]]
|chirrup, chirp, tweet, sing, &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;warble (''[[Toʻrgʻaylar|larks]] / warblers / wrens''),&lt;ref name=&quot;strengthen&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Rao|first=S. N.|title=Strengthen Your English|page=26|publisher=V. V. K. Subburaj|year=2004|isbn=9788172540531}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Stallcup|first=Rich|title=Birds of California: A Guide to Viewing Distinctive Varieties|page=38|publisher=American Traveler|year=1993|isbn=9781558381322}}&lt;/ref&gt; twitter (''sparrows'')&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Sharma|first=S. D.|page=365|title=A Text Book of Scientific and Technical Communication Writing for Engineers and Professionals|publisher=Sarup &amp; Sons|edition=3rd|year=2007|isbn=9788176257510}}&lt;/ref&gt;
|[[Fayl:30goldfinch.ogg|thumb|Goldfinch]]
|-
|[[Fayl:Squirrel_posing.jpg|frameless]]
|Squirrel
|squeak
|[[Fayl:Squirrel squealing-audio.ogg]]
|-
|[[Fayl:Swan_In_Water.jpg|frameless]]
|[[Oqqushlar|Swan]]
|cry, trumpet, bugle
|[[Fayl:Cygnus_buccinator_-_Trumpeter_Swan_-_XC96531.ogg|thumb|[[c:Category:Audio files of Cygnus|Trumpeter swan]]]]
|-
|[[Fayl:Schabrackentapir Tapirus indicus Tiergarten-Nuernberg-1.jpg|frameless]]
|Tapir
|squeak&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|title=Endangered Wildlife and Plants of the World|url=https://archive.org/details/endangeredwildli12mars|publisher=Marshall Cavendish|page=1460|year=2001|isbn=9780761471943}}&lt;/ref&gt;
|
|-
|[[Fayl:Tokay_gecko_(Gekko_gecko)_-_Indonesia.jpg|frameless]]
|Tokay gecko
|croak&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Perez|first=Larry|title=Snake in the Grass: An Everglades Invasion|url=https://archive.org/details/snakeingrassever0000pere|page=[https://archive.org/details/snakeingrassever0000pere/page/55 55]|publisher=Pineapple Press|year=2012|isbn=9781561645138}}&lt;/ref&gt;
|[[Fayl:Mating call of a male Tokay gecko (Gekko gecko).ogg|thumb|Tokay gecko mating call]]
|-
|[[Fayl:Male_wild_turkey_(Meleagris_gallopavo)_strutting.jpg|frameless]]
|Turkey
|gobble
|[[Fayl:Meleagris_gallopavo_-_Wild_Turkey_XC136045.ogg|thumb|[[c:Category:Audio files of Meleagris gallopavo|Wild Turkey]]]]
|-
|[[Fayl:Turkey vulture (Cathartes aura) in flight.JPG|frameless]]
|Vulture
|scream
|[[Fayl:Turkey Vulture.ogg|thumb|Vulture]]
|-
|[[Fayl:Walrus.jpg|frameless]]
|[[Morj|Walrus]]
|groan
|
|-
|[[Fayl:Mother_and_baby_sperm_whale.jpg|frameless]]
|[[Kitlar|Whale]]
|sing
|[[Fayl:Humpback-Whale-Song-and-Foraging-Behavior-on-an-Antarctic-Feeding-Ground-pone.0051214.s001.oga|thumb|Humpback whale]][[Fayl:Killer_whale.ogg|thumb|Killer Whale]]
|-
|[[Fayl:A_young_wild_boar_in_his_environment.jpg|frameless]]
|[[Toʻngʻiz|Wild boar]]
|grumble
|[[Fayl:Boar.Grwls(1).ogg|thumb|Wild boar]]
|-
|[[Fayl:Mexican_Wolf_2_yfb-edit_1.jpg|frameless]]
|[[Boʻri|Wolf]]
|howl, growl, bay
|[[Fayl:Wolf_howls.ogg|thumb|[[c:Category:Audio files of Canis lupus|Wolf howls]]]]
|-
|[[Fayl:Equus_zebra_hartmannae_-_Etosha_2015.jpg|frameless]]
|[[Zebra]]
|neigh, whinny, nicker
|
|}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
{{Commons category|Audio files of animal sounds}}
* [http://www.animal-sounds.org Hayvonlar tovushlari roʻyxati] {{ref-en}}

{{Tashqi havolalar}}</text>
      <sha1>ax5m2fktvgh272w5j3fp3kvbf81vfo4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tungi ilon</title>
    <ns>0</ns>
    <id>766356</id>
    <revision>
      <id>6327479</id>
      <parentid>6271218</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T12:22:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Husanowar</username>
        <id>188359</id>
      </contributor>
      <origin>6327479</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5695" sha1="jdaiaewci00phb6p0lb4wsjqvof121x" xml:space="preserve">{{xatolar}}
[[Fayl:Hypsiglena_torquata_jani.jpg|thumb]]

'''Tungi ilon''' (''Hypsiglena torquata'') — orqa tishli [[Suvilonlar|kolubridlarning]] bir [[Tur (biologiya)|turi]]. U [[Kanada|Kanadaning]] [[Britaniya Kolumbiyasi|Britaniya Kolumbiyasidan]] AQShning gʻarbiy qismidan Meksikagacha joylashgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://dwrcdc.nr.utah.gov/rsgis2/Search/Display.asp?FlNm=hypstorq|sarlavha=Utah Division of Wildlife Resources|ish=dwrcdc.nr.utah.gov|arxivurl=https://web.archive.org/web/20030611095757/http://dwrcdc.nr.utah.gov/rsgis2/Search/Display.asp?FlNm=hypstorq|arxivsana=2003-06-11}} &lt;/ref&gt;. Bu ilon oʻziga xos tabiiy yoʻl bilan koʻpayadi.

== ''H. torquata'' ichida ilgari tan olingan kichik turlar ==

* ''Hypsiglena torquata affinis'' &lt;small&gt;Boulenger, 1894&lt;/small&gt; — Boulengerning tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata baueri'' &lt;small&gt;Zweifel, 1958&lt;/small&gt; — Sedros orolining tungi iloni, Bauerning tungi iloni&lt;ref&gt;Beolens B, Watkins M, Grayson M. 2011. ''The Eponym Dictionary of Reptiles''. Baltimore: Johns Hopkins University Press. xiii + 296 pp. {{ISBN|978-1-4214-0135-5}}. (''Hypsiglena torquata baueri'', p. 19).&lt;/ref&gt;
* ''Hypsiglena torquata catalinae'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1966&lt;/small&gt; — Santa Catalina tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata chlorophaea'' &lt;small&gt;(Cope, 1860)&lt;/small&gt; — [[Sonora|Sonoran]] tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata deserticola'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1966&lt;/small&gt; — choʻlda tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata gularis'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1954&lt;/small&gt; yil — Isla Partida tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata jani'' &lt;small&gt;(Dugès, 1866)&lt;/small&gt; — Texasdagi tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata klauberi'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1944 yil&lt;/small&gt; — [[San Diego|San-Diegodagi]] tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata loreala'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1944 yil&lt;/small&gt; — Mesa Verde tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata martinensis'' &lt;small&gt;WW Tanner va Banta 1962&lt;/small&gt; — San-Martin orolidagi tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata nuchalata'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1943 yil&lt;/small&gt; — [[Kaliforniya]] tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata ochrorhyncha'' &lt;small&gt;Cope, 1860&lt;/small&gt; — dogʻli tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata tiburonensis'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1981&lt;/small&gt; — Tiburon orolidagi tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata torquata'' &lt;small&gt;(Gyunter, 1860)&lt;/small&gt; — yoqali tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata tortugaensis'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1944 yil&lt;/small&gt; — Isla tortuga tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata unaocularis'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1944 yil&lt;/small&gt; — Klarion orolidagi tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata venusta'' &lt;small&gt;[[:fr:François Mocquard|Mocquard]], 1899&lt;/small&gt; — markaziy [[Kaliforniya (yarim orol)|Baja]] tungi iloni

Quyidagi maʼlumotlarning aksariyati ''Hypsiglena'' ichidagi turli turlarga tegishli.

== Morfologiya va fiziologiya ==
=== Tavsifi ===
Umumiy uzunligi 30-66 sm. U och kulrang, och jigarrang yoki bej rangga ega, orqa va yon tomonlarida quyuq kulrang yoki jigarrang dogʻlar mavjud. Tungi [[ilon]]ning boshi ancha tekis va uchburchak shaklida boʻlib, odatda boʻynida bir juft toʻq jigarrang dogʻlar mavjud. Bundan tashqari, koʻz orqasida oq yoki och kulrang yuqori labial tarozilarga qarama-qarshi boʻlgan qora yoki toʻq jigarrang chiziq bor va koʻz qorachigʻi vertikaldir. Qorin oq yoki sargʻish rangga ega. Ayollar odatda erkaklarga qaraganda uzunroq va ogʻirroqdir.

=== Zahar ===
Tungi ilon odamlarga hech qanday xavf tugʻdirmasa ham, u ozgina zaharli va oʻljasini boʻysundirish uchun bu zahardan foydalanadi.

== Tarqalishi va yashash joyi ==
 
Tungi ilon shimolda Britaniya Kolumbiyasining janubida va janubda Gerreroda, Meksikada topilgan. Tungi ilonning sharqiy diapazoni Texasgacha choʻzilgan. Shunga qaramay, tungi ilonning juda sirli tabiati tufayli [[aholi zichligi]] va aniq diapazoni haqida koʻp narsa maʼlum emas.

Tungi ilon turli xil yashash joylarida, shu jumladan oʻtloqlarda, choʻllarda, oʻtloqlarda, chaparral, oʻrmonzorlarda, tikanli butazorlarda, tikanli oʻrmonlarda va togʻ oʻtloqlarida uchraydi. Toshli va qumli hududlarda tungi ilonlar yashaydi va 8500 futdan (2600 m) oshiq balandliklar qayd etilgan. Tungi ilon sutemizuvchilarning chuqurlarida ham yashashi maʼlum.

== Ekologiya ==
=== Xulq-atvor ===
Maʼlumki, tungi ilonlar ham krepuskulyar (eng faol tong va kechqurun), ham tungi. Ular odatda tunda yoʻllarni kesib oʻtayotganda koʻrinadi, lekin kunduzi toshlar, taxtalar, oʻlik novdalar va boshqa sirt axlatlari ostida topilishi mumkin. Tungi ilonlar qish oylarida uxlaydilar va yoz faslida uyquga ketishadi. Ular odatda apreldan oktyabrgacha eng faol boʻlib, faollik choʻqqisi odatda iyun oyida sodir boʻladi. Agar xavf tugʻilsa, tungi ilon xavf ostida oʻralib, boshini uchburchak mudofaa shaklida tekislashi mumkin.

=== Parhez ===
Ularning asosiy oʻljasi [[Kaltakesaklar|kaltakesaklardir]] . [[Aydaho|Aydaxo]] janubi-gʻarbiy qismida oʻtkazilgan tadqiqot shuni koʻrsatdiki, tungi ilonning ratsioni asosan yonboshi kaltakesaklar (''Uta stansburiana'') va ularning [[Tuxum|tuxumlaridan iborat]] . Boshqa oʻljalar orasida balogʻatga etmagan çıngʻıraklı ilonlar va koʻr ilonlar, [[Dumli amfibiyalar|salamanders]], [[Qurbaqa|qurbaqalar]] va yirik [[hasharotlar]] mavjud.

=== Koʻpaytirish ===
Tungi ilonlar bahorda juftlashadi va urgʻochilar apreldan avgustgacha 2-9 ta tuxum [[Tuxum|qoʻyadi]] . Tuxum 7 dan 8 haftagacha, odatda yoz oxirida chiqadi. Erkaklar bir yildan keyin jinsiy etuklikka erishadilar.

== Asirlikda ==
 
Maʼlumki, tungi ilonlar itoatkor va oson ishlov berishadi. Asirga olingan tungi ilonlar 12 yildan ortiq yashagan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Gipsiglena]]
[[Turkum:Ilonlar]]</text>
      <sha1>jdaiaewci00phb6p0lb4wsjqvof121x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327482</id>
      <parentid>6327479</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T12:25:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Husanowar</username>
        <id>188359</id>
      </contributor>
      <origin>6327482</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5700" sha1="p02qpq0qvvwhg97jbr2mjxsk19qk59c" xml:space="preserve">{{xatolar}}
[[Fayl:Hypsiglena_torquata_jani.jpg|thumb]]

'''Tungi ilon''' (''Hypsiglena torquata'') — orqa tishli [[Suvilonlar|kolubridlarning]] bir [[Tur (biologiya)|turi]]. U [[Kanada|Kanadaning]] [[Britaniya Kolumbiyasi|Britaniya Kolumbiyasidan]] AQShning gʻarbiy qismidan Meksikagacha joylashgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://dwrcdc.nr.utah.gov/rsgis2/Search/Display.asp?FlNm=hypstorq|sarlavha=Utah Division of Wildlife Resources|ish=dwrcdc.nr.utah.gov|arxivurl=https://web.archive.org/web/20030611095757/http://dwrcdc.nr.utah.gov/rsgis2/Search/Display.asp?FlNm=hypstorq|arxivsana=2003-06-11}} &lt;/ref&gt;. Bu ilon oʻziga xos tabiiy yoʻl bilan koʻpayadi.

== ''H. torquata'' ichida ilgari tan olingan kichik turlar ==

* ''Hypsiglena torquata affinis'' &lt;small&gt;Boulenger, 1894&lt;/small&gt; — Boulengerning tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata baueri'' &lt;small&gt;Zweifel, 1958&lt;/small&gt; — Sedros orolining tungi iloni, Bauerning tungi iloni&lt;ref&gt;Beolens B, Watkins M, Grayson M. 2011. ''The Eponym Dictionary of Reptiles''. Baltimore: Johns Hopkins University Press. xiii + 296 pp. {{ISBN|978-1-4214-0135-5}}. (''Hypsiglena torquata baueri'', p. 19).&lt;/ref&gt;
* ''Hypsiglena torquata catalinae'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1966&lt;/small&gt; — Santa Catalina tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata chlorophaea'' &lt;small&gt;(Cope, 1860)&lt;/small&gt; — [[Sonora|Sonoran]] tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata deserticola'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1966&lt;/small&gt; — choʻlda tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata gularis'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1954&lt;/small&gt; yil — Isla Partida tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata jani'' &lt;small&gt;(Dugès, 1866)&lt;/small&gt; — Texasdagi tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata klauberi'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1944 yil&lt;/small&gt; — [[San Diego|San-Diegodagi]] tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata loreala'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1944 yil&lt;/small&gt; — Mesa Verde tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata martinensis'' &lt;small&gt;WW Tanner va Banta 1962&lt;/small&gt; — San-Martin orolidagi tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata nuchalata'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1943 yil&lt;/small&gt; — [[Kaliforniya]] tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata ochrorhyncha'' &lt;small&gt;Cope, 1860&lt;/small&gt; — dogʻli tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata tiburonensis'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1981&lt;/small&gt; — Tiburon orolidagi tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata torquata'' &lt;small&gt;(Gyunter, 1860)&lt;/small&gt; — yoqali tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata tortugaensis'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1944 yil&lt;/small&gt; — Isla tortuga tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata unaocularis'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1944 yil&lt;/small&gt; — Klarion orolidagi tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata venusta'' &lt;small&gt;[[:fr:François Mocquard|Mocquard]], 1899&lt;/small&gt; — markaziy [[Kaliforniya (yarim orol)|Baja]] tungi iloni

Quyidagi maʼlumotlarning aksariyati ''Hypsiglena'' ichidagi turli turlarga tegishli.

== Morfologiya va fiziologiya ==
=== Tavsifi ===
Umumiy uzunligi 30-66 sm. U och kulrang, och jigarrang yoki to'q sariq angga ega, orqa va yon tomonlarida to'q kulrang yoki jigarrang dogʻlar mavjud. Tungi [[ilon]]ning boshi ancha yassi va uchburchak shaklida boʻlib, odatda boʻynida bir juft toʻq jigarrang dogʻlar mavjud. Bundan tashqari, koʻz orqasida oq yoki och kulrang yuqori labial tarozilarga qarama-qarshi boʻlgan qora yoki toʻq jigarrang chiziq bor va koʻz qorachigʻi vertikaldir. Qorin oq yoki sargʻish rangga ega. Ayollar odatda erkaklarga qaraganda uzunroq va ogʻirroqdir.

=== Zahar ===
Tungi ilon odamlarga hech qanday xavf tugʻdirmasa ham, u ozgina zaharli va oʻljasini boʻysundirish uchun bu zahardan foydalanadi.

== Tarqalishi va yashash joyi ==
 
Tungi ilon shimolda Britaniya Kolumbiyasining janubida va janubda Gerreroda, Meksikada topilgan. Tungi ilonning sharqiy diapazoni Texasgacha choʻzilgan. Shunga qaramay, tungi ilonning juda sirli tabiati tufayli [[aholi zichligi]] va aniq diapazoni haqida koʻp narsa maʼlum emas.

Tungi ilon turli xil yashash joylarida, shu jumladan oʻtloqlarda, choʻllarda, oʻtloqlarda, chaparral, oʻrmonzorlarda, tikanli butazorlarda, tikanli oʻrmonlarda va togʻ oʻtloqlarida uchraydi. Toshli va qumli hududlarda tungi ilonlar yashaydi va 8500 futdan (2600 m) oshiq balandliklar qayd etilgan. Tungi ilon sutemizuvchilarning chuqurlarida ham yashashi maʼlum.

== Ekologiya ==
=== Xulq-atvor ===
Maʼlumki, tungi ilonlar ham krepuskulyar (eng faol tong va kechqurun), ham tungi. Ular odatda tunda yoʻllarni kesib oʻtayotganda koʻrinadi, lekin kunduzi toshlar, taxtalar, oʻlik novdalar va boshqa sirt axlatlari ostida topilishi mumkin. Tungi ilonlar qish oylarida uxlaydilar va yoz faslida uyquga ketishadi. Ular odatda apreldan oktyabrgacha eng faol boʻlib, faollik choʻqqisi odatda iyun oyida sodir boʻladi. Agar xavf tugʻilsa, tungi ilon xavf ostida oʻralib, boshini uchburchak mudofaa shaklida tekislashi mumkin.

=== Parhez ===
Ularning asosiy oʻljasi [[Kaltakesaklar|kaltakesaklardir]] . [[Aydaho|Aydaxo]] janubi-gʻarbiy qismida oʻtkazilgan tadqiqot shuni koʻrsatdiki, tungi ilonning ratsioni asosan yonboshi kaltakesaklar (''Uta stansburiana'') va ularning [[Tuxum|tuxumlaridan iborat]] . Boshqa oʻljalar orasida balogʻatga etmagan çıngʻıraklı ilonlar va koʻr ilonlar, [[Dumli amfibiyalar|salamanders]], [[Qurbaqa|qurbaqalar]] va yirik [[hasharotlar]] mavjud.

=== Koʻpaytirish ===
Tungi ilonlar bahorda juftlashadi va urgʻochilar apreldan avgustgacha 2-9 ta tuxum [[Tuxum|qoʻyadi]] . Tuxum 7 dan 8 haftagacha, odatda yoz oxirida chiqadi. Erkaklar bir yildan keyin jinsiy etuklikka erishadilar.

== Asirlikda ==
 
Maʼlumki, tungi ilonlar itoatkor va oson ishlov berishadi. Asirga olingan tungi ilonlar 12 yildan ortiq yashagan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Gipsiglena]]
[[Turkum:Ilonlar]]</text>
      <sha1>p02qpq0qvvwhg97jbr2mjxsk19qk59c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327487</id>
      <parentid>6327482</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T12:27:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Husanowar</username>
        <id>188359</id>
      </contributor>
      <origin>6327487</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5710" sha1="4hwlmghyns04zi79zh1l2nw6gn47ypb" xml:space="preserve">{{xatolar}}
[[Fayl:Hypsiglena_torquata_jani.jpg|thumb]]

'''Tungi ilon''' (''Hypsiglena torquata'') — orqa tishli [[Suvilonlar|kolubridlarning]] bir [[Tur (biologiya)|turi]]. U [[Kanada|Kanadaning]] [[Britaniya Kolumbiyasi|Britaniya Kolumbiyasidan]] AQShning gʻarbiy qismidan Meksikagacha joylashgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://dwrcdc.nr.utah.gov/rsgis2/Search/Display.asp?FlNm=hypstorq|sarlavha=Utah Division of Wildlife Resources|ish=dwrcdc.nr.utah.gov|arxivurl=https://web.archive.org/web/20030611095757/http://dwrcdc.nr.utah.gov/rsgis2/Search/Display.asp?FlNm=hypstorq|arxivsana=2003-06-11}} &lt;/ref&gt;. Bu ilon oʻziga xos tabiiy yoʻl bilan koʻpayadi.

== ''H. torquata'' ichida ilgari tan olingan kichik turlar ==

* ''Hypsiglena torquata affinis'' &lt;small&gt;Boulenger, 1894&lt;/small&gt; — Boulengerning tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata baueri'' &lt;small&gt;Zweifel, 1958&lt;/small&gt; — Sedros orolining tungi iloni, Bauerning tungi iloni&lt;ref&gt;Beolens B, Watkins M, Grayson M. 2011. ''The Eponym Dictionary of Reptiles''. Baltimore: Johns Hopkins University Press. xiii + 296 pp. {{ISBN|978-1-4214-0135-5}}. (''Hypsiglena torquata baueri'', p. 19).&lt;/ref&gt;
* ''Hypsiglena torquata catalinae'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1966&lt;/small&gt; — Santa Catalina tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata chlorophaea'' &lt;small&gt;(Cope, 1860)&lt;/small&gt; — [[Sonora|Sonoran]] tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata deserticola'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1966&lt;/small&gt; — choʻlda tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata gularis'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1954&lt;/small&gt; yil — Isla Partida tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata jani'' &lt;small&gt;(Dugès, 1866)&lt;/small&gt; — Texasdagi tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata klauberi'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1944 yil&lt;/small&gt; — [[San Diego|San-Diegodagi]] tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata loreala'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1944 yil&lt;/small&gt; — Mesa Verde tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata martinensis'' &lt;small&gt;WW Tanner va Banta 1962&lt;/small&gt; — San-Martin orolidagi tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata nuchalata'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1943 yil&lt;/small&gt; — [[Kaliforniya]] tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata ochrorhyncha'' &lt;small&gt;Cope, 1860&lt;/small&gt; — dogʻli tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata tiburonensis'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1981&lt;/small&gt; — Tiburon orolidagi tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata torquata'' &lt;small&gt;(Gyunter, 1860)&lt;/small&gt; — yoqali tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata tortugaensis'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1944 yil&lt;/small&gt; — Isla tortuga tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata unaocularis'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1944 yil&lt;/small&gt; — Klarion orolidagi tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata venusta'' &lt;small&gt;[[:fr:François Mocquard|Mocquard]], 1899&lt;/small&gt; — markaziy [[Kaliforniya (yarim orol)|Baja]] tungi iloni

Quyidagi maʼlumotlarning aksariyati ''Hypsiglena'' ichidagi turli turlarga tegishli.

== Morfologiya va fiziologiya ==
=== Tavsifi ===
Umumiy uzunligi 30-66 sm. U och kulrang, och jigarrang yoki to'q sariq angga ega, orqa va yon tomonlarida to'q kulrang yoki jigarrang dogʻlar mavjud. Tungi [[ilon]]ning boshi ancha yassi va uchburchak shaklida boʻlib, odatda boʻynida bir juft toʻq jigarrang dogʻlar mavjud. Bundan tashqari, koʻz orqasida oq yoki och kulrang yuqori labial tarozilarga qarama-qarshi boʻlgan qora yoki toʻq jigarrang chiziq bor va koʻz qorachigʻi vertikaldir. Qorin oq yoki sargʻish rangga ega. Urg'ochi ilonlar odatda erkaklariga qaraganda uzunroq va ogʻirroqdir.

=== Zahar ===
Tungi ilon odamlarga hech qanday xavf tugʻdirmasa ham, u ozgina zaharli va oʻljasini boʻysundirish uchun bu zahardan foydalanadi.

== Tarqalishi va yashash joyi ==
 
Tungi ilon shimolda Britaniya Kolumbiyasining janubida va janubda Gerreroda, Meksikada topilgan. Tungi ilonning sharqiy diapazoni Texasgacha choʻzilgan. Shunga qaramay, tungi ilonning juda sirli tabiati tufayli [[aholi zichligi]] va aniq diapazoni haqida koʻp narsa maʼlum emas.

Tungi ilon turli xil yashash joylarida, shu jumladan oʻtloqlarda, choʻllarda, oʻtloqlarda, chaparral, oʻrmonzorlarda, tikanli butazorlarda, tikanli oʻrmonlarda va togʻ oʻtloqlarida uchraydi. Toshli va qumli hududlarda tungi ilonlar yashaydi va 8500 futdan (2600 m) oshiq balandliklar qayd etilgan. Tungi ilon sutemizuvchilarning chuqurlarida ham yashashi maʼlum.

== Ekologiya ==
=== Xulq-atvor ===
Maʼlumki, tungi ilonlar ham krepuskulyar (eng faol tong va kechqurun), ham tungi. Ular odatda tunda yoʻllarni kesib oʻtayotganda koʻrinadi, lekin kunduzi toshlar, taxtalar, oʻlik novdalar va boshqa sirt axlatlari ostida topilishi mumkin. Tungi ilonlar qish oylarida uxlaydilar va yoz faslida uyquga ketishadi. Ular odatda apreldan oktyabrgacha eng faol boʻlib, faollik choʻqqisi odatda iyun oyida sodir boʻladi. Agar xavf tugʻilsa, tungi ilon xavf ostida oʻralib, boshini uchburchak mudofaa shaklida tekislashi mumkin.

=== Parhez ===
Ularning asosiy oʻljasi [[Kaltakesaklar|kaltakesaklardir]] . [[Aydaho|Aydaxo]] janubi-gʻarbiy qismida oʻtkazilgan tadqiqot shuni koʻrsatdiki, tungi ilonning ratsioni asosan yonboshi kaltakesaklar (''Uta stansburiana'') va ularning [[Tuxum|tuxumlaridan iborat]] . Boshqa oʻljalar orasida balogʻatga etmagan çıngʻıraklı ilonlar va koʻr ilonlar, [[Dumli amfibiyalar|salamanders]], [[Qurbaqa|qurbaqalar]] va yirik [[hasharotlar]] mavjud.

=== Koʻpaytirish ===
Tungi ilonlar bahorda juftlashadi va urgʻochilar apreldan avgustgacha 2-9 ta tuxum [[Tuxum|qoʻyadi]] . Tuxum 7 dan 8 haftagacha, odatda yoz oxirida chiqadi. Erkaklar bir yildan keyin jinsiy etuklikka erishadilar.

== Asirlikda ==
 
Maʼlumki, tungi ilonlar itoatkor va oson ishlov berishadi. Asirga olingan tungi ilonlar 12 yildan ortiq yashagan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Gipsiglena]]
[[Turkum:Ilonlar]]</text>
      <sha1>4hwlmghyns04zi79zh1l2nw6gn47ypb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327489</id>
      <parentid>6327487</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T12:28:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Husanowar</username>
        <id>188359</id>
      </contributor>
      <origin>6327489</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5935" sha1="lwgcmpvay2dyufeui174f8utpdnlxyg" xml:space="preserve">{{xatolar}}
[[Fayl:Hypsiglena_torquata_jani.jpg|thumb]]

'''Tungi ilon''' (''Hypsiglena torquata'') — orqa tishli [[Suvilonlar|kolubridlarning]] bir [[Tur (biologiya)|turi]]. U [[Kanada|Kanadaning]] [[Britaniya Kolumbiyasi|Britaniya Kolumbiyasidan]] AQShning gʻarbiy qismidan Meksikagacha joylashgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://dwrcdc.nr.utah.gov/rsgis2/Search/Display.asp?FlNm=hypstorq|sarlavha=Utah Division of Wildlife Resources|ish=dwrcdc.nr.utah.gov|arxivurl=https://web.archive.org/web/20030611095757/http://dwrcdc.nr.utah.gov/rsgis2/Search/Display.asp?FlNm=hypstorq|arxivsana=2003-06-11}} &lt;/ref&gt;. Bu ilon oʻziga xos tabiiy yoʻl bilan koʻpayadi.

== ''H. torquata'' ichida ilgari tan olingan kichik turlar ==

* ''Hypsiglena torquata affinis'' &lt;small&gt;Boulenger, 1894&lt;/small&gt; — Boulengerning tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata baueri'' &lt;small&gt;Zweifel, 1958&lt;/small&gt; — Sedros orolining tungi iloni, Bauerning tungi iloni&lt;ref&gt;Beolens B, Watkins M, Grayson M. 2011. ''The Eponym Dictionary of Reptiles''. Baltimore: Johns Hopkins University Press. xiii + 296 pp. {{ISBN|978-1-4214-0135-5}}. (''Hypsiglena torquata baueri'', p. 19).&lt;/ref&gt;
* ''Hypsiglena torquata catalinae'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1966&lt;/small&gt; — Santa Catalina tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata chlorophaea'' &lt;small&gt;(Cope, 1860)&lt;/small&gt; — [[Sonora|Sonoran]] tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata deserticola'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1966&lt;/small&gt; — choʻlda tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata gularis'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1954&lt;/small&gt; yil — Isla Partida tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata jani'' &lt;small&gt;(Dugès, 1866)&lt;/small&gt; — Texasdagi tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata klauberi'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1944 yil&lt;/small&gt; — [[San Diego|San-Diegodagi]] tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata loreala'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1944 yil&lt;/small&gt; — Mesa Verde tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata martinensis'' &lt;small&gt;WW Tanner va Banta 1962&lt;/small&gt; — San-Martin orolidagi tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata nuchalata'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1943 yil&lt;/small&gt; — [[Kaliforniya]] tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata ochrorhyncha'' &lt;small&gt;Cope, 1860&lt;/small&gt; — dogʻli tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata tiburonensis'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1981&lt;/small&gt; — Tiburon orolidagi tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata torquata'' &lt;small&gt;(Gyunter, 1860)&lt;/small&gt; — yoqali tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata tortugaensis'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1944 yil&lt;/small&gt; — Isla tortuga tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata unaocularis'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1944 yil&lt;/small&gt; — Klarion orolidagi tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata venusta'' &lt;small&gt;[[:fr:François Mocquard|Mocquard]], 1899&lt;/small&gt; — markaziy [[Kaliforniya (yarim orol)|Baja]] tungi iloni

Quyidagi maʼlumotlarning aksariyati ''Hypsiglena'' ichidagi turli turlarga tegishli.

== Morfologiya va fiziologiya ==
=== Tavsifi ===
Umumiy uzunligi 30-66 sm. U och kulrang, och jigarrang yoki to'q sariq angga ega, orqa va yon tomonlarida to'q kulrang yoki jigarrang dogʻlar mavjud. Tungi [[ilon]]ning boshi ancha yassi va uchburchak shaklida boʻlib, odatda boʻynida bir juft toʻq jigarrang dogʻlar mavjud. Bundan tashqari, koʻz orqasida oq yoki och kulrang yuqori labial tarozilarga qarama-qarshi boʻlgan qora yoki toʻq jigarrang chiziq bor va koʻz qorachigʻi vertikaldir&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Christopher Mattison |url=http://archive.org/details/encyclopediaofsn00matt |title=The encyclopedia of snakes |date=1995 |publisher=Facts on File |others=Internet Archive |isbn=978-0-8160-3072-9}}&lt;/ref&gt;. Qorin oq yoki sargʻish rangga ega. Urg'ochi ilonlar odatda erkaklariga qaraganda uzunroq va ogʻirroqdir.

=== Zahar ===
Tungi ilon odamlarga hech qanday xavf tugʻdirmasa ham, u ozgina zaharli va oʻljasini boʻysundirish uchun bu zahardan foydalanadi.

== Tarqalishi va yashash joyi ==
 
Tungi ilon shimolda Britaniya Kolumbiyasining janubida va janubda Gerreroda, Meksikada topilgan. Tungi ilonning sharqiy diapazoni Texasgacha choʻzilgan. Shunga qaramay, tungi ilonning juda sirli tabiati tufayli [[aholi zichligi]] va aniq diapazoni haqida koʻp narsa maʼlum emas.

Tungi ilon turli xil yashash joylarida, shu jumladan oʻtloqlarda, choʻllarda, oʻtloqlarda, chaparral, oʻrmonzorlarda, tikanli butazorlarda, tikanli oʻrmonlarda va togʻ oʻtloqlarida uchraydi. Toshli va qumli hududlarda tungi ilonlar yashaydi va 8500 futdan (2600 m) oshiq balandliklar qayd etilgan. Tungi ilon sutemizuvchilarning chuqurlarida ham yashashi maʼlum.

== Ekologiya ==
=== Xulq-atvor ===
Maʼlumki, tungi ilonlar ham krepuskulyar (eng faol tong va kechqurun), ham tungi. Ular odatda tunda yoʻllarni kesib oʻtayotganda koʻrinadi, lekin kunduzi toshlar, taxtalar, oʻlik novdalar va boshqa sirt axlatlari ostida topilishi mumkin. Tungi ilonlar qish oylarida uxlaydilar va yoz faslida uyquga ketishadi. Ular odatda apreldan oktyabrgacha eng faol boʻlib, faollik choʻqqisi odatda iyun oyida sodir boʻladi. Agar xavf tugʻilsa, tungi ilon xavf ostida oʻralib, boshini uchburchak mudofaa shaklida tekislashi mumkin.

=== Parhez ===
Ularning asosiy oʻljasi [[Kaltakesaklar|kaltakesaklardir]] . [[Aydaho|Aydaxo]] janubi-gʻarbiy qismida oʻtkazilgan tadqiqot shuni koʻrsatdiki, tungi ilonning ratsioni asosan yonboshi kaltakesaklar (''Uta stansburiana'') va ularning [[Tuxum|tuxumlaridan iborat]] . Boshqa oʻljalar orasida balogʻatga etmagan çıngʻıraklı ilonlar va koʻr ilonlar, [[Dumli amfibiyalar|salamanders]], [[Qurbaqa|qurbaqalar]] va yirik [[hasharotlar]] mavjud.

=== Koʻpaytirish ===
Tungi ilonlar bahorda juftlashadi va urgʻochilar apreldan avgustgacha 2-9 ta tuxum [[Tuxum|qoʻyadi]] . Tuxum 7 dan 8 haftagacha, odatda yoz oxirida chiqadi. Erkaklar bir yildan keyin jinsiy etuklikka erishadilar.

== Asirlikda ==
 
Maʼlumki, tungi ilonlar itoatkor va oson ishlov berishadi. Asirga olingan tungi ilonlar 12 yildan ortiq yashagan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Gipsiglena]]
[[Turkum:Ilonlar]]</text>
      <sha1>lwgcmpvay2dyufeui174f8utpdnlxyg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327492</id>
      <parentid>6327489</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T12:30:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Husanowar</username>
        <id>188359</id>
      </contributor>
      <origin>6327492</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5934" sha1="9sjg5b78ly5ngukqwhtan7e4g9gs4lz" xml:space="preserve">{{xatolar}}
[[Fayl:Hypsiglena_torquata_jani.jpg|thumb]]

'''Tungi ilon''' (''Hypsiglena torquata'') — orqa tishli [[Suvilonlar|kolubridlarning]] bir [[Tur (biologiya)|turi]]. U [[Kanada|Kanadaning]] [[Britaniya Kolumbiyasi|Britaniya Kolumbiyasidan]] AQShning gʻarbiy qismidan Meksikagacha joylashgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://dwrcdc.nr.utah.gov/rsgis2/Search/Display.asp?FlNm=hypstorq|sarlavha=Utah Division of Wildlife Resources|ish=dwrcdc.nr.utah.gov|arxivurl=https://web.archive.org/web/20030611095757/http://dwrcdc.nr.utah.gov/rsgis2/Search/Display.asp?FlNm=hypstorq|arxivsana=2003-06-11}} &lt;/ref&gt;. Bu ilon oʻziga xos tabiiy yoʻl bilan koʻpayadi.

== ''H. torquata'' ichida ilgari tan olingan kichik turlar ==

* ''Hypsiglena torquata affinis'' &lt;small&gt;Boulenger, 1894&lt;/small&gt; — Boulengerning tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata baueri'' &lt;small&gt;Zweifel, 1958&lt;/small&gt; — Sedros orolining tungi iloni, Bauerning tungi iloni&lt;ref&gt;Beolens B, Watkins M, Grayson M. 2011. ''The Eponym Dictionary of Reptiles''. Baltimore: Johns Hopkins University Press. xiii + 296 pp. {{ISBN|978-1-4214-0135-5}}. (''Hypsiglena torquata baueri'', p. 19).&lt;/ref&gt;
* ''Hypsiglena torquata catalinae'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1966&lt;/small&gt; — Santa Catalina tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata chlorophaea'' &lt;small&gt;(Cope, 1860)&lt;/small&gt; — [[Sonora|Sonoran]] tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata deserticola'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1966&lt;/small&gt; — choʻlda tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata gularis'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1954&lt;/small&gt; yil — Isla Partida tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata jani'' &lt;small&gt;(Dugès, 1866)&lt;/small&gt; — Texasdagi tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata klauberi'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1944 yil&lt;/small&gt; — [[San Diego|San-Diegodagi]] tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata loreala'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1944 yil&lt;/small&gt; — Mesa Verde tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata martinensis'' &lt;small&gt;WW Tanner va Banta 1962&lt;/small&gt; — San-Martin orolidagi tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata nuchalata'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1943 yil&lt;/small&gt; — [[Kaliforniya]] tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata ochrorhyncha'' &lt;small&gt;Cope, 1860&lt;/small&gt; — dogʻli tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata tiburonensis'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1981&lt;/small&gt; — Tiburon orolidagi tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata torquata'' &lt;small&gt;(Gyunter, 1860)&lt;/small&gt; — yoqali tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata tortugaensis'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1944 yil&lt;/small&gt; — Isla tortuga tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata unaocularis'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1944 yil&lt;/small&gt; — Klarion orolidagi tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata venusta'' &lt;small&gt;[[:fr:François Mocquard|Mocquard]], 1899&lt;/small&gt; — markaziy [[Kaliforniya (yarim orol)|Baja]] tungi iloni

Quyidagi maʼlumotlarning aksariyati ''Hypsiglena'' ichidagi turli turlarga tegishli.

== Morfologiya va fiziologiya ==
=== Tavsifi ===
Umumiy uzunligi 30-66 sm. U och kulrang, och jigarrang yoki to'q sariq angga ega, orqa va yon tomonlarida to'q kulrang yoki jigarrang dogʻlar mavjud. Tungi [[ilon]]ning boshi ancha yassi va uchburchak shaklida boʻlib, odatda boʻynida bir juft toʻq jigarrang dogʻlar mavjud. Bundan tashqari, koʻz orqasida oq yoki och kulrang yuqori labial tarozilarga qarama-qarshi boʻlgan qora yoki toʻq jigarrang chiziq bor va koʻz qorachigʻi vertikaldir&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Christopher Mattison |url=http://archive.org/details/encyclopediaofsn00matt |title=The encyclopedia of snakes |date=1995 |publisher=Facts on File |others=Internet Archive |isbn=978-0-8160-3072-9}}&lt;/ref&gt;. Qorin oq yoki sargʻish rangga ega. Urg'ochi ilonlar odatda erkaklariga qaraganda uzunroq va ogʻirroqdir.

=== Zahar ===
Tungi ilon odamlarga hech qanday xavf tugʻdirmasa ham, u ozgina zaharli va oʻljasini boʻysundirish uchun bu zahardan foydalanadi.

== Tarqalishi va yashash joyi ==
 Tungi ilon shimolda Britaniya Kolumbiyasining janubida va janubda Gerreroda, Meksikada topilgan. Tungi ilonning sharqiy diapazoni Texasgacha choʻzilgan. Shunga qaramay, tungi ilonning juda sirli tabiati tufayli [[aholi zichligi]] va aniq diapazoni haqida koʻp narsa maʼlum emas.

Tungi ilon turli xil yashash joylarida, shu jumladan oʻtloqlarda, choʻllarda, oʻtloqlarda, chaparral, oʻrmonzorlarda, tikanli butazorlarda, tikanli oʻrmonlarda va togʻ oʻtloqlarida uchraydi. Toshli va qumli hududlarda tungi ilonlar yashaydi va 8500 futdan (2600 m) oshiq balandliklar qayd etilgan. Tungi ilon sutemizuvchilarning chuqurlarida ham yashashi maʼlum.

== Ekologiya ==
=== Xulq-atvor ===
Maʼlumki, tungi ilonlar ham krepuskulyar (eng faol tong va kechqurun), ham tungi. Ular odatda tunda yoʻllarni kesib oʻtayotganda koʻrinadi, lekin kunduzi toshlar, taxtalar, oʻlik novdalar va boshqa sirt axlatlari ostida topilishi mumkin. Tungi ilonlar qish oylarida uxlaydilar va yoz faslida uyquga ketishadi. Ular odatda apreldan oktyabrgacha eng faol boʻlib, faollik choʻqqisi odatda iyun oyida sodir boʻladi. Agar xavf tugʻilsa, tungi ilon xavf ostida oʻralib, boshini uchburchak mudofaa shaklida tekislashi mumkin.

=== Parhez ===
Ularning asosiy oʻljasi [[Kaltakesaklar|kaltakesaklardir]] . [[Aydaho|Aydaxo]] janubi-gʻarbiy qismida oʻtkazilgan tadqiqot shuni koʻrsatdiki, tungi ilonning ratsioni asosan yonboshi kaltakesaklar (''Uta stansburiana'') va ularning [[Tuxum|tuxumlaridan iborat]] . Boshqa oʻljalar orasida balogʻatga etmagan çıngʻıraklı ilonlar va koʻr ilonlar, [[Dumli amfibiyalar|salamanders]], [[Qurbaqa|qurbaqalar]] va yirik [[hasharotlar]] mavjud.

=== Koʻpaytirish ===
Tungi ilonlar bahorda juftlashadi va urgʻochilar apreldan avgustgacha 2-9 ta tuxum [[Tuxum|qoʻyadi]] . Tuxum 7 dan 8 haftagacha, odatda yoz oxirida chiqadi. Erkaklar bir yildan keyin jinsiy etuklikka erishadilar.

== Asirlikda ==
 
Maʼlumki, tungi ilonlar itoatkor va oson ishlov berishadi. Asirga olingan tungi ilonlar 12 yildan ortiq yashagan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Gipsiglena]]
[[Turkum:Ilonlar]]</text>
      <sha1>9sjg5b78ly5ngukqwhtan7e4g9gs4lz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327493</id>
      <parentid>6327492</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T12:30:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Husanowar</username>
        <id>188359</id>
      </contributor>
      <origin>6327493</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5920" sha1="q46m0kbd5n8lbq5aj35sgkw5ul5o5dg" xml:space="preserve">{{xatolar}}
[[Fayl:Hypsiglena_torquata_jani.jpg|thumb]]

'''Tungi ilon''' (''Hypsiglena torquata'') — orqa tishli [[Suvilonlar|kolubridlarning]] bir [[Tur (biologiya)|turi]]. U [[Kanada|Kanadaning]] [[Britaniya Kolumbiyasi|Britaniya Kolumbiyasidan]] AQShning gʻarbiy qismidan Meksikagacha joylashgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://dwrcdc.nr.utah.gov/rsgis2/Search/Display.asp?FlNm=hypstorq|sarlavha=Utah Division of Wildlife Resources|ish=dwrcdc.nr.utah.gov|arxivurl=https://web.archive.org/web/20030611095757/http://dwrcdc.nr.utah.gov/rsgis2/Search/Display.asp?FlNm=hypstorq|arxivsana=2003-06-11}} &lt;/ref&gt;. Bu ilon oʻziga xos tabiiy yoʻl bilan koʻpayadi.

== ''H. torquata'' ichida ilgari tan olingan kichik turlar ==

* ''Hypsiglena torquata affinis'' &lt;small&gt;Boulenger, 1894&lt;/small&gt; — Boulengerning tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata baueri'' &lt;small&gt;Zweifel, 1958&lt;/small&gt; — Sedros orolining tungi iloni, Bauerning tungi iloni&lt;ref&gt;Beolens B, Watkins M, Grayson M. 2011. ''The Eponym Dictionary of Reptiles''. Baltimore: Johns Hopkins University Press. xiii + 296 pp. {{ISBN|978-1-4214-0135-5}}. (''Hypsiglena torquata baueri'', p. 19).&lt;/ref&gt;
* ''Hypsiglena torquata catalinae'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1966&lt;/small&gt; — Santa Catalina tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata chlorophaea'' &lt;small&gt;(Cope, 1860)&lt;/small&gt; — [[Sonora|Sonoran]] tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata deserticola'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1966&lt;/small&gt; — choʻlda tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata gularis'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1954&lt;/small&gt; yil — Isla Partida tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata jani'' &lt;small&gt;(Dugès, 1866)&lt;/small&gt; — Texasdagi tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata klauberi'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1944 yil&lt;/small&gt; — [[San Diego|San-Diegodagi]] tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata loreala'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1944 yil&lt;/small&gt; — Mesa Verde tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata martinensis'' &lt;small&gt;WW Tanner va Banta 1962&lt;/small&gt; — San-Martin orolidagi tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata nuchalata'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1943 yil&lt;/small&gt; — [[Kaliforniya]] tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata ochrorhyncha'' &lt;small&gt;Cope, 1860&lt;/small&gt; — dogʻli tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata tiburonensis'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1981&lt;/small&gt; — Tiburon orolidagi tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata torquata'' &lt;small&gt;(Gyunter, 1860)&lt;/small&gt; — yoqali tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata tortugaensis'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1944 yil&lt;/small&gt; — Isla tortuga tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata unaocularis'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1944 yil&lt;/small&gt; — Klarion orolidagi tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata venusta'' &lt;small&gt;[[:fr:François Mocquard|Mocquard]], 1899&lt;/small&gt; — markaziy [[Kaliforniya (yarim orol)|Baja]] tungi iloni

Quyidagi maʼlumotlarning aksariyati ''Hypsiglena'' ichidagi turli turlarga tegishli.

== Morfologiya va fiziologiya ==
=== Tavsifi ===
Umumiy uzunligi 30-66 sm. U och kulrang, och jigarrang yoki to'q sariq angga ega, orqa va yon tomonlarida to'q kulrang yoki jigarrang dogʻlar mavjud. Tungi [[ilon]]ning boshi ancha yassi va uchburchak shaklida boʻlib, odatda boʻynida bir juft toʻq jigarrang dogʻlar mavjud. Bundan tashqari, koʻz orqasida oq yoki och kulrang yuqori labial tarozilarga qarama-qarshi boʻlgan qora yoki toʻq jigarrang chiziq bor va koʻz qorachigʻi vertikaldir&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Christopher Mattison |url=http://archive.org/details/encyclopediaofsn00matt |title=The encyclopedia of snakes |date=1995 |publisher=Facts on File |others=Internet Archive |isbn=978-0-8160-3072-9}}&lt;/ref&gt;. Qorin oq yoki sargʻish rangga ega. Urg'ochi ilonlar odatda erkaklariga qaraganda uzunroq va ogʻirroqdir.

=== Zahar ===
Tungi ilon odamlarga hech qanday xavf tugʻdirmasa ham, u ozgina zaharli va oʻljasini boʻysundirish uchun bu zahardan foydalanadi.

== Tarqalishi va yashash joyi ==
 Tungi ilon shimolda Britaniya Kolumbiyasining janubida va janubda Gerreroda, Meksikada topilgan. Tungi ilonning sharqiy diapazoni Texasgacha choʻzilgan. Shunga qaramay, tungi ilonning juda sirli tabiati tufayli [[aholi zichligi]] va aniq diapazoni haqida koʻp narsa maʼlum emas.

Tungi ilon turli xil yashash joylarida, shu jumladan oʻtloqlarda, choʻllarda, chaparral, oʻrmonzorlarda, tikanli butazorlarda, tikanli oʻrmonlarda va togʻ oʻtloqlarida uchraydi. Toshli va qumli hududlarda tungi ilonlar yashaydi va 8500 futdan (2600 m) oshiq balandliklar qayd etilgan. Tungi ilon sutemizuvchilarning chuqurlarida ham yashashi maʼlum.

== Ekologiya ==
=== Xulq-atvor ===
Maʼlumki, tungi ilonlar ham krepuskulyar (eng faol tong va kechqurun), ham tungi. Ular odatda tunda yoʻllarni kesib oʻtayotganda koʻrinadi, lekin kunduzi toshlar, taxtalar, oʻlik novdalar va boshqa sirt axlatlari ostida topilishi mumkin. Tungi ilonlar qish oylarida uxlaydilar va yoz faslida uyquga ketishadi. Ular odatda apreldan oktyabrgacha eng faol boʻlib, faollik choʻqqisi odatda iyun oyida sodir boʻladi. Agar xavf tugʻilsa, tungi ilon xavf ostida oʻralib, boshini uchburchak mudofaa shaklida tekislashi mumkin.

=== Parhez ===
Ularning asosiy oʻljasi [[Kaltakesaklar|kaltakesaklardir]] . [[Aydaho|Aydaxo]] janubi-gʻarbiy qismida oʻtkazilgan tadqiqot shuni koʻrsatdiki, tungi ilonning ratsioni asosan yonboshi kaltakesaklar (''Uta stansburiana'') va ularning [[Tuxum|tuxumlaridan iborat]] . Boshqa oʻljalar orasida balogʻatga etmagan çıngʻıraklı ilonlar va koʻr ilonlar, [[Dumli amfibiyalar|salamanders]], [[Qurbaqa|qurbaqalar]] va yirik [[hasharotlar]] mavjud.

=== Koʻpaytirish ===
Tungi ilonlar bahorda juftlashadi va urgʻochilar apreldan avgustgacha 2-9 ta tuxum [[Tuxum|qoʻyadi]] . Tuxum 7 dan 8 haftagacha, odatda yoz oxirida chiqadi. Erkaklar bir yildan keyin jinsiy etuklikka erishadilar.

== Asirlikda ==
 
Maʼlumki, tungi ilonlar itoatkor va oson ishlov berishadi. Asirga olingan tungi ilonlar 12 yildan ortiq yashagan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Gipsiglena]]
[[Turkum:Ilonlar]]</text>
      <sha1>q46m0kbd5n8lbq5aj35sgkw5ul5o5dg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327497</id>
      <parentid>6327493</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T12:36:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Husanowar</username>
        <id>188359</id>
      </contributor>
      <origin>6327497</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5992" sha1="3v0xv0vb2g8qevcnnnpt5uu0bhaqah1" xml:space="preserve">{{xatolar}}
[[Fayl:Hypsiglena_torquata_jani.jpg|thumb]]

'''Tungi ilon''' (''Hypsiglena torquata'') — orqa tishli [[Suvilonlar|kolubridlarning]] bir [[Tur (biologiya)|turi]]. U [[Kanada|Kanadaning]] [[Britaniya Kolumbiyasi|Britaniya Kolumbiyasidan]] AQShning gʻarbiy qismidan Meksikagacha joylashgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://dwrcdc.nr.utah.gov/rsgis2/Search/Display.asp?FlNm=hypstorq|sarlavha=Utah Division of Wildlife Resources|ish=dwrcdc.nr.utah.gov|arxivurl=https://web.archive.org/web/20030611095757/http://dwrcdc.nr.utah.gov/rsgis2/Search/Display.asp?FlNm=hypstorq|arxivsana=2003-06-11}} &lt;/ref&gt;. Bu ilon oʻziga xos tabiiy yoʻl bilan koʻpayadi.

== ''H. torquata'' ichida ilgari tan olingan kichik turlar ==

* ''Hypsiglena torquata affinis'' &lt;small&gt;Boulenger, 1894&lt;/small&gt; — Boulengerning tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata baueri'' &lt;small&gt;Zweifel, 1958&lt;/small&gt; — Sedros orolining tungi iloni, Bauerning tungi iloni&lt;ref&gt;Beolens B, Watkins M, Grayson M. 2011. ''The Eponym Dictionary of Reptiles''. Baltimore: Johns Hopkins University Press. xiii + 296 pp. {{ISBN|978-1-4214-0135-5}}. (''Hypsiglena torquata baueri'', p. 19).&lt;/ref&gt;
* ''Hypsiglena torquata catalinae'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1966&lt;/small&gt; — Santa Catalina tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata chlorophaea'' &lt;small&gt;(Cope, 1860)&lt;/small&gt; — [[Sonora|Sonoran]] tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata deserticola'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1966&lt;/small&gt; — choʻlda tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata gularis'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1954&lt;/small&gt; yil — Isla Partida tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata jani'' &lt;small&gt;(Dugès, 1866)&lt;/small&gt; — Texasdagi tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata klauberi'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1944 yil&lt;/small&gt; — [[San Diego|San-Diegodagi]] tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata loreala'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1944 yil&lt;/small&gt; — Mesa Verde tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata martinensis'' &lt;small&gt;WW Tanner va Banta 1962&lt;/small&gt; — San-Martin orolidagi tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata nuchalata'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1943 yil&lt;/small&gt; — [[Kaliforniya]] tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata ochrorhyncha'' &lt;small&gt;Cope, 1860&lt;/small&gt; — dogʻli tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata tiburonensis'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1981&lt;/small&gt; — Tiburon orolidagi tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata torquata'' &lt;small&gt;(Gyunter, 1860)&lt;/small&gt; — yoqali tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata tortugaensis'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1944 yil&lt;/small&gt; — Isla tortuga tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata unaocularis'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1944 yil&lt;/small&gt; — Klarion orolidagi tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata venusta'' &lt;small&gt;[[:fr:François Mocquard|Mocquard]], 1899&lt;/small&gt; — markaziy [[Kaliforniya (yarim orol)|Baja]] tungi iloni

Quyidagi maʼlumotlarning aksariyati ''Hypsiglena'' ichidagi turli turlarga tegishli.

== Morfologiya va fiziologiya ==
=== Tavsifi ===
Umumiy uzunligi 30-66 sm. U och kulrang, och jigarrang yoki to'q sariq angga ega, orqa va yon tomonlarida to'q kulrang yoki jigarrang dogʻlar mavjud. Tungi [[ilon]]ning boshi ancha yassi va uchburchak shaklida boʻlib, odatda boʻynida bir juft toʻq jigarrang dogʻlar mavjud. Bundan tashqari, koʻz orqasida oq yoki och kulrang yuqori labial tarozilarga qarama-qarshi boʻlgan qora yoki toʻq jigarrang chiziq bor va koʻz qorachigʻi vertikaldir&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Christopher Mattison |url=http://archive.org/details/encyclopediaofsn00matt |title=The encyclopedia of snakes |date=1995 |publisher=Facts on File |others=Internet Archive |isbn=978-0-8160-3072-9}}&lt;/ref&gt;. Qorin oq yoki sargʻish rangga ega. Urg'ochi ilonlar odatda erkaklariga qaraganda uzunroq va ogʻirroqdir.

=== Zahar ===
Tungi ilon odamlarga hech qanday xavf tugʻdirmasa ham, u ozgina zaharli va oʻljasini boʻysundirish uchun bu zahardan foydalanadi.

== Tarqalishi va yashash joyi ==
 Tungi ilon shimolda Britaniya Kolumbiyasining janubida va janubda Gerreroda, Meksikada topilgan. Tungi ilonning sharqiy diapazoni Texasgacha choʻzilgan. Shunga qaramay, tungi ilonning juda sirli tabiati tufayli [[aholi zichligi]] va aniq diapazoni haqida koʻp narsa maʼlum emas.

Tungi ilon turli xil yashash joylarida, shu jumladan oʻtloqlarda, choʻllarda, chaparral, oʻrmonzorlarda, tikanli butazorlarda, tikanli oʻrmonlarda va togʻ oʻtloqlarida uchraydi. Toshli va qumli hududlarda tungi ilonlar yashaydi va 8500 futdan (2600 m) oshiq balandliklar qayd etilgan. Tungi ilon sutemizuvchilarning chuqurlarida ham yashashi maʼlum.

== Ekologiya ==
=== Xulq-atvor ===
Maʼlumki, tungi ilonlar ham krepuskulyar (eng faol tong va kechqurun), ham tungi hayot tarzini olib boradi. Ular odatda tunda yoʻllarni kesib oʻtayotganda koʻrinadi, lekin kunduzi toshlar, taxtalar, qurigan shoxlar  va boshqa yr ustidagi chiqindilar ostidan ham topilishi mumkin. Tungi ilonlar qish oylarida uxlaydilar va yoz faslida ham uyquga ketish holatlari uchraydi. Ular odatda apreldan oktyabrgacha eng faol boʻlib, faollik choʻqqisi odatda iyun oyida sodir boʻladi. Agar xavf tugʻilsa, tungi ilon xavf ostida oʻralib, boshini uchburchak mudofaa shaklida yassi qilib olishlari mumkin.

=== Parhez ===
Ularning asosiy oʻljasi [[Kaltakesaklar|kaltakesaklardir]] . [[Aydaho|Aydaxo]] janubi-gʻarbiy qismida oʻtkazilgan tadqiqot shuni koʻrsatdiki, tungi ilonning ratsioni asosan yonboshi kaltakesaklar (''Uta stansburiana'') va ularning [[Tuxum|tuxumlaridan iborat]] . Boshqa oʻljalar orasida balogʻatga etmagan çıngʻıraklı ilonlar va koʻr ilonlar, [[Dumli amfibiyalar|salamanders]], [[Qurbaqa|qurbaqalar]] va yirik [[hasharotlar]] mavjud.

=== Koʻpaytirish ===
Tungi ilonlar bahorda juftlashadi va urgʻochilar apreldan avgustgacha 2-9 ta tuxum [[Tuxum|qoʻyadi]] . Tuxum 7 dan 8 haftagacha, odatda yoz oxirida chiqadi. Erkaklar bir yildan keyin jinsiy etuklikka erishadilar.

== Asirlikda ==
 
Maʼlumki, tungi ilonlar itoatkor va oson ishlov berishadi. Asirga olingan tungi ilonlar 12 yildan ortiq yashagan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Gipsiglena]]
[[Turkum:Ilonlar]]</text>
      <sha1>3v0xv0vb2g8qevcnnnpt5uu0bhaqah1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327498</id>
      <parentid>6327497</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T12:36:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Husanowar</username>
        <id>188359</id>
      </contributor>
      <origin>6327498</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5990" sha1="rdfpzo97yiz5dlm8hnvhyf45fobxetx" xml:space="preserve">{{xatolar}}
[[Fayl:Hypsiglena_torquata_jani.jpg|thumb]]

'''Tungi ilon''' (''Hypsiglena torquata'') — orqa tishli [[Suvilonlar|kolubridlarning]] bir [[Tur (biologiya)|turi]]. U [[Kanada|Kanadaning]] [[Britaniya Kolumbiyasi|Britaniya Kolumbiyasidan]] AQShning gʻarbiy qismidan Meksikagacha joylashgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://dwrcdc.nr.utah.gov/rsgis2/Search/Display.asp?FlNm=hypstorq|sarlavha=Utah Division of Wildlife Resources|ish=dwrcdc.nr.utah.gov|arxivurl=https://web.archive.org/web/20030611095757/http://dwrcdc.nr.utah.gov/rsgis2/Search/Display.asp?FlNm=hypstorq|arxivsana=2003-06-11}} &lt;/ref&gt;. Bu ilon oʻziga xos tabiiy yoʻl bilan koʻpayadi.

== ''H. torquata'' ichida ilgari tan olingan kichik turlar ==

* ''Hypsiglena torquata affinis'' &lt;small&gt;Boulenger, 1894&lt;/small&gt; — Boulengerning tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata baueri'' &lt;small&gt;Zweifel, 1958&lt;/small&gt; — Sedros orolining tungi iloni, Bauerning tungi iloni&lt;ref&gt;Beolens B, Watkins M, Grayson M. 2011. ''The Eponym Dictionary of Reptiles''. Baltimore: Johns Hopkins University Press. xiii + 296 pp. {{ISBN|978-1-4214-0135-5}}. (''Hypsiglena torquata baueri'', p. 19).&lt;/ref&gt;
* ''Hypsiglena torquata catalinae'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1966&lt;/small&gt; — Santa Catalina tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata chlorophaea'' &lt;small&gt;(Cope, 1860)&lt;/small&gt; — [[Sonora|Sonoran]] tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata deserticola'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1966&lt;/small&gt; — choʻlda tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata gularis'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1954&lt;/small&gt; yil — Isla Partida tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata jani'' &lt;small&gt;(Dugès, 1866)&lt;/small&gt; — Texasdagi tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata klauberi'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1944 yil&lt;/small&gt; — [[San Diego|San-Diegodagi]] tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata loreala'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1944 yil&lt;/small&gt; — Mesa Verde tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata martinensis'' &lt;small&gt;WW Tanner va Banta 1962&lt;/small&gt; — San-Martin orolidagi tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata nuchalata'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1943 yil&lt;/small&gt; — [[Kaliforniya]] tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata ochrorhyncha'' &lt;small&gt;Cope, 1860&lt;/small&gt; — dogʻli tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata tiburonensis'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1981&lt;/small&gt; — Tiburon orolidagi tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata torquata'' &lt;small&gt;(Gyunter, 1860)&lt;/small&gt; — yoqali tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata tortugaensis'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1944 yil&lt;/small&gt; — Isla tortuga tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata unaocularis'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1944 yil&lt;/small&gt; — Klarion orolidagi tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata venusta'' &lt;small&gt;[[:fr:François Mocquard|Mocquard]], 1899&lt;/small&gt; — markaziy [[Kaliforniya (yarim orol)|Baja]] tungi iloni

Quyidagi maʼlumotlarning aksariyati ''Hypsiglena'' ichidagi turli turlarga tegishli.

== Morfologiya va fiziologiya ==
=== Tavsifi ===
Umumiy uzunligi 30-66 sm. U och kulrang, och jigarrang yoki to'q sariq angga ega, orqa va yon tomonlarida to'q kulrang yoki jigarrang dogʻlar mavjud. Tungi [[ilon]]ning boshi ancha yassi va uchburchak shaklida boʻlib, odatda boʻynida bir juft toʻq jigarrang dogʻlar mavjud. Bundan tashqari, koʻz orqasida oq yoki och kulrang yuqori labial tarozilarga qarama-qarshi boʻlgan qora yoki toʻq jigarrang chiziq bor va koʻz qorachigʻi vertikaldir&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Christopher Mattison |url=http://archive.org/details/encyclopediaofsn00matt |title=The encyclopedia of snakes |date=1995 |publisher=Facts on File |others=Internet Archive |isbn=978-0-8160-3072-9}}&lt;/ref&gt;. Qorin oq yoki sargʻish rangga ega. Urg'ochi ilonlar odatda erkaklariga qaraganda uzunroq va ogʻirroqdir.

=== Zahar ===
Tungi ilon odamlarga hech qanday xavf tugʻdirmasa ham, u ozgina zaharli va oʻljasini boʻysundirish uchun bu zahardan foydalanadi.

== Tarqalishi va yashash joyi ==
Tungi ilon shimolda Britaniya Kolumbiyasining janubida va janubda Gerreroda, Meksikada topilgan. Tungi ilonning sharqiy diapazoni Texasgacha choʻzilgan. Shunga qaramay, tungi ilonning juda sirli tabiati tufayli [[aholi zichligi]] va aniq diapazoni haqida koʻp narsa maʼlum emas.

Tungi ilon turli xil yashash joylarida, shu jumladan oʻtloqlarda, choʻllarda, chaparral, oʻrmonzorlarda, tikanli butazorlarda, tikanli oʻrmonlarda va togʻ oʻtloqlarida uchraydi. Toshli va qumli hududlarda tungi ilonlar yashaydi va 8500 futdan (2600 m) oshiq balandliklar qayd etilgan. Tungi ilon sutemizuvchilarning chuqurlarida ham yashashi maʼlum.

== Ekologiya ==
=== Xulq-atvor ===
Maʼlumki, tungi ilonlar ham krepuskulyar (eng faol tong va kechqurun), ham tungi hayot tarzini olib boradi. Ular odatda tunda yoʻllarni kesib oʻtayotganda koʻrinadi, lekin kunduzi toshlar, taxtalar, qurigan shoxlar  va boshqa yr ustidagi chiqindilar ostidan ham topilishi mumkin. Tungi ilonlar qish oylarida uxlaydilar va yoz faslida ham uyquga ketish holatlari uchraydi. Ular odatda apreldan oktyabrgacha eng faol boʻlib, faollik choʻqqisi odatda iyun oyida sodir boʻladi. Agar xavf tugʻilsa, tungi ilon xavf ostida oʻralib, boshini uchburchak mudofaa shaklida yassi qilib olishlari mumkin.

=== Parhez ===
Ularning asosiy oʻljasi [[Kaltakesaklar|kaltakesaklardir]] . [[Aydaho|Aydaxo]] janubi-gʻarbiy qismida oʻtkazilgan tadqiqot shuni koʻrsatdiki, tungi ilonning ratsioni asosan yonboshi kaltakesaklar (''Uta stansburiana'') va ularning [[Tuxum|tuxumlaridan iborat]] . Boshqa oʻljalar orasida balogʻatga etmagan çıngʻıraklı ilonlar va koʻr ilonlar, [[Dumli amfibiyalar|salamanders]], [[Qurbaqa|qurbaqalar]] va yirik [[hasharotlar]] mavjud.

=== Koʻpaytirish ===
Tungi ilonlar bahorda juftlashadi va urgʻochilar apreldan avgustgacha 2-9 ta tuxum [[Tuxum|qoʻyadi]] . Tuxum 7 dan 8 haftagacha, odatda yoz oxirida chiqadi. Erkaklar bir yildan keyin jinsiy etuklikka erishadilar.

== Asirlikda ==
 
Maʼlumki, tungi ilonlar itoatkor va oson ishlov berishadi. Asirga olingan tungi ilonlar 12 yildan ortiq yashagan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Gipsiglena]]
[[Turkum:Ilonlar]]</text>
      <sha1>rdfpzo97yiz5dlm8hnvhyf45fobxetx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327499</id>
      <parentid>6327498</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T12:37:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Husanowar</username>
        <id>188359</id>
      </contributor>
      <origin>6327499</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5989" sha1="irb6lgrgve3kx3ewfvpjsagbodydvzx" xml:space="preserve">{{xatolar}}
[[Fayl:Hypsiglena_torquata_jani.jpg|thumb]]

'''Tungi ilon''' (''Hypsiglena torquata'') — orqa tishli [[Suvilonlar|kolubridlarning]] bir [[Tur (biologiya)|turi]]. U [[Kanada|Kanadaning]] [[Britaniya Kolumbiyasi|Britaniya Kolumbiyasidan]] AQShning gʻarbiy qismidan Meksikagacha joylashgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://dwrcdc.nr.utah.gov/rsgis2/Search/Display.asp?FlNm=hypstorq|sarlavha=Utah Division of Wildlife Resources|ish=dwrcdc.nr.utah.gov|arxivurl=https://web.archive.org/web/20030611095757/http://dwrcdc.nr.utah.gov/rsgis2/Search/Display.asp?FlNm=hypstorq|arxivsana=2003-06-11}} &lt;/ref&gt;. Bu ilon oʻziga xos tabiiy yoʻl bilan koʻpayadi.

== ''H. torquata'' ichida ilgari tan olingan kichik turlar ==

* ''Hypsiglena torquata affinis'' &lt;small&gt;Boulenger, 1894&lt;/small&gt; — Boulengerning tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata baueri'' &lt;small&gt;Zweifel, 1958&lt;/small&gt; — Sedros orolining tungi iloni, Bauerning tungi iloni&lt;ref&gt;Beolens B, Watkins M, Grayson M. 2011. ''The Eponym Dictionary of Reptiles''. Baltimore: Johns Hopkins University Press. xiii + 296 pp. {{ISBN|978-1-4214-0135-5}}. (''Hypsiglena torquata baueri'', p. 19).&lt;/ref&gt;
* ''Hypsiglena torquata catalinae'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1966&lt;/small&gt; — Santa Catalina tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata chlorophaea'' &lt;small&gt;(Cope, 1860)&lt;/small&gt; — [[Sonora|Sonoran]] tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata deserticola'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1966&lt;/small&gt; — choʻlda tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata gularis'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1954&lt;/small&gt; yil — Isla Partida tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata jani'' &lt;small&gt;(Dugès, 1866)&lt;/small&gt; — Texasdagi tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata klauberi'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1944 yil&lt;/small&gt; — [[San Diego|San-Diegodagi]] tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata loreala'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1944 yil&lt;/small&gt; — Mesa Verde tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata martinensis'' &lt;small&gt;WW Tanner va Banta 1962&lt;/small&gt; — San-Martin orolidagi tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata nuchalata'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1943 yil&lt;/small&gt; — [[Kaliforniya]] tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata ochrorhyncha'' &lt;small&gt;Cope, 1860&lt;/small&gt; — dogʻli tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata tiburonensis'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1981&lt;/small&gt; — Tiburon orolidagi tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata torquata'' &lt;small&gt;(Gyunter, 1860)&lt;/small&gt; — yoqali tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata tortugaensis'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1944 yil&lt;/small&gt; — Isla tortuga tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata unaocularis'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1944 yil&lt;/small&gt; — Klarion orolidagi tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata venusta'' &lt;small&gt;[[:fr:François Mocquard|Mocquard]], 1899&lt;/small&gt; — markaziy [[Kaliforniya (yarim orol)|Baja]] tungi iloni

Quyidagi maʼlumotlarning aksariyati ''Hypsiglena'' ichidagi turli turlarga tegishli.

== Morfologiya va fiziologiya ==
=== Tavsifi ===
Umumiy uzunligi 30-66 sm. U och kulrang, och jigarrang yoki to'q sariq angga ega, orqa va yon tomonlarida to'q kulrang yoki jigarrang dogʻlar mavjud. Tungi [[ilon]]ning boshi ancha yassi va uchburchak shaklida boʻlib, odatda boʻynida bir juft toʻq jigarrang dogʻlar mavjud. Bundan tashqari, koʻz orqasida oq yoki och kulrang yuqori labial tarozilarga qarama-qarshi boʻlgan qora yoki toʻq jigarrang chiziq bor va koʻz qorachigʻi vertikaldir&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Christopher Mattison |url=http://archive.org/details/encyclopediaofsn00matt |title=The encyclopedia of snakes |date=1995 |publisher=Facts on File |others=Internet Archive |isbn=978-0-8160-3072-9}}&lt;/ref&gt;. Qorin oq yoki sargʻish rangga ega. Urg'ochi ilonlar odatda erkaklariga qaraganda uzunroq va ogʻirroqdir.

=== Zahar ===
Tungi ilon odamlarga hech qanday xavf tugʻdirmasa ham, u ozgina zaharli va oʻljasini boʻysundirish uchun bu zahardan foydalanadi.

== Tarqalishi va yashash joyi ==
Tungi ilon shimolda Britaniya Kolumbiyasining janubida va janubda Gerreroda, Meksikada topilgan. Tungi ilonning sharqiy diapazoni Texasgacha choʻzilgan. Shunga qaramay, tungi ilonning juda sirli tabiati tufayli [[aholi zichligi]] va aniq diapazoni haqida koʻp narsa maʼlum emas.

Tungi ilon turli xil yashash joylarida, shu jumladan oʻtloqlarda, choʻllarda, chaparral, oʻrmonzorlarda, tikanli butazorlarda, tikanli oʻrmonlarda va togʻ oʻtloqlarida uchraydi. Toshli va qumli hududlarda tungi ilonlar yashaydi va 8500 futdan (2600 m) oshiq balandliklar qayd etilgan. Tungi ilon sutemizuvchilarning chuqurlarida ham yashashi maʼlum.

== Ekologiya ==
=== Xulq-atvor ===
Maʼlumki, tungi ilonlar ham krepuskulyar (eng faol tong va kechqurun), ham tungi hayot tarzini olib boradi. Ular odatda tunda yoʻllarni kesib oʻtayotganda koʻrinadi, lekin kunduzi toshlar, taxtalar, qurigan shoxlar  va boshqa yr ustidagi chiqindilar ostidan ham topilishi mumkin. Tungi ilonlar qish oylarida uxlaydilar va yoz faslida ham uyquga ketish holatlari uchraydi. Ular odatda apreldan oktyabrgacha eng faol boʻlib, faollik choʻqqisi odatda iyun oyida sodir boʻladi. Agar xavf tugʻilsa, tungi ilon xavf ostida oʻralib, boshini uchburchak mudofaa shaklida yassi qilib olishlari mumkin.

=== Parhez ===
Ularning asosiy oʻljasi [[Kaltakesaklar|kaltakesaklardir]]. [[Aydaho|Aydaxo]] janubi-gʻarbiy qismida oʻtkazilgan tadqiqot shuni koʻrsatdiki, tungi ilonning ratsioni asosan yonboshi kaltakesaklar (''Uta stansburiana'') va ularning [[Tuxum|tuxumlaridan iborat]] . Boshqa oʻljalar orasida balogʻatga etmagan çıngʻıraklı ilonlar va koʻr ilonlar, [[Dumli amfibiyalar|salamanders]], [[Qurbaqa|qurbaqalar]] va yirik [[hasharotlar]] mavjud.

=== Koʻpaytirish ===
Tungi ilonlar bahorda juftlashadi va urgʻochilar apreldan avgustgacha 2-9 ta tuxum [[Tuxum|qoʻyadi]] . Tuxum 7 dan 8 haftagacha, odatda yoz oxirida chiqadi. Erkaklar bir yildan keyin jinsiy etuklikka erishadilar.

== Asirlikda ==
 
Maʼlumki, tungi ilonlar itoatkor va oson ishlov berishadi. Asirga olingan tungi ilonlar 12 yildan ortiq yashagan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Gipsiglena]]
[[Turkum:Ilonlar]]</text>
      <sha1>irb6lgrgve3kx3ewfvpjsagbodydvzx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327500</id>
      <parentid>6327499</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T12:37:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Husanowar</username>
        <id>188359</id>
      </contributor>
      <origin>6327500</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5988" sha1="4yup4foedmnuzxf3ssgcj5zbpmd9wf8" xml:space="preserve">{{xatolar}}
[[Fayl:Hypsiglena_torquata_jani.jpg|thumb]]

'''Tungi ilon''' (''Hypsiglena torquata'') — orqa tishli [[Suvilonlar|kolubridlarning]] bir [[Tur (biologiya)|turi]]. U [[Kanada|Kanadaning]] [[Britaniya Kolumbiyasi|Britaniya Kolumbiyasidan]] AQShning gʻarbiy qismidan Meksikagacha joylashgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://dwrcdc.nr.utah.gov/rsgis2/Search/Display.asp?FlNm=hypstorq|sarlavha=Utah Division of Wildlife Resources|ish=dwrcdc.nr.utah.gov|arxivurl=https://web.archive.org/web/20030611095757/http://dwrcdc.nr.utah.gov/rsgis2/Search/Display.asp?FlNm=hypstorq|arxivsana=2003-06-11}} &lt;/ref&gt;. Bu ilon oʻziga xos tabiiy yoʻl bilan koʻpayadi.

== ''H. torquata'' ichida ilgari tan olingan kichik turlar ==

* ''Hypsiglena torquata affinis'' &lt;small&gt;Boulenger, 1894&lt;/small&gt; — Boulengerning tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata baueri'' &lt;small&gt;Zweifel, 1958&lt;/small&gt; — Sedros orolining tungi iloni, Bauerning tungi iloni&lt;ref&gt;Beolens B, Watkins M, Grayson M. 2011. ''The Eponym Dictionary of Reptiles''. Baltimore: Johns Hopkins University Press. xiii + 296 pp. {{ISBN|978-1-4214-0135-5}}. (''Hypsiglena torquata baueri'', p. 19).&lt;/ref&gt;
* ''Hypsiglena torquata catalinae'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1966&lt;/small&gt; — Santa Catalina tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata chlorophaea'' &lt;small&gt;(Cope, 1860)&lt;/small&gt; — [[Sonora|Sonoran]] tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata deserticola'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1966&lt;/small&gt; — choʻlda tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata gularis'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1954&lt;/small&gt; yil — Isla Partida tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata jani'' &lt;small&gt;(Dugès, 1866)&lt;/small&gt; — Texasdagi tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata klauberi'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1944 yil&lt;/small&gt; — [[San Diego|San-Diegodagi]] tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata loreala'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1944 yil&lt;/small&gt; — Mesa Verde tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata martinensis'' &lt;small&gt;WW Tanner va Banta 1962&lt;/small&gt; — San-Martin orolidagi tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata nuchalata'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1943 yil&lt;/small&gt; — [[Kaliforniya]] tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata ochrorhyncha'' &lt;small&gt;Cope, 1860&lt;/small&gt; — dogʻli tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata tiburonensis'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1981&lt;/small&gt; — Tiburon orolidagi tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata torquata'' &lt;small&gt;(Gyunter, 1860)&lt;/small&gt; — yoqali tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata tortugaensis'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1944 yil&lt;/small&gt; — Isla tortuga tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata unaocularis'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1944 yil&lt;/small&gt; — Klarion orolidagi tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata venusta'' &lt;small&gt;[[:fr:François Mocquard|Mocquard]], 1899&lt;/small&gt; — markaziy [[Kaliforniya (yarim orol)|Baja]] tungi iloni

Quyidagi maʼlumotlarning aksariyati ''Hypsiglena'' ichidagi turli turlarga tegishli.

== Morfologiya va fiziologiya ==
=== Tavsifi ===
Umumiy uzunligi 30-66 sm. U och kulrang, och jigarrang yoki to'q sariq angga ega, orqa va yon tomonlarida to'q kulrang yoki jigarrang dogʻlar mavjud. Tungi [[ilon]]ning boshi ancha yassi va uchburchak shaklida boʻlib, odatda boʻynida bir juft toʻq jigarrang dogʻlar mavjud. Bundan tashqari, koʻz orqasida oq yoki och kulrang yuqori labial tarozilarga qarama-qarshi boʻlgan qora yoki toʻq jigarrang chiziq bor va koʻz qorachigʻi vertikaldir&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Christopher Mattison |url=http://archive.org/details/encyclopediaofsn00matt |title=The encyclopedia of snakes |date=1995 |publisher=Facts on File |others=Internet Archive |isbn=978-0-8160-3072-9}}&lt;/ref&gt;. Qorin oq yoki sargʻish rangga ega. Urg'ochi ilonlar odatda erkaklariga qaraganda uzunroq va ogʻirroqdir.

=== Zahar ===
Tungi ilon odamlarga hech qanday xavf tugʻdirmasa ham, u ozgina zaharli va oʻljasini boʻysundirish uchun bu zahardan foydalanadi.

== Tarqalishi va yashash joyi ==
Tungi ilon shimolda Britaniya Kolumbiyasining janubida va janubda Gerreroda, Meksikada topilgan. Tungi ilonning sharqiy diapazoni Texasgacha choʻzilgan. Shunga qaramay, tungi ilonning juda sirli tabiati tufayli [[aholi zichligi]] va aniq diapazoni haqida koʻp narsa maʼlum emas.

Tungi ilon turli xil yashash joylarida, shu jumladan oʻtloqlarda, choʻllarda, chaparral, oʻrmonzorlarda, tikanli butazorlarda, tikanli oʻrmonlarda va togʻ oʻtloqlarida uchraydi. Toshli va qumli hududlarda tungi ilonlar yashaydi va 8500 futdan (2600 m) oshiq balandliklar qayd etilgan. Tungi ilon sutemizuvchilarning chuqurlarida ham yashashi maʼlum.

== Ekologiya ==
=== Xulq-atvor ===
Maʼlumki, tungi ilonlar ham krepuskulyar (eng faol tong va kechqurun), ham tungi hayot tarzini olib boradi. Ular odatda tunda yoʻllarni kesib oʻtayotganda koʻrinadi, lekin kunduzi toshlar, taxtalar, qurigan shoxlar  va boshqa yr ustidagi chiqindilar ostidan ham topilishi mumkin. Tungi ilonlar qish oylarida uxlaydilar va yoz faslida ham uyquga ketish holatlari uchraydi. Ular odatda apreldan oktyabrgacha eng faol boʻlib, faollik choʻqqisi odatda iyun oyida sodir boʻladi. Agar xavf tugʻilsa, tungi ilon xavf ostida oʻralib, boshini uchburchak mudofaa shaklida yassi qilib olishlari mumkin.

=== Parhez ===
Ularning asosiy oʻljasi [[Kaltakesaklar|kaltakesaklardir]]. [[Aydaho|Aydaxo]] janubi-gʻarbiy qismida oʻtkazilgan tadqiqot shuni koʻrsatdiki, tungi ilonning ratsioni asosan yonboshi kaltakesaklar (''Uta stansburiana'') va ularning [[Tuxum|tuxumlaridan iborat]]. Boshqa oʻljalar orasida balogʻatga etmagan çıngʻıraklı ilonlar va koʻr ilonlar, [[Dumli amfibiyalar|salamanders]], [[Qurbaqa|qurbaqalar]] va yirik [[hasharotlar]] mavjud.

=== Koʻpaytirish ===
Tungi ilonlar bahorda juftlashadi va urgʻochilar apreldan avgustgacha 2-9 ta tuxum [[Tuxum|qoʻyadi]] . Tuxum 7 dan 8 haftagacha, odatda yoz oxirida chiqadi. Erkaklar bir yildan keyin jinsiy etuklikka erishadilar.

== Asirlikda ==
 
Maʼlumki, tungi ilonlar itoatkor va oson ishlov berishadi. Asirga olingan tungi ilonlar 12 yildan ortiq yashagan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Gipsiglena]]
[[Turkum:Ilonlar]]</text>
      <sha1>4yup4foedmnuzxf3ssgcj5zbpmd9wf8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327501</id>
      <parentid>6327500</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T12:38:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Husanowar</username>
        <id>188359</id>
      </contributor>
      <origin>6327501</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5995" sha1="b3a0bu0o08cdl8ll50s6wxmkj3qbiey" xml:space="preserve">{{xatolar}}
[[Fayl:Hypsiglena_torquata_jani.jpg|thumb]]

'''Tungi ilon''' (''Hypsiglena torquata'') — orqa tishli [[Suvilonlar|kolubridlarning]] bir [[Tur (biologiya)|turi]]. U [[Kanada|Kanadaning]] [[Britaniya Kolumbiyasi|Britaniya Kolumbiyasidan]] AQShning gʻarbiy qismidan Meksikagacha joylashgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://dwrcdc.nr.utah.gov/rsgis2/Search/Display.asp?FlNm=hypstorq|sarlavha=Utah Division of Wildlife Resources|ish=dwrcdc.nr.utah.gov|arxivurl=https://web.archive.org/web/20030611095757/http://dwrcdc.nr.utah.gov/rsgis2/Search/Display.asp?FlNm=hypstorq|arxivsana=2003-06-11}} &lt;/ref&gt;. Bu ilon oʻziga xos tabiiy yoʻl bilan koʻpayadi.

== ''H. torquata'' ichida ilgari tan olingan kichik turlar ==

* ''Hypsiglena torquata affinis'' &lt;small&gt;Boulenger, 1894&lt;/small&gt; — Boulengerning tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata baueri'' &lt;small&gt;Zweifel, 1958&lt;/small&gt; — Sedros orolining tungi iloni, Bauerning tungi iloni&lt;ref&gt;Beolens B, Watkins M, Grayson M. 2011. ''The Eponym Dictionary of Reptiles''. Baltimore: Johns Hopkins University Press. xiii + 296 pp. {{ISBN|978-1-4214-0135-5}}. (''Hypsiglena torquata baueri'', p. 19).&lt;/ref&gt;
* ''Hypsiglena torquata catalinae'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1966&lt;/small&gt; — Santa Catalina tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata chlorophaea'' &lt;small&gt;(Cope, 1860)&lt;/small&gt; — [[Sonora|Sonoran]] tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata deserticola'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1966&lt;/small&gt; — choʻlda tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata gularis'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1954&lt;/small&gt; yil — Isla Partida tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata jani'' &lt;small&gt;(Dugès, 1866)&lt;/small&gt; — Texasdagi tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata klauberi'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1944 yil&lt;/small&gt; — [[San Diego|San-Diegodagi]] tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata loreala'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1944 yil&lt;/small&gt; — Mesa Verde tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata martinensis'' &lt;small&gt;WW Tanner va Banta 1962&lt;/small&gt; — San-Martin orolidagi tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata nuchalata'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1943 yil&lt;/small&gt; — [[Kaliforniya]] tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata ochrorhyncha'' &lt;small&gt;Cope, 1860&lt;/small&gt; — dogʻli tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata tiburonensis'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1981&lt;/small&gt; — Tiburon orolidagi tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata torquata'' &lt;small&gt;(Gyunter, 1860)&lt;/small&gt; — yoqali tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata tortugaensis'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1944 yil&lt;/small&gt; — Isla tortuga tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata unaocularis'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1944 yil&lt;/small&gt; — Klarion orolidagi tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata venusta'' &lt;small&gt;[[:fr:François Mocquard|Mocquard]], 1899&lt;/small&gt; — markaziy [[Kaliforniya (yarim orol)|Baja]] tungi iloni

Quyidagi maʼlumotlarning aksariyati ''Hypsiglena'' ichidagi turli turlarga tegishli.

== Morfologiya va fiziologiya ==
=== Tavsifi ===
Umumiy uzunligi 30-66 sm. U och kulrang, och jigarrang yoki to'q sariq angga ega, orqa va yon tomonlarida to'q kulrang yoki jigarrang dogʻlar mavjud. Tungi [[ilon]]ning boshi ancha yassi va uchburchak shaklida boʻlib, odatda boʻynida bir juft toʻq jigarrang dogʻlar mavjud. Bundan tashqari, koʻz orqasida oq yoki och kulrang yuqori labial tarozilarga qarama-qarshi boʻlgan qora yoki toʻq jigarrang chiziq bor va koʻz qorachigʻi vertikaldir&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Christopher Mattison |url=http://archive.org/details/encyclopediaofsn00matt |title=The encyclopedia of snakes |date=1995 |publisher=Facts on File |others=Internet Archive |isbn=978-0-8160-3072-9}}&lt;/ref&gt;. Qorin oq yoki sargʻish rangga ega. Urg'ochi ilonlar odatda erkaklariga qaraganda uzunroq va ogʻirroqdir.

=== Zahar ===
Tungi ilon odamlarga hech qanday xavf tugʻdirmasa ham, u ozgina zaharli va oʻljasini boʻysundirish uchun bu zahardan foydalanadi.

== Tarqalishi va yashash joyi ==
Tungi ilon shimolda Britaniya Kolumbiyasining janubida va janubda Gerreroda, Meksikada topilgan. Tungi ilonning sharqiy diapazoni Texasgacha choʻzilgan. Shunga qaramay, tungi ilonning juda sirli tabiati tufayli [[aholi zichligi]] va aniq diapazoni haqida koʻp narsa maʼlum emas.

Tungi ilon turli xil yashash joylarida, shu jumladan oʻtloqlarda, choʻllarda, chaparral, oʻrmonzorlarda, tikanli butazorlarda, tikanli oʻrmonlarda va togʻ oʻtloqlarida uchraydi. Toshli va qumli hududlarda tungi ilonlar yashaydi va 8500 futdan (2600 m) oshiq balandliklar qayd etilgan. Tungi ilon sutemizuvchilarning chuqurlarida ham yashashi maʼlum.

== Ekologiya ==
=== Xulq-atvor ===
Maʼlumki, tungi ilonlar ham krepuskulyar (eng faol tong va kechqurun), ham tungi hayot tarzini olib boradi. Ular odatda tunda yoʻllarni kesib oʻtayotganda koʻrinadi, lekin kunduzi toshlar, taxtalar, qurigan shoxlar  va boshqa yr ustidagi chiqindilar ostidan ham topilishi mumkin. Tungi ilonlar qish oylarida uxlaydilar va yoz faslida ham uyquga ketish holatlari uchraydi. Ular odatda apreldan oktyabrgacha eng faol boʻlib, faollik choʻqqisi odatda iyun oyida sodir boʻladi. Agar xavf tugʻilsa, tungi ilon xavf ostida oʻralib, boshini uchburchak mudofaa shaklida yassi qilib olishlari mumkin.

=== Parhez ===
Ularning asosiy oʻljasi [[Kaltakesaklar|kaltakesaklardir]]. [[Aydaho|Aydaxo]] janubi-gʻarbiy qismida oʻtkazilgan tadqiqot shuni koʻrsatdiki, tungi ilonning ratsioni asosan yonboshi dog'li kaltakesaklar (''Uta stansburiana'') va ularning [[Tuxum|tuxumlaridan iborat]]. Boshqa oʻljalar orasida balogʻatga etmagan çıngʻıraklı ilonlar va koʻr ilonlar, [[Dumli amfibiyalar|salamanders]], [[Qurbaqa|qurbaqalar]] va yirik [[hasharotlar]] mavjud.

=== Koʻpaytirish ===
Tungi ilonlar bahorda juftlashadi va urgʻochilar apreldan avgustgacha 2-9 ta tuxum [[Tuxum|qoʻyadi]] . Tuxum 7 dan 8 haftagacha, odatda yoz oxirida chiqadi. Erkaklar bir yildan keyin jinsiy etuklikka erishadilar.

== Asirlikda ==
 
Maʼlumki, tungi ilonlar itoatkor va oson ishlov berishadi. Asirga olingan tungi ilonlar 12 yildan ortiq yashagan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Gipsiglena]]
[[Turkum:Ilonlar]]</text>
      <sha1>b3a0bu0o08cdl8ll50s6wxmkj3qbiey</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327502</id>
      <parentid>6327501</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T12:39:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Husanowar</username>
        <id>188359</id>
      </contributor>
      <origin>6327502</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5994" sha1="14gh09xmp15n59jxase5n84a6bvt0rf" xml:space="preserve">{{xatolar}}
[[Fayl:Hypsiglena_torquata_jani.jpg|thumb]]

'''Tungi ilon''' (''Hypsiglena torquata'') — orqa tishli [[Suvilonlar|kolubridlarning]] bir [[Tur (biologiya)|turi]]. U [[Kanada|Kanadaning]] [[Britaniya Kolumbiyasi|Britaniya Kolumbiyasidan]] AQShning gʻarbiy qismidan Meksikagacha joylashgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://dwrcdc.nr.utah.gov/rsgis2/Search/Display.asp?FlNm=hypstorq|sarlavha=Utah Division of Wildlife Resources|ish=dwrcdc.nr.utah.gov|arxivurl=https://web.archive.org/web/20030611095757/http://dwrcdc.nr.utah.gov/rsgis2/Search/Display.asp?FlNm=hypstorq|arxivsana=2003-06-11}} &lt;/ref&gt;. Bu ilon oʻziga xos tabiiy yoʻl bilan koʻpayadi.

== ''H. torquata'' ichida ilgari tan olingan kichik turlar ==

* ''Hypsiglena torquata affinis'' &lt;small&gt;Boulenger, 1894&lt;/small&gt; — Boulengerning tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata baueri'' &lt;small&gt;Zweifel, 1958&lt;/small&gt; — Sedros orolining tungi iloni, Bauerning tungi iloni&lt;ref&gt;Beolens B, Watkins M, Grayson M. 2011. ''The Eponym Dictionary of Reptiles''. Baltimore: Johns Hopkins University Press. xiii + 296 pp. {{ISBN|978-1-4214-0135-5}}. (''Hypsiglena torquata baueri'', p. 19).&lt;/ref&gt;
* ''Hypsiglena torquata catalinae'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1966&lt;/small&gt; — Santa Catalina tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata chlorophaea'' &lt;small&gt;(Cope, 1860)&lt;/small&gt; — [[Sonora|Sonoran]] tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata deserticola'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1966&lt;/small&gt; — choʻlda tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata gularis'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1954&lt;/small&gt; yil — Isla Partida tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata jani'' &lt;small&gt;(Dugès, 1866)&lt;/small&gt; — Texasdagi tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata klauberi'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1944 yil&lt;/small&gt; — [[San Diego|San-Diegodagi]] tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata loreala'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1944 yil&lt;/small&gt; — Mesa Verde tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata martinensis'' &lt;small&gt;WW Tanner va Banta 1962&lt;/small&gt; — San-Martin orolidagi tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata nuchalata'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1943 yil&lt;/small&gt; — [[Kaliforniya]] tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata ochrorhyncha'' &lt;small&gt;Cope, 1860&lt;/small&gt; — dogʻli tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata tiburonensis'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1981&lt;/small&gt; — Tiburon orolidagi tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata torquata'' &lt;small&gt;(Gyunter, 1860)&lt;/small&gt; — yoqali tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata tortugaensis'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1944 yil&lt;/small&gt; — Isla tortuga tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata unaocularis'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1944 yil&lt;/small&gt; — Klarion orolidagi tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata venusta'' &lt;small&gt;[[:fr:François Mocquard|Mocquard]], 1899&lt;/small&gt; — markaziy [[Kaliforniya (yarim orol)|Baja]] tungi iloni

Quyidagi maʼlumotlarning aksariyati ''Hypsiglena'' ichidagi turli turlarga tegishli.

== Morfologiya va fiziologiya ==
=== Tavsifi ===
Umumiy uzunligi 30-66 sm. U och kulrang, och jigarrang yoki to'q sariq angga ega, orqa va yon tomonlarida to'q kulrang yoki jigarrang dogʻlar mavjud. Tungi [[ilon]]ning boshi ancha yassi va uchburchak shaklida boʻlib, odatda boʻynida bir juft toʻq jigarrang dogʻlar mavjud. Bundan tashqari, koʻz orqasida oq yoki och kulrang yuqori labial tarozilarga qarama-qarshi boʻlgan qora yoki toʻq jigarrang chiziq bor va koʻz qorachigʻi vertikaldir&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Christopher Mattison |url=http://archive.org/details/encyclopediaofsn00matt |title=The encyclopedia of snakes |date=1995 |publisher=Facts on File |others=Internet Archive |isbn=978-0-8160-3072-9}}&lt;/ref&gt;. Qorin oq yoki sargʻish rangga ega. Urg'ochi ilonlar odatda erkaklariga qaraganda uzunroq va ogʻirroqdir.

=== Zahar ===
Tungi ilon odamlarga hech qanday xavf tugʻdirmasa ham, u ozgina zaharli va oʻljasini boʻysundirish uchun bu zahardan foydalanadi.

== Tarqalishi va yashash joyi ==
Tungi ilon shimolda Britaniya Kolumbiyasining janubida va janubda Gerreroda, Meksikada topilgan. Tungi ilonning sharqiy diapazoni Texasgacha choʻzilgan. Shunga qaramay, tungi ilonning juda sirli tabiati tufayli [[aholi zichligi]] va aniq diapazoni haqida koʻp narsa maʼlum emas.

Tungi ilon turli xil yashash joylarida, shu jumladan oʻtloqlarda, choʻllarda, chaparral, oʻrmonzorlarda, tikanli butazorlarda, tikanli oʻrmonlarda va togʻ oʻtloqlarida uchraydi. Toshli va qumli hududlarda tungi ilonlar yashaydi va 8500 futdan (2600 m) oshiq balandliklar qayd etilgan. Tungi ilon sutemizuvchilarning chuqurlarida ham yashashi maʼlum.

== Ekologiya ==
=== Xulq-atvor ===
Maʼlumki, tungi ilonlar ham krepuskulyar (eng faol tong va kechqurun), ham tungi hayot tarzini olib boradi. Ular odatda tunda yoʻllarni kesib oʻtayotganda koʻrinadi, lekin kunduzi toshlar, taxtalar, qurigan shoxlar  va boshqa yr ustidagi chiqindilar ostidan ham topilishi mumkin. Tungi ilonlar qish oylarida uxlaydilar va yoz faslida ham uyquga ketish holatlari uchraydi. Ular odatda apreldan oktyabrgacha eng faol boʻlib, faollik choʻqqisi odatda iyun oyida sodir boʻladi. Agar xavf tugʻilsa, tungi ilon xavf ostida oʻralib, boshini uchburchak mudofaa shaklida yassi qilib olishlari mumkin.

=== Parhez ===
Ularning asosiy oʻljasi [[Kaltakesaklar|kaltakesaklardir]]. [[Aydaho|Aydaxo]] janubi-gʻarbiy qismida oʻtkazilgan tadqiqot shuni koʻrsatdiki, tungi ilonning ratsioni asosan yonboshi dog'li kaltakesaklar (''Uta stansburiana'') va ularning [[Tuxum|tuxumlaridan iborat]]. Boshqa oʻljalar orasida balogʻatga etmagan çıngʻıraklı ilonlar va koʻr ilonlar, [[Dumli amfibiyalar|salamanders]], [[Qurbaqa|qurbaqalar]] va yirik [[hasharotlar]] mavjud.

=== Koʻpaytirish ===
Tungi ilonlar bahorda juftlashadi va urgʻochilar apreldan avgustgacha 2-9 ta tuxum [[Tuxum|qoʻyadi]]. Tuxum 7 dan 8 haftagacha, odatda yoz oxirida chiqadi. Erkaklar bir yildan keyin jinsiy etuklikka erishadilar.

== Asirlikda ==
 
Maʼlumki, tungi ilonlar itoatkor va oson ishlov berishadi. Asirga olingan tungi ilonlar 12 yildan ortiq yashagan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Gipsiglena]]
[[Turkum:Ilonlar]]</text>
      <sha1>14gh09xmp15n59jxase5n84a6bvt0rf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327503</id>
      <parentid>6327502</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T12:39:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Husanowar</username>
        <id>188359</id>
      </contributor>
      <origin>6327503</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6005" sha1="jh4ii95qlz87pz49pypsfdgfksbuzlf" xml:space="preserve">{{xatolar}}
[[Fayl:Hypsiglena_torquata_jani.jpg|thumb]]

'''Tungi ilon''' (''Hypsiglena torquata'') — orqa tishli [[Suvilonlar|kolubridlarning]] bir [[Tur (biologiya)|turi]]. U [[Kanada|Kanadaning]] [[Britaniya Kolumbiyasi|Britaniya Kolumbiyasidan]] AQShning gʻarbiy qismidan Meksikagacha joylashgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://dwrcdc.nr.utah.gov/rsgis2/Search/Display.asp?FlNm=hypstorq|sarlavha=Utah Division of Wildlife Resources|ish=dwrcdc.nr.utah.gov|arxivurl=https://web.archive.org/web/20030611095757/http://dwrcdc.nr.utah.gov/rsgis2/Search/Display.asp?FlNm=hypstorq|arxivsana=2003-06-11}} &lt;/ref&gt;. Bu ilon oʻziga xos tabiiy yoʻl bilan koʻpayadi.

== ''H. torquata'' ichida ilgari tan olingan kichik turlar ==

* ''Hypsiglena torquata affinis'' &lt;small&gt;Boulenger, 1894&lt;/small&gt; — Boulengerning tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata baueri'' &lt;small&gt;Zweifel, 1958&lt;/small&gt; — Sedros orolining tungi iloni, Bauerning tungi iloni&lt;ref&gt;Beolens B, Watkins M, Grayson M. 2011. ''The Eponym Dictionary of Reptiles''. Baltimore: Johns Hopkins University Press. xiii + 296 pp. {{ISBN|978-1-4214-0135-5}}. (''Hypsiglena torquata baueri'', p. 19).&lt;/ref&gt;
* ''Hypsiglena torquata catalinae'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1966&lt;/small&gt; — Santa Catalina tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata chlorophaea'' &lt;small&gt;(Cope, 1860)&lt;/small&gt; — [[Sonora|Sonoran]] tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata deserticola'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1966&lt;/small&gt; — choʻlda tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata gularis'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1954&lt;/small&gt; yil — Isla Partida tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata jani'' &lt;small&gt;(Dugès, 1866)&lt;/small&gt; — Texasdagi tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata klauberi'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1944 yil&lt;/small&gt; — [[San Diego|San-Diegodagi]] tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata loreala'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1944 yil&lt;/small&gt; — Mesa Verde tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata martinensis'' &lt;small&gt;WW Tanner va Banta 1962&lt;/small&gt; — San-Martin orolidagi tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata nuchalata'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1943 yil&lt;/small&gt; — [[Kaliforniya]] tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata ochrorhyncha'' &lt;small&gt;Cope, 1860&lt;/small&gt; — dogʻli tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata tiburonensis'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1981&lt;/small&gt; — Tiburon orolidagi tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata torquata'' &lt;small&gt;(Gyunter, 1860)&lt;/small&gt; — yoqali tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata tortugaensis'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1944 yil&lt;/small&gt; — Isla tortuga tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata unaocularis'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1944 yil&lt;/small&gt; — Klarion orolidagi tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata venusta'' &lt;small&gt;[[:fr:François Mocquard|Mocquard]], 1899&lt;/small&gt; — markaziy [[Kaliforniya (yarim orol)|Baja]] tungi iloni

Quyidagi maʼlumotlarning aksariyati ''Hypsiglena'' ichidagi turli turlarga tegishli.

== Morfologiya va fiziologiya ==
=== Tavsifi ===
Umumiy uzunligi 30-66 sm. U och kulrang, och jigarrang yoki to'q sariq angga ega, orqa va yon tomonlarida to'q kulrang yoki jigarrang dogʻlar mavjud. Tungi [[ilon]]ning boshi ancha yassi va uchburchak shaklida boʻlib, odatda boʻynida bir juft toʻq jigarrang dogʻlar mavjud. Bundan tashqari, koʻz orqasida oq yoki och kulrang yuqori labial tarozilarga qarama-qarshi boʻlgan qora yoki toʻq jigarrang chiziq bor va koʻz qorachigʻi vertikaldir&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Christopher Mattison |url=http://archive.org/details/encyclopediaofsn00matt |title=The encyclopedia of snakes |date=1995 |publisher=Facts on File |others=Internet Archive |isbn=978-0-8160-3072-9}}&lt;/ref&gt;. Qorin oq yoki sargʻish rangga ega. Urg'ochi ilonlar odatda erkaklariga qaraganda uzunroq va ogʻirroqdir.

=== Zahar ===
Tungi ilon odamlarga hech qanday xavf tugʻdirmasa ham, u ozgina zaharli va oʻljasini boʻysundirish uchun bu zahardan foydalanadi.

== Tarqalishi va yashash joyi ==
Tungi ilon shimolda Britaniya Kolumbiyasining janubida va janubda Gerreroda, Meksikada topilgan. Tungi ilonning sharqiy diapazoni Texasgacha choʻzilgan. Shunga qaramay, tungi ilonning juda sirli tabiati tufayli [[aholi zichligi]] va aniq diapazoni haqida koʻp narsa maʼlum emas.

Tungi ilon turli xil yashash joylarida, shu jumladan oʻtloqlarda, choʻllarda, chaparral, oʻrmonzorlarda, tikanli butazorlarda, tikanli oʻrmonlarda va togʻ oʻtloqlarida uchraydi. Toshli va qumli hududlarda tungi ilonlar yashaydi va 8500 futdan (2600 m) oshiq balandliklar qayd etilgan. Tungi ilon sutemizuvchilarning chuqurlarida ham yashashi maʼlum.

== Ekologiya ==
=== Xulq-atvor ===
Maʼlumki, tungi ilonlar ham krepuskulyar (eng faol tong va kechqurun), ham tungi hayot tarzini olib boradi. Ular odatda tunda yoʻllarni kesib oʻtayotganda koʻrinadi, lekin kunduzi toshlar, taxtalar, qurigan shoxlar  va boshqa yr ustidagi chiqindilar ostidan ham topilishi mumkin. Tungi ilonlar qish oylarida uxlaydilar va yoz faslida ham uyquga ketish holatlari uchraydi. Ular odatda apreldan oktyabrgacha eng faol boʻlib, faollik choʻqqisi odatda iyun oyida sodir boʻladi. Agar xavf tugʻilsa, tungi ilon xavf ostida oʻralib, boshini uchburchak mudofaa shaklida yassi qilib olishlari mumkin.

=== Parhez ===
Ularning asosiy oʻljasi [[Kaltakesaklar|kaltakesaklardir]]. [[Aydaho|Aydaxo]] janubi-gʻarbiy qismida oʻtkazilgan tadqiqot shuni koʻrsatdiki, tungi ilonning ratsioni asosan yonboshi dog'li kaltakesaklar (''Uta stansburiana'') va ularning [[Tuxum|tuxumlaridan iborat]]. Boshqa oʻljalar orasida balogʻatga etmagan çıngʻıraklı ilonlar va koʻr ilonlar, [[Dumli amfibiyalar|salamanders]], [[Qurbaqa|qurbaqalar]] va yirik [[hasharotlar]] mavjud.

=== Koʻpaytirish ===
Tungi ilonlar bahorda juftlashadi va urgʻochilar apreldan avgustgacha 2 tadan 9 tagacha tuxum [[Tuxum|qoʻyadi]]. Tuxum 7 dan 8 haftagacha, odatda yoz oxirida chiqadi. Erkaklar bir yildan keyin jinsiy etuklikka erishadilar.

== Asirlikda ==
 
Maʼlumki, tungi ilonlar itoatkor va oson ishlov berishadi. Asirga olingan tungi ilonlar 12 yildan ortiq yashagan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Gipsiglena]]
[[Turkum:Ilonlar]]</text>
      <sha1>jh4ii95qlz87pz49pypsfdgfksbuzlf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327504</id>
      <parentid>6327503</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T12:40:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Husanowar</username>
        <id>188359</id>
      </contributor>
      <origin>6327504</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6011" sha1="4n4rzf5w90dpqycabi01uh0ra4as8xq" xml:space="preserve">{{xatolar}}
[[Fayl:Hypsiglena_torquata_jani.jpg|thumb]]

'''Tungi ilon''' (''Hypsiglena torquata'') — orqa tishli [[Suvilonlar|kolubridlarning]] bir [[Tur (biologiya)|turi]]. U [[Kanada|Kanadaning]] [[Britaniya Kolumbiyasi|Britaniya Kolumbiyasidan]] AQShning gʻarbiy qismidan Meksikagacha joylashgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://dwrcdc.nr.utah.gov/rsgis2/Search/Display.asp?FlNm=hypstorq|sarlavha=Utah Division of Wildlife Resources|ish=dwrcdc.nr.utah.gov|arxivurl=https://web.archive.org/web/20030611095757/http://dwrcdc.nr.utah.gov/rsgis2/Search/Display.asp?FlNm=hypstorq|arxivsana=2003-06-11}} &lt;/ref&gt;. Bu ilon oʻziga xos tabiiy yoʻl bilan koʻpayadi.

== ''H. torquata'' ichida ilgari tan olingan kichik turlar ==

* ''Hypsiglena torquata affinis'' &lt;small&gt;Boulenger, 1894&lt;/small&gt; — Boulengerning tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata baueri'' &lt;small&gt;Zweifel, 1958&lt;/small&gt; — Sedros orolining tungi iloni, Bauerning tungi iloni&lt;ref&gt;Beolens B, Watkins M, Grayson M. 2011. ''The Eponym Dictionary of Reptiles''. Baltimore: Johns Hopkins University Press. xiii + 296 pp. {{ISBN|978-1-4214-0135-5}}. (''Hypsiglena torquata baueri'', p. 19).&lt;/ref&gt;
* ''Hypsiglena torquata catalinae'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1966&lt;/small&gt; — Santa Catalina tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata chlorophaea'' &lt;small&gt;(Cope, 1860)&lt;/small&gt; — [[Sonora|Sonoran]] tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata deserticola'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1966&lt;/small&gt; — choʻlda tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata gularis'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1954&lt;/small&gt; yil — Isla Partida tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata jani'' &lt;small&gt;(Dugès, 1866)&lt;/small&gt; — Texasdagi tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata klauberi'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1944 yil&lt;/small&gt; — [[San Diego|San-Diegodagi]] tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata loreala'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1944 yil&lt;/small&gt; — Mesa Verde tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata martinensis'' &lt;small&gt;WW Tanner va Banta 1962&lt;/small&gt; — San-Martin orolidagi tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata nuchalata'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1943 yil&lt;/small&gt; — [[Kaliforniya]] tungi iloni
* ''Hypsiglena torquata ochrorhyncha'' &lt;small&gt;Cope, 1860&lt;/small&gt; — dogʻli tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata tiburonensis'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1981&lt;/small&gt; — Tiburon orolidagi tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata torquata'' &lt;small&gt;(Gyunter, 1860)&lt;/small&gt; — yoqali tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata tortugaensis'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1944 yil&lt;/small&gt; — Isla tortuga tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata unaocularis'' &lt;small&gt;WW Tanner, 1944 yil&lt;/small&gt; — Klarion orolidagi tungi ilon
* ''Hypsiglena torquata venusta'' &lt;small&gt;[[:fr:François Mocquard|Mocquard]], 1899&lt;/small&gt; — markaziy [[Kaliforniya (yarim orol)|Baja]] tungi iloni

Quyidagi maʼlumotlarning aksariyati ''Hypsiglena'' ichidagi turli turlarga tegishli.

== Morfologiya va fiziologiya ==
=== Tavsifi ===
Umumiy uzunligi 30-66 sm. U och kulrang, och jigarrang yoki to'q sariq angga ega, orqa va yon tomonlarida to'q kulrang yoki jigarrang dogʻlar mavjud. Tungi [[ilon]]ning boshi ancha yassi va uchburchak shaklida boʻlib, odatda boʻynida bir juft toʻq jigarrang dogʻlar mavjud. Bundan tashqari, koʻz orqasida oq yoki och kulrang yuqori labial tarozilarga qarama-qarshi boʻlgan qora yoki toʻq jigarrang chiziq bor va koʻz qorachigʻi vertikaldir&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Christopher Mattison |url=http://archive.org/details/encyclopediaofsn00matt |title=The encyclopedia of snakes |date=1995 |publisher=Facts on File |others=Internet Archive |isbn=978-0-8160-3072-9}}&lt;/ref&gt;. Qorin oq yoki sargʻish rangga ega. Urg'ochi ilonlar odatda erkaklariga qaraganda uzunroq va ogʻirroqdir.

=== Zahar ===
Tungi ilon odamlarga hech qanday xavf tugʻdirmasa ham, u ozgina zaharli va oʻljasini boʻysundirish uchun bu zahardan foydalanadi.

== Tarqalishi va yashash joyi ==
Tungi ilon shimolda Britaniya Kolumbiyasining janubida va janubda Gerreroda, Meksikada topilgan. Tungi ilonning sharqiy diapazoni Texasgacha choʻzilgan. Shunga qaramay, tungi ilonning juda sirli tabiati tufayli [[aholi zichligi]] va aniq diapazoni haqida koʻp narsa maʼlum emas.

Tungi ilon turli xil yashash joylarida, shu jumladan oʻtloqlarda, choʻllarda, chaparral, oʻrmonzorlarda, tikanli butazorlarda, tikanli oʻrmonlarda va togʻ oʻtloqlarida uchraydi. Toshli va qumli hududlarda tungi ilonlar yashaydi va 8500 futdan (2600 m) oshiq balandliklar qayd etilgan. Tungi ilon sutemizuvchilarning chuqurlarida ham yashashi maʼlum.

== Ekologiya ==
=== Xulq-atvor ===
Maʼlumki, tungi ilonlar ham krepuskulyar (eng faol tong va kechqurun), ham tungi hayot tarzini olib boradi. Ular odatda tunda yoʻllarni kesib oʻtayotganda koʻrinadi, lekin kunduzi toshlar, taxtalar, qurigan shoxlar  va boshqa yr ustidagi chiqindilar ostidan ham topilishi mumkin. Tungi ilonlar qish oylarida uxlaydilar va yoz faslida ham uyquga ketish holatlari uchraydi. Ular odatda apreldan oktyabrgacha eng faol boʻlib, faollik choʻqqisi odatda iyun oyida sodir boʻladi. Agar xavf tugʻilsa, tungi ilon xavf ostida oʻralib, boshini uchburchak mudofaa shaklida yassi qilib olishlari mumkin.

=== Parhez ===
Ularning asosiy oʻljasi [[Kaltakesaklar|kaltakesaklardir]]. [[Aydaho|Aydaxo]] janubi-gʻarbiy qismida oʻtkazilgan tadqiqot shuni koʻrsatdiki, tungi ilonning ratsioni asosan yonboshi dog'li kaltakesaklar (''Uta stansburiana'') va ularning [[Tuxum|tuxumlaridan iborat]]. Boshqa oʻljalar orasida balogʻatga etmagan çıngʻıraklı ilonlar va koʻr ilonlar, [[Dumli amfibiyalar|salamanders]], [[Qurbaqa|qurbaqalar]] va yirik [[hasharotlar]] mavjud.

=== Koʻpaytirish ===
Tungi ilonlar bahorda juftlashadi va urgʻochilar apreldan avgustgacha 2 tadan 9 tagacha tuxum [[Tuxum|qoʻyadi]]. Tuxum 7 dan 8 haftagacha, odatda yoz oxirida ochib chiqadi. Erkaklar bir yildan keyin jinsiy etuklikka erishadilar.

== Asirlikda ==
 
Maʼlumki, tungi ilonlar itoatkor va oson ishlov berishadi. Asirga olingan tungi ilonlar 12 yildan ortiq yashagan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Gipsiglena]]
[[Turkum:Ilonlar]]</text>
      <sha1>4n4rzf5w90dpqycabi01uh0ra4as8xq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sasha Clements</title>
    <ns>0</ns>
    <id>767273</id>
    <revision>
      <id>6327969</id>
      <parentid>6276469</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T08:24:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327969</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12285" sha1="7wj4ijo4ie9dy3u4kgpgq65tvueym6s" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi|ismi=Sasha Clements|portret=|tavsif=|tugʻilgan paytidagi ismi=Sasha Nicole Clements&lt;ref&gt;{{veb manbasi | url=http://uk.eonline.com/news/588960/high-school-musical-star-corbin-bleu-is-engaged-to-actress-sasha-clements|title=High School Musical Star Corbin Bleu Is Engaged to How to Build a Better Boy's Sasha Clements|work=[[E! News]]|publisher=Zach Johnson|date=28-aprel 2014-yil|accessdate=16-oktabr 2014-yil}}&lt;/ref&gt;|tavallud sanasi={{tugʻilgan sanasi va yoshi|1990|3|13}}|tavallud joyi=[[Toronto]], [[Ontario]], Kanada&lt;ref&gt;{{veb manbasi | url=https://twitter.com/sashclements|title=Make a little space, To make a better place Toronto|work=[[Twitter]]|publisher=Sasha Clements|date=28-aprel 2014-yil|accessdate=28-aprel 2014-yil}}&lt;/ref&gt;|kasbi=Aktrisa|turmush oʻrtogʻi=[[Corbin Bleu]] (m. 2016)|faoliyat_yillari=2005-yildan|sayt={{URL|https://www.instagram.com/sashclements/|www.sashaclements.com}}}}

'''Sasha Nicole Clements''' (1990-yil 13-martda tugʻilgan)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Braven|ism=Jenny|url=https://www.instagram.com/p/BgReRfxl-PK/|nashriyot=[[Instagram]].com|sarlavha=Happy Birthday Sasha Clements|sana=|qaralgan sana=13-mart 2018-yil}}&lt;/ref&gt; – [[kanada]]lik [[Aktyor|aktrisa]]. U Teletoon serialidagi ''Kiki Kincaid'' roli bilan tanilgan. U 2005-yilda ''&quot;Qor malikasi&quot;'' (2005) fantastik filmida rol oʻynagan. U, shuningdek, [[Disney Channel]] original filmi ''&quot;Qanday qilib yaxshiroq bola boʻlish kerak&quot;'' (2014) filmida Marnie rolini oʻynagan.

== Yoshligi ==
Clements [[Ontario (Kanada)|Ontario shtatining]] [[Toronto]] shahrida tugʻilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.celebuzz.com/2013-11-24/new-pics-ashley-tisdale-and-fiance-christopher-french-playfully-pose-at-their-engagement-party/|sarlavha=NEW PICS: Ashley Tisdale and Fiance Christopher French Playfully Pose at Their Engagement Party|sana=24-noyabr 2013-yil|ish=[[Celebuzz]]|nashriyot=[[Buzz Media]]|qaralgan sana=26-noyabr 2013-yil|arxivsana=28-mart 2019-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190328231038/https://www.celebuzz.com/2013-11-24/new-pics-ashley-tisdale-and-fiance-christopher-french-playfully-pose-at-their-engagement-party/}}&lt;/ref&gt;. Uning onasi Anna Clements&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Clements|ism=Anna|url=https://www.instagram.com/p/BXefs9IFr9D/|nashriyot=[[Instagram]].com|sarlavha=Me and mini me.|sana=|qaralgan sana=7-avgust 2017-yil}}&lt;/ref&gt; va otasi aktyor Kristofer Li Klements&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Clements|ism=Anna|url=https://www.instagram.com/p/BZkPgrhnF3B/|nashriyot=[[Instagram]].com|sarlavha=Anna Clements and her husband Christopher Lee Clements.|sana=|qaralgan sana=28-sentabr 2017-yil}}&lt;/ref&gt;, Kanadaning „ Catwalk „ musiqiy drama serialida ishtirok etgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Clements|ism=Christopher|url=https://www.instagram.com/p/BRoBRoeDgIF/|nashriyot=[[Instagram]].com|sarlavha=Catwalk days.|sana=|qaralgan sana=14-mart 2017-yil}}&lt;/ref&gt;. Uning ikkita ukasi bor&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Clements|ism=Sasha|url=https://www.instagram.com/p/moZvkwwpuM/|nashriyot=[[Instagram]].com|sarlavha=Having brothers drive you crazy all your life really does makes you a better person.|sana=|qaralgan sana=11-aprel 2014-yil}}&lt;/ref&gt;. York universitetida oʻqigan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://metrobiography.com/sasha-clements-bio-age-husband/|sarlavha=Sasha Clements's education|sana=|ish=Metro Biography|nashriyot=metrobiography.com|qaralgan sana=13-avgust 2019-yil}}&lt;/ref&gt;.

== Faoliyati ==
Clementsning Juliet Stivenson bilan birinchi roli [[BBC]] telefilmida ''“Qor malikasi“'' (2005) edi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=|ism=|url=https://www.rottentomatoes.com/m/the_snow_queen_2004/|sarlavha=The Snow Queen|nashriyot=[[Rotten Tomatoes]]|sana=|qaralgan sana=2-mart 2014-yil}}&lt;/ref&gt;. 2009-yilda u Kanada ''Majority Rules&quot; serialida birinchi bosh rolini qoʻlga kiritdi. Serialda'' 15 yoshli Kiki Kincaid rolini oʻynagan&lt;ref name=&quot;notrick&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Oswald |first=Brad |date=20-oktabr 2009-yil |title=No trick, all treat |work=Winnipeg Free Press |url=http://www.winnipegfreepress.com/arts-and-life/entertainment/TV/no-trick-all-treat-64901022.html |access-date=24-sentabr 2012-yil}}&lt;/ref&gt;. U ''[[Rookie Blue|Rookie Blue]]'' va ''&quot;Really Me&quot;'' (2011) kabi teleseriallarda rollar ijro etgan&lt;ref&gt;{{tweet manbasi|user=sashclements}}&lt;/ref&gt;. Clements ''[[Lost Girl|Yoʻqolgan qiz]]'' (2012) filmida Sara rolini oʻynagan. U YTVning &quot; ''Bolalar bilan hayoti'' (2012) filmining premyerasining ikki qismidagi Emma rolini oʻynagan. Keyin u ''Mudpit'' (2013) serialining bir qismida Nikki rolini oʻynadi.

2017-yil fevral oyida Xeyli Pullos bilan birgalikda ''From Straight A {{'}} to XXX'' (2017) drama filmida rol ijro etgan&lt;ref&gt;{{pres-reliz manbasi|url=http://www.newsobserver.com/entertainment/tv/warm-tv-blog/article131917809.html|title=Lifetime movie based on Duke student turned porn star airs Saturday|date=10-fevral 2017-yil|publisher=newsobserver.com|accessdate=10-fevral 2017-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.mylifetime.com/movies/from-straight-as-to-xxx|sarlavha=From Straight A's to XXX In Lifetime|ish=[[Lifetime (TV network)|Lifetime]].com|nashriyot=|sana=|qaralgan sana=11-fevral 2017-yil}}&lt;/ref&gt;. 2019-yilda u Jordan Barkerning ''Oʻrmondagi jodugarlar'' (2019) filmida,&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Donnelly|ism=Matt|url=https://www.thewrap.com/exorcist-star-hannah-kasulka-corbin-bleu-survival-thriller-stranded/|sarlavha=‘Exorcist’ Star Hannah Kasulka, Corbin Bleu Hit Slopes for Survival Thriller ‘Stranded’|sana=|ish=|nashriyot=thewrap.com|qaralgan sana=24-mart 2018-yil}}&lt;/ref&gt; filmida bosh rol ijro etgan, shuningdek, loyihada Xanna Kasulka va Clementsning eri Korbin Bleu ham ishtirok etgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Bleu|ism=Corbin|url=https://www.instagram.com/p/BgwssrLh4Q5/|nashriyot=[[Instagram]].com|sarlavha=When you both book a movie and it happens to be the same one loving working together!.|sana=|qaralgan sana=26-mart 2018-yil}}&lt;/ref&gt;.

2021-yil iyul oyida rejissor Maklen Nelson rahbarligida Chloe Bridges, Camille Kostek va [[Corbin Bleu]] bilan birga ''Real for Love'' (2021) nomli Hallmark Channel original filmida rol ijro etdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Pollock|ism=Sarabeth|sarlavha=Hallmark Channel’s Corbin Bleu talks Love, For Real|url=https://culturess.com/2021/07/31/interview-hallmark-channel-corbin-bleu-love-for-real/|ish=Culturess|sana=July 31, 2021}}&lt;/ref&gt;. 2021-yil dekabr oyida u rejissyor Brayan Gertslinjer tomonidan suratga olingan &quot; ''Rojdestvo raqslari uchrashuvi'' &quot; (2021) nomli filmida rol oʻynadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Delgado|ism=Sara|url=https://www.teenvogue.com/story/monique-coleman-corbin-bleu-lifetime-a-christmas-dance-reunion|sarlavha=Monique Coleman and Corbin Bleu Are Reuniting for a Lifetime Christmas Movie|nashriyot=teenvogue.com|qaralgan sana=20-may 2021-yil}}&lt;/ref&gt;. 2022-yilda u Kristofer Lloyd bilan &quot; ''Kamp Hideout'' &quot; (2022) komediya filmida rol oʻynadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://communityimpact.com/nashville/franklin-brentwood/arts-entertainment/2021/10/25/camp-hideout-movie-filming-in-franklin/|sarlavha='Camp Hideout' movie filming in Franklin|ism=Wendy|muallif=Sturges|ish=communityimpact.com|sana=25-oktabr 2021-yil|qaralgan sana=27-oktabr 2021-yil|arxivsana=2022-10-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221001012930/https://communityimpact.com/nashville/franklin-brentwood/arts-entertainment/2021/10/25/camp-hideout-movie-filming-in-franklin/}}&lt;/ref&gt;. U [[HBO]] Max telekanalining &quot; ''Minx'' „ (2022) serialining bir qismida Vendi rolini oʻynadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=|ism=|sarlavha=Not like a shvantz right in the face|url=https://www.imdb.com/title/tt14532254/fullcredits?ref_=tt_cl_sm|ish=[[IMDb]]|sana=17-mart 2022-yil}}&lt;/ref&gt;. Keyin u ''[[NCIS: Los Angeles|NCIS: Los-Anjelesning]]'' (2022) bir qismida Katya Miranova rolini oʻynadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Clements|ism=Sasha|url=https://www.instagram.com/p/CdrL3scPVWU/|nashriyot=[[Instagram]].com|sarlavha=NCIS: Los Angeles.|sana=|qaralgan sana=17-may 2022-yil}}&lt;/ref&gt;.

== Shaxsiy hayoti ==
2011-yilda Clements ''High School Musical'' yulduzi [[Corbin Bleu|Korbin Bleu]] bilan uchrashishni boshladi&lt;ref name=&quot;dating&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.accesshollywood.com/corbin-bleus-dancing-with-the-stars-blog-redemption-in-the-ballroom_article_86304|sarlavha=Corbin Bleu’s Dancing With The Stars Blog: Redemption In The Ballroom!|sana=4-noyabr 2013-yil|ism=Corbin|muallif=Bleu|ish=[[Access Hollywood]]|nashriyot=[[NBCUniversal Television Distribution]]|qaralgan sana=15-noyabr 2013-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131118200756/http://www.accesshollywood.com/corbin-bleus-dancing-with-the-stars-blog-redemption-in-the-ballroom_article_86304?__source=omg&amp;utm_source=yahoo&amp;utm_medium=feed&amp;utm_campaign=tv|arxivsana=2013-11-18}}&lt;/ref&gt;. 2014-yil 15-oktabrda Klements va Bleu oʻzlarining nikohlarini eʼlon qilishdi. Keyinchalik ular [[TLC]] realiti-serialida ''&quot;Dey to the Dress&quot;'' da birga suratga tushishdi. Hozirda ular [[Los-Anjeles|Los-Anjelesda]] istiqomat qilishadi&lt;ref name=&quot;celebuzz&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.celebuzz.com/2013-11-24/new-pics-ashley-tisdale-and-fiance-christopher-french-playfully-pose-at-their-engagement-party/|sarlavha=NEW PICS: Ashley Tisdale and Fiance Christopher French Playfully Pose at Their Engagement Party|sana=24-noyabr 2013-yil|ish=[[Celebuzz]]|nashriyot=[[Buzz Media]]|qaralgan sana=26-noyabr 2013-yil|arxivsana=28-mart 2019-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190328231038/https://www.celebuzz.com/2013-11-24/new-pics-ashley-tisdale-and-fiance-christopher-french-playfully-pose-at-their-engagement-party/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.people.com/article/corbin-bleu-married-wedding-sasha-clemets|sarlavha=Corbin Bleu and Sasha Clements Are Married|ism=Gabrielle|muallif=Olya|sana=24-iyul 2016-yil|ish=[[People (jurnal)|People]]|nashriyot=[[Time Inc.]]|qaralgan sana=25-iyul 2016-yil}}&lt;/ref&gt;. Ular 2016-yil 23-iyulda rasman turmush qurishdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Cuccinelli|ism=Jamie|sarlavha=Corbin Bleu's Wedding Vows Were Basically Every Bride's Worst Nightmare|url=https://www.brides.com/story/corbin-bleu-wedding-vows|kirish sanasi=16-iyun 2021-yil|ish=Brides|til=inglizcha}}&lt;/ref&gt;.

== Filmografiyasi ==

=== Film ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Yil
! Sarlavha
! Rol
! Izohlar
! class=&quot;unsortable&quot; | {{Abbr|Mnb.|Manba(lar)}}
|-
| 2005-yil
| ''Qor malikasi''
| Qaroqchi qiz
| Televizion film
|
|-
| 2014-yil
| ''Qanday qilib yaxshiroq bolani qurish mumkin''
| Marni
| Disney kanali original filmi
| &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=|ism=|url=https://www.rottentomatoes.com/m/how_to_build_a_better_boy/|sarlavha=How to Build a Better Boy|nashriyot=[[Rotten Tomatoes]]|sana=|qaralgan sana=15-avgust 2014-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2015-yil
| ''Degrassi orqaga qaramang''
| Mushuk
| rowspan=&quot;2&quot; | Televizion film
| &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=|ism=|url=https://www.tvguide.com/tvshows/degrassi/episode-25-season-14/don-t-look-back/191476/|sarlavha=Watch Degrassi Season 14 Episode 25: Don't Look Back|nashriyot=[[TV Guide]].com|sana=|qaralgan sana=2-avgust 2015-yil|arxivsana=2018-08-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180805113012/https://www.tvguide.com/tvshows/degrassi/episode-25-season-14/don-t-look-back/191476/}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2017-yil
| ''Toʻgʻridan-toʻgʻri A {{'}} XXX gacha''
| Joli
|
|-
| 2019
| ''Oʻrmondagi jodugarlar''
| Alison
| 2018-yilda suratga olingan, 2019-yilda chiqarilgan
| &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Clements|ism=Sasha|url=https://www.instagram.com/p/BgjcFGLghuc/|nashriyot=[[Instagram]].com|sarlavha=Filming has begun! Sooooo excited.|sana=|qaralgan sana=20-mart 2018-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2021-yil
| ''Sevgi, Real uchun''
| Kandas
| rowspan=&quot;3&quot; | Televizion film
|
|-
| ''Rojdestvo raqsi uchrashuvi''
| Marli
| &lt;ref&gt;{{tweet manbasi|user=gimmemotalk|title=How it started How it’s going.|accessdate=19-may 2021-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2022
| ''Lager yashirinishi''
| Resepsiyonist
|
|}

=== Veb ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Yil
! Sarlavha
! Rol
! Kanal
! class=&quot;unsortable&quot; | Izohlar
|-
| 2017-yil
| ''Oltin koni inkubatori''
| Desiree
| Yangi shakl
| Epizod: „Anti-ijtimoiy“
|}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1990-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Kanadalik aktrisalar]]</text>
      <sha1>7wj4ijo4ie9dy3u4kgpgq65tvueym6s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Saudiya Arabistonida ayollar huquqlari</title>
    <ns>0</ns>
    <id>773347</id>
    <revision>
      <id>6327970</id>
      <parentid>6240443</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T08:40:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327970</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="82742" sha1="1uyps7uo6ga57bmjejge8ns0z7z8ik7" xml:space="preserve">[[Saudiya Arabistoni]]dagi ayollarning jamiyatdagi rollariga [[Arabiston yarim oroli]]ning [[Shariat|islomiy]] va mahalliy anʼanalari katta taʼsir koʻrsatadi. Saudiya ayollari 1979-yildan beri diniy fundamentalistik hukmronlikka duch kelganidan keyin&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Reuters|sana=2017-09-24|sarlavha=Saudi Arabia allows women into stadium as it steps up reforms|url=http://www.theguardian.com/world/2017/sep/24/saudi-arabia-allows-women-into-stadium-as-it-steps-up-reforms|kirish sanasi=2022-06-20|ish=the Guardian|til=en}}&lt;/ref&gt; 2017-yildan beri katta huquq islohotlarini boshdan kechirdilar.&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=2019-12-27 |title=Mecca 1979: The mosque siege that changed the course of Saudi history |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/stories-50852379 |access-date=2022-06-20}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Nadeem F Paracha|ism=Dawn com|sarlavha=1979: The year that sent Iran, Saudi Arabia and Pakistan down the path of conservatism|url=https://scroll.in/article/941902/1979-the-year-that-sent-iran-saudi-arabia-and-pakistan-down-the-path-of-conservatism|kirish sanasi=2022-06-20|ish=Scroll.in|til=en-US}}&lt;/ref&gt;

Biroq Saudiya Arabistonidagi ayollar huquqlari xalqaro miqyosda bahs mavzusi boʻlib qolmoqda. [[Human Rights Watch]] va Xalqaro Amnistiya tashkilotiga koʻra, [[Saudiya Arabistoni]]da ayollar soʻnggi islohotlarga qaramay, nikoh, oila va ajralish borasida kamsitishlarga duch kelishmoqda.&lt;ref&gt;{{Citation|last=Human Rights Watch|title=Saudi Arabia: Events of 2021|date=2022-01-13|url=https://www.hrw.org/world-report/2022/country-chapters/saudi-arabia|journal=English|language=en|access-date=2022-04-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Saudi Arabia|url=https://www.amnestyusa.org/countries/saudi-arabia/|kirish sanasi=2022-04-01|ish=Amnesty International USA|til=en-US}}&lt;/ref&gt; Saudiya hukumati ayollar huquqlari faollari va harakatlarini nishonga olish va repressiya qilishda davom etmoqda.&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Saudi Arabia 2020 Archives|url=https://www.amnesty.org/en/location/middle-east-and-north-africa/saudi-arabia/report-saudi-arabia/|kirish sanasi=2022-03-23|ish=Amnesty International|til=en}}&lt;/ref&gt;

Koʻzga koʻringan feministik harakatlar qatoriga „Women to Drive Movement“ va „Anti male-guardianship“ harakatlari kiradi. Ushbu harakatlar natijasida ayollar huquqlari sohasida sezilarli yutuqlarga erishilgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=2019-08-02|sarlavha=Saudi Arabia's women's rights reforms long overdue|url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2019/08/saudi-arabia-womens-rights-reforms-must-be-followed-by-release-of-detained-activists/|kirish sanasi=2022-04-01|ish=Amnesty International|til=en|iqtibos=The reforms announced today are a significant}}&lt;/ref&gt; [[Ahl as-Sunna val-Jamoa|Sunniy islomning]] [[Hanbaliylik|hanbaliy]] va [[Vahhobiylik|vahhobiy]] maktablari, [[Arabiston yarim oroli]]dagi urf-odatlar, milliy va mahalliy qonunlar Saudiya Arabistonidagi ayollar huquqlariga taʼsir qiladi.&lt;ref name=&quot;loc&quot;&gt;{{Veb manbasi|yil=1992|sarlavha=Saudi Arabia: Cultural Homogeneity and Values|url=http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field%28DOCID+sa0038%29|ish=[[US Library of Congress]]}}&lt;/ref&gt;

== Reytinglar ==
[[Jahon iqtisodiy forumi|Jahon Iqtisodiy Forumining]] „Global Gender Gap Report 2022''“'' hisobotida Saudiya Arabistoni 146 davlat orasida 127-oʻrinni egallagan. [[Jahon banki]]ning 2021-yilgi „Ayollar, biznes va huquq“ indeksida Saudiya Arabistoni 100 balldan 80 ball toʻplagan, bu oʻrtacha global balldan yuqori hisoblanadi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Women, Business and the Law - Gender Equality, Women Economic Empowerment - World Bank Group|url=https://wbl.worldbank.org/|kirish sanasi=2021-07-12|ish=World Bank|til=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=2021-02-24|sarlavha=Saudi Arabia moves up global women inclusion rankings: World Bank|url=https://english.alarabiya.net/News/gulf/2021/02/24/Vision-2030-Saudi-Arabia-moves-up-global-women-inclusion-rankings-World-Bank|kirish sanasi=2021-07-12|ish=Al Arabiya English|til=en}}&lt;/ref&gt; [[Birlashgan millatlar tashkilotining iqtisodiy va ijtimoiy kengashi|Birlashgan Millatlar Tashkilotining Iqtisodiy va Ijtimoiy Kengashi]] Saudiya Arabistonini 2018 — 2022-yillar uchun BMTning „Ayollar maqomi boʻyicha komissiyasi“ga saylagan va bu xalqaro hamjamiyat tomonidan keskin tanqid qilingan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.unwatch.org/going-viral-u-n-elects-saudi-arabia-womens-rights-commission-exposed-un-watch/|nashriyot=UN Watch|sarlavha=Firestorm as Saudi Arabia elected to UN Women's Rights Commission|sana=25 April 2017|kirish sanasi=23 January 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.unwatch.org/no-joke-u-n-elects-saudi-arabia-womens-rights-commission/|sarlavha=No Joke: U.N. Elects Saudi Arabia to Women's Rights Commission, For 2018-2022 Term - UN Watch|sana=22 April 2017}}&lt;/ref&gt; [[Jahon banki]] maʼlumotlariga koʻra, Saudiya Arabistoni 2017 va 2020-yillar oraligʻida ayollar uchun mehnat sharoitlarini sezilarli darajada yaxshilagan boʻlib, harakatchanlik, jinsiy zoʻravonlik, pensiya va ish joyidagi huquqlarni, shu jumladan bandlik va kamsitishlarni himoya qilish masalalarini hal qilgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=2020|sarlavha=World Bank's Women, Business and the Law 2020 report|url=https://openknowledge.worldbank.org/bitstream/handle/10986/32639/9781464815324.pdf?sequence=3&amp;isAllowed=y|ish=World Bank}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=2020-01-14 |title=Saudi Arabia leads in women's legal gains at work, World Bank says |language=en |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/us-global-women-work-trfn-idUSKBN1ZD2NV |access-date=2020-01-16}}&lt;/ref&gt;

== Ayollarning vakolatlarini kengaytirish jadvali ==

* 1955-yilda qirolicha Iffat [[Jidda]]da qizlar uchun birinchi xususiy maktabni ochdi.&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Younes|first=Muhammad|title=History of the Middle East|publisher=Fairleigh Dickinson University|date=January 2012|isbn=978-1-4507-9087-1|chapter=Women and Education|chapterurl=http://staging.fdu.edu/files/ufdu2011ahme00manuscriptweb.pdf}}&lt;/ref&gt;
* 1960-yilda [[Saud ibn Abdulaziz as-Saud|qirol Saud]] [[Dekret|qirollik farmoni]] bilan butun mamlakat boʻylab qizlar uchun davlat maktablaridan foydalanish imkoniyatini yaratdi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=The Beginnings of Female Education|url=https://kingsaud.org/en/history/history-king-saud/educator/570/|kirish sanasi=2022-07-13|ish=King Saud bin Abdulaziz|til=en|qaralgan sana=2022-08-11|arxivsana=2022-08-16|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220816104607/https://kingsaud.org/en/history/history-king-saud/educator/570/}}&lt;/ref&gt;
* 1970-yilda ayollar uchun birinchi oliy oʻquv yurti tashkil etildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Welle (www.dw.com)|ism=Deutsche|sarlavha=Women's rights in Saudi Arabia: A timeline {{!}} DW {{!}} 07.01.2019|url=https://www.dw.com/en/womens-rights-in-saudi-arabia-a-timeline/g-40709135|kirish sanasi=2022-07-10|ish=DW.COM|til=en-GB}}&lt;/ref&gt;
* 1999-yilda Saudiya Arabistoni ayollarga milliy guvohnoma berishga rozi boʻldi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=1999-11-10|sarlavha=Progress as Saudi women get ID cards|url=http://www.theguardian.com/world/1999/nov/10/saudiarabia|kirish sanasi=2022-07-10|ish=the Guardian|til=en}}&lt;/ref&gt;
* 2005-yilda Saudiya Arabistoni majburiy nikohni taqiqladi.&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=France-Presse |first=Agence |date=2005-04-13 |title=World Briefing {{!}} Middle East: Saudi Arabia: Forced Marriages Banned |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2005/04/13/world/world-briefing-middle-east-saudi-arabia-forced-marriages-banned.html |access-date=2022-07-10 |issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt;
* 2009-yilda Saudiya Arabistonining birinchi ayol vaziri Vazirlar mahkamasiga tayinlandi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=2009-02-16|sarlavha=Saudi Arabia appoints first female minister|url=http://www.theguardian.com/world/2009/feb/16/saudi-cabinet-woman-minister|kirish sanasi=2022-07-10|ish=the Guardian|til=en}}&lt;/ref&gt;
* 2011-yilda [[Abdulloh ibn Abdulaziz as-Saud|qirol Abdulla]] ayollarga 2015-yilgi mahalliy saylovlarda birinchi marta ovoz berish va milliy qonun chiqaruvchi organ boʻlgan Maslahat majlisiga tayinlanishga ruxsat berdi.&lt;ref name=&quot;vote15-pbs&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Saudi king: Women will be allowed to vote and run for office|ish=PBS|sana=26 September 2011|url=https://www.pbs.org/newshour/rundown/2011/09/saudi-arabia-women-vote.html|kirish sanasi=2022-08-11|arxivsana=2014-01-21|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140121201648/http://www.pbs.org/newshour/rundown/2011/09/saudi-arabia-women-vote.html}}&lt;/ref&gt;
* 2012-yilda saudiyalik ayollar birinchi marta [[Yozgi olimpiada oʻyinlari|yozgi Olimpiya oʻyinlariga]] qoʻshilishdi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=By|sarlavha=Olympic first as Saudi Arabia names two women in London 2012 team|url=https://www.cnn.com/2012/07/12/sport/olympics-saudi-female-athletes/index.html|kirish sanasi=2022-07-10|ish=CNN|sana=12 July 2012}}&lt;/ref&gt;
* 2013-yilda Saudiya Arabistoni ayollarga dam olish joylarida mototsikl va velosiped haydashga ruxsat berdi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Saudi Arabia allows women to ride bikes, sort of|url=https://www.cbsnews.com/news/saudi-arabia-allows-women-to-ride-bikes-sort-of/|kirish sanasi=2022-07-10|ish=www.cbsnews.com|til=en-US}}&lt;/ref&gt;
* 2017-yilning fevral oyida Saudiya Arabistoni Yaqin Sharqdagi eng yirik fond bozori boʻlgan Saudiya Arabistoni fond birjasiga birinchi ayolni rais etib tayinladi.&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=2017-02-16 |title=Sarah Al Suhaimi to Become the First Woman to Head Saudi Arabia's Stock Exchange |language=en |work=Bloomberg.com |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2017-02-16/sarah-al-suhaimi-said-to-become-first-woman-to-head-saudi-bourse |access-date=2022-07-10}}&lt;/ref&gt;
* 2017-yilning may oyida [[Salmon ibn Abdulaziz as-Saud|qirol Salmon]] ayollarga taʼlim va sogʻliqni saqlash kabi davlat xizmatlaridan erkak vasiyning roziligisiz foydalanishiga ruxsat berishni buyurdi.&lt;ref name=&quot;Newsweek&quot;&gt;{{Veb manbasi|sana=5 May 2017|sarlavha=Saudi Arabia's King Salman has issued a new order loosening some guardianship rules on women|ish=[[Newsweek]]|url=http://www.newsweek.com/saudi-arabias-king-salman-loosens-guardianship-system-595242}}&lt;/ref&gt;
* 2017-yil sentabrida qirol Salmon ayollarga mashina haydashga ruxsat beruvchi farmon chiqardi va bu bilan ayol haydovchilarga nisbatan dunyodagi yagona taqiq bekor qilindi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=24 June 2018|sarlavha=Landmark day for Saudi women as kingdom's controversial driving ban ends|url=https://www.cnn.com/2018/06/23/middleeast/saudi-women-driving-ban-lifts-intl/index.html|nashriyot=CNN}}&lt;/ref&gt;
* 2017-yil oktyabr oyida ayollarga sport stadionlariga kirishga ruxsat berildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=CNN|ism=Emanuella Grinberg and Jonny Hallam|sarlavha=Saudi Arabia to let women into sports stadiums|url=https://www.cnn.com/2017/10/29/middleeast/saudi-arabia-women-sports-arenas/index.html|kirish sanasi=2022-07-10|ish=CNN|sana=30 October 2017}}&lt;/ref&gt;
* 2019-yil yanvar oyida Saudiya Oliy sudi sudlardan ayollarni ajralish toʻgʻrisida matn orqali xabardor qilishni talab qiluvchi qonun chiqardi&lt;ref&gt;{{Jurnal manbasi|title=Women in Saudi Arabia Will Be Notified of Divorce by SMS|url=https://time.com/5495156/saudi-arabia-divorce-text-message/|accessdate=2019-07-01|arxiv-sana=2019-06-07|arxiv-url=https://web.archive.org/web/20190607090917/http://time.com/5495156/saudi-arabia-divorce-text-message/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;, chunki vasiylik qonunlari erkaklarga oʻz xotinlarini ogohlantirmasdan ajrashishlariga ruxsat bergan. Avvalgi ajralish siyosati hech qanday ogohlantirishsiz tartibsizliklarni keltirib chiqargan va koʻplab ayollarni uysiz qoldirgan.
* 2019-yil 1-avgustdan boshlab ayollar ajrashish va nikohni rasmiylashtirish, pasport va boshqa rasmiy hujjatlarni rasmiylashtirish, vasiyning ruxsatisiz xorijga chiqish huquqiga ega.&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=correspondent |first=Martin Chulov Middle East |date=2019-08-03 |title='We feel empowered': Saudi women relish their new freedoms |language=en-GB |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/world/2019/aug/03/we-feel-empowered-saudi-women-relish-new-freedoms |access-date=2019-08-03 |issn=0261-3077}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Veb manbasi|sana=2019-08-02|sarlavha=Saudi Arabia to allow adult women to travel, register divorce|url=https://nation.com.pk/02-Aug-2019/saudi-arabia-to-allow-adult-women-to-travel-register-divorce|kirish sanasi=2019-08-03|ish=The Nation|til=en}}&lt;/ref&gt; Qonunlar, shuningdek, ayollarni ish bilan taʼminlash va diskriminatsiyaga qarshi himoya qilishni kengaytiradi, ularga oila boshligʻi sifatida roʻyxatdan oʻtish, eridan mustaqil yashash va voyaga yetmaganlarning vasiyligi huquqiga ega boʻlish huquqini beradi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Nadworny|ism=Katie|sana=2019-10-18|sarlavha=Saudi Arabia’s Legal Reforms Help Women in the Workforce|url=https://www.shrm.org/resourcesandtools/legal-and-compliance/employment-law/pages/global-saudi-arabia-legal-reforms-women-workforce.aspx|kirish sanasi=2022-08-08|ish=SHRM|til=en-US|qaralgan sana=2022-08-11|arxivsana=2023-08-14|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230814135751/https://www.shrm.org/resourcesandtools/legal-and-compliance/employment-law/pages/global-saudi-arabia-legal-reforms-women-workforce.aspx}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Yeung|ism=Jessie|sarlavha=Saudi Arabian women finally allowed to hold passports and travel independently|url=https://www.cnn.com/2019/08/02/middleeast/saudi-women-travel-passport-intl-hnk/index.html|kirish sanasi=4 August 2019|ish=CNN|sana=2 August 2019}}&lt;/ref&gt;
* 2019-yil dekabr oyida Saudiya Arabistoni 18 yoshga toʻlmagan barcha jinslar uchun nikohni taqiqladi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=2020-01-15|sarlavha=Saudi Arabia's child marriage ban a leap forward|url=https://arab.news/bdszv|kirish sanasi=2021-01-31|ish=Arab News|til=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=2019-12-26|sarlavha=Saudi Arabia issues de facto ban on child marriages with court order|url=https://www.washingtonexaminer.com/news/saudi-arabia-issues-de-facto-ban-on-child-marriages-with-court-order|kirish sanasi=2021-01-31|ish=Washington Examiner|til=en}}&lt;/ref&gt;
* 2019-yilda Saudiya Arabistoni hukumati ayollar harbiy xizmatga qoʻshilishi mumkinligini maʼlum qildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.khaleejtimes.com/region/saudi-arabia/saudi-women-can-now-join-the-armed-forces|sarlavha=Saudi women can now join the armed forces - News {{!}} Khaleej Times|sana=2019-10-06|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191006140943/https://www.khaleejtimes.com/region/saudi-arabia/saudi-women-can-now-join-the-armed-forces|kirish sanasi=2020-01-10|arxivsana=6 October 2019}}&lt;/ref&gt;
* 2021-yil yanvar oyidan ayollar endi vasiyning ruxsatisiz familiyasi, farzandlarining ismi va [[Familiya|oilaviy]] ahvoli kabi shaxsiy maʼlumotlarini oʻzgartirishi mumkin boʻldi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=2021-01-02|sarlavha=Saudi women no longer need guardian's permission to change personal data: Report|url=https://english.alarabiya.net/News/gulf/2021/01/02/Saudi-women-Saudi-women-no-longer-need-guardian-s-permission-to-change-personal-date-Report|kirish sanasi=2022-07-23|ish=Al Arabiya English|til=en}}&lt;/ref&gt;
* 2021-yil iyun oyida Saudiya Arabistoni yolgʻiz, ajrashgan yoki beva qolgan ayollarga vasiysi ruxsatisiz uyda mustaqil yashashga ruxsat berdi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=2021-06-11|sarlavha=Saudi women allowed to live alone without permission from male guardian|url=https://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/saudi-women-live-alone-male-guardian-b1864267.html|kirish sanasi=2021-06-21|ish=The Independent|til=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;jpost.com&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Women in Saudi Arabia to be allowed to live, travel without male guardian|url=https://www.jpost.com/middle-east/women-in-saudi-arabia-to-be-allowed-to-live-travel-without-male-guardian-671041|kirish sanasi=2021-06-21|ish=The Jerusalem Post {{!}} JPost.com|til=en-US}}&lt;/ref&gt;
* 2021-yil iyul oyida Saudiya Arabistonining Haj va Umra vazirligi ayollarga [[mahram]] hamrohligisiz [[Haj|Haj ziyoratiga]] roʻyxatdan oʻtishga ruxsat berdi.&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Abdulrahim |first=Donna Abdulaziz and Raja |date=2021-07-16 |title=Saudi Arabia Ends Male Guardian Requirement for Women Attending Hajj |language=en-US |work=Wall Street Journal |url=https://www.wsj.com/articles/saudi-arabia-ends-male-guardian-requirement-for-women-attending-hajj-11626451201 |access-date=2022-04-01 |issn=0099-9660}}&lt;/ref&gt;
* 2022-yil mart oyida 45 yoshdan oshgan musulmon ayollarga [[Umra|umra ziyoratini]] erkak vasiysiz bajarishga ruxsat berildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=2022-03-30|sarlavha=Saudi Arabia to allow women over 45 to perform Umrah without a male guardian|url=https://www.thenationalnews.com/gulf-news/saudi-arabia/2022/03/30/saudi-arabia-to-allow-women-over-45-to-perform-umrah-without-a-mahram/|kirish sanasi=2022-04-01|ish=The National|til=en}}&lt;/ref&gt; Koʻp oʻtmay, 45 yoshgacha boʻlgan musulmon ayollarga haj va umra amallarini bajarish uchun erkak vasiysiz sayohat qilishiga ruxsat beruvchi yangi qaror eʼlon qilindi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=2022-04-04|sarlavha=Saudi Arabia to allow women under 45 years old to perform Hajj without 'mahram'|url=https://cloudflare.egyptindependent.com/saudi-arabia-to-allow-women-under-45-years-old-to-perform-hajj-without-mahram/|kirish sanasi=2022-04-08|ish=Egypt Independent|til=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Syed|ism=Rizvi|sana=2022-04-06|sarlavha=Saudi Arabia Removes &quot;Mehram&quot; Restriction for Women|url=https://propakistani.pk/2022/04/06/saudi-arabia-removes-travel-restrictions-for-men-and-women/|kirish sanasi=2022-04-08|til=en-US}}&lt;/ref&gt;
* 2022-yil iyul oyida Saudiya Arabistoni Vazirlar Mahkamasi Bosh kotibining birinchi ayol oʻrinbosari etib tayinlandi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Saudi Arabia appoints first woman Deputy Secretary General of Cabinet|url=https://gulfnews.com/world/gulf/saudi/saudi-arabia-appoints-first-woman-deputy-secretary-general-of-cabinet-1.89027621|kirish sanasi=2022-07-10|ish=gulfnews.com|til=en}}&lt;/ref&gt;

== Paydo boʻlishi ==
Saudiya jamiyatidagi gender rollari mahalliy madaniyat va shariat talqinlaridan kelib chiqadi. Shariat qonuni yoki ilohiy iroda olimlar tomonidan [[Qurʼon|Qur’on]] va [[hadis]]larni (Muhammad (s.a.v) ning hayoti haqidagi soʻzlar va hikoyalar) sharhlash orqali olinadi. Saudiya madaniyatida shariat qatʼiy [[Ahl as-Sunna val-Jamoa|sunniy Islom]] shakliga koʻra „Salaf“ (solaflar) yoki vahhobiylik yoʻli deb nomlanadi. Qonun asosan yozilmagan boʻlib, sudyalarga odatda qabila urf-odatlari foydasiga foydalanadigan muhim ixtiyoriy vakolatlar qoldiradi.&lt;ref name=&quot;unreport&quot;&gt;{{jurnal manbasi|title=Report of the Special Rapporteur on violence against women, its causes and consequences: Mission to Saudi Arabia|last=Ertürk, Yakin|date=14 April 2009|url=http://www2.ohchr.org/english/bodies/hrcouncil/docs/11session/A.HRC.11.6.Add.3_en.pdf|publisher=United Nations|journal=Human Rights Council}}&lt;/ref&gt;

==== Bahslar ====
Turli xil talqinlar koʻpincha tortishuvlarga olib kelgan. Misol uchun, [[Makka]] viloyatining ezgulikni targʻib qilish va yomonlikdan saqlanish qoʻmitasi boshligʻi, mutavin (diniy politsiya) nomi bilan ham tanilgan Shayx Ahmad Qosim al-Gʻamdiy shariat ixtilat (jinslarni aralashtirish) taqiqlamasligini aytgan.&lt;ref name=&quot;ghamdi2&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Hai'a chief's 'ikhtilat' interview welcomed |work=Saudi Gazette |url=http://www.saudigazette.com.sa/index.cfm?method=home.regcon&amp;contentID=2009121657187 |url-status=dead |access-date=19 September 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091224204819/http://www.saudigazette.com.sa/index.cfm?method=home.regcon&amp;contentID=2009121657187 |archive-date=24 December 2009}}&lt;/ref&gt; Ayni paytda yana bir taniqli [[ulamo]] Shayx Abdul Rahmon al-Barrak ixtilat tarafdorlarini oʻldirish kerakligi haqida [[fatvo]] chiqargan.&lt;ref name=&quot;nyt-femalef&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Zoepf |first=Katherine |date=31 May 2010 |title=Talk of Women's Rights Divides Saudi Arabia |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2010/06/01/world/middleeast/01iht-saudi.html?pagewanted=1&amp;src=me |access-date=19 September 2010}}&lt;/ref&gt;

''Inson huquqlari ensiklopediyasiga'' koʻra, bitta  Saudiya Arabistonida ayollar huquqlarini cheklash uchun qoʻllaniladigan islom huquqiy nazariyasining asosiy tushunchasi jinsiy ajratishdir. Bu ajratish shariatning „korruptsiyadan himoya qilish“ (dar al-fasaad) huquqiy tushunchasi bilan oqlanadi.

Aksariyat saudiyaliklar islomni ayollar huquqlariga asosiy toʻsiq sifatida koʻrmaydilar. „Bu din emas, madaniyat“ deyiladi Saudiya xalqining keng tarqalgan gaplarida.&lt;ref name=&quot;tech-demo&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Agarwal|first=Nitin|title=Web 2.0 Technologies and Democratic Governance: Political, Policy and Management Implecations|date=2012|publisher=Springer|isbn=9781461414483|editor=Reddick|page=103|chapter=7.4.1 Women's Right-to-Drive Campaigns in Saudi Arabia: A Case Study|chapterurl=https://books.google.com/books?id=ZS9X3mCaY_kC&amp;pg=PA103}}&lt;/ref&gt; Bir jurnalist ayolga koʻra, „Agar Qur’on biror bir mavzuga toʻxtalmaganida, ulamolar ehtiyotkorlik tarafida xatoga yoʻl qoʻyib, uni [[Haram|harom]] qiladilar. Ayollarga mashina haydashning taqiqlanishi eng yaxshi misoldir“&lt;ref name=&quot;segregation-debate&quot;&gt;Wagner, Rob L. (23 April 2010) [https://sites.google.com/site/roblwagnerarchives/s „Saudis Debate Gender Segregation“] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20131010023550/https://sites.google.com/site/roblwagnerarchives/s |date=2013-10-10 }}&quot;NewsTilt&quot;&lt;/ref&gt; Sabria Javhar shunday dedi: „Agar barcha ayollarga Qur’on kafolat bergan huquqlar berilsa va qabila urf-odatlari bilan ayollar siqib qoʻyilmasa, Saudiya ayollari teng huquqqa egami yoki yoʻqmi degan masala kamayadi“.&lt;ref name=&quot;jawhar&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;jawhar2&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Aboulola |first=Maha |title=STORY OF SUCCESS |work=Saudi Gazette |url=http://www.saudigazette.com.sa/index.cfm?method=home.regcon&amp;contentID=2010042570427 |url-status=dead |access-date=19 September 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100426123537/http://www.saudigazette.com.sa/index.cfm?method=home.regcon&amp;contentID=2010042570427 |archive-date=26 April 2010}}&lt;/ref&gt;

Saudiyaliklar Islom kuchli ayollarga huquq berishini isbotlash uchun koʻpincha [[Muhammad|Muhammad (s.a.v) ning]] hayotiga murojaat qilishadi. Uning birinchi rafiqasi [[Xadicha bint Xuvaylid|Xadicha]] kuchli tadbirkor ayol boʻlib, uni ishga joylashtirgan va oʻzi turmush qurishni taklif qilgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.iar-gwu.org/node/23|sarlavha=Reclaiming Tradition: Islamic Law in a Modern World &amp;#124; International Affairs Review|nashriyot=Iar-gwu.org|sana=21 February 2010|kirish sanasi=30 August 2013|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150210194713/http://www.iar-gwu.org/node/23|arxivsana=10 February 2015}}&lt;/ref&gt; Uning rafiqasi [[Oysha|Oisha]] (r.a.) koʻplab hadis manbalarida Bassora jangida qoʻshinga qoʻmondonlik qilgan.&lt;ref name=&quot;dhahran&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Hiel |first=Betsy |date=13 May 2007 |title=Dhahran women push the veil aside |work=Pittsburgh Tribune-Review |url=http://www.pittsburghlive.com/x/pittsburghtrib/news/middleeastreports/s_507462.html |url-status=dead |access-date=19 September 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081005194557/http://www.pittsburghlive.com/x/pittsburghtrib/news/middleeastreports/s_507462.html |archive-date=5 October 2008}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Dankowitz|sarlavha=Saudi Writer and Journalist Wajeha Al-Huwaider Fights for Women's Rights|url=http://www.memri.org/report/en/0/0/0/0/0/220/1805.htm|nashriyot=The Middle East Media Research Institute|kirish sanasi=19 September 2010|sana=28 December 2006}}&lt;/ref&gt;

Huquqlarni amalga oshirish darajasi mintaqaga qarab farq qilishi mumkin: [[Jidda]]da nisbatan qonunlar yengil, [[Ar-Riyod|Riyod]] va uning atrofidagi [[Saudiylar|Saud xonadoninidan]] kelib chiqqan [[Najd]] viloyati esa qattiqroq anʼanalarga ega.&lt;ref name=&quot;usgov2009&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=2009 Human Rights Report: Saudi Arabia|url=https://www.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2009/nea/136079.htm|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100315154836/http://www.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2009/nea/136079.htm|arxivsana=15 March 2010|nashriyot=U.S. State Department|kirish sanasi=21 September 2010|sana=11 March 2010}}&lt;/ref&gt; Ayollarga mashina haydashini taqiqlovchi qonunlar odatda qishloq joylarda qoʻllanilmaydi. Vajeha al-Huvayder kabi faollar saudiyalik ayollarning ahvolini qullikka qiyoslaydi.&lt;ref name=&quot;huwaider-star&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=For Saudi Women, Every Day Is a Battle|url=http://www.jewishtoronto.com/page.aspx?id=146618|nashriyot=UJA Federation of Greater Toronto|kirish sanasi=19 September 2010|sana=1 June 2007|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110724154337/http://www.jewishtoronto.com/page.aspx?id=146618|arxivsana=24 July 2011}}&lt;/ref&gt;

Qirollikning qattiq axloq qoidalariga, jumladan, [[hijob]] va jinslarni ajratish koʻpincha mutavinlar (shuningdek, Hai’a) — saudiyalik erkaklardan iborat maxsus qoʻmita tomonidan rioya qilinadi. Mutavinlar huquqni muhofaza qilish boʻyicha baʼzi vakolatlarga ega. Masalan, mutavinlar Saudiya fuqarolari yoki xorijlik fuqarolarni axloqsiz deb hisoblangan har qanday harakatlar uchun hibsga olish huquqiga ega. Anti-vitse-qoʻmita butun Qirollikda faol boʻlsa-da, ayniqsa, Ar-Riyod, Burayda va Tabukda faol.

1979-yilgi Eron inqilobi va undan keyin Saudiya Arabistonidagi Katta masjidning bosib olinishi hukumatni shariatni yanada qattiqroq qoʻllashga majbur qilgan. 1979-yilgacha voyaga yetgan saudiyalik ayollar mashina haydash, qarindoshi boʻlmagan erkaklarni uylariga taklif qilish (eshik ochiq holda) va jamoat joyida abaya yoki niqobsiz boʻlish huquqiga ega boʻlmagan.&lt;ref name=&quot;segregation-debate&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;wright&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Wright|title=Sacred Rage|year=2001|page=[https://archive.org/details/sacredragewratho00wrig_0/page/155 155]|isbn=0-7432-3342-5|url=https://archive.org/details/sacredragewratho00wrig_0/page/155}}&lt;/ref&gt; [[2001-yil 11-sentabr terror xurujlari|2001-yil 11-sentabr]] kuni Jahon Savdo Markaziga qarshi sodir etilgan hujumlar, aksincha, koʻpincha qatʼiy fundamentalizmdan uzoqda boʻlgan madaniy oʻzgarishlarni ragʻbatlantirish sifatida qaraladi.&lt;ref name=&quot;jawhar&quot;/&gt;

Qirol Abdullah boshqaruvidagi hukumat islohotchi deb hisoblangan. U mamlakatdagi birinchi qoʻshma taʼlim universitetini ochgan, vazirlar mahkamasining birinchi ayol aʼzosini tayinlagan va oiladagi zoʻravonlikka qarshi qonunlar qabul qilgan. 2005-yilda ayollar ovoz berish huquqini qoʻlga kirita olmadilar, ammo qirol ayollarning mashina haydash va ovoz berish huquqini qoʻllab-quvvatlagan.&lt;ref name=&quot;time&quot;&gt;{{Jurnal manbasi|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1929152-1,00.html|title=New Rights, and Challenges, for Saudi Women|date=19 October 2009|qaralgan sana=2022-08-11|arxiv-sana=2013-07-26|arxiv-url=https://web.archive.org/web/20130726224406/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1929152-1,00.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

=== Jamoatchilik fikri ===
''The Economist'' nashriga koʻra, Saudiya Arabistoni hukumati tomonidan 2006-yilda oʻtkazilgan soʻrov natijalariga koʻra, Saudiya Arabistoni ayollarining 89 % ayollar mashina haydashlari kerak deb oʻylamaydilar va 86 % ayollar erkaklar bilan ishlashlari kerak deb oʻylamaydilar;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Women in Saudi Arabia – Unshackling themselves |work=The Economist |url=https://www.economist.com/news/middle-east-and-africa/21602249-saudi-women-are-gaining-ground-slowly-unshackling-themselves |access-date=16 December 2014}}&lt;/ref&gt; ammo, bu toʻgʻridan-toʻgʻri 2007-yilda oʻtkazilgan Gallup soʻroviga zid edi, natijada Saudiya Arabistoni ayollarining 66 % va Saudiya erkaklarining 55 % ayollarga mashina haydashga ruxsat berish kerakligiga rozi boʻlgan.&lt;ref name=&quot;gallup2007&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.gallup.com/poll/103441/saudi-arabia-majorities-support-womens-rights.aspx|sarlavha=Saudi Arabia: Majorities Support Women's Rights|muallif=Rheault|ism=Magali|sana=21 December 2007|kirish sanasi=14 December 2014}}&lt;/ref&gt; Bundan tashqari, oʻsha soʻrov shuni koʻrsatdiki, har 10 saudiyalik ayoldan 8 tasi (82 %) va Saudiya erkaklarining toʻrtdan uch qismi (75 %) ayollarga oʻzlari malakali boʻlgan har qanday ishni bajarishga ruxsat berilishi kerakligiga rozi.&lt;ref name=&quot;gallup2007&quot; /&gt;

Besh yuz nafar saudiyalik ayol 2006-yilda Ar-Riyodda anʼanaviy gender rollari va cheklovlarini yumshatishga qarshi chiqqan maʼruzada qatnashgan. Internet yozuvchisi Mashael al-Eissa islohotlarga qarshi chiqdi. Uning taʼkidlashicha, Saudiya Arabistoni ideal va sof islomiy davlatga eng yaqin mamlakat va u „import qilingan Gʻarb qadriyatlari“ tahdidi ostida.

2013-yilda sobiq oʻqituvchi Ahmad Abdel-Raheem Makkadagi Umm al-Qura universiteti qoshidagi Al-Lith Qizlar kolleji talabalari oʻrtasida soʻrov oʻtkazdi va ishtirokchilarning 79 % ayollar uchun mashina haydash taqiqini olib tashlashga qarshi ekanligini aniqlagan. Soʻrovda qatnashgan talabalardan biri shunday degan: {{Quote|text=Mening fikrimcha, ayollarning mashina haydashlari shart emas, chunki ikki muqaddas masjidi joylashgan mamlakatda har bir ayol malikaga oʻxshaydi. U haqida qayg'uradigan (kimdir) bor; ayolni sevadigan va uning ehtiyojlarini qondiradigan erkak bor ekan, unga hech narsa kerak emas; ayollarni mashina haydashga chaqiruvchi joriy harakatlarga kelsak, ular mantiqiy emas. Ayollarning mashina haydashlari o'yin-kulgi masalasidir, keling, aqlli bo'laylik va yashayotgan farovon hayotimiz uchun Xudoga shukr qilaylik.}}

Abdel-Raheem 8,402 saudiyalik ayol oʻrtasida yana bir soʻrov oʻtkazdi, natijada ayollarning 90 % erkaklar vasiylik tizimini qoʻllab-quvvatlagan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.jpost.com/Opinion/Op-Ed-Contributors/Perhaps-some-Arab-women-want-male-guardianship-333762|sarlavha=Perhaps some Arab women want male guardianship?|ish=The Jerusalem Post - JPost.com|kirish sanasi=1 November 2015}}&lt;/ref&gt; Saudiyalik talabalar tomonidan oʻtkazilgan yana bir soʻrov shuni koʻrsatdiki, saudiyalik ayollarning 86 % mashina haydash taqiqi bekor qilinishini istamagan.&lt;ref name=&quot;theguardian.com&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2013/nov/02/saudi-protest-driving-ban-not-popular|sarlavha=Word to the west: many Saudi women oppose lifting the driving ban|ism=Ahmed|muallif=Abdel-Raheem|ish=The Guardian|sana=2 November 2013|kirish sanasi=1 November 2015}}&lt;/ref&gt; 2006-yilda, asosan musulmonlar yashaydigan sakkizta davlatda oʻtkazilgan Gallup soʻrovi shuni koʻrsatdiki, faqat Saudiya Arabistonida ayollarning aksariyati ayollarga siyosiy lavozimlarni egallashga ruxsat berilishi kerakligiga rozi emas.&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Saudi Women Rise in Defense of the Veil |work=washingtonpost.com |url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/05/31/AR2006053101994_pf.html |access-date=1 November 2015}}&lt;/ref&gt;

Anʼanaviy gender rollarini qoʻllab-quvvatlagan baʼzi saudiyalik ayollar, jumladan, oʻqimishli ayollar&lt;ref name=&quot;post-reaction&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Saleh Ambah |first=Faiza |title=Saudi Women Rise in Defense of the Veil |work=Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/05/31/AR2006053101994_pf.html |access-date=23 June 2010}}&lt;/ref&gt;, ayollarning mashina haydashi va erkaklar bilan ishlashiga qoʻyilgan taqiqlarni yumshatish Islomni zaiflashtirishga qaratilgan gʻarblashgan gʻoyalar hujumining bir qismi ekanligini taʼkidlamoqda. Koʻpchilik Saudiya Arabistoni islomning markazi boʻlgani uchun oʻziga xos tarzda konservativ qadriyatlarga muhtoj, degan pozitsiyani egallagan. Hukumat islohotining baʼzi saudiyalik ayol tarafdorlari Saudiya Arabistonining „Saudiya jamiyatining oʻziga xosligini tushunmasliklari“ uchun huquqlarni cheklashi haqidagi xorijiy tanqidni rad etishadi.

Hukumatning ayollarga nisbatan cheklovlarini tez-tez tanqid qiladigan jurnalist Maha Akeelning aytishicha, Gʻarb tanqidchilari Saudiya Arabistonini tushunmaydi. „Qarang, biz Gʻarb madaniyati yoki turmush tarziga koʻra ayollar huquqlarini soʻramayapmiz…Biz islom dinida aytilgan narsalarni xohlaymiz. Tariximizga, oʻrnak boʻlgan buyuklarga qarang“.&lt;ref name=&quot;dhahran&quot;/&gt;

=== Erkaklar vasiyligi ===
[[Fayl:Dina_Ali_(cropped).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/05/Dina_Ali_%28cropped%29.jpg/220px-Dina_Ali_%28cropped%29.jpg|thumb| Dina Ali Lasloom (chapda), 2017-yil 10-aprel, Saudiyaning vasiylik qonunlaridan qochishga uringan 24 yoshli saudiyalik ayolning soʻnggi maʼlum surati.&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=16 April 2017 |title=Forcibly reptriated Saudi woman: 'My family will kill me' |language=en |work=[[Deutsche Welle]] |url=http://www.dw.com/en/forcibly-reptriated-saudi-woman-my-family-will-kill-me/a-38445701}}{{Oʻlikhavola|date=avgust 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;]]
Avvalgi Saudiya qonunlariga koʻra, barcha ayollarning erkak vasiysi, odatda otasi, ukasi, eri yoki amakisi (mahram) boʻlishi kerak boʻlgan. 2019-yilda ushbu qonunga qisman oʻzgartirish kiritilib, 21 yoshdan oshgan ayollarni erkak vasiylik majburiyatidan chiqarib tashladi.&lt;ref name=&quot;:2&quot;/&gt; Yangi qonun ayollarga voyaga yetmagan bolalarga vasiylik qilish huquqini ham berdi.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot;/&gt; Ilgari qizlar va ayollarga vasiylik qiluvchi erkakning ruxsatisiz sayohat qilish, rasmiy ishlar bilan shugʻullanish yoki muayyan tibbiy muolajalarni oʻtkazish taqiqlangan edi.&lt;ref name=&quot;hrw-permission&quot;&gt;{{Kitob manbasi|title=World Report 2013 – Saudi Arabia|url=https://www.hrw.org/world-report/2013/country-chapters/saudi-arabia|date=9 January 2013|publisher=Human Rights Watch|accessdate=22 February 2014}}&lt;/ref&gt; 2019-yilda Saudiya Arabistoni ayollarga xorijga chiqish, ajralish yoki nikoh uchun roʻyxatdan oʻtish, vasiylik qiluvchi erkakning ruxsatisiz rasmiy hujjatlarni rasmiylashtirishga ruxsat berdi. Erkak vasiylar fuqarolik hayotining koʻp jabhalarida ayollar oldida majburiyatlari va huquqlariga ega. Birlashgan Millatlar Tashkilotining maxsus maʼruzachisi hisobotida shunday deyiladi:
{{Quote|text=Ayollarning erkak tomonidan qonuniy vasiyligi turli darajada amalga oshiriladi va ayollar hayotining asosiy tomonlarini qamrab oladi. Aytishlaricha, tizim ijtimoiy konventsiyalardan, jumladan ayollarni himoya qilish muhimligidan hamda sayohat va nikohga oid diniy ko'rsatmalardan kelib chiqqan, garchi bu talablar muayyan vaziyatlar bilan chegaralangan bo'lsa ham.}}

=== Hijob va kiyinish madaniyati ===
[[Fayl:Saudi in niqab.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8b/Saudi in niqab.jpg/170px-Saudi in niqab.jpg|thumb| Ar-Riyodda niqob kiygan ayol.]]
Hijob — bu anʼanaviy islom meʼyori boʻlib, unga koʻra ayollar „ustki kiyimlarini (koʻchaga chiqqanlarida yoki erkaklar orasida boʻlganlarida) oʻrab olishlari“ va kamtarona kiyinishlari kerak.&lt;ref name=&quot;hijab&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=The Question of Hijab: Suppression Or Liberation?|url=http://www.islamswomen.com/hijab/hijab_suppression_or_liberation.php|nashriyot=islamswomen.com|kirish sanasi=23 February 2014|qaralgan sana=2022-08-11|arxivsana=2013-10-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131005220339/http://islamswomen.com/hijab/hijab_suppression_or_liberation.php}}&lt;/ref&gt; Ilgari, Ezgulikni targʻib qilish va illatlarning oldini olish qoʻmitasi, baʼzan diniy politsiya sifatida ham tanilgan, koʻngillilar bilan jamoat joylarida [[hijob]]ning qatʼiy qoidalarini tatbiq etishga qaratilgani maʼlum edi. Muhammad bin Salmonning 2016-yildagi islohotlari bilan&lt;ref name=&quot;arabnews3&quot;&gt;{{Veb manbasi|sana=14 April 2016|sarlavha=Haia can't chase, arrest suspects|url=http://www.arabnews.com/news/910016|kirish sanasi=14 April 2016|ish=arabnews.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Commins, David Dean|url=https://www.google.com/books/edition/Islam_in_Saudi_Arabia/GQPhBwAAQBAJ?hl=en&amp;gbpv=1&amp;pg=PA66|title=Islam in Saudi Arabia|publisher=I.B. Tauris|year=2015|page=66|isbn=9781848858015}}&lt;/ref&gt; BMTning „Ayollar maqomi boʻyicha komissiyasi“ kuchi keskin kamaydi va unga „jinoyatda gumon qilingan har qanday shaxsni taʼqib qilish, soʻroq qilish, shaxsini aniqlashni soʻrash, hibsga olish“ taqiqlandi.&lt;ref name=&quot;BASHRAHEEL-22-9-20192&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=BASHRAHEEL |first=ASEEL |date=22 September 2019 |title=Rise and fall of the Saudi religious police |agency=Arab News |url=https://www.arabnews.com/node/1558176/saudi-arabia |access-date=28 February 2021}}&lt;/ref&gt;

Nomahram erkaklardan ayollar badanning avrat boʻlgan qismlarini yopishlari kerak. Islomda ayolning yuzi avrat hisoblanmaydi; ammo Saudiya Arabistoni va boshqa baʼzi arab davlatlarida qoʻl va koʻzdan tashqari barcha tana avrat hisoblanadi. Shunga koʻra, koʻpchilik ayollar hijob (boshini oʻrash), abaya deb ataladigan hamma qismi qora boʻlgan plash va niqob deb ataladigan yuz pardasini kiyishlari kerak. Koʻpgina tarixchilar va islom olimlarining fikriga koʻra, bunday kiyinish odatlari, agar talab boʻlmasa, mintaqaning baʼzi joylarida islomdan oldin boʻlgan. Ularning taʼkidlashicha, Qur’on hijobni qabila urf-odatlariga moslashtirishning bir qismi sifatida talqin qilingan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Niqab|url=http://www.bbc.co.uk/religion/religions/islam/beliefs/niqab_1.shtml|nashriyot=BBC|kirish sanasi=19 September 2010|sana=3 September 2009}}&lt;/ref&gt;

Kiyinish qoidalarining qatʼiyligi mintaqaga qarab farq qiladi. Masalan, Jiddada koʻp ayollar yuzlari va sochlari ochiq holda koʻchaga chiqishadi; Taqqoslash uchun Riyod ancha konservativdir. Baʼzi doʻkonlarda yaltiroq yenglar yoki qimmatbaho toshli shakl kabi elementlarga ega boʻlgan abayalar sotiladi. Abaya qora rangdan boshqa ranglarda, naqsh va yaltiroq bilan bezatilgan boʻlishi ham mumkin. Bir dizaynerning soʻzlariga koʻra, abaya „ular endi shunchaki abaya emas. Bugungi kunda ular ayolning didi va shaxsiyatini aks ettiradi“.&lt;ref name=&quot;new-abayas&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Ambah|ism=Faiza Saleh|sarlavha=For Cloaked Saudi Women, Color Is the New Black|url=http://www.saudi-us-relations.org/articles/2007/ioi/070530-women-abaya.html|nashriyot=Saudi-US Relations Information Service|kirish sanasi=19 September 2010|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100818021053/http://www.saudi-us-relations.org/articles/2007/ioi/070530-women-abaya.html|arxivsana=18 August 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;darewear&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Abu-Nasr |first=Donna |date=1 October 2008 |title=Saudi Women Dare To Wear Leopard Print, Glitter Abayas Despite Risks |work=The Huffington Post |url=http://www.huffingtonpost.com/2008/09/30/saudi-women-dare-to-wear_n_130772.html |access-date=19 September 2010}}&lt;/ref&gt;

Garchi kiyinish madaniyati koʻpincha Gʻarbda zulmning juda koʻzga koʻringan ramzi sifatida qabul qilinsa-da, Saudiya ayollari kiyim kodini islohotlarning ustuvor yoʻnalishlari roʻyxatida past oʻringa qoʻyishgan.&lt;ref name=&quot;bbc-kendall&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Kendall |first=Bridget |date=29 April 2006 |title=Saudi Arabia's unseen reform |work=BBC News |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/programmes/from_our_own_correspondent/4952046.stm}}&lt;/ref&gt; Jurnalist Sabria Javhar ''[[The Huffington Post]]'' gazetasida uning blogidagi gʻarblik kuzatuvchilarni uning kiyinishini muhokama qilishlaridan shikoyat qiladi. U niqobni „arzimas“ deb ataydi:&lt;ref name=&quot;jawhar&quot;&gt;Wagner, Rob L. (13 April 2010) [https://sites.google.com/site/roblwagnerarchives/saudi-female-journalist-defies-stereotypes „Saudi Female Journalist Tackles Muslim Stereotypes“] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20131010043635/https://sites.google.com/site/roblwagnerarchives/saudi-female-journalist-defies-stereotypes|date=2013-10-10}} [[Sabria Jawhar]]| ''NewsTilt''.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;jawhar2&quot;/&gt;{{Quote|Odamlar ish va ta'lim kabi kattaroq muammolarni e'tibordan chetda qoldiradilar. Bu ayollar huquqlari masalasidir, Fransiya yoki Kvebekda burqani taqiqlovchi qonunlarni qabul qilish kabi ma'nosiz narsalar emas;... Saudiyalik bo'lmaganlar saudiyaliklarni nima yaxshi ekanini o`zlari bilishadi, deb taxmin qilib ko`rishmaydi va bizni &lt;nowiki&gt;XXI&lt;/nowiki&gt; asrga qo'shilishlari kerak yoki Saudiya ayollari abaya va niqoblardan ozod bo'lishlari kerak deb hisoblashadi. G'arb haqiqatdan ham Saudiya ayollarini ozod qilish orqali  ularning hohishlarini tushunamiz deya bizni ham ularga oʻxshab, kalta yubkada yugurib, tungi klublarda raqsga tushib, dinimiz va madaniyatimizdan voz kechishimizni istaydi.}}Baʼzi ayollar hijob kiyishni xohlashlarini aytishadi. Ular islomiy taqvodorlik, oilaviy anʼanalar bilan faxrlanish va erkak hamkasblar tomonidan kamroq jinsiy zoʻravonlikni keltirib chiqaradi. Koʻpgina ayollar uchun kiyinish madaniyati Islom ayollarga kafolat bergan kamtarlik huquqining bir qismidir. Baʼzilar islohotga urinishlarni gʻarbliklarning [[Islomofobiya (Islomdan qo'rqish)|islomga qarshi]] bostirib kirishi deb ham bilishadi. Saudiyalik biologiya professori Faiza al-Obaydiy shunday degan: {{Quote|text=Ular Islomdan qoʻrqishadi, biz esa dunyodagi birinchi islomiy xalqmiz}}

2002-yilda bir nechta oʻquvchi qizlar yonib ketgan, chunki ularning roʻmoli yoʻqligini koʻrgan diniy politsiyachilar ularga qochishni taqiqlagan.

2014-yilda Saudiya Arabistoni davlat televideniyesida birinchi boʻlib langar ayol [[roʻmol]]siz chiqgan.&lt;ref name=&quot;nationalreview.com&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.nationalreview.com/corner/384756/female-anchor-without-headscarf-appears-saudi-tv-saudis-not-pleased-molly-wharton|sarlavha=Female Anchor without Headscarf Appears on Saudi TV, Saudis Not Pleased|ish=National Review Online|sana=6 August 2014|kirish sanasi=1 November 2015}}&lt;/ref&gt; U Al Ekhbariya kanali uchun Londondan yangiliklar boshlovchisi sifatida xabar bergan.&lt;ref name=&quot;nationalreview.com&quot; /&gt;

2017-yilda bir ayol Ushayqirdagi qadimiy qoʻrgʻon atrofida kalta yubka kiyib yurgan shov-shuvga sabab boʻlgan videoda suratga tushgani uchun hibsga olingan edi. U xalqaro norozilikdan keyin ozod qilindi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.washingtonpost.com/news/worldviews/wp/2017/07/18/a-video-of-a-woman-in-a-skirt-sparks-outrage-in-saudi-arabia/|sarlavha=Saudi Arabia says woman arrested for wearing skirt in viral video has been released|ism=Adam|muallif=Taylor|sana=19 July 2017}}&lt;/ref&gt; Bir necha oy oldin saudiyalik ayol hijobsiz omma oldiga chiqqani uchun qisqa muddat hibsga olingan edi.

2019-yil oxiridan boshlab jamoat joylarida ayollar uchun hijob va abaya talab qilinmaydi.&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Abdulaziz |first=Donna |date=2019-10-02 |title=Saudi Women Are Breaking Free From the Black Abaya |language=en-US |work=Wall Street Journal |url=https://www.wsj.com/articles/saudi-women-are-breaking-free-from-the-black-abaya-11570008601 |access-date=2021-07-13 |issn=0099-9660}}&lt;/ref&gt;

== Iqtisodiy huquqlar ==

=== Tijorat va mulk ===
Saudiya Arabistonida tadbirkor ayollar uchun maʼlum cheklovlar mavjud. Garchi endi avtotransport vositalarini boshqarishga qodir boʻlsa-da, ayol hali ham sudda oʻzi uchun qasamyod qila olmaydi; erkak uning uchun qasam ichishi kerak. Biroq ''Saudi'' ''2030 Vision'' dasturining bir qismi sifatida ayollar hamkori bilan yoki mustaqil ravishda uy sotib olishga va ularga egalik qilishga harakatlanishmoqda. Bu Saudiya Arabistonining 2030-yilga kelib Saudiya Arabistonining uylar egaligini 70 % ga oshirish rejasining bir qismidir.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=2019-05-24 |title=Saudi Arabia's Housing Goals Need Empowered Women |language=en |url=https://www.bloomberg.com/opinion/articles/2019-05-24/saudi-arabia-s-ambitious-housing-goals-needs-empowered-women |access-date=2019-05-31}}&lt;/ref&gt; Jahon bankining 190 ta iqtisoddagi ayollarga qonunlar qanday taʼsir qilishini kuzatuvchi „Ayollar, biznes va qonun 2020“ tadqiqotiga koʻra, Saudiya Arabistoni iqtisodiyoti 100 balldan 70,6 ball toʻplagan, bu avvalgi 31,8 balldan keskin oshgan. &quot;2019-yil Saudiya Arabistonida ayollarga koʻproq iqtisodiy imkoniyatlarni taqdim etgan „taxminan“ islohotlar yili boʻldi&quot;, — deyiladi Al Arabiya nashrining hisobotdagi maqolasida.&lt;ref name=&quot;alarabiya nov2020&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Saudi Arabia named most improved economy for gender equality: World Bank Report.|url=https://english.alarabiya.net/business/2020/01/15/Saudi-Arabia-named-most-improved-economy-for-gender-equality-World-Bank-|sana=November 7, 2020|nashriyot=Al Arabiya}}&lt;/ref&gt;

=== Bandlik ===
Saudiya Arabistoni Statistika Bosh boshqarmasi maʼlumotlariga koʻra, Saudiya ayollari 2020-yil holatiga koʻra mahalliy ishchi kuchining 33,2 foizini tashkil qiladi.&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Labor market statistics Q4 2020|url=https://www.stats.gov.sa/sites/default/files/LM_Q4%202020%20%28Press%20release_EN%29_3.pdf|qaralgan sana=2022-08-11|arxivsana=2021-11-17|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211117071453/https://www.stats.gov.sa/sites/default/files/LM_Q4%202020%20(Press%20release_EN)_3.pdf}}&lt;/ref&gt; Ishtirok etish darajasi 1990-yildagi 14 foizdan 2020-yilda 33,2 foizgacha oʻsdi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=FEMALE LABOR FORCE PARTICIPATION IN THE MIDDLE EAST AND NORTH AFRICAN COUNTRIES: CONSTRAINTS AND LEVERS|url=https://www.brjpd.com.br/index.php/brjpd/article/download/20/11|ish=Brazilian Journal of Policy and Development|qaralgan sana=2022-08-11|arxivsana=2022-05-17|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220517092241/https://www.brjpd.com.br/index.php/brjpd/article/download/20/11}}&lt;/ref&gt; 2018-yildan 2020-yilgacha mahalliy ishchi kuchidagi ayollar ulushi 20,2 foizdan 33,2 foizga oshdi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Rivera|ism=Sofia Gomez Tamayo, Johannes Koettl, and Nayib|sana=2021-04-21|sarlavha=The spectacular surge of the Saudi female labor force|url=https://www.brookings.edu/blog/future-development/2021/04/21/the-spectacular-surge-of-the-saudi-female-labor-force/|kirish sanasi=2021-07-20|ish=Brookings|til=en-US}}&lt;/ref&gt; 2019-yil fevral oyida chakana savdo sohasida ishlaydigan Saudiya Arabistoni fuqarolarining 48 foizi ayollar ekanligi haqida hisobot eʼlon qilindi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.arabnews.com/node/1453756/saudi-arabia|sarlavha=Saudi women now occupy nearly half of retail jobs, says report|sana=2019-02-17|ish=Arab News|til=en|kirish sanasi=2019-02-18}}&lt;/ref&gt;

=== Harbiylik ===
Saudiya Arabistoni 2018-yil fevral oyida ayollar uchun jangovar boʻlmagan harbiy kasblarni ochdi.&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=26 February 2018 |title=Saudi Arabia allows women to join army |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-43197048}}&lt;/ref&gt; Bu Saudiya Arabistonida valiahd shahzoda Muhammad bin Salmon tomonidan ayollarning huquqlarini himoya qilish uchun amalga oshirilgan qator islohotlardan keyin sodir boʻldi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.iiss.org/blogs/analysis/2018/03/saudi-arabia-women-soldiers|sarlavha=Women soldiers – another milestone for Saudi Arabia|ish=IISS|til=en|kirish sanasi=2018-12-11}}&lt;/ref&gt;

2020-yil yanvar oyida Saudiya Arabistoni Qurolli Kuchlari bosh shtabi boshligʻi general Fayyod Al-Ruvayli mamlakat qurolli kuchlaridagi ayollarga birinchi harbiy qanotni ochdi, bu ayollarga qurolli kuchlarning barcha boʻlinmalarida jangovar harbiy lavozimlarga qoʻshilish imkonini beradi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Saudi military opens first women's section|sana=20 January 2020|url=https://www.arabnews.com/node/1615806/saudi-arabia}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2021-02-21/saudi-women-can-join-armed-forces-in-latest-widening-of-rights|sarlavha=Saudi Women Can Join Military in Latest Widening of Rights|ish=Bloomberg|sana=21 February 2021}}&lt;/ref&gt;

== Taʼlim ==
2021-yilda ayollar savodxonligi erkaklarnikidan ortda qolmagan holda 93 foizni tashkil etgan.&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Literacy rate, adult female (% of females ages 15 and above) - Saudi Arabia {{!}} Data|url=https://data.worldbank.org/indicator/SE.ADT.LITR.FE.ZS?locations=SA|kirish sanasi=2021-06-21|ish=data.worldbank.org}}&lt;/ref&gt; 2021-yilgi maʼlumotlar 1970-yildagidan keskin farq qiladi, oʻshanda ayollarning atigi 2 foizi va erkaklarning 15 foizi savodli edi.&lt;ref name=&quot;locsa&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://countrystudies.us/saudi-arabia/|sarlavha=Saudi Arabia|ish=[[US Library of Congress]]|yil=1992}}&lt;/ref&gt; Oʻrta va oliy maʼlumotli ayollar erkaklarnikiga qaraganda koʻproq;&lt;ref name=&quot;wefggg&quot;&gt;{{Veb manbasi|yil=2015|sarlavha=Global Gender Gap Index 2015|url=http://reports.weforum.org/global-gender-gap-report-2015/rankings/|ish=[[World Economic Forum]]|qaralgan sana=2022-08-11|arxivsana=2016-04-17|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160417125436/http://reports.weforum.org/global-gender-gap-report-2015/rankings/}}&lt;/ref&gt; 2019-yil holatiga koʻra Saudiya Arabistonidagi barcha universitet bitiruvchilarining 56 foizi ayollar edi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Saudi Arabia: share of female graduates 2019|url=https://www.statista.com/statistics/1118988/saudi-arabia-share-of-female-graduates/|kirish sanasi=2021-09-16|ish=Statista|til=en}}&lt;/ref&gt; va 2008-yilda ishlaydigan ayollarning 50 foizi kollej maʼlumotiga ega boʻlgan, ishchi erkaklarda esa bu koʻrsatkich 16 foizni tashkil qilgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.arabinsight.org/aiarticles/181.pdf|arxivurl=https://web.archive.org/web/20080704015630/http://www.arabinsight.org/aiarticles/181.pdf|arxivsana=4 July 2008|sarlavha=Saudi Women's Rights: Stuck at a Red Light|ish=Arabinsight.org|yil=2008}}&lt;/ref&gt; Universitetlarni tamomlagan saudiyalik ayollar ulushi Gʻarb davlatlariga qaraganda yuqori.&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=18 August 2012 |title=Saudi women doctors, scientists are role models for future generations |work=[[Saudi Gazette]] |url=http://www.saudigazette.com.sa/index.cfm?method=home.regcon&amp;contentid=20120818133477 |url-status=dead |access-date=17 August 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130731001505/http://www.saudigazette.com.sa/index.cfm?method=home.regcon&amp;contentid=20120818133477 |archive-date=31 July 2013}}&lt;/ref&gt;

Biroq, taʼlim sifati ayollar uchun erkaklarnikiga qaraganda yomonroq. Ayollar va qizlar maktablarida oʻquv dasturlari va darsliklar kamroq yangilanadi va oʻqituvchilarning malakasi past hisoblanadi. Oliy oʻquv yurtlarida erkaklar maktablari yaxshiroq ilmiy-tadqiqot vositalariga ega.&lt;ref name=&quot;baki&quot;&gt;{{jurnal manbasi|first1=Roula|last=Baki|url=http://epaa.asu.edu/ojs/article/viewFile/183/309|title=Gender-Segregated Education in Saudi Arabia: Its Impact on Social Norms and the Saudi Labor Market|journal=Education Policy Analysis Archives|volume=12|issue=28|year=2004|pages=28|doi=10.14507/epaa.v12n28.2004|access-date=7 August 2010}}&lt;/ref&gt;

Saudiya Arabistonining rasmiy taʼlim siyosatlaridan biri „Yagona Allohga ishonish, Islom hayot tarziga amal qilish, Muhammad alayhissalomni Allohning elchisi deb eʼtiqod qilish“ni targʻib qilishdir. Rasmiy siyosatda qizlarni tarbiyalashda dinga alohida eʼtibor qaratiladi: „Qiz bolani tarbiyalashdan maqsad, uni hayotdagi burchini ado etishi, ideal va muvaffaqiyatli uy bekasi boʻlishi, yaxshi ona boʻlishi uchun toʻgʻri islomiy tarbiyalashdan iborat.“ Siyosat, shuningdek, „ayollarning islom qonunlari nuqtai nazaridan erkaklar bilan teng ravishda munosib taʼlim olish huquqini“ ham belgilab beradi.&lt;ref name=&quot;locsa&quot;/&gt;

Saudiya ayollari koʻpincha taʼlimni ayollar huquqlarini isloh qilishning eng muhim sohasi sifatida belgilaydilar.&lt;ref name=&quot;jawhar&quot;/&gt;

=== Boshlangʻich taʼlim ===
Saudiya Arabistonida xalq taʼlimi barcha darajalarda jinsga qarab ajratilgan va umuman olganda, ayollar va erkaklar bir maktabda oʻqimaydi. Bundan tashqari, erkaklarga qizlar maktablarida dars berish yoki ishlash taqiqlangan, ayollarga esa 2019-yilgacha oʻgʻil bolalar maktabida dars berish taqiqlangan edi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=2019-09-02|sarlavha=Women teach young boys for the first time in Saudi public schools|url=https://www.arabnews.com/node/1548366/saudi-arabia|kirish sanasi=2021-07-12|ish=Arab News|til=en}}&lt;/ref&gt;

=== Oliy maʼlumot ===
Saudiya Arabistoni malika Nora bint Abdul Rahmon universitetining uyi boʻlib, dunyodagi faqat ayollarga moʻljallangan eng yirik universitetdir. Gender rollari haqidagi diniy eʼtiqodlar va taʼlim erkaklar uchun koʻproq ahamiyatga ega degan tushuncha ayollar uchun taʼlim olish imkoniyatlarini qisqartirishga olib kelgan. Kasbiy hayotda jins ajratish anʼanasi ayollarning taʼlim sohalarini cheklashni oqlash uchun ishlatiladi. Anʼanaga koʻra, ayollar muhandislik, [[farmatsiya]], arxitektura va huquqni oʻrganishdan chetlashtirilgan edi.&lt;ref name=&quot;baki&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;ame&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Mesbah|ism=Rana|sarlavha=Women's education in Saudi Arabia: the way forward|url=http://www.ameinfo.com/199773.html|nashriyot=AMEinfo.com|kirish sanasi=21 September 2010}}&lt;/ref&gt;
[[Fayl:Lubna_S._Olayan_World_Economic_Forum_2013.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/07/Lubna_S._Olayan_World_Economic_Forum_2013.jpg/220px-Lubna_S._Olayan_World_Economic_Forum_2013.jpg|thumb| Lubna Olayan, nufuzli saudiyalik ishbilarmon ayol, Jahon iqtisodiy forumida nutq soʻzlamoqda.]]
Bu soʻnggi yillarda biroz oʻzgardi; 2021-yilda Saudiya Arabistoni universiteti talabalarining qariyb 60 foizi ayollar edi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.worldpolicy.org/blog/2011/10/18/higher-education-path-progress-saudi-women|sarlavha=Higher Education: the Path to Progress for Saudi Women|ish=[[World Policy]]|sana=18 October 2011|kirish sanasi=4 July 2013|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170704111200/http://www.worldpolicy.org/blog/2011/10/18/higher-education-path-progress-saudi-women|arxivsana=4 July 2017}}&lt;/ref&gt; Huquq va farmatsevtika kabi baʼzi sohalar ayollar uchun ochila boshlagan. Saudiya ayollari xorijda xohlagan fanni oʻrganishi mumkin boʻlsa-da, erkaklar vasiyligi va purdah odatlari ayollarning chet elda oʻqish imkonini cheklaydi. 1992-yilda, 1980-yillarning boshlarida bu koʻrsatkich 50 foizga yaqin boʻlgan boʻlsa-da, davlat stipendiyalari boʻyicha chet elda uch barobar koʻp erkaklar oʻqigan.&lt;ref name=&quot;locsa&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Wagner&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Wagner |first=Rob |date=23 April 2010 |title=The Emerging Power of the Twentysomething Saudi Woman |work=NewsTilt |url=https://sites.google.com/site/roblwagnerarchives/the-emerging-power-of-the-twentysomething-saudi-woman |access-date=2022-08-11 |archive-date=2013-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131010023543/https://sites.google.com/site/roblwagnerarchives/the-emerging-power-of-the-twentysomething-saudi-woman |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

2009-yilda qirol Norah al-Fayzni ayollar taʼlimi vaziri oʻrinbosari etib tayinladi; u vazirlar mahkamasi darajasidagi birinchi ayol amaldor boʻlgan.&lt;ref name=&quot;usgov2009&quot;/&gt;

2019-yilda yuridik maʼlumotga ega boʻlgan ayollarga jinoyat huquqi boʻyicha yangi diplom berildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.arabnews.com/node/1545716/saudi-arabia|sarlavha=First group of Saudi women enroll for criminal law diploma|ish=Arab News|sana=27 August 2019}}&lt;/ref&gt;

2020-yil iyul oyida Saudiya Arabistoni taʼlim vaziri Hamad bin Muhammad Al-Shayx Lilac AlSafadiyni Saudiya elektron universiteti prezidenti etib tayinladi. U Saudiya Arabistoni universitetining birinchi ayol prezidentidir.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://saudigazette.com.sa/article/595062/SAUDI-ARABIA/Prof-Lilac-AlSafadi-is-first-woman-to-head-a-Saudi-co-ed-university|sarlavha=Prof. Lilac AlSafadi is first woman to head a Saudi co-ed university|ish=Saudi Gazette|sana=3 July 2020}}&lt;/ref&gt;

== Sport ==
[[Fayl:Sarah_Attar_Rio2016.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2d/Sarah_Attar_Rio2016.jpg/170px-Sarah_Attar_Rio2016.jpg|thumb| Sara Attar [[2012-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari]]da Saudiya Arabistonini himoya qilgan birinchi ikki ayol olimpiyachidan biri sifatida qatnashgan yengil atletikachi. U [[2016-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari|2016-yilgi Olimpiadada]] ham [[Marafon yugurishi|marafonda]] qatnashgan.]]
Saudiya Arabistoni 2008-yilgi Olimpiadada ayollar delegatsiyasi ishtirok etmagan kam sonli davlatlardan biri edi, garchi ayol sportchilar ham bor boʻlsa-da.&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Saudi women jump through many hoops for basketball team |work=Christian Science Monitor |url=http://www.csmonitor.com/2008/0416/p04s01-wome.html}}&lt;/ref&gt;

2012-yil iyun oyida Saudiya Arabistonining Londondagi elchixonasi 2012-yilda Angliyaning London shahrida boʻlib oʻtadigan Olimpiada oʻyinlarida birinchi marta sportchi qizlar ishtirok etishini eʼlon qildi.&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=26 June 2012 |title=Saudi Arabia to let women compete in Olympics for first time |publisher=CNN |url=http://www.cnn.com/2012/06/25/sport/saudia-arabia-olympic-women/index.html?on.cnn=1 |access-date=25 June 2012}}&lt;/ref&gt; Saudiyalik bloger Eman al-Nafjan 2012-yildan boshlab saudiyalik qizlarning maktabda sport bilan shugʻullanishiga toʻsqinlik qilayotgani va saudiyalik ayollarning sport inshootlariga kirish imkoni juda kamligini izohlagan. Uning soʻzlariga koʻra, 2012-yilgi Olimpiadada qatnashgan ikki saudiyalik ayol, yuguruvchi Sara Attar (AQShda oʻsgan) va dzyudochi Voydan Shaherkani Twitterda tanqid qilgan va qoʻllab-quvvatlangan; va Saudiyalik otadan tugʻilgan filippinlik suzuvchi Jasmin Alkhaldi Saudiyaning onlayn hamjamiyati tomonidan keng qoʻllab-quvvatlangan.&lt;ref name=&quot;alNafjan_Saudiwomen2012London&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=31 July 2012 |title=The Olympic triumph of Saudi Arabian women |work=The Guardian |location=London |url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2012/jul/31/olympic-triumph-saudi-arabian-women |url-status=live |access-date=14 August 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120810032135/http://www.guardian.co.uk/commentisfree/2012/jul/31/olympic-triumph-saudi-arabian-women |archive-date=10 August 2012}}&lt;/ref&gt;

2013-yilda Saudiya Arabistoni hukumati birinchi marta xususiy maktablarda qizlar uchun sport bilan shugʻullanishga ruxsat bergan edi.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Christa Case Bryant|url=http://www.csmonitor.com/World/Middle-East/Olive-Press/2013/0505/Saudi-Arabia-sanctions-sports-for-girls-for-the-first-time|sarlavha=Saudi Arabia sanctions sports for girls for the first time|nashriyot=CSMonitor.com|sana=5 May 2013|kirish sanasi=30 August 2013}}&lt;/ref&gt;

2020-yilning yanvar oyida [[Saudiya Arabistoni]] birinchi marta [[Ispaniya superkubogi (futbol)|Ispaniya Superkubogiga]] mezbonlik qildi. Turnirda toʻrtta ishtirokchi sifatida [[Barselona]], [[Valensiya (shahar)|Valensiya]], [[Atlético Madrid|Atletiko]] va [[Real Madrid CF|Real Madrid]] klublari maydonga tushdi. 8-yanvar kuni Real Madrid va Valensiya oʻrtasidagi musobaqaning birinchi oʻyini vaqtida Xalqaro Amnistiya tashkiloti xodimlari Saudiya Arabistonining Madriddagi elchixonasi oldiga yigʻilib, saudiyalik ayollar huquqlari faoli Lujayn al-Hathloul va yana oʻn nafar faolni ozod qilishga chaqirishdi. Huquqlar guruhi, shuningdek, oʻyin kuni Loujainning hibsga olinganiga 600-kun boʻlganini jamoatchilikka maʼlum qildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://mirrorherald.com/saudi-spanish-super-cup-amnesty-calls-for-release-of-rights-activists/|sarlavha=Saudi Spanish Super Cup: Amnesty Calls for Release of Rights Activists|kirish sanasi=12 January 2020|ish=Mirror Herald|arxivsana=2020-01-12|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200112140305/https://mirrorherald.com/saudi-spanish-super-cup-amnesty-calls-for-release-of-rights-activists/}}&lt;/ref&gt; 2020-yil yanvar oyida Human Rights Watch va boshqa 12 xalqaro inson huquqlari tashkiloti Saudiyadagi Dakar Rally oldidan Amaury Sport tashkilotiga qoʻshma xat yozdi. Huquqlar guruhi oʻz bayonotida ASOni oʻz qaroridan mamlakatda ayollar huquqlari taʼqib qilinishini qoralash uchun foydalanishga chaqirdi. HRW bayonotida shunday deyilgan: „Amaury Sport tashkiloti va Dakarda poyga haydovchilari Saudiya hukumatining avtomobil haydash huquqini himoya qilgan ayollar huquqlari faollariga nisbatan yomon munosabatda boʻlgani haqida gapirishlari kerak“.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.hrw.org/news/2020/01/03/saudi-arabia-repressive-site-dakar-rally|sarlavha=Saudi Arabia: Repressive Site for Dakar Rally|kirish sanasi=January 3, 2020|ish=Human Rights Watch|sana=3 January 2020}}&lt;/ref&gt;

2020-yil 29-sentyabr kuni Xalqaro Amnistiya noyabr oyida Ladies European Tour tadbiri boʻlib oʻtadigan [[Saudiya Arabistoni]]dagi ayollar huquqlari bilan bogʻliq vaziyatdan xavotir bildirgan.

== Oila ==

==== Nikoh ====
2005-yilda mamlakat diniy idorasi majburiy nikoh amaliyotini rasman taqiqlagan. Shunga qaramay, Saudiya Arabistoni nikoh shartnomasi rasman boʻlajak eri va boʻlajak kelinning otasi oʻrtasida ekanligini taʼkidlagan. 2005-yildan boshlab nikohda kelinning roziligi zarur boʻldi. Hech bir Saudiya Arabistoni fuqarosi Saudiya Arabistoni fuqarosi boʻlmagan bilan rasmiy ruxsatisiz turmush qura olmaydi.&lt;ref name=&quot;sigi&quot;/&gt; 2016-yilda adliya vaziri Valid al-Samaani nikoh shartnomasini roʻyxatdan oʻtkazuvchi ulamolar kelinning „uning huquqlari va shartnoma shartlaridan xabardor boʻlishini taʼminlash uchun“ uning nusxasini taqdim etishlari kerakligini eʼlon qilgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.theguardian.com/world/2016/may/03/saudi-arabia-gives-women-the-right-to-a-copy-of-their-marriage-contract|sarlavha=Saudi Arabia gives women the right to a copy of their marriage contract|ish=The Guardian|sana=3 May 2016}}&lt;/ref&gt;

Koʻpxotinlilik Saudiya Arabistonida qonuniydir, ammo demografik va iqtisodiy sabablarga koʻra u pasaymoqda.&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=26 October 2015 |title=Many young people oppose polygamy |language=en |work=Arab News |url=http://www.arabnews.com/saudi-arabia/news/825906 |access-date=2 July 2018}}&lt;/ref&gt; [[Poliandriya]] taqiqlangan.&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=3 June 2014 |title=Two women arrested for alleged polyandry |language=en |work=Arab News |url=http://www.arabnews.com/node/581656 |access-date=2 July 2018}}&lt;/ref&gt;

Qirollik Saudiya Arabistoni ayollariga giyohvand moddalar (shu jumladan, alkogol), davolab boʻlmaydigan [[Venerik kasalliklar|jinsiy yoʻl]] bilan yuqadigan kasalliklar yoki irsiy kasalliklar aniqlangan erkak chet elliklarga turmushga chiqishiga toʻsqinlik qiladi, ammo saudiyalik erkaklarning bunday muammolarga duch kelgan chet ellik ayollarga uylanishini toʻxtatmaydi.&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=KSA: Premarital anti-drug test a must for expats marrying Saudi women |work=www.gdnonline.com |url=http://www.gdnonline.com/Details/117693/Premarital-anti-drug-test-a-must-for-expats-marrying-Saudi-women}}&lt;/ref&gt;

==== Bolalar ====
[[Fayl:Young_Muslim_Couple_with_Toddler_at_Masjid_al-Haram,_6_April_2015.JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/01/Young_Muslim_Couple_with_Toddler_at_Masjid_al-Haram%2C_6_April_2015.JPG/220px-Young_Muslim_Couple_with_Toddler_at_Masjid_al-Haram%2C_6_April_2015.JPG|thumb| Makkada yosh er-xotin va ularning kichkintoyi.]]
2019-yilda Saudiya Arabistoni yosh bolalar nikohini rasman taqiqlagan va nikoh uchun eng kam yoshni ayollar va erkaklar uchun 18 yosh qilib belgilagan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=2019-12-24|sarlavha=Saudi Arabia bans under 18 marriage|url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/naija-fashion/369729-saudi-arabia-bans-under-18-marriage.html|kirish sanasi=2021-07-20|til=en-GB}}&lt;/ref&gt; 2013-yilda saudiyalik ayollarning birinchi turmush qurish yoshi oʻrtacha 25 yoshni tashkil etgan.&lt;ref&gt;[http://www.arabnews.com/saudi-women-no-longer-confined-their-conventional-roles Saudi women no longer confined to their conventional roles] Arab News, Retrieved 3 July 2013&lt;/ref&gt;

Katta ulamolar dastlab bolalar nikohini taqiqlashga qarshi chiqishgan; ular qiz bola balogʻat yoshida balogʻatga yetadi, deb bahslashgan. Saudiya Arabistoni diniy idoralarining aksariyati qizlarning toʻqqiz yoshda va oʻgʻil bolalarning oʻn besh yoshda oila qurishini himoya qilgan.&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=17 January 2009 |title=Top Saudi cleric: OK for young girls to wed |work=CNN |url=http://www.cnn.com/2009/WORLD/meast/01/17/saudi.child.marriage/}}&lt;/ref&gt; 2009-yilgi tahliliy markazning ayollar taʼlimi boʻyicha hisoboti shunday xulosaga keldi: „Erta turmush qurish (16 yoshdan oldin) … ayolning ish bilan taʼminlanishi va oilaning iqtisodiy holatiga salbiy taʼsir qiladi. Bu uning sogʻligʻiga ham salbiy taʼsir qiladi, chunki ular homiladorlik va tugʻish bilan bogʻliq oqibatlarga koʻra vafot etish xavfi yuqori.“&lt;ref name=&quot;ame&quot;/&gt; Birlashgan Millatlar Tashkilotining 2004-yilgi hisobotida Saudiya Arabistonidagi voyaga yetmagan oʻsmir qizlarning 16 foizi turmushga chiqqan.&lt;ref name=&quot;sigi&quot;/&gt;

==== Ota-ona huquqi ====
Qonuniy ravishda, bolalar yagona vasiylikka ega boʻlgan otalariga tegishli. Agar ajralish sodir boʻlsa, ayollarga yosh bolalari yetti (qizlar uchun) va toʻqqiz (oʻgʻil bolalar uchun) yoshga toʻlguniga qadar vasiylik berilishi mumkin, garchi baʼzida ayollar kattaroq bolalarni vasiylikka olishadi.  Kattaroq bolalar koʻpincha otasi yoki otasining bobosi va buvisiga beriladi. Saudiya ayollari chet ellik otadan tugʻilgan bolalariga fuqarolik bera olmaydi.&lt;ref name=&quot;sigi&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Gender Equality in Saudi Arabia|url=http://genderindex.org/country/saudi-arabia|kirish sanasi=21 September 2010|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100925034612/http://genderindex.org/country/saudi-arabia|arxivsana=25 September 2010}}&lt;/ref&gt;

==== Meros bilan bogʻliq muammolar ====
Qur’onda aytilishicha, qizlar oʻgʻillarning yarmidan koʻp meros oladilar.&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=UlaBw3MUGBEC&amp;pg=PA165|title=Muslim cultures today: a reference guide|last=Coughlin|first=Kathryn|page=165|isbn=978-0-313-32386-7|year=2006}}&lt;/ref&gt; Baʼzi qishloq joylarda baʼzi ayollar meros olmasliklari mumkin, chunki ular otalari yoki erlarining qaramogʻida hisoblanadilar. Qishloq joylarda ayollarning merosini cheklash uchun qabiladan tashqarida turmush qurish ham asosdir.&lt;ref name=&quot;sigi&quot;/&gt;

== Jinsiy zoʻravonlik va odam savdosi ==
Shariat qonunlariga koʻra, zoʻrlash uchun qamoqdan qatlgacha boʻlgan har qanday jazo nazarda tutilgan. Saudiya Arabistonida jinoiy kodeks mavjud emasligi sababli, zoʻrlashni jinoyat deb hisoblaydigan yoki uning jazosini belgilaydigan yozma qonun yoʻq. Turmush oʻrtogʻi tomonidan yoki qonuniy zoʻrlashga qarshi hech qanday taqiq yoʻq. 2020-yil aprel oyida Saudiya Arabistoni Oliy sudi sud tizimidan kaltaklash jazosini bekor qilib, uni qamoq jazosi bilan almashtirdi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://saudigazette.com.sa/article/592301|sarlavha=Saudi Arabia to eliminate flogging punishment|sana=2020-04-24|ish=Saudigazette|til=en|kirish sanasi=2020-04-24}}&lt;/ref&gt;

Koʻpincha uy yordamchisi sifatida ishlaydigan migrant ayollar ayniqsa zaif guruhni ifodalaydi. Ularning yashash sharoitlari baʼzan qullarga oʻxshaydi; ular jismoniy zoʻravonlik va zoʻrlanishni boshdan kechirishlari mumkin. 2006-yilda AQSh elchisi John Miller, Odam savdosini nazorat qilish va unga qarshi kurashish boshqarmasi direktori, xorijlik uy ishchilarining majburiy mehnati Saudiya Arabistonida eng keng tarqalgan qullik turi ekanligini aytdi. Millerning taʼkidlashicha, odam savdosi hamma joyda muammodir, ammo Saudiya Arabistonidagi xorijlik uy ishchilarining soni tizimdagi boʻshliqlar bilan bir qatorda koʻplab xorijiy ishchilar zoʻravonlik va qiynoqlar qurboni boʻlishiga olib kelgan.&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Zawawi |first=Suzan |date=24 January 2006 |title=Abuse of Female Domestic Workers Biggest Problem |work=The Saudi Gazette |url=http://www.mafhoum.com/press9/265S28.htm |access-date=22 September 2010}}&lt;/ref&gt;

Ayollar, erkaklar kabi, mamlakatning diniy politsiyasi, mutavinlar tomonidan taʼqib qilinishi, baʼzi hollarda oʻzboshimchalik bilan hibsga olinishi va jismoniy jazolanishi mumkin.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|yil=2006|sarlavha=Gender, Institutions and Development Database|url=http://www.oecd.org/document/16/0,3343,en_2649_33935_39323280_1_1_1_1,00.html|nashriyot=OECD}}&lt;/ref&gt;

Baʼzi hollarda, [[Jinsiy jinoyatlar|jinsiy zoʻravonlik]] qurbonlari tajovuzdan oldin qarindoshi boʻlmagan erkak bilan yolgʻiz qolgani uchun jazolanadi. 2006-yilgi Qatif zoʻrlash ishida guruhli zoʻrlash va oʻgʻirlashning 18 yoshli qurboni Saudiya sudi tomonidan olti oylik qamoq va 90 darra urishga hukm qilingan. Qiz OAV orqali sudga taʼsir oʻtkazishga uringani uchun ham jazolandi.&lt;ref name=&quot;economist1&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=2 February 2008 |title=Women in the Middle East, a weak breeze of change |work=The Economist |url=http://www.economist.com/world/africa/displaystory.cfm?story_id=10632747 |access-date=26 February 2008}}&lt;/ref&gt; Adliya vazirligi hukmni himoya qilib, u zinoga qoʻl urgan va „odobsiz kiyinganligi“ uchun „hujumni qoʻzgʻatgan“.&lt;ref name=&quot;pardon&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Levy |first=Megan |date=17 December 2007 |title=Saudi Arabia's king pardons gang-rape victim |work=The Daily Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/1572883/Saudi-Arabias-king-pardons-gang-rape-victim.html |url-status=live |url-access=subscription |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220112/https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/1572883/Saudi-Arabias-king-pardons-gang-rape-victim.html |archive-date=12 January 2022}}&lt;/ref&gt; Unga hujum qilganlar odam oʻgʻirlashda aybdor deb topilib, ikki yildan oʻn yilgacha qamoq jazosiga hukm qilingan va ming darra bilan jazolangan.&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Harrison |first=Frances |date=15 November 2007 |title=Saudi gang-rape victim is jailed |work=BBC News |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/7096814.stm |access-date=6 June 2010}}&lt;/ref&gt;

2009-yilda ''Saudi Gazette'' 23 yoshli turmushga chiqmagan ayol notanish erkak mashinasida ketgani uchun va zino qilgani uchun bir yil qamoq va 100 darra urishga hukm qilingani haqida xabar bergan edi. Uning soʻzlariga koʻra, u guruh boʻlib zoʻrlangan, homilador boʻlgan va homilani tushirishga urinib koʻrgan. Qamchilash tugʻruqdan keyinga qoldirildi.&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Shabrawi |first=Adnan |title=Girl gets a year in jail, 100 lashes for adultery |work=The Saudi Gazette |url=http://www.saudigazette.com.sa/index.cfm?contentID=2009020828735&amp;method=home.regcon |url-status=dead |access-date=22 September 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110113112405/http://www.saudigazette.com.sa/index.cfm?ContentID=2009020828735&amp;method=home.regcon |archive-date=13 January 2011}}&lt;/ref&gt;

2018-yil 15-maydagi bosimlarda koʻplab saudiyalik ayollar huquqlari faollari hibsga olingan va qamoqxonada jinsiy zoʻravonlik va qiynoqlarga duchor boʻlgan. Ayni paytda 13 nafar ayol huquqlari faoli ustidan mahkama jarayoni davom etmoqda, ulardan besh nafari ayollar huquqlarini himoya qilgani uchun hibsda saqlanmoqda.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2020/05/saudi-arabia-heartbreaking-anniversary-marks-twoyear-detention-of-women-human-rights-defenders/|sarlavha=Saudi Arabia: 'Heartbreaking' anniversary marks two-year detention of women human rights defenders|kirish sanasi=14 May 2020|ish=Amnesty International|sana=14 May 2020}}&lt;/ref&gt;

== Oʻzgartirishlar ==
Islom kodeksining amal qilishidagi oʻzgarishlar Saudiya Arabistonida ayollar huquqlariga taʼsir koʻrsatgan. 1979-yilgi Eron inqilobi va 2001-[[2001-yil 11-sentabr terror xurujlari|yil 11-sentyabr]] Saudiya madaniyati tarixi va ayollar huquqlariga sezilarli taʼsir koʻrsatdi.

1979-yilda Erondagi inqilob islom olamining koʻp joylarida fundamentalizmning qayta tiklanishiga olib keldi. Fundamentalistlar gʻarblashuvni qaytarishga, hukumatlar esa inqilobdan oʻzini himoya qilishga intildilar. Saudiya Arabistonida fundamentalistlar Ulugʻ masjidni ([[Masjid]] al-Harom) egallab olib, yanada konservativ davlat, jumladan „ayollar taʼlimini toʻxtatish“ni talab qilishgan.&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Wright|first=Robin|title=Sacred Rage : The Wrath of Militant Islam|year=2001|publisher=Simon and Schuster|isbn=978-0-7432-3342-2|page=[https://archive.org/details/sacredragewratho00wrig_0/page/152 152]|url=https://archive.org/details/sacredragewratho00wrig_0/page/152}}&lt;/ref&gt; Hukumat qatʼiyroq talqin qilish va islom qonunlarini qoʻllash bilan javob bergan. Gazetalarda ayollar tasvirlarini chop etish taqiqlangan; Ichki ishlar vazirligi ayollarni, shu jumladan, chet elliklarni ishga joylashishdan qaytargan. Xotin-qizlarning chet elda oʻqishi uchun stipendiyalar bekor qilingan va jamoat joylarida abaya kiyish majburiy boʻlgan.

Aksincha, 2001-yil 11-sentabrda [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Qoʻshma Shtatlarga]] qarshi hujumlar oʻta konservativ islomiy tuygʻularga qarshi reaksiyani kuchaytirdi; 11-sentabr hujumlarida sodir boʻlgan oʻn toʻqqiz nafar samolyotni oʻgʻirlaganlarning oʻn beshi Saudiya Arabistonidan kelgan. Oʻshandan beri mutavinlarning faolligi pasaygan, hukumatning muhim lavozimlariga islohotchilar tayinlangan. Hukumat ekstremistik deb topilgan va mo&lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt;tadil maktab darsliklarini qoʻllab-quvvatlashdan voz kechgani aytiladi.

Qirol Abdullah boshchiligidagi hukumat oʻrtacha progressiv deb hisoblangan. Bu mamlakatda birinchi qoʻshma taʼlim universitetini ochgan, vazirlar mahkamasining birinchi ayol aʼzosini tayinlagan va oiladagi zoʻravonlikni taqiqlagan. Konservativ ulamolar bolalar nikohini taqiqlashga urinishlarni rad etishgan. Mamlakatdagi birinchi munitsipal saylovlarda ayollarga ovoz berish taqiqlangan, garchi Abdullah ayolning mashina haydash va ovoz berish huquqini qoʻllab-quvvatlagan boʻlsa-da. Kam sonli ayol davlat amaldorlari minimal vakolatlarga ega edilar. Vazirlar mahkamasining birinchi ayol aʼzosi boʻlgan Norah Al-Faiz roʻmolsiz chiqa olmagan, televizorga chiqa olmagan yoki erkak hamkasblari bilan videokonferentsal aloqa orqali gaplasha olmagan.

Vajeha al-Huwaider koʻpincha Saudiya Arabistonidagi eng radikal va taniqli feministik faol sifatida taʼriflanadi. 2008-yilda bergan intervyusida u Saudiya Arabistonida Ayollar huquqlarini himoya qilish va himoya qilish assotsiatsiyasi nomli NNTning rejalari haqida gapirib bergan.&lt;ref name=&quot;Huweidar&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=21 September 2007 |title=Saudi Feminist Wajeha Al-Huweidar: The Campaign for Women's Right to Drive Saudi Arabia Is Just the Beginning |work=The Middle East Media Research Institute |url=http://www.memri.org/report/en/0/0/0/0/0/0/2383.htm |access-date=23 September 2010}}&lt;/ref&gt;
[[Fayl:WikiWomen_support_photo_-FreeLoujain_.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/30/WikiWomen_support_photo_-FreeLoujain_.jpg/220px-WikiWomen_support_photo_-FreeLoujain_.jpg|thumb| Saudiyalik ayollar huquqlari faoli Lujayn al-Hathloul 2018-yilning may oyida hibsga olingan edi.]]
2009-yildan 2010-yilgacha koʻplab saudiyalik ayollar aralash ish joylari va ayollarning mashina haydashiga qarshi chiqdi&lt;ref name=&quot;time&quot;/&gt; va ayollarning aksariyati ayollar siyosiy lavozimni egallashi kerak deb oʻylamagan. Koʻpchilik burqa va erkak vasiylik tizimini qabul qilgan.&lt;ref name=&quot;nyt-femalef&quot;/&gt; Koʻpgina saudiyaliklar oʻz mamlakatlarini „ideal va sof islom xalqiga eng yaqin davlat“ va shuning uchun Gʻarb qadriyatlariga eng koʻp qarshilik koʻrsatishi kerak deb bilishgan. Konservativ din arbobi Mohsen al-Avajiyning aytishicha, mamlakat sekulyarizatsiyaga qarshi turishi kerak: „Saudiya jamiyati alohida, qabilaviy jamiyat va na qirol Abdulloh, na boshqa birov islomga oʻz talqinini yuklay olmaydi. Ular Islomsiz hech narsa qila olmaydilar. Islomsiz Saudiya Arabistoni yoʻq“ deydi.&lt;ref name=&quot;time&quot; /&gt;

== Chet el qarashlari ==
[[Fayl:B)_Vicinity_of_Damascus,_Moslem_Woman_-_Vicinity_of_Mecca,_Fellah_Woman_-_Vicinity_of_Damascus.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2d/B%29_Vicinity_of_Damascus%2C_Moslem_Woman_-_Vicinity_of_Mecca%2C_Fellah_Woman_-_Vicinity_of_Damascus.jpg/220px-B%29_Vicinity_of_Damascus%2C_Moslem_Woman_-_Vicinity_of_Mecca%2C_Fellah_Woman_-_Vicinity_of_Damascus.jpg|right|thumb| &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asr kiyimidagi uchta musulmon ayol. Oʻrta ayol [[Makka]]dan; qolgan ikkitasi suriyalik.]]
Gʻarb tanqidchilari koʻpincha Saudiya ayollariga boʻlgan munosabatni aparteid tizimi bilan solishtirishadi, bu [[Aparteid|Janubiy Afrikaning aparteid davridagi]] oq tanli boʻlmaganlarga nisbatan Janubiy Afrikaning muomalasiga oʻxshaydi. Dalil sifatida ular sayohat, taʼlim sohalari, kasb tanlash, sudlarga kirish va siyosiy nutqqa cheklovlarni keltiradi.&lt;ref name=&quot;bone&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Bone |first=Pamela |date=7 December 2007 |title=Why we stay mute on Islamic sex apartheid |work=The Australian |url=http://www.theaustralian.com.au/news/opinion/why-we-stay-mute-on-islamic-sex-apartheid/story-e6frg6zo-1111115050292 |access-date=24 September 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131228221129/http://www.theaustralian.com.au/news/opinion/why-we-stay-mute-on-islamic-sex-apartheid/story-e6frg6zo-1111115050292 |archive-date=2013-12-28 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ''The New York Times'' gazetasi sharhlovchisi Mona Eltaxavi shunday deb yozgan edi: &quot;Saudiya ayollari Janubiy Afrikadagi aparteid davridagi „qora tanlilar“ va „ranglilar“ kabi koʻplab huquqlardan mahrum boʻlishgan.&quot;&lt;ref name=&quot;eltahawy&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Eltahawy |first=Mona |date=29 November 2007 |title=Punished for being raped |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2007/11/29/opinion/29iht-edeltahawy.1.8528543.html?_r=2 |access-date=22 September 2010}}&lt;/ref&gt;

Baʼzi sharhlovchilar Saudiyaning gender siyosati insoniyatga qarshi jinoyat ekanligini va xalqaro hamjamiyatning aralashuvini talab qilishini taʼkidlamoqda. Ular AQSh hukumatini Saudiya Arabistoni bilan ittifoqchi boʻlgan paytda Tolibonning seksistik siyosatini qoralagani uchun tanqid qiladi. Mary Kaldor Saudiya Arabistonidagi gender aparteidini Afgʻonistonda [[Tolibon]] tomonidan amalga oshirilganiga oʻxshash deb hisoblaydi.&lt;ref name=&quot;Kaldor&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Giddens|first=Anthony|title=The Progressive Manifesto: New Ideas for the Centre-Left|year=2003|publisher=Polity|isbn=978-0-7456-3295-7|page=[https://archive.org/details/progressivemanif0000unse/page/183 183]|quote=Islamic groups insist that women wear veils and, in some cases, the best known being the Taliban in Afghanistan or Saudi Arabia, they introduce what is essentially a form of gender apartheid.|url=https://archive.org/details/progressivemanif0000unse/page/183}}&lt;/ref&gt; Bundan farqli oʻlaroq, siyosiy sharhlovchi Daniel Pips Saudiyadagi gender aparteidini boshqa amaliyotlar, masalan, ayollarga maktab va ishlashga ruxsat berish bilan bogʻliq deb biladi.&lt;ref name=&quot;handrahan1996&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Handrahan |first=L. M. |date=Spring 2001 |title=Gender Apartheid and Cultural Absolution |volume=8 |publisher=Human Rights Tribune des Droits Humain |issue=1 |url=http://www.hri.ca/pdfs/HRT%20Spring,%20Volume%208,%20No.%201,%202001.pdf |url-status=dead |access-date=21 August 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081002083608/http://www.hri.ca/pdfs/HRT%20Spring,%20Volume%208,%20No.%201,%202001.pdf |archive-date=2 October 2008}}&lt;/ref&gt;

Azar Majedi, Pamela Bone va Maryam Namozi kabi feministlarning fikricha, madaniy relativizm faol harakatsizlikning ildizidir. Ularning taʼkidlashicha, siyosiy islom misoginistdir va Gʻarb liberallarining Islomga toqat qilish istagi ularni ayollar huquqlarining buzilishiga nisbatan koʻr qiladi. Eronlik Majedi va Namoziy madaniy relativizmni irqchilik deb hisoblaydi: „Ochigʻini aytganda, bu kontseptsiyaga koʻra, tugʻilgan joyim tufayli men Shvetsiya, Angliya yoki Fransiyada tugʻilgan ayolga nisbatan kamroq huquqlardan foydalanishim kerak“. Pamela Bonening taʼkidlashicha, feministik befarqlik „bir paytlar chap tomonda tasvirlanganlarning koʻpchiligining tafakkurini qamrab olgan dahshatli madaniy relativizm“ tomonidan qoʻllab-quvvatlanadi. Biz ulardan yaxshiroq emasmiz. Biz ularga oʻz qadriyatlarimizni yuklamasligimiz kerak. Biz faqat oʻzimizni tanqid qila olamiz. Bu tafakkur bilan bogʻliq muammo shundaki, Gʻarb madaniyati oʻzining barcha kamchiliklari bilan aniq, xolisona va yaxshiroqdir&quot;. Bonening taʼkidlashicha, madaniy relativizm Islomni tanqid qilish irqchilik deb hisoblash qoʻrquvidan kelib chiqadi.&lt;ref name=&quot;bone&quot;/&gt;

2020-yil 15-oktabr kuni Buyuk Britaniyada joylashgan Amnesty International huquq himoyasi guruhi „Ayollar 20“ sammiti ishtirokchilarini Ar-Riyoddan qamoqdagi ayollar huquqlari faollarini ozod qilishni talab qilishga chaqirdi. Xalqaro Amnistiya maʼlumotlariga koʻra, W20 ishtirokchilari nafaqat hibsga olingan saudiyalik ayol huquq himoyachilarini himoya qilish, balki mazmunli inson huquqlarini targʻib qilish imkoniyatiga ega boʻlgan va mas’uliyatni oʻrtoqlashgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://amnesty.ca/news/open-letter-w20-participants-demand-release-jailed-saudi-women-activists|sarlavha=Open Letter to W20 Participants: Demand the Release of jailed Saudi Women Activists|kirish sanasi=15 October 2020|ish=Amnesty International|sana=15 October 2020|arxivsana=2020-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20201101051944/https://www.amnesty.ca/news/open-letter-w20-participants-demand-release-jailed-saudi-women-activists}}&lt;/ref&gt;

2020-yil 29-noyabr kuni Yevropaning yetti nafar inson huquqlari elchisi Saudiya Arabistonini kamida besh nafar ayol huquqlari faoli, jumladan Lujayn al-Hathloulning hibsda ushlab turilishi sababli tanqid qilgan. Lujayn al-Hathlul oilasining bayonotiga koʻra, sud uning ishini terrorizm va milliy xavfsizlik ishlari boʻyicha ixtisoslashtirilgan jinoiy sudga yuborgan. Xalqaro Amnistiyaga koʻra, Samar Badaviy ham xuddi shu maxsus sudga yuborilgan, Nassima al-Sada, Nuf Abdulaziz va Maya al-Zahroniy ham hibsda qolishlari kerak edi. [[CNN]] ularning javobi uchun Saudiya hukumatiga murojaat qilgan; Saudiya Arabistoni tashqi ishlar davlat vaziri Adel Jubeyr ularga Lujainning ishi „sudda ekanligini“ va u Saudiya Arabistoni milliy xavfsizligiga oid masalalarda sudlanganini aytgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://edition.cnn.com/2020/11/29/middleeast/saudi-arabia-loujain-hathloul-activist-court-intl/index.html|sarlavha=European envoys urge Saudi Arabia to release women's rights activists|kirish sanasi=30 November 2020|ish=CNN}}&lt;/ref&gt;

== Yana qarang ==
{{Columns-list|* [[Zamonaviy Saudiya Arabistoni ayol rassomlari]]
* [[Saudiya Arabistonidagi LGBT huquqlari]]
* [[Eronda jinsiy ajratish]]
* [[Tolibonning ayollarga munosabati]]
* [[Vahhobiylar harakati]]
* [[Arab dunyosidagi ayollar]]}}

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

[[Turkum:Davlatlarga koʻra ayollar]]</text>
      <sha1>1uyps7uo6ga57bmjejge8ns0z7z8ik7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rebecca Marino</title>
    <ns>0</ns>
    <id>775218</id>
    <revision>
      <id>6327516</id>
      <parentid>6126187</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T13:24:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327516</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="46175" sha1="qgssoolk64iirtu7bjchvo7shv41gew" xml:space="preserve">{{Tennischi bilgiqutisi|full_name=Rebecca Catherine Marino|country={{CAN}}|residence=[[Vancouver]], British Columbia|birth_date={{tugʻilgan sanasi va yoshi|1990|12|16}}|birth_place=[[Toronto]], Ontario|height={{boʻy|m=1.83}}|turnedpro=2008-yil|plays=Oʻng qoʻl|college=[[UBC Thunderbirds]]|careerprizemoney=US$ 1,061,404|singlestitles=13 ITF|highestsinglesranking=No. 38 (11-iyul 2011-yil)|currentsinglesranking=No. 99 (18-iyul 2022-yil)|AustralianOpenresult=2R ([[2011 Australian Open – Women's singles|2011]], [[2021 Australian Open – Women's singles|2021]])|FrenchOpenresult=3R ([[2011 French Open – Women's singles|2011]])|Wimbledonresult=2R ([[2011 Wimbledon Championships – Women's singles|2011]])|USOpenresult=2R ([[2010 US Open – Women's singles|2010]])|doublestitles=1 WTA 125, 3 ITF|highestdoublesranking=No. 159 (7-mart 2022-yil)|currentdoublesranking=No. 197 (18-iyul 2022-yil)|AustralianOpenDoublesresult=1R ([[2012 Australian Open – Women's doubles|2012]])|FrenchOpenDoublesresult=1R ([[2011 French Open – Women's doubles|2011]])|WimbledonDoublesresult=1R ([[2011 Wimbledon Championships – Women's doubles|2011]])|USOpenDoublesresult=1R ([[2011 US Open – Women's doubles|2011]])|WimbledonMixedresult=1R ([[2011 Wimbledon Championships – Mixed doubles|2011]])|Team=yes|updated=22-iyul 2022-yil}}'''Rebecca Ketrin Marino''' (1990-yil 16-dekabrda tugʻilgan) — [[Kanadaliklar|kanadalik]] professional tennischi. 2011-yil 11-iyulda u WTA yakkalik bahslarida oʻzining eng yuqori reytingini 38-oʻringa koʻtardi. Marino Kanada tennisi tomonidan ikki marta, 2010 va 2011 yillarda „Y''ilning eng yaxshi ayol futbolchisi“'' unvoniga sazovor boʻlgan&lt;ref name=&quot;10sB&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.10sballs.com/2011/04/07/tennis-canada-awards-top-players-for-excellence|sarlavha=Tennis Canada Awards Top Players For Excellence|nashriyot=10sBalls.com|qaralgan sana=18-oktyabr 2017-yil|archive-date=19-oktyabr 2017-yil|archive-url=https://web.archive.org/web/20171019112505/http://www.10sballs.com/2011/04/07/tennis-canada-awards-top-players-for-excellence/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NP&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://nationalpost.com/sports/rebecca-marino-is-tennis-canadas-most-outstanding-female-player-in-2011|sarlavha=Rebecca Marino is Tennis Canada's most outstanding female player in 2011|ish=National Post|qaralgan sana=18-oktyabr 2017-yil}}&lt;/ref&gt;. U 2013-yil fevral oyi oxirida tennis bilan cheksiz tanaffus qilishga qaror qildi&lt;ref name=&quot;G&amp;M&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.theglobeandmail.com/sports/more-sports/rebecca-marino-announces-shes-walking-away-from-tennis/article8879800|sarlavha=Rebecca Marino announces she's walking away from tennis|ish=The Globe and Mail|qaralgan sana=20-fevral 2013-yil}}&lt;/ref&gt;. Tanaffus paytida u Britaniya Kolumbiyasi universitetida ingliz adabiyotini oʻrgangan va eshkak eshish boʻyicha jamoaning bir qismi edi&lt;ref name=&quot;CBC3&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.cbc.ca/sports/tennis/rebecca-marino-depression-tennis-rowing-1.3542619|sarlavha=Rebecca Marino finds joy in rowing after retirement from pro tennis|nashriyot=CBC Sports|qaralgan sana=23-aprel 2016-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;UBCT&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.gothunderbirds.ca/roster.aspx?rp_id=5420|sarlavha=UBC Thunderbirds profile - Rebecca Marino|nashriyot=GoThunderbirds.ca|qaralgan sana=10-oktyabr 2017-yil}}&lt;/ref&gt;. U, shuningdek, ''UBC Tennis Centre'' da sertifikatlangan Club Pro 1 murabbiyi edi&lt;ref name=&quot;UBC&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.recreation.ubc.ca/person/rebecca-marino|sarlavha=UBC Recreation profile - Rebecca Marino|nashriyot=UBC|qaralgan sana=10-oktyabr 2017-yil|arxivsana=2018-04-11|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180411042357/http://www.recreation.ubc.ca/person/rebecca-marino/}}&lt;/ref&gt;. 2017-yil oktyabr oyida Marino pro-kursiga qaytish niyatini eʼlon qildi, ammo ITF maʼmuriy qoidalari tufayli uning qaytishi kechiktirildi&lt;ref name=&quot;TC&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.tenniscanada.com/rebecca-marino-will-return-competition|sarlavha=Rebecca Marino will return to competition|nashriyot=Tennis Canada|qaralgan sana=17-oktyabr 2017-yil|arxivsana=17-sentabr 2018-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180917044902/http://www.tenniscanada.com/rebecca-marino-will-return-competition/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;TC3&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.tenniscanada.com/rebecca-marinos-return-competition-delayed|sarlavha=Rebecca Marino’s return to competition delayed|nashriyot=Tennis Canada|qaralgan sana=20-oktyabr 2017-yil|archive-date=21-oktyabr 2017-yil|archive-url=https://web.archive.org/web/20171021220211/http://www.tenniscanada.com/rebecca-marinos-return-competition-delayed/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;TL&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://tennis.life/2017/10/23/rebecca-marino-back-three-months|sarlavha=Rebecca Marino back in three months|nashriyot=Tennis.life|qaralgan sana=23-oktyabr 2017-yil|arxivsana=24-oktyabr 2017-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171024100214/http://tennis.life/2017/10/23/rebecca-marino-back-three-months/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;TC4&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.tenniscanada.com/rebecca-marino-captures-title-first-tournament-since-2013|sarlavha=Rebecca Marino captures title in first tournament since 2013|nashriyot=Tennis Canada|qaralgan sana=4-fevral 2018-yil|archive-date=4-fevral 2018-yil|archive-url=https://web.archive.org/web/20180204182521/http://www.tenniscanada.com/rebecca-marino-captures-title-first-tournament-since-2013/}}&lt;/ref&gt;.

== Yoshligi ==
Rebekka Marino [[Toronto|Torontoda]] Marino General Contracting qurilish firmasi egasi Jo Marino va Ketrin Hungerford oilasida tugʻilgan. U ikki yoshga toʻlmasdan oldin oila [[Vancouver|Vankuverga]] koʻchib oʻtgan. Uning otasi [[Italiya|italyan]] millatiga mansub boʻlgan&lt;ref name=&quot;ML&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.macleans.ca/society/shes-got-serve|sarlavha=Rebecca Marino’s got serve|nashriyot=Maclean's|qaralgan sana=10-oktyabr 2017-yil}}&lt;/ref&gt;. Marinoning amakisi Jorj Hungerford 1964-yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlarida eshkak eshish boʻyicha oltin medalni qoʻlga kiritdi&lt;ref name=&quot;CBC3&quot;/&gt; Uning Stiven ismli ukasi bor, u ham [[California universiteti, Berkeley|Berklidagi Kaliforniya universitetida]] eshkak eshishda qatnashgan&lt;ref name=&quot;CGB&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.calbears.com/roster.aspx?rp_id=1319|sarlavha=California Golden Bears profile - Steve Marino|nashriyot=California Golden Bears|qaralgan sana=10-oktyabr 2017-yil}}&lt;/ref&gt;.. Besh yoshida Marinoning onasi uni badmintonga yozdi. Koʻp oʻtmay, tennis murabbiyi uni raketkalarni almashtirishga ishontirdi va u 10 yoshida tennis oʻynay boshladi. U atigi 14 yoshida Vankuverdagi havaskor tennis boʻyicha Stenli Park Open turnirida gʻolib chiqdi va 75 yil ichida turnirning eng yosh chempioniga aylandi&lt;ref name=&quot;ML&quot; /&gt; 2008-yilning avgustidan to 2009-yilning apreligacha u [[Davos|Davosda]] (Shvetsariya) nemis murabbiyi Nina Nittinger bilan mashgʻulot oʻtkazdi&lt;ref name=&quot;OC&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.orangecoach.com/employers/resume/view/884-nina-nittinger|sarlavha=OrangeCoach profile - Nina Nittinger|nashriyot=OrangeCoach|qaralgan sana=11-oktyabr 2017-yil|archive-date=12-oktyabr 2017-yil|archive-url=https://web.archive.org/web/20171012095751/https://www.orangecoach.com/employers/resume/view/884-nina-nittinger}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;G&amp;M2&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.theglobeandmail.com/sports/more-sports/rebecca-marino-serves-notice/article569873|sarlavha=Rebecca Marino serves notice|ish=The Globe and Mail|qaralgan sana=12-oktyabr 2017-yil}}&lt;/ref&gt;..

== Tennisdagi faoliyati ==

=== 2005—2009-yillar: Dastlabki yillarda ===
Marino 2005-yil avgust oyida Vankuverda 25 ming dollarlik faoliyatsidagi birinchi professional musobaqasini oʻtkazdi va saralashda yutqazdi&lt;ref name=&quot;ITF&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.itftennis.com/procircuit/tournaments/women%27s-tournament/info.aspx?tournamentid=1100012086|sarlavha=Drawsheet: $25,000 Vancouver|nashriyot=ITFTennis.com|qaralgan sana=11-oktyabr 2017-yil|arxivsana=22-oktyabr 2021-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211022230922/https://www.itftennis.com/procircuit/tournaments/women%27s-tournament/info.aspx?tournamentid=1100012086}}&lt;/ref&gt;. 2006-yil avgust oyida u Rojers kubogining saralash birinchi bosqichida joker belgisi sifatida yutqazdi&lt;ref name=&quot;ITF2&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.itftennis.com/procircuit/tournaments/women's-tournament/info.aspx?tournamentid=1100014262|sarlavha=Drawsheet: Canadian Open|nashriyot=ITFTennis.com|qaralgan sana=11-oktyabr 2017-yil}}&lt;/ref&gt;. Marino 2008-yilning avgustida Trecastagnida 10 ming dollarga birinchi yakkalik chempionligini qoʻlga kiritdi va oʻsha yilning iyul oyida Indiana shtatining Evansvill shahrida va oʻsha yilning oktyabr oyida Texasning Sautleyk shahrida mos ravishda juftlik bahslarida gʻolib chiqdi&lt;ref name=&quot;ITF3&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.itftennis.com/procircuit/tournaments/women%27s-tournament/info.aspx?tournamentid=1100017980|sarlavha=Drawsheet: 210,000 Tre Castagni|nashriyot=ITFTennis.com|qaralgan sana=11-oktyabr 2017-yil|arxivsana=22-oktyabr 2021-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211022225541/https://www.itftennis.com/procircuit/tournaments/women%27s-tournament/info.aspx?tournamentid=1100017980}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ITF4&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.itftennis.com/procircuit/tournaments/women's-tournament/info.aspx?tournamentid=1100018150|sarlavha=Drawsheet: 220,000 Evansville, IN|nashriyot=ITFTennis.com|qaralgan sana=11-oktyabr 2017-yil}}{{Oʻlikhavola|date=noyabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ITF5&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.itftennis.com/procircuit/tournaments/women's-tournament/info.aspx?tournamentid=1100018480|sarlavha=Drawsheet: 230,000 Southlake, TX|nashriyot=ITFTennis.com|qaralgan sana=11-oktyabr 2017-yil}}{{Oʻlikhavola|date=noyabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. 2008-yil noyabr oyida u birinchi raundda Jill Kraybasni magʻlub etib, Challenge Bellda saralash bosqichida oʻzining birinchi WTA Tour asosiy toʻr bahsida gʻalaba qozondi. U ikkinchi raundda Galina Voskoboevadan ustun keldi&lt;ref name=&quot;ITF6&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.itftennis.com/procircuit/tournaments/women's-tournament/info.aspx?tournamentid=1100018847|sarlavha=Drawsheet: Quebec City|nashriyot=ITFTennis.com|qaralgan sana=11-oktyabr 2017-yil}}{{Oʻlikhavola|date=noyabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. 2009-yil sentabr oyida Challenge Bell’da Marino Lauren Albanese ustidan gʻalaba qozonib, ikkinchi bosqichda ikkinchi bosqichga chiqdi&lt;ref name=&quot;ITF7&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.itftennis.com/procircuit/tournaments/women's-tournament/info.aspx?tournamentid=1100020746|sarlavha=Drawsheet: Quebec City|nashriyot=ITFTennis.com|qaralgan sana=11-oktyabr 2017-yil}}{{Oʻlikhavola|date=noyabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

=== 2010-yil: Yutuqlar ===
U avgust oyida US Open turnirida faoliyatidagi ilk „Katta dubulgʻa“ musobaqasini oʻtkazdi. Asosiy toʻrga kirish uchun uchta saralash oʻyinida gʻalaba qozonganidan soʻng, u Kseniya Pervakni magʻlub etib, dunyoning 4-raqamli [[Venus Williams|Venera Uilyams]] bilan ikkinchi raundda toʻqnash keldi. U tay-brek bilan yakunlangan birinchi setdan soʻng magʻlub boʻldi. Oʻyindan soʻng Venera shunday dedi: „Men har safar ochilish marosimida u katta xizmat bilan kelgandek tuyulardi, shuning uchun men hozir oʻzim oʻynash qanday ekanligini bilaman“&lt;ref name=&quot;TT&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/tennis/usopen/7976492/US-Open-2010-Venus-Williams-sees-off-Rebecca-Marino-to-move-into-second-round.html|sarlavha=US Open 2010: Venus Williams sees off Rebecca Marino to move into second round|ish=The Telegraph|qaralgan sana=8-may 2014-yil}}&lt;/ref&gt;. Uning navbatdagi turniri sentabr oyida [[Kvebek|Kvebek shahrida]] boʻlib oʻtgan Challenge Bellda boʻlib oʻtdi va u birinchi davrada hamkasbi kanadalik Xeydi El Tabaxni magʻlub etdi. Marino ikkinchi bosqichda birinchi raqamli va dunyoning 14-raqamli Marion Bartolini toʻgʻridan-toʻgʻri magʻlubiyatga uchratdi, bu uning faoliyatidagi birinchi 20 nafar futbolchiga qarshi gʻalabasi boʻldi. U chorak finalda Betani Mattek-Sendsga qarshi oʻyinda magʻlub boʻldi&lt;ref name=&quot;GM&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.guelphmercury.com/news-story/2708846-canada-s-rebecca-marino-stuns-top-seeded-marion-bartoli-at-bell-challenge|sarlavha=Canada's Rebecca Marino stuns top-seeded Marion Bartoli at Bell Challenge|ish=Guelph Mercury|qaralgan sana=11-oktyabr 2017-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211020055933/https://www.guelphmercury.com/news-story/2708846-canada-s-rebecca-marino-stuns-top-seeded-marion-bartoli-at-bell-challenge|arxivsana=2021-10-20}}&lt;/ref&gt;. Keyin u Kvebek provinsiyasida qoldi va keyingi hafta Saguenayda 50 ming dollar oʻynadi. Marino finalga chiqdi va Alison Riskni uchta qiyin setda magʻlub etib, faoliyatsidagi ikkinchi yakkalik unvoni boʻlgan turnirda gʻalaba qozondi&lt;ref name=&quot;ITF8&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.itftennis.com/procircuit/tournaments/women's-tournament/info.aspx?tournamentid=1100022595|sarlavha=Drawsheet: $50,000 Saguenay|nashriyot=ITFTennis.com|qaralgan sana=11-oktyabr 2017-yil}}{{Oʻlikhavola|date=noyabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. U ikki hafta oʻtgach, Kanzas-Siti shahrida finalda Edina Gallovitsni magʻlub etib, ketma-ket ikkinchi 50 ming dollarni qoʻlga kiritdi&lt;ref name=&quot;ITF9&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.itftennis.com/procircuit/tournaments/women's-tournament/info.aspx?tournamentid=1100022857|sarlavha=Drawsheet: $50,000 Kansas City, MO|nashriyot=ITFTennis.com|qaralgan sana=11-oktyabr 2017-yil}}{{Oʻlikhavola|date=noyabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. Keyingi hafta Marino oʻzining uchinchi ketma-ket 50 ming dollarini [[Troy (Alabama)|Troyada]] qoʻlga kiritdi va u yerda Eshli Vaynxoldni magʻlub etdi&lt;ref name=&quot;ITF10&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.itftennis.com/procircuit/tournaments/women%27s-tournament/info.aspx?tournamentid=1100022886|sarlavha=Drawsheet: $50,000 Troy, AL|nashriyot=ITFTennis.com|qaralgan sana=11-oktyabr 2017-yil|arxivsana=22-oktyabr 2021-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211022232958/https://www.itftennis.com/procircuit/tournaments/women%27s-tournament/info.aspx?tournamentid=1100022886}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ITF11&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.itftennis.com/procircuit/tournaments/women's-tournament/info.aspx?tournamentid=1100022999|sarlavha=Drawsheet: $50,000 Toronto|nashriyot=ITFTennis.com|qaralgan sana=11-oktyabr 2017-yil}}{{Oʻlikhavola|date=noyabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

=== 2011-yil: Birinchi WTA finali va karyerasidagi 38-raqam ===
[[Fayl:Flickr_-_Carine06_-_Rebecca_Marino.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/43/Flickr_-_Carine06_-_Rebecca_Marino.jpg/235px-Flickr_-_Carine06_-_Rebecca_Marino.jpg|thumb|352x352px| Rebekka Marino 2011-yilgi Uimbldon chempionatida]]
Yanvar oyida boʻlib oʻtgan Avstraliya ochiq chempionatida Marino birinchi davrada Junri Namigatani magʻlub etgandi. U ikkinchi davrada oltinchi raqamda saralangan Francheska Schiavonega qarshi final setida 7-9 hisobida magʻlub boʻldi&lt;ref name=&quot;ITF12&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.itftennis.com/procircuit/tournaments/women's-tournament/info.aspx?tournamentid=1100023616|sarlavha=Drawsheet: Australian Open|nashriyot=ITFTennis.com|qaralgan sana=11-oktyabr 2017-yil}}{{Oʻlikhavola|date=noyabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. Fevral oyida Marino Memfisdagi tadbirda birinchi WTA finaliga chiqdi va u yerda Magdalena Ribarikova bilan toʻqnash keldi. U qorindagi ogʻrigʻi tufayli birinchi setda magʻlubiyatga uchragach, oʻyinni tark etishga majbur boʻldi&lt;ref name=&quot;ITF13&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.itftennis.com/procircuit/tournaments/women%27s-tournament/info.aspx?tournamentid=1100023915|sarlavha=Drawsheet: Memphis|nashriyot=ITFTennis.com|qaralgan sana=11-oktyabr 2017-yil|arxivsana=22-oktyabr 2021-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211022222910/https://www.itftennis.com/procircuit/tournaments/women%27s-tournament/info.aspx?tournamentid=1100023915}}&lt;/ref&gt;. Marino mart oyida BNP Paribas Open turnirida qatnashish huquqini qoʻlga kiritdi, ammo birinchi bosqichda Yekaterina Makarovaga yutqazib qoʻydi&lt;ref name=&quot;ITF14&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.itftennis.com/procircuit/tournaments/women%27s-tournament/info.aspx?tournamentid=1100024153|sarlavha=Drawsheet: Indian Wells|nashriyot=ITFTennis.com|qaralgan sana=11-oktyabr 2017-yil|arxivsana=22-oktyabr 2021-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211022222951/https://www.itftennis.com/procircuit/tournaments/women%27s-tournament/info.aspx?tournamentid=1100024153}}&lt;/ref&gt;. Birinchi raunddan keyin Marino 100 ming dollarlik Bagama ayollar ochiq chempionatida ishtirok etdi. Toʻrtinchi raqam ostida saralash bosqichida qatnashgan Sofi Fergyusonni birinchi raundda Pauline Parmentier va boshqa saralash ishtirokchisi Xizer Uotsonni magʻlub etib, yarim finalga chiqdi va u yerda beshinchi raqamda saralangan [[Angelique Kerber|Anjelik Kerberga]] yutqazdi&lt;ref name=&quot;ITF15&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.itftennis.com/procircuit/tournaments/women%27s-tournament/info.aspx?tournamentid=1100023426|sarlavha=Drawsheet: 3500,000+H Nassau|nashriyot=ITFTennis.com|qaralgan sana=11-oktyabr 2017-yil|arxivsana=22-oktyabr 2021-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211022232544/https://www.itftennis.com/procircuit/tournaments/women%27s-tournament/info.aspx?tournamentid=1100023426}}&lt;/ref&gt;. May oyida boʻlib oʻtgan Fransiya Ochiq chempionatida u birinchi davrada Katerina Bondarenko ustidan gʻalaba qozondi va ikkinchi davrada Mariya Xose Martines Sanchesga qarshi oʻyinda gʻalaba qozondi. U uchinchi raundda 13-raqamli [[Svetlana Kuznetsova|Svetlana Kuznetsovaga]] yutqazib qoʻydi, bu „Katta dubulgʻa“ turkumidagi eng yaxshi koʻrsatkichi&lt;ref name=&quot;TS&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.thestar.com/sports/tennis/2011/05/27/topseed_wozniacki_upset_at_french_open_canadas_marino_also_out.html|sarlavha=Top-seed Wozniacki upset at French Open, Canada’s Marino also out|ish=The Star|qaralgan sana=11-oktyabr 2017-yil}}&lt;/ref&gt;. Keyingi oyda u Uimbldonda toʻrtinchi marta „Katta dubulgʻa“ turnirida ikkinchi bosqichga chiqdi va u [[Roberta Vinci|Roberta Vinchiga]] yutqazdi&lt;ref name=&quot;TS2&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.thestar.com/sports/tennis/2011/06/22/cox_canadian_joy_at_wimbledon_turns_sour.html|sarlavha=Cox: Canadian joy at Wimbledon turns sour|ish=The Star|qaralgan sana=11-oktyabr 2017-yil|arxivsana=2022-08-13|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220813175730/https://www.thestar.com/sports/tennis/2011/06/22/cox_canadian_joy_at_wimbledon_turns_sour.html}}&lt;/ref&gt;. Avgust oyida boʻlib oʻtgan US Open turnirida Marino faoliyatida ilk bor „Katta dubulgʻa“ turnirining birinchi raundida [[Gisela Dulko|Jisela Dulkoga yutqazdi]]&lt;ref name=&quot;CBC&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Canada's Dancevic, Marino bounced from U.S. Open |publisher=CBC Sports |url=http://www.cbc.ca/sports/tennis/canada-s-dancevic-marino-bounced-from-u-s-open-1.990955 |access-date=11-oktyabr 2017-yil}}&lt;/ref&gt;. Sentabr oyida u birinchi va ikkinchi raundda kanadalik hamkasblari Stefani Dyubua va Aleksandra Voznyakni magʻlub etib, ikkinchi yil Challenge Bellning chorak finaliga chiqdi, ammo Mixaella Krajichekka yutqazdi&lt;ref name=&quot;ITF16&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.itftennis.com/procircuit/tournaments/women's-tournament/info.aspx?tournamentid=1100025418|sarlavha=Drawsheet: Quebec City|nashriyot=ITFTennis.com|qaralgan sana=11-oktyabr 2017-yil}}{{Oʻlikhavola|date=noyabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ITF17&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.itftennis.com/procircuit/tournaments/women%27s-tournament/info.aspx?tournamentid=1100025566|sarlavha=Drawsheet: Luxembourg|nashriyot=ITFTennis.com|qaralgan sana=11-oktyabr 2017-yil|arxivsana=22-oktyabr 2021-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211022223209/https://www.itftennis.com/procircuit/tournaments/women%27s-tournament/info.aspx?tournamentid=1100025566}}&lt;/ref&gt;.

=== 2012—2013-yillar: Tennisdagi tanaffuslar ===
2012-yil yanvar oyida Marino Avstraliya ochiq chempionatining birinchi bosqichida Greta Arnga yutqazdi&lt;ref name=&quot;ITF18&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.itftennis.com/procircuit/tournaments/women%27s-tournament/info.aspx?tournamentid=1100026153|sarlavha=Drawsheet: Australian Open|nashriyot=ITFTennis.com|qaralgan sana=11-oktyabr 2017-yil|arxivsana=22-oktyabr 2021-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211022075512/https://www.itftennis.com/procircuit/tournaments/women%27s-tournament/info.aspx?tournamentid=1100026153}}&lt;/ref&gt;. U 2012-yil fevralidan 2012-yil avgust oyining oxirigacha ruhiy va jismoniy charchoqni bartaraf etish uchun tennisdan tanaffus oldi&lt;ref name=&quot;G&amp;M3&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.theglobeandmail.com/sports/more-sports/rebecca-marino-taking-a-break-from-tennis/article4096143|sarlavha=Rebecca Marino taking a break from tennis|ish=The Globe and Mail|qaralgan sana=29-mart 2012-yil}}&lt;/ref&gt;. Marino 2012-yil sentyabr oyining ikkinchi haftasida Kaliforniyaning Redding shahrida 25 ming dollarga qaytdi va ikkinchi raundda Sachi Ishizuga yutqazdi&lt;ref name=&quot;ITF19&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.itftennis.com/procircuit/tournaments/women%27s-tournament/info.aspx?tournamentid=1100027289|sarlavha=Drawsheet: $25,000 Redding, CA|nashriyot=ITFTennis.com|qaralgan sana=11-oktyabr 2017-yil|arxivsana=22-oktyabr 2021-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211022055707/https://www.itftennis.com/procircuit/tournaments/women%27s-tournament/info.aspx?tournamentid=1100027289}}&lt;/ref&gt;. Keyingi oy, qaytib kelganidan beri beshinchi turnirida u kanadalik Sheron Fichmanni magʻlub etib, Janubiy Karolina shtatining Rok-Xill shahrida saralash bosqichida 25 ming dollar yutib oldi.  Keyin u bir hafta oʻtgach, Saguenay Challengerning 50 ming dollarlik birinchi bosqichida Mariya Sanchesga yutqazib, sakkizta oʻyindagi gʻalabali seriyasini toʻxtatdi&lt;ref name=&quot;ITF20&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.itftennis.com/procircuit/tournaments/women%27s-tournament/info.aspx?tournamentid=1100027520|sarlavha=Drawsheet: $50,000 Saguenay|nashriyot=ITFTennis.com|qaralgan sana=11-oktyabr 2017-yil|arxivsana=22-oktyabr 2021-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211022232159/https://www.itftennis.com/procircuit/tournaments/women%27s-tournament/info.aspx?tournamentid=1100027520}}&lt;/ref&gt;. 2012-yil noyabr oyida, 50 ming dollarlik Toronto Challenger musobaqasida, Marino qorin boʻshligʻidagi zoʻriqish tufayli ikkinchi raunddagi oʻyinda nafaqaga chiqishga majbur boʻldi&lt;ref name=&quot;JM&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.journaldemontreal.com/2012/11/01/eugenie-bouchard-domine|sarlavha=Eugenie Bouchard domine|ish=Journal de Montréal|qaralgan sana=1-noyabr 2012-yil}}&lt;/ref&gt;.

2013-yil yanvar oyida Avstraliya Ochiq chempionatida, Marino qaytib kelganidan keyin birinchi marta „Katta Dubulgʻa“ chempionatida 115-raqamli himoyalangan reytingi bilan asosiy toʻrga yoʻl oldi, ammo dastlabki turda Peng Shuayga yutqazdi&lt;ref name=&quot;TS3&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.thestar.com/sports/tennis/2013/01/15/australian_open_serena_williams_hurts_ankle_in_easy_win_while_roger_federer_and_andy_murray_win_in_straight_sets.html|sarlavha=Australian Open: Serena Williams hurts ankle in easy win, while Roger Federer and Andy Murray win in straight sets|ish=The Star|qaralgan sana=11-oktyabr 2017-yil|arxivsana=2022-08-13|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220813175658/https://www.thestar.com/sports/tennis/2013/01/15/australian_open_serena_williams_hurts_ankle_in_easy_win_while_roger_federer_and_andy_murray_win_in_straight_sets.html}}&lt;/ref&gt;. Baʼzi ITF va WTA turnirlarini oʻynaganidan soʻng, u 2013-yil fevral oyining oxirida tennisdan ikkinchi marta tanaffus qilishga qaror qildi&lt;ref name=&quot;G&amp;M&quot;/&gt;

=== 2017—2018-yillar: Raqobatga qaytish ===
Marino 2017-yil sentabr oyining birinchi haftasida yana mashgʻulotlarni boshladi va qariyb besh yil davomida oʻyindan uzoq boʻlganidan soʻng 2017-yil oktyabr oyida musobaqaga qaytishga qaror qildi&lt;ref name=&quot;TC&quot;/&gt; U Saguenayda 60 ming dollar oʻynashi kerak edi, ammo ITF maʼmuriy qoidalari tufayli uning qaytishi uch oyga kechiktirildi&lt;ref name=&quot;TC2&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.tenniscanada.com/talking-return-rebecca-marino|sarlavha=Talking about her return with Rebecca Marino|nashriyot=Tennis Canada|qaralgan sana=18-oktyabr 2017-yil|arxivsana=19-oktyabr 2017-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171019111608/http://www.tenniscanada.com/talking-return-rebecca-marino/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;TC3&quot;/&gt; U 2018-yil yanvar oyi oxirida Antaliyada 15 ming dollarga qaytdi va oʻzining birinchi turnirida chempionlikni qoʻlga kiritdi va yoʻlda toʻplamni boy bermadi&lt;ref name=&quot;TL&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;TC4&quot;/&gt; Keyingi haftada u Antaliyada 15 ming dollar miqdorida ikkinchi marta chempionlikni qoʻlga kiritdi va yana bir bor magʻlub boʻlmadi&lt;ref name=&quot;TC5&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.tenniscanada.com/title-trifecta-canada|sarlavha=Title Trifecta for Canada|nashriyot=Tennis Canada|qaralgan sana=11-fevral 2018-yil|arxivsana=29-avgust 2018-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180829152902/http://www.tenniscanada.com/title-trifecta-canada/}}&lt;/ref&gt;..... Yana bir hafta oʻtib Antaliyada u ketma-ket uchinchi 15 ming dollarlik tadbirini qoʻlga kiritdi&lt;ref name=&quot;TC6&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.tenniscanada.com/marino-completes-title-sweep-turkey|sarlavha=Marino completes title sweep in Turkey|nashriyot=Tennis Canada|qaralgan sana=18-fevral 2018-yil}}{{Oʻlikhavola|date=noyabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. Antaliyada ketma-ket toʻrtinchi turnirini oʻtkazayotgan Marino chorak finalda magʻlub boʻldi va 19 oʻyindagi gʻalabali seriyasini tugatdi&lt;ref name=&quot;ITF21&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.itftennis.com/procircuit/tournaments/women%27s-tournament/info.aspx?tournamentid=1100041783|sarlavha=Drawsheet: 565,000 Antalya|nashriyot=ITFTennis.com|qaralgan sana=23-fevral 2018-yil|arxivsana=22-oktyabr 2021-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211022221957/https://www.itftennis.com/procircuit/tournaments/women%27s-tournament/info.aspx?tournamentid=1100041783}}&lt;/ref&gt;. Mart oyida boʻlib oʻtgan 25 ming dollarlik Kofu turnirida u saralash bosqichida chorak finalga chiqdi, ammo jahonning 101-raqamli Luksika Kumxumga uch setda magʻlub boʻldi&lt;ref name=&quot;ITF22&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.itftennis.com/procircuit/tournaments/women%27s-tournament/info.aspx?tournamentid=1100042324|sarlavha=Drawsheet: $25,000 Kofu|nashriyot=ITFTennis.com|qaralgan sana=30-mart 2018-yil|arxivsana=22-oktyabr 2021-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211022225829/https://www.itftennis.com/procircuit/tournaments/women%27s-tournament/info.aspx?tournamentid=1100042324}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ITF23&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.itftennis.com/procircuit/tournaments/women%27s-tournament/info.aspx?tournamentid=1100042327|sarlavha=Drawsheet: $25,000 Osaka|nashriyot=ITFTennis.com|qaralgan sana=15-aprel 2018-yil|arxivsana=22-oktyabr 2021-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211022072211/https://www.itftennis.com/procircuit/tournaments/women%27s-tournament/info.aspx?tournamentid=1100042327}}&lt;/ref&gt;.

=== 2020—2021-yillar: Tanaffus va turga yana bir qaytish ===
Marino yanvar oyi oʻrtalarida Dubayda boʻlib oʻtadigan 2021-yilgi Australian Open saralash turniriga kirish uchun himoyalangan reytingdan foydalangan holda mavsumni boshladi. U Jaqueline Cristian, Viktoriya Tomova va Maryna Zanevskani magʻlubiyatga uchratib, oʻn yil ichida birinchi marta „Katta Dubulgʻa“ turnirida qatnashish huquqini qoʻlga kiritdi. U Melburnda boʻlib oʻtadigan Avstraliya Ochiq chempionati ishtirokchilari uchun yaratilgan uchta vaqtinchalik WTA turnirlaridan biri boʻlgan Gippsland Trophy turniriga toʻgʻridan-toʻgʻri kirish huquqini oldi, biroq u birinchi bosqichda Jasmin Paoliniga yutqazdi. Marino Avstraliya Ochiq chempionatining birinchi raundidagi oʻyinida Kimberli Birrelni 6:0, 7:6 hisobida magʻlub etdi, ammo ikkinchi raundda Marketa Vondroushova tomonidan 6:1, 7:5 hisobida magʻlub boʻldi&lt;ref&gt;{{Citation|title=Vancouver's Rebecca Marino advances to 2nd round at Aussie Open|url=https://www.cbc.ca/player/play/1856625219856|language=en-US|access-date=2021-02-13}}&lt;/ref&gt;. U [[COVID-19 pandemiyasi|Covid-19 pandemiyasi fonida]] tashkil etilgan yana bir vaqtinchalik turnir boʻlgan Phillip Island Trophy musobaqasida Mayo Hibiga qarshi saralash bahsida 6:4, 6:3 hisobida gʻalaba qozondi.

== Faoliyati tartibi ==

=== Yakkaliklar ===
''2022-yil Torontodan keyin.''
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
!Turnir
!2006
!2007
!2008
!2009
!2010
!2011
!2012
!2013
!2018
!2019
!2020
!2021
!2022
!{{Tooltip|SR|Strike rate}}
!{{Tooltip|Hisoblar}}
|-
| colspan=&quot;16&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |'''&quot;Katta dubulgʻa&quot; turnirlari'''
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[Avstraliya ochiq chempionati|Australian Open]]
|A
|A
|A
|A
| style=&quot;background:#f0f8ff&quot; |Q1
| style=&quot;background:#afeeee&quot; |2R
| style=&quot;background:#afeeee&quot; |1R
| style=&quot;background:#afeeee&quot; |1R
|A
| style=&quot;background:#f0f8ff&quot; |Q1
|A
| style=&quot;background:#afeeee&quot; |2R
| style=&quot;background:#afeeee&quot; |1R
|0 / 5
|2-5
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[Fransiya ochiq chempionati|French Open]]
|A
|A
|A
|A
| style=&quot;background:#f0f8ff&quot; |Q1
| style=&quot;background:#afeeee&quot; |3R
|A
|A
|A
| style=&quot;background:#f0f8ff&quot; |Q2
|A
| style=&quot;background:#f0f8ff&quot; |Q1
| style=&quot;background:#afeeee&quot; |1R
|0 / 2
|2-2
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[Wimbledon chempionati|Wimbledon]]
|A
|A
|A
|A
| style=&quot;background:#f0f8ff&quot; |Q1
| style=&quot;background:#afeeee&quot; |2R
|A
|A
|A
|A
| style=&quot;color:#767676&quot; |NH
|A
| bgcolor=&quot;afeeee&quot; |1R
|0 / 2
|1-2
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[Amerika ochiq chempionati|US Open]]
|A
|A
|A
| style=&quot;background:#f0f8ff&quot; |Q2
| style=&quot;background:#afeeee&quot; |2R
| style=&quot;background:#afeeee&quot; |1R
|A
|A
|A
|A
|A
| style=&quot;background:#afeeee&quot; |1R
|
|0 / 3
|1-3
|- style=&quot;font-weight:bold;background:#efefef&quot;
| style=&quot;text-align:left&quot; |Hisoblar
|0-0
|0-0
|0-0
|0-0
|1-1
|4-4
|0-1
|0-1
|0-0
|0-0
|0-0
|1-2
|0-3
|0 / 12
|6-12
|-
| colspan=&quot;16&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |'''Milliy yutuqlar'''
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |Billie Jean King Cup
|A
|A
|A
|A
|A
| style=&quot;background:#ecf2ff&quot; |WG2
|A
|A
|A
| style=&quot;background:#ecf2ff&quot; |WG2
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:#afeeee&quot; |RR
|
|0 / 1
|3-6
|-
| colspan=&quot;16&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |'''WTA 1000 turnirlari'''
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |Qatar / Dubai Open{{Efn|The first [[WTA Premier tournaments|Premier 5]] event of the year has switched back and forth between the [[Dubai Tennis Championships]] and the [[Qatar Total Open]] since 2009. Dubai was classified as a Premier 5 event from 2009–2011 before being succeeded by Doha for the 2012–2014 period. In 2015, Dubai regained its Premier 5 status while Doha was demoted to Premier status. The Premier 5 tournaments were reclassified as [[WTA 1000 tournaments]] in 2021.|name=DubaiDoha}}
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;color:#767676&quot; |NMS
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|0 / 0
|0-0
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |Indian Wells Open
|A
|A
|A
|A
|A
| style=&quot;background:#afeeee&quot; |1R
|A
|A
|A
|A
| style=&quot;color:#767676&quot; |NH
| style=&quot;background:#f0f8ff&quot; |Q2
|A
|0 / 1
|0-1
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |Miami Open
|A
|A
|A
|A
|A
| style=&quot;background:#f0f8ff&quot; |Q1
|A
|A
|A
|A
| style=&quot;color:#767676&quot; |NH
|A
| style=&quot;background:#afeeee&quot; |1R
|0 / 1
|0-1
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |Madrid Open
| colspan=&quot;3&quot; style=&quot;color:#767676&quot; |NH
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
| style=&quot;color:#767676&quot; |NH
|A
|A
|0 / 0
|0-0
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |Italian Open
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|0 / 0
|0-0
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |Canadian Open
| style=&quot;background:#f0f8ff&quot; |Q1
|A
|A
| style=&quot;background:#f0f8ff&quot; |Q1
| style=&quot;background:#f0f8ff&quot; |Q3
| style=&quot;background:#afeeee&quot; |1R
|A
|A
| style=&quot;background:#f0f8ff&quot; |Q2
|A
| style=&quot;color:#767676&quot; |NH
| style=&quot;background:#afeeee&quot; |3R
| style=&quot;background:#afeeee&quot; |1R
|0 / 3
|2-3
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |Cincinnati Open
| colspan=&quot;3&quot; style=&quot;color:#767676&quot; |NMS
|A
|A
| style=&quot;background:#afeeee&quot; |1R
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|
|0 / 1
|0-1
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |Pan Pacific / Wuhan Open{{Efn|In 2014, the [[Toray Pan Pacific Open]] was downgraded to a Premier event and replaced by the [[Wuhan Open]]. The Premier 5 tournaments were reclassified as [[WTA 1000 tournaments]] in 2021.|name=TokyoWuhan}}
|A
|A
|A
|A
|A
| style=&quot;background:#afeeee&quot; |1R
|A
|A
|A
|A
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;color:#767676&quot; |NH
|
|0 / 1
|0-1
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |China Open
| colspan=&quot;3&quot; style=&quot;color:#767676&quot; |NMS
|A
|A
| style=&quot;background:#afeeee&quot; |1R
|A
|A
|A
|A
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;color:#767676&quot; |NH
|
|0 / 1
|0-1
|-
| colspan=&quot;16&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |'''Faoliyatidagi statistikalar'''
|- style=&quot;font-weight:bold;background:#efefef&quot;
|
|2006
|2007
|2008
|2009
|2010
|2011
|2012
|2013
|2018
|2019
|2020
|2021
|2022
|{{Tooltip|SR|Strike rate}}
|{{Tooltip|Hisoblar}}
|- style=&quot;background:#efefef&quot;
| style=&quot;text-align:left&quot; |Turnirlar
|0
|0
|1
|1
|2
|19
|3
|1
|1
|0
|0
|5
|9
| colspan=&quot;2&quot; |'''Jami: 42'''
|- style=&quot;font-weight:bold;background:#efefef&quot;
| style=&quot;text-align:left&quot; |Titullar
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
| colspan=&quot;2&quot; |Jami: 0
|- style=&quot;font-weight:bold;background:#efefef&quot;
| style=&quot;text-align:left&quot; |Finallar
|0
|0
|0
|0
|0
|1
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
| colspan=&quot;2&quot; |Jami: 1
|- style=&quot;background:#efefef&quot;
| style=&quot;text-align:left&quot; |Hard kortdagi hisoblar
|0-0
|0-0
|0-0
|0-0
|1-1
|8-13
|0-3
|0-1
|0-0
|0-0
|0-0
|5-7
|3-4
|0 / 26
|17-29
|- style=&quot;background:#efefef&quot;
| style=&quot;text-align:left&quot; |Qumdagi hisoblar
|0-0
|0-0
|0-0
|0-0
|0-0
|2-3
|0-0
|0-0
|0-0
|0-2
|0-0
|0-0
|0-1
|0 / 4
|2-6
|- style=&quot;background:#efefef&quot;
| style=&quot;text-align:left&quot; |Maysali kort ustidagi hisoblar
|0-0
|0-0
|0-0
|0-0
|0-0
|3-3
|0-0
|0-0
|0-0
|0-0
|0-0
|0-0
|2-4
|0 / 7
|5-7
|- style=&quot;background:#efefef&quot;
| style=&quot;text-align:left&quot; |Gilamdagi hisoblar
|0-0
|0-0
|1-1
|1-1
|2-1
|2-1
|0-0
|0-0
|2-1
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;color:#767676&quot; |Discontinued
|0 / 5
|8-5
|- style=&quot;font-weight:bold;background:#efefef&quot;
| style=&quot;text-align:left&quot; |Umumiy hisoblar
|0-0
|0-0
|1-1
|1-1
|3-2
|15-20
|0-3
|0-1
|2-1
|0-2
|0-0
|5-7
|5-9
|0 / 42
|32-47
|}

=== Juftliklar ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
!Turnir
! 2011
! 2012
! 2022
!
!
! Gʻalaba %
|-
| colspan=&quot;7&quot; style=&quot;text-align:left&quot; | '''Grand Slam turnirlari'''
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Avstraliya ochiq chempionati]]
| A
| style=&quot;background:#afeeee;&quot; | 1R
| A
| 0 / 1
| 0-1
| 0 %
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Fransiya ochiq chempionati]]
| style=&quot;background:#afeeee;&quot; | 1R
| A
| A
| 0 / 1
| 0-1
| 0 %
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Wimbledon chempionati|Uimbldon]]
| style=&quot;background:#afeeee;&quot; | 1R
| A
|
| 0 / 1
| 0-1
| 0 %
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Amerika ochiq chempionati|US Open]]
| style=&quot;background:#afeeee;&quot; | 1R
| A
|
| 0 / 1
| 0-1
| 0 %
|- style=&quot;font-weight:bold; background:#efefef;&quot;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | Gʻalaba — magʻlubiyat
| 0-3
| 0-1
| 0-0
| 0 / 4
| 0-4
| 0 %
|}

== WTA faoliyat finallari ==

=== Yakkalik: 1 (ikkinchi oʻrin) ===
{|
|
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:95%&quot;
!Pul mukofoti
|-
| style=&quot;background:#f3e6d7;&quot; | Katta dubulgʻa (0-0)
|-
| style=&quot;background:#e9e9e9;&quot; | WTA 1000 (0-0)
|-
| style=&quot;background:#d4f1c5;&quot; | WTA 500 (0-0)
|-
| WTA 250 (0-0)
|}
|
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:90%&quot;
! Finaldagi maydon turi
|-
| Hard kort (0-1)
|-
| Maysadagi kort (0-0)
|-
| Qumli kort (0-0)
|-
| Gilamli kort (0-0)
|}
|}
{| class=&quot;sortable wikitable&quot;
!Natija
! class=&quot;unsortable&quot; | Gʻ-M
!   Sana   
!Turnir
! Daraja
! Maydon turi
! Raqib
! class=&quot;unsortable&quot; | Hisob
|-
| style=&quot;background:#ffa07a;&quot; | Magʻlubiyat
| &lt;small&gt;0-1&lt;/small&gt;
| 2011-yil fevral
| US National Indoors, Amerika Qoʻshma Shtatlari
| Xalqaro {{Efn|The [[WTA International tournaments]] were reclassified as [[WTA 250 tournaments]] in 2021.|name=WTA250}}
| Hard kort
|{{Flagicon|SVK}} [[Magdalena Ribarikova]]
| 2-6, ret.
|}

== WTA 125 final ==

=== Juftlik: 1 (unvon) ===
{| class=&quot;sortable wikitable&quot;
!Natija
! class=&quot;unsortable&quot; | Gʻ-M
!Turnir
! Maydon turi
! Sherigi
! Raqiblar
! class=&quot;unsortable&quot; | Hisob
|-
| bgcolor=&quot;#98fb98&quot; | Gʻalaba 
| &lt;small&gt;1-0&lt;/small&gt;
| bgcolor=&quot;silver&quot; | WTA Charleston Pro, AQSH
| Qumli kort
|{{Flagicon|TPE}} [[Liang En-shuo]]
|{{Flagicon|NZL}} [[Erin Routliffe]]&lt;br /&gt;[[Aldila Sutjiadi]]
| 5-7, 7-5, [10-7]
|}

== ITF Circuit finallari ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:85%&quot;
!Pul mukofoti
|- style=&quot;background:#f88379;&quot;
| 100 000 dollarlik turnirlar
|- style=&quot;background:#f7e98e;&quot;
| 80 000 dollarlik turnirlar
|- style=&quot;background:#addfad;&quot;
| 60 000 dollarlik turnirlar
|- style=&quot;background:lightblue;&quot;
| 25 000 dollarlik turnirlar
|- style=&quot;background:#ccccff;&quot;
| 15 000 dollarlik turnirlar
|- style=&quot;background:#f0f8ff;&quot;
| 10 000 dollarlik turnirlar
|}

=== Yakkaliklar: 22 (13 ta unvon, 9 ta ikkinchi oʻrin) ===
{| class=&quot;sortable wikitable&quot;
!Natija
! class=&quot;unsortable&quot; |Hisoblar
!Sanasi
!Turnir
!Daraja
!Maydon turi
!Raqiblar
! class=&quot;unsortable&quot; |Hisoblar
|-
| style=&quot;background:#ffa07a;&quot; |Magʻlub
|&lt;small&gt;0-1&lt;/small&gt;
|May 2008
| style=&quot;background:#f0f8ff;&quot; |ITF Landisville, AQSh
| style=&quot;background:#f0f8ff;&quot; |10,000
|Hard
|{{Flagicon|USA}} [[Kristie Ahn]]
|3-6, 6-2, 3-6
|-
| style=&quot;background:#ffa07a;&quot; |Magʻlub
|&lt;small&gt;0-2&lt;/small&gt;
|Avg 2008
| style=&quot;background:#f0f8ff;&quot; |ITF London, Angliya
| style=&quot;background:#f0f8ff;&quot; |10,000
|Hard
|{{Flagicon|GBR}} [[Anna Smith (tennis)|Anna Smith]]
|3-6, 6-3, 5-7
|-
| style=&quot;background:#98fb98;&quot; |Gʻolib
|&lt;small&gt;1-2&lt;/small&gt;
|Avg 2008
| style=&quot;background:#f0f8ff;&quot; |ITF Trecastagni, Italiya
| style=&quot;background:#f0f8ff;&quot; |10,000
|Hard
|{{Flagicon|ITA}} [[Alice Moroni]]
|6-2, 6-2
|-
| style=&quot;background:#ffa07a;&quot; |Magʻlub
|&lt;small&gt;1-3&lt;/small&gt;
|Mar 2009
| style=&quot;background:lightblue;&quot; |ITF Tenerife, Ispaniya
| style=&quot;background:lightblue;&quot; |25,000
|Hard
|{{Flagicon|RUS}} [[Elena Bovina]]
|2-6, 4-6
|-
| style=&quot;background:#ffa07a;&quot; |Magʻlub
|&lt;small&gt;1-4&lt;/small&gt;
|Iyul 2009
| style=&quot;background:#addfad;&quot; |ITF Boston, AQSh
| style=&quot;background:#addfad;&quot; |50,000{{Efn|The $50,000 ITF tournaments were reclassified as $60,000 in 2017.|name=$50K_ITF}}
|Hard
|{{Flagicon|NED}} [[Michaëlla Krajicek]]
|3-6, 4-6
|-
| style=&quot;background:#ffa07a;&quot; |Magʻlub
|&lt;small&gt;1-5&lt;/small&gt;
|Apr 2010
| style=&quot;background:#addfad;&quot; |ITF Torhout, Belgiya
| style=&quot;background:#addfad;&quot; |50,000
|Hard (i)
|{{Flagicon|GER}} [[Mona Barthel]]
|6-2, 4-6, 2-6
|-
| style=&quot;background:#98fb98;&quot; |Gʻolib
|&lt;small&gt;2-5&lt;/small&gt;
|Sen 2010
| style=&quot;background:#addfad;&quot; |Challenger de Saguenay, Kanada
| style=&quot;background:#addfad;&quot; |50,000
|Hard (i)
|{{Flagicon|USA}} [[Alison Riske]]
|6-4, 6-7&lt;sup&gt;(4-7)&lt;/sup&gt;, 7-6&lt;sup&gt;(9-7)&lt;/sup&gt;
|-
| style=&quot;background:#98fb98;&quot; |Gʻolib
|&lt;small&gt;3-5&lt;/small&gt;
|Okt 2010
| style=&quot;background:#addfad;&quot; |ITF Kansas City, AQSh
| style=&quot;background:#addfad;&quot; |50,000
|Hard
|{{Flagicon|ROU}} [[Edina Gallovits-Hall]]
|6-7&lt;sup&gt;(4-7)&lt;/sup&gt;, 6-0, 6-2
|-
| style=&quot;background:#98fb98;&quot; |Gʻolib
|&lt;small&gt;4-5&lt;/small&gt;
|Okt 2010
| style=&quot;background:#addfad;&quot; |ITF Troy, AQSh
| style=&quot;background:#addfad;&quot; |50,000
|Hard
|{{Flagicon|USA}} [[Ashley Weinhold]]
|6-1, 6-2
|-
| style=&quot;background:#98fb98;&quot; |Gʻolib
|&lt;small&gt;5-5&lt;/small&gt;
|Okt 2012
| style=&quot;background:lightblue;&quot; |ITF Rock Hill, AQSh
| style=&quot;background:lightblue;&quot; |25,000
|Hard
|{{Flagicon|CAN}} [[Sharon Fichman]]
|3-6, 7-6&lt;sup&gt;(7-5)&lt;/sup&gt;, 6-2
|-
| style=&quot;background:#98fb98;&quot; |Gʻolib
|&lt;small&gt;6-5&lt;/small&gt;
|Fev 2018
| style=&quot;background:#ccccff;&quot; |ITF Antalya, Turkiya
| style=&quot;background:#ccccff;&quot; |15,000
|Hard
|{{Flagicon|ROU}} Cristina Ene
|6-3, 6-3
|-
| style=&quot;background:#98fb98;&quot; |Gʻolib
|&lt;small&gt;7-5&lt;/small&gt;
|Fev 2018
| style=&quot;background:#ccccff;&quot; |ITF Antalya, Turkiya
| style=&quot;background:#ccccff;&quot; |15,000
|Hard
|{{Flagicon|SUI}} Nina Stadler
|6-1, 6-4
|-
| style=&quot;background:#98fb98;&quot; |Gʻolib
|&lt;small&gt;8-5&lt;/small&gt;
|Fev 2018
| style=&quot;background:#ccccff;&quot; |ITF Antalya, Turkiya
| style=&quot;background:#ccccff;&quot; |15,000
|Hard
|{{Flagicon|ITA}} [[Gaia Sanesi]]
|6-2, 6-1
|-
| style=&quot;background:#ffa07a;&quot; |Magʻlub
|&lt;small&gt;8-6&lt;/small&gt;
|Apr 2018
| style=&quot;background:lightblue;&quot; |ITF Osaka, Yaponiya
| style=&quot;background:lightblue;&quot; |25,000
|Hard
|{{Flagicon|AUS}} [[Destanee Aiava]]
|3-6, 6-7&lt;sup&gt;(2-7)&lt;/sup&gt;
|-
| style=&quot;background:#98fb98;&quot; |Gʻolib
|&lt;small&gt;9-6&lt;/small&gt;
|Iyul 2018
| style=&quot;background:lightblue;&quot; |ITF Winnipeg, Kanada
| style=&quot;background:lightblue;&quot; |25,000
|Hard
|{{Flagicon|ISR}} [[Julia Glushko]]
|7-6&lt;sup&gt;(7-3)&lt;/sup&gt;, 7-6&lt;sup&gt;(7-4)&lt;/sup&gt;
|-
| style=&quot;background:#98fb98;&quot; |Gʻolib
|&lt;small&gt;10-6&lt;/small&gt;
|Sen 2018
| style=&quot;background:lightblue;&quot; |ITF Lubbock, Birlashgan Qirollik
| style=&quot;background:lightblue;&quot; |25,000
|Hard
|{{Flagicon|USA}} [[Robin Anderson]]
|6-4, 6-1
|-
| style=&quot;background:#ffa07a;&quot; |Magʻlub
|&lt;small&gt;10-7&lt;/small&gt;
|Apr 2019
| style=&quot;background:lightblue;&quot; |ITF Kashiwa, Yaponiya
| style=&quot;background:lightblue;&quot; |25,000
|Hard
|{{Flagicon|UKR}} [[Daria Snigur]]
|4-6, 2-6
|-
| style=&quot;background:#98fb98;&quot; |Gʻolib
|&lt;small&gt;11-7&lt;/small&gt;
|May 2019
| style=&quot;background:#addfad;&quot; |Kurume Cup, Yaponiya
| style=&quot;background:#addfad;&quot; |60,000
|Gilamli kort
|{{Flagicon|JPN}} [[Yuki Naito]]
|6-4, 7-6&lt;sup&gt;(7-0)&lt;/sup&gt;
|-
| style=&quot;background:#98fb98;&quot; |Gʻolib
|&lt;small&gt;12-7&lt;/small&gt;
|Iyul 2021
| style=&quot;background:lightblue;&quot; |ITF Evansville, AQSh
| style=&quot;background:lightblue;&quot; |25,000
|Hard
|{{Flagicon|JPN}} [[Mayo Hibi]]
|6-3, 3-6, 6-0
|-
| style=&quot;background:#ffa07a;&quot; |Magʻlub
|&lt;small&gt;12-8&lt;/small&gt;
|Fev 2022
| style=&quot;background:lightblue;&quot; |ITF Cancún, Meksika
| style=&quot;background:lightblue;&quot; |25,000
|Hard
|{{Flagicon|CZE}} [[Linda Fruhvirtová]]
|3-6, 4-6
|-
| style=&quot;background:#98fb98;&quot; |Gʻolib
|&lt;small&gt;13-8&lt;/small&gt;
|Mar 2022
| bgcolor=&quot;addfad&quot; |Arcadia Pro Open, AQSh
| bgcolor=&quot;addfad&quot; |60,000
|Hard
|{{Flagicon|USA}} [[Alycia Parks]]
|7-6&lt;sup&gt;(7-0)&lt;/sup&gt;, 6-1
|-
| style=&quot;background:#ffa07a;&quot; |Magʻlub
|&lt;small&gt;13-9&lt;/small&gt;
|Mar 2022
| bgcolor=&quot;addfad&quot; |Irapuato Open, Meksika
| bgcolor=&quot;addfad&quot; |60,000+H
|Hard
|{{Flagicon|CHN}} [[Zhu Lin (tennis)|Zhu Lin]]
|4-6, 1-6
|}

=== Juftliklar: 9 (3 ta unvon, 6 ta ikkinchi oʻrin) ===
{| class=&quot;sortable wikitable&quot;
!Natija
! class=&quot;unsortable&quot; | Hisob
!   Sana   
!Turnir
! Daraja
! Maydon turi
! Hamkor
! Raqiblar
! class=&quot;unsortable&quot; | Hisob
|-
| style=&quot;background:#ffa07a;&quot; | Magʻlubiyat
| &lt;small&gt;0-1&lt;/small&gt;
| 2008-yil aprel
| style=&quot;background:#f0f8ff;&quot; | ITF Toluka, Meksika
| style=&quot;background:#f0f8ff;&quot; | 10 000
| Hard kort
|{{Flagicon|USA}} [[Lena Litvak]]
|{{Flagicon|ARG}} Agustina Lepore&lt;br /&gt;{{Flagicon|POR}}Frederika Piedad
| 4-6, 2-6
|-
| style=&quot;background:#98fb98;&quot; | Gʻalaba 
| &lt;small&gt;1-1&lt;/small&gt;
| 2008-yil iyul
| style=&quot;background:#f0f8ff;&quot; | ITF Evansvill, AQSH
| style=&quot;background:#f0f8ff;&quot; | 10 000
| Hard kort
|{{Flagicon|USA}} Ellah Nze
|{{Flagicon|USA}} Kortni Dolehide&lt;br /&gt;{{Flagicon|USA}} Kirsten gul
| 7-5, 6-3
|-
| style=&quot;background:#98fb98;&quot; | Gʻalaba
| &lt;small&gt;2-1&lt;/small&gt;
| 2008-yil oktyabr
| style=&quot;background:#f0f8ff;&quot; | ITF Sautleyk, AQSH
| style=&quot;background:#f0f8ff;&quot; | 10 000
| Hard kort
|{{Flagicon|USA}} Beatris Kapra
|{{Flagicon|USA}} Meri Gambale&lt;br /&gt;{{Flagicon|USA}} Elizabet Lumpkin
| 3-6, 6-4, [10-6]
|-
| style=&quot;background:#ffa07a;&quot; | Magʻlubiyat
| &lt;small&gt;2-2&lt;/small&gt;
| 2009-yil fevral
| style=&quot;background:lightblue;&quot; | ITF Sutton, Angliya
| style=&quot;background:lightblue;&quot; | 25 000
| Hard kort
|{{Flagicon|GBR}}Keti OʻBrayen
|{{Flagicon|USA}} [[Raquel Atawo|Rakel Kops-Jons]]&lt;br /&gt;{{Flagicon|CZE}}Renata Voračova
| 3-6, 3-6
|-
| style=&quot;background:#ffa07a;&quot; | Magʻlubiyat
| &lt;small&gt;2-3&lt;/small&gt;
| 2009-yil sentabr
| style=&quot;background:#addfad;&quot; | Challenger de Saguenay, Kanada
| style=&quot;background:#addfad;&quot; | 50 000
| Hard kort
|{{Flagicon|CAN}} Stefani Dyubois
|{{Flagicon|SWE}} Sofiya Arvidsson&lt;br /&gt;{{Flagicon|FRA}} Séverine Beltrame
| 3-6, 1-6
|-
| style=&quot;background:#ffa07a;&quot; | Magʻlubiyat
| &lt;small&gt;2-4&lt;/small&gt;
| 2010-yil may
| style=&quot;background:lightblue;&quot; | ITF Caserta, Italiya
| style=&quot;background:lightblue;&quot; | 25 000
| Hard kort
|{{Flagicon|ITA}} Nikol Kleriko
|{{Flagicon|BLR}}Ekaterina Dzehalevich&lt;br /&gt;{{Flagicon|FRA}} Irena Pavlovich
| 3-6, 3-6
|-
| style=&quot;background:#ffa07a;&quot; | Magʻlubiyat
| &lt;small&gt;2-5&lt;/small&gt;
| 2010-yil sentabr
| style=&quot;background:#addfad;&quot; | Challenger de Saguenay, Kanada
| style=&quot;background:#addfad;&quot; | 50 000
| Hard kort
|{{Flagicon|CAN}}Xaydi El Tabax
|{{Flagicon|ARG}} Xorgelina Kravero&lt;br /&gt;{{Flagicon|FRA}}Stefani Foretz Gakon
| 3-6, 4-6
|-
| style=&quot;background:#98fb98;&quot; | Gʻalaba 
| &lt;small&gt;3-5&lt;/small&gt;
| 2019-yil iyul
| style=&quot;background:lightblue;&quot; | ITF Gatineau, Kanada
| style=&quot;background:lightblue;&quot; | 25 000
| Hard kort
|{{Flagicon|CAN}} [[Leyla Fernandez|Leyla Fernandesya]]
|{{Flagicon|TPE}} Xsu Chie-yu&lt;br /&gt;{{Flagicon|MEX}}Marsela Zakarias
| 7-6 &lt;sup&gt;(7-5)&lt;/sup&gt;, 6-3
|-
| style=&quot;background:#ffa07a;&quot; | Magʻlubiyat
| &lt;small&gt;3-6&lt;/small&gt;
| 2021-yil
| style=&quot;background:#addfad;&quot; | ITF Bellinzona, Shveysariya
| style=&quot;background:#addfad;&quot; | 60 000
| Qumli kort
|{{Flagicon|JPN}}Yuki Naito
|{{Flagicon|KAZ}} Anna Danilina&lt;br /&gt;{{Flagicon|GEO}} Ekaterine Gorgodze
| 5-7, 3-6
|}

== Top-10 oʻyinchiga qarshi rekord ==
Marinoning eng yaxshi 10 '''talikka''' kirgan oʻyinchilarga qarshi rekordi, faol boʻlganlar bilan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.wtatennis.com/head-to-head/313485/|sarlavha=Head to Head|ish=WTA|qaralgan sana=12-avgust 2021-yil}}&lt;/ref&gt;.

* ''statistik maʼlumotlar {{Holatiga koʻra|2021|10|8}} ga toʻgʻri keladi'' ''.''

== Mukofotlari ==

* 2010-yil — Kanada tennisi: Yilning eng yaxshi ayol futbolchisi&lt;ref name=&quot;10sB&quot;/&gt;
* 2011-yil — Kanada tennisi: Yilning eng yaxshi ayol futbolchisi&lt;ref name=&quot;NP&quot;/&gt;

== Eslatmalar ==
{{notelist}}
{{manbalar|group=izoh}}
{{manbalar|group=lower-alpha}}
{{manbalar|group=upper-alpha}} 
{{manbalar|group=note}} 
{{manbalar|group=†}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* {{WTA}}
* {{ITF profili}}
* Rebecca Marino at the Billie Jean King Cup
* [http://www.gothunderbirds.ca/roster.aspx?rp_id=5420 UBC Thunderbirds profile]

[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1990-yilda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>qgssoolk64iirtu7bjchvo7shv41gew</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Foydalanuvchi munozarasi:Kunduziy</title>
    <ns>3</ns>
    <id>775828</id>
    <revision>
      <id>6327563</id>
      <parentid>5282726</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T17:08:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mirishkorlik</username>
        <id>75661</id>
      </contributor>
      <comment>[[2003-yilgi Nasiriyahdagi portlash]] sahifasi tezda oʻchirishga nomzod sifatida koʻrsatildi</comment>
      <origin>6327563</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3261" sha1="0l9xrzfyn24v4omj91ytdr6z64afiwh" xml:space="preserve">== Xatolik ==

EnWikidan tarjima qilgan maqolalaringizda chala ekanligi haqida andoza bo‘lsa, UzWikida ham o‘sha — {{tl|chala}} andozasini qo‘yishni esdan chiqarmang. Bu usul orqali, kelgusida, chala maqolalarning qayta tahrirlanishiga sabab bo'lishingiz mumkin. Shuni yoddan chiqarmaslikka harakat qiling. Bunday xatolar juda ko'p maqolalaringizda kuzatilmoqda. Maroqli tahrirlar tilayman. [[Foydalanuvchi:Panda D|Panda D]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Panda D|munozara]]) 15:36, 14-Avgust 2022 (UTC)

:Ok [[Foydalanuvchi:Kunduziy|Kunduziy]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Kunduziy|munozara]]) 05:11, 15-Avgust 2022 (UTC)

== Avgust 2023 ==
[[Fayl:Information.svg|25px|alt=Axborot ikonasi]] Salom, Men [[Foydalanuvchi:Muzaffar Murodovich|Muzaffar Murodovich]]man. Shuni maʼlum qilmoqchimanki,&amp;#32;[[:Toʻxta Hamroyev]] sahifasida [[Maxsus:Contributions/Kunduziy|qoʻshgan hissangizning]] biri yoki bir nechtasi konstruktiv deb topilmaganligi uchun qaytarildi. Tajriba oʻtkazmoqchi boʻlsangiz, iltimos [[VP:Qumloq|qumloq sahifasidan]] foydalaning. Savollaringiz boʻlsa, bemalol munozara sahifamga yozishingiz mumkin. Rahmat.&lt;!-- Andoza:uw-vandalism1 --&gt; [[User:Muzaffar Murodovich|Muzaffar Murodovich]]&lt;sup&gt;[[User_talk:Muzaffar Murodovich|musohaba]]&lt;/sup&gt; 19:43, 12-Avgust 2023 (UTC)
== „[[:Son Heung-min]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirishga]] nomzod oʻlaroq koʻrsatildi ==
[[Fayl:Ambox warning pn.svg|48px|left|alt=|link=]] 

Siz tomoningizdan yaratilgan „[[:Son Heung-min]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirish mezonlariga]] („[[VP:M8|M8]]: Avvaldan mavjud maqolaning nusxasi boʻlgan maqola“) binoan oʻchirishga nomzod oʻlaroq koʻrsatildi, chunki sahifa hozirgi holatida [[oʻzbekcha Vikipediya]] [[VP:Qoida va koʻrsatmalar|qoida va koʻrsatmalariga]] mos kelmaydi. Tajriba oʻtkazayotgan boʻlsangiz, itlimos, [[Vikipediya:Qumloq|qumloq]] sahifasidan foydalaning.

Agar sahifani oʻchirish kerak emas, deb oʻylasangiz, oʻz fikringizni sahifa munozara sahifasida qoldiring.

Savollaringiz boʻlsa, tortinmasdan [[Foydalanuvchi munozarasi:AnvarxonM|munozara sahifamga]] yozing. Rahmat! [[Foydalanuvchi:AnvarxonM|AnvarxonM]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:AnvarxonM|munozara]]) 13:32, 2024-yil 29-oktyabr (UTC)
== „[[:2003-yilgi Nasiriyahdagi portlash]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirishga]] nomzod oʻlaroq koʻrsatildi ==
[[Fayl:Ambox warning pn.svg|48px|left|alt=|link=]] 

Siz tomoningizdan yaratilgan „[[:2003-yilgi Nasiriyahdagi portlash]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirish mezonlariga]] („[[VP:M2|M2]]: Butkul oʻzbekcha boʻlmagan yoki mashina tarjimasidan iborat maqola“) binoan oʻchirishga nomzod oʻlaroq koʻrsatildi, chunki sahifa hozirgi holatida [[oʻzbekcha Vikipediya]] [[VP:Qoida va koʻrsatmalar|qoida va koʻrsatmalariga]] mos kelmaydi. Tajriba oʻtkazayotgan boʻlsangiz, itlimos, [[Vikipediya:Qumloq|qumloq]] sahifasidan foydalaning.

Agar sahifani oʻchirish kerak emas, deb oʻylasangiz, oʻz fikringizni sahifa munozara sahifasida qoldiring.

Savollaringiz boʻlsa, tortinmasdan [[Foydalanuvchi munozarasi:Mirishkorlik|munozara sahifamga]] yozing. Rahmat! [[Foydalanuvchi:Mirishkorlik|Mirishkorlik]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mirishkorlik|munozara]]) 17:08, 2026-yil 1-noyabr (UTC)</text>
      <sha1>0l9xrzfyn24v4omj91ytdr6z64afiwh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rebecca Rittenhouse</title>
    <ns>0</ns>
    <id>777212</id>
    <revision>
      <id>6327517</id>
      <parentid>6275698</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T13:25:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327517</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9025" sha1="44lf8hu8ybpdj79o9711o343ig1l2so" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi|portret=Rebecca Rittenhouse 2014.jpg|tavsif=Rittenhouse 2014-yil|ismi=Rebecca Rittenhouse|tugʻilgan paytidagi ismi=Rebecca Rittenhouse Meaders|tavallud sanasi={{tugʻilgan sanasi va yoshi|1988|11|30}}&lt;ref name=rt&gt;{{veb manbasi |url=https://www.californiabirthindex.org/birth/rebecca_rittenhouse_meaders_born_1988_18687023 |title=The birth of Rebecca Meaders |publisher=californiabirthindex.org |accessdate=24-oktabr 2020-yil}}&lt;/ref&gt;|tavallud joyi=[[Los Angeles]], California, Amerika Qoʻshma Shtatlari|kasbi=Aktrisa|faoliyat_yillari=2011-yildan}}

'''Rebecca Rittenhouse''' (1988-yil 30-noyabrda tugʻilgan) - amerikalik aktrisa. U [[American Broadcasting Company|ABC]] kanalida efirga uzatilgan B''lood &amp; Oil'' serialida va  romantik komediya seriali ''The Mindy Project'',&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.avclub.com/tvclub/mindy-project-stumbles-over-womens-issues-confusin-244747|sarlavha=''The Mindy Project'' stumbles over women's issues in a confounding episode|ism=Marah|muallif=Eakin|ish=[[The A.V. Club]]|sana=25-oktabr 2016-yil|qaralgan sana=29-avgust 2018-yil|arxivsana=2017-03-23|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170323053511/http://www.avclub.com/tvclub/mindy-project-stumbles-over-womens-issues-confusin-244747}}&lt;/ref&gt; va Meggie Into ''the Dark'' [[Televizion film|telefilmining]] &quot; The Body &quot; epizodida rol oʻynagan. Rittenhouse hozirda ''Meaggie k''omediya serialida bosh rolni ijro etmoqda&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Del Rosario|ism=Alexandra|sarlavha='Maggie' Gets Summer Premiere Date At New Home Hulu After Move From ABC|url=https://deadline.com/2022/05/maggie-premiere-date-hulu-after-move-from-abc-1235017445/|ish=Deadline|nashriyot=Deadline Hollywood, LLC|qaralgan sana=10-may 2022-yil|til=inglizcha|sana=5-may 2022-yil}}&lt;/ref&gt;.

== Yoshligi ==
Rittenhouse Los-Anjelesda tugʻilgan va [[Pasadena (California)|Pasadenada]] oʻsgan&lt;ref name=&quot;BA&quot;&gt;{{veb manbasi|sarlavha=BA #244: Rebecca Rittenhouse|url=http://boxangeles.com/2018/09/10/ba-244-rebecca-rittenhouse/|ish=The Box Angeles podcast|sana=10-sentabr 2018-yil|qaralgan sana=10-sentabr 2018-yil}}&lt;/ref&gt;. U maktabda „Gypsy“ musiqiy ''spektaklida'' „Balon qiz“ rolini ijro etgan. U oʻrta maktabda koʻplab spektakllarda rol oʻynagan, lekin buni hech qachon aktyorlik faoliyati deb hisoblamagan&lt;ref name=&quot;BA&quot; /&gt; Rittenhouse Pensilvaniya universitetida [[Roman tillari|roman tillarini]] oʻrgangan. Shundan soʻng u [[New York (shahar)|Nyu-York]] shahridagi Atlantik teatr kompaniyasida aktyorlik boʻyicha oʻqishga qaror qilgan&lt;ref name=&quot;BA&quot; /&gt;

== Karyerasi ==
2014-yilda u televidenieda aktyorlik faoliyatini boshlagan, u [[Showtime|Showtimeda]] efirga uzatilgan &quot; ''The Affair'' &quot; serialida suratga tushgan. Oʻsha yilning oxirida Rittenhouse [[Fox Broadcasting Company|Fox]] komediya-dramasi, ''Red Band Society'' filmida Brittani Dobler rolini oʻynagan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://deadline.com/2014/02/charlie-rowe-rebecca-rittenhouse-zoe-levin-cast-in-foxs-red-band-society-685111/|sarlavha=Charlie Rowe, Rebecca Rittenhouse &amp; Zoe Levin Cast In Fox's ''Red Band Society''|ism=Nellie|muallif=Andreeva|ish=[[Deadline Hollywood]]|sana=18-fevral 2014-yil|qaralgan sana=15-may 2015-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|ism=Daniel|muallif=Fienberg|url=http://www.hitfix.com/the-fien-print/red-band-society-co-star-rebecca-rittenhouse-discusses-bridging-the-age-gap|sarlavha=''Red Band Society'' co-star Rebecca Rittenhouse discusses bridging the age gap|sana=11-sentabr 2014-yil|nashriyot=[[HitFix]]|qaralgan sana=12-may 2015-yil|arxivsana=2015-05-18|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150518080624/http://www.hitfix.com/the-fien-print/red-band-society-co-star-rebecca-rittenhouse-discusses-bridging-the-age-gap}}&lt;/ref&gt;... Serial bir mavsumdan keyin bekor qilindi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://tvseriesfinale.com/tv-show/red-band-society-fox-abc-studios-tried-to-save-cancelled-series-35321/|sarlavha=''Red Band Society'': FOX, ABC Studios Tried to Save Cancelled Series|nashriyot=TV Series Finale|sana=14-yanvar 2015-yil|qaralgan sana=12-may 2015-yil}}&lt;/ref&gt;. Rittenhouse ''[[Deadpool (film)|Deadpool]]'' filmidagi ayol bosh roli uchun koʻrib chiqilgan, ammo rol [[Morena Baccarin|Morena Bakkaringa]] nasib etgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|ism=Mike|muallif=Sampson|sana=18-fevral 2015-yil|url=https://screencrush.com/deadpool-movie-morena-baccarin/|sarlavha=''Deadpool'' Casts Morena Baccarin to Star With Ryan Reynolds|ish=[[ScreenCrush]]|qaralgan sana=15-may 2015-yil}}&lt;/ref&gt;.

2015-yilda Rittenhouse [[American Broadcasting Company|ABC]] prime time seriali, ''Blood &amp;amp;amp; Oil'' serialida Kodi LeFever rolini oʻynagan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|ism=Denise|muallif=Petski|sana=27-fevral 2015-yil|url=https://deadline.com/2015/02/abc-pilots-boom-mix-46-percenters-cast-1201383352/|sarlavha=ABC Pilots ''Boom'', ''Mix'' &amp; ''46 Percenters'' Add To Casts|ish=Deadline Hollywood|qaralgan sana=12-may 2015-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Pierce |first=Scott D. |date=8-may 2015-yil |title=Utah will star as North Dakota in new ABC TV series |work=[[The Salt Lake Tribune]] |agency=TV or Not TV (column) |url=http://www.sltrib.com/blogs/tv/2492167-155/story.html |access-date=12-may 2015-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|ism=Nellie|muallif=Andreeva|sana=12-may 2015-yil|url=https://deadline.com/2015/05/abc-fall-schedule-2015-upfronts-new-shows-muppets-1201424989/|sarlavha=ABC 2015-16 Schedule: Network Bets On Stability With Few Changes, ''Muppets'' On Tuesday|ish=Deadline Hollywood|qaralgan sana=12-may 2015-yil}}&lt;/ref&gt;. 2017-yil oxirida u &quot; ''Suits'' &quot; huquqiy drama serialining ettinchi mavsumida Keri Allen rolini oʻynagan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://deadline.com/2017/11/suits-spinoff-rebecca-rittenhouse-morgan-spector-co-star-potential-gina-torres-toplined-offshoot-1202205980/|sarlavha=''Suits'' Spinoff: Rebecca Rittenhouse &amp; Morgan Spector Join Potential Gina Torres-Toplined Offshoot|ish=Deadline Hollywood|sana=10-noyabr 2017-yil}}&lt;/ref&gt;.

Rittenhouse yaqinda [[Mindy Kaling]] va Mett Warburton tomonidan yaratilgan Hulu mini-seriali „ ''Four Weddings and a Funeral''“da ichki dekorator Ainsli Xovard rolini oʻynagan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.wmagazine.com/story/rebecca-rittenhouse-four-weddings-and-a-funeral|sarlavha=New Faces: Rebecca Rittenhouse, A Rom-Com Lead For the Modern Age|ish=[[W (jurnal)|W]]|sana=2-avgust 2019-yil}}&lt;/ref&gt;. U avval Kaling va Warburton bilan The Mindy loyihasida ishtirok etgan.

Rittenhouse hozirda Hulu telekanalining 2019-yilgi ''Maggie'' qisqa metrajli filmiga moslashtirilgan teleserialida bosh rolni ijro etmoqda. Serial dastlab ABC kanalida efirga uzatilishi rejalashtirilgan edi, biroq keyin Huluga koʻchirildi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Andreeva |first=Nellie |date=24-yanvar 2022-yil |title=New ABC Comedy Series 'Maggie' Moving To Hulu |work=[[Deadline Hollywood]] |url=https://deadline.com/2022/01/maggie-abc-comedy-series-maggie-hulu-move-premiere-1234918646/ |access-date=31-mart 2022-yil}}&lt;/ref&gt;.

== Filmografiyasi ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Yil
! Sarlavha
! Rol
! class=&quot;unsortable&quot; | Izohlar
|-
| 2011-yil
|Philadelphia, TI Amo
| Veronika
| rejissor Jeff Ayars&lt;ref name=&quot;cornell&quot;&gt;[http://blogs.cornell.edu/theessentials/2011/10/31/love-in-philadelphia/ Love in Philadelphia] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200626062601/http://blogs.cornell.edu/theessentials/2011/10/31/love-in-philadelphia/ |date=2020-06-26 }}.&lt;/ref&gt;
|-
| 2018
|Donʼt Worry He Wonʼt Get Far on Foot
| Bonni
|
|-
| 2018
|Unfriended: Dark Web
| Serena Lange
|
|-
| 2019
| ''[[Bir paytlar Hollywoodda|Bir vaqtlar Hollywoodda]]''
| Mishel Fillips
|
|-
| 2021-yil
|Good on Paper
| Serrena Halstead
|
|}

=== Televideniye ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Yil
! Sarlavha
! Rol
! class=&quot;unsortable&quot; | Izohlar
|-
| 2014-yil
|The Affair
| Jocelyn
| Qism: „1“
|-
| 2014-yil
|Red Band Society
| Brittani Dobler
| Bosh rol
|-
| 2015-yil
|Blood &amp; Oil
| Kodi LeFever
| Bosh rol
|-
| 2016—2017-yillar
|The Mindy Project
| Doktor Anna Ziev
| Bosh rol (5-6-fasl); 14 qism
|-
| 2017-yil
|Real Life
| Nora
| Televizion film
|-
| 2018
|Suits
| Keri Allen
| Epizod: „Alvido“
|-
| 2018
|The Handmaid’s Tale
| Odette
| Epizod: „Keyin“
|-
| 2018
|Into the Dark
| Meggi
| Televizion film: &quot; Tana &quot;
|-
| 2018
|The Good Cop
| Macy
| Epizod: „Togʻ-changʻi liftida yigitni kim oʻldirdi?“
|-
| 2019
|Four Weddings and a Funeral
| Eynsli Xovard
| Asosiy rol&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.refinery29.com/en-us/2019/07/239209/four-weddings-funeral-2019-episode-1-rebecca-rittenhouse-ainsley-interview|sarlavha=Why &quot;''Four Weddings &amp; A Funeral''&quot; is the Ultimate Drag of Instagram Relationships|muallif=Romero|ism=Ariana|ish=[[Refinery29]]|qaralgan sana=31-iyul 2019-yil|sana=31-iyul 2019-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2022
|Maggie
| Meggi
| Bosh rol
|}

== Manbalar ==
&lt;references responsive=&quot;0&quot;&gt;&lt;/references&gt;

[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Amerikalik televideniye aktrisalari]]
[[Turkum:1988-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Amerikalik aktrisalar]]</text>
      <sha1>44lf8hu8ybpdj79o9711o343ig1l2so</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sarah Nurse</title>
    <ns>0</ns>
    <id>782586</id>
    <revision>
      <id>6327863</id>
      <parentid>6304853</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:17:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327863</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20189" sha1="kuavvqdhoqqfhmdqlyexti9y3jhjmy7" xml:space="preserve">{{Xokkeychi bilgiqutisi
| name = Sarah Nurse
| image = Sarah Nurse (48778836852).jpg
| caption = Nurse 2019-yil
| birth_date = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1995|1|4}}
| birth_place = [[Hamilton, Ontario|Hamilton]], [[Ontario]], Kanada
| height_ft = 5
| height_in = 9
| weight_lb = 148
| position = Hujumchi
| shoots = Chap qanot
| league = [[PWHPA]]
| team = Independent
| former_teams = [[Toronto Furies]]&lt;br /&gt;[[Wisconsin Badgers women's ice hockey|Wisconsin Badgers]]
| sex = f
| ntl_team = CAN
| career_start = 2015-yil
| medaltemplates = {{MedalSport|Women's [[ice hockey]]}}
{{MedalCountry|{{CAN}}}}
{{MedalOlympic}}
{{MedalGold|[[2022 Winter Olympics|2022 Beijing]]|[[Ice hockey at the 2022 Winter Olympics – Women's tournament|Team]]}}
{{MedalSilver|[[2018 Winter Olympics|2018 Pyeongchang]]|[[Ice hockey at the 2018 Winter Olympics – Women's tournament|Team]]}}
{{MedalCompetition|[[IIHF World Women's Championships|World Championships]]}}
{{MedalGold|[[2021 IIHF Women's World Championship|2021 Canada]]|}}
{{MedalBronze|[[2019 IIHF Women's World Championship|2019 Finland]]||}}
{{MedalCompetition|[[IIHF World Women's U18 Championships|World U18 Championships]]}}
{{MedalGold|[[2013 IIHF World Women's U18 Championship|2013 Finland]]|}}
}}

'''Sarah Nurse''' (1995-yil 4-yanvarda tugʻilgan) — Kanada ayollar milliy xokkey jamoasining [[kanada]]lik professional [[xokkeychi]] va ''Professional Xokkeychi Xokkeychilar Uyushmasi'' (PWHPA) ning mustaqil aʼzosi. U terma jamoa bilan 2015-yilgi 4-millatlar kubogida debyut qilgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.hockeycanada.ca/en-ca/news/2015-NWT-4-Nations-Cup-Roster-Named|sarlavha=Canada's National Women's Team roster named for 2015 4 Nations Cup|nashriyot=Hockeycanada.ca|sana=13-oktabr 2015-yil|qaralgan sana=19-oktabr 2015-yil}}&lt;/ref&gt;. 2018-yilda u Kanadani 2018-yilgi Qishki Olimpiya oʻyinlarida himoya qildi va kumush medalni qoʻlga kiritdi. Uning muvaffaqiyati davom etdi, chunki u 2022-yilgi Oltin medal uchun oʻyinda birinchi golni kiritdi, unda Kanada jamoasi AQShni 3:2 hisobida magʻlub etdi.

Nurse 2018-yilgi CWHL loyihasida Toronto Furies tomonidan ikkinchi oʻrinni egalladi.

Nurse 2021-yil iyun oyida ''Elle Canada'' jurnalining muqovasida Xanna Bunton va Briget Lakket bilan birga suratga tushdi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |date=12-may 2021-yil |title=Meet the Three Pro Hockey Players Covering the June Issue of ELLE Canada |language=inglizcha |work=ellecanada.com |url=https://www.ellecanada.com/culture/society/meet-the-three-pro-hockey-players-covering-the-june-issue-of-elle-canada |access-date=13-may 2021-yil}}&lt;/ref&gt;.

Nurse 2022-yil yozida efirga uzatiladigan ''Kanada Drag Race'' uchinchi mavsumining boʻlajak epizodida mehmon hakami sifatida ishtirok etadi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Joey Nolfi |date=29-iyun 2022-yil |title=Brooke Lynn Hytes reunites with Werk Room crush Miss Vanjie on Canada's Drag Race season 3 |work=EW |url=https://ew.com/tv/brooke-lynn-hytes-vanjie-reunion-canadas-drag-race-season-3-guest-judges/ |access-date=12-iyul 2022-yil}}&lt;/ref&gt;.

== Oʻyin faoliyati ==

=== PWHL ===
Nurse Ontario ayollar xokkey assotsiatsiyasi (OWHA) provinsiyalarida Stoney Creek bilan kumush medalni qoʻlga kiritdi. Shuningdek, u oʻrta maktabda 2010 OFSSAA chempionatida bronza medalini va OFSSAA 2011da kumush medalni qoʻlga kiritdi. 2010-yilda u Team Heaney bilan oʻynadi va 2010-yilgi Ontario qishki oʻyinlarining chorak finaliga chiqdi.

2010-11 Viloyat ayollar xokkey ligasi (PWHL) mavsumida u Stoney Creek Jr. Sabersni gol urish boʻyicha boshqargan. U OWHA All-Star jamoasiga qarshi oʻyin uchun tayinlangan. 18 yoshgacha boʻlgan Ontario jamoasi. 2011-12 PWHL mavsumida u Stoney Creek bilan muqobil kapitan etib tayinlandi. U klubga PWHL chempionatlarida bronza medalini qoʻlga kiritishda yordam berdi. U Stoney Krikda gol urish boʻyicha klubda ikkinchi oʻrinni egalladi.

PWHLning Stoney Creek Jr. Sabers bilan bir mavsumda eng koʻp gol urish boʻyicha Kelli Sabatine va Thea Imbrogno tomonidan baham koʻrilgan liga rekordini yangiladi. 2012-13-yilgi mavsumda hamshira 35 ta gol urdi va mavsumning soʻnggi oʻyinida xet-trik qayd etdi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://pointstreaksites.com/view/pwhl/news-711/news_67259|sarlavha=Stoney Creek's Sarah Nurse sets PWHL Single Season Scoring Record &amp;#124; Provincial Women's Hockey League|nashriyot=Pointstreak Sites|sana=24-fevral 2013-yil|qaralgan sana=19-oktabr 2015-yil}}&lt;/ref&gt;.

=== Viskonsin Badgers ===
Nurse Gʻarbiy Kolleji Xokkey Assotsiatsiyasi (WCHA) ning Viskonsin Badgers ayollar xokkey dasturi bilan NCAA Division xokkey oʻynadi.

2015-yilgi WCHA Final Faceoff chempionligi oʻyinida Nurse ikki marta, shu jumladan Bemidji shtatiga qarshi oʻyinda gʻalaba qozongan gol urdi.

2016-yil 4-dekabrda Badgersning azaliy raqiblariga qarshi 8:2 hisobida gʻalaba qozongan [[Minnesota]] Golden Gophers Nursega martaba bosqichini taqdim etdi. LaBahn Arenada sotiladigan olomon oldida oʻynab, Nurse uchta gol urdi va dastur tarixida Minnesotaga qarshi oʻyinda xet-trik qayd etgan birinchi futbolchiga aylandi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.uwbadgers.com/news/2016/12/4/womens-hockey-sunday-statement-badgers-blitz-golden-gophers.aspx?path=whockey|sarlavha=Sunday statement: No. 1 Badgers blitz No. 2 Golden Gophers 8–2: Nurse nets hat trick as UW scores its most goals of the season|nashriyot=Wisconsin Badgers Athletics|sana=4-dekabr 2016-yil|qaralgan sana=17-fevral 2017-yil}}&lt;/ref&gt;.

=== CWHL ===
2018 Qishki Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etgandan soʻng, Nurse 2018 CWHL loyihasida Toronto Furies tomonidan ikkinchi oʻrinni egalladi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=La Rose|ism=Jason|sarlavha=IN A LEAGUE OF THEIR OWN|url=https://www.hockeycanada.ca/en-ca/news/2018-nwp-14-team-canada-alumnae-taken-at-cwhl-draft|ish=hockeycanada.ca|kirish sanasi=8-noyabr 2018-yil|sana=28-avgust 2018-yil}}&lt;/ref&gt;. 2018-yil 17-oktabr kuni MasterCard Center -da tashrif buyurgan Shenzhen KRS Vanke Raysga qarshi Furies oʻyinida Nurse CWHL faoliyatidagi birinchi golini urdi. Uchinchi oʻyinda 8:54 hisobida 1:1 hisobidagi durangni buzgan holda, bu gol 3-1 finalida ham gʻalaba qozonishini aytdi, bu esa Shea Tileyga tarixdagi ilk golli gʻalabasini taqdim etdi. liga oʻyinlari&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.thecwhl.com/stats/player/736/22/shea-tiley|sarlavha=Game Summary: October 17- Toronto Furies vs Shenzhen KRS Rays 3–1|nashriyot=CWHL|sana=17-oktabr 2018-yil|qaralgan sana=16-noyabr 2018-yil|arxivsana=17-noyabr 2018-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20181117063154/http://www.thecwhl.com/stats/player/736/22/shea-tiley}}&lt;/ref&gt;.

=== PWHPA ===
Team Sonnet (Toronto) uchun konkida uchish, hamshira 2021-yilgi maxfiy kubokda ishtirok etdi, bu 2020-21 PWHPA Dream Gap Tourning Kanada bosqichi edi. „Bauer“ (Monreal) jamoasiga qarshi chempionatda 4:2 hisobida magʻlub boʻlgan oʻyinda u gol va assistentlik qildi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |date=30-may 2021-yil |title=Team Bauer beats Team Sonnet to win Canadian leg of PWHPA Secret Dream Gap Tour |language=inglizcha |work=sportsnet.ca |url=https://www.sportsnet.ca/women-hockey/article/team-bauer-beats-team-sonnet-win-canadian-leg-pwhpa-secret-dream-gap-tour/ |access-date=1-iyun 2021-yil}}&lt;/ref&gt;.

== Xalqaro oʻyin ==
Nurse 2011 va 2012-yillarda 18 yoshgacha boʻlgan ayollar milliy chempionatida qatnashgan, 2011-yilda oltin va 2012-yilda bronza medalini qoʻlga kiritgan Ontario Blue jamoasining aʼzosi edi. U 2013-yilgi IIHF 18 yoshgacha boʻlgan ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatida oltin medalni qoʻlga kiritgan Kanada jamoasi aʼzosi edi.

2015-yilgi 4-millatlar kubogida hamshira Kanadaning U22/Taraqqiyot jamoasi aʼzosi boʻlib, oltin medalni qoʻlga kiritdi. 2015-yil 3-yanvarda Finlandiya ustidan 4:1 hisobida gʻalaba qozonib, u ikkita golli uzatmani amalga oshirdi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://stats.hockeycanada.ca/game/show/9214901?subseason=198368&amp;_ga=1.31823934.1274849140.1440985832|sarlavha=Canada at Finland – 2015 Tournament|nashriyot=Stats.hockeycanada.ca|sana=3-yanvar 2015-yil|qaralgan sana=19-oktabr 2015-yil|arxivsana=2016-03-04|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160304104138/http://stats.hockeycanada.ca/game/show/9214901?subseason=198368&amp;_ga=1.31823934.1274849140.1440985832}}&lt;/ref&gt;.

Nurse 2020-yilgi [[Milliy xokkey ligasi]] Yulduzlar oʻyinining mahorat musobaqasida Elita ayollar oʻrtasidagi 3-a-3 oʻyinida Kanada jamoasi uchun ishtirok etdi.

Nurse Janubiy Koreyaning Pxyonchxan shahrida boʻlib oʻtadigan 2018-yilgi Qishki Olimpiya oʻyinlarida Kanada jamoasi uchun kurash olib borish uchun tanlangan&lt;ref name=&quot;family tree&quot;&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Spencer |first=Donna |date=12-fevral 2018-yil |title=Sarah Nurse adds Olympic hockey to athletic family tree with spot on Canadian team |work=Toronto Star |url=https://www.thestar.com/sports/olympics/2018/02/12/sarah-nurse-adds-olympic-hockey-to-athletic-family-tree-with-spot-on-canadian-team.html |access-date=22-fevral 2018-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=ATHLETE PROFILE – SARAH NURSE|url=https://www.olympic.org/pyeongchang-2018/results/en/ice-hockey/athlete-profile-n3030352-sarah-nurse.htm|nashriyot=International Olympic Committee|qaralgan sana=22-fevral 2018-yil}}&lt;/ref&gt;. U 14-fevral kuni AQSH ustidan 2:1 hisobida gʻalaba qozongan oʻyinda oʻzining ilk Olimpiya golini kiritdi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Walker |first=Teresa M. |date=15-fevral 2018-yil |title=Sarah Nurse scores as Canadian women take first Olympic showdown against U.S. 2-1 |work=[[Wisconsin State Journal]] |agency=Associated Press |url=https://madison.com/wsj/sports/olympics/sarah-nurse-scores-as-canadian-women-take-first-olympic-showdown-against-u-s-2-1/article_7683393c-b9f0-5ad9-bc72-ef2fc01b429f.html |access-date=16-mart 2021-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20220824160748/https://madison.com/wsj/sports/olympics/sarah-nurse-scores-as-canadian-women-take-first-olympic-showdown-against-u-s-2-1/article_7683393c-b9f0-5ad9-bc72-ef2fc01b429f.html |archive-date=2022-08-24 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. U Amerika Qoʻshma Shtatlariga qarshi otishmada Kanada jamoasiga kumush medalni qoʻlga kiritishga yordam berdi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Futterman |first=Matthew |date=22-fevral 2018-yil |title=U.S. Beats Canada for First Women's Hockey Gold Since 1998 |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2018/02/21/sports/olympics/usa-womens-hockey-canada.html |access-date=22-fevral 2018-yil}}&lt;/ref&gt;.

2022-yil 11-yanvarda hamshira Kanadaning 2022-yilgi Olimpiya terma jamoasiga tayinlandi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Awad|ism=Brandi|sarlavha=Team Canada's women's hockey roster revealed for Beijing 2022|url=https://olympic.ca/2022/01/11/team-canadas-womens-hockey-roster-revealed-for-beijing-2022/|nashriyot=[[Canadian Olympic Committee]]|sana=11-yanvar 2022-yil|qaralgan sana=11-yanvar 2022-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |date=11-yanvar 2022-yil |title=Canada's 2022 Olympic women's hockey team roster |work=[[Canadian Press]] |location=Toronto, Ontario, Canada |url=https://www.thestar.com/sports/hockey/2022/01/11/canadas-2022-olympic-womens-hockey-team-roster.html |access-date=11-yanvar 2022-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.hockeycanada.ca/en-ca/team-canada/women/olympics/2022/stats/team-rosters?teamid=362|sarlavha=2022 Olympic Winter Games (Women)|sana=11-yanvar 2022-yil|ish=www.hockeycanada.ca/|nashriyot=[[Hockey Canada]]|qaralgan sana=11-yanvar 2022-yil}}&lt;/ref&gt;. [[Pekin|Pekinda]] u bitta ayollar turnirida eng koʻp ochko (18) va eng koʻp golli uzatma (13) boʻyicha ikkita yangi Olimpiya rekordini oʻrnatdi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Maron|ism=Brandon|sarlavha=Sarah Nurse breaks Wickenheiser's Olympic record with 18th point of tournament|url=https://www.thescore.com/news/2300367|nashriyot=The Score|sana=16-fevral 2022-yil|qaralgan sana=18-fevral 2022-yil}}&lt;/ref&gt;.

== Faoliyat statistikasi ==

=== Muntazam mavsum va pley-off oʻyinlari ===
{| border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;1&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;text-align:center; width:50em&quot;
! colspan=&quot;3&quot; bgcolor=&quot;#ffffff&quot; |
! rowspan=&quot;92&quot; bgcolor=&quot;#ffffff&quot; |
! colspan=&quot;5&quot; |Muntazam mavsum
! rowspan=&quot;92&quot; bgcolor=&quot;#ffffff&quot; |
! colspan=&quot;5&quot; |Play off
|- bgcolor=&quot;#e0e0e0&quot;
!Mavsum
!Jamoa
!Liga
!GP
!G
!A
!Pts
!PIM
!GP
!G
!A
!Pts
!PIM
|-
|2009-10
|Stoney Creek Jr. Sabres
|PWHL
|4
|1
|0
|1
|4
|1
|0
|0
|0
|0
|- bgcolor=&quot;#f0f0f0&quot;
|2010-11
|Stoney Creek Jr. Sabres
|PWHL
|36
|18
|13
|31
|12
|6
|3
|1
|4
|0
|-
|2011-12
|Stoney Creek Jr. Sabres
|PWHL
|30
|21
|16
|37
|21
|8
|3
|2
|5
|4
|- bgcolor=&quot;#f0f0f0&quot;
|2012-13
|Stoney Creek Jr. Sabres
|PWHL
|35
|36
|20
|56
|26
|8
|6
|8
|14
|8
|-
|2013-14
|University of Wisconsin
|WCHA
|38
|11
|10
|21
|2
|—
|—
|—
|—
|—
|- bgcolor=&quot;#f0f0f0&quot;
|2014-15
|University of Wisconsin
|WCHA
|37
|15
|10
|25
|10
|—
|—
|—
|—
|—
|-
|2015-16
|University of Wisconsin
|WCHA
|36
|25
|13
|38
|10
|—
|—
|—
|—
|—
|- bgcolor=&quot;#f0f0f0&quot;
|2016-17
|University of Wisconsin
|WCHA
|39
|25
|28
|53
|26
|—
|—
|—
|—
|—
|-
|2018-19
|Toronto Furies
|CWHL
|26
|14
|12
|26
|16
|3
|1
|0
|1
|0
|- bgcolor=&quot;#f0f0f0&quot;
|2019-20
|GTA West
|PWHPA
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
|2020-21
|Toronto
|PWHPA
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|- bgcolor=&quot;#e0e0e0&quot;
! colspan=&quot;3&quot; |CWHL umumiy natijalari
!26
!14
!12
!26
!16
!3
!1
!0
!1
!0
|}

=== Xalqaro ===
{| border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;1&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;text-align:center; width:40em&quot;
!Yil
! Jamoa
! Tadbir
! Natija
! rowspan=&quot;99&quot; bgcolor=&quot;#ffffff&quot; |
! GP
! G
! A
! Pts
! PIM
|-
| 2013
| Kanada
| U18
|{{Kumush2}}
| 5
| 1
| 0
| 1
| 0
|- bgcolor=&quot;#f0f0f0&quot;
| 2018
| Kanada
| OG
|{{Kumush2}}
| 5
| 1
| 0
| 1
| 4
|-
| 2019
| Kanada
| Hojatxona
|{{Bronza3}}
| 7
| 2
| 6
| 8
| 2
|- bgcolor=&quot;#f0f0f0&quot;
| 2021
| Kanada
| Hojatxona
|{{Oltin1}}
| 7
| 1
| 2
| 3
| 2
|-
| 2022
| Kanada
| OG
|{{Oltin1}}
| 7
| 5
| 13
| 18
| 4
|- bgcolor=&quot;#e0e0e0&quot;
! colspan=&quot;4&quot; | Oʻsmirlar bahsi yakunlari
! 5
! 1
! 0
! 1
! 0
|- bgcolor=&quot;#e0e0e0&quot;
! colspan=&quot;4&quot; | Kattalar bahsi yigʻindisi
! 26
! 9
! 21
! 30
! 12
|}

== Mukofot va unvonlar ==

=== NCAA ===

Butun WCHA yangi jamoasi (2013-14)

2015 WCHA Frozen Face-Off Eng koʻzga koʻringan futbolchi

WCHA butun turniri jamoasi (2015)

Butun WCHA uchinchi jamoasi (2015-16)

Butun amerikalik ikkinchi jamoa (2016-17)&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |title=2017 All-American Teams |language=inglizcha |work=ahcahockey.com |url=https://ahcahockey.com/allamer/2017.php |access-date=13-may 2021-yil}}&lt;/ref&gt;

WCHA 20 yillik yubiley jamoasi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |date=27-yanvar 2019-yil |title=WCHA 20TH ANNIVERSARY TEAM – SARAH NURSE, WISCONSIN: Former Badger great starred in the WCHA from 2013-14 to 2016-17 |language=inglizcha |work=universitysport.prestosports.com |url=http://www.wcha.com/women/articles/2019/01/wcha-20th-anniversary-team-sarah-nurse-wisconsin.php |access-date=13-may 2021-yil}}&lt;/ref&gt;.

=== IIHF va Olimpiya oʻyinlari ===

IIHF Xokkey boʻyicha ayollar oʻrtasidagi jahon chempionati oltin medali (2021) va bronza medali sohibi (2019)

Olimpiya oltin medali sovrindori (2022) va kumush medal sovrindori (2018)

== Shaxsiy hayoti ==
Qora tanli ota va oq tanli onaning ikki millatli qizi hamshira xokkeydagi irqchilik haqida uzoq gapirdi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Clark |first=Ryan S. |date=22-dekabr 2020-yil |title='We knew we had to do better': Sarah Nurse, Barbie &amp; the future of Canadian hockey |work=[[The Athletic]] |url=https://theathletic.com/2232562/2020/12/22/we-knew-we-had-to-do-better-sarah-nurse-barbie-the-future-of-canadian-hockey/ |access-date=16-mart 2021-yil}}&lt;/ref&gt;. Talaba 2016-yilda Badgers futbol oʻyinida [[Barack Obama|Barak Obamaning]] [[Linch sudi|linch]] qilingani tasvirlangan kostyum kiyganida, Nurse nafaqat talabani, balki Viskonsin universitetida talabalar yengil atletikasida irqchilik madaniyatini qoralagan bayonot eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Berkman |first=Seth |date=25-noyabr 2016-yil |title=Two Black Women Embrace Their Chance to Be Hockey Role Models |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2016/11/25/sports/hockey/princeton-wisconsin-black-women-koelzer-nurse.html |access-date=16-mart 2021-yil}}&lt;/ref&gt;. 2020-yilning yozida Jorj Floydning norozilik namoyishlaridan soʻng, hamshira SportsNet xodimi Karolin Kemeron bilan suhbatlashdi va kanadaliklarni [[Viola Desmond|Viola Desmondga]] nisbatan kamsitishlarni keltirib, Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi irqchilikdan ajratmaslikka chaqirdi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Ketko |first=Thomas |date=6-iyun 2020-yil |title=Sarah Nurse urges fellow Canadiasn not to 'suppress our Black history' |publisher=[[SportsNet]] |url=https://www.sportsnet.ca/hockey/sarah-nurse-urges-fellow-canadians-not-suppress-black-history/ |access-date=16-mart 2021-yil}}&lt;/ref&gt;. Nurse noyabr oyida Kanada matbuotiga uning ijtimoiy tarmoqlardagi irqiy tenglik haqidagi sharhi uni „intervyu soʻrovlari bilan toʻldirganini“ aytdi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Spencer |first=Donna |date=1-oktabr 2020-yil |title=Canadian women's hockey team forward Sarah Nurse ready for change |work=[[CBC.ca]] |agency=[[The Canadian Press]] |url=https://www.cbc.ca/sports/hockey/womens-hockey-sarah-nurse-catchup-1.5747282 |access-date=16-mart 2021-yil}}&lt;/ref&gt;. 2020-yil sentabr oyida Liz Noks PWHPA kengashidagi lavozimidan isteʼfoga chiqdi va xokkeydagi poyga muammolari boʻyicha assotsiatsiyaning „koʻr joyi“ga asoslanib, Nursega uning oʻrnini egallashiga ruxsat berdi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Kaplan |first=Emily |date=2-sentabr 2020-yil |title=Women's hockey players' association adds Sarah Nurse to board to fix 'blind spot' |work=[[ESPN.com]] |url=https://www.espn.com/nhl/story/_/id/29794679/women-hockey-players-association-adds-sarah-nurse-board-fix-blind-spot |access-date=16-mart 2021-yil}}&lt;/ref&gt;.

2020-yil noyabr oyida Mattel va Tim Xortons Nurse va xokkeychi Mari-Filip Pulin asosidagi ikkita cheklangan nashrdagi [[Barbie|Barbi]] qoʻgʻirchoqlari ustida hamkorlik qilishdi. Qoʻgʻirchoqlar „Qizlarni xayoliy oʻyin va mazmunli namunalar bilan shugʻullanish orqali oʻzlarining cheksiz imkoniyatlarini roʻyobga chiqarishga“ ilhomlantirishga qaratilgan Barbining ''Siz hamma narsa boʻla olasiz'' dasturining bir qismi sifatida yaratilgan&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Milton |first=Steve |date=20-noyabr 2020-yil |title=Tim Hortons selling Barbie Dolls of Hamilton's Sarah Nurse and national women's hockey teammate Marie-Philip Poulin |work=The Hamilton Spectator |url=https://www.thespec.com/sports/hamilton-region/opinion/2020/11/20/tim-hortons-selling-barbie-dolls-of-hamiltons-sarah-nurse-and-national-womens-hockey-teammate-marie-philip-poulin.html |access-date=16-mart 2021-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20210228224936/https://www.thespec.com/sports/hamilton-region/opinion/2020/11/20/tim-hortons-selling-barbie-dolls-of-hamiltons-sarah-nurse-and-national-womens-hockey-teammate-marie-philip-poulin.html |archive-date=2021-02-28 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

Uning amakivachchalari Edmonton Oilersdan professional xokkeychi Darnell Nurse va Feniks Merkuriydan [[Basketbol|basketbolchi]] Kia Nurse&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Wendy Graves|sana=13-avgust 2015-yil|sarlavha=Nurse looks to add to family's success|url=http://www.hockeycanada.ca/en-ca/news/sarah-nurse-adds-to-familys-success|nashriyot=Hockeycanada.ca|kirish sanasi=19-oktabr 2015-yil}}&lt;/ref&gt;. Uning amakilari ham [[yengil atletika]] bilan shugʻullanishgan; uning amakisi Donovan MakNabb [[Milliy futbol ligasi|Milliy Futbol Ligasida]] (NFL) yarim himoyachi sifatida professional futbol oʻynagan va uning boshqa amakisi Richard Nurse Kanada Futbol Ligasining (CFL) Hamilton Tiger-Mushuklari uchun keng qabul qiluvchi edi.

Nurse uch yoshida konkida uchishni boshlagan. U besh yoshida xokkey oʻynashni boshlagan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Sarah Nurse|url=https://olympic.ca/team-canada/sarah-nurse/|kirish sanasi=27-mart 2022-yil|ish=Team Canada - Official Olympic Team Website|til=inglizcha}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1995-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Xokkeychi ayollar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha xokkeychilar]]</text>
      <sha1>kuavvqdhoqqfhmdqlyexti9y3jhjmy7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sanna Marin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>783082</id>
    <revision>
      <id>6327729</id>
      <parentid>6104951</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T05:41:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327729</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26274" sha1="6ut9bxfhfe1pbcwvy3ogyyh5c4gqly7" xml:space="preserve">[[Fayl:Prime Minister Sanna Marin 2022.jpg|thumb|304x304px|Sanna Mirella Marin]]
'''Sanna Mirella Marin''' (1985-yil 16-noyabrda tugʻilgan) — [[Finlandiya|finlandiyalik]] siyosatchi, 2019-yildan 2023-yilning 20-iyuniga qadar Finlandiya Bosh vaziri sifatida faoliyat yuritdi. Finlandiya Sotsial-demokratik partiyasi (SDP) aʼzosi, 2015-yildan beri parlament aʼzosi. Antti Rinne pochta ish tashlashlari tufayli isteʼfoga chiqqanidan keyin, Marin 2019-yil 8-dekabrda bosh vazir etib saylangan. 34 yoshida lavozimga kirishgan. U Finlandiya tarixidagi bu lavozimni egallagan eng yosh shaxsdir&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Prime Minister's age on the date of appointment|url=https://valtioneuvosto.fi/en/government/history/prime-minister-s-age-on-the-date-of-appointment|kirish sanasi=2021-12-07|ish=Valtioneuvosto|qaralgan sana=2022-08-26|arxivsana=2022-11-08|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221108051739/https://valtioneuvosto.fi/en/government/history/prime-minister-s-age-on-the-date-of-appointment}}&lt;/ref&gt;. Shu bilan birga, [[Chernogoriya|chernogoriyalik]] Dritan Abazovich va [[Chili|chililik]] [[Gabriel Boric|Gabriel]] Borikdan keyin dunyo siyosatida uchinchi eng yosh davlat rahbaridir.

== Erta hayoti va taʼlimi ==
Sanna Mirella Marin 1985-yil 16- noyabrda [[Helsinki|Xelsinkida]] tugʻilgan&lt;ref name=&quot;marinAUTObiography&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Marin, Sanna|sana=19 December 2019|sarlavha=Kuka Sanna? ja Ansioluettelo|ish=SannaMarin.net|url=https://www.sannamarin.net/henkilokuva|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191219003742/https://www.sannamarin.net/henkilokuva|arxivsana=19 December 2019|kirish sanasi=4 February 2020|iqtibos=Koulutukseltani olen hallintotieteiden maisteri Tampereen yliopistosta. Ylioppilaaksi kirjoitin Pirkkalan yhteislukiosta vuonna 2004. / Asumme mieheni Markuksen ja kaksivuotiaan tyttäremme Emman kanssa Tampereella Kalevan kaupunginosassa. ... / Juureni löytyvät neljän kunnan alueelta. Olen syntynyt Helsingissä, asunut Espoossa, veittänyt kasvu- ja kouluvuoteni Pirkkalassa ja vihdoin kotiutunut Tampereelle. [I hold a Master of Administrative Sciences from the University of Tampere. I was a student and graduated from Pirkkala High School in 2004. / I live with my husband, Markus, and our two year old daughter, Emma, in the Kaleva district of Tampere. ... / My roots are in four municipalities. I was born in Helsinki, lived in Espoo, spent my years growing up and in school in Pirkkala, and finally settled in Tampere.]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Specia-2019&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Specia |first=Megan |date=10 December 2019 |title=Who is Sanna Marin, Finland's 34-Year-Old Prime Minister? |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2019/12/10/world/europe/finland-sanna-marin.html |access-date=8 February 2020}}&lt;/ref&gt;. U [[Tampere|Tampereʼye]] koʻchishdan oldin Espoo va Pirkkala shaharlarida ham yashagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=About me {{!}} Sanna Marin|url=https://www.sannamarin.net/inenglish/about-me|kirish sanasi=2022-07-07|ish=www.sannamarin.net|qaralgan sana=2022-08-26|arxivsana=2019-12-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191203161057/https://www.sannamarin.net/inenglish/about-me}}&lt;/ref&gt;. Uning ota-onasi u juda yoshligida ajrashgan. Oila parokandalik tufayli juda katta moliyaviy muammolarga duch kelgan. Shu kabi muammolar tufayli Marinning otasi Lauri Marin ichkilikka ruju qoʻydi hamda [[alkogolizm]] bilan kurashishiga toʻgʻri keldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=The father of Prime Minister Sanna Marini is dead|url=https://www.tellerreport.com/news/2020-07-02-the-father-of-prime-minister-sanna-marini-is-dead.S149zzdi0I.html|ish=Teller Report|sana=2 July 2020|kirish sanasi=2 July 2020|qaralgan sana=2022-08-26|arxivsana=2020-07-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200702214248/https://www.tellerreport.com/news/2020-07-02-the-father-of-prime-minister-sanna-marini-is-dead.S149zzdi0I.html}}&lt;/ref&gt;. Biologik ota-onasi ajralganidan keyin Marin onasi hamda onasining yaqin dugonasi tomonidan tarbiyalanib, voyaga yetkazildi&lt;ref name=&quot;bbc-9dec2019&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Greenall |first=Robert |date=9 December 2019 |title=Sanna Marin: The rising star set to lead Finland's 5.5 million |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-50712230 |access-date=9 December 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Sandelius|ism=Ninni|sana=January 2018|sarlavha=Sanna Marin: &quot;Juurettomuus pakottaa minut katsomaan tulevaan&quot;|url=https://www.apu.fi/artikkelit/sanna-marin-juurettomuus-pakottaa-minut-katsomaan-tulevaan|ish=Eeva|til=fi|kirish sanasi=17 October 2020}}&lt;/ref&gt;.

Marin 2004-yilda 19 yoshida Pirkkala o‘rta maktabini aʼlo baholarga tamomladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Esfandiari|ism=Sahar|sana=9 December 2019|sarlavha=The rapid rise of Sanna Marin, the 34-year-old Finnish woman set to become the youngest serving world leader|url=https://www.businessinsider.com/sanna-marin-life-of-finland-pm-youngest-world-leader-2019-12|ish=Business Insider|kirish sanasi=9 December 2019}}&lt;/ref&gt;. U o‘qish paytida novvoyxonada shu bilan birga kassir bo‘lib ham ishladi. Tampere universitetining maʼmuriy fanlar bo‘yicha bakalavr hamda magistr darajasini oldi.

== Erta siyosiy martabasi ==
[[Fayl:Prime Minister Sanna Marin (49197683081).jpg|thumb|212x212px]]
Marinning siyosiy faoliyati '''[[BBC]]''' tomonidan „20 yoshida boshlangan“, oʻrta maktabni tugatgandan keyin Sotsial-demokratik yoshlar bilan aloqasi boshlangan yillar davomida tasvirlangan&lt;ref name=&quot;bbc-9dec2019&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;MT&quot; /&gt;. Marin 2006-yilda Sotsial-demokratik yoshlar safiga qo‘shilib, 2010-yildan 2012-yilgacha uning birinchi vitse-prezidenti bo‘lib faoliyat yuritgan&lt;ref name=&quot;MT&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Hemmilä|ism=Ilkka|sana=18 May 2018|sarlavha=SDP:n uraohjus nousi 10 vuodessa Pirkanmaan ääniharavaksi – Sanna Marin haluaa ravistella puolueita|url=https://www.maaseuduntulevaisuus.fi/politiikka/artikkeli-1.235456|ish=Maaseudun Tulevaisuus|til=fi|kirish sanasi=10 December 2019}}&lt;/ref&gt;. 2008-yilda u Tampere shahar kengashiga saylovda muvaffaqiyatsiz ishtirok etdi, biroq yana oʻz nomzodini qoʻyib, 2012-yilgi saylovlarda faol ishtirok etdi va saylandi&lt;ref name=&quot;bbc-9dec2019&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[http://tulospalvelu.vaalit.fi/K2012/e/valitut/tampereval.htm Candidates elected Tampere] Ministry of Justice of Finland. &lt;/ref&gt;. U bir necha oy ichida shahar kengashi raisi bo‘lib, 2013-yildan 2017-yilgacha shu lavozimda xizmat koʻrsatdi. 2017-yilda u shahar kengashiga qayta saylangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Elected|url=http://tulospalvelu.vaalit.fi/KV-2017/en/val837.html|ish=vaalit.fi|sana=22 September 2020}}&lt;/ref&gt;. Uning munozarali yigʻilishlari videokliplari ilk marta [[YouTube|YouTubeʼda]] baham koʻrilganidan soʻng mashhur boʻlib ketdi.

Marin 2014-yilda Sotsial-demokratik partiya (SDP) raisining ikkinchi o‘rinbosari etib saylandi&lt;ref name=&quot;eduskuntafi&quot; /&gt;. 2015-yilda u Finlandiya parlamentiga Pirkanmaa saylov okrugidan deputat etib saylandi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Electoral district of Pirkanmaa|url=http://tulospalvelu.vaalit.fi/E-2015/en/val07.html|ish=Ministry of Justice of Finland|kirish sanasi=10 January 2017}}&lt;/ref&gt;. Toʻrt yil oʻtgach, u qayta saylangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://tulospalvelu.vaalit.fi/EKV-2019/fi/val07.html|sarlavha=Valitut|ish=tulospalvelu.vaalit.fi|kirish sanasi=3 December 2019}}&lt;/ref&gt;. 2019-yil 6-iyun kuni u transport va kommunikatsiyalar vaziri etib saylandi&lt;ref name=&quot;eduskuntafi&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Marin, Saana ja Eduskunta Henkilöstö [and Parliament Staff]|sana=4 February 2020|sarlavha=Kansanedustajat [The MPs] &gt; Sanna Marin|ish=Eduskunta.fi|nashriyot=Suomen Eduskunta [Parliament of Finland]|til=fi|url=https://www.eduskunta.fi/FI/kansanedustajat/Sivut/1297.aspx|kirish sanasi=4 February 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;bbc&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=9 December 2019 |title=Finnish minister, 34, to be world's youngest PM |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-50709422 |access-date=9 December 2019}}&lt;/ref&gt;.

2020-yil 23-avgustda Marin Antti Rinne oʻrniga SDP raisi etib saylangani maʼlum qilindi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Hakahuhta|ism=Ari|sana=23 August 2020|sarlavha=Queenin &quot;Älä pysäytä minua nyt&quot; soi salissa, liikuttunut Sanna Marin: &quot;Teidän ansiosta ja teidän vuoksenne&quot; – Yle seuraa SDP:n kokousta|url=https://yle.fi/uutiset/3-11507104|ish=Yle Uutiset|til=fi|kirish sanasi=23 August 2020}}&lt;/ref&gt;.

== Finlandiya Bosh vaziri (2019-yildan hozirgacha) ==
 2019-yil dekabr oyida Marin Sotsial-demokratik partiya tomonidan Antti Rinne oʻrniga Finlandiya Bosh vaziri lavozimiga nomzod qilib koʻrsatilgan edi&lt;ref&gt;[https://yle.fi/uutiset/3-11107950 SDP on valinnut: Sanna Marinista tulee Suomen seuraava pääministeri — suora lähetys menossa, Yle seuraa hetki hetkeltä] Yle 8 December 2019&lt;/ref&gt;. Biroq Rinne rasman 2020-yilning iyunigacha partiya yetakchisi boʻlib qolishga qaror qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Teivainen|ism=Aleksi|sana=9 December 2019|sarlavha=Social Democrats selects Marin as its candidate to succeed Rinne|url=https://www.helsinkitimes.fi/finland/finland-news/politics/17078-social-democrats-selects-marin-as-its-candidate-to-succeed-rinne.html|ish=Helsinki Times|kirish sanasi=9 December 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Lemola-Specia-2019&quot; /&gt;. Kichik ovoz berishda Marin Antti Lindtmandan ustun kelgan. Uning besh partiyadan iborat kabinetidagi vazirlarning koʻpchiligi ayollar hisoblanib, vazirlar mahkamasi tuzilgan paytdagi 19 tadan 12 tasini tashkil etgan edi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Pohjanpalo |first=Kati |last2=Laikola |first2=Leo |date=9 December 2019 |title='I've proven my abilities': Finland's Sanna Marin becomes the world's youngest prime minister |work=National Post |url=https://nationalpost.com/news/world/ive-proven-my-abilities-finlands-sanna-marin-becomes-the-worlds-youngest-prime-minister |access-date=9 December 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Manzanaro|ism=Sofia Sanchez|sana=9 December 2019|sarlavha=Finland's Sanna Marin becomes the world's youngest Prime Minister|url=https://www.euronews.com/2019/12/09/finland-s-sanna-marin-becomes-the-world-s-youngest-prime-minister|ish=Euronews|kirish sanasi=9 December 2019}}&lt;/ref&gt;. U Finlandiyada [[Anneli Jäätteenmäki|Anneli Jaatteenmaki]] hamda [[Mari Kiviniemi|Mari Kiviniemidan]] keyingi uchinchi ayol hukumat rahbari hisoblanadi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Al Jazeera and News Agencies |date=9 December 2019 |title=Finland: Sanna Marin to Become World's Youngest PM at 34 |work=Al Jazeera |url=https://www.aljazeera.com/news/2019/12/finland-leader-world-youngest-pm-34-191209080354618.html |access-date=4 February 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Lemola-Specia-2019&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Lemola |first=Johanna |last2=Specia |first2=Megan |date=9 December 2019 |title=Sanna Marin of Finland to Become World's Youngest Prime Minister |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2019/12/09/world/europe/finland-prime-minister-sanna-marin.html |access-date=10 December 2019 |issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt;.

34 yoshida parlament tomonidan tasdiqlanganidan soʻng u Finlandiya tarixidagi eng yosh bosh vazir boʻldi hamda 2020-yil yanvarida [[Sebastian Kurz|Sebastyan Kurz]] bu taʼrifni qaytarib olguncha xizmat qilayotgan eng yosh davlat rahbari boʻlib qoldi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=10 December 2019 |title=Finland's Parliament picks Sanna Marin as world's youngest sitting prime minister |work=Japan Times |agency=[[Associated Press]] |url=https://www.japantimes.co.jp/news/2019/12/10/world/politics-diplomacy-world/finlands-parliament-picks-sanna-marin-worlds-youngest-sitting-prime-minister/ |access-date=17 December 2019 |archive-date=2019-12-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191210172641/https://www.japantimes.co.jp/news/2019/12/10/world/politics-diplomacy-world/finlands-parliament-picks-sanna-marin-worlds-youngest-sitting-prime-minister/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Finland's new 34-year-old prime minister to be youngest in the world, backed by all-female leaders|url=https://www.abc.net.au/news/2019-12-10/sanna-marin-named-as-youngest-ever-finnish-prime-minister/11778860|ish=ABC News|sana=11 December 2019|kirish sanasi=8 February 2020}}&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:Prime Minister Sanna Marin met with United Nations High Commissioner for Human Rights, Michelle Bachelet in Helsinki 5.2.2020 (49491548267).jpg|thumb|212x212px|Bosh vazir Sanna Marin Xelsinkida Birlashgan Millatlar Tashkilotining Inson huquqlari bo‘yicha Oliy komissari Mishel Bachelet bilan uchrashuvi. 5-fevral, 2020-yil.]]
2020-yilda global [[COVID-19 pandemiyasi]] paytida Marin vazirlar mahkamasi epidemiyani yumshatish uchun Finlandiyada favqulodda holat joriy qilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Teivainen|ism=Aleksi|sana=1 April 2020|sarlavha=Poll: Social Democrats overtakes Finns Party as most popular party in Finland|url=https://www.helsinkitimes.fi/finland/finland-news/politics/17496-poll-social-democrats-overtakes-finns-party-as-most-popular-party-in-finland.html|ish=Helsinki Times|kirish sanasi=2 April 2020}}&lt;/ref&gt;. Shvetsiya Bosh vaziri [[Stefan Löfven|Stefan Lyofven]] 2020-yil oktabr oyida onasining dafn marosimi tufayli Yevropa Kengashi yig‘ilishida qatnasha olmagan bir paytda Marin Shvetsiya vakili sifatida yigʻilishda ishtirok etgan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Heikkilä |first=Melissa |date=29 September 2020 |title=Finland's Sanna Marin to represent Sweden at EU summit |work=Politico |url=https://www.politico.eu/article/finlands-sanna-marin-to-represent-sweden-at-eu-summit/ |access-date=15 May 2022}}&lt;/ref&gt;. Buning evaziga Marin Löfvendan oʻsha oy oxiridagi Kengash yigʻilishida Finlandiya vakili boʻlishini soʻragan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Heikkilä |first=Melissa |date=16 October 2020 |title=Finnish PM Sanna Marin leaves EU summit as coronavirus precaution |work=Politico |url=https://www.politico.eu/article/finnish-pm-sanna-marin-leaves-eu-summit-as-coronavirus-precaution/ |access-date=15 May 2022}}&lt;/ref&gt;.

=== Tashqi siyosat ===
2021-yil mart oyida Marin [[Shinjon-Uygʻur muxtor rayoni|Xitoyning Shinjon]] viloyatida etnik [[Uygʻurlar|uygʻurlarga]] nisbatan taʼqib qilinishini qoralab chiqdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Kopra|ism=Sanna|sarlavha=China's Arctic Ambitions Face Increasing Headwinds in Finland|url=https://thediplomat.com/2021/03/chinas-arctic-ambitions-face-increasing-headwinds-in-finland/|ish=thediplomat.com|nashriyot=The Diplomat|sana=18 March 2021}}&lt;/ref&gt;.

2022-yil mart oyida u YeI Rossiya neftiga qaramligini tugatishi kerakligini taʼkidladi hamda „bir tomondan bizda juda qattiq iqtisodiy sanksiyalar bor, boshqa tomondan esa biz Rossiya urushini neft, tabiiy gaz va neft sotib olish orqali moliyalashtirmoqdamiz“ deb oʻzining nutqida aytib oʻtdi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=11 March 2022 |title=Marin: EU must end dependency on Russian oil |work=Yle |url=https://yle.fi/news/3-12354857}}&lt;/ref&gt;.[[Fayl:Президент_України_провів_зустріч_з_Прем’єр-міністром_Фінляндії.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0a/%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82_%D0%A3%D0%BA%D1%80%D0%B0%D1%97%D0%BD%D0%B8_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B2%D1%96%D0%B2_%D0%B7%D1%83%D1%81%D1%82%D1%80%D1%96%D1%87_%D0%B7_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%BC%E2%80%99%D1%94%D1%80-%D0%BC%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BC_%D0%A4%D1%96%D0%BD%D0%BB%D1%8F%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%97.jpg/220px-%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82_%D0%A3%D0%BA%D1%80%D0%B0%D1%97%D0%BD%D0%B8_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B2%D1%96%D0%B2_%D0%B7%D1%83%D1%81%D1%82%D1%80%D1%96%D1%87_%D0%B7_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%BC%E2%80%99%D1%94%D1%80-%D0%BC%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BC_%D0%A4%D1%96%D0%BD%D0%BB%D1%8F%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%97.jpg|thumb| Marin va Ukraina prezidenti [[Volodimir Zelenskiy|Vladimir Zelenskiy]] 2022-yil 26-may|212x212px]]
15-may kuni Niinistyo va Marin Finlandiya [[NATO]]&lt;nowiki/&gt;ga aʼzo boʻlish uchun ariza berishini maʼlum qilishdi hamda 17-mayda Finlandiya parlamenti 188-8 taklifini maʼqulladi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=17 May 2022 |title=Finland's Parliament approves NATO membership application |work=Deutsche Welle |url=https://www.dw.com/en/finlands-parliament-approves-nato-membership-application/a-61826163 |access-date=17 May 2022}}&lt;/ref&gt;. Marin [[Turkiya|Turkiyaning]] Finlandiyaning NATO aʼzoligiga qarshi chiqishidan hayratda ekanligini taʼkidlab oʻtdi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=17 May 2022 |title=Marin puzzled by Turkey's turn-about on Finnish and Swedish Nato bids |work=Helsinki Times |url=https://www.helsinkitimes.fi/finland/finland-news/politics/21547-marin-puzzled-by-turkey-s-turn-about-on-finnish-and-swedish-nato-bids.html}}&lt;/ref&gt;. Uning so‘zlariga ko‘ra, uning mamlakati o‘z hududida NATOning doimiy bazalari yoki [[yadro quroli]] bo‘lishini istamas edi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=19 May 2022 |title=No Nuclear Arms or NATO Bases on Finland's Soil, Prime Minister Says |work=Haaretz |url=https://www.haaretz.com/world-news/europe/2022-05-19/ty-article/no-nuclear-arms-or-nato-bases-on-finlands-soil-prime-minister-says/00000180-e9f2-d189-af82-f9ff5b8e0001}}&lt;/ref&gt;. 2022-yil 26-may kuni Marin Ukraina bosh vaziri Denis Shmixal taklifiga binoan [[Kiyev|Kiyevga]] borgan va u yerda prezident [[Volodimir Zelenskiy|Vladimir Zelenskiy]] bilan uchrashgan hamda urushdan vayron bo‘lgan Irpin hamda Bucha shaharlariga tashrif buyurgan.

=== COVID-19 davridagi harakatlari ===
2021-yil dekabr oyi boshida Marin do‘stlari bilan Xelsinkidagi tungi klubga tashrif buyurgan edi. Oʻsha kuni u Finlandiya tashqi ishlar vaziri bilan aloqada boʻlgan, u keyinchalik [[COVID-19 koronavirus infeksiyasi|COVID-19]] uchun ijobiy sinovdan oʻtdi hamda shu bilan Bosh vazirni infektsiyaga duchor qildi. Maringa bu haqda xabar berilgandan soʻng Davlat kotibi oʻrinbosari unga oʻzini izolyatsiya qilish kerak emasligini haqida xabar berdi, chunki u toʻliq emlangan edi. Oʻsha kuni kechqurun Marinning hukumat ish telefoniga ikkita matnli xabar yuborildi va ushbu xabarlarda Maringa oʻzini izolyatsiya qilishi kerakligi haqida ogohlantirish kelgan edi. Biroq Marin maʼlum bir sabablarga koʻra xabarni olmagan va ogohlantirish haqida bilmagan.

=== Shaxsiy partiya videosi ===
2022-yil avgust oyida Xelsinkidagi xususiy kvartirada Marinning ziyofat va raqsga tushishi aks etgan videolar ommaga oshkor bo‘lib, ijtimoiy tarmoqda virusga aylandi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=2022-08-19 |title=Sanna Marin: Finland PM partying video causes backlash |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-62588480 |access-date=2022-08-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=People around the world are posting dancing videos to show solidarity with Finnish Prime Minister Sanna Marin|url=https://www.cbsnews.com/news/social-media-dancing-videos-solidarity-sanna-marin-finnish-prime-minister-leaked-party/|ish=www.cbsnews.com|kirish sanasi=23 August 2022}}&lt;/ref&gt;. Marin giyohvand moddalarni isteʼmol qilish bilan bogʻliq shubhalar ostida qolgani tufayli 19-avgust kuni ʻoʻzining huquqiy himoyasi hamda har qanday shubhalarni bartaraf etish uchun ixtiyoriy ravishda giyohvand moddalar testini oʻtkazdi, ammo test salbiy natijani koʻrsatdi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=19 August 2022 |title=Finland’s PM Sanna Marin takes drug test after party ‘to clear up doubts’ |language=en |work=the Guardian |url=https://www.theguardian.com/world/2022/aug/19/finlands-pm-sanna-marin-takes-drug-test-after-videos-show-her-drinking-and-dancing |access-date=23 August 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=2022-08-22 |title=Finnish PM Sanna Marin tests negative for drugs after party video leak |language=en |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/world/2022/aug/22/finnish-pm-sanna-marin-tests-negative-for-drugs-after-party-video-leak |access-date=23 August 2022}}&lt;/ref&gt;.

== Shaxsiy hayoti ==
2018-yil yanvar oyida Marin va uning sherigi Markus Raykkonenning qizi bor edi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Matson-Mäkelä|ism=Kirsi|sana=31 January 2019|sarlavha=Kansanedustaja Sanna Marinille syntyi vauva|url=https://yle.fi/uutiset/3-10050453|ish=Yle Uutiset|til=fi|kirish sanasi=3 December 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;vogue&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Kale |first=Sirin |date=31 March 2020 |title=Sanna Marin, The Youngest Female Prime Minister In The World, Talks Sexism, Imposter Syndrome, and Sustainability |work=Vogue |url=https://www.vogue.co.uk/arts-and-lifestyle/article/sanna-marin-finland-prime-minister-interview |access-date=5 April 2020}}&lt;/ref&gt;. 2020-yil avgust oyida aloqa sohasida ishlaydigan Marin va Raykkonen bosh vazirning rasmiy qarorgohi „Kesaranta“da turmush qurishgan&lt;ref name=&quot;vogue&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Cruse |first=Ellena |date=2 August 2020 |title=Finnish Prime Minister Sanna Marin marries long-time love at intimate ceremony |work=Evening Standard |url=https://www.standard.co.uk/news/world/prime-minister-finland-sanna-marin-married-a4514631.html |access-date=2 August 2020}}&lt;/ref&gt;. Ularning doimiy yashash joyi [[Tampere|Tamperening]] Kaleva tumanida edi, ammo [[Finlandiyada COVID-19 pandemiyasi|COVID-19 pandemiyasi]] davrida ular Kesarantada istiqomat qilishdi&lt;ref name=&quot;vogue&quot; /&gt;. Iloji bo‘lsa, qishloqqa ko‘chib ketishlarini ham aytib oʻtdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Mansikkamäki|ism=Eija|sana=30 October 2020|sarlavha=Pääministeri Marin haluaisi muuttaa maalle – esteenä yksi henkilö: &quot;Jatkan keskustelua&quot;|url=https://www.maaseuduntulevaisuus.fi/politiikka/artikkeli-1.1228441|ish=Maaseudun Tulevaisuus|til=fi|kirish sanasi=19 October 2021}}&lt;/ref&gt;.

Marin oʻzini „kamalak oilasidan“ deb taʼriflar edi, chunki u ikki ayol ota-onasi tomonidan tarbiyalangan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Ng |first=Kate |date=10 December 2019 |title=Sanna Marin: Meet the world's youngest prime minister and daughter of a 'rainbow family' |work=The Independent |url=https://www.independent.co.uk/news/world/europe/sanna-marin-family-finland-prime-minister-age-born-parents-same-sex-a9240796.html |access-date=10 December 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Uusi valtuuston puheenjohtaja jakoi nuorena Tamperelaista|url=http://www.tamperelainen.fi/artikkeli/215689-uusi-valtuuston-puheenjohtaja-jakoi-nuorena-tamperelaista|ish=Tamperelainen|til=fi|sana=26 September 2013|kirish sanasi=8 December 2019|arxivsana=9 December 2019|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191209214059/https://www.tamperelainen.fi/artikkeli/215689-uusi-valtuuston-puheenjohtaja-jakoi-nuorena-tamperelaista}}&lt;/ref&gt;. U oilasidan universitetga kirgan birinchi odam edi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Waterfield |first=Bruno |date=10 December 2019 |title=Finnish prime minister Sanna Marin is world's youngest leader at 34 |work=The Times |url=https://www.thetimes.co.uk/article/finland-appoints-worlds-youngest-prime-minister-sanna-marin-z6rnrvdrh |url-access=subscription |issn=0140-0460}}&lt;/ref&gt;. Shu bilan birga Marin vegetarian ham edi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Nurmi|ism=Lauri|sana=23 December 2019|sarlavha=Aatteen nainen|url=https://www.satakunnankansa.fi/a/c1dd11b8-1e78-4a91-8de9-dcc370491b33|ish=Satakunnan Kansa|til=fi|kirish sanasi=4 January 2020|qaralgan sana=2022-08-26|arxivsana=2019-12-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191224012735/https://www.satakunnankansa.fi/a/c1dd11b8-1e78-4a91-8de9-dcc370491b33}}&lt;/ref&gt;.

== Mukofotlari ==
Marin BBCning 2020-yil 23-noyabrda eʼlon qilingan „''100 Women“'' roʻyxatida bor edi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=23 November 2020 |title=BBC 100 Women 2020: Who is on the list this year? |work=BBC News |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-55042935 |access-date=23 November 2020}}&lt;/ref&gt;. 2020-yil 9-dekabrda u ''[[Forbes|„Forbes“]]'' tomonidan dunyoning 100 ta eng kuchli ayoli roʻyxatida 85-oʻrinni egalladi&lt;ref&gt;[https://www.forbes.com/profile/sanna-marin/?sh=14df74221428 #85 Sanna Marin — Forbes]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://pledgetimes.com/power-forbes-selected-prime-minister-sanna-marini-as-one-of-the-most-influential-women-in-the-world/|sarlavha=Power Forbes selected Prime Minister Sanna Marin as one of the most influential women in the world|ism=Bhavi|muallif=Mandalia|ish=PledgeTimes|sana=9 December 2020|kirish sanasi=9 December 2020}}{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. 2020-yilda u Jahon iqtisodiy forumining ''„Young Global Leader of the World Economic Forum“''ning yetakchisi boʻlgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.younggloballeaders.org/community?utf8=✓&amp;q=Sanna+Marin&amp;status=&amp;class_year=2020&amp;sector=Public+Figure&amp;region=a0Tb00000000DCLEA2#results|sarlavha=World Economic Forum's Young Global Leaders Community – Sanna Marin|ish=World Economic Forum|kirish sanasi=29 December 2020|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210322071759/https://www.younggloballeaders.org/community?utf8=%E2%9C%93&amp;q=Sanna+Marin&amp;status=&amp;class_year=2020&amp;sector=Public+Figure&amp;region=a0Tb00000000DCLEA2#results|arxivsana=2021-03-22|qaralgan sana=2022-08-26}}&lt;/ref&gt;. Marin ''[[Time (jurnal)|&quot;Time&quot;]]'' jurnalining „Time100 Next“ nomli dunyoning yuzlab yetakchilari namoyish etiladigan sahifasi uchun tanlangan. Germaniyaning  ''„Bild“'' gazetasi Marinni „dunyodagi eng zoʻr siyosatchi“ deb taʼkidlab oʻtgan&lt;ref name=&quot;bild&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.bild.de/politik/ausland/politik-ausland/finnland-hat-die-coolste-politikerin-der-welt-regierungschefin-marin-kann-auch-p-80998314.bild.html|sarlavha=Coolste Politikerin der Welt: Diese Regierungschefin kann auch Party!|ism=Philip|muallif=Fabian|ish=Bild|sana=14 August 2022|kirish sanasi=19 August 2022|til=de}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;mirror&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Skoulding|ism=Lucy|sana=18 August 2022|sarlavha=Finnish Prime Minister slammed after leaked video shows her thrusting at wild party|url=https://www.mirror.co.uk/news/world-news/finnish-prime-minister-slammed-after-27772872|kirish sanasi=19 August 2022|ish=The Mirror}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{Manbalar|30em}}
[[Turkum:Ayol bosh vazirlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1985-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Finlandiyalik siyosatchilar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha siyosatchilar]]
{{Finlandiya Bosh vazirlari}}</text>
      <sha1>6ut9bxfhfe1pbcwvy3ogyyh5c4gqly7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rustam Doʻrmonov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>783486</id>
    <revision>
      <id>6327624</id>
      <parentid>6276102</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T22:23:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327624</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10479" sha1="cdwr2mwpg94rb2gx16zqutfku37m4mo" xml:space="preserve">{{ism+familiya|Rustam (ism)|Rustam|Doʻrmonov}}
{{Futbolchi bilgiqutisi
 | name               = Rustam Doʻrmonov
 | image              = 
 | caption            = 
 | fullname           = Rustam Charshanbiyevich Doʻrmonov
 | birth_date         = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1969|01|28|df=y}}
 | birth_place        = {{TavalludJoyi|Termiz}}, [[Oʻz SSR]], [[Soviet Union]]
 | height             = {{boʻy|m=1.77}}
 | position           = [[Hujumchi]]
 | currentclub        = 
 | clubnumber         = 
 | youthyears1        = 
 | youthclubs1        = [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]]
 | yillar1            = 1985—1989
 | klublar1           = [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]]
 | isht1              = 89
 | gollar1            = 14
 | yillar2            = 1990—1991
 | klublar2           = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftyanik Fergana]]
 | isht2              = 80
 | gollar2            = 25
 | yillar3            = 1992—1994
 | klublar3           = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
 | isht3              = 73
 | gollar3            = 53
 | yillar4            = 1995
 | klublar4           = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor ]]
 | isht4              = 20
 | gollar4            = 5
 | yillar5            = 1996—1997
 | klublar5           = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
 | isht5              = 55
 | gollar5            = 37
 | yillar6            = 1999—2000
 | klublar6           = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
 | isht6              = 25
 | gollar6            = 12
 | yillar7            = 2000—2002
 | klublar7           = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
 | isht7              = 69
 | gollar7            = 26
 | milliyyillar1      = 1992—2000
 | milliyjamoa1       = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston]]
 | milliyisht1        = 14
 | milliygollar1      = 2
 | boshliqyillar1     = 
 | club-update        = 
 | nationalteam-update = 
}}

'''Rustam Charshanbiyevich Doʻrmonov''' (1969-yil 28-yanvarda tugʻilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/oz/news/osiyo-oyinlari-golibi-48-yoshga-toldi |sarlavha=Osiyo o'yinlari g'olibi 48 yoshga to'ldi |sana=28 jan 2017}}&lt;/ref&gt;) – Oʻzbekistonlik sobiq professional [[futbolchi]], hujumchi ampulasida oʻynagan.

== Futbolchilik faoliyati ==
Doʻrmonov 1985-yildan 1989-yilgacha [[Sovet Ittifoqi ikkinchi ligasi (quyi liga)|Sovet Ittifoqi Ikkinchi ligasida]] „[[Surxon (futbol klubi)|Surxon]] [[Termiz]]“ jamoasida oʻynagan. Jamoadagi oʻyinlari davomida u bir vaqtning oʻzida Sovet Armiyasi safida xizmat qilgan. Harbiy xizmat davrida [[Tallin]]&lt;nowiki/&gt;ning „Zirka“ armiya jamoasi tarkibida oʻynagan. 1990-yilda [[Fargʻona|Fargʻona]]ning „Neftyanik“ (hozirgi „[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]“) jamoasiga koʻchib oʻtgan va 1992—1994-yillarda [[Fargʻona|Fargʻona]]ning „[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]“ jamoasi bilan burgalikda ketma-ket uch marta Oʻzbekiston chempionligini qoʻlga kiritgan. 1994-yilgi MDH kubogida ham qatnashib, „Neftchi“ jamoasini ikkinchi oʻrinni olishida munosib hissa qoʻshgan. 1995-yilda Toshkentning „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ jamoasida oʻynagan, keyingi yili esa Fargʻonaning „Neftchi“ jamoasiga qaytgan va 1997-yil oxirigacha oʻynagan. 1999—2000-yillarda [[Namangan]]ning „[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]“ jamoasida oʻynagan&lt;ref name=&quot;uzreport.news&quot;&gt;[https://uzreport.news/sports/v-chest-vyidayushhihsya-futbolistov V chest vidayuщixsya futbolistov] {{ref-ru}}&lt;/ref&gt;. 2000-yilda yana „Neftchi“ga qaytib kelgan va keyingi yili mamlakat chempioni boʻlgan. 2002-yilgi mavsum yakunlanganidan soʻng, professional futbolchilik faoliyatini yakunlagan.

Doʻrmonov faoliyatining katta qismini Fargʻonaning „Neftchi“ klubida oʻtkazgan va Oʻzbekiston Oliy ligasida116 ta gol urgan&lt;ref&gt;[http://www.sportportal.uz/page/guests/2022 Rustam Durmanov]{{Oʻlikhavola|date=dekabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, 9 Fevralya 2009&lt;/ref&gt;. Doʻrmonov bu natijalari [[Fargʻona]]ning „Neftchi“ klubida [[Yuriy Sarkisyan]]dan keyin eng koʻp gol urgan futbolchiga aylantirgan. Rustam liga va kubok oʻyinlarida jami 133 ta gol urgan xolda [[Gennadiy Krasnitskiy klubi]] aʼzosi sifatida tanlangan.

== Terma jamoadagi faoliyati ==
Doʻrmonov futbol boʻyicha [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston milliy terma jamoasi]]dagi debyutini 1992-yil 17-iyun kuni [[Futbol boʻyicha 1992-yilgi Markaziy Osiyo kubogi|Markaziy Osiyo kubog]]i doirasida [[Tojikiston milliy futbol terma jamoasi|Tojikiston]] milliy terma jamoasiga qarshi oʻyinda oʻtkazgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.uzfootball.uz/index.php?do=static&amp;page=players|title=Статистика футболистов сборной Узбекистана|accessdate=28-iyul 2015-yil|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150708050052/http://www.uzfootball.uz/index.php?do=static&amp;page=players|archivedate=2015-07-08|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://footballfacts.ru/matches/364345-2-2 Tadjikistan&amp;nbsp;– Uzbekistan&amp;nbsp;– 2 : 2 17.06.1992] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200220085142/http://footballfacts.ru/matches/364345-2-2 |date=2020-02-20 }} {{ref-ru}}&lt;/ref&gt;. 1994-yilda [[Yaponiya]]&lt;nowiki/&gt;da boʻlib oʻtgan Osiyo oʻyinlarida ishtirok etish uchun terma jamoaga tarkibiga kiritilgan. [[Osiyo Futbol Konfederatsiyasi|OFK]] 1994-yildan boshlash terma jamoalar safiga faqat 23 yoshgacha boʻlgan futbolchilarni jalb qilish toʻgʻrisida qaror qabul qilgan boʻlsa-da, bu turnirga deyarli barcha jamoalar eng kuchli tarkib bilan borgan. Turnirda Rustam Doʻrmonov turnir gʻolibiga aylangan jamoaning asosiy oʻyinchisi boʻlmagan va asosan zaxiradan maydonga tushgan. Turnir yakunida oltin medallarini ham qoʻlga kiritishiga toʻsqinlik qilmagan. Rustam 2000-yilgacha milliy terma jamoada oʻynagan. U terma jamoa safida jami 14 ta oʻyin oʻtkazib, 2 ta gol urgan&lt;ref name=&quot;sports.ru&quot;&gt;[https://m.sports.ru/tribuna/blogs/uzbekfootball/1450043.html Sbornaya Uzbekistana, pobedivshaya na Aziade v 94-om. Gde oni seychas?] {{ref-ru}}&lt;/ref&gt;. Doʻrmonov 1998-yilgi Jahon chempionati saralashida [[Yaman]]ga qarshi oʻyinda ham oʻynagan.

== Murabbiylik faoliyati ==
2016-yilning yoz oyida „Navbahor“ klubi bilan shartnoma imzolagan va bosh murabbiylik qilagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/oz/news/navbahorga-kosta-rika-va-gondurasdan-legionerlar-keladi |sarlavha=&quot;Navbahor&quot;ga Kosta-Rika va Gondurasdan legionerlar keladi |sana=03 avg 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/oz/news/rustam-dormonov-oxirigacha-oliy-ligada-qolish-uchun-kurashamiz |sarlavha=Rustam Do'rmonov: “Oxirigacha oliy ligada qolish uchun kurashamiz” |sana=29 okt 2016}}&lt;/ref&gt;. 2017-yilgi mavsumda [[Paxtakor-79|Xotira-79]] klubida bosh murabbiylik qilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/oz/news/rustam-dormonov-xotira-79-bosh-murabbiyi |sarlavha=Rustam Do'rmonov Xotira-79 bosh murabbiyi |sana=30 mar 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/oz/news/rustam-dormonov-xotira-79-bilan-xayrlashdi |sarlavha=Rustam Do'rmonov “Xotira-79” bilan xayrlashdi |sana=28 iyu 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/oz/news/rustam-dormonov-xotira-79-bosh-murabbiyi-2 |sarlavha=Rustam Do'rmonov &quot;Xotira-79&quot; bosh murabbiyi |sana=22 iyu 2017}}&lt;/ref&gt;. 2019-yilgi mavsum bir muddat [[Fargʻona]]ning „[[Istiqlol (futbol klubi, Fargʻona)|Istiqlol]]“ klubi murabbiylar shtabida koʻrinish bergan&lt;ref name=&quot;sports.ru2&quot;&gt;[https://m.sports.ru/tribuna/blogs/uzbekfootball/1450043.html Sbornaya Uzbekistana, pobedivshaya na Aziade v 94-om. Gde oni seychas?] {{ref-ru}}&lt;/ref&gt;.

== Yutuqlar ==

=== Klub ===

* [[Oʻzbekiston Superligasi|Oʻzbekiston oliy ligasi]] chempioni (4): 1992, 1993, 1994, 2001
* [[Oʻzbekiston Kubogi|Oʻzbekiston kubogi]] sohibi (2): 1992, 1996
* MDH kubogi kumush medal sohibi (1): 1994

=== Terma jamoa bilan ===

* Futbol boʻyicha Osiyo oʻyinlari chempioni: 1994-yil

=== Shaxsiy sarlavha ===

* Oʻzbekistonda yilning eng yaxshi futbolchisi 2-oʻrin: 1993 yil
* [[Oʻzbekiston Superligasi to'purarlari|Oʻzbekiston Superligasi]]ning eng yaxshi toʻpurari: 1993 (26 gol)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/oz/news/oliy-liganing-barcha-snayperlari |sarlavha=Oliy liganing barcha snayperlari |sana=28 okt 2015}}&lt;/ref&gt;
* [[Gennadiy Krasnitskiy klubi]]: 172 gol
* [[„Shuhrat“ medali]] sohibi&lt;ref&gt;[http://lex.uz/pages/getpage.aspx?lact_id=2362089 Ukaz Prezidenta] {{ref-ru}}&lt;/ref&gt;

== Shaxsiy hayoti ==
Rustam Doʻrmonovning akasi [[Abdusamad Doʻrmonov]] va ukasi [[Ravshan Doʻrmonov]]&lt;ref name=&quot;uzreport.news2&quot;&gt;[https://uzreport.news/sports/v-chest-vyidayushhihsya-futbolistov V chest vidayuщixsya futbolistov] {{ref-ru}}&lt;/ref&gt; ham futbolchi boʻlgan. 1992-yilgi mavsumda uch aka-uka bir vaqtning oʻzida „[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]“ ([[Fargʻona|Fargʻona]]) klubi tarkibida oʻynagan.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==

* {{NFT player|pid=19173}}

* [https://web.archive.org/web/20200606195914/http://footballfacts.ru/players/342502 Rustam Doʻrmonov] Footballfacts saytida
* [http://www.transfermarkt.com/-/profil/spieler/557586 Rustam Doʻrmonov] Transfermarkt saytida

{{Oʻzbekistonning eng yaxshi toʻpurarlari |holat=kengaytirilgan}}
{{Oʻzbekiston tarkibi 1994-yilgi Osiyo oʻyinlari}}{{Oʻzbekiston tarkibi 1994-yilgi Osiyo oʻyinlari}}{{Oʻzbekiston tarkibi 2000-yilgi Osiyo Kubogi}}

{{DEFAULTSORT:Doʻrmonov, Rustam}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Fargʻona sport kishilari]]
[[Turkum:Futboldagi erkak hujumchilar]]
[[Turkum:SSSR erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Surxon klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Neftchi (Fargʻona) futbolchilari]]
[[Turkum:Paxtakor jamoasi futbolchilari]]
[[Turkum:Navbahor futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston milliy terma jamoasi erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Futbol boʻyicha Osiyo oʻyinlari sovrindorlari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston uchun Osiyo oʻyinlarida oltin medali sohiblari]]
[[Turkum:Osiyo oʻyinlari 1994 futbolchilari]]
[[Turkum:Osiyo Kubogi 2000 futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik futbol murabbiylari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Pro ligasi murabbiylari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi murabbiylari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Paxtakor-79 klubi murabbiylari]]
[[Turkum:Navbahor klubi murabbiylari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonning eng yaxshi toʻpurarlari]]</text>
      <sha1>cdwr2mwpg94rb2gx16zqutfku37m4mo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Richie Laryea</title>
    <ns>0</ns>
    <id>784882</id>
    <revision>
      <id>6327541</id>
      <parentid>5969678</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T15:44:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327541</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19467" sha1="p9rjw6y0v8c8im2t0fvtcwzp6fr2nqs" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi|ism=Richie Laryea|tasvir=CINvOCB 2017-05-13 - Richie Laryea (34525525311) (cropped).jpg|izoh=Laryea Orlando City B jamoasida, 2017|toʻliqism=Richmond Mamah Laryea&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://mcusercontent.com/78d3589fb61466b549ff752e5/files/41732c7a-5319-fd6c-8648-65e8e1b78706/Group_B.pdf|title=National Team Roster 2021 Concacaf Gold Cup|work=[[CONCACAF]]}}&lt;/ref&gt;|tavallud_sana={{tugʻilgan sanasi va yoshi|1995|1|7}}|tavallud_joyi=[[Toronto]], [[Ontario]], {{CAN}}|boʻyi=1.75 m&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Richie Laryea |url=https://www.nottinghamforest.co.uk/players/richielaryea/|publisher=Nottingham Forest F.C.|access-date=2-avgust 2022-yil}}&lt;/ref&gt;|pozitsiya=[[Himoyachi]]|joriyklub='''Toronto FC'''|klubraqami=19|yoshlikyillari1=2004—2008|yoshlikklublari1=Club Urugvay&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://cdn1.sportngin.com/attachments/document/0122/9830/Pro_List_-_development_tracker.pdf|title=Pro: First Youth Registration List|work=[[League1 Ontario]]}}&lt;/ref&gt;|yoshlikyillari2=2008—2015|yoshlikklublari2=[[Sigma FC]]|yillar1=2015|klublar1=[[Sigma FC]]|isht1=9|gollar1=5|yillar2=2016—2018|klublar2=[[Orlando City SC|Orlando City]]|isht2=21|gollar2=0|yillar3=2016—2017|klublar3=→ [[Orlando City B]] (ijara)|isht3=35|gollar3=3|yillar4=2019—2021|klublar4=[[Toronto FC]]|isht4=67|gollar4=8|yillar5=2022-|klublar5=Nottingham Forest|isht5=5|gollar5=0|yillar6=2022-|klublar6=→ [[Toronto FC]] (ijara)|isht6=5|gollar6=0|milliyyillar1=2016|milliyjamoa1=Kanada U23 terma jamoasi|milliyisht1=2|milliygollar1=1|milliyyillar2=2019-|milliyjamoa2=[[Kanada]]|milliyisht2=30&lt;!-- IF YOU UPDATE ANY OF THE STATS HERE, UPDATE THE DATE BELOW AS WELL --&gt;|milliygollar2=1|club-update=27-avgust 2022-yil}}

'''Richmond „Richie“ Mamah Laryea''' ''(talaffuzi: Richmond Richi Mameh Laryi)'' (1995-yil 7-yanvarda tugʻilgan) — kanadalik Oliy Liga futbol klubi Toronto FC uchun [[Himoyachi (futbol)|oʻng qanot]] himoyachisi yoki [[Yarimhimoyachi (futbol)|yarim himoyachisi]] sifatida oʻynaydigan professional [[Futbol|futbolchi]]. Richie Laryea [[Angliya Premer-ligasi|Premer-liganing]] Nottingham Forest klubi va Kanada terma jamoasidan ijaraga olingan.

== Kollejdagi sport faoliyati ==
Kollejdagi karyerasiga qadar Laryea Torontodagi Sigma FC akademiyasi va Dante Aligyeri akademiyasida oʻynagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Sigma FC's Richmond Laryea Signs Generation Adidas Contract with MLS|url=http://www.sigma-sports.net/newsEvents/SigmaFCsRichmondLaryeaSignsGenerationAdidasContractWithMLS.html|nashriyot=[[Sigma FC]]|arxivsana=13-yanvar 2016-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160113201611/http://www.sigma-sports.net/newsEvents/SigmaFCsRichmondLaryeaSignsGenerationAdidasContractWithMLS.html}}&lt;/ref&gt;. Laryea Akron universitetida ikki mavsum davomida kollej futbolida oʻynadi va 2015-yilda kollej kubogi yarim finaliga chiqdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.cleveland.com/sports/college/index.ssf/2015/12/akron_zips_will_take_on_stanfo.html|sarlavha=Akron Zips will take on Stanford on Friday in College Cup 2015 (photos)|ish=[[The Plain Dealer]]|sana=6-dekabr 2015-yil|qaralgan sana=15-yanvar 2016-yil|ism=Elton|muallif=Alexander}}&lt;/ref&gt;. Laryea 2014-yilda Oʻrta Amerika konferensiyasining ikkinchi jamoasiga tayinlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://gozips.com/news/2014/11/13/11_13_2014_5535.aspx?path=msoc|sarlavha=Men's Soccer garners a conference-best seven All-MAC selections|ish=[[Akron Zips]]|sana=13-noyabr 2014-yil|qaralgan sana=30-avgust 2022-yil|arxivsana=30-avgust 2022-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220830132343/https://gozips.com/news/2014/11/13/11_13_2014_5535.aspx?path=msoc}}&lt;/ref&gt; va 2015-yilda Oʻrta Amerika konferensiyasining birinchi jamoasiga tayinlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://gozips.com/news/2015/11/12/11_12_2015_5432.aspx?path=msoc|sarlavha=Zips Garner a League-Best Eight All-MAC Selections|ish=[[Akron Zips]]|sana=12-noyabr 2015-yil}}&lt;/ref&gt;. Richie Laryea 2015-yilda Ontarioning Sigma FC klubida oʻynagan va u yerda Liga All-Star nomini olgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.league1ontario.com/news_article/show/598777|sarlavha=2015 League1 Ontario Men's All-Stars|sana=17-noyabr 2015-yil|ish=[[League1 Ontario]]}}&lt;/ref&gt;. Ikkinchi kurs mavsumidan soʻng Laryea Generation [[Adidas]] bilan shartnoma imzoladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.mlssoccer.com/post/2016/01/07/mls-announces-2016-generation-adidas-class|sarlavha=MLS announces 2016 Generation adidas class, signs Stanford senior defender Brandon Vincent|ish=[[Major League Soccer]]|sana=9-yanvar 2016-yil|qaralgan sana=15-yanvar 2016-yil}}&lt;/ref&gt;.

== Klubdagi faoliyati ==

=== Orlando City ===
Laryea 2016-yilgi MLS SuperDraftning birinchi bosqichida Orlando City tomonidan tanlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.orlandosentinel.com/sports/orlando-city-lions/on-the-pitch/os-orlando-city-akron-richie-laryea-no-7-mls-superdraft-20160114-post.html|sarlavha=Orlando City selects Akron's Richie Laryea with No. 7 pick in MLS SuperDraft|ish=orlandosentinel.com|nashriyot=[[Orlando Sentinel]]|ism=Paul|muallif=Tenorio|sana=14-yanvar 2016-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.toronto.com/community-story/6240863-dante-alighieri-academy-grad-richie-laryea-taken-seventh-in-mls-draft/|sarlavha=Dante Alighieri Academy grad Richie Laryea taken seventh in MLS draft|sana=20-yanvar 2016-yil|ish=North York Mirror|ism=Norm|muallif=Nelson|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220109161618/https://www.toronto.com/community-story/6240863-dante-alighieri-academy-grad-richie-laryea-taken-seventh-in-mls-draft/|arxivsana=2022-01-09|qaralgan sana=2022-08-30}}&lt;/ref&gt;. Richie Laryea 2016-yilning mart oyida „Orlando City B“ga ijaraga berilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.orlandocitysc.com/post/2016/03/25/orlando-city-sc-loan-seven-players-ocb|sarlavha=Orlando City SC Loan Seven Players to OCB|ish=[[Orlando City SC]]|sana=25-mart 2016-yil}}&lt;/ref&gt;.

Ikkinchi mavsumining birinchi yarmini yana bir bor OCBga ijara asosida ham hujumkor, ham himoyachi yarim himoyachi sifatida oʻtkazganidan soʻng&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.themaneland.com/2017/5/16/15645066/richie-laryea-starting-to-prove-himself-in-year-2-for-orlando-city-b|sarlavha=Richie Laryea Starting To Prove Himself in Year 2 for Orlando City B|ism=Austin|muallif=David|ish=The Mane Land|sana=16-may 2017-yil}}&lt;/ref&gt; 2017-yil 25-iyun kuni MLSdagi debyutini oʻtkazgan Laryea, Chikagoga 4:0 hisobida magʻlubiyatga uchraganida [[Kaká|Kakani]] qoʻllab-quvvatladi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.orlandosentinel.com/sports/orlando-city-lions/on-the-pitch/os-sp-orlando-city-soccer-insider-0720-story.html|sarlavha=Richie Laryea excels with Orlando City after stern talk with coach|ism=Alicia|muallif=del Gallo|nashriyot=[[Orlando Sentinel]]|sana=19-iyul 2017-yil|qaralgan sana=30-avgust 2022-yil|arxivsana=31-avgust 2018-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180831214454/http://www.orlandosentinel.com/sports/orlando-city-lions/on-the-pitch/os-sp-orlando-city-soccer-insider-0720-story.html}}&lt;/ref&gt; Laryea 2017-yil 27-sentyabrda Yoshimar Yotunning „New England Revolution“ darvozasiga kiritgan goliga assistentlik qilgan holda MLSdagi ilk assistentini oldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.orlandocitysc.com/post/2017/09/28/game-firsts-orlandos-dominant-win-provides-accolades|sarlavha=A Game of Firsts: Orlando's Dominant Win Provides Accolades|nashriyot=[[Orlando City SC]]|sana=28-sentabr 2017-yil|ism=Austin|muallif=David}}&lt;/ref&gt;. Richie Laryea oʻzining MLSdagi ilk karerasini mavsumning soʻnggi kunida Filadelfiya Unionga safarda boshladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.orlandocitysc.com/post/2017/10/22/orlando-city-falls-philadelphia-season-finale|sarlavha=Orlando City Falls at Philadelphia in Season Finale|nashriyot=[[Orlando City SC]]|sana=22-oktabr 2017-yil}}&lt;/ref&gt;.

2018-yil 27-noyabrda klub uning shartnoma variantidan voz kechganini eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.prosoccerusa.com/mls/orlando-city-sc/orlando-city-2018-contract-options/|sarlavha=Orlando City declines options for eight players after tough 2018 season|nashriyot=Pro Soccer USA|til=inglizcha|sana=27-noyabr 2018-yil|arxivsana=28-noyabr 2018-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20181128075148/https://www.prosoccerusa.com/mls/orlando-city-sc/orlando-city-2018-contract-options/|ism=Jordan|muallif=Culver}}&lt;/ref&gt;.

=== Toronto FC ===
2019-yilning 21-martida Laryea MLSning „Toronto“ klubi bilan shartnoma imzoladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.torontofc.ca/news/toronto-fc-signs-richie-laryea|sarlavha=Toronto FC signs Richie Laryea|ish=[[Toronto FC]]|sana=21-mart 2019-yil|qaralgan sana=21-mart 2019-yil}}&lt;/ref&gt;. Laryea oʻzining Toronto uchun birinchi golini 2019-yil 26-may kuni San-Jose Erkew jamaosiga qarshi oʻz uyida 2:1 hisobida magʻlubiyatga uchratganida&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.sportsnet.ca/soccer/toronto-fc-trending-wrong-direction-loss-san-jose/|sarlavha=Toronto FC trending in wrong direction with loss to San Jose|ish=[[Sportsnet]]|ism=John|muallif=Molinaro|sana=26-may 2019-yil}}&lt;/ref&gt; urdi. Bu ham uning MLSdagi birinchi goli edi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Recap: Laryea bags his first as TFC fall at home|sana=26-may 2019-yil|ism=Charlie|muallif=O'Connor-Clarke|ish=Waking the Red|url=https://www.wakingthered.com/2019/5/26/18640952/toronto-fc-san-jose-earthquakes-mls-game-recap-richie-laryea-highlights|qaralgan sana=2022-08-30|arxivsana=2022-08-13|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220813145339/https://www.wakingthered.com/2019/5/26/18640952/toronto-fc-san-jose-earthquakes-mls-game-recap-richie-laryea-highlights}}&lt;/ref&gt;. Laryea oʻzining birinchi pley-off golini DC Yunaytedga qarshi urdi va keyin Sharqiy konferensiya (MLS) pley-offida gʻalaba qozonish uchun Atlanta Yunaytedni magʻlub etdi. Keyin Laryea va Toronto FC MLS kubogi-2019 finalida Sietl Saunders FCga yutqazishdi. Laryea 2020-yilgi mavsumda Torontoda oʻynab, uni 2020-yilda klubda qoldirishi mumkin edi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.torontofc.ca/post/2019/11/21/toronto-fc-announces-roster-decisions-conclude-2019-season|sarlavha=Toronto FC announces roster decisions to conclude 2019 season|nashriyot=[[Toronto FC]]|sana=21-noyabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;. Laryea oʻz faoliyati natijasida MLSda haftaning eng yaxshi futbolchisi deb topildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.torontofc.ca/post/2020/09/28/laryea-named-mls-player-week|sarlavha=Laryea named MLS Player of the Week|nashriyot=[[Toronto FC]]|sana=28-sentabr 2020-yil}}&lt;/ref&gt;.

=== Nottingham Forest ===
2022-yil 8-yanvarda EFL Championship klubi „Nottingham Forest“ Laryea bilan „Toronto“ klubidan uch yarim yillik shartnoma imzoladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.bbc.com/sport/football/59907565|sarlavha=Richie Laryea: Nottingham Forest sign Canada international full-back|ish=[[BBC Sport]]|sana=8-yanvar 2022-yil}}&lt;/ref&gt;. Oʻzining dastlabki oylarida Forestning oʻyin kungi jamoalarida kamdan-kam maydonga tushganidan soʻng, Laryea 18-aprel kuni „West Bromvich“ga qarshi oʻyinda ikkinchi boʻlimda Djed Spensning oʻrniga zahiradan tushib debyut qildi va yakunda 4:0 hisobida gʻalaba qozondi&lt;ref&gt;{{tweet manbasi|author=[[Nottingham Forest F.C.|Nottingham Forest FC]]|user=NFFC|title=On comes Richie Laryea for his Forest debut, replacing Spence Let's go, Richie #NFFC 3-0 #WBA|date=18-aprel 2022-yil|access-date=18-aprel 2022-yil}}&lt;/ref&gt;.

2022-yil avgustida Richie Laryea 2023-yil iyun oyi oxirigacha „Toronto“ klubiga ijara asosida qaytdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.cbc.ca/sports/soccer/mls/toronto-fc-richie-laryea-mls-august-4-1.6541979|sarlavha=Toronto FC moves to bring Richie Laryea back on loan deal after stint in England|sana=4-avgust 2022-yil|ish=[[CBC Sports]]|ism=Neil|muallif=Davidson}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.sportsnet.ca/soccer/article/toronto-fc-completes-two-side-deals-to-seal-richie-laryeas-return-on-loan/|sarlavha=Toronto FC completes two side deals to seal Richie Laryea's return on loan|sana=5-avgust 2022-yil|ish=[[Sportsnet]]}}&lt;/ref&gt;.

== Xalqaro maydondagi faoliyati ==
2016-yilning may oyida Laryea Kanadaning U23 terma jamoasiga Gayana va Grenadaga qarshi [[Oʻrtoqlik uchrashuvi|oʻrtoqlik oʻyinlariga chaqirildi]]&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://sirc.ca/news/canada-announces-roster-for-caribbean-tour/|sarlavha=Canada announces roster for Caribbean tour|ish=SIRC}}&lt;/ref&gt;. Gayanaga qarshi oʻyinda Laryea gol urdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://canadasoccer.com/canada-m23-defeat-guyana-as-part-of-jubilee-celebration-p159523|ish=[[Canadian Soccer Association]]|arxivsana=1-avgust 2017-yil|sarlavha=L’équipe U-23 gagne face à Guyana|til=fransuzcha|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170801040743/https://canadasoccer.com/canada-m23-defeat-guyana-as-part-of-jubilee-celebration-p159523}}&lt;/ref&gt;.

Laryea kattalar jamoasiga birinchi chaqiruvini 2019-yil 26-avgust kuni Kubaga qarshi CONCACAF [[Millatlar ligasi|Millatlar Ligasining]] ikkita oʻyiniga oldi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.mlssoccer.com/post/2019/08/28/canada-names-24-man-roster-concacaf-nations-league-tilts-vs-cuba|sana=August 28, 2019|sarlavha=Canada names 24-man roster for Concacaf Nations League tilts vs. Cuba|ism=Dylan|muallif=Butler|ish=[[Major League Soccer]]|qaralgan sana=16-may 2020-yil}}&lt;/ref&gt; Richie Laryea 2019-yil 7-sentyabrda oʻtkazilgan birinchi oʻyinda debyut qilgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://canpl.ca/article/canada-cuba-4-talking-points-for-2nd-nations-league-tilt|sarlavha=Canada-Cuba: 4 talking points for 2nd Nations League tilt|sana=7-sentabr 2019-yil|ism=Marty|muallif=Thompson|ish=[[Canadian Premier League]]|qaralgan sana=16-may 2020-yil}}&lt;/ref&gt; 2021-yil 25-mart kuni Laryea Kanada terma jamoasining 2022-yilgi Jahon chempionati saralash bosqichidagi birinchi oʻyinida Bermuda ustidan 5:1 hisobida gʻalaba qozongan holda Kanada terma jamoasi uchun birinchi golini urdi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.tsn.ca/cyle-larin-alphonso-davies-combine-to-help-canada-down-bermuda-in-world-cup-qualifier-1.1613675|sarlavha=Larin, Davies combine to help Canada down Bermuda in World Cup qualifier|nashriyot=[[The Sports Network|TSN]]|sana=25-mart 2021-yil}}&lt;/ref&gt;

2021-yil iyun oyida Laryea Kanadaning 2021-yilgi CONCACAF Oltin Kubogi uchun 60 kishilik dastlabki tarkibiga kiritildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.tsn.ca/canada-names-60-man-preliminary-roster-for-next-month-s-gold-cup-1.1656962|sana=June 18, 2021|sarlavha=Davies, David highlight Canada's preliminary roster for Gold Cup|ish=[[The Sports Network|TSN]]|ism=Neil|muallif=Davidson}}&lt;/ref&gt; 1-iyul kuni Richie Laryea 23 kishilik yakuniy tarkibga kiritildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.canadasoccer.com/news/canada-soccer-announces-2021-concacaf-gold-cup-roster/|sarlavha=Canada Soccer Announces 2021 CONCACAF Gold Cup Roster|ish=[[Canadian Soccer Association]]|sana=1-iyul 2021-yil}}&lt;/ref&gt;.

== Shaxsiy hayoti ==
Laryea ganalik&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.mlssoccer.com/post/2016/01/10/10-things-about-richie-laryea-his-love-toronto-his-mom-and-yes-drake|sarlavha=10 Things About Richie Laryea: His love for Toronto, his mom, and, yes, Drake|ism=Arielle|muallif=Castillo|nashriyot=[[Major League Soccer]]|sana=10-yanvar 2016-yil|qaralgan sana=16-may 2020-yil}}&lt;/ref&gt;. Uning ukasi Reggi Laryea yarim professional Vogan Azzurri jamoasida futbol oʻynaydi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.league1ontario.com/roster_players/48219384?subseason=678567|nashriyot=[[League1 Ontario]]|qaralgan sana=14-sentabr 2021-yil|sarlavha=Vaughan Azzurri roster|arxivsana=2021-09-15|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210915005853/https://www.league1ontario.com/roster_players/48219384?subseason=678567}}&lt;/ref&gt;.

== Faoliyat statistikasi ==

=== Klub ===
{{Updated|2022-yil 27-avgust holati| &lt;ref&gt;{{soccerway|richie-laryea/437556}}&lt;/ref&gt;}}
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+Klub statistikasi
! rowspan=&quot;2&quot; |Klub
! rowspan=&quot;2&quot; |Mavsum
! colspan=&quot;3&quot; |Liga
! colspan=&quot;2&quot; |Milliy kubok
! colspan=&quot;2&quot; |Mintaqaviy
! colspan=&quot;2&quot; |Boshqa
! colspan=&quot;2&quot; |Umumiy
|-
!Diviziya
!Oʻyinlar
!Gollar
!Oʻyinlar
!Gollar
!Oʻyinlar
!Gollar
!Oʻyinlar
!Gollar
!Oʻyinlar
!Gollar
|-
|Sigma FC
|2015
|League1 Ontario
|9
|5
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|3{{Efn|Appearances in League1 Ontario League Cup}}
|2
|12
|7
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |Orlando City B
|2016
| rowspan=&quot;2&quot; |USL
|23
|0
| colspan=&quot;2&quot; |-
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|23
|0
|-
|2017
|12
|3
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|12
|3
|-
! colspan=&quot;2&quot; |Umumiy
!35
!3
! colspan=&quot;2&quot; |—
! colspan=&quot;2&quot; |—
! colspan=&quot;2&quot; |—
!35
!3
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |Orlando City
|2017
| rowspan=&quot;2&quot; |MLS
|12
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|12
|0
|-
|2018
|9
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|9
|0
|-
! colspan=&quot;2&quot; |Umumiy
!21
!0
! colspan=&quot;2&quot; |—
! colspan=&quot;2&quot; |—
! colspan=&quot;2&quot; |—
!21
!0
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |Toronto FC
|2019
| rowspan=&quot;3&quot; |MLS
|20
|1
|4
|0
| colspan=&quot;2&quot; |-
|4{{Efn|Appearances in [[MLS Cup Playoffs]]}}
|1
|28
|2
|-
|2020
|20{{Efn|Includes two appearances and one goal in the [[MLS is Back Tournament]] group stage}}
|4
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|2{{Efn|One appearance in MLS is Back Tournament knockout stage, one appearance in MLS Cup Playoffs}}
|0
|22
|4
|-
|2021
|27
|3
|3
|0
|3{{Efn|Appearances in [[CONCACAF Champions League]]}}
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
|33
|3
|-
! colspan=&quot;2&quot; |Umumiy
!67
!8
!7
!0
!3
!0
!6
!1
!83
!9
|-
|Nottingham Forest
|2021-22
|Chempionat
|5
|0
|0
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
|0
|0
|5
|0
|-
|Toronto FC (ijara)
|2022
|MLS
|5
|0
| colspan=&quot;2&quot; |-
| colspan=&quot;2&quot; |-
|0
|0
|5
|0
|-
! colspan=&quot;3&quot; | Umumiy
!142
!16
!7
!0
!3
!0
!9
!3
!161
!19
|}

=== Xalqaro ===
{{Updated|2022-yil 27-avgust holati}}&lt;ref&gt;{{Canada Soccer player|id=4088}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+Terma jamoa va yil boʻyicha oʻyinlar va gollar
! Milliy terma jamoa
! Yil
! Oʻyinlar
! Gollar
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | Kanada
| 2019
| 4
| 0
|-
| 2020
| 2
| 0
|-
| 2021
| 16
| 1
|-
| 2022
| 8
| 0
|-
! colspan=&quot;2&quot; | Jami
! 30
! 1
|}

==== Xalqaro goli ====

: ''2021-yil 25-mart holatiga koʻra.'' ''Ballar va natijalar birinchi navbatda Kanadaning gollari roʻyxatini koʻrsatadi, ballar ustuni har bir Laryea golidan keyin ochkoni koʻrsatadi.''

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+Richi Laryea tomonidan kiritilgan xalqaro gollar roʻyxati
! scope=&quot;col&quot; | Yoʻq.
! scope=&quot;col&quot; | Sana
! scope=&quot;col&quot; | Manzil
! scope=&quot;col&quot; | Raqib
! scope=&quot;col&quot; | Hisob
! scope=&quot;col&quot; | Natija
! scope=&quot;col&quot; | Musobaqa
|-
| align=&quot;center&quot; | 1
| 25-mart, 2021-yil
| [[Exploria Stadium]], [[Orlando (Florida)|Orlando]], AQSH
|{{Fb|BER}}
| align=&quot;center&quot; | 3-0
| align=&quot;center&quot; | 5-1
| 2022 FIFA Jahon chempionati saralashi
|}

== Yutuqlari ==
'''Toronto FC'''

* Sharqiy konferensiya chempionati (pley-off): 2019&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=30-oktabr 2019-yil |title=Toronto FC advances to MLS Cup final after win over Atlanta United FC |publisher=[[Sportsnet]] |url=https://www.sportsnet.ca/soccer/toronto-fc-advances-mls-cup-final-win-atlanta-united-fc/ |access-date=31-oktabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;

'''Nottingham oʻrmoni'''

* EFL chempionati pley-off bosqichi: 2022-yil

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==

* Richie Laryea at Soccerway
* Richie Laryea at the Canadian Soccer Association

== Izholar ==
{{manbalar|group=lower-alpha}}

[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Kanadalik erkak futbolchilar]]</text>
      <sha1>p9rjw6y0v8c8im2t0fvtcwzp6fr2nqs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Scotland Yard</title>
    <ns>0</ns>
    <id>785007</id>
    <revision>
      <id>6328039</id>
      <parentid>6162396</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T10:21:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328039</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17979" sha1="mgzc8j4eh92lfiuj3u7ztezenk01nnj" xml:space="preserve">{{Bino bilgiqutisi
| name             = Scotland Yard
| native_name      = New Scotland Yard
| native_name_lang = 
| former_names     = 
| alternate_names  = 
| awards           = 
| image            = New Scotland Yard sign.jpg
| image_alt        = &lt;!-- or | alt = --&gt;
| image_size       = 
| caption          = Viktoriya qirg'og'idagi [[Nyu Scotland-Yard]] binosi tashqarisidagi ramziy belgi, [[Vestminster shahri]].&lt;!-- or | caption = --&gt;
| location         = 
| address          = * (1829–1890) 4 Whitehall Place, [[Sent Jeyms]], [[Vestminster shahri]]&lt;br/&gt;
* (1890–1967) Norman Shou binolari, [[Viktoriya qirgʻogʻi]], [[Viktoriya, London|Viktoriya]], [[Vestminster shahri]]
* (1967–2016) 8-10 [[Brodvey, London|Brodvey]], [[Vestminster shahri]]
* (2016 yildan hozirgacha) [[Yangi Skotland-Yard (bino)|Yangi Skotland-Yard]], [[Viktoriya Embankment]], [[Viktoriya, London|Viktoriya]], [[Vestminster shahri]]
| location_town    = [[Vestminster shahri]], [[Katta London]]&lt;!-- or | location_town       =  --&gt;
| location_country = 
| coordinates      = &lt;!-- {{coord|latitude|longitude|type:landmark|display=inline,title}} --&gt;
| altitude =
| status =
| groundbreaking_date =
| start_date =
| stop_date =
| completion_date =
| opened_date =
| inauguration_date =
| demolition_date = &lt;!-- or | destruction_date    = --&gt;
| architect =
| landlord =
| owner =
| cost =
| floor_area =
| top_floor =
| floor_count =
| parking =
| public_transit =
| embed =
| embedded =
| references =
| map_type =
| map_alt =
| map_caption =
| map_dot_label =
| map_dot_mark =
| relief =
| building_type =
| architectural_style =
| structural_system =
| client =
| current_tenants =
| height =
| architectural =
| tip =
| antenna_spire =
| roof =
| observatory =
| other_dimensions =
| elevator_count =
| architecture_firm =
| structural_engineer =
| services_engineer =
| civil_engineer =
| other_designers =
| quantity_surveyor =
| main_contractor =
| designations =
| ren_architect =
| renovation_date =
| ren_awards =
| ren_firm =
| ren_cost =
| ren_str_engineer =
| ren_serv_engineer =
| ren_civ_engineer =
| ren_oth_designers =
| ren_qty_surveyor =
| ren_engineer =
| ren_contractor =
| logo =
| logo_size =
| logo_alt =
| logo_caption =
| map_size =
| etymology =
| classification =
| closing_date =
| affiliation =
| cancelled =
| topped_out =
| topped_out_date =
| namesake =
| relocated_date =
| diameter =
| circumference =
| weight =
| material =
| size =
| grounds_area =
| developer =
| engineer =
| known_for =
| rooms = &lt;!-- or | unit_count          = --&gt;
| website = &lt;!-- {{URL|example.com}} --&gt;
| footnotes =
}}

'''Scotland Yard''' (rasmiy nomi '''Nyu Scotland Yard''') — Londonning 32 ta tumanlarida politsiya nazorati uchun mas’ul boʻlgan hududiy politsiya kuchlari hisoblangan Metropolitan politsiyasining shtab-kvartirasi. Uning nomi Buyuk Scotland Yard deb nomlangan koʻchada, 4 Whitehall Pleysda joylashgan Metropolitan politsiyasining dastlabki shtab-kvartirasining joylashgan joyi nomidan olingan&lt;ref name=&quot;definition1&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.met.police.uk/history/definition.htm|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130703105844/http://www.met.police.uk/history/definition.htm|arxivsana=2013-07-03|sarlavha=Metropolitan Police Service – History of the Metropolitan Police Service|nashriyot=Met.police.uk|kirish sanasi=22 March 2017}}&lt;/ref&gt;. ScotlandYardning kirish joyi politsiya boʻlimining umumiy kirish eshigiga aylangan va vaqt oʻtishi bilan koʻcha va Metropolitan politsiyasi sinonimga aylandi. ''[[The New York Times]]'' 1964-yilda Wall Street oʻz nomini Nyu-Yorkning moliyaviy okrugiga berganidek, Scotland Yard [[London|Londondagi]] politsiya faoliyati nomiga aylandi, deb yozgan&lt;ref name=&quot;Farnsworth&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Farnsworth |first=Clyde H. |date=15 May 1964 |title=Move is planned by Scotland Yard |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/1964/05/15/move-is-planned-by-scotland-yard.html |access-date=3 December 2015}}&lt;/ref&gt;.

Politsiya kuchlari 1890-yilda Buyuk Scotland Yarddan Viktoriya qirgʻogʻidagi yangi qurilgan binoga koʻchib oʻtgan va yangi shtab-kvartira uchun „Nyu Scotland Yard“ nomi qabul qilindi&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|title=The Story of Soho: The Windmill Years 1932-1964|url=https://archive.org/details/storyofsohohcwin0000mike|isbn=978-1-445-60684-2|page=[https://archive.org/details/storyofsohohcwin0000mike/page/104 104]|last=Hutton|first=Mike|date=15 March 2012}}&lt;/ref&gt;. Qoʻshni bino 1906-yilda qurib bitkazilgan. Uchinchi bino 1940-yilda qoʻshilgan. 1967-yilda Metropolitan Politsiya Xizmati (MPS) oʻz shtab-kvartirasini uch binodan iborat majmuadan Viktoriyaning Brodveydagi baland, yangi qurilgan binoga koʻchirdi. 2013-yil yozida kuchlar Nyu-Scotland Yardning oldingi joyining uchinchi binosi (1890-1967) boʻlgan Curtis yashil binosiga koʻchishi va shtab-kvartiraning nomi Scotland Yard deb oʻzgartirilishi eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=20 May 2013 |title=New Metropolitan Police HQ announced as Curtis Green Building |work=[[BBC News]] |url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-england-london-22593003 |access-date=22 May 2013}}&lt;/ref&gt;. 2016-yil noyabr oyida MPS „Yangi Scotland Yard“ nomini olishda davom etadigan yangi bosh qarorgohiga koʻchib oʻtdi&lt;ref name=&quot;MetroPoliceStaffMove&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Bullen |first=Jamie |date=1 November 2016 |title=Metropolitan Police staff move out of New Scotland Yard after 49 years |work=Evening Standard |url=https://www.standard.co.uk/news/london/metropolitan-police-staff-move-out-of-new-scotland-yard-after-49-years-a3384081.html |access-date=12 November 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;RoyalOpeningPostponed&quot;&gt;The words „New Scotland Yard“ (in tall letters) can be seen in a photograph of the front of the building, atop the glass entrance at the base of the facade. {{Veb manbasi|sarlavha=Royal opening of new Met Police HQ postponed following London terrorist attack: The Queen and Duke of Edinburgh were due to visit New Scotland Yard today|ism=Salina|muallif=Patel|sana=23 March 2017|ish=getwestlondon.co.uk|nashriyot=Trinity Mirror Southern|url=http://www.getwestlondon.co.uk/news/west-london-news/royal-opening-new-met-police-12785346|kirish sanasi=2017-03-23}}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
Metropolitan politsiya xizmati Katta Londonda huquqni muhofaza qilish uchun mas’uldir. London shahri politsiyasi tomonidan qoʻriqlanadigan London shahrining katta hududi va Britaniya transport politsiyasi zimmasida boʻlgan [[London metropoliteni|London metrosi]] va milliy temir yoʻl tarmoqlari bundan mustasno.

=== 4 Whitehall joyi ===
[[Fayl:PublicCarriageOffice.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e4/PublicCarriageOffice.jpg/220px-PublicCarriageOffice.jpg|thumb| Asl Scotland Yard (chapda, soat bilan) va jamoat transporti idorasi (oʻngda)]]
[[Fayl:Old_&quot;New_Scotland_Yard&quot;,_Westminster_-_geograph.org.uk_-_1600086.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/37/Old_%22New_Scotland_Yard%22%2C_Westminster_-_geograph.org.uk_-_1600086.jpg/220px-Old_%22New_Scotland_Yard%22%2C_Westminster_-_geograph.org.uk_-_1600086.jpg|thumb| Original New Scotland Yard, hozir Norman Shaw Buildings deb ataladi. Oʻng tomonda 2016-yil noyabr oyida Yangi Scotland Yardga aylangan Kertis yashil binosi joylashgan.]]
Metropolitan politsiyasi Robert Peel tomonidan 1829-yilda parlament tomonidan qabul qilingan Metropolitan politsiyasi toʻgʻrisidagi qonunni amalga oshirish uchun tashkil etilgan&lt;ref name=&quot;definition1&quot;/&gt;. Peel Eugène-Fransua Vidocq yordamida yangi politsiya shtab-kvartirasi uchun Whitehall Placedagi joyni tanladi. Birinchi ikki komissar Charlz Rouen va Richard Meyn turli politsiya xodimlari bilan birga binoni egallab olishdi. Ilgari 4 Whitehall Place xususiy uyi ({{Coord|51.50598|-0.12609|region:GB_scale:2000|display=inline|name=Original Scotland Yard - 4 Whitehall Place}}) Buyuk Scotland Yard deb nomlangan koʻchada joylashdi.

Ushbu bino 2015-yilda gipermarketlar operatori Lulu Group International tomonidan sotib olingan va 2019-yil dekabr oyida ochilgan Hyatt tomonidan boshqariladigan hashamatli mehmonxonaga aylantirilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.standard.co.uk/insider/new-great-scotland-yard-hotel-a4308561.html|sarlavha=First look: Scotland Yard hotel opens after revamp|muallif=Ackerman|ism=Naomi|sana=2019-12-09|ish=[[Evening Standard]]|kirish sanasi=2020-02-08}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.hyatt.com/en-US/hotel/england-united-kingdom/great-scotland-yard/lhrub|sarlavha=Great Scotland Yard Hotel|nashriyot=[[Hyatt]]|kirish sanasi=2020-02-08|arxivsana=2020-01-29|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200129171320/https://www.hyatt.com/en-US/hotel/england-united-kingdom/great-scotland-yard/lhrub}}&lt;/ref&gt;.

=== Viktoriya qirgʻogʻi ===
1887-yilga kelib, Metropolitan politsiyasining shtab-kvartirasi 4-Whitehall Placedan bir nechta qoʻshni manzillarga, jumladan 3, 5, 21 va 22-Whitehall Placega kengaytirilgan&lt;ref name=&quot;definition1&quot;/&gt;. Keyinchalik meʼmor Richard Norman Shou tomonidan ishlab chiqilgan yangi bosh qarorgoh qurildi ({{Coord|51.50222|-0.12463|region:GB_scale:2000|display=inline|name=New Scotland Yard - Norman Shaw North Building (second location)}}). Bu Bino Viktoriya qirgʻogʻida, [[Temza|Temza daryosiga]] qaraydigan, hozirgi Mudofaa vazirligi shtab-kvartirasidan janubda joylashgan. 1888-yilda yangi bino qurilishi paytida ishchilar ayol kishining boʻlingan tanasini topdilar. „Whitehall siri“ deb nomlanuvchi bu ish hech qachon ochilmagan. 1890-yilda politsiya shtab-kvartirasi Yangi Scotland Yard deb nomlangan yangi joyga koʻchib oʻtdi. Bu vaqtga kelib, Metropolitan politsiyasi dastlabki 1000 zobitdan 13 000 nafargacha koʻpaydi va koʻproq maʼmuriy xodimlar va kattaroq shtab-kvartiraga muhtoj edi. Quvvatning hajmi va mas’uliyatining yanada ortishi koʻproq maʼmurlar va boʻsh joyni talab qilgan. Shu sababli, 1906 va 1940-yillarda yangi binolar qurib bitkazildi, shuning uchun Nyu-Scotland Yard uchta bino majmuasiga aylandi ({{Coord|51.50183|-0.12446|region:GB_scale:2000|display=inline|name=Norman Shaw South Building (extension to New Scotland Yard)}}). Birinchi ikkita bino endi Norman Shaw binolari sifatida roʻyxatga olingan bino hisoblanadi.

4-Uaytxoll-pleydagi asl bino hali ham Buyuk Scotland yardida orqa eshikli kirish joyiga ega. Baʼzi Metropolitan politsiyasining boʻlimi uchun fliallar hali ham birinchi shtab-kvartiradan koʻcha roʻparasida, Buyuk Scotland Yard 7-da joylashgan.

=== 10 Brodvey ===
[[Fayl:New_Scotland_Yard,_Broadway.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e6/New_Scotland_Yard%2C_Broadway.jpg/170px-New_Scotland_Yard%2C_Broadway.jpg|thumb| Viktoriya koʻchasidagi sobiq New Scotland Yard binosi]]
Metropolitan politsiyasining shtab-kvartirasi 1967-yilda 8-10 Broadwayga, Viktoriya koʻchasi bilan chegaradosh joyda qurilgan yangi binoga koʻchirilgan.

2008-yilda Metropolitan politsiya boshqarmasi (MPA) 120 million funt sterlingga 10 Broadwayning bepul mulkini sotib oldi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Justin Davenport |date=30 October 2012 |title=Metropolitan Police to sell New Scotland Yard |work=Evening Standard |url=https://www.standard.co.uk/news/london/metropolitan-police-to-sell-new-scotland-yard-8252711.html |access-date=26 May 2013}}&lt;/ref&gt;.

10 Broadway 2014-yil dekabr oyida Abu-Dabi moliyaviy guruhiga 370 million funt sterlingga sotilgan va oltita binodan iborat aralash foydalanish uchun qayta qurish rejalari 2016-yil fevral oyida tasdiqlangan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Curry |first=Rhiannon |date=24 February 2016 |title=Green light to demolish New Scotland Yard to make way for flats |work=[[The Daily Telegraph]] |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/business/2016/02/24/green-light-to-demolish-new-scotland-yard-to-make-way-for-flats/ |url-status=live |url-access=subscription |access-date=24 March 2020 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/business/2016/02/24/green-light-to-demolish-new-scotland-yard-to-make-way-for-flats/ |archive-date=11 January 2022}}&lt;/ref&gt;. 2016-yil 31-oktabrda ko‘chirish tugallangandan so‘ng, mulk huquqi MPAdan Abu-Dabi moliyaviy guruhiga rasman o‘tkazilgan&lt;ref name=&quot;MetroPoliceStaffMove&quot;/&gt;, bino oʻsha yilning oxirida buzib tashlangan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Rowlinson |first=Liz |date=18 October 2019 |title=Prime property buyers return to Westminster |work=[[Financial Times]] |location=London |url=https://www.ft.com/content/1db2c99a-ee79-11e9-a55a-30afa498db1b |access-date=24 March 2020}}&lt;/ref&gt;.

=== Joriy joylashuv ===
 
[[Fayl:New_Scotland_Yard_¦_Embankment_Chic_%3F_(33219232590).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e3/New_Scotland_Yard_%C2%A6_Embankment_Chic_%3F_%2833219232590%29.jpg/220px-New_Scotland_Yard_%C2%A6_Embankment_Chic_%3F_%2833219232590%29.jpg|left|thumb| Yangi Scotland Yardning hozirgi joyi, ilgari Kertis yashil binosi]]
2013-yil may oyida Metropolitan politsiyasi Brodveydagi Yangi Scotland Yard binosi sotilishini va politsiya boʻlimi bosh qarorgohi Viktoriya qirgʻogʻidagi Kertis yashil binosiga koʻchirilishini tasdiqladi. 2015-yilda Metropolitan politsiyasi unga koʻchib oʻtishidan oldin arxitektorlar uchun binoni qayta loyihalash tanlovini eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=20 May 2013 |title=Met confirms Scotland Yard to be sold |work=[[The Australian]] |url=http://www.theaustralian.com.au/news/breaking-news/met-confirms-scotland-yard-to-be-sold/story-fn3dxix6-1226647232424 |access-date=26 May 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140201155404/http://www.theaustralian.com.au/news/breaking-news/met-confirms-scotland-yard-to-be-sold/story-fn3dxix6-1226647232424 |archive-date=2014-02-01 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. Bu bino ilgari hududiy politsiya shtab-kvartirasi joylashgan va original Nyu-Scotland Yardga (Norman Shou Shimoliy binosi) tutashgan.
[[Fayl:New_Scotland_Yard_sign_3.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0e/New_Scotland_Yard_sign_3.jpg/170px-New_Scotland_Yard_sign_3.jpg|thumb| Aylanadigan belgi]]
2015-yil dekabr oyida Curtis Green binosining tashqi koʻrinishidagi qurilish ishlari yakunlandi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Spendelow |first=Nathan |date=1 December 2016 |title=New Met HQ officially completed, with police to move in by end of next year |work=Get West London |url=http://www.getwestlondon.co.uk/news/west-london-news/new-met-hq-officially-completed-10531046 |access-date=12 November 2016}}&lt;/ref&gt;. 2016-yil 31-oktabrda Metropolitan politsiyasi xodimlari Broadway 10-da joylashgan binoni tark etib, yangi bosh qarorgohiga ko‘chib o‘tishdi&lt;ref name=&quot;MetroPoliceStaffMove&quot;/&gt;. Yangi Scotland Yard binosi 2017-yil 23-martda qirolicha [[Elizabeth II|Yelizaveta II]] tomonidan ochilishi kerak edi, biroq oʻsha kuni Vestminsterda sodir boʻlgan terroristik hujum tufayli qirollik oilasi ochilish qoldirilishini eʼlon qildi&lt;ref name=&quot;RoyalOpeningPostponed&quot;/&gt;. Ochilish marosimi 2017-yil 13-iyulda qayta tashkil etildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.standard.co.uk/news/london/queen-views-bomb-disposal-robot-at-opening-of-new-met-police-headquarters-a3587271.html|sarlavha=The Queen comes face-to-face with bomb disposal robot and arsenal of weapons on tour of Scotland Yard's new HQ|muallif=Grafton-Green|ism=Patrick|sana=2017-07-13|ish=Evening Standard|kirish sanasi=2020-02-08}}&lt;/ref&gt;. Oʻzidan oldingi uchta muzey singari, u 1874-yilda asos solingan Metʼs Jinoyat muzeyiga (ilgari Qora muzey sifatida tanilgan), jamoatchilikka ochiq boʻlmagan jinoiy yodgorliklar toʻplamiga ega.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://content.met.police.uk/Article/The-Crime-Museum/1400015334971/1400015334971|arxivurl=https://web.archive.org/web/20161224031155/http://content.met.police.uk/Article/The-Crime-Museum/1400015334971/1400015334971/|sarlavha=The Crime Museum|nashriyot=Metropolitan Police|arxivsana=2016-12-24|kirish sanasi=22 March 2017}}&lt;/ref&gt;

== Ommaviy madaniyat ==
Scotland Yard Viktoriya davridan beri kitoblarda, filmlarda, televidenieda va hokazolarda paydo boʻlgan. U Jek Ripper va [[Sherlock Holmes|Sherlok Xolmsning]] hikoyalarida aks etgan&lt;ref&gt;Begg, ''Jack the Ripper: The Definitive History'', p. 205; Evans and Rumbelow, pp. 84-85&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Sherlock Holmes and Dr Watson in the 21st century: it's elementary |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/tv-and-radio/2010/mar/21/sherlock-holmes-modern-london |access-date=21 August 2022}}&lt;/ref&gt;. [[Monty Python|Monty Pythonning]] 1969-yildagi „Dunyodagi eng kulgili hazil“ eskizida Grem Chapman kulib oʻlishdan oldin hazil bilan uydan chiqib ketayotgan Scotland Yard inspektori rolini oʻynagan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Monty Python's 10 funniest sketches |work=The Telegraph |url=https://www.telegraph.co.uk/comedy/what-to-see/monty-pythons-10-funniest-sketches/ |access-date=9 September 2019}}&lt;/ref&gt;.

* Whitehall 1212 — koʻp yillar davomida Scotland Yardning asosiy davlat telefon raqami
* Sakurada darvozasi (Sakuradamon) ― [[Tokio]] imperator saroyidagi darvozalardan biri, u Tokio Metropolitan politsiya departamenti (TMPD) uchun [[Metonimiya|metonim]] sifatida ishlatiladi.
* [[Birlashgan Qirollik]], tojga qaramlik va Britaniyaning chet el hududlaridagi huquqni muhofaza qilish idoralari roʻyxati

== Manbalar ==
&lt;references responsive=&quot;1&quot;&gt;&lt;/references&gt;

== Havolalar ==

* [https://www.met.police.uk/police-forces/metropolitan-police/areas/about-us/about-the-met/structure/ Metropolitan politsiya boʻlimlari] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200811224245/https://www.met.police.uk/police-forces/metropolitan-police/areas/about-us/about-the-met/structure/ |date=2020-08-11 }}
* Blumberg, Jess. [http://www.smithsonianmag.com/history-archaeology/world-history/10112406.html „Scotland Yardning qisqacha tarixi“], Smithsonian.com, 2007-yil 28-sentabr

[[Turkum:Politsiya]]
[[Turkum:Huquqni himoya qilish idoralari]]</text>
      <sha1>mgzc8j4eh92lfiuj3u7ztezenk01nnj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Foydalanuvchi:Mirishkorlik</title>
    <ns>2</ns>
    <id>787006</id>
    <revision>
      <id>6328081</id>
      <parentid>4049246</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T11:28:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mirishkorlik</username>
        <id>75661</id>
      </contributor>
      <origin>6328081</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12413" sha1="itauc21i629crp8xwo1o2encnyrceee" xml:space="preserve">
&lt;div class=&quot;notheme&quot; style=&quot;font-family:'Segoe UI',Roboto,Helvetica,Arial,sans-serif;color:#202122;&quot;&gt;

&lt;!-- ===================== HEADER ===================== --&gt;
&lt;div style=&quot;background:linear-gradient(135deg,#102a43 0%,#185a72 50%,#287c8e 100%);border-radius:18px;padding:30px 18px;text-align:center;box-shadow:0 6px 18px rgba(0,0,0,0.20);margin-bottom:18px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:2.6em;font-weight:700;letter-spacing:1px;color:#ffffff;line-height:1.2;&quot;&gt;Mirishkorlik&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:1.08em;color:#c8f1ee;margin-top:8px;&quot;&gt;Tarixchi &amp;nbsp;·&amp;nbsp; Vikimediachi &amp;nbsp;·&amp;nbsp; Ochiq bilimlar targ‘ibotchisi&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:18px;&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;display:inline-block;margin:4px;padding:7px 14px;background:rgba(255,255,255,0.15);border:1px solid rgba(255,255,255,0.35);border-radius:22px;color:#ffffff;font-size:0.95em;&quot;&gt;📝 2022-yil iyuldan beri&lt;/span&gt;
&lt;span style=&quot;display:inline-block;margin:4px;padding:7px 14px;background:rgba(255,255,255,0.15);border:1px solid rgba(255,255,255,0.35);border-radius:22px;color:#ffffff;font-size:0.95em;&quot;&gt;📚 O‘zbekcha Vikipediya&lt;/span&gt;
&lt;span style=&quot;display:inline-block;margin:4px;padding:7px 14px;background:rgba(255,255,255,0.15);border:1px solid rgba(255,255,255,0.35);border-radius:22px;color:#ffffff;font-size:0.95em;&quot;&gt;🌍 Vikimedia loyihalari&lt;/span&gt;
&lt;span style=&quot;display:inline-block;margin:4px;padding:7px 14px;background:rgba(255,255,255,0.15);border:1px solid rgba(255,255,255,0.35);border-radius:22px;color:#ffffff;font-size:0.95em;&quot;&gt;📖 Tarix va madaniyat&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;!-- ===================== ABOUT ME ===================== --&gt;
&lt;div style=&quot;margin-bottom:18px;background:#ffffff;border:1px solid #e2e8f0;border-radius:16px;box-shadow:0 3px 10px rgba(0,0,0,0.08);overflow:hidden;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;background:linear-gradient(90deg,#f97316,#ec4899);padding:14px 18px;color:#ffffff;font-size:1.35em;font-weight:700;&quot;&gt;✨ Men haqimda&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:16px;display:flex;flex-wrap:wrap;gap:12px;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;flex:1 1 180px;box-sizing:border-box;text-align:center;padding:16px 10px;background:#eef2ff;border:1px solid #c7d2fe;border-radius:14px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:2.2em;&quot;&gt;📜&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:700;font-size:1.05em;color:#4338ca;margin-top:6px;&quot;&gt;Qurbon Jo‘rayev&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:0.85em;color:#64748b;margin-top:4px;&quot;&gt;Tarixchi&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;flex:1 1 180px;box-sizing:border-box;text-align:center;padding:16px 10px;background:#fdf2f8;border:1px solid #fbcfe8;border-radius:14px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:2.2em;&quot;&gt;🌐&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:700;font-size:1.05em;color:#be185d;margin-top:6px;&quot;&gt;Vikimediachi&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:0.85em;color:#64748b;margin-top:4px;&quot;&gt;Erkin bilimlar rivoji yo‘lida&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;flex:1 1 180px;box-sizing:border-box;text-align:center;padding:16px 10px;background:#ecfeff;border:1px solid #a5f3fc;border-radius:14px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:2.2em;&quot;&gt;🏛️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:700;font-size:1.05em;color:#0e7490;margin-top:6px;&quot;&gt;Tarixiy tadqiqotlar&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:0.85em;color:#64748b;margin-top:4px;&quot;&gt;O‘zbekiston tarixi va jamiyat&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;flex:1 1 180px;box-sizing:border-box;text-align:center;padding:16px 10px;background:#f0fdf4;border:1px solid #bbf7d0;border-radius:14px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:2.2em;&quot;&gt;💡&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:700;font-size:1.05em;color:#15803d;margin-top:6px;&quot;&gt;Ochiq bilimlar&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:0.85em;color:#64748b;margin-top:4px;&quot;&gt;Bilimlarni raqamli muhitda kengaytirish&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0 16px 16px;line-height:1.7;&quot;&gt;
Men Qurbon Jo‘rayev, O‘zbekcha Vikipediyada &lt;b&gt;Mirishkorlik&lt;/b&gt; taxallusi ostida faoliyat yuritaman. Tarix, o‘zbek tili va madaniyati, ochiq bilimlar hamda bilimlarni raqamlashtirish masalalariga qiziqaman. Vikimedia loyihalari orqali o‘zbek tilidagi erkin va ishonchli bilimlar hajmini kengaytirishga hissa qo‘shishni maqsad qilganman.
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;!-- ===================== WIKIMEDIA ACTIVITIES ===================== --&gt;
&lt;div style=&quot;margin-bottom:18px;background:#ffffff;border:1px solid #e2e8f0;border-radius:16px;box-shadow:0 3px 10px rgba(0,0,0,0.08);overflow:hidden;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;background:linear-gradient(90deg,#4f46e5,#7c3aed);padding:14px 18px;color:#ffffff;font-size:1.35em;font-weight:700;&quot;&gt;🌍 Vikimedia faoliyatim&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:16px;display:flex;flex-wrap:wrap;gap:12px;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;flex:1 1 260px;padding:14px;background:#eef2ff;border:1px solid #c7d2fe;border-radius:12px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:1.5em;&quot;&gt;✍️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:700;color:#4338ca;font-size:1.08em;margin:5px 0;&quot;&gt;O‘zbekcha Vikipediya&lt;/div&gt;
Vikipediya maqolalarini yaratish, tahrirlash, takomillashtirish va manbalar bilan boyitish.
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;flex:1 1 260px;padding:14px;background:#ecfeff;border:1px solid #a5f3fc;border-radius:12px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:1.5em;&quot;&gt;🤝&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:700;color:#0e7490;font-size:1.08em;margin:5px 0;&quot;&gt;WULUG&lt;/div&gt;
[[Wikimedians of the Uzbek Language User Group|O‘zbek tili vikimediachilari foydalanuvchilar guruhi]] faoliyatida ishtirok etish. Guruh nizomini ishlab chiqish va qabul qilish jarayoniga hissa qo‘shish.
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;flex:1 1 260px;padding:14px;background:#fdf2f8;border:1px solid #fbcfe8;border-radius:12px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:1.5em;&quot;&gt;🏆&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:700;color:#be185d;font-size:1.08em;margin:5px 0;&quot;&gt;Tanlovlar va loyihalar&lt;/div&gt;
WikiStipendiya, CEE Spring, Wiki Loves Folklore, Feminism and Folklore kabi loyihalarda qatnashish va ularni tashkil etish.
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;flex:1 1 260px;padding:14px;background:#f0fdf4;border:1px solid #bbf7d0;border-radius:12px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:1.5em;&quot;&gt;🌏&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:700;color:#15803d;font-size:1.08em;margin:5px 0;&quot;&gt;Xalqaro hamjamiyat&lt;/div&gt;
Markaziy Osiyo vikimediachilari bilan hamkorlik va xalqaro Vikimedia tadbirlarida ishtirok etish.
&lt;/div&gt;

&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;!-- ===================== ARTICLES ===================== --&gt;
&lt;div style=&quot;margin-bottom:18px;background:#ffffff;border:1px solid #e2e8f0;border-radius:16px;box-shadow:0 3px 10px rgba(0,0,0,0.08);overflow:hidden;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;background:linear-gradient(90deg,#0f766e,#0891b2);padding:14px 18px;color:#ffffff;font-size:1.35em;font-weight:700;&quot;&gt;📚 Maqolalarim va hissam&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:16px;line-height:1.7;&quot;&gt;
Vikipediyada turli mavzulardagi maqolalarni yaratish va mavjud maqolalarni takomillashtirish bilan shug‘ullanaman. Tarix, geografiya, madaniyat, jamiyat va boshqa yo‘nalishlarga oid bilimlarni o‘zbek tilida yoritishga alohida e’tibor qarataman.

&lt;div style=&quot;margin-top:12px;padding:12px;background:#f0fdfa;border:1px solid #99f6e4;border-radius:10px;&quot;&gt;
📌 [[Maxsus:Contributions/Mirishkorlik|Mening barcha tahrirlarim]] &amp;nbsp;·&amp;nbsp; [[Maxsus:CentralAuth/Mirishkorlik|Global hisobim]]
&lt;/div&gt;

&lt;!-- Bu yerga o'zingiz yaratgan yoki eng katta hissa qo'shgan maqolalaringiz nomlarini qo'shishingiz mumkin. --&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:14px;font-weight:700;color:#0f766e;&quot;&gt;Tanlangan maqolalar&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:10px;background:#f8fafc;border-radius:10px;color:#64748b;&quot;&gt;
Maqolalar ro‘yxati keyinchalik to‘ldiriladi.
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;!-- ===================== INTERESTS ===================== --&gt;
&lt;div style=&quot;margin-bottom:18px;background:#ffffff;border:1px solid #e2e8f0;border-radius:16px;box-shadow:0 3px 10px rgba(0,0,0,0.08);overflow:hidden;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;background:linear-gradient(90deg,#b45309,#ea580c);padding:14px 18px;color:#ffffff;font-size:1.35em;font-weight:700;&quot;&gt;🎯 Qiziqishlarim&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:16px;display:flex;flex-wrap:wrap;gap:10px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 200px;padding:14px;background:#fff7ed;border:1px solid #fed7aa;border-radius:12px;text-align:center;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:1.8em;&quot;&gt;📜&lt;/div&gt;
&lt;b&gt;Tarix va tarixiy tadqiqotlar&lt;/b&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 200px;padding:14px;background:#fdf2f8;border:1px solid #fbcfe8;border-radius:12px;text-align:center;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:1.8em;&quot;&gt;🗣️&lt;/div&gt;
&lt;b&gt;O‘zbek tili va madaniyati&lt;/b&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 200px;padding:14px;background:#ecfeff;border:1px solid #a5f3fc;border-radius:12px;text-align:center;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:1.8em;&quot;&gt;💡&lt;/div&gt;
&lt;b&gt;Ochiq bilimlar va raqamlashtirish&lt;/b&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 200px;padding:14px;background:#f0fdf4;border:1px solid #bbf7d0;border-radius:12px;text-align:center;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:1.8em;&quot;&gt;🌐&lt;/div&gt;
&lt;b&gt;Vikimedia loyihalari&lt;/b&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;!-- ===================== LANGUAGES &amp; EXPERIENCE ===================== --&gt;
&lt;div style=&quot;display:flex;flex-wrap:wrap;gap:18px;align-items:stretch;&quot;&gt;

&lt;!-- Languages --&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 260px;box-sizing:border-box;min-width:0;background:#ffffff;border:1px solid #e2e8f0;border-radius:16px;box-shadow:0 3px 10px rgba(0,0,0,0.08);overflow:hidden;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;background:linear-gradient(90deg,#16a34a,#65a30d);padding:14px 18px;color:#ffffff;font-size:1.25em;font-weight:700;&quot;&gt;🗣️ Tillar&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:12px 14px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;display:flex;justify-content:space-between;align-items:center;padding:9px 4px;border-bottom:1px solid #f1f5f9;&quot;&gt;&lt;b&gt;O‘zbek tili&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;background:#dcfce7;color:#166534;padding:3px 9px;border-radius:10px;font-size:0.85em;&quot;&gt;Ona tili&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;display:flex;justify-content:space-between;align-items:center;padding:9px 4px;border-bottom:1px solid #f1f5f9;&quot;&gt;&lt;b&gt;Rus tili&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;background:#fef3c7;color:#92400e;padding:3px 9px;border-radius:10px;font-size:0.85em;&quot;&gt;Basic&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;display:flex;justify-content:space-between;align-items:center;padding:9px 4px;border-bottom:1px solid #f1f5f9;&quot;&gt;&lt;b&gt;Ingliz tili&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;background:#fef3c7;color:#92400e;padding:3px 9px;border-radius:10px;font-size:0.85em;&quot;&gt;Basic&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;display:flex;justify-content:space-between;align-items:center;padding:9px 4px;&quot;&gt;&lt;b&gt;Nemis tili&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;background:#fef3c7;color:#92400e;padding:3px 9px;border-radius:10px;font-size:0.85em;&quot;&gt;Basic&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;!-- Experience --&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 260px;box-sizing:border-box;min-width:0;background:#ffffff;border:1px solid #e2e8f0;border-radius:16px;box-shadow:0 3px 10px rgba(0,0,0,0.08);overflow:hidden;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;background:linear-gradient(90deg,#7c3aed,#c026d3);padding:14px 18px;color:#ffffff;font-size:1.25em;font-weight:700;&quot;&gt;🏅 Vikipediyadagi tajribam&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:16px;text-align:center;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:2.3em;&quot;&gt;✍️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:1.2em;font-weight:700;color:#6d28d9;&quot;&gt;2022-yil iyul&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;color:#64748b;margin-top:5px;&quot;&gt;O‘zbekcha Vikipediyadagi faoliyatim boshlangan sana&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:14px;padding:10px;background:#f5f3ff;border-radius:10px;&quot;&gt;
[[Maxsus:Contributions/Mirishkorlik|Tahrirlar tarixini ko‘rish]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;/div&gt;

&lt;!-- ===================== IMPACT ===================== --&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:18px;background:#ffffff;border:1px solid #e2e8f0;border-radius:16px;box-shadow:0 3px 10px rgba(0,0,0,0.08);overflow:hidden;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;background:linear-gradient(90deg,#0f766e,#0891b2);padding:14px 18px;color:#ffffff;font-size:1.35em;font-weight:700;&quot;&gt;📊 Vikimedia loyihalaridagi faolligim&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:16px;line-height:1.7;&quot;&gt;
Vikimedia loyihalaridagi faoliyatim va tahrirlarim haqida batafsil ma’lumotni quyidagi sahifalardan ko‘rish mumkin:

&lt;div style=&quot;display:flex;flex-wrap:wrap;gap:10px;margin-top:10px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 180px;padding:12px;background:#ecfeff;border:1px solid #a5f3fc;border-radius:10px;text-align:center;&quot;&gt;[[Maxsus:Contributions/Mirishkorlik|📝 Tahrirlarim]]&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 180px;padding:12px;background:#eef2ff;border:1px solid #c7d2fe;border-radius:10px;text-align:center;&quot;&gt;[[Maxsus:CentralAuth/Mirishkorlik|🌍 Global faoliyatim]]&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;!-- ===================== FOOTER ===================== --&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:18px;background:linear-gradient(135deg,#102a43,#185a72);border-radius:14px;padding:18px;text-align:center;color:#ffffff;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:1.1em;font-weight:700;&quot;&gt;👋 Sahifamga tashrif buyurganingiz uchun rahmat!&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:7px;color:#c8f1ee;&quot;&gt;Taklif va mulohazalaringizni [[Foydalanuvchi munozarasi:Mirishkorlik|munozara sahifamda]] qoldirishingiz mumkin.&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;/div&gt;</text>
      <sha1>itauc21i629crp8xwo1o2encnyrceee</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328103</id>
      <parentid>6328081</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T11:41:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mirishkorlik</username>
        <id>75661</id>
      </contributor>
      <origin>6328103</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11996" sha1="lbaq6flmy1417mz96xz1rhw0l6vb0g1" xml:space="preserve">
&lt;div class=&quot;notheme&quot; style=&quot;font-family:'Segoe UI',Roboto,Helvetica,Arial,sans-serif;color:#202122;&quot;&gt;

&lt;!-- ===================== HEADER ===================== --&gt;
&lt;div style=&quot;background:linear-gradient(135deg,#102a43 0%,#185a72 50%,#287c8e 100%);border-radius:18px;padding:30px 18px;text-align:center;box-shadow:0 6px 18px rgba(0,0,0,0.20);margin-bottom:18px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:2.6em;font-weight:700;letter-spacing:1px;color:#ffffff;line-height:1.2;&quot;&gt;Mirishkorlik&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:1.08em;color:#c8f1ee;margin-top:8px;&quot;&gt;Tarixchi &amp;nbsp;·&amp;nbsp; Vikimediachi &lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:18px;&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;display:inline-block;margin:4px;padding:7px 14px;background:rgba(255,255,255,0.15);border:1px solid rgba(255,255,255,0.35);border-radius:22px;color:#ffffff;font-size:0.95em;&quot;&gt;📝 2022-yil iyuldan beri&lt;/span&gt;
&lt;span style=&quot;display:inline-block;margin:4px;padding:7px 14px;background:rgba(255,255,255,0.15);border:1px solid rgba(255,255,255,0.35);border-radius:22px;color:#ffffff;font-size:0.95em;&quot;&gt;📚 Oʻzbekcha Vikipediya&lt;/span&gt;
&lt;span style=&quot;display:inline-block;margin:4px;padding:7px 14px;background:rgba(255,255,255,0.15);border:1px solid rgba(255,255,255,0.35);border-radius:22px;color:#ffffff;font-size:0.95em;&quot;&gt;🌍 Vikimedia loyihalari&lt;/span&gt;
&lt;span style=&quot;display:inline-block;margin:4px;padding:7px 14px;background:rgba(255,255,255,0.15);border:1px solid rgba(255,255,255,0.35);border-radius:22px;color:#ffffff;font-size:0.95em;&quot;&gt;📖 Tarix va madaniyat&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;!-- ===================== ABOUT ME ===================== --&gt;
&lt;div style=&quot;margin-bottom:18px;background:#ffffff;border:1px solid #e2e8f0;border-radius:16px;box-shadow:0 3px 10px rgba(0,0,0,0.08);overflow:hidden;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;background:linear-gradient(90deg,#f97316,#ec4899);padding:14px 18px;color:#ffffff;font-size:1.35em;font-weight:700;&quot;&gt;✨ Men haqimda&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:16px;display:flex;flex-wrap:wrap;gap:12px;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;flex:1 1 180px;box-sizing:border-box;text-align:center;padding:16px 10px;background:#eef2ff;border:1px solid #c7d2fe;border-radius:14px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:2.2em;&quot;&gt;📜&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:700;font-size:1.05em;color:#4338ca;margin-top:6px;&quot;&gt;Qurbon Joʻrayev&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:0.85em;color:#64748b;margin-top:4px;&quot;&gt;Tarixchi&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;flex:1 1 180px;box-sizing:border-box;text-align:center;padding:16px 10px;background:#fdf2f8;border:1px solid #fbcfe8;border-radius:14px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:2.2em;&quot;&gt;🌐&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:700;font-size:1.05em;color:#be185d;margin-top:6px;&quot;&gt;Vikimediachi&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:0.85em;color:#64748b;margin-top:4px;&quot;&gt;Erkin bilimlar rivoji yoʻlida&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;flex:1 1 180px;box-sizing:border-box;text-align:center;padding:16px 10px;background:#ecfeff;border:1px solid #a5f3fc;border-radius:14px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:2.2em;&quot;&gt;🏛️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:700;font-size:1.05em;color:#0e7490;margin-top:6px;&quot;&gt;Tarixiy tadqiqotlar&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:0.85em;color:#64748b;margin-top:4px;&quot;&gt;Oʻzbekiston tarixi va jamiyat&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;flex:1 1 180px;box-sizing:border-box;text-align:center;padding:16px 10px;background:#f0fdf4;border:1px solid #bbf7d0;border-radius:14px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:2.2em;&quot;&gt;💡&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:700;font-size:1.05em;color:#15803d;margin-top:6px;&quot;&gt;Ochiq bilimlar&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:0.85em;color:#64748b;margin-top:4px;&quot;&gt;Bilimlarni raqamli muhitda kengaytirish&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0 16px 16px;line-height:1.7;&quot;&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;!-- ===================== WIKIMEDIA ACTIVITIES ===================== --&gt;
&lt;div style=&quot;margin-bottom:18px;background:#ffffff;border:1px solid #e2e8f0;border-radius:16px;box-shadow:0 3px 10px rgba(0,0,0,0.08);overflow:hidden;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;background:linear-gradient(90deg,#4f46e5,#7c3aed);padding:14px 18px;color:#ffffff;font-size:1.35em;font-weight:700;&quot;&gt;🌍 Vikimedia faoliyatim&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:16px;display:flex;flex-wrap:wrap;gap:12px;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;flex:1 1 260px;padding:14px;background:#eef2ff;border:1px solid #c7d2fe;border-radius:12px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:1.5em;&quot;&gt;✍️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:700;color:#4338ca;font-size:1.08em;margin:5px 0;&quot;&gt;Oʻzbekcha Vikipediya&lt;/div&gt;
Vikipediya maqolalarini yaratish, tahrirlash, takomillashtirish va manbalar bilan boyitish.
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;flex:1 1 260px;padding:14px;background:#ecfeff;border:1px solid #a5f3fc;border-radius:12px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:1.5em;&quot;&gt;🤝&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:700;color:#0e7490;font-size:1.08em;margin:5px 0;&quot;&gt;WULUG&lt;/div&gt;
[[Wikimedians of the Uzbek language User Group|Oʻzbek tilida soʻzlashuvchi vikimediachilar foydalanuvchilar guruhi]] faoliyatida ishtirok etish. Guruh rivojlanishiga hissa qoʻshish.
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;flex:1 1 260px;padding:14px;background:#fdf2f8;border:1px solid #fbcfe8;border-radius:12px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:1.5em;&quot;&gt;🏆&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:700;color:#be185d;font-size:1.08em;margin:5px 0;&quot;&gt;Tanlovlar va loyihalar&lt;/div&gt;
WikiStipendiya, Viki-bahor, Viki Folklorni Sevadi, Tillararo rishtalar kabi loyihalarda qatnashish va ularni tashkil etish.
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;flex:1 1 260px;padding:14px;background:#f0fdf4;border:1px solid #bbf7d0;border-radius:12px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:1.5em;&quot;&gt;🌏&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:700;color:#15803d;font-size:1.08em;margin:5px 0;&quot;&gt;Xalqaro hamjamiyat&lt;/div&gt;
Markaziy Osiyo vikimediachilari bilan hamkorlik va xalqaro Vikimedia tadbirlarida ishtirok etish.
&lt;/div&gt;

&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;!-- ===================== ARTICLES ===================== --&gt;
&lt;div style=&quot;margin-bottom:18px;background:#ffffff;border:1px solid #e2e8f0;border-radius:16px;box-shadow:0 3px 10px rgba(0,0,0,0.08);overflow:hidden;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;background:linear-gradient(90deg,#0f766e,#0891b2);padding:14px 18px;color:#ffffff;font-size:1.35em;font-weight:700;&quot;&gt;📚 Maqolalarim va hissam&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:16px;line-height:1.7;&quot;&gt;
Vikipediyada turli mavzulardagi maqolalarni yaratish va mavjud maqolalarni takomillashtirish bilan shugʻullanaman. Tarix, geografiya, madaniyat, jamiyat va boshqa yoʻnalishlarga oid bilimlarni oʻzbek tilida yoritishga alohida e’tibor qarataman.

&lt;div style=&quot;margin-top:12px;padding:12px;background:#f0fdfa;border:1px solid #99f6e4;border-radius:10px;&quot;&gt;
📌 [[Maxsus:Contributions/Mirishkorlik|Mening barcha tahrirlarim]] &amp;nbsp;·&amp;nbsp; [[Maxsus:CentralAuth/Mirishkorlik|Global hisobim]]
&lt;/div&gt;

&lt;!-- Bu yerga o'zingiz yaratgan yoki eng katta hissa qo'shgan maqolalaringiz nomlarini qo'shishingiz mumkin. --&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:14px;font-weight:700;color:#0f766e;&quot;&gt;Tanlangan maqolalar&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:10px;background:#f8fafc;border-radius:10px;color:#64748b;&quot;&gt;
Maqolalar roʻyxati keyinchalik toʻldiriladi.
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;!-- ===================== INTERESTS ===================== --&gt;
&lt;div style=&quot;margin-bottom:18px;background:#ffffff;border:1px solid #e2e8f0;border-radius:16px;box-shadow:0 3px 10px rgba(0,0,0,0.08);overflow:hidden;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;background:linear-gradient(90deg,#b45309,#ea580c);padding:14px 18px;color:#ffffff;font-size:1.35em;font-weight:700;&quot;&gt;🎯 Qiziqishlarim&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:16px;display:flex;flex-wrap:wrap;gap:10px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 200px;padding:14px;background:#fff7ed;border:1px solid #fed7aa;border-radius:12px;text-align:center;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:1.8em;&quot;&gt;📜&lt;/div&gt;
&lt;b&gt;Tarix va tarixiy tadqiqotlar&lt;/b&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 200px;padding:14px;background:#fdf2f8;border:1px solid #fbcfe8;border-radius:12px;text-align:center;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:1.8em;&quot;&gt;🎞️&lt;/div&gt;
&lt;b&gt;Kino va sanʼat&lt;/b&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 200px;padding:14px;background:#ecfeff;border:1px solid #a5f3fc;border-radius:12px;text-align:center;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:1.8em;&quot;&gt;💡&lt;/div&gt;
&lt;b&gt;Ochiq bilimlar va raqamlashtirish&lt;/b&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 200px;padding:14px;background:#f0fdf4;border:1px solid #bbf7d0;border-radius:12px;text-align:center;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:1.8em;&quot;&gt;🌐&lt;/div&gt;
&lt;b&gt;Vikimedia loyihalari&lt;/b&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;!-- ===================== LANGUAGES &amp; EXPERIENCE ===================== --&gt;
&lt;div style=&quot;display:flex;flex-wrap:wrap;gap:18px;align-items:stretch;&quot;&gt;

&lt;!-- Languages --&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 260px;box-sizing:border-box;min-width:0;background:#ffffff;border:1px solid #e2e8f0;border-radius:16px;box-shadow:0 3px 10px rgba(0,0,0,0.08);overflow:hidden;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;background:linear-gradient(90deg,#16a34a,#65a30d);padding:14px 18px;color:#ffffff;font-size:1.25em;font-weight:700;&quot;&gt;🗣️ Tillar&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:12px 14px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;display:flex;justify-content:space-between;align-items:center;padding:9px 4px;border-bottom:1px solid #f1f5f9;&quot;&gt;&lt;b&gt;Oʻzbek tili&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;background:#dcfce7;color:#166534;padding:3px 9px;border-radius:10px;font-size:0.85em;&quot;&gt;Ona tili&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;display:flex;justify-content:space-between;align-items:center;padding:9px 4px;border-bottom:1px solid #f1f5f9;&quot;&gt;&lt;b&gt;Rus tili&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;background:#fef3c7;color:#92400e;padding:3px 9px;border-radius:10px;font-size:0.85em;&quot;&gt;Boshlangʻich&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;display:flex;justify-content:space-between;align-items:center;padding:9px 4px;border-bottom:1px solid #f1f5f9;&quot;&gt;&lt;b&gt;Ingliz tili&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;background:#fef3c7;color:#92400e;padding:3px 9px;border-radius:10px;font-size:0.85em;&quot;&gt;Boshlangʻich&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;display:flex;justify-content:space-between;align-items:center;padding:9px 4px;&quot;&gt;&lt;b&gt;Nemis tili&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;background:#fef3c7;color:#92400e;padding:3px 9px;border-radius:10px;font-size:0.85em;&quot;&gt;Boshlangʻich&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;!-- Experience --&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 260px;box-sizing:border-box;min-width:0;background:#ffffff;border:1px solid #e2e8f0;border-radius:16px;box-shadow:0 3px 10px rgba(0,0,0,0.08);overflow:hidden;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;background:linear-gradient(90deg,#7c3aed,#c026d3);padding:14px 18px;color:#ffffff;font-size:1.25em;font-weight:700;&quot;&gt;🏅 Vikipediyadagi tajribam&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:16px;text-align:center;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:2.3em;&quot;&gt;✍️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:1.2em;font-weight:700;color:#6d28d9;&quot;&gt;2022-yil iyul&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;color:#64748b;margin-top:5px;&quot;&gt;Oʻzbekcha Vikipediyadagi faoliyatim boshlangan sana&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:14px;padding:10px;background:#f5f3ff;border-radius:10px;&quot;&gt;
[[Maxsus:Contributions/Mirishkorlik|Tahrirlar tarixini koʻrish]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;/div&gt;

&lt;!-- ===================== IMPACT ===================== --&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:18px;background:#ffffff;border:1px solid #e2e8f0;border-radius:16px;box-shadow:0 3px 10px rgba(0,0,0,0.08);overflow:hidden;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;background:linear-gradient(90deg,#0f766e,#0891b2);padding:14px 18px;color:#ffffff;font-size:1.35em;font-weight:700;&quot;&gt;📊 Vikimedia loyihalaridagi faolligim&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:16px;line-height:1.7;&quot;&gt;
Vikimedia loyihalaridagi faoliyatim va tahrirlarim haqida batafsil ma’lumotni quyidagi sahifalardan koʻrish mumkin:

&lt;div style=&quot;display:flex;flex-wrap:wrap;gap:10px;margin-top:10px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 180px;padding:12px;background:#ecfeff;border:1px solid #a5f3fc;border-radius:10px;text-align:center;&quot;&gt;[[Maxsus:Contributions/Mirishkorlik|📝 Tahrirlarim]]&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 180px;padding:12px;background:#eef2ff;border:1px solid #c7d2fe;border-radius:10px;text-align:center;&quot;&gt;[[Maxsus:CentralAuth/Mirishkorlik|🌍 Global faoliyatim]]&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;!-- ===================== FOOTER ===================== --&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:18px;background:linear-gradient(135deg,#102a43,#185a72);border-radius:14px;padding:18px;text-align:center;color:#ffffff;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:1.1em;font-weight:700;&quot;&gt;👋 Sahifamga tashrif buyurganingiz uchun rahmat!&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:7px;color:#c8f1ee;&quot;&gt;Taklif va mulohazalaringizni [[Foydalanuvchi munozarasi:Mirishkorlik|munozara sahifamda]] qoldirishingiz mumkin.&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;/div&gt;</text>
      <sha1>lbaq6flmy1417mz96xz1rhw0l6vb0g1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328104</id>
      <parentid>6328103</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T11:42:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mirishkorlik</username>
        <id>75661</id>
      </contributor>
      <origin>6328104</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12413" sha1="itauc21i629crp8xwo1o2encnyrceee" xml:space="preserve">
&lt;div class=&quot;notheme&quot; style=&quot;font-family:'Segoe UI',Roboto,Helvetica,Arial,sans-serif;color:#202122;&quot;&gt;

&lt;!-- ===================== HEADER ===================== --&gt;
&lt;div style=&quot;background:linear-gradient(135deg,#102a43 0%,#185a72 50%,#287c8e 100%);border-radius:18px;padding:30px 18px;text-align:center;box-shadow:0 6px 18px rgba(0,0,0,0.20);margin-bottom:18px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:2.6em;font-weight:700;letter-spacing:1px;color:#ffffff;line-height:1.2;&quot;&gt;Mirishkorlik&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:1.08em;color:#c8f1ee;margin-top:8px;&quot;&gt;Tarixchi &amp;nbsp;·&amp;nbsp; Vikimediachi &amp;nbsp;·&amp;nbsp; Ochiq bilimlar targ‘ibotchisi&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:18px;&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;display:inline-block;margin:4px;padding:7px 14px;background:rgba(255,255,255,0.15);border:1px solid rgba(255,255,255,0.35);border-radius:22px;color:#ffffff;font-size:0.95em;&quot;&gt;📝 2022-yil iyuldan beri&lt;/span&gt;
&lt;span style=&quot;display:inline-block;margin:4px;padding:7px 14px;background:rgba(255,255,255,0.15);border:1px solid rgba(255,255,255,0.35);border-radius:22px;color:#ffffff;font-size:0.95em;&quot;&gt;📚 O‘zbekcha Vikipediya&lt;/span&gt;
&lt;span style=&quot;display:inline-block;margin:4px;padding:7px 14px;background:rgba(255,255,255,0.15);border:1px solid rgba(255,255,255,0.35);border-radius:22px;color:#ffffff;font-size:0.95em;&quot;&gt;🌍 Vikimedia loyihalari&lt;/span&gt;
&lt;span style=&quot;display:inline-block;margin:4px;padding:7px 14px;background:rgba(255,255,255,0.15);border:1px solid rgba(255,255,255,0.35);border-radius:22px;color:#ffffff;font-size:0.95em;&quot;&gt;📖 Tarix va madaniyat&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;!-- ===================== ABOUT ME ===================== --&gt;
&lt;div style=&quot;margin-bottom:18px;background:#ffffff;border:1px solid #e2e8f0;border-radius:16px;box-shadow:0 3px 10px rgba(0,0,0,0.08);overflow:hidden;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;background:linear-gradient(90deg,#f97316,#ec4899);padding:14px 18px;color:#ffffff;font-size:1.35em;font-weight:700;&quot;&gt;✨ Men haqimda&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:16px;display:flex;flex-wrap:wrap;gap:12px;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;flex:1 1 180px;box-sizing:border-box;text-align:center;padding:16px 10px;background:#eef2ff;border:1px solid #c7d2fe;border-radius:14px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:2.2em;&quot;&gt;📜&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:700;font-size:1.05em;color:#4338ca;margin-top:6px;&quot;&gt;Qurbon Jo‘rayev&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:0.85em;color:#64748b;margin-top:4px;&quot;&gt;Tarixchi&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;flex:1 1 180px;box-sizing:border-box;text-align:center;padding:16px 10px;background:#fdf2f8;border:1px solid #fbcfe8;border-radius:14px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:2.2em;&quot;&gt;🌐&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:700;font-size:1.05em;color:#be185d;margin-top:6px;&quot;&gt;Vikimediachi&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:0.85em;color:#64748b;margin-top:4px;&quot;&gt;Erkin bilimlar rivoji yo‘lida&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;flex:1 1 180px;box-sizing:border-box;text-align:center;padding:16px 10px;background:#ecfeff;border:1px solid #a5f3fc;border-radius:14px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:2.2em;&quot;&gt;🏛️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:700;font-size:1.05em;color:#0e7490;margin-top:6px;&quot;&gt;Tarixiy tadqiqotlar&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:0.85em;color:#64748b;margin-top:4px;&quot;&gt;O‘zbekiston tarixi va jamiyat&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;flex:1 1 180px;box-sizing:border-box;text-align:center;padding:16px 10px;background:#f0fdf4;border:1px solid #bbf7d0;border-radius:14px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:2.2em;&quot;&gt;💡&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:700;font-size:1.05em;color:#15803d;margin-top:6px;&quot;&gt;Ochiq bilimlar&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:0.85em;color:#64748b;margin-top:4px;&quot;&gt;Bilimlarni raqamli muhitda kengaytirish&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0 16px 16px;line-height:1.7;&quot;&gt;
Men Qurbon Jo‘rayev, O‘zbekcha Vikipediyada &lt;b&gt;Mirishkorlik&lt;/b&gt; taxallusi ostida faoliyat yuritaman. Tarix, o‘zbek tili va madaniyati, ochiq bilimlar hamda bilimlarni raqamlashtirish masalalariga qiziqaman. Vikimedia loyihalari orqali o‘zbek tilidagi erkin va ishonchli bilimlar hajmini kengaytirishga hissa qo‘shishni maqsad qilganman.
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;!-- ===================== WIKIMEDIA ACTIVITIES ===================== --&gt;
&lt;div style=&quot;margin-bottom:18px;background:#ffffff;border:1px solid #e2e8f0;border-radius:16px;box-shadow:0 3px 10px rgba(0,0,0,0.08);overflow:hidden;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;background:linear-gradient(90deg,#4f46e5,#7c3aed);padding:14px 18px;color:#ffffff;font-size:1.35em;font-weight:700;&quot;&gt;🌍 Vikimedia faoliyatim&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:16px;display:flex;flex-wrap:wrap;gap:12px;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;flex:1 1 260px;padding:14px;background:#eef2ff;border:1px solid #c7d2fe;border-radius:12px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:1.5em;&quot;&gt;✍️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:700;color:#4338ca;font-size:1.08em;margin:5px 0;&quot;&gt;O‘zbekcha Vikipediya&lt;/div&gt;
Vikipediya maqolalarini yaratish, tahrirlash, takomillashtirish va manbalar bilan boyitish.
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;flex:1 1 260px;padding:14px;background:#ecfeff;border:1px solid #a5f3fc;border-radius:12px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:1.5em;&quot;&gt;🤝&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:700;color:#0e7490;font-size:1.08em;margin:5px 0;&quot;&gt;WULUG&lt;/div&gt;
[[Wikimedians of the Uzbek Language User Group|O‘zbek tili vikimediachilari foydalanuvchilar guruhi]] faoliyatida ishtirok etish. Guruh nizomini ishlab chiqish va qabul qilish jarayoniga hissa qo‘shish.
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;flex:1 1 260px;padding:14px;background:#fdf2f8;border:1px solid #fbcfe8;border-radius:12px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:1.5em;&quot;&gt;🏆&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:700;color:#be185d;font-size:1.08em;margin:5px 0;&quot;&gt;Tanlovlar va loyihalar&lt;/div&gt;
WikiStipendiya, CEE Spring, Wiki Loves Folklore, Feminism and Folklore kabi loyihalarda qatnashish va ularni tashkil etish.
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;flex:1 1 260px;padding:14px;background:#f0fdf4;border:1px solid #bbf7d0;border-radius:12px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:1.5em;&quot;&gt;🌏&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:700;color:#15803d;font-size:1.08em;margin:5px 0;&quot;&gt;Xalqaro hamjamiyat&lt;/div&gt;
Markaziy Osiyo vikimediachilari bilan hamkorlik va xalqaro Vikimedia tadbirlarida ishtirok etish.
&lt;/div&gt;

&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;!-- ===================== ARTICLES ===================== --&gt;
&lt;div style=&quot;margin-bottom:18px;background:#ffffff;border:1px solid #e2e8f0;border-radius:16px;box-shadow:0 3px 10px rgba(0,0,0,0.08);overflow:hidden;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;background:linear-gradient(90deg,#0f766e,#0891b2);padding:14px 18px;color:#ffffff;font-size:1.35em;font-weight:700;&quot;&gt;📚 Maqolalarim va hissam&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:16px;line-height:1.7;&quot;&gt;
Vikipediyada turli mavzulardagi maqolalarni yaratish va mavjud maqolalarni takomillashtirish bilan shug‘ullanaman. Tarix, geografiya, madaniyat, jamiyat va boshqa yo‘nalishlarga oid bilimlarni o‘zbek tilida yoritishga alohida e’tibor qarataman.

&lt;div style=&quot;margin-top:12px;padding:12px;background:#f0fdfa;border:1px solid #99f6e4;border-radius:10px;&quot;&gt;
📌 [[Maxsus:Contributions/Mirishkorlik|Mening barcha tahrirlarim]] &amp;nbsp;·&amp;nbsp; [[Maxsus:CentralAuth/Mirishkorlik|Global hisobim]]
&lt;/div&gt;

&lt;!-- Bu yerga o'zingiz yaratgan yoki eng katta hissa qo'shgan maqolalaringiz nomlarini qo'shishingiz mumkin. --&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:14px;font-weight:700;color:#0f766e;&quot;&gt;Tanlangan maqolalar&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:10px;background:#f8fafc;border-radius:10px;color:#64748b;&quot;&gt;
Maqolalar ro‘yxati keyinchalik to‘ldiriladi.
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;!-- ===================== INTERESTS ===================== --&gt;
&lt;div style=&quot;margin-bottom:18px;background:#ffffff;border:1px solid #e2e8f0;border-radius:16px;box-shadow:0 3px 10px rgba(0,0,0,0.08);overflow:hidden;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;background:linear-gradient(90deg,#b45309,#ea580c);padding:14px 18px;color:#ffffff;font-size:1.35em;font-weight:700;&quot;&gt;🎯 Qiziqishlarim&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:16px;display:flex;flex-wrap:wrap;gap:10px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 200px;padding:14px;background:#fff7ed;border:1px solid #fed7aa;border-radius:12px;text-align:center;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:1.8em;&quot;&gt;📜&lt;/div&gt;
&lt;b&gt;Tarix va tarixiy tadqiqotlar&lt;/b&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 200px;padding:14px;background:#fdf2f8;border:1px solid #fbcfe8;border-radius:12px;text-align:center;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:1.8em;&quot;&gt;🗣️&lt;/div&gt;
&lt;b&gt;O‘zbek tili va madaniyati&lt;/b&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 200px;padding:14px;background:#ecfeff;border:1px solid #a5f3fc;border-radius:12px;text-align:center;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:1.8em;&quot;&gt;💡&lt;/div&gt;
&lt;b&gt;Ochiq bilimlar va raqamlashtirish&lt;/b&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 200px;padding:14px;background:#f0fdf4;border:1px solid #bbf7d0;border-radius:12px;text-align:center;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:1.8em;&quot;&gt;🌐&lt;/div&gt;
&lt;b&gt;Vikimedia loyihalari&lt;/b&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;!-- ===================== LANGUAGES &amp; EXPERIENCE ===================== --&gt;
&lt;div style=&quot;display:flex;flex-wrap:wrap;gap:18px;align-items:stretch;&quot;&gt;

&lt;!-- Languages --&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 260px;box-sizing:border-box;min-width:0;background:#ffffff;border:1px solid #e2e8f0;border-radius:16px;box-shadow:0 3px 10px rgba(0,0,0,0.08);overflow:hidden;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;background:linear-gradient(90deg,#16a34a,#65a30d);padding:14px 18px;color:#ffffff;font-size:1.25em;font-weight:700;&quot;&gt;🗣️ Tillar&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:12px 14px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;display:flex;justify-content:space-between;align-items:center;padding:9px 4px;border-bottom:1px solid #f1f5f9;&quot;&gt;&lt;b&gt;O‘zbek tili&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;background:#dcfce7;color:#166534;padding:3px 9px;border-radius:10px;font-size:0.85em;&quot;&gt;Ona tili&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;display:flex;justify-content:space-between;align-items:center;padding:9px 4px;border-bottom:1px solid #f1f5f9;&quot;&gt;&lt;b&gt;Rus tili&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;background:#fef3c7;color:#92400e;padding:3px 9px;border-radius:10px;font-size:0.85em;&quot;&gt;Basic&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;display:flex;justify-content:space-between;align-items:center;padding:9px 4px;border-bottom:1px solid #f1f5f9;&quot;&gt;&lt;b&gt;Ingliz tili&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;background:#fef3c7;color:#92400e;padding:3px 9px;border-radius:10px;font-size:0.85em;&quot;&gt;Basic&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;display:flex;justify-content:space-between;align-items:center;padding:9px 4px;&quot;&gt;&lt;b&gt;Nemis tili&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;background:#fef3c7;color:#92400e;padding:3px 9px;border-radius:10px;font-size:0.85em;&quot;&gt;Basic&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;!-- Experience --&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 260px;box-sizing:border-box;min-width:0;background:#ffffff;border:1px solid #e2e8f0;border-radius:16px;box-shadow:0 3px 10px rgba(0,0,0,0.08);overflow:hidden;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;background:linear-gradient(90deg,#7c3aed,#c026d3);padding:14px 18px;color:#ffffff;font-size:1.25em;font-weight:700;&quot;&gt;🏅 Vikipediyadagi tajribam&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:16px;text-align:center;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:2.3em;&quot;&gt;✍️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:1.2em;font-weight:700;color:#6d28d9;&quot;&gt;2022-yil iyul&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;color:#64748b;margin-top:5px;&quot;&gt;O‘zbekcha Vikipediyadagi faoliyatim boshlangan sana&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:14px;padding:10px;background:#f5f3ff;border-radius:10px;&quot;&gt;
[[Maxsus:Contributions/Mirishkorlik|Tahrirlar tarixini ko‘rish]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;/div&gt;

&lt;!-- ===================== IMPACT ===================== --&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:18px;background:#ffffff;border:1px solid #e2e8f0;border-radius:16px;box-shadow:0 3px 10px rgba(0,0,0,0.08);overflow:hidden;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;background:linear-gradient(90deg,#0f766e,#0891b2);padding:14px 18px;color:#ffffff;font-size:1.35em;font-weight:700;&quot;&gt;📊 Vikimedia loyihalaridagi faolligim&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:16px;line-height:1.7;&quot;&gt;
Vikimedia loyihalaridagi faoliyatim va tahrirlarim haqida batafsil ma’lumotni quyidagi sahifalardan ko‘rish mumkin:

&lt;div style=&quot;display:flex;flex-wrap:wrap;gap:10px;margin-top:10px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 180px;padding:12px;background:#ecfeff;border:1px solid #a5f3fc;border-radius:10px;text-align:center;&quot;&gt;[[Maxsus:Contributions/Mirishkorlik|📝 Tahrirlarim]]&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 180px;padding:12px;background:#eef2ff;border:1px solid #c7d2fe;border-radius:10px;text-align:center;&quot;&gt;[[Maxsus:CentralAuth/Mirishkorlik|🌍 Global faoliyatim]]&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;!-- ===================== FOOTER ===================== --&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:18px;background:linear-gradient(135deg,#102a43,#185a72);border-radius:14px;padding:18px;text-align:center;color:#ffffff;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:1.1em;font-weight:700;&quot;&gt;👋 Sahifamga tashrif buyurganingiz uchun rahmat!&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:7px;color:#c8f1ee;&quot;&gt;Taklif va mulohazalaringizni [[Foydalanuvchi munozarasi:Mirishkorlik|munozara sahifamda]] qoldirishingiz mumkin.&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;/div&gt;</text>
      <sha1>itauc21i629crp8xwo1o2encnyrceee</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328106</id>
      <parentid>6328104</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T11:44:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mirishkorlik</username>
        <id>75661</id>
      </contributor>
      <comment>[[Special:Contributions/Mirishkorlik|Mirishkorlik]] ([[User talk:Mirishkorlik|munozara]]) tomonidan qilingan [[Special:Diff/6328104|6328104]]-sonli tahrir qaytarildi</comment>
      <origin>6328106</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11996" sha1="lbaq6flmy1417mz96xz1rhw0l6vb0g1" xml:space="preserve">
&lt;div class=&quot;notheme&quot; style=&quot;font-family:'Segoe UI',Roboto,Helvetica,Arial,sans-serif;color:#202122;&quot;&gt;

&lt;!-- ===================== HEADER ===================== --&gt;
&lt;div style=&quot;background:linear-gradient(135deg,#102a43 0%,#185a72 50%,#287c8e 100%);border-radius:18px;padding:30px 18px;text-align:center;box-shadow:0 6px 18px rgba(0,0,0,0.20);margin-bottom:18px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:2.6em;font-weight:700;letter-spacing:1px;color:#ffffff;line-height:1.2;&quot;&gt;Mirishkorlik&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:1.08em;color:#c8f1ee;margin-top:8px;&quot;&gt;Tarixchi &amp;nbsp;·&amp;nbsp; Vikimediachi &lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:18px;&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;display:inline-block;margin:4px;padding:7px 14px;background:rgba(255,255,255,0.15);border:1px solid rgba(255,255,255,0.35);border-radius:22px;color:#ffffff;font-size:0.95em;&quot;&gt;📝 2022-yil iyuldan beri&lt;/span&gt;
&lt;span style=&quot;display:inline-block;margin:4px;padding:7px 14px;background:rgba(255,255,255,0.15);border:1px solid rgba(255,255,255,0.35);border-radius:22px;color:#ffffff;font-size:0.95em;&quot;&gt;📚 Oʻzbekcha Vikipediya&lt;/span&gt;
&lt;span style=&quot;display:inline-block;margin:4px;padding:7px 14px;background:rgba(255,255,255,0.15);border:1px solid rgba(255,255,255,0.35);border-radius:22px;color:#ffffff;font-size:0.95em;&quot;&gt;🌍 Vikimedia loyihalari&lt;/span&gt;
&lt;span style=&quot;display:inline-block;margin:4px;padding:7px 14px;background:rgba(255,255,255,0.15);border:1px solid rgba(255,255,255,0.35);border-radius:22px;color:#ffffff;font-size:0.95em;&quot;&gt;📖 Tarix va madaniyat&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;!-- ===================== ABOUT ME ===================== --&gt;
&lt;div style=&quot;margin-bottom:18px;background:#ffffff;border:1px solid #e2e8f0;border-radius:16px;box-shadow:0 3px 10px rgba(0,0,0,0.08);overflow:hidden;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;background:linear-gradient(90deg,#f97316,#ec4899);padding:14px 18px;color:#ffffff;font-size:1.35em;font-weight:700;&quot;&gt;✨ Men haqimda&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:16px;display:flex;flex-wrap:wrap;gap:12px;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;flex:1 1 180px;box-sizing:border-box;text-align:center;padding:16px 10px;background:#eef2ff;border:1px solid #c7d2fe;border-radius:14px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:2.2em;&quot;&gt;📜&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:700;font-size:1.05em;color:#4338ca;margin-top:6px;&quot;&gt;Qurbon Joʻrayev&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:0.85em;color:#64748b;margin-top:4px;&quot;&gt;Tarixchi&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;flex:1 1 180px;box-sizing:border-box;text-align:center;padding:16px 10px;background:#fdf2f8;border:1px solid #fbcfe8;border-radius:14px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:2.2em;&quot;&gt;🌐&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:700;font-size:1.05em;color:#be185d;margin-top:6px;&quot;&gt;Vikimediachi&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:0.85em;color:#64748b;margin-top:4px;&quot;&gt;Erkin bilimlar rivoji yoʻlida&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;flex:1 1 180px;box-sizing:border-box;text-align:center;padding:16px 10px;background:#ecfeff;border:1px solid #a5f3fc;border-radius:14px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:2.2em;&quot;&gt;🏛️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:700;font-size:1.05em;color:#0e7490;margin-top:6px;&quot;&gt;Tarixiy tadqiqotlar&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:0.85em;color:#64748b;margin-top:4px;&quot;&gt;Oʻzbekiston tarixi va jamiyat&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;flex:1 1 180px;box-sizing:border-box;text-align:center;padding:16px 10px;background:#f0fdf4;border:1px solid #bbf7d0;border-radius:14px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:2.2em;&quot;&gt;💡&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:700;font-size:1.05em;color:#15803d;margin-top:6px;&quot;&gt;Ochiq bilimlar&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:0.85em;color:#64748b;margin-top:4px;&quot;&gt;Bilimlarni raqamli muhitda kengaytirish&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0 16px 16px;line-height:1.7;&quot;&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;!-- ===================== WIKIMEDIA ACTIVITIES ===================== --&gt;
&lt;div style=&quot;margin-bottom:18px;background:#ffffff;border:1px solid #e2e8f0;border-radius:16px;box-shadow:0 3px 10px rgba(0,0,0,0.08);overflow:hidden;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;background:linear-gradient(90deg,#4f46e5,#7c3aed);padding:14px 18px;color:#ffffff;font-size:1.35em;font-weight:700;&quot;&gt;🌍 Vikimedia faoliyatim&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:16px;display:flex;flex-wrap:wrap;gap:12px;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;flex:1 1 260px;padding:14px;background:#eef2ff;border:1px solid #c7d2fe;border-radius:12px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:1.5em;&quot;&gt;✍️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:700;color:#4338ca;font-size:1.08em;margin:5px 0;&quot;&gt;Oʻzbekcha Vikipediya&lt;/div&gt;
Vikipediya maqolalarini yaratish, tahrirlash, takomillashtirish va manbalar bilan boyitish.
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;flex:1 1 260px;padding:14px;background:#ecfeff;border:1px solid #a5f3fc;border-radius:12px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:1.5em;&quot;&gt;🤝&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:700;color:#0e7490;font-size:1.08em;margin:5px 0;&quot;&gt;WULUG&lt;/div&gt;
[[Wikimedians of the Uzbek language User Group|Oʻzbek tilida soʻzlashuvchi vikimediachilar foydalanuvchilar guruhi]] faoliyatida ishtirok etish. Guruh rivojlanishiga hissa qoʻshish.
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;flex:1 1 260px;padding:14px;background:#fdf2f8;border:1px solid #fbcfe8;border-radius:12px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:1.5em;&quot;&gt;🏆&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:700;color:#be185d;font-size:1.08em;margin:5px 0;&quot;&gt;Tanlovlar va loyihalar&lt;/div&gt;
WikiStipendiya, Viki-bahor, Viki Folklorni Sevadi, Tillararo rishtalar kabi loyihalarda qatnashish va ularni tashkil etish.
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;flex:1 1 260px;padding:14px;background:#f0fdf4;border:1px solid #bbf7d0;border-radius:12px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:1.5em;&quot;&gt;🌏&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:700;color:#15803d;font-size:1.08em;margin:5px 0;&quot;&gt;Xalqaro hamjamiyat&lt;/div&gt;
Markaziy Osiyo vikimediachilari bilan hamkorlik va xalqaro Vikimedia tadbirlarida ishtirok etish.
&lt;/div&gt;

&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;!-- ===================== ARTICLES ===================== --&gt;
&lt;div style=&quot;margin-bottom:18px;background:#ffffff;border:1px solid #e2e8f0;border-radius:16px;box-shadow:0 3px 10px rgba(0,0,0,0.08);overflow:hidden;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;background:linear-gradient(90deg,#0f766e,#0891b2);padding:14px 18px;color:#ffffff;font-size:1.35em;font-weight:700;&quot;&gt;📚 Maqolalarim va hissam&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:16px;line-height:1.7;&quot;&gt;
Vikipediyada turli mavzulardagi maqolalarni yaratish va mavjud maqolalarni takomillashtirish bilan shugʻullanaman. Tarix, geografiya, madaniyat, jamiyat va boshqa yoʻnalishlarga oid bilimlarni oʻzbek tilida yoritishga alohida e’tibor qarataman.

&lt;div style=&quot;margin-top:12px;padding:12px;background:#f0fdfa;border:1px solid #99f6e4;border-radius:10px;&quot;&gt;
📌 [[Maxsus:Contributions/Mirishkorlik|Mening barcha tahrirlarim]] &amp;nbsp;·&amp;nbsp; [[Maxsus:CentralAuth/Mirishkorlik|Global hisobim]]
&lt;/div&gt;

&lt;!-- Bu yerga o'zingiz yaratgan yoki eng katta hissa qo'shgan maqolalaringiz nomlarini qo'shishingiz mumkin. --&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:14px;font-weight:700;color:#0f766e;&quot;&gt;Tanlangan maqolalar&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:10px;background:#f8fafc;border-radius:10px;color:#64748b;&quot;&gt;
Maqolalar roʻyxati keyinchalik toʻldiriladi.
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;!-- ===================== INTERESTS ===================== --&gt;
&lt;div style=&quot;margin-bottom:18px;background:#ffffff;border:1px solid #e2e8f0;border-radius:16px;box-shadow:0 3px 10px rgba(0,0,0,0.08);overflow:hidden;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;background:linear-gradient(90deg,#b45309,#ea580c);padding:14px 18px;color:#ffffff;font-size:1.35em;font-weight:700;&quot;&gt;🎯 Qiziqishlarim&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:16px;display:flex;flex-wrap:wrap;gap:10px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 200px;padding:14px;background:#fff7ed;border:1px solid #fed7aa;border-radius:12px;text-align:center;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:1.8em;&quot;&gt;📜&lt;/div&gt;
&lt;b&gt;Tarix va tarixiy tadqiqotlar&lt;/b&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 200px;padding:14px;background:#fdf2f8;border:1px solid #fbcfe8;border-radius:12px;text-align:center;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:1.8em;&quot;&gt;🎞️&lt;/div&gt;
&lt;b&gt;Kino va sanʼat&lt;/b&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 200px;padding:14px;background:#ecfeff;border:1px solid #a5f3fc;border-radius:12px;text-align:center;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:1.8em;&quot;&gt;💡&lt;/div&gt;
&lt;b&gt;Ochiq bilimlar va raqamlashtirish&lt;/b&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 200px;padding:14px;background:#f0fdf4;border:1px solid #bbf7d0;border-radius:12px;text-align:center;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:1.8em;&quot;&gt;🌐&lt;/div&gt;
&lt;b&gt;Vikimedia loyihalari&lt;/b&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;!-- ===================== LANGUAGES &amp; EXPERIENCE ===================== --&gt;
&lt;div style=&quot;display:flex;flex-wrap:wrap;gap:18px;align-items:stretch;&quot;&gt;

&lt;!-- Languages --&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 260px;box-sizing:border-box;min-width:0;background:#ffffff;border:1px solid #e2e8f0;border-radius:16px;box-shadow:0 3px 10px rgba(0,0,0,0.08);overflow:hidden;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;background:linear-gradient(90deg,#16a34a,#65a30d);padding:14px 18px;color:#ffffff;font-size:1.25em;font-weight:700;&quot;&gt;🗣️ Tillar&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:12px 14px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;display:flex;justify-content:space-between;align-items:center;padding:9px 4px;border-bottom:1px solid #f1f5f9;&quot;&gt;&lt;b&gt;Oʻzbek tili&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;background:#dcfce7;color:#166534;padding:3px 9px;border-radius:10px;font-size:0.85em;&quot;&gt;Ona tili&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;display:flex;justify-content:space-between;align-items:center;padding:9px 4px;border-bottom:1px solid #f1f5f9;&quot;&gt;&lt;b&gt;Rus tili&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;background:#fef3c7;color:#92400e;padding:3px 9px;border-radius:10px;font-size:0.85em;&quot;&gt;Boshlangʻich&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;display:flex;justify-content:space-between;align-items:center;padding:9px 4px;border-bottom:1px solid #f1f5f9;&quot;&gt;&lt;b&gt;Ingliz tili&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;background:#fef3c7;color:#92400e;padding:3px 9px;border-radius:10px;font-size:0.85em;&quot;&gt;Boshlangʻich&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;display:flex;justify-content:space-between;align-items:center;padding:9px 4px;&quot;&gt;&lt;b&gt;Nemis tili&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;background:#fef3c7;color:#92400e;padding:3px 9px;border-radius:10px;font-size:0.85em;&quot;&gt;Boshlangʻich&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;!-- Experience --&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 260px;box-sizing:border-box;min-width:0;background:#ffffff;border:1px solid #e2e8f0;border-radius:16px;box-shadow:0 3px 10px rgba(0,0,0,0.08);overflow:hidden;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;background:linear-gradient(90deg,#7c3aed,#c026d3);padding:14px 18px;color:#ffffff;font-size:1.25em;font-weight:700;&quot;&gt;🏅 Vikipediyadagi tajribam&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:16px;text-align:center;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:2.3em;&quot;&gt;✍️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:1.2em;font-weight:700;color:#6d28d9;&quot;&gt;2022-yil iyul&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;color:#64748b;margin-top:5px;&quot;&gt;Oʻzbekcha Vikipediyadagi faoliyatim boshlangan sana&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:14px;padding:10px;background:#f5f3ff;border-radius:10px;&quot;&gt;
[[Maxsus:Contributions/Mirishkorlik|Tahrirlar tarixini koʻrish]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;/div&gt;

&lt;!-- ===================== IMPACT ===================== --&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:18px;background:#ffffff;border:1px solid #e2e8f0;border-radius:16px;box-shadow:0 3px 10px rgba(0,0,0,0.08);overflow:hidden;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;background:linear-gradient(90deg,#0f766e,#0891b2);padding:14px 18px;color:#ffffff;font-size:1.35em;font-weight:700;&quot;&gt;📊 Vikimedia loyihalaridagi faolligim&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:16px;line-height:1.7;&quot;&gt;
Vikimedia loyihalaridagi faoliyatim va tahrirlarim haqida batafsil ma’lumotni quyidagi sahifalardan koʻrish mumkin:

&lt;div style=&quot;display:flex;flex-wrap:wrap;gap:10px;margin-top:10px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 180px;padding:12px;background:#ecfeff;border:1px solid #a5f3fc;border-radius:10px;text-align:center;&quot;&gt;[[Maxsus:Contributions/Mirishkorlik|📝 Tahrirlarim]]&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 180px;padding:12px;background:#eef2ff;border:1px solid #c7d2fe;border-radius:10px;text-align:center;&quot;&gt;[[Maxsus:CentralAuth/Mirishkorlik|🌍 Global faoliyatim]]&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;!-- ===================== FOOTER ===================== --&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:18px;background:linear-gradient(135deg,#102a43,#185a72);border-radius:14px;padding:18px;text-align:center;color:#ffffff;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:1.1em;font-weight:700;&quot;&gt;👋 Sahifamga tashrif buyurganingiz uchun rahmat!&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:7px;color:#c8f1ee;&quot;&gt;Taklif va mulohazalaringizni [[Foydalanuvchi munozarasi:Mirishkorlik|munozara sahifamda]] qoldirishingiz mumkin.&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;/div&gt;</text>
      <sha1>lbaq6flmy1417mz96xz1rhw0l6vb0g1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ovoz yozish</title>
    <ns>0</ns>
    <id>788359</id>
    <revision>
      <id>6327880</id>
      <parentid>5492932</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:47:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327880</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10851" sha1="pjwk9huxmpt7vir7vkfedtvb4n6qhh2" xml:space="preserve">'''Ovoz (''tovush'') yozish''' - tovush signallarini yozish jarayoni. Ovoz yozish natijasi [[fonogramma]] hisoblanadi.

Kerakli jihozlar: akustik tebranishlarni elektr signaliga aylantirish uchun qurilma (mikrofon) yoki ohang generatoriga (masalan. ovoz [[Sintezator|sintezatori]], namuna oluvchi), elektr tebranishlarini diskret (raqamli) qiymatlar ketma-ketligiga aylantirish uchun qurilma ([[Raqamli audio|raqamli audio yozuvda]]), saqlash moslamasi (magnitofon, [[Kompyuter|kompyuterning]] [[Qattiq magnit disk|qattiq diski]] yoki qabul qilingan [[Axborot|maʼlumotni]] [[Audio media|muhitga]] saqlash uchun boshqa qurilma)). Ovoz yozish [[monofoniya|monofonik]], [[stereofoniya|stereofonik]], [[atrof-muhit ovozi|koʻp kanalli]] boʻlishi mumkin.

Maʼlum boʻlgan eng qadimgi ovoz yozuvi [[1860]] [[9-aprel|yil 9 aprelda]] parijlik ixtirochi Edouard-Léon Skott de Martinvil tomonidan &quot; [[fonoavtograf]] &quot;&lt;ref name=&quot;Самая старая в мире звукозапись была сделана в 1860 году2&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://science.compulenta.ru/352721/|sarlavha=Самая старая в мире звукозапись была сделана в 1860 году — Наука и техника — История, археология, палеонтология — Компьюлента&lt;!-- Заголовок добавлен ботом --&gt;|kirish sanasi=2008-05-21|arxivurl=https://web.archive.org/web/20080607204427/http://science.compulenta.ru/352721/|arxivsana=2008-06-07}}&lt;/ref&gt; deb nomlangan qurilma yordamida qilingan..

ovoz yozishning ikkita asosiy turi mavjud: ''[[analog]]'' va ''[[raqamli]]'' .

== Analog ovoz yozish ==
[[Fayl:Electrical recording.svg|thumb|400x400px|Elektromexanik ovoz yozish]]
[[Analog signal|Analog]] deganda, biz tovushlarni [[Axborot tashuvchisi|Fizik muhitda]] shunday yozishni nazarda tutamizki, ijro etish moslamasi tebranadi va saqlash vaqtida olingan tovushlarga oʻxshash tovush toʻlqinlarini yaratadi.

=== Mexanik ovoz yozish ===
Yozib olinadigan tovush roʻpor orqali membranaga taʼsir qiladi. Membranaga bogʻlangan igna plastinka ariqchasida izlar chizadi. Ijro paytida bunga teskari jarayon sodir boʻladi. Igna tov izida tebranadi va unga bogʻlangan membrana ham tebranib tovush hosil qiladi. Ovoz konus shaklidagi rupor bilan kuchaytirildi.

* [[Fonoavtograf]] (1857)
* [[Fonograf]] (1878)
* [[Grammofon|Gramafon]] (1887)
* [[Patefon]] (1907)

=== Elektromexanik ovoz yozish ===
Yozib olinadigan tovush tebranishlari mikrofon yordamida mos [[elektr toki]] tebranishlariga aylantiriladi. Ular kuchaytirilgandan soʻng elektromexanik oʻzgartirgich(rekorder) ignasining tebrantiruvchi magnit maydon hosil qiladi. Igna tebranib disk plastinkasida „tovush izini“ hosil qiladi (yozadi). Tovushni „oʻqish“ uchun Pezoelektrik yoki magnitli oʻzgartirgich (zvukosnimatel) ishlatiladi&lt;ref&gt;Muzikalnaya ensiklopediya. — M.: Sovetskaya ensiklopediya, Sovetskiy kompozitor. Pod red. Yu. V. Keldisha. 1973—1982.&lt;/ref&gt;. Disk plastinkasida igna harakatlanganda tebranadi, oʻzgartirgich bu tebranishlarni elektr signaliga aylantiradi. Elektr signallar elektron kuchaytirgichda kuchaytirilib radiokarnayga uzatiladi.

* [[Elektrofon]] (1925)
* Elektr aylanuvchi stol (Elektroproigrivatel)

=== Optik (fotografik) ovoz yozish ===
Optik fonogramma asosan kinoda ishlatilgan. Kinolenta chetiga kengligi oʻzgaruvchan chiziq (yoʻlakcha) koʻrinishida (1904) yoki oʻzgaruvchan optik zichlikka ega yoʻlakcha(1919) koʻrinishida yozilgan boʻladi. Ijro etish vaqtida plyonkadan oʻtuvchi chiroqning yorugʻlik oqimi qayd etilgan tovush tebranishlariga mos ravishda oʻzgargan (modulyatsiya qilingan). Fotoelement unga tushayotgan oʻzgaruvchan yorugʻlik oqimini elektr tebranishlariga aylantiradi. Elektr signali elektron kuchaytirgich yordamida kuchaytirildi va kinoteatrning auditoriyasidagi ekran yaqinida oʻrnatilgan karnayga uzatildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Sergey Alexin. Zvukovoe oborudovanie kinoteatra. Jurnal „Texnika i texnologii kino“, 2006 |url=http://rus.625-net.ru/cinema/2006/03/techno01.htm |kirish sanasi=2022-09-06 |arxivsana=2012-10-16 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20121016164130/http://rus.625-net.ru/cinema/2006/03/techno01.htm }}&lt;/ref&gt;.

XX-asrning 30-40-yillarida SSSRda qogʻoz tashuvchi (lenta) yordamida optik ovoz yozish va ijro etish tizimi ishlab chiqilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://rw6ase.narod.ru/000/rez2/gb.html|sarlavha=Аппарат &quot;Говорящая бумага&quot;|muallif=|ish=|sana=|nashriyot=|kirish sanasi=2022-09-06|arxivsana=2012-05-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120502100835/http://rw6ase.narod.ru/000/rez2/gb.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://records.su/pubs/6033568300684858.pdf|sarlavha=Аппарат для воспроизведения фонограмм &quot;Говорящая бумага&quot; ГБ-8. Инструкция.|muallif=|ish=records.su.|sana=|nashriyot=|kirish sanasi=2019-10-28|arxivsana=2019-10-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191028211625/https://records.su/pubs/6033568300684858.pdf}}&lt;/ref&gt;. Ammo P. P. Skvortsovning „Gaplashuvchi qogʻozi“ keng qoʻllanilmadi.

=== Magnitli tovush yozish ===
Yozish qayd qiluvchi magnit kallak yordamida amalga oshiriladi, u harakatlanuvchi magnit lentada oʻzgaruvchan magnit maydon hosil qiladi. Magnit lenta (tashuvchi) ning ferromagnit qatlamida qoldiq magnitlanish izi qoladi. Iz fonogramma trekidir. Ijro etish vaqtida magnit kallak harakatlanuvchi magnit lenta qoldiq magnit oqimini elektr audio signaliga aylantiradi.

* [[Магнитофон|Magnitofon]] (1932)

== '''Raqamli ovoz yozish''' ==
[[Fayl:A-D-A Flow Ru.svg|thumb|400x400px|Tovushni mikrofonda elektr signaliga aylanib , AROʻ , Prossessor, RAOʻ orqali oʻtib yana Radiokarnayda tovushga aylanishi]]
Raqamli yozish — bu maʼlum bir qurilmaning takrorlanishini tavsiflovchi bitlar toʻplami (bit ketma-ketligi) shaklida ovozni raqamlashtirish va saqlash.

=== Magnit raqamli tovush yozish------------------- ===
Raqamli signallar magnit lentaga yozib olinadi. Yozishning ikki turdagi mavjud:

* satr boʻyicha yozish tizimi — bunda lenta qoʻzgʻalmas magnit yozish/tinglash kallagi boʻylab harakatlanadi.
** [[Raqamli audio statsionar bosh|DASH]] (1982){{Lang-en|Digital Audio Stationary Head}})
** [[Raqamli ixcham kassetalar|DCC]] (1992) ({{Lang-en|Digital compact cassette}}, raqamli ixcham kassetalar)
* qiya chiziqli yozish tizimi — bunda lenta aylanadigan magnit kallakning barabani boʻylab harakatlanadi va lentadagi yozuvlar alohida qiya-chiziqli yoʻlakchalar shaklida boʻladi. Bu yozish turi maʼlumotni kattaroq zichlikda yozishga imkon beradi.
** [[DAT (audio media)|DAT]] (1987){{Lang-en|Digital audio tape}})
** [[ADAT]] (1991){{Lang-en|Alesis Digital Audio Tape}}, Alesis firmasi raqamli audio lentasi) — [[S-VHS]] standartidagi video kassetalari asosida.

=== Magnit-optik yozib olish ===
[[Magneto-optik disk|Magnit-optik diskda]] yozish quyidagi texnologiya boʻyicha amalga oshiriladi: [[lazer]] nurlanishi yoʻlakcha qismini [[Kyuri nuqtasi]] haroratidan yuqori isitadi, shundan soʻng [[elektromagnit impuls]] magnitlanishni oʻzgartiradi va optik disklardagi chuqurlarga teng boʻlgan „yozuvlarni“ yaratadi. Oʻqish xuddi shu lazer tomonidan amalga oshiriladi, lekin kam quvvatda (disk qizimaydi): qutblangan lazer nurlari disk materialidan oʻtadi, maxsus qoplamadan aks etadi, optik tizimdan oʻtadi va sensorga uriladi. Bunday holda, magnitlanishga qarab, lazer nurining polarizatsiya tekisligi oʻzgaradi (Kerr effekti), bu sensor tomonidan aniqlanadi.

* [[mini-disk|Mini-disk]] (MD) (1992)
* [[Salom MD|Hi-MD]] (2004)

=== Lazerli yozish ===
Maʼlumotlarni yozish paytida yuqori quvvatli [[lazer]] nurlari disk qatlamining organik boʻyogʻini „kuydirish“ bilan yoziladi. Boʻyoq maʼlum bir haroratdan yuqori qizdirilganda, u parchalanadi va qorayadi, kuygan joyning aks ettirish qobiliyatini oʻzgartiradi. Shunday qilib, yozish paytida, lazer kuchini nazorat qilish orqali, yozuvchi qatlamda qorongʻu va yorugʻlik nuqtalarining almashinishi olinadi, ular oʻqilganda chuqurchalar sifatida talqin etiladi. Oʻqish paytida lazer yozishga qaraganda ancha past quvvatli boʻladi va yozuv qatlamining boʻyogʻini yoʻq qilmaydi. Koʻzgu qatlamidan aks ettirilgan nur fotodiodga tushadi va agar nur qorongʻi — „kuygan“ maydonga tushsa, u holda nur deyarli aks etuvchi qatlamga oʻtmaydi va fotodiod yorugʻlik oqimining zaiflashishini qayd etadi. Yoʻlning oʻzgaruvchan yorugʻlik va qorongʻi qismlari aks ettirilgan nurning yorugʻlik oqimining oʻzgarishini keltirib chiqaradi va elektr signalidagi oʻzgarishga aylanadi, bu esa elektr haydovchi tizimi tomonidan maʼlumotlarning „dekodlangan“ bitlariga aylantiriladi.

* [[Audio CD]] (1982) (CD)
* [[DTS]] (1993) — alohida kompakt diskdagi film nusxasiga saundtrek
* [[DVD audio|DVD-Audio]] (1999) (DVD-A)
* [[SACD]] (1998) (Super audio [[Kompakt-disk|kompakt disk]], super audio CD)

=== Optik raqamli audio yozuv ===
[[Fayl:35mm film audio macro.jpg|thumb|300x300px|Chapdan oʻngga: [[Sony Dynamic Digital Sound]] (SDDS); [[Dolby Digital]] (teshik teshiklar orasida); analog optik; teglar ([[DTS]]) belgilar.]]
Plyonkaga tovush joʻrligi raqamli kodlangan shaklda optik usul yordamida toʻgʻridan-toʻgʻri 35 mm plyonkaga bosiladi. Ijro etish vaqtida raqamli signal kinoproyektorga maxsus biriktirma orqali oʻqiladi va keyin protsessor tomonidan koʻp kanalli saundtrekga dekodlanadi.

* [[Dolby Digital]] (1992)
* [[SDDS]] (1993)

=== Raqamli audio formatlar ===
Ovozli maʼlumotlar maʼlum [[Fayl formati|formatdagi]] faylga yozib qoʻyiladi, elektron audio tashuvchilarda saqlanadi.

* Nota: [[MIDI]] (1982)
* Raqamli audio: [[OGG]], [[MP3]], [[wav|WAV]] va boshqalar.

== Yana qarang ==

* [[Audio muharriri]]
* [[Podkasting]]
* [[Ovoz yozish tarixi]]
* [[Ovozli kino]]
* [[Nota muharriri]]
* [[Fonogramma]]
* [[Mixtape]]
* [[Ovoz yozish studiyasi]]

== Literatura ==

* {{книга|автор=Аполлонова Л. П., Шумова Н. Д.|заглавие=Механическая звукозапись|место=М. — Л.|год=1964}}
* {{книга|автор=Парфентьев А. И., Пуссэт Л. А.|заглавие=Физические основы магнитной записи звука|место=М.|год=1957}}

== Havolalar ==

* Zvukozapis // Bolshaya sovetskaya ensiklopediya : [v 30 t.] / gl. red. A. M. Proxorov. — 3-e izd. — M. : Sovetskaya ensiklopediya, 1969—1978.
* [https://web.archive.org/web/20120119042341/http://adlerrecords.com/zvuk33.htm Magnitnaya zvukozapis]
* [https://web.archive.org/web/20130813203049/http://adlerrecords.com/zvuk25.htm Mexanicheskaya zvukozapis]

== Manbalar ==
{{manbalar}}
&lt;references /&gt;
[[Turkum:ovoz yozish]]
[[Turkum:texnika]]</text>
      <sha1>pjwk9huxmpt7vir7vkfedtvb4n6qhh2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327881</id>
      <parentid>6327880</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:47:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327881</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10855" sha1="ieg0tu5jpm8yaj3q8tqsjcbe0y50qxu" xml:space="preserve">'''Ovoz (''tovush'') yozish''' - [[tovush]] signallarini yozish jarayoni. Ovoz yozish natijasi [[fonogramma]] hisoblanadi.

Kerakli jihozlar: akustik tebranishlarni elektr signaliga aylantirish uchun qurilma (mikrofon) yoki ohang generatoriga (masalan. ovoz [[Sintezator|sintezatori]], namuna oluvchi), elektr tebranishlarini diskret (raqamli) qiymatlar ketma-ketligiga aylantirish uchun qurilma ([[Raqamli audio|raqamli audio yozuvda]]), saqlash moslamasi (magnitofon, [[Kompyuter|kompyuterning]] [[Qattiq magnit disk|qattiq diski]] yoki qabul qilingan [[Axborot|maʼlumotni]] [[Audio media|muhitga]] saqlash uchun boshqa qurilma)). Ovoz yozish [[monofoniya|monofonik]], [[stereofoniya|stereofonik]], [[atrof-muhit ovozi|koʻp kanalli]] boʻlishi mumkin.

Maʼlum boʻlgan eng qadimgi ovoz yozuvi [[1860]] [[9-aprel|yil 9 aprelda]] parijlik ixtirochi Edouard-Léon Skott de Martinvil tomonidan &quot; [[fonoavtograf]] &quot;&lt;ref name=&quot;Самая старая в мире звукозапись была сделана в 1860 году2&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://science.compulenta.ru/352721/|sarlavha=Самая старая в мире звукозапись была сделана в 1860 году — Наука и техника — История, археология, палеонтология — Компьюлента&lt;!-- Заголовок добавлен ботом --&gt;|kirish sanasi=2008-05-21|arxivurl=https://web.archive.org/web/20080607204427/http://science.compulenta.ru/352721/|arxivsana=2008-06-07}}&lt;/ref&gt; deb nomlangan qurilma yordamida qilingan..

ovoz yozishning ikkita asosiy turi mavjud: ''[[analog]]'' va ''[[raqamli]]'' .

== Analog ovoz yozish ==
[[Fayl:Electrical recording.svg|thumb|400x400px|Elektromexanik ovoz yozish]]
[[Analog signal|Analog]] deganda, biz tovushlarni [[Axborot tashuvchisi|Fizik muhitda]] shunday yozishni nazarda tutamizki, ijro etish moslamasi tebranadi va saqlash vaqtida olingan tovushlarga oʻxshash tovush toʻlqinlarini yaratadi.

=== Mexanik ovoz yozish ===
Yozib olinadigan tovush roʻpor orqali membranaga taʼsir qiladi. Membranaga bogʻlangan igna plastinka ariqchasida izlar chizadi. Ijro paytida bunga teskari jarayon sodir boʻladi. Igna tov izida tebranadi va unga bogʻlangan membrana ham tebranib tovush hosil qiladi. Ovoz konus shaklidagi rupor bilan kuchaytirildi.

* [[Fonoavtograf]] (1857)
* [[Fonograf]] (1878)
* [[Grammofon|Gramafon]] (1887)
* [[Patefon]] (1907)

=== Elektromexanik ovoz yozish ===
Yozib olinadigan tovush tebranishlari mikrofon yordamida mos [[elektr toki]] tebranishlariga aylantiriladi. Ular kuchaytirilgandan soʻng elektromexanik oʻzgartirgich(rekorder) ignasining tebrantiruvchi magnit maydon hosil qiladi. Igna tebranib disk plastinkasida „tovush izini“ hosil qiladi (yozadi). Tovushni „oʻqish“ uchun Pezoelektrik yoki magnitli oʻzgartirgich (zvukosnimatel) ishlatiladi&lt;ref&gt;Muzikalnaya ensiklopediya. — M.: Sovetskaya ensiklopediya, Sovetskiy kompozitor. Pod red. Yu. V. Keldisha. 1973—1982.&lt;/ref&gt;. Disk plastinkasida igna harakatlanganda tebranadi, oʻzgartirgich bu tebranishlarni elektr signaliga aylantiradi. Elektr signallar elektron kuchaytirgichda kuchaytirilib radiokarnayga uzatiladi.

* [[Elektrofon]] (1925)
* Elektr aylanuvchi stol (Elektroproigrivatel)

=== Optik (fotografik) ovoz yozish ===
Optik fonogramma asosan kinoda ishlatilgan. Kinolenta chetiga kengligi oʻzgaruvchan chiziq (yoʻlakcha) koʻrinishida (1904) yoki oʻzgaruvchan optik zichlikka ega yoʻlakcha(1919) koʻrinishida yozilgan boʻladi. Ijro etish vaqtida plyonkadan oʻtuvchi chiroqning yorugʻlik oqimi qayd etilgan tovush tebranishlariga mos ravishda oʻzgargan (modulyatsiya qilingan). Fotoelement unga tushayotgan oʻzgaruvchan yorugʻlik oqimini elektr tebranishlariga aylantiradi. Elektr signali elektron kuchaytirgich yordamida kuchaytirildi va kinoteatrning auditoriyasidagi ekran yaqinida oʻrnatilgan karnayga uzatildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Sergey Alexin. Zvukovoe oborudovanie kinoteatra. Jurnal „Texnika i texnologii kino“, 2006 |url=http://rus.625-net.ru/cinema/2006/03/techno01.htm |kirish sanasi=2022-09-06 |arxivsana=2012-10-16 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20121016164130/http://rus.625-net.ru/cinema/2006/03/techno01.htm }}&lt;/ref&gt;.

XX-asrning 30-40-yillarida SSSRda qogʻoz tashuvchi (lenta) yordamida optik ovoz yozish va ijro etish tizimi ishlab chiqilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://rw6ase.narod.ru/000/rez2/gb.html|sarlavha=Аппарат &quot;Говорящая бумага&quot;|muallif=|ish=|sana=|nashriyot=|kirish sanasi=2022-09-06|arxivsana=2012-05-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120502100835/http://rw6ase.narod.ru/000/rez2/gb.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://records.su/pubs/6033568300684858.pdf|sarlavha=Аппарат для воспроизведения фонограмм &quot;Говорящая бумага&quot; ГБ-8. Инструкция.|muallif=|ish=records.su.|sana=|nashriyot=|kirish sanasi=2019-10-28|arxivsana=2019-10-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191028211625/https://records.su/pubs/6033568300684858.pdf}}&lt;/ref&gt;. Ammo P. P. Skvortsovning „Gaplashuvchi qogʻozi“ keng qoʻllanilmadi.

=== Magnitli tovush yozish ===
Yozish qayd qiluvchi magnit kallak yordamida amalga oshiriladi, u harakatlanuvchi magnit lentada oʻzgaruvchan magnit maydon hosil qiladi. Magnit lenta (tashuvchi) ning ferromagnit qatlamida qoldiq magnitlanish izi qoladi. Iz fonogramma trekidir. Ijro etish vaqtida magnit kallak harakatlanuvchi magnit lenta qoldiq magnit oqimini elektr audio signaliga aylantiradi.

* [[Магнитофон|Magnitofon]] (1932)

== '''Raqamli ovoz yozish''' ==
[[Fayl:A-D-A Flow Ru.svg|thumb|400x400px|Tovushni mikrofonda elektr signaliga aylanib , AROʻ , Prossessor, RAOʻ orqali oʻtib yana Radiokarnayda tovushga aylanishi]]
Raqamli yozish — bu maʼlum bir qurilmaning takrorlanishini tavsiflovchi bitlar toʻplami (bit ketma-ketligi) shaklida ovozni raqamlashtirish va saqlash.

=== Magnit raqamli tovush yozish------------------- ===
Raqamli signallar magnit lentaga yozib olinadi. Yozishning ikki turdagi mavjud:

* satr boʻyicha yozish tizimi — bunda lenta qoʻzgʻalmas magnit yozish/tinglash kallagi boʻylab harakatlanadi.
** [[Raqamli audio statsionar bosh|DASH]] (1982){{Lang-en|Digital Audio Stationary Head}})
** [[Raqamli ixcham kassetalar|DCC]] (1992) ({{Lang-en|Digital compact cassette}}, raqamli ixcham kassetalar)
* qiya chiziqli yozish tizimi — bunda lenta aylanadigan magnit kallakning barabani boʻylab harakatlanadi va lentadagi yozuvlar alohida qiya-chiziqli yoʻlakchalar shaklida boʻladi. Bu yozish turi maʼlumotni kattaroq zichlikda yozishga imkon beradi.
** [[DAT (audio media)|DAT]] (1987){{Lang-en|Digital audio tape}})
** [[ADAT]] (1991){{Lang-en|Alesis Digital Audio Tape}}, Alesis firmasi raqamli audio lentasi) — [[S-VHS]] standartidagi video kassetalari asosida.

=== Magnit-optik yozib olish ===
[[Magneto-optik disk|Magnit-optik diskda]] yozish quyidagi texnologiya boʻyicha amalga oshiriladi: [[lazer]] nurlanishi yoʻlakcha qismini [[Kyuri nuqtasi]] haroratidan yuqori isitadi, shundan soʻng [[elektromagnit impuls]] magnitlanishni oʻzgartiradi va optik disklardagi chuqurlarga teng boʻlgan „yozuvlarni“ yaratadi. Oʻqish xuddi shu lazer tomonidan amalga oshiriladi, lekin kam quvvatda (disk qizimaydi): qutblangan lazer nurlari disk materialidan oʻtadi, maxsus qoplamadan aks etadi, optik tizimdan oʻtadi va sensorga uriladi. Bunday holda, magnitlanishga qarab, lazer nurining polarizatsiya tekisligi oʻzgaradi (Kerr effekti), bu sensor tomonidan aniqlanadi.

* [[mini-disk|Mini-disk]] (MD) (1992)
* [[Salom MD|Hi-MD]] (2004)

=== Lazerli yozish ===
Maʼlumotlarni yozish paytida yuqori quvvatli [[lazer]] nurlari disk qatlamining organik boʻyogʻini „kuydirish“ bilan yoziladi. Boʻyoq maʼlum bir haroratdan yuqori qizdirilganda, u parchalanadi va qorayadi, kuygan joyning aks ettirish qobiliyatini oʻzgartiradi. Shunday qilib, yozish paytida, lazer kuchini nazorat qilish orqali, yozuvchi qatlamda qorongʻu va yorugʻlik nuqtalarining almashinishi olinadi, ular oʻqilganda chuqurchalar sifatida talqin etiladi. Oʻqish paytida lazer yozishga qaraganda ancha past quvvatli boʻladi va yozuv qatlamining boʻyogʻini yoʻq qilmaydi. Koʻzgu qatlamidan aks ettirilgan nur fotodiodga tushadi va agar nur qorongʻi — „kuygan“ maydonga tushsa, u holda nur deyarli aks etuvchi qatlamga oʻtmaydi va fotodiod yorugʻlik oqimining zaiflashishini qayd etadi. Yoʻlning oʻzgaruvchan yorugʻlik va qorongʻi qismlari aks ettirilgan nurning yorugʻlik oqimining oʻzgarishini keltirib chiqaradi va elektr signalidagi oʻzgarishga aylanadi, bu esa elektr haydovchi tizimi tomonidan maʼlumotlarning „dekodlangan“ bitlariga aylantiriladi.

* [[Audio CD]] (1982) (CD)
* [[DTS]] (1993) — alohida kompakt diskdagi film nusxasiga saundtrek
* [[DVD audio|DVD-Audio]] (1999) (DVD-A)
* [[SACD]] (1998) (Super audio [[Kompakt-disk|kompakt disk]], super audio CD)

=== Optik raqamli audio yozuv ===
[[Fayl:35mm film audio macro.jpg|thumb|300x300px|Chapdan oʻngga: [[Sony Dynamic Digital Sound]] (SDDS); [[Dolby Digital]] (teshik teshiklar orasida); analog optik; teglar ([[DTS]]) belgilar.]]
Plyonkaga tovush joʻrligi raqamli kodlangan shaklda optik usul yordamida toʻgʻridan-toʻgʻri 35 mm plyonkaga bosiladi. Ijro etish vaqtida raqamli signal kinoproyektorga maxsus biriktirma orqali oʻqiladi va keyin protsessor tomonidan koʻp kanalli saundtrekga dekodlanadi.

* [[Dolby Digital]] (1992)
* [[SDDS]] (1993)

=== Raqamli audio formatlar ===
Ovozli maʼlumotlar maʼlum [[Fayl formati|formatdagi]] faylga yozib qoʻyiladi, elektron audio tashuvchilarda saqlanadi.

* Nota: [[MIDI]] (1982)
* Raqamli audio: [[OGG]], [[MP3]], [[wav|WAV]] va boshqalar.

== Yana qarang ==

* [[Audio muharriri]]
* [[Podkasting]]
* [[Ovoz yozish tarixi]]
* [[Ovozli kino]]
* [[Nota muharriri]]
* [[Fonogramma]]
* [[Mixtape]]
* [[Ovoz yozish studiyasi]]

== Literatura ==

* {{книга|автор=Аполлонова Л. П., Шумова Н. Д.|заглавие=Механическая звукозапись|место=М. — Л.|год=1964}}
* {{книга|автор=Парфентьев А. И., Пуссэт Л. А.|заглавие=Физические основы магнитной записи звука|место=М.|год=1957}}

== Havolalar ==

* Zvukozapis // Bolshaya sovetskaya ensiklopediya : [v 30 t.] / gl. red. A. M. Proxorov. — 3-e izd. — M. : Sovetskaya ensiklopediya, 1969—1978.
* [https://web.archive.org/web/20120119042341/http://adlerrecords.com/zvuk33.htm Magnitnaya zvukozapis]
* [https://web.archive.org/web/20130813203049/http://adlerrecords.com/zvuk25.htm Mexanicheskaya zvukozapis]

== Manbalar ==
{{manbalar}}
&lt;references /&gt;
[[Turkum:ovoz yozish]]
[[Turkum:texnika]]</text>
      <sha1>ieg0tu5jpm8yaj3q8tqsjcbe0y50qxu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327882</id>
      <parentid>6327881</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:47:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327882</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10856" sha1="awto4cegc9rg0556ma7gnt0s9zmbwtw" xml:space="preserve">'''Ovoz (''tovush'') yozish''' - [[tovush]] signallarini yozish jarayoni. Ovoz yozish natijasi [[fonogramma]] hisoblanadi.

Kerakli jihozlar: akustik tebranishlarni elektr signaliga aylantirish uchun qurilma (mikrofon) yoki ohang generatoriga (masalan. ovoz [[Sintezator|sintezatori]], namuna oluvchi), elektr tebranishlarini diskret (raqamli) qiymatlar ketma-ketligiga aylantirish uchun qurilma ([[Raqamli audio|raqamli audio yozuvda]]), saqlash moslamasi (magnitofon, [[Kompyuter|kompyuterning]] [[Qattiq magnit disk|qattiq diski]] yoki qabul qilingan [[Axborot|maʼlumotni]] [[Audio media|muhitga]] saqlash uchun boshqa qurilma)). Ovoz yozish [[monofoniya|monofonik]], [[stereofoniya|stereofonik]], [[atrof-muhit ovozi|koʻp kanalli]] boʻlishi mumkin.

Maʼlum boʻlgan eng qadimgi ovoz yozuvi [[1860]] [[9-aprel|yil 9 aprelda]] parijlik ixtirochi Edouard-Léon Skott de Martinvil tomonidan &quot; [[fonoavtograf]] &quot;&lt;ref name=&quot;Самая старая в мире звукозапись была сделана в 1860 году2&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://science.compulenta.ru/352721/|sarlavha=Самая старая в мире звукозапись была сделана в 1860 году — Наука и техника — История, археология, палеонтология — Компьюлента&lt;!-- Заголовок добавлен ботом --&gt;|kirish sanasi=2008-05-21|arxivurl=https://web.archive.org/web/20080607204427/http://science.compulenta.ru/352721/|arxivsana=2008-06-07}}&lt;/ref&gt; deb nomlangan qurilma yordamida qilingan..

ovoz yozishning ikkita asosiy turi mavjud: ''[[analog]]'' va ''[[raqamli]]'' .

== Analog ovoz yozish ==
[[Fayl:Electrical recording.svg|thumb|400x400px|Elektromexanik ovoz yozish]]
[[Analog signal|Analog]] deganda, biz tovushlarni [[Axborot tashuvchisi|Fizik muhitda]] shunday yozishni nazarda tutamizki, ijro etish moslamasi tebranadi va saqlash vaqtida olingan tovushlarga oʻxshash tovush toʻlqinlarini yaratadi.

=== Mexanik ovoz yozish ===
Yozib olinadigan tovush roʻpor orqali membranaga taʼsir qiladi. Membranaga bogʻlangan igna plastinka ariqchasida izlar chizadi. Ijro paytida bunga teskari jarayon sodir boʻladi. Igna tov izida tebranadi va unga bogʻlangan membrana ham tebranib tovush hosil qiladi. Ovoz konus shaklidagi rupor bilan kuchaytirildi.

* [[Fonoavtograf]] (1857)
* [[Fonograf]] (1878)
* [[Grammofon|Gramafon]] (1887)
* [[Patefon]] (1907)

=== Elektromexanik ovoz yozish ===
Yozib olinadigan tovush tebranishlari mikrofon yordamida mos [[elektr toki]] tebranishlariga aylantiriladi. Ular kuchaytirilgandan soʻng elektromexanik oʻzgartirgich(rekorder) ignasining tebrantiruvchi magnit maydon hosil qiladi. Igna tebranib disk plastinkasida „tovush izini“ hosil qiladi (yozadi). Tovushni „oʻqish“ uchun Pezoelektrik yoki magnitli oʻzgartirgich (zvukosnimatel) ishlatiladi&lt;ref&gt;Muzikalnaya ensiklopediya. — M.: Sovetskaya ensiklopediya, Sovetskiy kompozitor. Pod red. Yu. V. Keldisha. 1973—1982.&lt;/ref&gt;. Disk plastinkasida igna harakatlanganda tebranadi, oʻzgartirgich bu tebranishlarni elektr signaliga aylantiradi. Elektr signallar elektron kuchaytirgichda kuchaytirilib radiokarnayga uzatiladi.

* [[Elektrofon]] (1925)
* Elektr aylanuvchi stol (Elektroproigrivatel)

=== Optik (fotografik) ovoz yozish ===
Optik fonogramma asosan kinoda ishlatilgan. Kinolenta chetiga kengligi oʻzgaruvchan chiziq (yoʻlakcha) koʻrinishida (1904) yoki oʻzgaruvchan optik zichlikka ega yoʻlakcha(1919) koʻrinishida yozilgan boʻladi. Ijro etish vaqtida plyonkadan oʻtuvchi chiroqning yorugʻlik oqimi qayd etilgan tovush tebranishlariga mos ravishda oʻzgargan (modulyatsiya qilingan). Fotoelement unga tushayotgan oʻzgaruvchan yorugʻlik oqimini elektr tebranishlariga aylantiradi. Elektr signali elektron kuchaytirgich yordamida kuchaytirildi va kinoteatrning auditoriyasidagi ekran yaqinida oʻrnatilgan karnayga uzatildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Sergey Alexin. Zvukovoe oborudovanie kinoteatra. Jurnal „Texnika i texnologii kino“, 2006 |url=http://rus.625-net.ru/cinema/2006/03/techno01.htm |kirish sanasi=2022-09-06 |arxivsana=2012-10-16 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20121016164130/http://rus.625-net.ru/cinema/2006/03/techno01.htm }}&lt;/ref&gt;.

XX-asrning 30-40-yillarida SSSRda qogʻoz tashuvchi (lenta) yordamida optik ovoz yozish va ijro etish tizimi ishlab chiqilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://rw6ase.narod.ru/000/rez2/gb.html|sarlavha=Аппарат &quot;Говорящая бумага&quot;|muallif=|ish=|sana=|nashriyot=|kirish sanasi=2022-09-06|arxivsana=2012-05-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120502100835/http://rw6ase.narod.ru/000/rez2/gb.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://records.su/pubs/6033568300684858.pdf|sarlavha=Аппарат для воспроизведения фонограмм &quot;Говорящая бумага&quot; ГБ-8. Инструкция.|muallif=|ish=records.su.|sana=|nashriyot=|kirish sanasi=2019-10-28|arxivsana=2019-10-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191028211625/https://records.su/pubs/6033568300684858.pdf}}&lt;/ref&gt;. Ammo P. P. Skvortsovning „Gaplashuvchi qogʻozi“ keng qoʻllanilmadi.

=== Magnitli tovush yozish ===
Yozish qayd qiluvchi magnit kallak yordamida amalga oshiriladi, u harakatlanuvchi magnit lentada oʻzgaruvchan magnit maydon hosil qiladi. Magnit lenta (tashuvchi) ning ferromagnit qatlamida qoldiq magnitlanish izi qoladi. Iz fonogramma trekidir. Ijro etish vaqtida magnit kallak harakatlanuvchi magnit lenta qoldiq magnit oqimini elektr audio signaliga aylantiradi.

* [[Магнитофон|Magnitofon]] (1932)

== '''Raqamli ovoz yozish''' ==
[[Fayl:A-D-A Flow Ru.svg|thumb|400x400px|Tovushni mikrofonda elektr signaliga aylanib , AROʻ , Prossessor, RAOʻ orqali oʻtib yana Radiokarnayda tovushga aylanishi]]
Raqamli yozish — bu maʼlum bir qurilmaning takrorlanishini tavsiflovchi bitlar toʻplami (bit ketma-ketligi) shaklida ovozni raqamlashtirish va saqlash.

=== Magnit raqamli tovush yozish------------------- ===
Raqamli signallar magnit lentaga yozib olinadi. Yozishning ikki turdagi mavjud:

* satr boʻyicha yozish tizimi — bunda lenta qoʻzgʻalmas magnit yozish/tinglash kallagi boʻylab harakatlanadi.
** [[Raqamli audio statsionar bosh|DASH]] (1982){{Lang-en|Digital Audio Stationary Head}})
** [[Raqamli ixcham kassetalar|DCC]] (1992) ({{Lang-en|Digital compact cassette}}, raqamli ixcham kassetalar)
* qiya chiziqli yozish tizimi — bunda lenta aylanadigan magnit kallakning barabani boʻylab harakatlanadi va lentadagi yozuvlar alohida qiya-chiziqli yoʻlakchalar shaklida boʻladi. Bu yozish turi maʼlumotni kattaroq zichlikda yozishga imkon beradi.
** [[DAT (audio media)|DAT]] (1987){{Lang-en|Digital audio tape}})
** [[ADAT]] (1991){{Lang-en|Alesis Digital Audio Tape}}, Alesis firmasi raqamli audio lentasi) — [[S-VHS]] standartidagi video kassetalari asosida.

=== Magnit-optik yozib olish ===
[[Magneto-optik disk|Magnit-optik diskda]] yozish quyidagi texnologiya boʻyicha amalga oshiriladi: [[lazer]] nurlanishi yoʻlakcha qismini [[Kyuri nuqtasi]] haroratidan yuqori isitadi, shundan soʻng [[elektromagnit impuls]] magnitlanishni oʻzgartiradi va optik disklardagi chuqurlarga teng boʻlgan „yozuvlarni“ yaratadi. Oʻqish xuddi shu lazer tomonidan amalga oshiriladi, lekin kam quvvatda (disk qizimaydi): qutblangan lazer nurlari disk materialidan oʻtadi, maxsus qoplamadan aks etadi, optik tizimdan oʻtadi va sensorga uriladi. Bunday holda, magnitlanishga qarab, lazer nurining polarizatsiya tekisligi oʻzgaradi (Kerr effekti), bu sensor tomonidan aniqlanadi.

* [[mini-disk|Mini-disk]] (MD) (1992)
* [[Salom MD|Hi-MD]] (2004)

=== Lazerli yozish ===
Maʼlumotlarni yozish paytida yuqori quvvatli [[lazer]] nurlari disk qatlamining organik boʻyogʻini „kuydirish“ bilan yoziladi. Boʻyoq maʼlum bir haroratdan yuqori qizdirilganda, u parchalanadi va qorayadi, kuygan joyning aks ettirish qobiliyatini oʻzgartiradi. Shunday qilib, yozish paytida, lazer kuchini nazorat qilish orqali, yozuvchi qatlamda qorongʻu va yorugʻlik nuqtalarining almashinishi olinadi, ular oʻqilganda chuqurchalar sifatida talqin etiladi. Oʻqish paytida lazer yozishga qaraganda ancha past quvvatli boʻladi va yozuv qatlamining boʻyogʻini yoʻq qilmaydi. Koʻzgu qatlamidan aks ettirilgan nur fotodiodga tushadi va agar nur qorongʻi — „kuygan“ maydonga tushsa, u holda nur deyarli aks etuvchi qatlamga oʻtmaydi va fotodiod yorugʻlik oqimining zaiflashishini qayd etadi. Yoʻlning oʻzgaruvchan yorugʻlik va qorongʻi qismlari aks ettirilgan nurning yorugʻlik oqimining oʻzgarishini keltirib chiqaradi va elektr signalidagi oʻzgarishga aylanadi, bu esa elektr haydovchi tizimi tomonidan maʼlumotlarning „dekodlangan“ bitlariga aylantiriladi.

* [[Audio CD]] (1982) (CD)
* [[DTS]] (1993) — alohida kompakt diskdagi film nusxasiga saundtrek
* [[DVD audio|DVD-Audio]] (1999) (DVD-A)
* [[SACD]] (1998) (Super audio [[Kompakt-disk|kompakt disk]], super audio CD)

=== Optik raqamli audio yozuv ===
[[Fayl:35mm film audio macro.jpg|thumb|300x300px|Chapdan oʻngga: [[Sony Dynamic Digital Sound]] (SDDS); [[Dolby Digital]] (teshik teshiklar orasida); analog optik; teglar ([[DTS]]) belgilar.]]
Plyonkaga tovush joʻrligi raqamli kodlangan shaklda optik usul yordamida toʻgʻridan-toʻgʻri 35 mm plyonkaga bosiladi. Ijro etish vaqtida raqamli signal kinoproyektorga maxsus biriktirma orqali oʻqiladi va keyin protsessor tomonidan koʻp kanalli saundtrekga dekodlanadi.

* [[Dolby Digital]] (1992)
* [[SDDS]] (1993)

=== Raqamli audio formatlar ===
Ovozli maʼlumotlar maʼlum [[Fayl formati|formatdagi]] faylga yozib qoʻyiladi, elektron audio tashuvchilarda saqlanadi.

* Nota: [[MIDI]] (1982)
* Raqamli audio: [[OGG]], [[MP3]], [[wav|WAV]] va boshqalar.

== Yana qarang ==

* [[Audio muharriri]]
* [[Podkasting]]
* [[Ovoz yozish tarixi]]
* [[Ovozli kino]]
* [[Nota muharriri]]
* [[Fonogramma]]
* [[Mixtape]]
* [[Ovoz yozish studiyasi]]

== Literatura ==

* {{книга|автор=Аполлонова Л. П., Шумова Н. Д.|заглавие=Механическая звукозапись|место=М. — Л.|год=1964}}
* {{книга|автор=Парфентьев А. И., Пуссэт Л. А.|заглавие=Физические основы магнитной записи звука|место=М.|год=1957}}

== Havolalar ==

* Zvukozapis // Bolshaya sovetskaya ensiklopediya : [v 30 t.] / gl. red. A. M. Proxorov. — 3-e izd. — M. : Sovetskaya ensiklopediya, 1969—1978.
* [https://web.archive.org/web/20120119042341/http://adlerrecords.com/zvuk33.htm Magnitnaya zvukozapis]
* [https://web.archive.org/web/20130813203049/http://adlerrecords.com/zvuk25.htm Mexanicheskaya zvukozapis]

== Manbalar ==
{{manbalar}}
&lt;references /&gt;

[[Turkum:ovoz yozish]]
[[Turkum:texnika]]</text>
      <sha1>awto4cegc9rg0556ma7gnt0s9zmbwtw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327883</id>
      <parentid>6327882</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:47:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327883</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10857" sha1="jurisgkiohrmbi23s72yvpq8kf4tmat" xml:space="preserve">'''Ovoz (''tovush'') yozish''' - [[tovush]] signallarini yozish jarayoni. Ovoz yozish natijasi [[fonogramma]] hisoblanadi.

Kerakli jihozlar: akustik tebranishlarni elektr signaliga aylantirish uchun qurilma (mikrofon) yoki ohang generatoriga (masalan. ovoz [[Sintezator|sintezatori]], namuna oluvchi), elektr tebranishlarini diskret (raqamli) qiymatlar ketma-ketligiga aylantirish uchun qurilma ([[Raqamli audio|raqamli audio yozuvda]]), saqlash moslamasi (magnitofon, [[Kompyuter|kompyuterning]] [[Qattiq magnit disk|qattiq diski]] yoki qabul qilingan [[Axborot|maʼlumotni]] [[Audio media|muhitga]] saqlash uchun boshqa qurilma)). Ovoz yozish [[monofoniya|monofonik]], [[stereofoniya|stereofonik]], [[atrof-muhit ovozi|koʻp kanalli]] boʻlishi mumkin.

Maʼlum boʻlgan eng qadimgi ovoz yozuvi [[1860]] [[9-aprel|yil 9 aprelda]] parijlik ixtirochi Edouard-Léon Skott de Martinvil tomonidan &quot; [[fonoavtograf]] &quot;&lt;ref name=&quot;Самая старая в мире звукозапись была сделана в 1860 году2&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://science.compulenta.ru/352721/|sarlavha=Самая старая в мире звукозапись была сделана в 1860 году — Наука и техника — История, археология, палеонтология — Компьюлента&lt;!-- Заголовок добавлен ботом --&gt;|kirish sanasi=2008-05-21|arxivurl=https://web.archive.org/web/20080607204427/http://science.compulenta.ru/352721/|arxivsana=2008-06-07}}&lt;/ref&gt; deb nomlangan qurilma yordamida qilingan..

ovoz yozishning ikkita asosiy turi mavjud: ''[[analog]]'' va ''[[raqamli]]'' .

== Analog ovoz yozish ==
[[Fayl:Electrical recording.svg|thumb|400x400px|Elektromexanik ovoz yozish]]
[[Analog signal|Analog]] deganda, biz tovushlarni [[Axborot tashuvchisi|Fizik muhitda]] shunday yozishni nazarda tutamizki, ijro etish moslamasi tebranadi va saqlash vaqtida olingan tovushlarga oʻxshash tovush toʻlqinlarini yaratadi.

=== Mexanik ovoz yozish ===
Yozib olinadigan tovush roʻpor orqali membranaga taʼsir qiladi. Membranaga bogʻlangan igna plastinka ariqchasida izlar chizadi. Ijro paytida bunga teskari jarayon sodir boʻladi. Igna tov izida tebranadi va unga bogʻlangan membrana ham tebranib tovush hosil qiladi. Ovoz konus shaklidagi rupor bilan kuchaytirildi.

* [[Fonoavtograf]] (1857)
* [[Fonograf]] (1878)
* [[Grammofon|Gramafon]] (1887)
* [[Patefon]] (1907)

=== Elektromexanik ovoz yozish ===
Yozib olinadigan tovush tebranishlari mikrofon yordamida mos [[elektr toki]] tebranishlariga aylantiriladi. Ular kuchaytirilgandan soʻng elektromexanik oʻzgartirgich(rekorder) ignasining tebrantiruvchi magnit maydon hosil qiladi. Igna tebranib disk plastinkasida „tovush izini“ hosil qiladi (yozadi). Tovushni „oʻqish“ uchun Pezoelektrik yoki magnitli oʻzgartirgich (zvukosnimatel) ishlatiladi&lt;ref&gt;Muzikalnaya ensiklopediya. — M.: Sovetskaya ensiklopediya, Sovetskiy kompozitor. Pod red. Yu. V. Keldisha. 1973—1982.&lt;/ref&gt;. Disk plastinkasida igna harakatlanganda tebranadi, oʻzgartirgich bu tebranishlarni elektr signaliga aylantiradi. Elektr signallar elektron kuchaytirgichda kuchaytirilib radiokarnayga uzatiladi.

* [[Elektrofon]] (1925)
* Elektr aylanuvchi stol (Elektroproigrivatel)

=== Optik (fotografik) ovoz yozish ===
Optik fonogramma asosan kinoda ishlatilgan. Kinolenta chetiga kengligi oʻzgaruvchan chiziq (yoʻlakcha) koʻrinishida (1904) yoki oʻzgaruvchan optik zichlikka ega yoʻlakcha(1919) koʻrinishida yozilgan boʻladi. Ijro etish vaqtida plyonkadan oʻtuvchi chiroqning yorugʻlik oqimi qayd etilgan tovush tebranishlariga mos ravishda oʻzgargan (modulyatsiya qilingan). Fotoelement unga tushayotgan oʻzgaruvchan yorugʻlik oqimini elektr tebranishlariga aylantiradi. Elektr signali elektron kuchaytirgich yordamida kuchaytirildi va kinoteatrning auditoriyasidagi ekran yaqinida oʻrnatilgan karnayga uzatildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Sergey Alexin. Zvukovoe oborudovanie kinoteatra. Jurnal „Texnika i texnologii kino“, 2006 |url=http://rus.625-net.ru/cinema/2006/03/techno01.htm |kirish sanasi=2022-09-06 |arxivsana=2012-10-16 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20121016164130/http://rus.625-net.ru/cinema/2006/03/techno01.htm }}&lt;/ref&gt;.

XX-asrning 30-40-yillarida SSSRda qogʻoz tashuvchi (lenta) yordamida optik ovoz yozish va ijro etish tizimi ishlab chiqilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://rw6ase.narod.ru/000/rez2/gb.html|sarlavha=Аппарат &quot;Говорящая бумага&quot;|muallif=|ish=|sana=|nashriyot=|kirish sanasi=2022-09-06|arxivsana=2012-05-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120502100835/http://rw6ase.narod.ru/000/rez2/gb.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://records.su/pubs/6033568300684858.pdf|sarlavha=Аппарат для воспроизведения фонограмм &quot;Говорящая бумага&quot; ГБ-8. Инструкция.|muallif=|ish=records.su.|sana=|nashriyot=|kirish sanasi=2019-10-28|arxivsana=2019-10-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191028211625/https://records.su/pubs/6033568300684858.pdf}}&lt;/ref&gt;. Ammo P. P. Skvortsovning „Gaplashuvchi qogʻozi“ keng qoʻllanilmadi.

=== Magnitli tovush yozish ===
Yozish qayd qiluvchi magnit kallak yordamida amalga oshiriladi, u harakatlanuvchi magnit lentada oʻzgaruvchan magnit maydon hosil qiladi. Magnit lenta (tashuvchi) ning ferromagnit qatlamida qoldiq magnitlanish izi qoladi. Iz fonogramma trekidir. Ijro etish vaqtida magnit kallak harakatlanuvchi magnit lenta qoldiq magnit oqimini elektr audio signaliga aylantiradi.

* [[Магнитофон|Magnitofon]] (1932)

== '''Raqamli ovoz yozish''' ==
[[Fayl:A-D-A Flow Ru.svg|thumb|400x400px|Tovushni mikrofonda elektr signaliga aylanib , AROʻ , Prossessor, RAOʻ orqali oʻtib yana Radiokarnayda tovushga aylanishi]]
Raqamli yozish — bu maʼlum bir qurilmaning takrorlanishini tavsiflovchi bitlar toʻplami (bit ketma-ketligi) shaklida ovozni raqamlashtirish va saqlash.

=== Magnit raqamli tovush yozish------------------- ===
Raqamli signallar magnit lentaga yozib olinadi. Yozishning ikki turdagi mavjud:

* satr boʻyicha yozish tizimi — bunda lenta qoʻzgʻalmas magnit yozish/tinglash kallagi boʻylab harakatlanadi.
** [[Raqamli audio statsionar bosh|DASH]] (1982){{Lang-en|Digital Audio Stationary Head}})
** [[Raqamli ixcham kassetalar|DCC]] (1992) ({{Lang-en|Digital compact cassette}}, raqamli ixcham kassetalar)
* qiya chiziqli yozish tizimi — bunda lenta aylanadigan magnit kallakning barabani boʻylab harakatlanadi va lentadagi yozuvlar alohida qiya-chiziqli yoʻlakchalar shaklida boʻladi. Bu yozish turi maʼlumotni kattaroq zichlikda yozishga imkon beradi.
** [[DAT (audio media)|DAT]] (1987){{Lang-en|Digital audio tape}})
** [[ADAT]] (1991){{Lang-en|Alesis Digital Audio Tape}}, Alesis firmasi raqamli audio lentasi) — [[S-VHS]] standartidagi video kassetalari asosida.

=== Magnit-optik yozib olish ===
[[Magneto-optik disk|Magnit-optik diskda]] yozish quyidagi texnologiya boʻyicha amalga oshiriladi: [[lazer]] nurlanishi yoʻlakcha qismini [[Kyuri nuqtasi]] haroratidan yuqori isitadi, shundan soʻng [[elektromagnit impuls]] magnitlanishni oʻzgartiradi va optik disklardagi chuqurlarga teng boʻlgan „yozuvlarni“ yaratadi. Oʻqish xuddi shu lazer tomonidan amalga oshiriladi, lekin kam quvvatda (disk qizimaydi): qutblangan lazer nurlari disk materialidan oʻtadi, maxsus qoplamadan aks etadi, optik tizimdan oʻtadi va sensorga uriladi. Bunday holda, magnitlanishga qarab, lazer nurining polarizatsiya tekisligi oʻzgaradi (Kerr effekti), bu sensor tomonidan aniqlanadi.

* [[mini-disk|Mini-disk]] (MD) (1992)
* [[Salom MD|Hi-MD]] (2004)

=== Lazerli yozish ===
Maʼlumotlarni yozish paytida yuqori quvvatli [[lazer]] nurlari disk qatlamining organik boʻyogʻini „kuydirish“ bilan yoziladi. Boʻyoq maʼlum bir haroratdan yuqori qizdirilganda, u parchalanadi va qorayadi, kuygan joyning aks ettirish qobiliyatini oʻzgartiradi. Shunday qilib, yozish paytida, lazer kuchini nazorat qilish orqali, yozuvchi qatlamda qorongʻu va yorugʻlik nuqtalarining almashinishi olinadi, ular oʻqilganda chuqurchalar sifatida talqin etiladi. Oʻqish paytida lazer yozishga qaraganda ancha past quvvatli boʻladi va yozuv qatlamining boʻyogʻini yoʻq qilmaydi. Koʻzgu qatlamidan aks ettirilgan nur fotodiodga tushadi va agar nur qorongʻi — „kuygan“ maydonga tushsa, u holda nur deyarli aks etuvchi qatlamga oʻtmaydi va fotodiod yorugʻlik oqimining zaiflashishini qayd etadi. Yoʻlning oʻzgaruvchan yorugʻlik va qorongʻi qismlari aks ettirilgan nurning yorugʻlik oqimining oʻzgarishini keltirib chiqaradi va elektr signalidagi oʻzgarishga aylanadi, bu esa elektr haydovchi tizimi tomonidan maʼlumotlarning „dekodlangan“ bitlariga aylantiriladi.

* [[Audio CD]] (1982) (CD)
* [[DTS]] (1993) — alohida kompakt diskdagi film nusxasiga saundtrek
* [[DVD audio|DVD-Audio]] (1999) (DVD-A)
* [[SACD]] (1998) (Super audio [[Kompakt-disk|kompakt disk]], super audio CD)

=== Optik raqamli audio yozuv ===
[[Fayl:35mm film audio macro.jpg|thumb|300x300px|Chapdan oʻngga: [[Sony Dynamic Digital Sound]] (SDDS); [[Dolby Digital]] (teshik teshiklar orasida); analog optik; teglar ([[DTS]]) belgilar.]]
Plyonkaga tovush joʻrligi raqamli kodlangan shaklda optik usul yordamida toʻgʻridan-toʻgʻri 35 mm plyonkaga bosiladi. Ijro etish vaqtida raqamli signal kinoproyektorga maxsus biriktirma orqali oʻqiladi va keyin protsessor tomonidan koʻp kanalli saundtrekga dekodlanadi.

* [[Dolby Digital]] (1992)
* [[SDDS]] (1993)

=== Raqamli audio formatlar ===
Ovozli maʼlumotlar maʼlum [[Fayl formati|formatdagi]] faylga yozib qoʻyiladi, elektron audio tashuvchilarda saqlanadi.

* Nota: [[MIDI]] (1982)
* Raqamli audio: [[OGG]], [[MP3]], [[wav|WAV]] va boshqalar.

== Yana qarang ==

* [[Audio muharriri]]
* [[Podkasting]]
* [[Ovoz yozish tarixi]]
* [[Ovozli kino]]
* [[Nota muharriri]]
* [[Fonogramma]]
* [[Mixtape]]
* [[Ovoz yozish studiyasi]]

== Literatura ==

* {{книга|автор=Аполлонова Л. П., Шумова Н. Д.|заглавие=Механическая звукозапись|место=М. — Л.|год=1964}}
* {{книга|автор=Парфентьев А. И., Пуссэт Л. А.|заглавие=Физические основы магнитной записи звука|место=М.|год=1957}}

== Havolalar ==

* Zvukozapis // Bolshaya sovetskaya ensiklopediya : [v 30 t.] / gl. red. A. M. Proxorov. — 3-e izd. — M. : Sovetskaya ensiklopediya, 1969—1978.
* [https://web.archive.org/web/20120119042341/http://adlerrecords.com/zvuk33.htm Magnitnaya zvukozapis]
* [https://web.archive.org/web/20130813203049/http://adlerrecords.com/zvuk25.htm Mexanicheskaya zvukozapis].

== Manbalar ==
{{manbalar}}
&lt;references /&gt;

[[Turkum:ovoz yozish]]
[[Turkum:texnika]]</text>
      <sha1>jurisgkiohrmbi23s72yvpq8kf4tmat</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327884</id>
      <parentid>6327883</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:47:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327884</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10859" sha1="b0n8y5rkqew2h4z7d3dqlvs489fjc5e" xml:space="preserve">'''Ovoz (''tovush'') yozish''' - [[tovush]] signallarini yozish jarayoni. Ovoz yozish natijasi [[fonogramma]] hisoblanadi.

Kerakli jihozlar: akustik tebranishlarni elektr signaliga aylantirish uchun qurilma (mikrofon) yoki ohang generatoriga (masalan. ovoz [[Sintezator|sintezatori]], namuna oluvchi), elektr tebranishlarini diskret (raqamli) qiymatlar ketma-ketligiga aylantirish uchun qurilma ([[Raqamli audio|raqamli audio yozuvda]]), saqlash moslamasi (magnitofon, [[Kompyuter|kompyuterning]] [[Qattiq magnit disk|qattiq diski]] yoki qabul qilingan [[Axborot|maʼlumotni]] [[Audio media|muhitga]] saqlash uchun boshqa qurilma)). Ovoz yozish [[monofoniya|monofonik]], [[stereofoniya|stereofonik]], [[atrof-muhit ovozi|koʻp kanalli]] boʻlishi mumkin.

Maʼlum boʻlgan eng qadimgi ovoz yozuvi [[1860]] [[9-aprel|yil 9 aprelda]] parijlik ixtirochi Edouard-Léon Skott de Martinvil tomonidan &quot; [[fonoavtograf]] &quot;&lt;ref name=&quot;Самая старая в мире звукозапись была сделана в 1860 году2&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://science.compulenta.ru/352721/|sarlavha=Самая старая в мире звукозапись была сделана в 1860 году — Наука и техника — История, археология, палеонтология — Компьюлента&lt;!-- Заголовок добавлен ботом --&gt;|kirish sanasi=2008-05-21|arxivurl=https://web.archive.org/web/20080607204427/http://science.compulenta.ru/352721/|arxivsana=2008-06-07}}&lt;/ref&gt; deb nomlangan qurilma yordamida qilingan..

ovoz yozishning ikkita asosiy turi mavjud: ''[[analog]]'' va ''[[raqamli]]'' .

== Analog ovoz yozish ==
[[Fayl:Electrical recording.svg|thumb|400x400px|Elektromexanik ovoz yozish]]
[[Analog signal|Analog]] deganda, biz tovushlarni [[Axborot tashuvchisi|Fizik muhitda]] shunday yozishni nazarda tutamizki, ijro etish moslamasi tebranadi va saqlash vaqtida olingan tovushlarga oʻxshash tovush toʻlqinlarini yaratadi.

=== Mexanik ovoz yozish ===
Yozib olinadigan tovush roʻpor orqali membranaga taʼsir qiladi. Membranaga bogʻlangan igna plastinka ariqchasida izlar chizadi. Ijro paytida bunga teskari jarayon sodir boʻladi. Igna tov izida tebranadi va unga bogʻlangan membrana ham tebranib tovush hosil qiladi. Ovoz konus shaklidagi rupor bilan kuchaytirildi.

* [[Fonoavtograf]] (1857)
* [[Fonograf]] (1878)
* [[Grammofon|Gramafon]] (1887)
* [[Patefon]] (1907)

=== Elektromexanik ovoz yozish ===
Yozib olinadigan tovush tebranishlari mikrofon yordamida mos [[elektr toki]] tebranishlariga aylantiriladi. Ular kuchaytirilgandan soʻng elektromexanik oʻzgartirgich(rekorder) ignasining tebrantiruvchi magnit maydon hosil qiladi. Igna tebranib disk plastinkasida „tovush izini“ hosil qiladi (yozadi). Tovushni „oʻqish“ uchun Pezoelektrik yoki magnitli oʻzgartirgich (zvukosnimatel) ishlatiladi&lt;ref&gt;Muzikalnaya ensiklopediya. — M.: Sovetskaya ensiklopediya, Sovetskiy kompozitor. Pod red. Yu. V. Keldisha. 1973—1982.&lt;/ref&gt;. Disk plastinkasida igna harakatlanganda tebranadi, oʻzgartirgich bu tebranishlarni elektr signaliga aylantiradi. Elektr signallar elektron kuchaytirgichda kuchaytirilib radiokarnayga uzatiladi.

* [[Elektrofon]] (1925)
* Elektr aylanuvchi stol (Elektroproigrivatel)

=== Optik (fotografik) ovoz yozish ===
Optik fonogramma asosan kinoda ishlatilgan. Kinolenta chetiga kengligi oʻzgaruvchan chiziq (yoʻlakcha) koʻrinishida (1904) yoki oʻzgaruvchan optik zichlikka ega yoʻlakcha(1919) koʻrinishida yozilgan boʻladi. Ijro etish vaqtida plyonkadan oʻtuvchi chiroqning yorugʻlik oqimi qayd etilgan tovush tebranishlariga mos ravishda oʻzgargan (modulyatsiya qilingan). Fotoelement unga tushayotgan oʻzgaruvchan yorugʻlik oqimini elektr tebranishlariga aylantiradi. Elektr signali elektron kuchaytirgich yordamida kuchaytirildi va kinoteatrning auditoriyasidagi ekran yaqinida oʻrnatilgan karnayga uzatildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Sergey Alexin. Zvukovoe oborudovanie kinoteatra. Jurnal „Texnika i texnologii kino“, 2006 |url=http://rus.625-net.ru/cinema/2006/03/techno01.htm |kirish sanasi=2022-09-06 |arxivsana=2012-10-16 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20121016164130/http://rus.625-net.ru/cinema/2006/03/techno01.htm }}&lt;/ref&gt;.

XX-asrning 30-40-yillarida SSSRda qogʻoz tashuvchi (lenta) yordamida optik ovoz yozish va ijro etish tizimi ishlab chiqilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://rw6ase.narod.ru/000/rez2/gb.html|sarlavha=Аппарат &quot;Говорящая бумага&quot;|muallif=|ish=|sana=|nashriyot=|kirish sanasi=2022-09-06|arxivsana=2012-05-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120502100835/http://rw6ase.narod.ru/000/rez2/gb.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://records.su/pubs/6033568300684858.pdf|sarlavha=Аппарат для воспроизведения фонограмм &quot;Говорящая бумага&quot; ГБ-8. Инструкция.|muallif=|ish=records.su.|sana=|nashriyot=|kirish sanasi=2019-10-28|arxivsana=2019-10-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191028211625/https://records.su/pubs/6033568300684858.pdf}}&lt;/ref&gt;. Ammo P. P. Skvortsovning „Gaplashuvchi qogʻozi“ keng qoʻllanilmadi.

=== Magnitli tovush yozish ===
Yozish qayd qiluvchi magnit kallak yordamida amalga oshiriladi, u harakatlanuvchi magnit lentada oʻzgaruvchan magnit maydon hosil qiladi. Magnit lenta (tashuvchi) ning ferromagnit qatlamida qoldiq magnitlanish izi qoladi. Iz fonogramma trekidir. Ijro etish vaqtida magnit kallak harakatlanuvchi magnit lenta qoldiq magnit oqimini elektr audio signaliga aylantiradi.

* [[Магнитофон|Magnitofon]] (1932)

== '''Raqamli ovoz yozish''' ==
[[Fayl:A-D-A Flow Ru.svg|thumb|400x400px|Tovushni mikrofonda elektr signaliga aylanib , AROʻ , Prossessor, RAOʻ orqali oʻtib yana Radiokarnayda tovushga aylanishi]]
Raqamli yozish — bu maʼlum bir qurilmaning takrorlanishini tavsiflovchi bitlar toʻplami (bit ketma-ketligi) shaklida ovozni raqamlashtirish va saqlash.

=== Magnit raqamli tovush yozish------------------- ===
Raqamli signallar magnit lentaga yozib olinadi. Yozishning ikki turdagi mavjud:

* satr boʻyicha yozish tizimi — bunda lenta qoʻzgʻalmas magnit yozish/tinglash kallagi boʻylab harakatlanadi.
** [[Raqamli audio statsionar bosh|DASH]] (1982){{Lang-en|Digital Audio Stationary Head}})
** [[Raqamli ixcham kassetalar|DCC]] (1992) ({{Lang-en|Digital compact cassette}}, raqamli ixcham kassetalar)
* qiya chiziqli yozish tizimi — bunda lenta aylanadigan magnit kallakning barabani boʻylab harakatlanadi va lentadagi yozuvlar alohida qiya-chiziqli yoʻlakchalar shaklida boʻladi. Bu yozish turi maʼlumotni kattaroq zichlikda yozishga imkon beradi.
** [[DAT (audio media)|DAT]] (1987){{Lang-en|Digital audio tape}})
** [[ADAT]] (1991){{Lang-en|Alesis Digital Audio Tape}}, Alesis firmasi raqamli audio lentasi) — [[S-VHS]] standartidagi video kassetalari asosida.

=== Magnit-optik yozib olish ===
[[Magneto-optik disk|Magnit-optik diskda]] yozish quyidagi texnologiya boʻyicha amalga oshiriladi: [[lazer]] nurlanishi yoʻlakcha qismini [[Kyuri nuqtasi]] haroratidan yuqori isitadi, shundan soʻng [[elektromagnit impuls]] magnitlanishni oʻzgartiradi va optik disklardagi chuqurlarga teng boʻlgan „yozuvlarni“ yaratadi. Oʻqish xuddi shu lazer tomonidan amalga oshiriladi, lekin kam quvvatda (disk qizimaydi): qutblangan lazer nurlari disk materialidan oʻtadi, maxsus qoplamadan aks etadi, optik tizimdan oʻtadi va sensorga uriladi. Bunday holda, magnitlanishga qarab, lazer nurining polarizatsiya tekisligi oʻzgaradi (Kerr effekti), bu sensor tomonidan aniqlanadi.

* [[mini-disk|Mini-disk]] (MD) (1992)
* [[Salom MD|Hi-MD]] (2004)

=== Lazerli yozish ===
Maʼlumotlarni yozish paytida yuqori quvvatli [[lazer]] nurlari disk qatlamining organik boʻyogʻini „kuydirish“ bilan yoziladi. Boʻyoq maʼlum bir haroratdan yuqori qizdirilganda, u parchalanadi va qorayadi, kuygan joyning aks ettirish qobiliyatini oʻzgartiradi. Shunday qilib, yozish paytida, lazer kuchini nazorat qilish orqali, yozuvchi qatlamda qorongʻu va yorugʻlik nuqtalarining almashinishi olinadi, ular oʻqilganda chuqurchalar sifatida talqin etiladi. Oʻqish paytida lazer yozishga qaraganda ancha past quvvatli boʻladi va yozuv qatlamining boʻyogʻini yoʻq qilmaydi. Koʻzgu qatlamidan aks ettirilgan nur fotodiodga tushadi va agar nur qorongʻi — „kuygan“ maydonga tushsa, u holda nur deyarli aks etuvchi qatlamga oʻtmaydi va fotodiod yorugʻlik oqimining zaiflashishini qayd etadi. Yoʻlning oʻzgaruvchan yorugʻlik va qorongʻi qismlari aks ettirilgan nurning yorugʻlik oqimining oʻzgarishini keltirib chiqaradi va elektr signalidagi oʻzgarishga aylanadi, bu esa elektr haydovchi tizimi tomonidan maʼlumotlarning „dekodlangan“ bitlariga aylantiriladi.

* [[Audio CD]] (1982) (CD)
* [[DTS]] (1993) — alohida kompakt diskdagi film nusxasiga saundtrek
* [[DVD audio|DVD-Audio]] (1999) (DVD-A)
* [[SACD]] (1998) (Super audio [[Kompakt-disk|kompakt disk]], super audio CD)

=== Optik raqamli audio yozuv ===
[[Fayl:35mm film audio macro.jpg|thumb|300x300px|Chapdan oʻngga: [[Sony Dynamic Digital Sound]] (SDDS); [[Dolby Digital]] (teshik teshiklar orasida); analog optik; teglar ([[DTS]]) belgilar.]]
Plyonkaga tovush joʻrligi raqamli kodlangan shaklda optik usul yordamida toʻgʻridan-toʻgʻri 35 mm plyonkaga bosiladi. Ijro etish vaqtida raqamli signal kinoproyektorga maxsus biriktirma orqali oʻqiladi va keyin protsessor tomonidan koʻp kanalli saundtrekga dekodlanadi.

* [[Dolby Digital]] (1992)
* [[SDDS]] (1993)

=== Raqamli audio formatlar ===
Ovozli maʼlumotlar maʼlum [[Fayl formati|formatdagi]] faylga yozib qoʻyiladi, elektron audio tashuvchilarda saqlanadi.

* Nota: [[MIDI]] (1982)
* Raqamli audio: [[OGG]], [[MP3]], [[wav|WAV]] va boshqalar.

== Yana qarang ==

* [[Audio muharriri]]
* [[Podkasting]]
* [[Ovoz yozish tarixi]]
* [[Ovozli kino]]
* [[Nota muharriri]]
* [[Fonogramma]]
* [[Mixtape]]
* [[Ovoz yozish studiyasi]]

== Literatura ==

* {{книга|автор=Аполлонова Л. П., Шумова Н. Д.|заглавие=Механическая звукозапись|место=М. — Л.|год=1964}}
* {{книга|автор=Парфентьев А. И., Пуссэт Л. А.|заглавие=Физические основы магнитной записи звука|место=М.|год=1957}}

== Havolalar ==

* Zvukozapis // Bolshaya sovetskaya ensiklopediya : [v 30 t.] / gl. red. A. M. Proxorov. — 3-e izd. — M. : Sovetskaya ensiklopediya, 1969—1978.

* [https://web.archive.org/web/20120119042341/http://adlerrecords.com/zvuk33.htm Magnitnaya zvukozapis]

* [https://web.archive.org/web/20130813203049/http://adlerrecords.com/zvuk25.htm Mexanicheskaya zvukozapis].

== Manbalar ==
{{manbalar}}
&lt;references /&gt;

[[Turkum:ovoz yozish]]
[[Turkum:texnika]]</text>
      <sha1>b0n8y5rkqew2h4z7d3dqlvs489fjc5e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327885</id>
      <parentid>6327884</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:48:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327885</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10874" sha1="baav5c1b2zgoso2p9r2c9tujwm6e6wm" xml:space="preserve">'''Ovoz (''tovush'') yozish''' - [[tovush]] signallarini yozish jarayoni. Ovoz yozish natijasi [[fonogramma|''fonogramma'']] hisoblanadi.

Kerakli jihozlar: akustik tebranishlarni elektr signaliga aylantirish uchun qurilma (mikrofon) yoki ohang generatoriga (masalan. ovoz [[Sintezator|sintezatori]], namuna oluvchi), elektr tebranishlarini diskret (raqamli) qiymatlar ketma-ketligiga aylantirish uchun qurilma ([[Raqamli audio|raqamli audio yozuvda]]), saqlash moslamasi (magnitofon, [[Kompyuter|kompyuterning]] [[Qattiq magnit disk|qattiq diski]] yoki qabul qilingan [[Axborot|maʼlumotni]] [[Audio media|muhitga]] saqlash uchun boshqa qurilma)). Ovoz yozish [[monofoniya|monofonik]], [[stereofoniya|stereofonik]], [[atrof-muhit ovozi|koʻp kanalli]] boʻlishi mumkin.

Maʼlum boʻlgan eng qadimgi ovoz yozuvi [[1860]] [[9-aprel|yil 9 aprelda]] parijlik ixtirochi Edouard-Léon Skott de Martinvil tomonidan &quot; [[fonoavtograf]] &quot;&lt;ref name=&quot;Самая старая в мире звукозапись была сделана в 1860 году2&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://science.compulenta.ru/352721/|sarlavha=Самая старая в мире звукозапись была сделана в 1860 году — Наука и техника — История, археология, палеонтология — Компьюлента&lt;!-- Заголовок добавлен ботом --&gt;|kirish sanasi=2008-05-21|arxivurl=https://web.archive.org/web/20080607204427/http://science.compulenta.ru/352721/|arxivsana=2008-06-07}}&lt;/ref&gt; deb nomlangan qurilma yordamida qilingan..

ovoz yozishning ikkita asosiy turi mavjud: ''[[analog]]'' va ''[[raqamli]]'' .

== Analog ovoz yozish ==
[[Fayl:Electrical recording.svg|thumb|400x400px|Elektromexanik ovoz yozish]]
[[Analog signal|Analog]] deganda, biz tovushlarni [[Axborot tashuvchisi|Fizik muhitda]] shunday yozishni nazarda tutamizki, ijro etish moslamasi tebranadi va saqlash vaqtida olingan tovushlarga oʻxshash tovush toʻlqinlarini yaratadi.

=== Mexanik ovoz yozish ===
Yozib olinadigan tovush roʻpor orqali membranaga taʼsir qiladi. Membranaga bogʻlangan igna plastinka ariqchasida izlar chizadi. Ijro paytida bunga teskari jarayon sodir boʻladi. Igna tov izida tebranadi va unga bogʻlangan membrana ham tebranib tovush hosil qiladi. Ovoz konus shaklidagi rupor bilan kuchaytirildi.

* [[Fonoavtograf]] (1857)
* [[Fonograf]] (1878)
* [[Grammofon|Gramafon]] (1887)
* [[Patefon]] (1907)

=== Elektromexanik ovoz yozish ===
Yozib olinadigan tovush tebranishlari mikrofon yordamida mos [[elektr toki]] tebranishlariga aylantiriladi. Ular kuchaytirilgandan soʻng elektromexanik oʻzgartirgich(rekorder) ignasining tebrantiruvchi magnit maydon hosil qiladi. Igna tebranib disk plastinkasida „tovush izini“ hosil qiladi (yozadi). Tovushni „oʻqish“ uchun Pezoelektrik yoki magnitli oʻzgartirgich (zvukosnimatel) ishlatiladi&lt;ref&gt;Muzikalnaya ensiklopediya. — M.: Sovetskaya ensiklopediya, Sovetskiy kompozitor. Pod red. Yu. V. Keldisha. 1973—1982.&lt;/ref&gt;. Disk plastinkasida igna harakatlanganda tebranadi, oʻzgartirgich bu tebranishlarni elektr signaliga aylantiradi. Elektr signallar elektron kuchaytirgichda kuchaytirilib radiokarnayga uzatiladi.

* [[Elektrofon]] (1925)
* Elektr aylanuvchi stol (Elektroproigrivatel)

=== Optik (fotografik) ovoz yozish ===
Optik fonogramma asosan kinoda ishlatilgan. Kinolenta chetiga kengligi oʻzgaruvchan chiziq (yoʻlakcha) koʻrinishida (1904) yoki oʻzgaruvchan optik zichlikka ega yoʻlakcha(1919) koʻrinishida yozilgan boʻladi. Ijro etish vaqtida plyonkadan oʻtuvchi chiroqning yorugʻlik oqimi qayd etilgan tovush tebranishlariga mos ravishda oʻzgargan (modulyatsiya qilingan). Fotoelement unga tushayotgan oʻzgaruvchan yorugʻlik oqimini elektr tebranishlariga aylantiradi. Elektr signali elektron kuchaytirgich yordamida kuchaytirildi va kinoteatrning auditoriyasidagi ekran yaqinida oʻrnatilgan karnayga uzatildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Sergey Alexin. Zvukovoe oborudovanie kinoteatra. Jurnal „Texnika i texnologii kino“, 2006 |url=http://rus.625-net.ru/cinema/2006/03/techno01.htm |kirish sanasi=2022-09-06 |arxivsana=2012-10-16 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20121016164130/http://rus.625-net.ru/cinema/2006/03/techno01.htm }}&lt;/ref&gt;.

XX-asrning 30-40-yillarida SSSRda qogʻoz tashuvchi (lenta) yordamida optik ovoz yozish va ijro etish tizimi ishlab chiqilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://rw6ase.narod.ru/000/rez2/gb.html|sarlavha=Аппарат &quot;Говорящая бумага&quot;|muallif=|ish=|sana=|nashriyot=|kirish sanasi=2022-09-06|arxivsana=2012-05-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120502100835/http://rw6ase.narod.ru/000/rez2/gb.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://records.su/pubs/6033568300684858.pdf|sarlavha=Аппарат для воспроизведения фонограмм &quot;Говорящая бумага&quot; ГБ-8. Инструкция.|muallif=|ish=records.su.|sana=|nashriyot=|kirish sanasi=2019-10-28|arxivsana=2019-10-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191028211625/https://records.su/pubs/6033568300684858.pdf}}&lt;/ref&gt;. Ammo P. P. Skvortsovning „Gaplashuvchi qogʻozi“ keng qoʻllanilmadi.

=== Magnitli tovush yozish ===
Yozish qayd qiluvchi magnit kallak yordamida amalga oshiriladi, u harakatlanuvchi magnit lentada oʻzgaruvchan magnit maydon hosil qiladi. Magnit lenta (tashuvchi) ning ferromagnit qatlamida qoldiq magnitlanish izi qoladi. Iz fonogramma trekidir. Ijro etish vaqtida magnit kallak harakatlanuvchi magnit lenta qoldiq magnit oqimini elektr audio signaliga aylantiradi.

* [[Магнитофон|Magnitofon]] (1932)

== '''Raqamli ovoz yozish''' ==
[[Fayl:A-D-A Flow Ru.svg|thumb|400x400px|Tovushni mikrofonda elektr signaliga aylanib , AROʻ , Prossessor, RAOʻ orqali oʻtib yana Radiokarnayda tovushga aylanishi]]
Raqamli yozish — bu maʼlum bir qurilmaning takrorlanishini tavsiflovchi bitlar toʻplami (bit ketma-ketligi) shaklida ovozni raqamlashtirish va saqlash.

=== Magnit raqamli tovush yozish------------------- ===
Raqamli signallar magnit lentaga yozib olinadi. Yozishning ikki turdagi mavjud:

* satr boʻyicha yozish tizimi — bunda lenta qoʻzgʻalmas magnit yozish/tinglash kallagi boʻylab harakatlanadi.
** [[Raqamli audio statsionar bosh|DASH]] (1982){{Lang-en|Digital Audio Stationary Head}})
** [[Raqamli ixcham kassetalar|DCC]] (1992) ({{Lang-en|Digital compact cassette}}, raqamli ixcham kassetalar)
* qiya chiziqli yozish tizimi — bunda lenta aylanadigan magnit kallakning barabani boʻylab harakatlanadi va lentadagi yozuvlar alohida qiya-chiziqli yoʻlakchalar shaklida boʻladi. Bu yozish turi maʼlumotni kattaroq zichlikda yozishga imkon beradi.
** [[DAT (audio media)|DAT]] (1987){{Lang-en|Digital audio tape}})
** [[ADAT]] (1991){{Lang-en|Alesis Digital Audio Tape}}, Alesis firmasi raqamli audio lentasi) — [[S-VHS]] standartidagi video kassetalari asosida.

=== Magnit-optik yozib olish ===
[[Magneto-optik disk|Magnit-optik diskda]] yozish quyidagi texnologiya boʻyicha amalga oshiriladi: [[lazer]] nurlanishi yoʻlakcha qismini [[Kyuri nuqtasi]] haroratidan yuqori isitadi, shundan soʻng [[elektromagnit impuls]] magnitlanishni oʻzgartiradi va optik disklardagi chuqurlarga teng boʻlgan „yozuvlarni“ yaratadi. Oʻqish xuddi shu lazer tomonidan amalga oshiriladi, lekin kam quvvatda (disk qizimaydi): qutblangan lazer nurlari disk materialidan oʻtadi, maxsus qoplamadan aks etadi, optik tizimdan oʻtadi va sensorga uriladi. Bunday holda, magnitlanishga qarab, lazer nurining polarizatsiya tekisligi oʻzgaradi (Kerr effekti), bu sensor tomonidan aniqlanadi.

* [[mini-disk|Mini-disk]] (MD) (1992)
* [[Salom MD|Hi-MD]] (2004)

=== Lazerli yozish ===
Maʼlumotlarni yozish paytida yuqori quvvatli [[lazer]] nurlari disk qatlamining organik boʻyogʻini „kuydirish“ bilan yoziladi. Boʻyoq maʼlum bir haroratdan yuqori qizdirilganda, u parchalanadi va qorayadi, kuygan joyning aks ettirish qobiliyatini oʻzgartiradi. Shunday qilib, yozish paytida, lazer kuchini nazorat qilish orqali, yozuvchi qatlamda qorongʻu va yorugʻlik nuqtalarining almashinishi olinadi, ular oʻqilganda chuqurchalar sifatida talqin etiladi. Oʻqish paytida lazer yozishga qaraganda ancha past quvvatli boʻladi va yozuv qatlamining boʻyogʻini yoʻq qilmaydi. Koʻzgu qatlamidan aks ettirilgan nur fotodiodga tushadi va agar nur qorongʻi — „kuygan“ maydonga tushsa, u holda nur deyarli aks etuvchi qatlamga oʻtmaydi va fotodiod yorugʻlik oqimining zaiflashishini qayd etadi. Yoʻlning oʻzgaruvchan yorugʻlik va qorongʻi qismlari aks ettirilgan nurning yorugʻlik oqimining oʻzgarishini keltirib chiqaradi va elektr signalidagi oʻzgarishga aylanadi, bu esa elektr haydovchi tizimi tomonidan maʼlumotlarning „dekodlangan“ bitlariga aylantiriladi.

* [[Audio CD]] (1982) (CD)
* [[DTS]] (1993) — alohida kompakt diskdagi film nusxasiga saundtrek
* [[DVD audio|DVD-Audio]] (1999) (DVD-A)
* [[SACD]] (1998) (Super audio [[Kompakt-disk|kompakt disk]], super audio CD)

=== Optik raqamli audio yozuv ===
[[Fayl:35mm film audio macro.jpg|thumb|300x300px|Chapdan oʻngga: [[Sony Dynamic Digital Sound]] (SDDS); [[Dolby Digital]] (teshik teshiklar orasida); analog optik; teglar ([[DTS]]) belgilar.]]
Plyonkaga tovush joʻrligi raqamli kodlangan shaklda optik usul yordamida toʻgʻridan-toʻgʻri 35 mm plyonkaga bosiladi. Ijro etish vaqtida raqamli signal kinoproyektorga maxsus biriktirma orqali oʻqiladi va keyin protsessor tomonidan koʻp kanalli saundtrekga dekodlanadi.

* [[Dolby Digital]] (1992)
* [[SDDS]] (1993)

=== Raqamli audio formatlar ===
Ovozli maʼlumotlar maʼlum [[Fayl formati|formatdagi]] faylga yozib qoʻyiladi, elektron audio tashuvchilarda saqlanadi.

* Nota: [[MIDI]] (1982)
* Raqamli audio: [[OGG]], [[MP3]], [[wav|WAV]] va boshqalar.

== Yana qarang ==

* [[Audio muharriri]]
* [[Podkasting]]
* [[Ovoz yozish tarixi]]
* [[Ovozli kino]]
* [[Nota muharriri]]
* [[Fonogramma]]
* [[Mixtape]]
* [[Ovoz yozish studiyasi]]

== Literatura ==

* {{книга|автор=Аполлонова Л. П., Шумова Н. Д.|заглавие=Механическая звукозапись|место=М. — Л.|год=1964}}
* {{книга|автор=Парфентьев А. И., Пуссэт Л. А.|заглавие=Физические основы магнитной записи звука|место=М.|год=1957}}

== Havolalar ==

* Zvukozapis // Bolshaya sovetskaya ensiklopediya : [v 30 t.] / gl. red. A. M. Proxorov. — 3-e izd. — M. : Sovetskaya ensiklopediya, 1969—1978.

* [https://web.archive.org/web/20120119042341/http://adlerrecords.com/zvuk33.htm Magnitnaya zvukozapis]

* [https://web.archive.org/web/20130813203049/http://adlerrecords.com/zvuk25.htm Mexanicheskaya zvukozapis].

== Manbalar ==
{{manbalar}}
&lt;references /&gt;

[[Turkum:ovoz yozish]]
[[Turkum:texnika]]</text>
      <sha1>baav5c1b2zgoso2p9r2c9tujwm6e6wm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327886</id>
      <parentid>6327885</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:48:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327886</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10878" sha1="m5b3k88ag24gopgi3p9d5w4ng6a801a" xml:space="preserve">'''Ovoz (''tovush'') yozish''' - [[tovush]] signallarini yozish jarayoni. Ovoz yozish natijasi [[fonogramma|''fonogramma'']] hisoblanadi.

Kerakli jihozlar: akustik tebranishlarni elektr signaliga aylantirish uchun qurilma ([[mikrofon]]) yoki ohang generatoriga (masalan. ovoz [[Sintezator|sintezatori]], namuna oluvchi), elektr tebranishlarini diskret (raqamli) qiymatlar ketma-ketligiga aylantirish uchun qurilma ([[Raqamli audio|raqamli audio yozuvda]]), saqlash moslamasi (magnitofon, [[Kompyuter|kompyuterning]] [[Qattiq magnit disk|qattiq diski]] yoki qabul qilingan [[Axborot|maʼlumotni]] [[Audio media|muhitga]] saqlash uchun boshqa qurilma)). Ovoz yozish [[monofoniya|monofonik]], [[stereofoniya|stereofonik]], [[atrof-muhit ovozi|koʻp kanalli]] boʻlishi mumkin.

Maʼlum boʻlgan eng qadimgi ovoz yozuvi [[1860]] [[9-aprel|yil 9 aprelda]] parijlik ixtirochi Edouard-Léon Skott de Martinvil tomonidan &quot; [[fonoavtograf]] &quot;&lt;ref name=&quot;Самая старая в мире звукозапись была сделана в 1860 году2&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://science.compulenta.ru/352721/|sarlavha=Самая старая в мире звукозапись была сделана в 1860 году — Наука и техника — История, археология, палеонтология — Компьюлента&lt;!-- Заголовок добавлен ботом --&gt;|kirish sanasi=2008-05-21|arxivurl=https://web.archive.org/web/20080607204427/http://science.compulenta.ru/352721/|arxivsana=2008-06-07}}&lt;/ref&gt; deb nomlangan qurilma yordamida qilingan..

ovoz yozishning ikkita asosiy turi mavjud: ''[[analog]]'' va ''[[raqamli]]'' .

== Analog ovoz yozish ==
[[Fayl:Electrical recording.svg|thumb|400x400px|Elektromexanik ovoz yozish]]
[[Analog signal|Analog]] deganda, biz tovushlarni [[Axborot tashuvchisi|Fizik muhitda]] shunday yozishni nazarda tutamizki, ijro etish moslamasi tebranadi va saqlash vaqtida olingan tovushlarga oʻxshash tovush toʻlqinlarini yaratadi.

=== Mexanik ovoz yozish ===
Yozib olinadigan tovush roʻpor orqali membranaga taʼsir qiladi. Membranaga bogʻlangan igna plastinka ariqchasida izlar chizadi. Ijro paytida bunga teskari jarayon sodir boʻladi. Igna tov izida tebranadi va unga bogʻlangan membrana ham tebranib tovush hosil qiladi. Ovoz konus shaklidagi rupor bilan kuchaytirildi.

* [[Fonoavtograf]] (1857)
* [[Fonograf]] (1878)
* [[Grammofon|Gramafon]] (1887)
* [[Patefon]] (1907)

=== Elektromexanik ovoz yozish ===
Yozib olinadigan tovush tebranishlari mikrofon yordamida mos [[elektr toki]] tebranishlariga aylantiriladi. Ular kuchaytirilgandan soʻng elektromexanik oʻzgartirgich(rekorder) ignasining tebrantiruvchi magnit maydon hosil qiladi. Igna tebranib disk plastinkasida „tovush izini“ hosil qiladi (yozadi). Tovushni „oʻqish“ uchun Pezoelektrik yoki magnitli oʻzgartirgich (zvukosnimatel) ishlatiladi&lt;ref&gt;Muzikalnaya ensiklopediya. — M.: Sovetskaya ensiklopediya, Sovetskiy kompozitor. Pod red. Yu. V. Keldisha. 1973—1982.&lt;/ref&gt;. Disk plastinkasida igna harakatlanganda tebranadi, oʻzgartirgich bu tebranishlarni elektr signaliga aylantiradi. Elektr signallar elektron kuchaytirgichda kuchaytirilib radiokarnayga uzatiladi.

* [[Elektrofon]] (1925)
* Elektr aylanuvchi stol (Elektroproigrivatel)

=== Optik (fotografik) ovoz yozish ===
Optik fonogramma asosan kinoda ishlatilgan. Kinolenta chetiga kengligi oʻzgaruvchan chiziq (yoʻlakcha) koʻrinishida (1904) yoki oʻzgaruvchan optik zichlikka ega yoʻlakcha(1919) koʻrinishida yozilgan boʻladi. Ijro etish vaqtida plyonkadan oʻtuvchi chiroqning yorugʻlik oqimi qayd etilgan tovush tebranishlariga mos ravishda oʻzgargan (modulyatsiya qilingan). Fotoelement unga tushayotgan oʻzgaruvchan yorugʻlik oqimini elektr tebranishlariga aylantiradi. Elektr signali elektron kuchaytirgich yordamida kuchaytirildi va kinoteatrning auditoriyasidagi ekran yaqinida oʻrnatilgan karnayga uzatildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Sergey Alexin. Zvukovoe oborudovanie kinoteatra. Jurnal „Texnika i texnologii kino“, 2006 |url=http://rus.625-net.ru/cinema/2006/03/techno01.htm |kirish sanasi=2022-09-06 |arxivsana=2012-10-16 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20121016164130/http://rus.625-net.ru/cinema/2006/03/techno01.htm }}&lt;/ref&gt;.

XX-asrning 30-40-yillarida SSSRda qogʻoz tashuvchi (lenta) yordamida optik ovoz yozish va ijro etish tizimi ishlab chiqilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://rw6ase.narod.ru/000/rez2/gb.html|sarlavha=Аппарат &quot;Говорящая бумага&quot;|muallif=|ish=|sana=|nashriyot=|kirish sanasi=2022-09-06|arxivsana=2012-05-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120502100835/http://rw6ase.narod.ru/000/rez2/gb.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://records.su/pubs/6033568300684858.pdf|sarlavha=Аппарат для воспроизведения фонограмм &quot;Говорящая бумага&quot; ГБ-8. Инструкция.|muallif=|ish=records.su.|sana=|nashriyot=|kirish sanasi=2019-10-28|arxivsana=2019-10-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191028211625/https://records.su/pubs/6033568300684858.pdf}}&lt;/ref&gt;. Ammo P. P. Skvortsovning „Gaplashuvchi qogʻozi“ keng qoʻllanilmadi.

=== Magnitli tovush yozish ===
Yozish qayd qiluvchi magnit kallak yordamida amalga oshiriladi, u harakatlanuvchi magnit lentada oʻzgaruvchan magnit maydon hosil qiladi. Magnit lenta (tashuvchi) ning ferromagnit qatlamida qoldiq magnitlanish izi qoladi. Iz fonogramma trekidir. Ijro etish vaqtida magnit kallak harakatlanuvchi magnit lenta qoldiq magnit oqimini elektr audio signaliga aylantiradi.

* [[Магнитофон|Magnitofon]] (1932)

== '''Raqamli ovoz yozish''' ==
[[Fayl:A-D-A Flow Ru.svg|thumb|400x400px|Tovushni mikrofonda elektr signaliga aylanib , AROʻ , Prossessor, RAOʻ orqali oʻtib yana Radiokarnayda tovushga aylanishi]]
Raqamli yozish — bu maʼlum bir qurilmaning takrorlanishini tavsiflovchi bitlar toʻplami (bit ketma-ketligi) shaklida ovozni raqamlashtirish va saqlash.

=== Magnit raqamli tovush yozish------------------- ===
Raqamli signallar magnit lentaga yozib olinadi. Yozishning ikki turdagi mavjud:

* satr boʻyicha yozish tizimi — bunda lenta qoʻzgʻalmas magnit yozish/tinglash kallagi boʻylab harakatlanadi.
** [[Raqamli audio statsionar bosh|DASH]] (1982){{Lang-en|Digital Audio Stationary Head}})
** [[Raqamli ixcham kassetalar|DCC]] (1992) ({{Lang-en|Digital compact cassette}}, raqamli ixcham kassetalar)
* qiya chiziqli yozish tizimi — bunda lenta aylanadigan magnit kallakning barabani boʻylab harakatlanadi va lentadagi yozuvlar alohida qiya-chiziqli yoʻlakchalar shaklida boʻladi. Bu yozish turi maʼlumotni kattaroq zichlikda yozishga imkon beradi.
** [[DAT (audio media)|DAT]] (1987){{Lang-en|Digital audio tape}})
** [[ADAT]] (1991){{Lang-en|Alesis Digital Audio Tape}}, Alesis firmasi raqamli audio lentasi) — [[S-VHS]] standartidagi video kassetalari asosida.

=== Magnit-optik yozib olish ===
[[Magneto-optik disk|Magnit-optik diskda]] yozish quyidagi texnologiya boʻyicha amalga oshiriladi: [[lazer]] nurlanishi yoʻlakcha qismini [[Kyuri nuqtasi]] haroratidan yuqori isitadi, shundan soʻng [[elektromagnit impuls]] magnitlanishni oʻzgartiradi va optik disklardagi chuqurlarga teng boʻlgan „yozuvlarni“ yaratadi. Oʻqish xuddi shu lazer tomonidan amalga oshiriladi, lekin kam quvvatda (disk qizimaydi): qutblangan lazer nurlari disk materialidan oʻtadi, maxsus qoplamadan aks etadi, optik tizimdan oʻtadi va sensorga uriladi. Bunday holda, magnitlanishga qarab, lazer nurining polarizatsiya tekisligi oʻzgaradi (Kerr effekti), bu sensor tomonidan aniqlanadi.

* [[mini-disk|Mini-disk]] (MD) (1992)
* [[Salom MD|Hi-MD]] (2004)

=== Lazerli yozish ===
Maʼlumotlarni yozish paytida yuqori quvvatli [[lazer]] nurlari disk qatlamining organik boʻyogʻini „kuydirish“ bilan yoziladi. Boʻyoq maʼlum bir haroratdan yuqori qizdirilganda, u parchalanadi va qorayadi, kuygan joyning aks ettirish qobiliyatini oʻzgartiradi. Shunday qilib, yozish paytida, lazer kuchini nazorat qilish orqali, yozuvchi qatlamda qorongʻu va yorugʻlik nuqtalarining almashinishi olinadi, ular oʻqilganda chuqurchalar sifatida talqin etiladi. Oʻqish paytida lazer yozishga qaraganda ancha past quvvatli boʻladi va yozuv qatlamining boʻyogʻini yoʻq qilmaydi. Koʻzgu qatlamidan aks ettirilgan nur fotodiodga tushadi va agar nur qorongʻi — „kuygan“ maydonga tushsa, u holda nur deyarli aks etuvchi qatlamga oʻtmaydi va fotodiod yorugʻlik oqimining zaiflashishini qayd etadi. Yoʻlning oʻzgaruvchan yorugʻlik va qorongʻi qismlari aks ettirilgan nurning yorugʻlik oqimining oʻzgarishini keltirib chiqaradi va elektr signalidagi oʻzgarishga aylanadi, bu esa elektr haydovchi tizimi tomonidan maʼlumotlarning „dekodlangan“ bitlariga aylantiriladi.

* [[Audio CD]] (1982) (CD)
* [[DTS]] (1993) — alohida kompakt diskdagi film nusxasiga saundtrek
* [[DVD audio|DVD-Audio]] (1999) (DVD-A)
* [[SACD]] (1998) (Super audio [[Kompakt-disk|kompakt disk]], super audio CD)

=== Optik raqamli audio yozuv ===
[[Fayl:35mm film audio macro.jpg|thumb|300x300px|Chapdan oʻngga: [[Sony Dynamic Digital Sound]] (SDDS); [[Dolby Digital]] (teshik teshiklar orasida); analog optik; teglar ([[DTS]]) belgilar.]]
Plyonkaga tovush joʻrligi raqamli kodlangan shaklda optik usul yordamida toʻgʻridan-toʻgʻri 35 mm plyonkaga bosiladi. Ijro etish vaqtida raqamli signal kinoproyektorga maxsus biriktirma orqali oʻqiladi va keyin protsessor tomonidan koʻp kanalli saundtrekga dekodlanadi.

* [[Dolby Digital]] (1992)
* [[SDDS]] (1993)

=== Raqamli audio formatlar ===
Ovozli maʼlumotlar maʼlum [[Fayl formati|formatdagi]] faylga yozib qoʻyiladi, elektron audio tashuvchilarda saqlanadi.

* Nota: [[MIDI]] (1982)
* Raqamli audio: [[OGG]], [[MP3]], [[wav|WAV]] va boshqalar.

== Yana qarang ==

* [[Audio muharriri]]
* [[Podkasting]]
* [[Ovoz yozish tarixi]]
* [[Ovozli kino]]
* [[Nota muharriri]]
* [[Fonogramma]]
* [[Mixtape]]
* [[Ovoz yozish studiyasi]]

== Literatura ==

* {{книга|автор=Аполлонова Л. П., Шумова Н. Д.|заглавие=Механическая звукозапись|место=М. — Л.|год=1964}}
* {{книга|автор=Парфентьев А. И., Пуссэт Л. А.|заглавие=Физические основы магнитной записи звука|место=М.|год=1957}}

== Havolalar ==

* Zvukozapis // Bolshaya sovetskaya ensiklopediya : [v 30 t.] / gl. red. A. M. Proxorov. — 3-e izd. — M. : Sovetskaya ensiklopediya, 1969—1978.

* [https://web.archive.org/web/20120119042341/http://adlerrecords.com/zvuk33.htm Magnitnaya zvukozapis]

* [https://web.archive.org/web/20130813203049/http://adlerrecords.com/zvuk25.htm Mexanicheskaya zvukozapis].

== Manbalar ==
{{manbalar}}
&lt;references /&gt;

[[Turkum:ovoz yozish]]
[[Turkum:texnika]]</text>
      <sha1>m5b3k88ag24gopgi3p9d5w4ng6a801a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Qorovultepa (Fargʻona viloyati, Quva tumani)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>788699</id>
    <revision>
      <id>6327570</id>
      <parentid>5346919</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T17:32:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akmaljon67</username>
        <id>322539</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* */ yangi faktlar added new facts</comment>
      <origin>6327570</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2001" sha1="g48smvbhmploqnoo3jqcalbqngu3z4j" xml:space="preserve">'''Qorovultepa''' — [[Oʻzbekiston]]dagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Mil.avv. I asr. [[Fargʻona viloyati]]ning [[Quva tumani]]da joylashgan. Obyekt manzili: “Tolmozor” MFY . Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Fargʻona viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. [[Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi]]ning qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda [[Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxati]]ga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://lex.uz/ru/docs/4543266|title=Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori|website=Lex.uz|kirish sanasi=2022-07-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://backend.madaniymeros.uz/media/uploads/open-data/846_04.10.2019_milliy_royhat.pdf|title=Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori|website=Backend.madaniymeros.uz|kirish sanasi=2022-07-21|deadlink=no|qaralgan sana=2022-08-02|arxivsana=2023-02-25|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230225081333/https://backend.madaniymeros.uz/media/uploads/open-data/846_04.10.2019_milliy_royhat.pdf}}&lt;/ref&gt;. Bu Qishloq 1967 yil 1 yanvarda Shokir buva tomonidan asos solingan. U yerning axolisi juda mexnatkash, xushchaqchaq, va sof odamlar va u yer axolisi erib turadi va yana u yerda mashxur bloger Odil Kenjayev faol inson (Odil Kenjayev raqami+998900080085) Odil Kenjayev 1996yilda tugulgan va u xozirgi kunda bloger va u Daewoo matiz xaydaydi, u yerda Eldor aka yashaydi u 3ta farzandi bor inson va maxaliy usta va u yerda Baxtiyor aka bor, Eldor akaning sherigi ular xuddi qardoshlar kabi ishlashadi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}{{chala}}[[Turkum:Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgorliklari]]</text>
      <sha1>g48smvbhmploqnoo3jqcalbqngu3z4j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Qorovultepa (Fargʻona viloyati, Bagʻdod tumani)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>788732</id>
    <revision>
      <id>6327556</id>
      <parentid>5346917</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T16:58:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akmaljon67</username>
        <id>322539</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* */ men Qoravultepa xaqida faktlar topdim</comment>
      <origin>6327556</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2005" sha1="cql116legyjpziaff7oaug5zriripv7" xml:space="preserve">'''Qorovultepa''' — [[Oʻzbekiston]]dagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Aniqlanmagan. [[Fargʻona viloyati]]ning [[Bagʻdod tumani]]da joylashgan. Obyekt manzili: “Qaroqchi tol”MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Fargʻona viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. [[Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi]]ning qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda [[Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxati]]ga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://lex.uz/ru/docs/4543266|title=Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori|website=Lex.uz|kirish sanasi=2022-07-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://backend.madaniymeros.uz/media/uploads/open-data/846_04.10.2019_milliy_royhat.pdf|title=Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori|website=Backend.madaniymeros.uz|kirish sanasi=2022-07-21|deadlink=no|qaralgan sana=2022-08-02|arxivsana=2023-02-25|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230225081333/https://backend.madaniymeros.uz/media/uploads/open-data/846_04.10.2019_milliy_royhat.pdf}}&lt;/ref&gt;. Bu Qishloq 1967 yil 1 yanvarda Shokir buva tomonidan asos solingan. U yerning axolisi juda mexnatkash, xushchaqchaq, va sof odamlar va u yer axolisi erib turadi va yana u yerda mashxur bloger Odil Kenjayev faol inson (Odil Kenjayev raqami+998900080085) Odil Kenjayev 1996yilda tugulgan va u xozirgi kunda bloger va u Daewoo matiz xaydaydi, u yerda Eldor aka yashaydi u 3ta farzandi bor inson va maxaliy usta va u yerda Baxtiyor aka bor, Eldor akaning sherigi ular xuddi qardoshlar kabi ishlashadi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}{{chala}}[[Turkum:Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgorliklari]]</text>
      <sha1>cql116legyjpziaff7oaug5zriripv7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ryan Fraser</title>
    <ns>0</ns>
    <id>796475</id>
    <revision>
      <id>6327631</id>
      <parentid>6305405</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T23:04:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327631</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17274" sha1="o351eetug0f073ru1gytis197m998ti" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi|ism=Ryan Fraser|tasvir=Ryan Fraser (cropped).jpg|izoh=Fraser 2019-yilda Shotlandiya terma jamoasi bilan &lt;br/&gt;safga turmoqda|toʻliqism=Ryan Fraser&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=https://www.premierleague.com/news/612828 |title=Updated squads for 2017/18 Premier League confirmed |publisher=Premier League |date=2 February 2018 |access-date=10 February 2018}}&lt;/ref&gt;|tavallud_sana={{tugʻilgan sanasi va yoshi|1994|2|24|df=y}}&lt;ref name=PremProfile&gt;{{veb manbasi |url=https://www.premierleague.com/players/8052/Ryan-Fraser/overview |title=Ryan Fraser: Overview |publisher=Premier League |date=13 October 2019}}&lt;/ref&gt;|tavallud_joyi=[[Aberdeen]], Shotlandiya|boʻyi={{convert|1.63|m|order=flip}}&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=Ryan Fraser |url=https://www.premierleague.com/players/8052/Ryan-Fraser/overview |website=Premier League |access-date=31 August 2022}}&lt;/ref&gt;|pozitsiya=[[Qanot himoyachisi]]|joriyklub=[[Newcastle United F.C.|Newcastle United]]|klubraqami=21|yoshlikyillari1=|yoshlikklublari1=[[Aberdeen F.C. Under-20s and Academy|Aberdeen]]|yillar1=2010–2013|klublar1=[[Aberdeen F.C.|Aberdeen]]|isht1=21|gollar1=0|yillar2=2013–2020|klublar2=[[AFC Bournemouth]]|isht2=183|gollar2=20|yillar3=2015–2016|klublar3=→ [[Ipswich Town F.C.|Ipswich Town]] (ijara)|isht3=18|gollar3=4|yillar4=2020–|klublar4=[[Newcastle United F.C.|Newcastle United]]|isht4=50|gollar4=2|club-update=17 September 2022 (UTC)|milliyyillar1=2012–2013|milliyjamoa1=Shotlandiya 19 yoshgacha|milliyisht1=6|milliygollar1=1|milliyyillar2=2013–2016|milliyjamoa2=Shotlandiya 21 yoshgacha|milliyisht2=10|milliygollar2=3|milliyyillar3=2017–|milliyjamoa3=Shotlandiya|milliyisht3=22|milliygollar3=4}}

'''Ryan Fraser''' (talaffuzi: ''Rayan Freyzer''; 1994-yil 24-fevralda tugʻilgan) — [[shotlandiya]]lik professional [[futbol]]chi. U [[Angliya Premer-ligasi|Premier liganing]] [[Newcastle United F.C.|Newcastle United]] klubi va Shotlandiya terma jamoasida qanot himoyachisi sifatida oʻynaydi. Fraser avval Aberdeen, AFC Bournemouth va Ipswich Town klublarida oʻynagan. U 19 yoshgacha va 21 yoshgacha boʻlgan darajalarda Shotlandiya terma jamoasini himoya qildi va 2017-yil iyun oyida toʻliq xalqaro debyutini amalga oshirdi.

== Klubdagi faoliyati ==

=== Aberdeen ===
Fraser 2010-yil may oyida 16 yoshida Kincorth akademiyasini tark etganidan keyin Aberdeen bilan shartnoma imzoladi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=18 April 2017 |title=Aberdeen school pride as Shinnie brothers prepare for first competitive battle |work=Evening Express |url=https://www.eveningexpress.co.uk/fp/aberdeen-fc/aberdeen-graeme-andrew-shinnie-scottish-cup/ |access-date=18 May 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180705004347/https://www.eveningexpress.co.uk/fp/aberdeen-fc/aberdeen-graeme-andrew-shinnie-scottish-cup/ |archive-date=2018-07-05 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. U 2010-yilning oktabr oyida [[Midlothian FCning yuragi|Heart of Midlothianga]] qarshi oʻyinda asosiy jamoadagi debyutini oʻtkazdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.afcheritage.org/Team/CurrentSquad/player_show.cfm?player_id=994&amp;Season=2010-11|sarlavha=Ryan Fraser profile|nashriyot=AFC Heritage|kirish sanasi=23 November 2010}}&lt;/ref&gt;. Fraser 2012–2013-yilgi Shotlandiya Premier ligasi mavsumining boshida Aberdeenning asosiy jamoasida sezilarli taassurot qoldirdi va 2012-yil sentabr hamda oktabr oylarida oyning eng yaxshi yosh futbolchisi sovrinini qoʻlga kiritdi&lt;ref name=&quot;ypotm&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/19862077|sarlavha=SPL: Aberdeen's Ryan Fraser is young player of the month|ish=BBC Sport|sana=7 October 2012|kirish sanasi=7 October 2012}}&lt;/ref&gt;. Aberdeen menejeri [[Kreyg Braun (1940-yilda tugʻilgan futbolchi)|Craig Brown]] ayni paytda raqib jamoalar Fraserni qattiq kurash bilan nishonga olganiga xavotir bildirdi&lt;ref name=&quot;ypotm&quot; /&gt;. Fraser 2012-yilning 7-dekabrida Aberdeen bilan shartnomani uzaytirishni rad etdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/20645018|sarlavha=Aberdeen expect Ryan Fraser to leave after rejecting new deal|ish=BBC Sport|sana=7 December 2012}}&lt;/ref&gt;.

=== AFC Bournemouth ===
Fraser 2013-yilning 18-yanvarida Birinchi liga klubi [[&quot;Bornmut&quot; OFK|AFC Burnemouth]] bilan 3 yillik shartnoma imzoladi&lt;ref name=&quot;bournemouth&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/21084406|ism=Heather|muallif=Dewar|sarlavha=Ryan Fraser 'will flourish' at Bournemouth – Craig Brown|ish=BBC Sport|sana=18 January 2013|kirish sanasi=18 January 2013}}&lt;/ref&gt;. Bournemouth kelishuvni yakunlash uchun Aberdeenga 400 ming funt sterling toʻlagan&lt;ref name=&quot;bournemouth&quot; /&gt;. Birinchi mavsumida Fraser Bournemouthga Chempionatga koʻtarilishiga yordam berdi. 2015-yilda Bournemouth Premier ligaga koʻtarilganidan soʻng, Fraser 2015–2016-yilgi mavsum uchun Chempionat klubi [[Ipswich Town FK|Ipswich Townga]] ijaraga berildi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Former Aberdeen winger Ryan Fraser determined to shine at Ipswich Town |work=Press and Journal |url=https://www.pressandjournal.co.uk/fp/sport/football/aberdeen-fc/621854/former-aberdeen-winger-ryan-fraser-determined-to-shine-at-ipswich-town/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/33293441|sarlavha=Bournemouth sign defender Tyrone Mings from Ipswich for £8m|ish=BBC Sport|sana=26 June 2015|kirish sanasi=26 June 2015}}&lt;/ref&gt;.

Fraser Premier ligadagi ilk golini 2016-yilning 4-dekabrida [[Liverpool F.C.|Liverpoolga]] qarshi oʻyinda (4:3) kiritdi&lt;ref name=&quot;Liverpool43&quot; /&gt;. U oʻyinga ikkinchi boʻlimda zaxira sifatida kirdi, oʻshanda Bournemouth 2:0 hisobida ortda qolgandi&lt;ref name=&quot;Liverpool43&quot; /&gt;. Fraser Bournemouthning birinchi goliga [[penalti]] tepdi, ikkinchi golni urdi va uchinchi golga assistentlik qildi&lt;ref name=&quot;Liverpool43&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Wilson |first=Jeremy |last2=Tyers |first2=Alan |date=4 December 2016 |title=Ryan Fraser inspires Cherries in a stunning comeback |work=The Daily Telegraph |url=https://www.telegraph.co.uk/football/2016/12/04/bournemouth-vs-liverpool-live-score-goal-updates-premier-league/ |access-date=4 December 2016}}&lt;/ref&gt;.

Fraser 2017-yilning 30-dekabrida [[Everton FK|Evertonga]] qarshi o‘yinda (2:1) Bournemouthning ikkala golini ham kiritdi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Aarons |first=Ed |date=30 December 2017 |title=Ryan Fraser at the double for Bournemouth to see off Everton |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/football/2017/dec/30/bournemouth-everton-premier-league-match-report |access-date=31 December 2017}}&lt;/ref&gt;. U Premier liganing 2018–2019-yilgi mavsumida 14 ta golli uzatma va 7 ta gol bilan golli uzatmalar jadvalida yuqori oʻrinni egalladi, bu uning [[Arsenal (futbol klubi)|Arsenalga]] oʻtishi bilan bogʻliq transfer mish-mishlariga sabab boʻldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47911774|sarlavha=Ryan Fraser: Bournemouth winger on Arsenal, Aberdeen &amp; a dog called Maisie|ism=Tom|muallif=English|ish=BBC Sport|sana=13 April 2019|kirish sanasi=15 April 2019}}&lt;/ref&gt;. Bu borasida hech qanday yozgi harakat amalga oshmadi va Fraser 2020-yil yanvar oyida bu taxmin uning 2019–2020-yilgi mavsumdagi oʻyinlarining pasayishiga olib kelganini tan oldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/51315138|sarlavha=Bournemouth: Ryan Fraser apologises for not being team player|ish=BBC Sport|sana=30 January 2020|kirish sanasi=30 January 2020}}&lt;/ref&gt;. Shartnomasi 2020-yil 30-iyunda tugashi kerak boʻlgan Fraser 2019–2020-yilgi mavsumda Bournemouthning qolgan oʻyinlarini oʻtkazishni qisqa muddatli uzaytirish taklifini rad etdi, chunki u koronavirus pandemiyasi tufayli toʻxtab qolgan hamda tavakkal qilishni istamagan&lt;ref name=&quot;contract&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Jacob |first=Gary |date=11 June 2020 |title=Ryan Fraser snubs short-term Bournemouth deal |work=The Times |url=https://www.thetimes.co.uk/edition/sport/ryan-fraser-snubs-short-term-bournemouth-deal-htd7bzqmv |access-date=11 June 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/53075677|sarlavha=Ryan Fraser: Bournemouth winger declines short-term deal as quartet re-sign|ish=BBC Sport|nashriyot=BBC|sana=17 June 2020|kirish sanasi=17 June 2020}}&lt;/ref&gt;. Keyinchalik menejer Eddie Howe Fraser boshqa klubda oʻynamasligini tasdiqladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.skysports.com/football/news/11743/12010187/ryan-fraser-eddie-howe-says-bournemouth-winger-wont-play-again-for-the-club|sarlavha=Ryan Fraser: Eddie Howe says Bournemouth winger won't play again for the club|ish=Sky Sports}}&lt;/ref&gt;.

=== Newcastle United ===
[[Fayl:Ryan_Fraser_2021-08-07_1.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/36/Ryan_Fraser_2021-08-07_1.jpg/170px-Ryan_Fraser_2021-08-07_1.jpg|thumb| Fraser 2021-yilda [[Newcastle United F.C.|Newcastle United]] bilan oʻyin oldi mashgʻulotlarida]]
2020-yil 7-sentabrda Fraser [[Newcastle United F.C.|Newcastle Unitedga]] 5 yillik shartnoma asosida qoʻshildi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=7 September 2020 |title=Newcastle United complete Ryan Fraser signing |publisher=Newcastle United F.C. |url=https://www.nufc.co.uk/news/latest-news/newcastle-united-complete-ryan-fraser-signing/ |access-date=7 September 2020}}&lt;/ref&gt;. U klubdagi debyutini 2020-yil 15-sentabrda o‘tkazdi va EFL kubogida [[Blekbern Rovers FK|Blackburn Rovers]] ustidan 1:0 hisobida g‘alaba qozondi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Taylor |first=Louise |date=15 September 2020 |title=Ryan Fraser's debut goal sees Newcastle beat Blackburn in Carabao Cup |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/football/2020/sep/15/newcastle-united-blackburn-rovers-carabao-cup-match-report |access-date=16 September 2020}}&lt;/ref&gt;.

== Xalqaro faoliyati ==
Fraser birinchi marta 2017-yilning mart oyida Shotlandiya terma jamoasiga chaqirilgan edi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=13 March 2017 |title=Scotland: Stuart Armstrong, Ryan Fraser &amp; Tom Cairney called up |publisher=[[BBC Sport]] |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/39253748 |access-date=31 March 2017}}&lt;/ref&gt;. U xalqaro maydondagi debyutini 2017-yilning iyun oyida oʻtkazgan va [[Angliya milliy futbol terma jamoasi|Angliya]] bilan 2:2 hisobidagi durang oʻyinda zaxiradan maydonga tushgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.itv.com/england-football/highlights-scotland-2-2-england|sarlavha=Highlights: Scotland 2-2 England|ish=ITV Sport|sana=10 June 2017|kirish sanasi=3 December 2017}}&lt;/ref&gt;.

2019-yilning mart oyida Fraser [[Qozogʻiston milliy futbol terma jamoasi|Qozog‘istonga]] qarshi UEFA Euro-2020 saralash o‘yinini qozog‘istonliklar sunʼiy maydonchadan foydalangani uchun o‘tkazib yubordi&lt;ref name=&quot;kazakhstan&quot; /&gt;. Shotlandiya 3:0 hisobida mag‘lub bo‘ldi va Fraser shotlandiyalik sobiq futbolchi [[Darren Fletcher]] tomonidan milliy terma jamoaga sodiqligi yo‘qligi uchun tanqid qilindi&lt;ref name=&quot;kazakhstan&quot; /&gt;. Fraser ilgari sunʼiy sirtda oʻynab ikki marta jiddiy jarohat olganini va oʻynamaslik qarori terma jamoa hamda uning klubi Bournemouth bilan kelishilganini aytdi&lt;ref name=&quot;kazakhstan&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47911777|sarlavha=Ryan Fraser: Bournemouth winger defend Scotland absence in Kazakhstan|ism=Tom|muallif=English|ish=BBC Sport|sana=13 April 2019|kirish sanasi=15 April 2019}}&lt;/ref&gt;. 2019-yilning noyabrida Fraser jarohati tufayli milliy terma jamoadan ketgan shotlandiyalik uch futbolchidan biri edi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.bbc.co.uk/sport/scotland/50389854|sarlavha=Scotland: Andy Robertson, Ryan Fraser and Scott McTominay withdraw from squad|sana=12 November 2019|ish=BBC Sport}}&lt;/ref&gt;.

Fraser hal qiluvchi golini 2020-yil 14-oktabr kuni [[Chexiya milliy futbol terma jamoasi|Chexiyaga]] qarshi o‘yinda (1&amp;ndash;0) urgan edi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/54424702|ism=Martin|muallif=Watt|ish=BBC Sport|nashriyot=BBC|sana=14 October 2020|kirish sanasi=14 October 2020|sarlavha=Scotland 1&amp;ndash;0 Czech Republic}}&lt;/ref&gt;.

== Faoliyat statistikasi ==

=== Klub ===
{{Updated|2022-yil 17-sentabr holatiga koʻra}}&lt;ref name=&quot;SW&quot;&gt;{{veb manbasi|title=R. Fraser|url=https://int.soccerway.com/players/ryan-fraser/159839/|website=Soccerway}}&lt;/ref&gt;:
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; |Klub
! rowspan=&quot;2&quot; |Mavsum
! colspan=&quot;3&quot; |Liga
! colspan=&quot;2&quot; |Milliy kubok
! colspan=&quot;2&quot; |Liga kubogi
! colspan=&quot;2&quot; |Boshqa
! colspan=&quot;2&quot; |Jami
|-
!Divizion
!Ishtirok
!Gollar
!Ishtirok
!Gollar
!Ishtirok
!Gollar
!Ishtirok
!Gollar
!Ishtirok
!Gollar
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |Aberdeen
|2010–2011
|Shotlandiya Premier ligasi
|2
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|2
|0
|-
|2011–2012
|Shotlandiya Premier ligasi
|3
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|3
|0
|-
|2012–2013
|Shotlandiya Premier ligasi
|16
|0
|0
|0
|2
|0
|0
|0
|18
|0
|-
! colspan=&quot;2&quot; |Jami
!21
!0
!0
!0
!2
!0
!0
!0
!23
!0
|-
| rowspan=&quot;9&quot; |AFC Bournemouth
|2012–2013
|Birinchi liga
|5
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|5
|0
|-
|2013–2014
|Chempionat
|37
|3
|2
|1
|2
|0
|0
|0
|41
|4
|-
|2014–2015
|Chempionat
|21
|1
|2
|1
|4
|0
|0
|0
|27
|2
|-
|2015–2016
|[[Angliya Premer-ligasi|Premier liga]]
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|-
|2016–2017
|Premier liga
|28
|3
|0
|0
|1
|0
|0
|0
|29
|3
|-
|2017–2018
|Premier liga
|26
|5
|2
|0
|4
|1
|0
|0
|32
|6
|-
|2018–2019
|Premier liga
|38
|7
|1
|0
|3
|1
|0
|0
|42
|8
|-
|2019–2020
|Premier liga
|28
|1
|2
|0
|2
|0
|0
|0
|32
|1
|-
! colspan=&quot;2&quot; |Jami
!183
!20
!9
!2
!16
!2
!0
!0
!208
!24
|-
|Ipswich Town (ijara)
|2015–2016
|Chempionat
|18
|4
|1
|1
|2
|1
|0
|0
|21
|6
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |[[Newcastle United F.C.|Newcastle United]]
|2020–2021
|Premier liga
|18
|0
|0
|0
|4
|1
| colspan=&quot;2&quot; |—
|22
|1
|-
|2021–2022
|Premier liga
|27
|2
|1
|0
|1
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
|29
|2
|-
|2022–2023
|Premier liga
|5
|0
|0
|0
|0
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
|5
|0
|-
! colspan=&quot;2&quot; |Jami
!50
!2
!1
!0
!5
!1
!0
!0
!56
!3
|-
! colspan=&quot;3&quot; |Faoliyati jami
!272
!26
!11
!3
!25
!4
!0
!0
!308
!33
|}

=== Xalqaro ===
{{Updated|2021-yil 12-oktabr holatiga koʻra&lt;ref name=&quot;SW&quot;/&gt;:}}
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center&quot;
!Milliy terma jamoa
! Yil
! Ishtirok
! Gollar
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | Shotlandiya
| 2017
| 2
| 0
|-
| 2018
| 4
| 1
|-
| 2019
| 5
| 0
|-
| 2020
| 3
| 1
|-
| 2021
| 8
| 2
|-
! colspan=&quot;2&quot; | Jami
! 22
! 4
|}

: ''Ballar va natijalar birinchi boʻlib Shotlandiyaning gollari roʻyxatini, ballar ustuni Fraserning har bir golidan keyingi ochkoni koʻrsatadi.''

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+Ryan Fraser tomonidan kiritilgan xalqaro gollar roʻyxati
! No.
! Sana
! Joy
! Raqib
! Hisob
! Natija
! Musobaqa
|-
| align=&quot;center&quot; | 1
| 2018-yil 17-noyabr
| Loro Borici stadioni, [[Shkoder]], [[Albaniya]]
|{{Fb|ALB}}
| align=&quot;center&quot; | 1-0
| align=&quot;center&quot; | 4-0
| 2018–2019 UEFA Millatlar ligasi C
|-
| align=&quot;center&quot; | 2
| 2020-yil 14-oktabr
| Hampden Park, [[Glazgo]], [[Shotlandiya]]
|{{Fb|CZE}}
| align=&quot;center&quot; | 1-0
| align=&quot;center&quot; | 1-0
| 2020–2021 UEFA Millatlar ligasi B
|-
| align=&quot;center&quot; | 3
| 2021-yil 28-mart
| Bloomfield stadioni, [[Tel-Aviv]], [[Isroil]]
|{{Fb|ISR}}
| align=&quot;center&quot; | 1-1
| align=&quot;center&quot; | 1-1
| rowspan=&quot;2&quot; | 2022 FIFA Jahon chempionati saralashi
|-
| align=&quot;center&quot; | 4
| 2021-yil 31-mart
| Hampden Park, [[Glazgo]], [[Shotlandiya]]
|{{Fb|FRO}}
| align=&quot;center&quot; | 4-0
| align=&quot;center&quot; | 4-0
|}

== Yutuqlari ==
'''AFC Bournemouth'''

* Futbol ligasi chempionati: 2014–2015&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|editor=Anderson|title=Sky Sports Football Yearbook 2015–2016|year=2015|publisher=Headline Publishing Group|location=London|isbn=978-1-4722-2416-3|pages=68–69}}&lt;/ref&gt;

'''Individual'''

* Shotlandiya Premier ligasida oyning eng yaxshi yosh oʻyinchisi: 2012-yil sentabr&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=7 October 2012 |title=SPL: Aberdeen's Ryan Fraser is young player of the month |work=BBC Sport |publisher=BBC |url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/19862077 |access-date=11 October 2012}}&lt;/ref&gt;, oktabr, 2012&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=6 November 2012 |title=Aberdeen trio collect monthly SPL awards |work=BBC Sport |publisher=BBC |url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/20155176 |access-date=8 November 2012}}&lt;/ref&gt;
* EFL oyining eng yaxshi yosh futbolchisi: 2015-yil avgust&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Ryan Fraser named Football League Young Player of the Month|url=https://www.efl.com/news/2015/september/ryan-fraser-named-football-league-young-player-of-the-month/|nashriyot=English Football League|sana=18 September 2015|kirish sanasi=17 June 2017}}&lt;/ref&gt;
* AFC Bournemouth tarafdorlari orasida yilning eng yaxshi futbolchisi: 2018–2019&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Ryan Fraser wins Supporters' Player of the Year|url=https://www.afcb.co.uk/news/first-team/ryan-fraser-wins-supporters-player-of-the-year/|nashriyot=AFC Bournemouth|sana=3 May 2019|kirish sanasi=22 June 2020}}&lt;/ref&gt;
* AFC Bournemouth oʻyinchilari orasida yilning eng yaxshi futbolchisi: 2018–2019&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Fraser scoops double at Player Awards Evening|url=https://www.afcb.co.uk/news/club-news/fraser-scoops-double-at-player-awards-evening/|nashriyot=AFC Bournemouth|sana=14 May 2019|kirish sanasi=22 June 2020}}&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{DEFAULTSORT:Fraser, Ryan}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Shotlandiyalik erkak futbolchilar]]</text>
      <sha1>o351eetug0f073ru1gytis197m998ti</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sardor Qobuljonov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>798295</id>
    <revision>
      <id>6327879</id>
      <parentid>6228730</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:46:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327879</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9587" sha1="96s6xowr455nukw4985zutqqfsdylao" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Sardor Qobuljonov
 | toʻliqism          = Sardor Rafkatovich Qobuljonov
 | boʻyi              = {{Height|cm=185}}
 | birth_date         = {{Birth date and age|1987|2|2}}
 | birth_place        = {{tavalludJoyi|Toshkent}}, [[Oʻzbekiston SSR]]
 | vafot_sana         = 
 | vafot_joyi         = 
 | pozitsiya          = [[Darvozabon (futbol)|Darvozabon]]
 | joriyklub          = [[Kattaqoʻrgʻon (futbol klubi)|Kattaqoʻrgʻon]]
 | klubraqami         = TBD
 | youthyears1        = 
 | youthclubs1        = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
 | yillar1            = 2007
 | klublar1           = [[Metallurg Bekobod|Metallurg]]
 | isht1              = 1
 | gollar1            = -
 | yillar2            = 2007—2009
 | klublar2           = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
 | isht2              = 2
 | gollar2            = 0
 | yillar3            = 2009—2011
 | klublar3           = [[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]]
 | isht3              = 24
 | gollar3            = −14
 | yillar4            = 2011—2014
 | klublar4           = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
 | isht4              = 44
 | gollar4            = -62
 | yillar5            = 2014
 | klublar5           = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
 | isht5              = 5
 | gollar5            = 0
 | yillar6            = 2015
 | klublar6           = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
 | isht6              = 2
 | gollar6            = 0
 | yillar7            = 2015—2017
 | klublar7           = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
 | isht7              = 22
 | gollar7            = 0
 | yillar8            = 2017
 | klublar8           = [[Sementchi (futbol klubi, Quvasoy)|Sementchi]]
 | isht8              = -
 | gollar8            = 0
 | yillar9            = 2018
 | klublar9           = [[Metallurg Bekobod|Metallurg]]
 | isht9              = -
 | gollar9            = 0
 | yillar10           = 2019
 | klublar10          = [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]]
 | isht10             = 5
 | gollar10           = 0
 | yillar11           = 2020—2023
 | klublar11          = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
 | isht11             = 40
 | gollar11           = 0
 | yillar12           = 2024
 | klublar12          = [[FC Hatlon|Vaxsh Bohtar]]
 | isht12             = 16
 | gollar12           = 0
 | yillar13           = 2025
 | klublar13          = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]
 | isht13             = 11
 | gollar13           = 0 
 | yillar14           = 2026—
 | klublar14          = [[Kattaqoʻrgʻon (futbol klubi)|Kattaqoʻrgʻon]]
 | isht14             = 0
 | gollar14           = 0 
 | milliyyillar1      = 2012—2013
 | milliyyillar2      = 
 | milliyjamoa1       = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston]]
 | milliyisht1        = 0
 | milliygollar1      = 0
}}

'''Sardor Rafkatovich Qobuljonov''' ({{Lang-ru|Кобулжанов, Сардор Рафкатович}}; 1987-yil 2-fevralda tug'ilgan) — oʻzbek futbolchisi. „Kattaqoʻrgʻon“ klubi darvozaboni.

== Futbolchilik faoliyati ==

=== Klublardagi faoliyati ===
Sardor Qobuljonov Bekobodning „Metallurg“ klubi futbol maktabi tarbiyalanuvchisi hisoblanadi. 2007-yilda ushbu klubda professional faoliyatini boshlagan. 2009-2010-yillarda Toshkentning „Oqtepa“ jamoasida oʻynagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/sardor-qobulzhonov-oq-tepa-menga-kop-narsa-berdi?utm_source=telegram&amp;utm_medium=championatasia |sarlavha=Сардор Қобулжонов: “Оқ-тепа” менга кўп нарса берди” |sana=2013/12/8}}&lt;/ref&gt;. 2011-yilda Buxoroga koʻchib oʻtgan. Qobuljonov „[[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]]“ tarkibida 3 mavsum toʻp surgan va shu vaqt ichida 44 ta oʻyinda maydonga tushgan. 2014-yil boshida Sardor Qobuljonov Fargʻonaning „[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]“ klubi bilan shartnoma tuzib, birinchi davrada bor-yoʻgʻi 1 ta oʻyinda maydonga tushdi va ikkinchi davrada „Neftchi“ning sobiq asosiy darvozaboni [[Hislat Chilmatov]] oʻrniga asosiy darvozabonga aylangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/sardor-qobulzhonov-meni-neftchida-yaxshi-kutib-olishdi?utm_source=telegram&amp;utm_medium=championatasia |sarlavha=Сардор Қобулжонов: “Мени “Нефтчи”да яхши кутиб олишди” |sana=2014/02/24}}&lt;/ref&gt;. 2015-yilgi mavsumda Buxoro jamoasi tarkibiga qaytgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/buxoro-sardor-qobuljonov-bilan-shartnoma-tuzildi?utm_source=telegram&amp;utm_medium=championatasia |sarlavha=&quot;Бухоро&quot;: Сардор Қобулжонов билан шартнома тузилди |sana=2016/01/08}}&lt;/ref&gt;. 2016-yilgi mavsumda ogʻir jarohat olgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/buxoro-darvozaboni-sardor-qobuljonovning-oyogi-sindi?utm_source=telegram&amp;utm_medium=championatasia |sarlavha=&quot;Бухоро&quot; дарвозабони Сардор Қобулжоновнинг оёғи синди |sana=2016/08/22}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/sardor-qobuljonov-operaciya-qilindi?utm_source=telegram&amp;utm_medium=championatasia |sarlavha=Сардор Қобулжонов операция қилинди |sana=2016/02/29}}&lt;/ref&gt;.

2019-yilgi mavsumda „Surxon“ jamoasi safiga oʻtgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/rasmiy-xabar-stanoevich-va-qobuljonov-surxon-jamoasi-azosiga-aylandi|sarlavha=Расмий хабар: Станоевич ва Қобулжонов &quot;Сурхон&quot; жамоаси аъзосига айланди|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221125172318/https://championat.asia/uz/news/rasmiy-xabar-stanoevich-va-qobuljonov-surxon-jamoasi-azosiga-aylandi|arxivsana=2022-11-25|qaralgan sana=2022-11-25}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/rasmiy-xabar-stanoevich-va-qobuljonov-surxon-jamoasi-azosiga-aylandi?utm_source=telegram&amp;utm_medium=championatasia |sarlavha=Расмий хабар: Станоевич ва Қобулжонов &quot;Сурхон&quot; жамоаси аъзосига айланди |sana=2019/03/02}}&lt;/ref&gt;. 2020-yilgi mavsum Buxoro klubi bilan shartnoma imzolagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/qobuljonov-xosinov-hamda-jasur-hasanov-buxoroda?utm_source=telegram&amp;utm_medium=championatasia |sarlavha=Қобулжонов, Хосинов ҳамда Жасур Ҳасанов “Бухоро”да |sana=2020/01/11}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/qobuljonov-xosinov-hamda-jasur-hasanov-buxoroda |sarlavha=Қобулжонов, Хосинов ҳамда Жасур Ҳасанов “Бухоро”да |arxivurl=https://web.archive.org/web/20221125172316/https://championat.asia/uz/news/qobuljonov-xosinov-hamda-jasur-hasanov-buxoroda |arxivsana=2022-11-25 |qaralgan sana=2022-11-25}}&lt;/ref&gt;. 2024-yilgi mavsum oldidan „Gʻijduvon“ klubida tarkibida boshlashga yaqin edi, ammo Gʻijduvon jamoasi moliyaviy muammolar sababli mavsumda birorta musoboqa ishtirok eta olmasligi maʼlum boʻldi. Sardor yangi mavsum oldidan [[Tojikiston Oliy Ligasi|Tojikiston Oliy ligasi]] jamoasi „Vaxsh Bohtar“ klubi bilan shartnoma imzolagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/365295?utm_source=telegram&amp;utm_medium=championatasia |sarlavha=37 ёшли ўзбекистонлик дарвозабон фаолиятида илк бор легионерга айланди |sana=2024/04/08}}&lt;/ref&gt;.

=== Terma jamoadagi faoliyati ===
Qobuljonov 2012—2013 yillarda [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston terma jamoasi]]&lt;nowiki/&gt;ga chaqirilgan, ammo maydonga tushmagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/sardor-qobuljonov-alibobo-rahmatullaev-geynrix-va-murabbiy-qosimov-gonkongga-qarshi-kechgan-toshkentdagi-songgi-oyin?utm_source=telegram&amp;utm_medium=championatasia |sarlavha=Сардор Қобулжонов, Алибобо Раҳматуллаев, Гейнрих ва мураббий Қосимов — Гонконгга қарши кечган Тошкентдаги сўнгги ўйин |sana=2024/03/12}}&lt;/ref&gt;.

== Yutuqlar ==

* [[Oʻzbekiston Pro ligasi]] Ikkinchi oʻrin: 2022

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==

* [https://fbref.com/en/players/5148c5f2/ Sardor Qobuljonov] Fbref saytida
* [https://web.archive.org/web/20220924073950/https://footballfacts.ru/person/188500 Sardor Qobuljonov] Footballfacts saytida
* [https://int.soccerway.com/players/sardor-kabuldjanov/198867/ Sardor Qobuljonov] [[Soccerway]] saytida

{{Kattaqoʻrgʻon futbol klubi tarkibi}}

{{DEFAULTSORT:Qobuljonov, Sardor}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Erkak futbol darvozabonlari]]
[[Turkum:Metallurg Bekobod klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Paxtakor jamoasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oqtepa klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Buxoro klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Neftchi (Fargʻona) futbolchilari]]
[[Turkum:Lokomotiv Toshkent futbol klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Sementchi Quvasoy futbolchilari]]
[[Turkum:Surxon klubi futbolchilari]]
[[Turkum:FC Khatlon futbolchilari]]
[[Turkum:Xorazm futbolchilari]]
[[Turkum:Kattaqoʻrgʻon klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston milliy terma jamoasi erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Tojikiston Oliy Ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik muhojir erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Tojikistondagi muhojir erkak futbolchilar]]</text>
      <sha1>96s6xowr455nukw4985zutqqfsdylao</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rustam Dadabayev</title>
    <ns>0</ns>
    <id>798604</id>
    <revision>
      <id>6327623</id>
      <parentid>6182653</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T22:22:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327623</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4273" sha1="62h01v872c3r27w260lwqq5z76vb8sw" xml:space="preserve">{{Orphan|date=avgust 2024}}
{{ism+familiya|Rustam (ism)|Rustam|Dadabayev}}
{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Rustam Dadabayev
 | height             = {{height|cm=185}}
 | tavallud_sana      = {{Birth date and age|1982|11|27}}
 | tavallud_joyi      = {{tavalludJoyi|Toshkent}}, [[Oʻzbekiston SSR]], [[SSSR]]
 | death_date         = 
 | death_place        = 
 | pozitsiya          = [[Darvozabon]]
 | joriyklub          = 
 | youthyears1        = 2000—2001
 | youthclubs1        = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
 | yillar1            = 2002
 | klublar1           = Selengga Rossiya
 | isht1              = 9
 | gollar1            = −4
 | yillar2            = 2003
 | klublar2           = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]
 | isht2              = 
 | gollar2            = 
 | yillar3            = 2006—2007
 | klublar3           = [[Bunyodkor PFK|FK Quruvchi]]
 | isht3              = 37+
 | gollar3            = 0
 | yillar4            = 2011—2014
 | klublar4           = Alay Qirgʻiziston
 | isht4              = 
 | gollars4           = 
 | yillar5            = 2015
 | klublar5           = [[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]]
 | isht5              = 
 | gollar5            = 
 | toʻliqism          = Rustam Alijonovich Dadabayev
}}

'''Rustam Alijonovich Dadabayev''' ({{Lang-ru|Дадабаев, Рустам Алижанович}} 1982-yil 27-noyabr, Toshkentda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik nafaqadagi [[futbolchi]], [[Darvozabon (futbol)|darvozabon]] pozitsiyasida oʻynagan.

== Futbolchilik faoliyati ==
„&lt;nowiki/&gt;[[Chilonzor (futbol klubi)|Chilonzor]]&lt;nowiki/&gt;“ klubi tarbiyalanuvchisi. 2000—2001-yillarda Toshkent „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor“]] oʻrinbosarlar jamoasi tarkibida oʻynagan.

2002-yilda u Rossiyaning ikkinchi divizioni „Selenga“ (Ulan-Ude) klubida oʻynagan va 4 ta oʻyin oʻtkazgan. Oʻzbekistonga qaytib, quyi divizion klublarida, shu jumladan 2003-yilda „[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]“ (Gʻuzor) takibida birinchi divizionda oʻynagan. Rustam 2006-yilda Toshkentning „[[Bunyodkor PFK|Quruvchi]]“ tarkibida Oʻzbekiston birinchi divizioni gʻolibi boʻlgan, ammo klub oliy ligaga yoʻllanma qoʻlga kiritilgandan soʻng jamoani tark etgan.

2011-yilda u [[Qirgʻiziston]]ning „&lt;nowiki/&gt;[[Alay (futbol klubi)|Alay]]&lt;nowiki/&gt;“ ([[Oʻsh (shahar)|Oʻsh]]) shahriga koʻchib oʻtgan va keyingi toʻrt mavsumni oʻtkazgan. Qirgʻiziston chempionati chempioni (2013) va bronza medali sovrindori (2012), Qirgʻiziston Kubogi gʻolibi (2013) sohibi boʻlgan. [[AFC Kubogi]] oʻyinlarida maydonga tushd. 2011-yilgi mavsum yakunlariga koʻra, Rustam Qirgʻiziston chempionati legionerlarining ramziy terma jamoasiga kiritilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://sport.kg/thefootball/2402-dream-team-legionnaires-chempionata2011.html|title=Символическая сборная легионеров чемпионата-2011|access-date=2019-02-07|archive-date=2019-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20190209124523/http://sport.kg/thefootball/2402-dream-team-legionnaires-chempionata2011.html|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;.

2015-yilda Oʻzbekiston qaytgan, bu safar [[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]] klubida oʻynagan. Mavsum yakunida turnirning kumush medal sovrindori boʻlgan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==

* [https://web.archive.org/web/20190209225728/http://footballfacts.ru/players/16177 Rustam Dadabayev] Footballfacts saytida futbolchi profili
* [https://int.soccerway.com/players/-/329279/ Rustam Dadabayev] [[Soccerway]] saytida futbolchi profili

{{DEFAULTSORT:Dadabayev, Rustam}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Erkak futbol darvozabonlari]]
[[Turkum:FC Buryatia Ulan-Ude futbolchilari]]
[[Turkum:Shoʻrtan klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Bunyodkor klubi futbolchilari]]
[[Turkum:FC Alay futbolchilari]]
[[Turkum:Oqtepa klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik muhojir erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Qirgʻizistondagi muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Rossiyadagi muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Qirgʻiziston Premyer-ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]</text>
      <sha1>62h01v872c3r27w260lwqq5z76vb8sw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Salim Mustafoyev</title>
    <ns>0</ns>
    <id>803527</id>
    <revision>
      <id>6327667</id>
      <parentid>6242727</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T02:33:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327667</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4939" sha1="hjmpf3ows9ex4jpiim4y3fr7t4pahwh" xml:space="preserve">{{ism+familiya|Salim|Mustafoyev}}
{{Futbolchi
 | ism                = Salim Mustafoyev
 | toʻliqism          = Salim Mustafoyev
 | birth_date         = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1991|3|7|df=yes}}
 | birth_place        = {{tavalludJoyi|Samarqand}},&lt;br /&gt;[[Oʻzbekiston SSR]], [[USSR]]
 | height             = {{boʻy|cm=1,78}}
 | vazni              = 72 kg
 | position           = [[Yarim himoyachi]]
 | youthyears1        = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]
 | youthclubs1        = 
 | joriyklub          = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]
 | klubraqami         = 17
 | yillar1            = 2009—2012
 | klublar1           = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]
 | isht1              = 67
 | gollar1            = 1
 | yillar2            = 2013—2018
 | klublar2           = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
 | isht2              = 112
 | gollar2            = 3
 | yillar3            = 2018—2022
 | klublar3           = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]
 | isht3              = 105
 | gollar3            = 2
 | yillar4            = 2023—
 | klublar4           = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]
 | isht4              = 41
 | gollar4            = 1
 | milliyyillar1      = 2012—2013
 | milliyjamoa1       = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|Oʻzbekiston U23]]
 | milliyisht1        = 4
 | milliygollar1      = 0
 | milliyjamoa2       = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston]]
 | milliyyillar2      = 2011—2014
 | milliyisht2        = 6
 | milliygollar2      = 0
}}
'''Salim Mustafoev''' (1991-yil 7-mart, [[Samarqand]]&lt;nowiki/&gt;da tugʻilgan) – [[Oʻzbekiston|oʻzbekistonlik]] sobiq professional futbolchi, Samarqandning „[[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]“ klubida [[Himoyachi (futbol)|himoyachi]] ampulasida oʻynaydi. [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston terma jamoasida]] oʻynagan.

== Futbolchilik faoliyati ==

=== Klub ===
Salim Mustafoyev [[Samarqand|Samarqandning]] „[[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]“ futbol maktabi tarbiyalanuvchisi hisoblanadi. Aynan shu klubda u 2009-yilda professional faoliyatini boshlagan. Mustafoyev „[[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]“ tarkibida 2012-yilgacha toʻp surgan va shu vaqt ichida 67 ta oʻyinda maydonga tushib, 1 ta gol urgan. 2013-yilda [[Toshkent]]&lt;nowiki/&gt;ning „[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv“ klubi]] bilan shartnoma imzolagan va 2018-yilgacha oʻynagan. Bu davrda Salim temiryoʻlchilar jamoasi tarkibida 2 marta Oʻzbekiston chempioni, 3 marta Oʻzbekiston kubogi sohibi va 1 marta Oʻzbekiston Superkubogida gʻolib boʻlgan.

2018-yilgi mavsum yozgi transfer oynasida Navoining „Qizilqum“ jamoasi tarkibiga oʻtgan. Navoiy klubi tarkibida 4,5 yil davomida oʻynagan va bu davrda 105 ta oʻyinda ishtirok etib 2 ta gol muallifi boʻlgan. 2023-yil Samarqandning „Dinamo“ jamoasi bilan shartnoma imzolagan.

=== Terma jamoada ===
Salim Oʻzbekiston olimpiya terma jamoasi tarkibida 2014-yilgi Osiyo oʻyinlarida ishtirok etgan. U 2011-yilning 28-iyul kuni [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston terma jamoasidagi]] debyut uchrashuvini [[Qirgʻiziston milliy futbol terma jamoasi|Qirgʻiziston]]&lt;nowiki/&gt;ga qarshi oʻtkazgan.

== Yutuqlar ==

* Oʻzbekiston Superligasi chempioni: [[Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Oliy ligasi|2014,]] [[Futbol boʻyicha 2017-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2017]]
* Oʻzbekiston kubogi sohibi: 2014, 2016, 2017
* Oʻzbekiston Superkubogi sohibi: 2015-yil

== Havolalar ==

* [http://footballfacts.ru/players/721870 Salim Mustafoyev] {{Oʻlikhavola|date=noyabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Footballfactsru saytida
* [https://int.soccerway.com/players/-/122601/ Salim Mustafoyev] Soccerway saytida
* [https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/208180 Salim Mustafoyev] Transfermarkt saytida
* {{NFT player|44216}}

{{Dinamo Samarqand futbol klubi tarkibi}}
{{Navboxes
| bg = #0099B5
| fg = #FFFFFF
| bordercolor = #CE1126
| title = Oʻzbekiston tarkiblari
| list1 =
{{Oʻzbekiston tarkibi 2014-yilgi Osiyo oʻyinlari}}
}}

{{DEFAULTSORT:Mustafoyev, Salim}}
[[Turkum:1991-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:7-martda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Samarqandda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Erkak futbol himoyachilari]]
[[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Dinamo Samarqand futbolchilari]]
[[Turkum:Lokomotiv Toshkent futbol klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Qizilqum klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston milliy terma jamoasi erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston 21 yoshgacha boʻlgan terma jamoasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Osiyo oʻyinlari 2014 futbolchilari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]</text>
      <sha1>hjmpf3ows9ex4jpiim4y3fr7t4pahwh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Salamat Qutiboyev</title>
    <ns>0</ns>
    <id>803588</id>
    <revision>
      <id>6327666</id>
      <parentid>6120582</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T02:19:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327666</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6163" sha1="ajo55mnmedb37kic1fyfdy8z555crme" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Salamat Qutiboyev
 | toʻliqism          = Salamat Qutiboyev
 | height             = {{boʻy|m=1,78}}
 | birth_date         = {{Tugʻilgan sanasi va yoshi|1986|5|21|df=yes}}
 | birth_place        = {{TavalludJoyi|Nukus}},&lt;br /&gt;[[Qoraqalpoq Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi|Qoraqalpoq ASSR]],&lt;br /&gt;[[Oʻzbekiston SSR|Oʻz SSR]], [[USSR]]
 | death_date         = 
 | death_place        = 
 | position           = [[Yarim himoyachi]]
 | joriyklub          = [[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral Nukus]]
 | klubraqami         = 5
 | yillar1            = 2006—2008
 | klublar1           = [[Aral samali|Jayxun]]
 | isht1              = 
 | gollar1            = 
 | yillar2            = 2009—2010
 | klublar2           = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
 | isht2              = 34
 | gollar2            = 1
 | yillar3            = 2013—2014
 | klublar3           = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
 | isht3              = 5
 | yillar4            = 2014
 | klublar4           = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]
 | isht4              = 8
 | yillar5            = 2015
 | klublar5           = [[AGMK|Olmaliq]]
 | isht5              = 26
 | gollar5            = 5
 | yillar6            = 2016
 | klublar6           = [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]]
 | isht6              = 30
 | gollar6            = 5
 | yillar7            = 2017
 | klublar7           = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
 | isht7              = 8
 | gollar7            = 1
 | yillar8            = 2017—2019
 | klublar8           = [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]]
 | isht8              = 57
 | gollar8            = 6
 | yillar9            = 2020—2022
 | klublar9           = [[Metallurg Bekobod|Metallurg]]
 | isht9              = 56
 | gollar9            = 5
 | yillar10           = 2022
 | klublar10          = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
 | isht10             = 8
 | gollar10           = 1
 | yillar11           = 2023—
 | klublar11          = [[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral Nukus]]
 | isht11             = 35
 | gollar11           = 5
 | milliyyillar1      = 2016—2017
 | milliyjamoa1       = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston]]
 | milliyisht1        = 3
 | milliygollar1      = 0
 | club-update        = 2024-yil 14-oktyabr
}}

'''Salamat Qutiboyev''' (1986-yil 21-mayda tugʻilgan) – [[Qoraqalpoqlar|qoraqalpoq]] millatiga mansub [[Oʻzbekiston|oʻzbekistonlik]] professional [[Futbol|futbolchi]], Nukusning „Aral“ jamoasida&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/en/news/salamat-qutiboev-faoliyatini-aralda-davom-ettiradi |sarlavha=Саламат Қутибоев фаолиятини &quot;Арал&quot;да давом эттиради |sana=31 jan 2023}}&lt;/ref&gt; [[yarim himoyachi]] ampulasida oʻynaydi. [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston terma jamoasida oʻynagan]].

== Futbolchilik faoliyati ==
Faoliyatini Nukusning „Jayhun“ klubida boshlagan. Qutiboyev 2009-yilda „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al“]] jamoasi tarkibida [[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston chempionati — Superliga|Oʻzbekiston oliy divizionida]] debyut qilgan. Keyinchalik „[[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]“, [[OKMK (futbol klubi)|&quot;Olmaliq&quot;]], [[Buxoro (futbol klubi)|&quot;Buxoro&quot;]]&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/en/news/ivan-nagaev-va-salamat-qutiboev-bu-yilgi-mavsumni-buxoroda-otkazadi |sarlavha=Иван Нагаев ва Саламат Қутибоев бу йилги мавсумни “Бухоро”да ўтказади |sana=20 feb 2019}}&lt;/ref&gt;, „[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]“ (Toshkent)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://stadion.uz/uz/news/detail/156232 |sarlavha=Salamat Qutiboyev “Lokomotiv” bilan shartnoma imzoladi |sana=25.01.2017}}&lt;/ref&gt;, „[[Metallurg Bekobod|Metallurg]]“ (Bekobod)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/en/news/rasmiy-xabar-metallurg-ikki-nafar-yangi-futbolchi-bilan-shartnoma-imzoladi |sarlavha=Расмий хабар: “Металлург” икки нафар янги футболчи билан шартнома имзолади |sana=30 jan 2020}}&lt;/ref&gt;, „[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]“ (Fargʻona) klublarida toʻp surgan. Qutiboyev oliy divizionda 200 dan ortiq oʻyin oʻtkazgan.

=== Xalqaro oʻyinlar ===
Oʻzbekiston yoshlar va yoshlar terma jamoalarida oʻynagan. 2016-yildan [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|milliy terma jamoaga]] jalb qilingan. Salamat 2016-yilning 7-iyunida Kanadaga qarshi oʻrtoqlik uchrashuvida debyut qilgan. Umumiy hisobda 2016—2017-yillarda terma jamoa safida 3 ta oʻyin oʻtkazgan boʻlib, ularning barchasi oʻrtoqlik oʻyinida boʻlgan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==

* [http://www.championat.com/football/_other/1259/player/147429.html Salamat Qutiboyev] Championat.com saytida
* [https://web.archive.org/web/20200130130026/http://footballfacts.ru/players/721851-kutybaev-salamat Salamat Qutiboyev] Footballfactsru saytida
* [https://int.soccerway.com/players/-/118808/ Salamat Qutiboyev] Soccerway saytida
* [https://www.national-football-teams.com/player/64601.html Salamat Qutiboyev] NFT saytida
{{Aral Nukus jamoasi tarkibi}}

{{DEFAULTSORT:Qutiboyev, Salamat}}
[[Turkum:1986-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:21-mayda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Kishilar]]
[[Turkum:Qoraqalpogʻiston kishilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Qoraqalpogʻistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston milliy terma jamoasi erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Aral Samali klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Mashʼal klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Soʻgʻdiyona Jizzax futbolchilari]]
[[Turkum:AGMK futbolchilari]]
[[Turkum:Buxoro klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Lokomotiv Toshkent futbol klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Metallurg Bekobod klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Neftchi (Fargʻona) futbolchilari]]
[[Turkum:FC Aral Nukus futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]</text>
      <sha1>ajo55mnmedb37kic1fyfdy8z555crme</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfullo Sharipov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>804392</id>
    <revision>
      <id>6327992</id>
      <parentid>6120780</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T09:06:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327992</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6036" sha1="nhlziwytnr96z3kmg0zx6dlj3twt0z6" xml:space="preserve">{{Futbolchi
 | ism                = Sayfullo Sharipov
 | toʻliqism          = Sayfullo Sharipov
 | birth_date         = {{Birth date|1976|4|9|df=yes}}
 | birth_place        = [[Samarqand]],&lt;br /&gt;[[Oʻzbekiston SSR|Oʻz SSR]], [[USSR]]
 | death_date         = 
 | death_place        = 
 | height             = {{height|m=1,82}}
 | position           = [[Himoyachi (futbol)|Himoyachi]]
 | youthyears1        = 
 | youthclubs1        = 
 | yillar1            = 1997
 | klublar1           = [[MHSK (futbol klubi)|MHSK]]
 | isht1              = 4
 | gollar1            = 1
 | yillar2            = 1997
 | klublar2           = {{ijara}} [[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]
 | isht2              = 12
 | gollar2            = 1
 | yillar3            = 1998—1999
 | klublar3           = [[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]
 | isht3              = 4
 | gollar3            = 0
 | yillar4            = 2000
 | klublar4           = [[Guliston (futbol klubi)|Guliston]]
 | isht4              = 27
 | gollar4            = 1
 | yillar5            = 2001
 | klublar5           = [[Zarafshon (futbol klubi)|Zarafshon]]
 | isht5              = 32
 | gollar5            = 0
 | yillar6            = 2002
 | klublar6           = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
 | isht6              = 18
 | gollar6            = 0
 | yillar7            = 2003—2004
 | klublar7           = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]
 | isht7              = 11
 | gollar7            = 0
 | yillar8            = 2005
 | klublar8           = [[Metallurg Bekobod|Metallurg]]
 | isht8              = 12
 | gollar8            = 0
 | yillar9            = 2005
 | klublar9           = {{ijara}} [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]
 | isht9              = 8
 | gollar9            = 0
 | yillar10           = 2006
 | klublar10          = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]
 | isht10             = 5
 | gollar10           = 0
 | boshliqyillar1     = 2012—2014
 | boshliqklublar1    = [[Sherdor (futbol klubi)|Sherdor]]
 | boshliqyillar2     = 2016
 | boshliqklublar2    = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]
}}

'''Sayfullo Sharipov''' ({{Lang-ru|Шарипов, Сайфулло}}; [[1976]]-yil 9-aprel [[Samarqand]], [[Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi|Oʻzbekiston SSR]]) – [[Oʻzbekiston|oʻzbek]]&lt;nowiki/&gt;istonlik [[Futbol|futbolchi,]] himoyachi pozitsiyasida oʻynagan. Futbol murabbiyi.

== Futbolchilik faoliyati ==

=== Futbolchi sifatida ===
[[Samarqand|Samarqandning]] „[[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]“ jamoasi bitiruvchisi. Sayfullo Sharipov professional faoliyatini 1997-yilda [[Toshkent]] [[MHSK (futbol klubi)|MHSKda]] boshlagan. Sharipov oʻzining debyut mavsumida MHSK tarkibida Oʻzbekiston chempioni boʻlgan. Oʻsha mavsumning ikkinchi yarmida ijara asosida [[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyerga]] koʻchib oʻtdi va yarim mavsum davomida 12 ta oʻyinda maydonga tushib, 1 ta gol urgan. 1998-yil boshida „Yangiyer“ futbolchini toʻliq sotib oldi va Sharipov keyingi ikki mavsumni „Yangiyer“ jamoasida oʻynagan. 2000-yilda [[Guliston (futbol klubi)|Gulistonga]] koʻchib oʻtgan va bir mavsumda 27 ta oʻyinda maydonga tushib, 1 ta gol urgan. Keyingi yili u „[[Zarafshon (futbol klubi)|Zarafshon]]“ Navoiy safida bir mavsum toʻp surgan va buning uchun 32 ta oʻyinda maydonga tushgan. 2002-yilgi mavsumda Sayfullo „[[Muborak]] [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al“]] jamoasida oʻynagan.

2003-yili Samarqandning „Dinamo“siga qaytib, ikki mavsum ular safida oʻynagan. 2005-yilgi mavsumda yarim mavsumni [[Bekobod|Bekobodning „]][[Metallurg Bekobod|Metallurg]]“ va [[Jizzax (shahar)|Jizzaxning]] „[[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]“ klublarida oʻtkazgan. 2006-yilda u oʻzining tugʻilgan Samarqandning „Dinamo“ jamoasida futbolchi sifatidagi professional faoliyatini yakunlagan.

=== Murabbiy sifatida ===
2012-yilda Sayfullo Sharipov [[Samarqand|Samarqandning]] qayta tashkil etilgan „[[Sherdor (futbol klubi)|Sherdor]]“ klubiga bosh murabbiy etib tayinlangan&lt;ref&gt;[http://championat.asia/oz/news/50906 Zaxirasiz qolib ketgan jamoalar yoxud Sayfullo Sharipov]&lt;/ref&gt;. Oʻsha yili uning rahbarligida jamoa ilk bor [[Oʻzbekiston ikkinchi ligasi|Oʻzbekiston chempionati ikkinchi ligasida]] ishtirok etgan va oʻz guruhida birinchi oʻrinni egallab, [[Oʻzbekiston Pro ligasi|Oʻzbekiston birinchi ligasi]]&lt;nowiki/&gt;ga yoʻllanmani qoʻlga kiritgan&lt;ref&gt;[http://stadion.uz/news/detail/53317 Sayfullo Sharipov: „Sherdor“ning natijasidan qoniqdim&quot;]&lt;/ref&gt;. Birinchi ligaga chiqqanidan keyin Sayfullo Sharipov 2014-yilning oxirigacha „Sherdor“ni boshqarishda davom etgan. Keyin Samarqandning „Dinamo“ jamoasi murabbiylar shtabida ishlagan&lt;ref&gt;[https://championat.asia/ru/m/uzb/news/dinamoning-2016-yilgi-mavsum-uchun-zayavkasi „Dinamo“ning 2016 yilgi mavsum uchun „zayavka“si / CHAMPIONAT.asia]&lt;/ref&gt;.

== Yutuqlar ==

* Oʻzbekiston chempioni: 1997-yil

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==

* [http://footballfacts.ru/players/486913 Sayfullo Sharipov] {{Oʻlikhavola|date=noyabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Footballfacts saytida

{{DEFAULTSORT:Sharipov, Sayfullo}}
[[Turkum:1976-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:9-aprelda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Samarqandda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Erkak futbol himoyachilari]]
[[Turkum:MHSK klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Yangiyer klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Guliston klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Zarafshon Navoiy futbolchilari]]
[[Turkum:Mashʼal klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Dinamo Samarqand futbolchilari]]
[[Turkum:Metallurg Bekobod klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Soʻgʻdiyona Jizzax futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik futbol murabbiylari]]
[[Turkum:Sherdor klubi bosh murabbiylari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Pro ligasi murabbiylari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]</text>
      <sha1>nhlziwytnr96z3kmg0zx6dlj3twt0z6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rinat Sayfulin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>805061</id>
    <revision>
      <id>6327551</id>
      <parentid>5277069</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T16:29:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327551</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4146" sha1="f6pxslzz95enwqvy2qa8hi0bmo4r4oq" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Rinat Sayfulin
 | height             = {{height|cm=1,60}}
 | birth_date         = {{tugʻilgan sanasi|1978|9|19|df=yes}}
 | birth_place        = {{tavalludJoyi|Oʻzbekiston SSR}}, [[USSR]]
 | death_date         = 
 | death_place        = 
 | position           = [[Yarim himoyachi]]
 | youthyears1        = 
 | youthclubs1        = 
 | yillar1            = 1997—1999
 | yillar2            = 2000
 | klublar1           = {{flagicon|UZB}} [[Zarafshon (futbol klubi)|Zarafshon ]]
 | klublar2           = {{flagicon|UZB}} [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]]
 | isht1              = 65
 | isht2              = 22
 | gollar1            = 6
 | gollar2            = 3
 | toʻliqism          = Rinat Nurilamovich Sayfulin
 | klublar3           = {{flagicon|RUS}} Diana (Voljsk)
 | klublar4           = {{flagicon|UZB}} [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]]
 | klublar5           = {{flagicon|RUS}} Diana (Voljsk)
 | klublar6           = {{flagicon|RUS}} Nosta
 | klublar7           = {{flagicon|RUS}} NTC Togliatti
 | klublar8           = {{flagicon|RUS}} Zvezda-2 (Serpuxov)
 | klublar9           = {{flagicon|RUS}} Gazovik (Orenburg)
 | klublar10          = {{flagicon|RUS}} Rosskat (Neftegorsk)
 | yillar3            = 2001
 | yillar4            = 2002
 | yillar5            = 2003
 | yillar6            = 2002—2004
 | yillar7            = 2005
 | yillar8            = 2006
 | yillar9            = 2006—2008
 | yillar10           = 2009
 | gollar3            = 1
 | gollar4            = 0
 | gollar5            = 3
 | gollar6            = 12
 | gollar8            = 0
 | gollar7            = -
 | gollar9            = 3
 | gollar10           = -
 | isht3              = 12
 | isht4              = 11
 | isht5              = 10
 | isht6              = 68
 | isht7              = -
 | isht8              = 1
 | isht9              = 54
 | isht10             = -
}}

'''Rinat Nurilamovich Sayfulin''' ({{Lang-ru|Сайфулин, Ринат Нурисламович}}; 1978-yilda tugʻilgan) – rossiyalik va [[Oʻzbeklar|oʻzbek]] [[Futbolchi|futbolchisi]], [[yarim himoyachi]] sifatida oʻynagan.

== Futbolchilik faoliyati ==
1978-yil 19-sentyabrda tugʻilgan. Bolaligidan futbol oʻynagan. Rinat 1997-yildan buyon professional tarzda oʻynashni boshlagan. [[Oʻzbekiston Superligasi|Oʻzbekiston Oliy ligasid]]&lt;nowiki/&gt;a [[Navoiy viloyati|Navoiy]] va [[Buxoro]]ning „[[Zarafshon (futbol klubi)|Zarafshon]]“ jamoalarida toʻp surgan.

2000-yillarning boshlarida Rinat Rossiyaga koʻchib oʻtgan. Sayfulin Voljsk, Novotroitsk Tolyatti, Serpuxov, Orenburg, Neftegorsk, Kaluga jamoalarida oʻynagan. Faoliyatini 2012-yilda Sergievsk klubida yakunlagan.

Moskva yaqinidagi Birlashgan havaskorlar ligasida ishtirokm etagan&lt;ref&gt;[http://bmfl.ru/player/sayfulin-rinat-nurislamovich/ Profil]{{Oʻlikhavola|date=sentabr 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} na sayte OPL&lt;/ref&gt;. Jeleznodorojniy (Moskva viloyati) bolalar va oʻsmirlar sport maktabida murabbiy boʻlib ishlagan&lt;ref&gt;[https://zdsportschoo.edumsko.ru/uploads/3000/2291/section/146152/spisok_sotrudnikovGot-po_vidam_sporta.pdf Treneri-prepodavateli DYuSSh po vidam sporta]{{Oʻlikhavola|date=noyabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Недоступная ссылка|date=Июнь 2019|bot=InternetArchiveBot}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==

* [http://footballfacts.ru/players/26465 Rinat Sayfulin] {{Oʻlikhavola|date=noyabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Footballfactsru saytida futbolchi profili

{{DEFAULTSORT:Sayfulin, Rinat}}
[[Turkum:1978-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Rossiyalik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]]
[[Turkum:Zarafshon Navoiy futbolchilari]]
[[Turkum:Buxoro klubi futbolchilari]]
[[Turkum:FC Diana futbolchilari]]
[[Turkum:FC Nosta Novotroitsk futbolchilari]]
[[Turkum:FC Orenburg futbolchilari]]
[[Turkum:FC Lokomotiv Kaluga futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik muhojir erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]</text>
      <sha1>f6pxslzz95enwqvy2qa8hi0bmo4r4oq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ruminiya ayollar milliy futbol terma jamoasi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>805485</id>
    <revision>
      <id>6327615</id>
      <parentid>6194357</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T21:32:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327615</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25607" sha1="1i6h96n98c3at9wkmjcogya25d7dsvi" xml:space="preserve">{{Milliy futbol jamoasi|pattern_la1=|pattern_b1=_Romania1718h|pattern_ra1=|leftarm1=FFF200|body1=|rightarm1=FFF200|shorts1=FFF200|socks1=FFF200|pattern_la2=|pattern_b2=_Romania1718a|pattern_ra2=|leftarm2=CE1126|body2=|rightarm2=CE1126|shorts2=CE1126|socks2=CE1126|Nom='''Ruminiya ayollar milliy futbol terma jamoasi'''|Laqab=|Konfederatsiya=|Federatsiya=|Bosh murabbiy=|Sardor=|Eng kop oynagan=|Eng kop gol urgan=|Uy stadioni=|FIFA reytingi=|FIFA kodi=|Ilk matchi=|Eng kop farqli galaba=|Eng kop farqli maglubiyat=|Jahon chempionatida eng yaxshi natija=|Qit'a chempionati=|Qit'a chempionatida ilk marta=|Qit'a chempionatida eng yaxshi natija=|Konfederasyon kupası en iyi=}}
[[Fayl:Echipa_nationala_by_Frank_Haug.JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e1/Echipa_nationala_by_Frank_Haug.JPG/220px-Echipa_nationala_by_Frank_Haug.JPG|thumb| '''Ruminiya ayollar milliy futbol terma jamoasi''']]
'''Ruminiya ayollar milliy futbol terma jamoasi''' xalqaro [[Ayollar futbol assotsiatsiyasi|ayollar futbolida]] [[Ruminiya|Ruminiya davlati sharafini]] himoya qiladi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/50063551|title=Romania v Norway|work=BBC Sport }}&lt;/ref&gt;. Ruminiya ayollar milliy futbol terma jamoasi [[Ruminiya Futbol Assotsiatsiyasi]] tomonidan boshqarib kelinadi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.eloratings.net/Romania.htm|title=World Football Elo Ratings: Romania|website=eloratings.net|date=10-iyun 2017-yil|access-date=23-noyabr 2017-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Yugoslavia 1 Romania 2|url=http://www.eu-football.info/_match.php?id=4944|publisher=eu-football|access-date=1 November 2010|date=8-iyun 1922-yil}}&lt;/ref&gt;. Ruminiya ayollar milliy futbol terma jamoasining eng soʻnggi xalqaro toifadagi musobaqasi 2015-yilgi ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionatiga saralash oʻyinlari hisoblanadi. [[Ruminiya milliy futbol terma jamoasi|Ruminiya erkakalar milliy futbol terma jamoasi]] kabi muvaffaqiyatga erisha olmaganiga qaramay, Ruminiya ayollar milliy futbol terma jamoasi ham hozir sezilarli darajada yaxshilanmoqda va ayollar oʻrtasidagi UEFA chempionati va [[FIFA ayollar o'rtasidagi jahon chempionati|ayollar oʻrtasidagi]] [[FIFA ayollar o'rtasidagi jahon chempionati|FIFA Jahon chempionatiga]] yoʻllanmani qoʻlga kiritdi&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{veb manbasi|url=https://www.euronews.com/2019/03/23/classy-quaison-steers-swedes-to-2-1-win-over-romania|title=Classy Quaison steers Swedes to 2-1 win over Romania|date=23-mart 2019-yil|website=euronews}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.frf.ro/en/the-romanian-football-federation-launched-the-national-teams-brand-id23248.html|title=The Romanian Football Federation launched the National Team's brand|website=FRF|access-date=19-iyul 2018-yil|arxivsana=19-iyul 2018-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180719143233/http://www.frf.ro/en/the-romanian-football-federation-launched-the-national-teams-brand-id23248.html}}&lt;/ref&gt;. Ruminiya ayollar milliy futbol terma jamoasiga ancha vaqtdan buyon (aniq boshlanish sanasi bironta rasmiy manbada maʼlum qilimagan) [[Crinstian Dulca Agerores]] bosh murabbiylik qilib kelmoqda.

[[Ruminiya milliy futbol terma jamoasi|Ruminiya erkakalar milliy futbol terma jamoasi]] singari Ruminiya ayollar milliy futbol terma jamoasi ham asosiy uy oʻyinlarida sariq rangli sport formasidan foydalanishadi. Lekin Ruminiya ayollar milliy futbol terma jamoasi ham ulardan farqli ravishda safar oʻyinlarida koʻk yoki oq sport futbolkalaridan emas, balki qizil rangli sport futbolkalaridan foydalanishadi.

== Murabbiylar shtabi ==
=== Hozirgi murabbiylar shtabi ===
 
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Natija (oʻrin)
! Ismi
! Man.
|-
| Bosh murabbiy
| Cristian Dulca Agerpres
| &lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|}

== Oʻyinchilar ==

=== Hozirgi tarkib ===
UEFA ayollar oʻrtasidagi Yevro-2022 saralash bosqichi „H“ guruhidan oʻrin olgan Ruminiya ayollar milliy futbol terma jamoasining 2021-yil 23-fevral kuni boʻlib oʻtgan [[Xorvatiya ayollar milliy futbol terma jamoasi]]ga qarshi oʻyiniga quyidagi futbolchilar chaqirigan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Lotul extins al naționalei feminine pentru jocul cu naționala Croației!|url=https://www.frf.ro/recomandate/lotul-extins-al-nationalei-feminine-pentru-jocul-cu-nationala-croatiei/|nashriyot=Federatia Romana De Fotbol|qaralgan sana=22-fevral 2021-yil|til=rumincha}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.romania-insider.com/romania-sweden-euro-2020-qualifiers|title=Update: Romania loses decisive match with Sweden in Euro 2020 qualifiers|website=Romania Insider|date=15-noyabr 2019-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191116010902/https://www.romania-insider.com/romania-sweden-euro-2020-qualifiers|arxivsana=2019-11-16|qaralgan sana=2022-09-29 }}&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed plainrowheaders&quot; style=&quot;font-size:100%; width: 98%&quot;
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:4%&quot; |Pozitsiyasi
! scope=&quot;col&quot; |Futbolchi
! scope=&quot;col&quot; |Tavallud sanasi va yoshi
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:8%&quot; |Oʻtkazgan oʻyinlar soni
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:8%&quot; |Gollari soni
! scope=&quot;col&quot; |Klubi
|- class=&quot;nat-fs-player&quot;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1&lt;/span&gt;[[Darvozabon (futbol)|Darvozabon]]
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span data-sort-value=&quot;Câmpean, Sara&quot;&gt;&lt;span class=&quot;vcard&quot;&gt;&lt;span class=&quot;fn&quot;&gt;[[Sara Câmpean]]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
| style=&quot;text-align:left&quot; | &lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;(&lt;span class=&quot;bday&quot;&gt;2003-07-16&lt;/span&gt;)&lt;/span&gt; 16-iyul, 2003&lt;span class=&quot;noprint ForceAgeToShow&quot;&gt; (yoshi 19)&lt;/span&gt;
|0
|0
| style=&quot;text-align:left&quot; |&lt;span class=&quot;flagicon&quot;&gt;[[File:Flag_of_Romania.svg|link=Romanian_Football_Federation|alt=Romania|border|23x23px]]&lt;/span&gt; [[FCU Olimpia Cluj|Olimpia Cluj]]
|- class=&quot;nat-fs-player&quot;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1&lt;/span&gt;[[Darvozabon (futbol)|Darvozabon]]
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span data-sort-value=&quot;Ceasar, Camelia&quot;&gt;&lt;span class=&quot;vcard&quot;&gt;&lt;span class=&quot;fn&quot;&gt;[[Camelia Ceasar]]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
| style=&quot;text-align:left&quot; | &lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;(&lt;span class=&quot;bday&quot;&gt;1997-12-13&lt;/span&gt;)&lt;/span&gt; 13-dekabr, 1997&lt;span class=&quot;noprint ForceAgeToShow&quot;&gt; (yoshi 24)&lt;/span&gt;
|1
|0
| style=&quot;text-align:left&quot; |&lt;span class=&quot;flagicon&quot;&gt;[[File:Flag_of_Italy.svg|link=Italian_Football_Federation|alt=Italy|border|23x23px]]&lt;/span&gt; [[A.S. Roma Women|Roma]]
|- class=&quot;nat-fs-player&quot;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1&lt;/span&gt;[[Darvozabon (futbol)|Darvozabon]]
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span data-sort-value=&quot;Părăluță, Andreea&quot;&gt;&lt;span class=&quot;vcard&quot;&gt;&lt;span class=&quot;fn&quot;&gt;[[Andreea Părăluță]]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
| style=&quot;text-align:left&quot; | &lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;(&lt;span class=&quot;bday&quot;&gt;1994-11-27&lt;/span&gt;)&lt;/span&gt; 27-noyabr, 1994&lt;span class=&quot;noprint ForceAgeToShow&quot;&gt; (yoshi 27)&lt;/span&gt;
|34
|0
| style=&quot;text-align:left&quot; |&lt;span class=&quot;flagicon&quot;&gt;[[File:Flag_of_Spain.svg|link=Royal_Spanish_Football_Federation|alt=Spain|border|23x23px]]&lt;/span&gt; [[Levante UD Femenino|Levante]]
|- class=&quot;nat-fs-player&quot;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1&lt;/span&gt;[[Darvozabon (futbol)|Darvozabon]]
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span data-sort-value=&quot;Salamon, Szidonia&quot;&gt;&lt;span class=&quot;vcard&quot;&gt;&lt;span class=&quot;fn&quot;&gt;Szidonia Salamon&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
| style=&quot;text-align:left&quot; | &lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;(&lt;span class=&quot;bday&quot;&gt;2000-04-03&lt;/span&gt;)&lt;/span&gt; 3-aprel, 2000&lt;span class=&quot;noprint ForceAgeToShow&quot;&gt; (yoshi 22)&lt;/span&gt;
|0
|0
| style=&quot;text-align:left&quot; |&lt;span class=&quot;flagicon&quot;&gt;[[File:Flag_of_Romania.svg|link=Romanian_Football_Federation|alt=Romania|border|23x23px]]&lt;/span&gt; [[ACS Heniu Prundu Bârgăului (women)|Heniu]]
|- class=&quot;sortbottom&quot;
| colspan=&quot;6&quot; |
----
|- class=&quot;nat-fs-player&quot;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;2&lt;/span&gt;[[Himoyachi (futbol)|Himoyachi]]
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span data-sort-value=&quot;Bratu, Antonia&quot;&gt;&lt;span class=&quot;vcard&quot;&gt;&lt;span class=&quot;fn&quot;&gt;[[Antonia Bratu]]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
| style=&quot;text-align:left&quot; | &lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;(&lt;span class=&quot;bday&quot;&gt;2004-10-07&lt;/span&gt;)&lt;/span&gt; 7-oktabr, 2004&lt;span class=&quot;noprint ForceAgeToShow&quot;&gt; (yoshi 17)&lt;/span&gt;
|2
|0
| style=&quot;text-align:left&quot; |&lt;span class=&quot;flagicon&quot;&gt;[[File:Flag_of_Romania.svg|link=Romanian_Football_Federation|alt=Romania|border|23x23px]]&lt;/span&gt; Politehnica Timișoara Femina
|- class=&quot;nat-fs-player&quot;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;2&lt;/span&gt;[[Himoyachi (futbol)|Himoyachi]]
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span data-sort-value=&quot;Corduneanu, Andreea&quot;&gt;&lt;span class=&quot;vcard&quot;&gt;&lt;span class=&quot;fn&quot;&gt;[[Andreea Corduneanu]]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
| style=&quot;text-align:left&quot; | &lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;(&lt;span class=&quot;bday&quot;&gt;1995-06-26&lt;/span&gt;)&lt;/span&gt; 26 June 1995&lt;span class=&quot;noprint ForceAgeToShow&quot;&gt; (yoshi 27)&lt;/span&gt;
|28
|2
| style=&quot;text-align:left&quot; |&lt;span class=&quot;flagicon&quot;&gt;[[File:Flag_of_Romania.svg|link=Romanian_Football_Federation|alt=Romania|border|23x23px]]&lt;/span&gt; [[ACS Heniu Prundu Bârgăului (women)|Heniu]]
|- class=&quot;nat-fs-player&quot;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;2&lt;/span&gt;[[Himoyachi (futbol)|Himoyachi]]
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span data-sort-value=&quot;Ficzay, Maria&quot;&gt;&lt;span class=&quot;vcard&quot;&gt;&lt;span class=&quot;fn&quot;&gt;[[Maria Ficzay]]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
| style=&quot;text-align:left&quot; | &lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;(&lt;span class=&quot;bday&quot;&gt;1991-11-08&lt;/span&gt;)&lt;/span&gt; 8-noyabr, 1991&lt;span class=&quot;noprint ForceAgeToShow&quot;&gt; (yoshi 30)&lt;/span&gt;
|46
|2
| style=&quot;text-align:left&quot; |&lt;span class=&quot;flagicon&quot;&gt;[[File:Flag_of_Denmark.svg|link=Danish_Football_Association|alt=Denmark|border|20x20px]]&lt;/span&gt; [[Fortuna Hjørring]]
|- class=&quot;nat-fs-player&quot;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;2&lt;/span&gt;[[Himoyachi (futbol)|Himoyachi]]
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span data-sort-value=&quot;Geréd, Erika&quot;&gt;&lt;span class=&quot;vcard&quot;&gt;&lt;span class=&quot;fn&quot;&gt;[[Erika Geréd]]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
| style=&quot;text-align:left&quot; | &lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;(&lt;span class=&quot;bday&quot;&gt;1999-04-28&lt;/span&gt;)&lt;/span&gt; 28-aprel, 1999&lt;span class=&quot;noprint ForceAgeToShow&quot;&gt; (yoshi 23)&lt;/span&gt;
|6
|0
| style=&quot;text-align:left&quot; |&lt;span class=&quot;flagicon&quot;&gt;[[File:Flag_of_Hungary.svg|link=Hungarian_Football_Federation|alt=Hungary|border|23x23px]]&lt;/span&gt; [[Diósgyőri VTK|Diósgyőr]]
|- class=&quot;nat-fs-player&quot;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;2&lt;/span&gt;[[Himoyachi (futbol)|Himoyachi]]
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span data-sort-value=&quot;Meluță, Teodora&quot;&gt;&lt;span class=&quot;vcard&quot;&gt;&lt;span class=&quot;fn&quot;&gt;[[Teodora Meluță]]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
| style=&quot;text-align:left&quot; | &lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;(&lt;span class=&quot;bday&quot;&gt;1999-08-03&lt;/span&gt;)&lt;/span&gt; 3-avgust, 1999&lt;span class=&quot;noprint ForceAgeToShow&quot;&gt; (yoshi 23)&lt;/span&gt;
|17
|0
| style=&quot;text-align:left&quot; |&lt;span class=&quot;flagicon&quot;&gt;[[File:Flag_of_Romania.svg|link=Romanian_Football_Federation|alt=Romania|border|23x23px]]&lt;/span&gt; Politehnica Timișoara Femina
|- class=&quot;nat-fs-player&quot;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;2&lt;/span&gt;[[Himoyachi (futbol)|Himoyachi]]
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span data-sort-value=&quot;Oprea, Olivia&quot;&gt;&lt;span class=&quot;vcard&quot;&gt;&lt;span class=&quot;fn&quot;&gt;[[Olivia Oprea]]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
| style=&quot;text-align:left&quot; | &lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;(&lt;span class=&quot;bday&quot;&gt;1987-03-19&lt;/span&gt;)&lt;/span&gt; 19-mart, 1987&lt;span class=&quot;noprint ForceAgeToShow&quot;&gt; (yoshi 35)&lt;/span&gt;
|41
|0
| style=&quot;text-align:left&quot; |&lt;span class=&quot;flagicon&quot;&gt;[[File:Flag_of_Spain.svg|link=Royal_Spanish_Football_Federation|alt=Spain|border|23x23px]]&lt;/span&gt; Alhama
|- class=&quot;nat-fs-player&quot;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;2&lt;/span&gt;[[Himoyachi (futbol)|Himoyachi]]
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span data-sort-value=&quot;Petre, Valentina&quot;&gt;&lt;span class=&quot;vcard&quot;&gt;&lt;span class=&quot;fn&quot;&gt;Valentina Petre&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
| style=&quot;text-align:left&quot; | &lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;(&lt;span class=&quot;bday&quot;&gt;1999-02-26&lt;/span&gt;)&lt;/span&gt; 26-fevral, 1999&lt;span class=&quot;noprint ForceAgeToShow&quot;&gt; (yoshi&amp;nbsp;23)&lt;/span&gt;
|0
|0
| style=&quot;text-align:left&quot; |&lt;span class=&quot;flagicon&quot;&gt;[[File:Flag_of_Romania.svg|link=Romanian_Football_Federation|alt=Romania|border|23x23px]]&lt;/span&gt; [[FC Fair Play București|Fair Play București]]
|- class=&quot;nat-fs-player&quot;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;2&lt;/span&gt;[[Himoyachi (futbol)|Himoyachi]]
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span data-sort-value=&quot;Tudorache, Cristina&quot;&gt;&lt;span class=&quot;vcard&quot;&gt;&lt;span class=&quot;fn&quot;&gt;Cristina Tudorache&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
| style=&quot;text-align:left&quot; | &lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;(&lt;span class=&quot;bday&quot;&gt;2002-09-20&lt;/span&gt;)&lt;/span&gt; 20-sentabr, 2002&lt;span class=&quot;noprint ForceAgeToShow&quot;&gt; (yoshi&amp;nbsp;20)&lt;/span&gt;
|0
|0
| style=&quot;text-align:left&quot; |&lt;span class=&quot;flagicon&quot;&gt;[[File:Flag_of_Romania.svg|link=Romanian_Football_Federation|alt=Romania|border|23x23px]]&lt;/span&gt; [[CS Universitatea Alexandria|Universitatea Alexandria]]
|- class=&quot;sortbottom&quot;
| colspan=&quot;6&quot; |
----
|- class=&quot;nat-fs-player&quot;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;3&lt;/span&gt;[[Yarim himoyachi]]
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span data-sort-value=&quot;Bălăceanu, Ioana&quot;&gt;&lt;span class=&quot;vcard&quot;&gt;&lt;span class=&quot;fn&quot;&gt;[[Ioana Bălăceanu]]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
| style=&quot;text-align:left&quot; | &lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;(&lt;span class=&quot;bday&quot;&gt;2003-07-11&lt;/span&gt;)&lt;/span&gt; 11-iyul, 2003&lt;span class=&quot;noprint ForceAgeToShow&quot;&gt; (yoshi&amp;nbsp;19)&lt;/span&gt;
|2
|0
| style=&quot;text-align:left&quot; |&lt;span class=&quot;flagicon&quot;&gt;[[File:Flag_of_Romania.svg|link=Romanian_Football_Federation|alt=Romania|border|23x23px]]&lt;/span&gt; [[FCU Olimpia Cluj|Olimpia Cluj]]
|- class=&quot;nat-fs-player&quot;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;3&lt;/span&gt;[[Yarim himoyachi]]
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span data-sort-value=&quot;Boroș, Mădălina&quot;&gt;&lt;span class=&quot;vcard&quot;&gt;&lt;span class=&quot;fn&quot;&gt;Mădălina Boroș&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
| style=&quot;text-align:left&quot; | &lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;(&lt;span class=&quot;bday&quot;&gt;2000-03-26&lt;/span&gt;)&lt;/span&gt; 26-mart, 2000&lt;span class=&quot;noprint ForceAgeToShow&quot;&gt; (yoshi&amp;nbsp;22)&lt;/span&gt;
|0
|0
| style=&quot;text-align:left&quot; |&lt;span class=&quot;flagicon&quot;&gt;[[File:Flag_of_Romania.svg|link=Romanian_Football_Federation|alt=Romania|border|23x23px]]&lt;/span&gt; [[ACS Heniu Prundu Bârgăului (women)|Heniu]]
|- class=&quot;nat-fs-player&quot;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;3&lt;/span&gt;[[Yarim himoyachi]]
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span data-sort-value=&quot;Bortan, Ioana&quot;&gt;&lt;span class=&quot;vcard&quot;&gt;&lt;span class=&quot;fn&quot;&gt;[[Ioana Bortan]]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
| style=&quot;text-align:left&quot; | &lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;(&lt;span class=&quot;bday&quot;&gt;1989-01-23&lt;/span&gt;)&lt;/span&gt; 23-yanvar, 1989&lt;span class=&quot;noprint ForceAgeToShow&quot;&gt; (yoshi&amp;nbsp;33)&lt;/span&gt;
|45
|1
| style=&quot;text-align:left&quot; |&lt;span class=&quot;flagicon&quot;&gt;[[File:Flag_of_Romania.svg|link=Romanian_Football_Federation|alt=Romania|border|23x23px]]&lt;/span&gt; [[FCU Olimpia Cluj|Olimpia Cluj]]
|- class=&quot;nat-fs-player&quot;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;3&lt;/span&gt;[[Yarim himoyachi]]
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span data-sort-value=&quot;Ciolacu, Mihaela&quot;&gt;&lt;span class=&quot;vcard&quot;&gt;&lt;span class=&quot;fn&quot;&gt;[[Mihaela Ciolacu]]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
| style=&quot;text-align:left&quot; | &lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;(&lt;span class=&quot;bday&quot;&gt;1998-08-12&lt;/span&gt;)&lt;/span&gt; 12-avgust, 1998&lt;span class=&quot;noprint ForceAgeToShow&quot;&gt; (yoshi&amp;nbsp;24)&lt;/span&gt;
|24
|0
| style=&quot;text-align:left&quot; |&lt;span class=&quot;flagicon&quot;&gt;[[File:Flag_of_Romania.svg|link=Romanian_Football_Federation|alt=Romania|border|23x23px]]&lt;/span&gt; [[FCU Olimpia Cluj|Olimpia Cluj]]
|- class=&quot;nat-fs-player&quot;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;3&lt;/span&gt;[[Yarim himoyachi]]
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span data-sort-value=&quot;Deca, Nicoleta&quot;&gt;&lt;span class=&quot;vcard&quot;&gt;&lt;span class=&quot;fn&quot;&gt;Nicoleta Deca&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
| style=&quot;text-align:left&quot; | &lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;(&lt;span class=&quot;bday&quot;&gt;1995-07-02&lt;/span&gt;)&lt;/span&gt; 2-iyul, 1995&lt;span class=&quot;noprint ForceAgeToShow&quot;&gt; (yoshi&amp;nbsp;27)&lt;/span&gt;
|0
|0
| style=&quot;text-align:left&quot; |&lt;span class=&quot;flagicon&quot;&gt;[[File:Flag_of_Romania.svg|link=Romanian_Football_Federation|alt=Romania|border|23x23px]]&lt;/span&gt; [[ACS Fortuna Becicherecu Mic (women)|Fortuna]]
|- class=&quot;nat-fs-player&quot;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;3&lt;/span&gt;[[Yarim himoyachi]]
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span data-sort-value=&quot;Grecu, Diana&quot;&gt;&lt;span class=&quot;vcard&quot;&gt;&lt;span class=&quot;fn&quot;&gt;Diana Grecu&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
| style=&quot;text-align:left&quot; | &lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;(&lt;span class=&quot;bday&quot;&gt;1999-04-08&lt;/span&gt;)&lt;/span&gt; 8-aprel, 1999&lt;span class=&quot;noprint ForceAgeToShow&quot;&gt; (yoshi&amp;nbsp;23)&lt;/span&gt;
|0
|0
| style=&quot;text-align:left&quot; |&lt;span class=&quot;flagicon&quot;&gt;[[File:Flag_of_Romania.svg|link=Romanian_Football_Federation|alt=Romania|border|23x23px]]&lt;/span&gt; [[ACS Heniu Prundu Bârgăului (women)|Heniu]]
|- class=&quot;nat-fs-player&quot;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;3&lt;/span&gt;[[Yarim himoyachi]]
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span data-sort-value=&quot;Mirea, Roxana&quot;&gt;&lt;span class=&quot;vcard&quot;&gt;&lt;span class=&quot;fn&quot;&gt;[[Roxana Mirea]]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
| style=&quot;text-align:left&quot; | &lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;(&lt;span class=&quot;bday&quot;&gt;2003-05-26&lt;/span&gt;)&lt;/span&gt; 26 May 2003&lt;span class=&quot;noprint ForceAgeToShow&quot;&gt; (yoshi&amp;nbsp;19)&lt;/span&gt;
|1
|0
| style=&quot;text-align:left&quot; |&lt;span class=&quot;flagicon&quot;&gt;[[File:Flag_of_Romania.svg|link=Romanian_Football_Federation|alt=Romania|border|23x23px]]&lt;/span&gt; [[FCU Olimpia Cluj|Olimpia Cluj]]
|- class=&quot;nat-fs-player&quot;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;3&lt;/span&gt;[[Yarim himoyachi]]
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span data-sort-value=&quot;Sandu, Bianca&quot;&gt;&lt;span class=&quot;vcard&quot;&gt;&lt;span class=&quot;fn&quot;&gt;[[Bianca Sandu]]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
| style=&quot;text-align:left&quot; | &lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;(&lt;span class=&quot;bday&quot;&gt;1992-04-22&lt;/span&gt;)&lt;/span&gt; 22-aprel, 1992&lt;span class=&quot;noprint ForceAgeToShow&quot;&gt; (yoshi&amp;nbsp;30)&lt;/span&gt;
|10
|0
| style=&quot;text-align:left&quot; |&lt;span class=&quot;flagicon&quot;&gt;[[File:Flag_of_Hungary.svg|link=Hungarian_Football_Federation|alt=Hungary|border|23x23px]]&lt;/span&gt; [[Diósgyőri VTK|Diósgyőr]]
|- class=&quot;nat-fs-player&quot;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;3&lt;/span&gt;[[Yarim himoyachi]]
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span data-sort-value=&quot;Vătafu, Ștefania&quot;&gt;&lt;span class=&quot;vcard&quot;&gt;&lt;span class=&quot;fn&quot;&gt;[[Ștefania Vătafu]]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
| style=&quot;text-align:left&quot; | &lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;(&lt;span class=&quot;bday&quot;&gt;1993-07-12&lt;/span&gt;)&lt;/span&gt; 12-iyul, 1993&lt;span class=&quot;noprint ForceAgeToShow&quot;&gt; (yoshi&amp;nbsp;29)&lt;/span&gt;
|43
|10
| style=&quot;text-align:left&quot; |&lt;span class=&quot;flagicon&quot;&gt;[[File:Flag_of_Belgium_(civil).svg|link=Royal_Belgian_Football_Association|alt=Belgium|border|23x23px]]&lt;/span&gt; [[RSC Anderlecht (women)|Anderlecht]]
|- class=&quot;nat-fs-player&quot;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;3&lt;/span&gt;[[Yarim himoyachi]]
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span data-sort-value=&quot;Vlădulescu, Ana Maria&quot;&gt;&lt;span class=&quot;vcard&quot;&gt;&lt;span class=&quot;fn&quot;&gt;[[Ana Maria Vlădulescu]]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
| style=&quot;text-align:left&quot; | &lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;(&lt;span class=&quot;bday&quot;&gt;2001-03-04&lt;/span&gt;)&lt;/span&gt; 4-mart, 2001&lt;span class=&quot;noprint ForceAgeToShow&quot;&gt; (yoshi&amp;nbsp;21)&lt;/span&gt;
|6
|1
| style=&quot;text-align:left&quot; |&lt;span class=&quot;flagicon&quot;&gt;[[File:Flag_of_Hungary.svg|link=Hungarian_Football_Federation|alt=Hungary|border|23x23px]]&lt;/span&gt; Haladás Viktória FC
|- class=&quot;sortbottom&quot;
| colspan=&quot;6&quot; |
----
|- class=&quot;nat-fs-player&quot;
|[[Hujumchi (futbol)|Hujumchi]]
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span data-sort-value=&quot;Bâtea, Mara&quot;&gt;&lt;span class=&quot;vcard&quot;&gt;&lt;span class=&quot;fn&quot;&gt;[[Mara Bâtea]]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
| style=&quot;text-align:left&quot; | &lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;(&lt;span class=&quot;bday&quot;&gt;1995-04-12&lt;/span&gt;)&lt;/span&gt; 12-aprel, 1995&lt;span class=&quot;noprint ForceAgeToShow&quot;&gt; (yoshi&amp;nbsp;27)&lt;/span&gt;
|31
|4
| style=&quot;text-align:left&quot; |&lt;span class=&quot;flagicon&quot;&gt;[[File:Flag_of_Romania.svg|link=Romanian_Football_Federation|alt=Romania|border|23x23px]]&lt;/span&gt; [[FCU Olimpia Cluj|Olimpia Cluj]]
|- class=&quot;nat-fs-player&quot;
|[[Hujumchi (futbol)|Hujumchi]]
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span data-sort-value=&quot;Borodi, Adina Cristina&quot;&gt;&lt;span class=&quot;vcard&quot;&gt;&lt;span class=&quot;fn&quot;&gt;[[Adina Cristina Borodi]]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
| style=&quot;text-align:left&quot; | &lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;(&lt;span class=&quot;bday&quot;&gt;2004-11-20&lt;/span&gt;)&lt;/span&gt; 20-noyabr, 2004&lt;span class=&quot;noprint ForceAgeToShow&quot;&gt; (yoshi&amp;nbsp;17)&lt;/span&gt;
|1
|0
| style=&quot;text-align:left&quot; |&lt;span class=&quot;flagicon&quot;&gt;[[File:Flag_of_Romania.svg|link=Romanian_Football_Federation|alt=Romania|border|23x23px]]&lt;/span&gt; [[FCU Olimpia Cluj|Olimpia Cluj]]
|- class=&quot;nat-fs-player&quot;
|[[Hujumchi (futbol)|Hujumchi]]
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span data-sort-value=&quot;Carp, Cristina&quot;&gt;&lt;span class=&quot;vcard&quot;&gt;&lt;span class=&quot;fn&quot;&gt;[[Cristina Carp]]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
| style=&quot;text-align:left&quot; | &lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;(&lt;span class=&quot;bday&quot;&gt;1997-07-28&lt;/span&gt;)&lt;/span&gt; 28-iyul, 1997&lt;span class=&quot;noprint ForceAgeToShow&quot;&gt; (yoshi&amp;nbsp;25)&lt;/span&gt;
|17
|7
| style=&quot;text-align:left&quot; |&lt;span class=&quot;flagicon&quot;&gt;[[File:Flag_of_Switzerland.svg|link=Swiss_Football_Association|alt=Switzerland|border|16x16px]]&lt;/span&gt; BSC YB-Frauen
|- class=&quot;nat-fs-player&quot;
|[[Hujumchi (futbol)|Hujumchi]]
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span data-sort-value=&quot;Ienovan, Bianca&quot;&gt;&lt;span class=&quot;vcard&quot;&gt;&lt;span class=&quot;fn&quot;&gt;Bianca Ienovan&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
| style=&quot;text-align:left&quot; | &lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;(&lt;span class=&quot;bday&quot;&gt;2002-08-23&lt;/span&gt;)&lt;/span&gt; 23-avgust, 2002&lt;span class=&quot;noprint ForceAgeToShow&quot;&gt; (yoshi&amp;nbsp;20)&lt;/span&gt;
|0
|0
| style=&quot;text-align:left&quot; |&lt;span class=&quot;flagicon&quot;&gt;[[File:Flag_of_Romania.svg|link=Romanian_Football_Federation|alt=Romania|border|23x23px]]&lt;/span&gt; [[ACS Fortuna Becicherecu Mic (women)|Fortuna]]
|- class=&quot;nat-fs-player&quot;
|[[Hujumchi (futbol)|Hujumchi]]
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span data-sort-value=&quot;Marcu, Carmen&quot;&gt;&lt;span class=&quot;vcard&quot;&gt;&lt;span class=&quot;fn&quot;&gt;[[Carmen Marcu]]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
| style=&quot;text-align:left&quot; | &lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;(&lt;span class=&quot;bday&quot;&gt;2001-08-30&lt;/span&gt;)&lt;/span&gt; 30-avgust, 2001&lt;span class=&quot;noprint ForceAgeToShow&quot;&gt; (yoshi&amp;nbsp;21)&lt;/span&gt;
|2
|0
| style=&quot;text-align:left&quot; |&lt;span class=&quot;flagicon&quot;&gt;[[File:Flag_of_Romania.svg|link=Romanian_Football_Federation|alt=Romania|border|23x23px]]&lt;/span&gt; [[FCU Olimpia Cluj|Olimpia Cluj]]
|- class=&quot;nat-fs-player&quot;
|[[Hujumchi (futbol)|Hujumchi]]
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span data-sort-value=&quot;Rus, Laura&quot;&gt;&lt;span class=&quot;vcard&quot;&gt;&lt;span class=&quot;fn&quot;&gt;[[Laura Rus]]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
| style=&quot;text-align:left&quot; | &lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;(&lt;span class=&quot;bday&quot;&gt;1987-10-01&lt;/span&gt;)&lt;/span&gt; 1-oktabr, 1987&lt;span class=&quot;noprint ForceAgeToShow&quot;&gt; (yoshi&amp;nbsp;34)&lt;/span&gt;
|38
|18
| style=&quot;text-align:left&quot; |&lt;span class=&quot;flagicon&quot;&gt;[[File:Flag_of_Bulgaria.svg|link=Bulgarian_Football_Union|alt=Bulgaria|border|23x23px]]&lt;/span&gt; [[WFC Beroe Stara Zagora|Lokomotiv Stara Zagora]]
|}

== Jamoaning xalqaro musobaqalardagi natijasi ==

=== FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati ===
{| class=&quot;wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed&quot; align=&quot;border&quot; border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%; text-align: center;&quot;
! width=&quot;80&quot; |Yil
! width=&quot;116&quot; | Bosqich
! width=&quot;66&quot; | Natija (oʻrin)
! width=&quot;34&quot; | Oʻtkazgan oʻyinlar
! width=&quot;34&quot; | Gʻalaba
! width=&quot;34&quot; | Durang
! width=&quot;34&quot; | Magʻlubiyat
! width=&quot;34&quot; | Urilgan gollar
! width=&quot;34&quot; | Oʻtkazib yuborilgan gollar
! width=&quot;110&quot; | Bosqich
! width=&quot;66&quot; | Natija (oʻrin)
! width=&quot;34&quot; | Oʻtkazgan oʻyinlar
! width=&quot;34&quot; | Gʻalaba
! width=&quot;34&quot; | Durang
! width=&quot;34&quot; | Magʻlubiyat
! width=&quot;34&quot; | Urilgan gollar
! width=&quot;34&quot; | Oʻtkazib yuborilgan gollar
|-
|{{Flagicon|CHN}} 1991-yil
| colspan=&quot;8&quot; rowspan=&quot;1&quot; | ''Kiritilmadi''
| colspan=&quot;8&quot; rowspan=&quot;1&quot; | ''1991 UEFA ayollar chempionati''
|-
|{{Flagicon|SWE}} 1995-yil
| colspan=&quot;8&quot; rowspan=&quot;1&quot; | ''Saralashdan oʻta olmadi''
| colspan=&quot;8&quot; rowspan=&quot;1&quot; | ''1995 UEFA ayollar chempionati''
|-
|{{Flagicon|USA}} 1999-yil
| colspan=&quot;8&quot; rowspan=&quot;3&quot; | ''Kiritilmadi''
| 8-guruh/Pley-off B
| 1
| 10
| 5
| 3
| 2
| 32
| 12
|-
|{{Flagicon|USA}} 2003-yil
| 7-guruh
| 4
| 8
| 2
| 2
| 4
| 18
| 13
|-
|{{Flagicon|CHN}} 2007-yil
| 7-guruh
| 2
| 6
| 3
| 0
| 3
| 14
| 10
|-
|{{Flagicon|GER}} 2011-yil
| colspan=&quot;8&quot; rowspan=&quot;4&quot; | ''Saralashdan oʻta olmadi''
| 4-guruh
| 4
| 8
| 2
| 2
| 4
| 14
| 13
|-
|{{Flagicon|CAN}} 2015-yil
| 2-guruh
| 2
| 10
| 3
| 2
| 5
| 18
| 11
|-
|{{Flagicon|FRA}} 2019
| 6-guruh
| 4
| 8
| 1
| 2
| 5
| 7
| 15
|-
|{{Nobr|{{flagicon|Australia}}{{flagicon|New Zealand}} [[2023 FIFA Women's World Cup|2023]]}}
| G guruhi
| 3
| 10
| 6
| 1
| 3
| 21
| 11
|-
| '''Jami'''
| colspan=&quot;8&quot; rowspan=&quot;1&quot; |
|
|
| '''60'''
| '''22'''
| '''12'''
| '''26'''
| '''124'''
| '''85'''
|}

=== UEFA ayollar chempionati ===
{| class=&quot;wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed&quot; align=&quot;border&quot; border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%; text-align: center;&quot;
! width=&quot;90&quot; |Yil
! width=&quot;116&quot; | Bosqich
! width=&quot;66&quot; | Natija (oʻrin)
! width=&quot;34&quot; | Oʻtkazgan oʻyinlar
! width=&quot;34&quot; | Gʻalaba
! width=&quot;34&quot; | Durang
! width=&quot;34&quot; | Magʻlubiyat
! width=&quot;34&quot; | Urilgan gollar
! width=&quot;34&quot; | Oʻtkazib yuborilgan gollar
! width=&quot;110&quot; | Bosqich
! width=&quot;66&quot; | Natija (oʻrin)
! width=&quot;34&quot; | Oʻtkazgan oʻyinlar
! width=&quot;34&quot; | Gʻalaba
! width=&quot;34&quot; | Durang
! width=&quot;34&quot; | Magʻlubiyat
! width=&quot;34&quot; | Urilgan gollar
! width=&quot;34&quot; | Oʻtkazib yuborilgan gollar
|-
|{{Flagicon|Daniya}} 1984-yil
| colspan=&quot;8&quot; rowspan=&quot;4&quot; | ''Kiritilmadi''
| colspan=&quot;8&quot; rowspan=&quot;4&quot; | ''Kiritilmadi''
|-
|{{Flagicon|NOR}} 1987-yil
|-
|{{Flagicon|GER}} 1989-yil
|-
|{{Flagicon|DEN}} 1991-yil
|-
|{{Flagicon|ITA}} 1993-yil
| colspan=&quot;8&quot; rowspan=&quot;3&quot; | ''Saralashdan oʻta olmadi''
| 3-guruh
| 2
| 4
| 1
| 3
| 0
| 2
| 1
|-
|{{Flagicon|GER}} 1995-yil
| 2-guruh
| 2
| 6
| 3
| 2
| 1
| 16
| 5
|-
|{{Flagicon|NOR}}{{Flagicon|SWE}}1997-yil
| 4-guruh/Pley-off AB
| 4
| 8
| 1
| 1
| 6
| 7
| 35
|-
|{{Flagicon|GER}} 2001-yil
| colspan=&quot;8&quot; rowspan=&quot;2&quot; | ''Kiritilmadi''
| 7-guruh/Pley-off AB
| 1
| 10
| 7
| 2
| 1
| 36
| 15
|-
|{{Flagicon|ENG}} 2005-yil
| 5-guruh
| 2
| 8
| 5
| 3
| 0
| 29
| 5
|-
|{{Flagicon|FIN}} 2009-yil
| colspan=&quot;8&quot; rowspan=&quot;4&quot; | ''Saralashdan oʻta olmadi''
| A4 guruhi/2-guruh
| 1/4
| 11
| 4
| 1
| 6
| 18
| 29
|-
|{{Flagicon|SWE}} 2013-yil
| 2-guruh
| 3
| 10
| 5
| 1
| 4
| 20
| 20
|-
|{{Flagicon|NED}} 2017-yil
| 3-guruh/ Pley-off
| 2
| 10
| 5
| 3
| 2
| 18
| 9
|-
|{{Flagicon|ENG}} 2022
| H guruhi
| 3
| 8
| 4
| 0
| 4
| 13
| 16
|-
| '''Jami'''
| colspan=&quot;8&quot; rowspan=&quot;1&quot; |
|
|
| '''75'''
| '''35'''
| '''16'''
| '''24'''
| '''159'''
| '''135'''
|}

== Yana qarang{{Portal|Europe|Romania|Sports|Association football|Women's association football}} ==
* [[Ruminiya milliy futbol terma jamoasi|Ruminiya erkaklar milliy futbol terma jamoasi]]

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==

* [http://www.frf.ro/ Rasmiy veb-sayt]
* [https://web.archive.org/web/20071220200013/http://www.fifa.com/associations/association=rou/ FIFA profili]</text>
      <sha1>1i6h96n98c3at9wkmjcogya25d7dsvi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Barqaror rivojlanishning 2-maqsadi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>805522</id>
    <revision>
      <id>6328088</id>
      <parentid>6291338</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T11:30:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */</comment>
      <origin>6328088</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="77387" sha1="d1smcpvtmuc64z0zw7gx0d4bt7ts5se" xml:space="preserve">{{Loyiha bigiqutisi|nomi=Barqaror rivojlanishning 2-maqsadi|tasvir=Sustainable_Development_Goal_02ZeroHunger.svg|Loyiha maqsadi=“Ochlikni tugatish, oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlash va oziqlanishni yaxshilash hamda qishloq xo‘jaligining barqaror rivojlanishiga ko‘maklashish.”|Loyiha turi=Notijorat|vebsayti=https://sdgs.un.org/|asoschilari=[[Birlashgan Millatlar Tashkiloti]]|Tashkil etilgan sanasi=2015-yil}}

'''Barqaror rivojlanishning 2-maqsadi''' ('''SDG 2''' '''yoki Global''' '''Goal 2''') &quot;'''ochlikni bartaraf etish'''“ ga erishishga qaratilgan. Bu [[Birlashgan millatlar tashkiloti|Birlashgan Millatlar Tashkiloti]] tomonidan 2015-yilda belgilangan [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|Barqaror rivojlanishning]] [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|17]] [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|maqsadlaridan]] biridir. Maqsadning mohiyati, &quot;Ochlikni tugatish, oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlash va oziqlanishni yaxshilash hamda qishloq xo‘jaligining barqaror rivojlanishiga ko‘maklashish&lt;ref&gt;United Nations (2015) Resolution adopted by the General Assembly on 25 September 2015, [[:File:N1529189.pdf|Transforming our world: the 2030 Agenda for Sustainable Development]] ([https://www.un.org/sustainabledevelopment/sustainable-development-goals/ A/RES/70/1])&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2: End hunger, achieve food security and improved nutrition and promote sustainable agriculture — SDG Indicators|url=https://unstats.un.org/sdgs/report/2016/goal-02/|kirish sanasi=2022-06-15|ish=unstats.un.org}}&lt;/ref&gt;“.  BRM 2 oziq-ovqat xavfsizligi, ovqatlanish, qishloqni oʻzgartirish va barqaror qishloq xoʻjaligi oʻrtasidagi murakkab oʻzaro bogʻliqlikni taminlaydi&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;. [[Birlashgan millatlar tashkiloti|Birlashgan Millatlar Tashkilotining]] maʼlumotlariga koʻra, bugungi kunda 690 millionga yaqin odam och qolmoqda, bu [[Yer aholisi|dunyo aholisining]] 10 foizidan bir oz kamroq qismini tashkil qiladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=World Population Clock|url=https://www.worldometers.info/world-population/|ish=worldometers.com|nashriyot=worldometers|kirish sanasi=30 March 2022}}&lt;/ref&gt;. Har toʻqqiz kishidan biri har kecha och holda uyquga ketadi, shu jumladan [[Janubiy Sudan]], [[Somali]], [[Yaman]] va [[Nigeriya|Nigeriyada]] 20 million kishi ocharchilik xavfi ostida&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=mercy corps|ism=global hunger facts|sarlavha=Global hunger facts|sana=18 March 2015|url=https://www.mercycorps.org/blog/quick-facts-global-hunger}}&lt;/ref&gt;.

BRM 2 natijalarini oʻlchash uchun sakkizta maqsad va 14 koʻrsatkichdan tashkil topgan&lt;ref name=&quot;:172&quot;&gt;United Nations (2017) Resolution adopted by the General Assembly on 6 July 2017, [[:File:A RES 71 313 E.pdf|Work of the Statistical Commission pertaining to the Agenda 2030 for Sustainable Development]] ([https://undocs.org/A/RES/71/313 A/RES/71/313])&lt;/ref&gt;. Uning beshta maqsadlari quyidagilardan iborat: 

* ochlikka barham berish va oziq-ovqatdan foydalanish imkoniyatini yaxshilash; 
* [[Och qolish|toʻyib ovqatlanmaslikning]] barcha shakllarini tugatish; 
* qishloq xoʻjaligi hosildorligi, barqaror oziq-ovqat ishlab chiqarish tizimlari va barqaror qishloq xoʻjaligi amaliyotlarini ta'minlash; 
* urug'lar, madaniy o'simliklar, qishloq xo'jaligi va xonaki hayvonlarning genetik xilma-xilligini ta'minlash;
* investitsiyalar, tadqiqot va texnologiyalar.         

Maqsadlarga erishishning uchta asosiy vositasi quyidagilardan iborat: jahon qishloq xoʻjaligi bozorlari va oziq-ovqat tovarlari bozorlari va ularning hosilalaridagi savdo cheklovlari va buzilishlarni bartaraf etish&lt;ref name=&quot;:172&quot; /&gt;.

[[Och qolish|Kam ovqatlanish]] darajasi [[Oʻn yillik|oʻnlab yillar davomida]] pasayishi kuzatilayotgan edi, lekin 2015-yildan beri bu jarayon yana koʻpayib bormoqda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=CIRAD|ism=food systems|sarlavha=Food systems at risk: trends and challenges|sana=28 April 2021|url=https://www.cirad.fr/en/news/all-news-items/articles/2019/ca-vient-de-sortir/food-systems-at-risk-trends-and-challenges}}&lt;/ref&gt;. Bu, asosan, oziq-ovqat tizimlaridagi turli stresslar oqibatida kelib chiqmoqda, jumladan; iqlim shoklari, chigirtka inqirozi va [[COVID-19 pandemiyasi]] asosiy sabablaridir. Ushbu tahdidlar bilvosita xarid qobiliyatini va oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarish va tarqatish imkoniyatlarini pasaytiradi, bu esa aholining eng zaif qatlamlariga taʼsir qiladi va bundan tashqari, ularning oziq-ovqatdan foydalanish imkoniyatini pasaytiradi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=sustainability|url=https://www.mdpi.com/2071-1050/12/13/5343/pdf}}&lt;/ref&gt;. 2020-yilda 142 milliongacha odam COVID-19 pandemiyasi natijasida toʻyib ovqatlanmaslikdan aziyat chekdi&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=SDG Indicators|url=https://unstats.un.org/sdgs/report/2020/goal-02/|kirish sanasi=2020-08-30|ish=unstats.un.org}}&lt;/ref&gt;. Bolalarning ulgʻayishi va halok  boʻlish statistikasi pandemiya bilan yomonlashishi mumkin&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=The sustainable development goals report 2020|url=https://unstats.un.org/sdgs/report/2020/The-Sustainable-Development-Goals-Report-2020.pdf}}&lt;/ref&gt;. Bundan tashqari, COVID-19 pandemiyasi „[[Oʻsish|iqtisodiy oʻsish]] ssenariysiga qarab 2020-yil oxiriga kelib dunyoda toʻyib ovqatlanmaydiganlar umumiy soni 83 dan 132 milliongacha oʻsishi mumkin&lt;ref name=&quot;:11&quot;&gt;{{Kitob manbasi|title=Document card {{!}} FAO {{!}} Food and Agriculture Organization of the United Nations|url=http://www.fao.org/documents/card/en/c/ca9692en/|accessdate=2020-08-30|year=2020|language=en|doi=10.4060/ca9692en|isbn=978-92-5-132901-6}}&lt;/ref&gt;.“

2030-yilga borib ocharchilikni yo‘qotish maqsadiga erishish amrimahol. &quot;Ochlik va oziq-ovqat xavfsizligining kuchayishi belgilari dunyo ochliksiz dunyo  yo'lida &quot;hech kimni ortda qoldirmaslikni&quot; ta'minlash uchun hali ko'p ish qilish kerakligi haqida ogoh bo'lish zarur &lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;FAO, IFAD, UNICEF, WFP and WHO. 2018. The State of Food Security and Nutrition in the World 2018. Building [[climate resilience]] for food security and nutrition. Rome, FAO&lt;/ref&gt;.&quot; 2030-yilga kelib Afrikada toʻyib ovqatlanmaslik tugamasligi ehtimoldan yiroq emas &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Kinyoki|first1=D.|display-authors=etal|date=8 January 2020|title=Mapping child growth failure across low- and middle-income countries|journal=Nature|volume=577|issue=7789|pages=231–234|bibcode=2020Natur.577..231L|doi=10.1038/s41586-019-1878-8|pmc=7015855|pmid=31915393}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:10&quot;&gt;{{Cite journal|last=Osgood-Zimmerman|first1=Aaron|last2=Millear|first2=Anoushka I.|last3=Stubbs|first3=Rebecca W.|last4=Shields|first4=Chloe|last5=Pickering|first5=Brandon V.|last6=Earl|first6=Lucas|last7=Graetz|first7=Nicholas|last8=Kinyoki|first8=Damaris K.|last9=Ray|first9=Sarah E.|date=2018-03-01|title=Mapping child growth failure in Africa between 2000 and 2015|url=|journal=Nature|language=en|volume=555|issue=7694|pages=41–47|doi=10.1038/nature25760|issn=0028-0836|pmc=6346257|pmid=29493591|bibcode=2018Natur.555...41O}}&lt;/ref&gt;.

== Chora-tadbirlar ==
[[Fayl:US_Navy_110829-A-ZZ999-361_A_Kenyan_health_worker_weighs_a_young_Kenyan_boy_to_determine_if_he_is_malnourished_during_a_Medical_Civic_Action_Progra.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/US_Navy_110829-A-ZZ999-361_A_Kenyan_health_worker_weighs_a_young_Kenyan_boy_to_determine_if_he_is_malnourished_during_a_Medical_Civic_Action_Progra.jpg/300px-US_Navy_110829-A-ZZ999-361_A_Kenyan_health_worker_weighs_a_young_Kenyan_boy_to_determine_if_he_is_malnourished_during_a_Medical_Civic_Action_Progra.jpg|thumb|340x340px| Keniyalik tibbiyot xodimi yosh keniyalik bolaning toʻyib ovqatlanmasligini aniqlash uchun uning vaznini oʻlchamoqda]]
2015-yil sentabr oyida Bosh Assambleya 17 ta [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|Barqaror rivojlanish maqsadlarini]] (SDG) o‘z ichiga olgan [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|2030-yilgacha]] Barqaror rivojlanish kun tartibini qabul qildi. „Hech kimni ortda qoldirmaslik“ tamoyiliga asoslanib, yangi Kun tartibi barcha uchun barqaror rivojlanishga erishishga yaxlit yondashuvga urg‘u beradi&lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=#Envision2030: 17 goals to transform the world for persons with disabilities- United Nations Enable|url=https://www.un.org/development/desa/disabilities/envision2030.html|kirish sanasi=2020-08-29|ish=www.un.org|sana=9 February 2016}}&lt;/ref&gt;. 2019-yil sentabr oyida [[Davlat boshligʻi|davlat]] va [[hukumat]] rahbarlari [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|SDG sammitida]] [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|2030-yilgacha Barqaror rivojlanish kun tartibini]] [[Implementation|amalga oshirish]] boʻyicha majburiyatlarini yangilash uchun yigʻilishdi. Ushbu tadbir davomida ular [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|2030-yilgi kun tartibini]] amalga oshirishning dastlabki toʻrt yili katta yutuqlarni oʻz ichiga olganini, ammo umuman olganda, dunyo [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|BRM ni]] amalga oshirish yoʻlida emasligini tan oldilar&lt;ref name=&quot;UNESC2020&quot;&gt;United Nations Economic and Social Council (2020) [https://undocs.org/en/E/2020/57 Progress towards the Sustainable Development Goals Report of the Secretary-General], ''High-level Political Forum on Sustainable Development'', convened under the auspices of the Economic and Social Council (E/2020/57), 28 April 2020&lt;/ref&gt;. Aynan oʻsha paytda „harakat oʻn yilligi“ va „barqaror rivojlanish uchun yetkazib berish“ boshlandi va manfaatdor tomonlardan jarayonni va amalga oshirish saʼy-harakatlarini tezlashtirishni talab qildi&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;.

BRM 2 2030-yilga kelib [[Och qolish|toʻyib ovqatlanmaslik]] va ochlikning barcha shakllariga barham berishni va yil davomida hamma, ayniqsa bolalarni yetarli miqdorda oziq-ovqat bilan taʼminlashni maqsad qilgan. Dunyo boʻylab taxminan 155 million bolaga taʼsir koʻrsatadigan surunkali toʻyib ovqatlanmaslik, bolalarning miyasi va jismoniy rivojlanishini toʻxtatadi va ularda oʻlim, kasallik va katta yoshda muvaffaqiyatga erisha olmaslik kabi xavflarni keltirib chiqaradi&lt;ref name=&quot;SDGChildren2018&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Progress for Every Child in the SDG Era|url=https://data.unicef.org/wp-content/uploads/2018/03/Progress_for_Every_Child_V4.pdf|kirish sanasi=2 April 2018|ish=UNICEF}}&lt;/ref&gt;.

2017-yil holatiga koʻra, [[Birlashgan Millatlar Tashkiloti|BMTga]] aʼzo 202 davlatdan faqat 26 tasi toʻyib ovqatlanmaslik va toʻyib ovqatlanmaslikni bartaraf etish boʻyicha [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|BRM]] maqsadiga erishish yoʻlida edi, 20 foizi esa hech qanday muvaffaqiyatga erisha olmadi va qariyb 70 foizida ularning taraqqiyotini aniqlash uchun [[Ma’lumotlar|maʼlumotlar]] yoʻq yoki yetarli emas&lt;ref name=&quot;SDGChildren2018&quot;/&gt;. Bugungi kunda ishlab chiqarilgan oziq-ovqat har birimizni boqish uchun yetarli darajada emas. [[Birlashgan millatlar tashkilotining oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti|FAO]] maʼlumotlariga koʻra, deyarli 690 million odam surunkali ravishda toʻyib ovqatlanmaydi. Bu raqam soʻnggi yigirma yil ichida tez [[Oʻsish|iqtisodiy oʻsish]] va [[Qishloq xoʻjaligi|qishloq xoʻjaligi]] mahsuldorligi oshishi tufayli deyarli yarmiga kamaydi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2: Zero hunger|url=https://www.undp.org/content/undp/en/home/sustainable-development-goals/goal-2-zero-hunger.html|kirish sanasi=2020-08-29|ish=UNDP|til=en}}&lt;/ref&gt;.

Notoʻgʻri ovqatlanish va haddan tashqari ochlik barqaror rivojlanish yoʻlidagi hal qiluvchi toʻsiqdir. Ikkalasi ham odamlar qochib qutula olmaydigan tuzoq yaratadilar. Och odamlar unumdorligi past va [[Kasallik|kasalliklarga]] moyilligi kuchli boʻladi. Buning natijasida, ular oʻz hayotlarini yaxshilay olmaydilar.

BRM 2 dunyo aholisini saqlab qolish va hech kim hech qachon ochlikdan aziyat chekmasligiga ishonch hosil qilishning asosiy yoʻllarini qidiradi. Bu zamonaviy [[Texnologiya|texnologiyalar]] va adolatli taqsimlash tizimlari bilan barqaror qishloq xoʻjaligini rivojlantirish orqali amalga oshirilishi kerak&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2: Zero hunger|url=https://www.globalgoals.org/2-zero-hunger|kirish sanasi=2020-08-29|ish=The Global Goals|til=en|qaralgan sana=2022-09-29|arxivsana=2021-02-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210202025116/https://www.globalgoals.org/2-zero-hunger}}&lt;/ref&gt;. [[Qishloq xoʻjaligi|Qishloq xoʻjaligidagi]] innovatsiyalar oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarishni koʻpaytirishni va keyinchalik oziq-ovqat yoʻqotilishi va oziq-ovqat chiqindilarini kamaytirishni taʼminlashga qaratilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=knowledge platform|ism=food security|sarlavha=food security and nutrition and sustainable agriculture|url=https://sustainabledevelopment.un.org/topics/foodagriculture}}&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:Rice_plantation_in_Java.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/33/Rice_plantation_in_Java.jpg/300px-Rice_plantation_in_Java.jpg|thumb|300x300px| Indoneziyada guruch ekish paytida qoʻl mehnati bilan shugʻullanadigan yavalik ayollar]]
BRM 2 da aytilishicha, 2030-yilga kelib odamlar ochlik va toʻyib ovqatlanmaslikning barcha shakllariga barham berish orqali oziq-ovqat xavfsizligiga erishishlari kerak. Bu qishloq xoʻjaligi mahsuldorligini va kichik oziq-ovqat ishlab chiqaruvchilarning ''(ayniqsa, ayollar va mahalliy xalqlarning)'' daromadlarini ikki baravar oshirish, oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarishning barqaror tizimlarini taʼminlash, yer va [[tuproq]] sifatini izchil yaxshilash orqali amalga oshiriladi. Qishloq xoʻjaligi dunyodagi yagona yirik ish beruvchi boʻlib, dunyo aholisining 40 foizini tirikchilik bilan taʼminlaydi. Bu kambagʻal qishloq uy xoʻjaliklari uchun eng katta [[daromad]] manbaidir. Rivojlanayotgan mamlakatlarda qishloq xoʻjaligi ishchi kuchining qariyb 43 %, [[Osiyo]] va [[Afrika|Afrikaning]] ayrim qismlarida esa 50 % dan ortigʻini ayollar tashkil qiladi. Biroq, ayollar yerning atigi 20 foiziga egalik qiladi.

2013-yildagi Xalqaro oziq-ovqat siyosati tadqiqot instituti (IFPRI) hisobotida aytilishicha, [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|BRM]] 2030-yilgacha qashshoqlikka barham berishga emas, balki 2025-yilgacha ochlik va kam ovqatlanishni bartaraf etishga qaratilishi kerak&lt;ref name=&quot;IFPRI2013&quot;&gt;Fan, Shenggen and Polman, Paul. 2014. [http://ebrary.ifpri.org/cdm/ref/collection/p15738coll2/id/128045 An ambitious development goal: Ending hunger and undernutrition by 2025] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20171019143330/http://ebrary.ifpri.org/cdm/ref/collection/p15738coll2/id/128045 |date=2017-10-19 }}. In 2013 Global food policy report. Eds. Marble, Andrew and Fritschel, Heidi. Chapter 2. Pp 15-28. Washington, D.C.: International Food Policy Research Institute (IFPRI).&lt;/ref&gt;. Tavsiya [[Xitoy]], [[Vyetnam|Vetnam]], [[Braziliya]] va [[Tailand|Tailanddagi]] tajribalar tahliliga asoslangan. Ushbu maqsadga erishishning uchta yo'li belgilandi: 1) qishloq xo'jaligiga yo'naltirilgan; 2) ijtimoiy himoya va [[Ovqatlanish nutrisiologiyasi|ovqatlanish]] chora-tadbirlariga yo'naltirilgan; yoki 3) ikkala yondashuvning kombinatsiyasi &lt;ref name=&quot;IFPRI2013&quot; /&gt;.

== Maqsadlar, koʻrsatkichlar va taraqqiyot ==
BMT BRM  2 uchun 8 ta maqsad va 13 ta koʻrsatkichni belgilab berdi&lt;ref name=&quot;:17&quot;/&gt;. Ulardan to‘rttasi 2030-yilgacha, bittasi 2020-yilgacha, uchtasida esa maqsadli yillar yo‘q. Maqsadlarning har biri taraqqiyotni oʻlchash uchun bir yoki bir nechta koʻrsatkichlarga ega. BRM 2 uchun jami oʻn toʻrtta koʻrsatkich mavjud. Oltita maqsad ochlikka barham berish va oziq-ovqatdan foydalanish imkoniyatini oshirish (2.1), toʻyib ovqatlanmaslikning barcha shakllariga barham berish (2.2), qishloq xoʻjaligi mahsuldorligi (2.3), barqaror oziq-ovqat ishlab chiqarish tizimlari va barqaror qishloq xoʻjaligi amaliyoti (2.4), urugʻlarning genetik xilma-xilligi, madaniy oʻsimliklar va dehqonchilik va uy hayvonlari (2.5), [[Investitsiya|investitsiyalar]], [[Ilmiy tadqiqot|tadqiqot]] va [[texnologiya]] (2.a), jahon qishloq xoʻjaligi bozorlaridagi savdo cheklovlari va buzilishlar (2.b) va oziq-ovqat tovarlari bozorlari va ularning hosilalari (2.c).
[[Fayl:Share_of_people_who_are_undernourished_in_2017.png|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/04/Share_of_people_who_are_undernourished_in_2017.png/300px-Share_of_people_who_are_undernourished_in_2017.png|thumb|300x300px| 2017-yilda 2.1.1-koʻrsatkich boʻyicha jahon xaritasi: toʻyib ovqatlanmaydigan aholi ulushi&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=SDG Tracker|url=https://sdg-tracker.org/zero-hunger|ish=Our World in Data}}&lt;/ref&gt; ]]

=== 2.1-maqsad: Xavfsiz va toʻyimli oziq-ovqatdan universal foydalanish ===
BRM 2 ning birinchi maqsadi 2.1-maqsad: &quot;2030 yilgacha zarur hajmda ovqatlanishning yuqori sifati va balanslashganligini ta'minlash hamda aholining barcha qatlamlari, ayniqsa, go'daklar bilan bir qatorda, ijtimoiy zaif kishilarning hayot uchun muhim va xavfsiz oziq-ovqat mahsulotlaridan yil bo'yi erkin foydalanishlariga erishish&lt;ref name=&quot;:17&quot;/&gt;&quot;.

U ikkita koʻrsatkichga ega&lt;ref name=&quot;:4&quot;/&gt;:

* 2.1.1-koʻrsatkich: [[Och qolish|toʻyib ovqatlanmaslikning]] tarqalishi.
* 2.1.2-koʻrsatkich: aholining oziq-ovqat xavfsizligining o'rtacha yoki og'ir darajasi ''(&quot;Oziq-ovqat xavfsizligi bo'yicha tajriba shkalasi&quot; bo'yicha)'' &lt;ref name=&quot;:8&quot;/&gt;.

[[Birlashgan Millatlar Tashkiloti]] [[Birlashgan millatlar tashkilotining oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti|FAO]] tomonidan oziq-ovqat xavfsizligi taʼrifi &quot;odamlarning normal oʻsishi va rivojlanishi, faol va sogʻlom hayot kechirishi uchun yetarli miqdorda xavfsiz va toʻyimli oziq-ovqat mahsulotlaridan xavfsiz foydalansih imkoniga ega boʻlmagan vaziyat&quot; sifatida tavsiflanadi&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{Cite journal|last=Roser|first1=Max|last2=Ritchie|first2=Hannah|date=2013-10-08|title=Hunger and Undernourishment|url=https://ourworldindata.org/hunger-and-undernourishment|journal=Our World in Data}}&lt;/ref&gt;. BMTning FAO asosiy ochlik koʻrsatkichi sifatida toʻyib ovqatlanmaslikning tarqalishidan foydalanadi&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;.
[[Fayl:Share_of_children_with_a_weight_too_low_for_their_height_wasting.png|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/51/Share_of_children_with_a_weight_too_low_for_their_height_wasting.png/300px-Share_of_children_with_a_weight_too_low_for_their_height_wasting.png|thumb|300x300px| 2.2.2 koʻrsatkich boʻyicha Jahon xaritasi — Ogʻirligi ularning boʻyi uchun juda past boʻlgan bolalar ulushi (ozroq)&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2: Zero Hunger - SDG Tracker|url=https://sdg-tracker.org/zero-hunger|kirish sanasi=2020-08-30|ish=Our World in Data|til=en}}&lt;/ref&gt; ]]
BRM 2.1-maqsadini kuzatish va oziq-ovqat xavfsizligini oʻlchash uchun [[Birlashgan millatlar tashkilotining oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti|FAO]] koʻplab yetakchi mamlakatlardan namuna oldi va ularning tizimlarini global darajaga koʻtardi. Ular qoʻllagan yondashuv oziq-ovqatdan foydalanish cheklovlari bilan bogʻliq muayyan shartlar va xatti-harakatlar haqida hisobot beruvchi soʻrovga asoslangan. &quot;Oziq-ovqat xavfsizligi boʻyicha tajriba shkalasi&quot; (FIES) soʻrov moduli sakkizta savoldan iborat boʻlib, diqqat bilan tanlangan va sinovdan oʻtgan hamda turli madaniy, til va rivojlanish kontekstlarida respondentlarning oziq-ovqat xavfsizligi bilan bogʻliq vaziyatning jiddiyligini oʻlchashda samarali ekanligi isbotlangan&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;FAO, IFAD, UNICEF, WFP and WHO. 2018. The State of Food Security and Nutrition in the World 2018. Building [[climate resilience]] for food security and nutrition. Rome, FAO&lt;/ref&gt;.

Hisob-kitoblarga koʻra, 2020-yilda [[COVID-19 pandemiyasi]] tufayli iqtisodiy zarbalar 83 dan 132 milliongacha odamni oziq-ovqat taʼminotidan mahrum qilgan&lt;ref name=&quot;BMGF20202&quot;&gt;BMGF (2020) [https://www.gatesfoundation.org/goalkeepers/downloads/2020-report/report_a4_en.pdf Covid-19 A Global Perspective — 2020 Goalkeepers Report], Bill &amp; Melinda Gates Foundation, Seattle, USA&lt;/ref&gt;.

=== 2.2-maqsad: Toʻyib ovqatlanmaslikning barcha shakllarini tugatish ===
2.2-maqsadning toʻliq mazmuni: &quot;2030-yilga kelib [[Och qolish|toʻyib ovqatlanmaslikning]] barcha shakllariga barham berish,  jumladan 2025-yilgacha besh yoshgacha boʻlgan bolalarning o'sishi va vaznidagi kechikishga qarshi kurashishga oid xalqaro darajada kelishilgan maqsadli ko'rsatkichlarga erishish hamda o'smir qizlar, homilador va emizuvchi xotin-qizlar, keksa odamlarning ovqatlanishga bo'lgan ehtiyojlarini qondirish.&lt;ref name=&quot;:17&quot;/&gt;&quot;.

U ikkita koʻrsatkichga ega&lt;ref name=&quot;:4&quot;/&gt;:

* 2.2.1-koʻrsatkich: 5 yoshgacha boʻlgan bolalar orasida boʻyining oʻsishi ''([[Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti|Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti (JSST)]] bolalar oʻsishi standartlari medianasidan &lt;-2 standart ogʻish)).''
*  2.2.2-koʻrsatkich: toʻyib ovqatlanmaslikning tarqalishi ''(boʻyi uchun vazn &gt;+2 yoki JSST bolalar oʻsishi standartlari medianasidan &lt;-2 standart ogʻish).''

[[Fayl:Share_of_children_who_are_stunted,_1,_OWID.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/74/Share_of_children_who_are_stunted%2C_1%2C_OWID.svg/300px-Share_of_children_who_are_stunted%2C_1%2C_OWID.svg.png|thumb|300x300px| 2016-yilda 2.2.1koʻrsatkich boʻyicha jahon xaritasi: Boʻyi oʻsmay qolgan bolalar ulushi&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=SDG Tracker|url=https://sdg-tracker.org/zero-hunger|ish=Our World in Data}}&lt;/ref&gt; ]]
Boʻyi oʻsmay qolgan bolalar Jahon sogʻliqni saqlash tashkilotining bolalar oʻsishi standartlari boʻyicha oʻrtacha boʻyidan pastroq boʻlishi aniqlanadi. Agar bolaning boʻyiga nisbatan vazni [[Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti|JSST]] bolalar oʻsishi standartlari medianasidan ikki standart ogʻishdan ortiq boʻlsa, bola &quot;ortiqcha vaznli“ deb taʼriflanadi&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2: Zero Hunger - SDG Tracker|url=https://sdg-tracker.org/zero-hunger|kirish sanasi=2020-08-30|ish=Our World in Data|til=en}}&lt;/ref&gt;.

Boʻyning oʻsmasligi toʻyib ovqatlanmaslikning asosiy koʻrsatkichidir. Bola rivojlanishi sekinlashuvining ta'siri bola hayotining dastlabki 1000 kunidan keyin qaytarilmas deb hisoblanadi.Bo'yning pastligi insonning butun hayoti davomida ham kognitiv, ham jismoniy rivojlanishi uchun jiddiy oqibatlarga olib kelishi mumkin &lt;ref&gt;World Health Organization (2014). WHA Global Nutrition Targets 2025: Stunting Policy Brief.&lt;/ref&gt;.  2017-yilgi ''Barqaror rivojlanish boʻyicha yuqori darajadagi siyosiy forumning'' (HLPF) BRM 2 tematik sharhiga koʻra, agar bu tendentsiya davom etsa, 2025-yilga kelib 130 million bola boʻyi oʻsmay qoladi. 

Bundan tashqari, 30 millionga yaqin odam global maqsadli koʻrsatkichdan oshib ketadi, bu 2012 yildagi 165 million bo'yi o'smay qolgan bolalar sonidan 40 foizga kamayganini anglatadi. Hozirda&lt;nowiki/&gt;[[Afrika|Afrikada]] 59 million, [[Osiyo|Osiyoda]] 87 million, [[Lotin amerikasi|Lotin Amerikasida]] 6 million va qolgan 3 millioni Okeaniya va rivojlangan mamlakatlardagi bolalarning boʻyi past ekanligi aniqlangan&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;.“

Ortiqcha vazn va [[Yogʻ bosish|semirishning]] tarqalishi, ayniqsa, past va oʻrta daromadli mamlakatlarda tez sur’atlar bilan oʻsib bormoqda, aksariyat mamlakatlarda eng boy va eng kambagʻal kvintellari oʻrtasida kichik farq mavjud. Taxminlarga koʻra, 5 yoshgacha boʻlgan ortiqcha vaznli bolalarning aksariyati past va oʻrta daromadli mamlakatlarda yashaydi. Shuningdek, ortiqcha vazn tarqalishining ko'payishi kattalarga ham tegishli bo'lib, ba'zi bir mamlakatlarda ortiqcha vaznli onalarning soni 80 foizdan oshadi&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite journal|title=2017 HLPF Thematic review of SDG2|url=https://sustainabledevelopment.un.org/content/documents/14371SDG2_format.revised_FINAL_28_04.pdf|journal=High-level Political Forum on Sustainable Development}}&lt;/ref&gt;.

[[COVID-19 pandemiyasi]] tufayli 2020-yilda oʻtkir toʻyib ovqatlanmaslikning koʻrinishi boʻlgan kuchli holsizlik ''(boʻyga nisbatan vaznning kamligi)'' koʻpaymoqda&lt;ref name=&quot;BMGF20202&quot;/&gt;.

=== 2.3-maqsad: Kichik oziq-ovqat ishlab chiqaruvchilarining mahsuldorligi va daromadlarini ikki baravar oshirish ===
2.3-maqsadning mazmuni: &quot;2030 yilgacha qishloq ho'jaligi oziq-ovqat mahsulotlari etishtirishning o'rtacha samaradorligini hamda qishloq xo'jaligi oziq-ovqat etishtiruvchilarining daromadini ancha oshirish&quot;&lt;ref name=&quot;:17&quot;/&gt;.“

Maqsad ikkita koʻrsatkichga ega&lt;ref name=&quot;:8&quot;/&gt;:
[[Fayl:Agriculture_value_added_per_worker,_OWID.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Agriculture_value_added_per_worker%2C_OWID.svg/300px-Agriculture_value_added_per_worker%2C_OWID.svg.png|thumb|300x300px| Bir ishchiga toʻgʻri keladigan qishloq xoʻjaligining qoʻshilgan qiymati, 2017-yil&lt;ref name=&quot;:4&quot;/&gt; ]]

* 2.3.1-koʻrsatkich: Dehqonchilik, chorvachilik/oʻrmon xoʻjaligi korxonalari toifalari boʻyicha mehnat birligiga toʻgʻri keladigan mahsulot hajmi.
* 2.3.2-koʻrsatkich: Kichik oziq-ovqat ishlab chiqaruvchilarning jinsi va mahalliy maqomi boʻyicha oʻrtacha daromadi&lt;ref name=&quot;:8&quot;/&gt;.

Kichik ishlab chiqaruvchilar yirik oziq-ovqat ishlab chiqaruvchilarga qaraganda muntazam ravishda kamroq ishlab chiqarish hajmiga ega. Aksariyat mamlakatlarda kichik miqyosdagi oziq-ovqat ishlab chiqaruvchilari yirik oziq-ovqat ishlab chiqaruvchilarning maoshining yarmidan kam miqdorida maosh oladi. Ushbu [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|BRM]] boʻyicha erishilgan yutuqlarni aniqlashga hali erta&lt;ref name=&quot;:9&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=SDG Progress report|url=http://www.fao.org/sdg-progress-report/en/|kirish sanasi=2020-08-30|ish=www.fao.org|til=en}}&lt;/ref&gt;. Birlashgan Millatlar Tashkilotining Iqtisodiy va ijtimoiy masalalar departamentining statistik boʻlimi maʼlumotlariga koʻra, [[Afrika]], [[Osiyo]] va [[Lotin amerikasi|Lotin Amerikasidagi]] barcha oziq-ovqat ishlab chiqaruvchilari orasida kichik ishlab chiqaruvchilarning ulushi 40 % dan 85 % gacha&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;.

Tovarlarning narxi [[Qishloq xoʻjaligi|qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishi]] va bozor talabi oʻrtasidagi muvozanatning muhim koʻrsatkichidir. Bu oziq-ovqatning arzonligi va daromadiga kuchli taʼsir qiladi. Oziq-ovqat narxlari isteʼmolchilarning arzonligi va fermerlar hamda ishlab chiqaruvchilarning daromadlariga taʼsir qiladi. Ayniqsa, daromadi past va o‘rta bo‘lgan mamlakatlarda aholining katta qismi qishloq xo‘jaligida band&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Roser|first1=Max|last2=Ritchie|first2=Hannah|date=2013-10-08|title=Food Prices|url=https://ourworldindata.org/food-prices|journal=Our World in Data}}&lt;/ref&gt;.

Ushbu maqsad Barqaror rivojlanishning 5-maqsadi ([[Gender tengligi]]) bilan bogʻliqdir. ''National Geographic'' maʼlumotlariga koʻra, qishloq xoʻjaligi sohasida erkaklar va ayollar oʻrtasidagi ish haqi farqi oʻrtacha 20-30 % ni tashkil qiladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=2014-03-07|sarlavha=Revealing the Gap Between Men and Women Farmers - National Geographic {{!}} Nat Geo Food|url=https://www.nationalgeographic.com/history/article/140308-international-female-farmers|kirish sanasi=2021-09-11|ish=History|til=en|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210410224310/https://www.nationalgeographic.com/history/article/140308-international-female-farmers|arxivsana=2021-04-10|qaralgan sana=2022-09-29}}&lt;/ref&gt;. Kichik oziq-ovqat ishlab chiqaruvchilarning daromadlari fermerning ayol yoki qayerdan ekanligi taʼsir qilmasa, fermerlar moliyaviy barqarorligini oshirishlari mumkin boʻladi. Moliyaviy jihatdan barqarorroq boʻlish oziq-ovqat unumdorligini ikki baravar oshirishni anglatadi. Gender tafovutini tugatish dunyodagi 870 million [[Och qolish|toʻyib ovqatlanmaydigan]] odamlarning 130 millionini oziqlantirishi mumkin. Qishloq xoʻjaligida gender tengligi nol ochlikka erishishda muhim ahamiyatga ega.

=== 2.4-maqsad: Barqaror oziq-ovqat ishlab chiqarish va barqaror qishloq xoʻjaligi amaliyoti ===
[[Fayl:Mt_Uluguru_and_Sisal_plantations.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2b/Mt_Uluguru_and_Sisal_plantations.jpg/300px-Mt_Uluguru_and_Sisal_plantations.jpg|thumb|300x300px| Tanzaniyaning Morogoro chekkasidagi sisal plantatsiyalari]]
2.4-maqsadning tmazmuni: &quot;2030-yilga kelib barqaror oziq-ovqat ishlab chiqarish tizimlarini taʼminlash hamda hosildorlik va ishlab chiqarishni oshiradigan, ekotizimlarni saqlashga yordam beradigan, iqlim oʻzgarishi, ekstremal ob-havo, [[qurgʻoqchilik]], [[Toshqin|suv toshqini]] va boshqa ofatlarga moslashish salohiyatini kuchaytiruvchi barqaror qishloq xoʻjaligi amaliyotlarini joriy etish, yer va tuproq sifatini bosqichma-bosqich yaxshilash&lt;ref name=&quot;:17&quot;&gt;United Nations (2017) Resolution adopted by the General Assembly on 6 July 2017, [[:File:A RES 71 313 E.pdf|Work of the Statistical Commission pertaining to the 2030 Agenda for Sustainable Development]] ([https://undocs.org/A/RES/71/313 A/RES/71/313])&lt;/ref&gt;.

Ushbu maqsad bitta koʻrsatkichga ega:

* 2.4.1-koʻrsatkich: [[Qishloq xoʻjaligi|Qishloq xoʻjaligining samarali va barqaror qishloq xoʻjaligidagi]] ulushi&lt;ref name=&quot;:8&quot;/&gt;.“

Barqaror qishloq xoʻjaligi 2030-yil kun tartibining markazida. Ushbu koʻrsatkich faqat qishloq xoʻjaligi bilan bogʻliq muammolarni hal qilishga bagʻishlangan.

Agar tuproq yomon va suv yaxshi boshqarilmasa, fermer xoʻjaligi barqaror emas deb hisoblanadi. Biroq, soʻnggi yillarda barqarorlik bundan ancha yuqori ekanligini anglash kuzatildi. Bu iqtisodiy va ijtimoiy jihatlarni, shuningdek, fermerni markazga qoʻyishni oʻz ichiga oladi. Fermer xo‘jaligi iqtisodiy jihatdan yaxshi va tashqi omillarga chidamli bo‘lmasa yoki fermerlar va fermer xo‘jaligida mehnat qilayotgan har bir kishining farovonligi xavf ostida qolsa, uni barqaror deb atash mumkin emas&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=2.4.1 Agricultural sustainability - Sustainable Development Goals - Food and Agriculture Organization of the United Nations|url=http://www.fao.org/sustainable-development-goals/indicators/241/en/|kirish sanasi=2020-08-30|ish=www.fao.org}}&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:Number_of_accessions_of_plant_genetic_resources_secured_in_conservation_facilities.png|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5b/Number_of_accessions_of_plant_genetic_resources_secured_in_conservation_facilities.png/300px-Number_of_accessions_of_plant_genetic_resources_secured_in_conservation_facilities.png|thumb|300x300px| Jahon xaritasi koʻrsatkichi 2.5.1 — Tabiatni muhofaza qilish ob’ektlarida taʼminlangan oʻsimlik genetik resurslariga qoʻshilish soni&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2: Zero Hunger - SDG Tracker|url=https://sdg-tracker.org/zero-hunger|kirish sanasi=2020-08-30|ish=Our World in Data|til=en}}&lt;/ref&gt; ]]

=== 2.5-maqsad: Oziq-ovqat ishlab chiqarishda genetik xilma-xillikni saqlash ===
2.5-maqsadning mazmuni: &quot;2020-yilga kelib urugʻlar, madaniy oʻsimliklar, qishloq xoʻjaligi va xonakilashtirilgan hayvonlar va ular bilan bogʻliq yovvoyi turlarning genetik xilma-xilligini saqlab qolish, shu jumladan milliy, mintaqaviy va xalqaro miqyosda toʻgʻri boshqariladigan va diversifikatsiyalangan urugʻlik va oʻsimliklar banklari orqali hamda ulardan foydalanish imkoniyatini taʼminlash. xalqaro miqyosda kelishilgan holda, genetik resurslardan va ular bilan bogʻliq anʼanaviy bilimlardan foydalanishdan kelib chiqadigan foydalarni adolatli va teng taqsimlash&lt;ref name=&quot;:17&quot;/&gt;.“

U ikkita koʻrsatkichga ega&lt;ref name=&quot;:8&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2 {{!}} Department of Economic and Social Affairs|url=https://sdgs.un.org/goals/goal2|kirish sanasi=2020-08-30|ish=sdgs.un.org}}&lt;/ref&gt;:

* 2.5.1-koʻrsatkich: Oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi uchun oʻrta yoki uzoq muddatli saqlash ob’ektlarida taʼminlangan oʻsimlik va hayvon genetik resurslari soni.
* 2.5.2-koʻrsatkich: Xavf ostida, xavf ostida boʻlmagan yoki yoʻqolib ketish xavfi nomaʼlum darajada boʻlgan mahalliy zotlarning nisbati.

FAOning o‘simliklar genetik resurslari uchun gen banki standartlari ilg‘or ilmiy va texnik tajribalar uchun mezonni belgilovchi tashkilotdir&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Indicator 2.5.1 - E-Handbook on SDG Indicators - UN Statistics Wiki|url=https://unstats.un.org/wiki/display/SDGeHandbook/Indicator+2.5.1|kirish sanasi=2020-08-30|ish=unstats.un.org}}&lt;/ref&gt;.

Biologik xilma-xillik oziq-ovqat xavfsizligi va [[Ovqatlanish nutrisiologiyasi|oziqlanish]] hamda qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishining barqaror oʻsishini taʼminlashning kalitidir.

Yoʻqolib ketgan taqdirda, butun dunyo boʻylab mahalliy zotlarning atigi 1 % dan kamrogʻi zotni qayta tiklashga imkon beradigan yetarli genetik materialga ega. Hayvonlarning genetik resurslarini saqlab qolish borasida hech qanday taraqqiyot yoʻq, hattoki bu resurslarni saqlab qolish boʻyicha harakatlar ham kuzatilmadi. Atrof-muhit va ijtimoiy oʻzgarishlarning tobora tezlashib borishi oʻsimlik va hayvonlarning genetik resurslari xilma-xilligiga tahdid solmoqda&lt;ref name=&quot;:9&quot;/&gt;.

Ushbu maqsad 2030-yilga moʻljallangan koʻplab [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|SDGlardan]] farqli oʻlaroq, 2020-yil uchun belgilangan.
[[Fayl:Proportion_of_local_livestock_breeds_classified_as_being_at_risk_of_extinction,_OWID.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b1/Proportion_of_local_livestock_breeds_classified_as_being_at_risk_of_extinction%2C_OWID.svg/300px-Proportion_of_local_livestock_breeds_classified_as_being_at_risk_of_extinction%2C_OWID.svg.png|thumb|300x300px| 2019-yilda 2.5.2 koʻrsatkich boʻyicha jahon xaritasi — 2019-yilda xavf ostida, xavf ostida boʻlmagan yoki nomaʼlum darajada yoʻqolib ketish xavfi ostida deb tasniflangan mahalliy zotlarning nisbati&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2: Zero Hunger - SDG Tracker|url=https://sdg-tracker.org/zero-hunger|kirish sanasi=2020-08-30|ish=Our World in Data|til=en}}&lt;/ref&gt; ]]
FAO 5.1-maqsad boʻyicha har bir koʻrsatkich boʻyicha erishilgan yutuqlar belgilangan amalga oshirish yilida bajarilishiga ishonch hosil qiladi&lt;ref name=&quot;:02&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=&quot;United Nations (2018) Economic and Social Council, Conference of European Statisticians, Geneva,&quot; (PDF). United Nations, Geneva|url=https://www.unece.org/fileadmin/DAM/stats/documents/ece/ces/2018/CES_39.pdf|kirish sanasi=September 23, 2020|ish=United Nations Economic Commission for Europe}}&lt;/ref&gt;.

=== 2.a-maqsad: Qishloq infratuzilmasi, qishloq xoʻjaligi tadqiqotlari, texnologiya va genbanklarga sarmoya kiritish ===
2.a-maqsad uchun toʻliq sarlavha: „Rivojlanayotgan mamlakatlarda qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarish salohiyatini oshirish uchun qishloq infratuzilmasi, qishloq xoʻjaligi tadqiqotlari va ekspluatatsiyasi xizmatlari, texnologiyalarni rivojlantirish, oʻsimliklar va chorvachilik genbanklari sohasida xalqaro hamkorlikni kengaytirish orqali investitsiyalarni koʻpaytirish, xususan kam rivojlangan mamlakatlar&lt;ref name=&quot;:17&quot;/&gt;.“
[[Fayl:Agriculture_orientation_index_for_government_expenditures,_OWID.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1d/Agriculture_orientation_index_for_government_expenditures%2C_OWID.svg/300px-Agriculture_orientation_index_for_government_expenditures%2C_OWID.svg.png|thumb|300x300px| Davlat xarajatlari uchun qishloq xoʻjaligiga yoʻnaltirilganlik indeksi, 2015-yil&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2: Zero Hunger - SDG Tracker|url=https://sdg-tracker.org/zero-hunger|kirish sanasi=2020-08-30|ish=Our World in Data|til=en}}&lt;/ref&gt; ]]
U ikkita koʻrsatkichga ega&lt;ref name=&quot;:8&quot;/&gt;:

* 2.a.1-koʻrsatkich: Davlat xarajatlarining qishloq xoʻjaligiga yoʻnaltirilganlik indeksi.
* 2.a.2-koʻrsatkich: Qishloq xoʻjaligi sektoriga jami rasmiy oqimlar (rivojlanish boʻyicha rasmiy yordam va boshqa rasmiy oqimlar).

Qishloq xoʻjaligi barqaror rivojlanish uchun vosita boʻlishi mumkin, natijada SGDga erishiladi&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;. Davlat xarajatlari uchun „Qishloq xoʻjaligiga yoʻnaltirilganlik indeksi“ (AOI) qishloq xoʻjaligiga markaziy hukumat hissasi bilan sektorning [[Yalpi ichki mahsulot deflyatori|YaIMga qoʻshgan hissasini taqqoslaydi.]] AOI 1 dan katta boʻlsa, qishloq xoʻjaligi boʻlimi iqtisodiy qiymatiga nisbatan davlat xarajatlarining yuqori ulushini oladi degan maʼnoni anglatadi. 1 dan kichik AOI qishloq xoʻjaligiga nisbatan pastroq yoʻnalishni aks ettiradi&lt;ref name=&quot;:4&quot;/&gt;.

Qishloq xoʻjaligi ishlab chiqaruvchilari duch keladigan yuqori xavf koʻpincha qishloq xoʻjaligi ekinlari yetishmasligi va zararkunandalar, qurgʻoqchilik, suv toshqinlari, infratuzilma buzilishi yoki narxlarning keskin oʻzgarishi natijasida nobud boʻlgan kichik xoʻjaliklarni qoʻllab-quvvatlash uchun qayta taqsimlashda hukumatning aralashuvini talab qiladi.

Oʻta qashshoqlik, toʻyib ovqatlanmaslik va toʻyib ovqatlanmaslik kabi ayanchli siklni buzish uchun qishloq xoʻjaligi iqtisodiyotida oʻsishni tezlashtirish zarur. Iqtisodiy rivojlanish va qishloq xoʻjaligiga davlat investitsiyalari oʻzaro bogʻliqdir. 2017-yildagi ''Barqaror rivojlanish boʻyicha yuqori darajali siyosiy forumda'' SDG 2 ning tematik sharhida taʼkidlanganidek, dunyoning oʻta qashshoqlik va ocharchilikka uchragan qismlarida har bir ishchiga toʻgʻri keladigan qishloq xoʻjaligi kapitali va qishloq xoʻjaligiga yoʻnaltirilgan davlat investitsiyalarining turgʻunligi kuzatilmoqda&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;.

Rivojlanishni moliyalashtirish boʻyicha Addis-Abeba Harakat dasturida ODA (Rivojlanishga rasmiy yordam) va OOFs (Boshqa rasmiy oqimlar) „barqaror rivojlanish dasturlarini moliyalashtirishning tegishli elementi“ sifatida aniq belgilangan. Bu yerda, „Boshqa rasmiy oqimlar (OOF) rasmiy sektor tomonidan ODA sifatida qabul qilish shartlariga javob bermaydigan mamlakatlar va hududlar bilan bitimlar, chunki ular asosan rivojlanishga qaratilgan emas yoki ular minimal grant elementi talabiga javob bermaydi&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=DAC Glossary of Key Terms and Concepts - OECD|url=http://www.oecd.org/dac/dac-glossary.htm|kirish sanasi=2020-08-30|ish=www.oecd.org}}&lt;/ref&gt;.“
[[Fayl:Total_financial_assistance_and_flows_for_agriculture_by_recipient.png|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/da/Total_financial_assistance_and_flows_for_agriculture_by_recipient.png/300px-Total_financial_assistance_and_flows_for_agriculture_by_recipient.png|thumb|300x300px| Jahon xaritasi 2.a.2-koʻrsatkichini oluvchi tomonidan qishloq xoʻjaligi uchun jami moliyaviy yordam va oqimlar&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2: Zero Hunger - SDG Tracker|url=https://sdg-tracker.org/zero-hunger|kirish sanasi=2020-08-30|ish=Our World in Data|til=en}}&lt;/ref&gt;]]
[[Iqtisodiyotning birlamchi sektori|Qishloq xoʻjaligi sektori]] bir qator ekologik muammolarga duch kelmoqda, jumladan iqlimning oʻzgarishi, suv tanqisligi, davolashga chidamli vabolar va tabiiy ofatlar sonining ortishi. Aholining oʻsishi va isteʼmolchilarning xohish-istaklarining oʻzgarishi natijasida oziq-ovqatga boʻlgan talab ortib bormoqda. Qiyinchiliklar va talablar dunyoning koʻplab qismlarida oziq-ovqat xavfsizligi uchun muhim tahdid va xavflarga aylanishi mumkin. [[COVID-19 pandemiyasi]] odamlar va mahsulotlarning harakatchanligini cheklash, savdo va global qiymat zanjirlarini buzish orqali ushbu xavflarni yomonlashtirishi mumkin. Qulflash paytida odamlar, mahsulotlar va global qiymat zanjirlari cheklangan harakatga ega edi. Bu muayyan oziq-ovqat mahsulotlarining tanqisligiga va oziq-ovqat narxining oshishiga olib kelishi mumkin&lt;ref&gt;FAO. 2017. The future of food and agriculture — trends and challenges. Rome.&lt;/ref&gt;.

=== 2.b-maqsad: Qishloq xoʻjaligi savdosi cheklovlari, bozor buzilishi va eksport subsidiyalarining oldini olish ===
2.b-maqsad uchun toʻliq sarlavha: „Jahon qishloq xoʻjaligi bozorlaridagi savdo cheklovlari va buzilishlarni tuzatish va oldini olish, shu jumladan qishloq xoʻjaligi eksportini subsidiyalashning barcha shakllarini parallel ravishda yoʻq qilish va Dohani rivojlantirish vakolatiga muvofiq barcha ekvivalent taʼsirga ega eksport choralari&lt;ref name=&quot;:17&quot;/&gt;.“

2.b-maqsad. ikkita koʻrsatkichga ega:

* 2.b.1-ko‘rsatkich: Ishlab chiqaruvchini qo‘llab-quvvatlash smetasi&lt;ref name=&quot;:8&quot;/&gt;.&quot; Ishlab chiqaruvchilarni qo‘llab-quvvatlash smetasi (PSE) — „ishlab chiqaruvchilar va soliq to‘lovchilar tomonidan qishloq xo‘jaligi ishlab chiqaruvchilarini qo‘llab-quvvatlash uchun yalpi o‘tkazmalarning yillik pul qiymatining ko‘rsatkichi bo‘lib, ularning tabiati, maqsadlari yoki fermer xo‘jaligiga taʼsiridan qatʼi nazar, fermer xo‘jaligi darajasida o‘lchanadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=OECD Glossary of Statistical Terms - Producer Support Estimate (PSE) Definition|url=https://stats.oecd.org/glossary/detail.asp?ID=2150|kirish sanasi=2020-08-30|ish=stats.oecd.org|qaralgan sana=2022-09-29|arxivsana=2020-09-22|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200922114517/https://stats.oecd.org/glossary/detail.asp?ID=2150}}&lt;/ref&gt;.“
* 2.b.2-ko‘rsatkich: Qishloq xo‘jaligi eksportini subsidiyalash&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;.&quot; Eksport subsidiyalari „eksport qiluvchining jahon bozoridagi ulushini boshqalar hisobiga oshiradi, jahon bozoridagi narxlarni pasaytirishga moyil bo‘ladi va ularni yanada beqaror holga keltirishi mumkin, chunki eksport subsidiyalari darajasi bo‘yicha qarorlar oldindan aytib bo‘lmaydigan darajada o‘zgarishi mumkin&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Multilateral Trade Negotiations on Agriculture: A Resource Manual - Agreement on Agriculture - Export Subsidies|url=http://www.fao.org/3/x7353e/X7353e03.htm|kirish sanasi=2020-08-30|ish=www.fao.org}}&lt;/ref&gt;.“

2015-yil dekabr oyida Nayrobida boʻlib oʻtgan 10-Vazirlar konferentsiyasida [[Jahon savdo tashkiloti]] qishloq xoʻjaligi tovarlari uchun eksport subsidiyalarini, jumladan, eksport kreditlari, eksport kreditlari kafolatlari yoki qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini sugʻurtalash dasturlarini bekor qilishga qaror qildi&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;. Doha raundi JSTga aʼzo davlatlar oʻrtasidagi savdo muzokaralarining soʻnggi bosqichidir. U xalqaro savdo tizimining asosiy islohotlariga erishish va savdo toʻsiqlarini kamaytirish va qayta koʻrib chiqilgan savdo qoidalarini joriy etishga qaratilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=WTO {{!}} The Doha Round|url=https://www.wto.org/english/tratop_e/dda_e/dda_e.htm|kirish sanasi=2020-08-30|ish=www.wto.org}}&lt;/ref&gt;.

=== 2.c-maqsad: Barqaror oziq-ovqat tovar bozorlarini va axborotdan oʻz vaqtida foydalanishni taʼminlash ===
2.c-maqsad ning toʻliq sarlavhasi: „oziq-ovqat tovarlari bozorlari va ularning hosilalari toʻgʻri ishlashini taʼminlash boʻyicha chora-tadbirlarni qabul qilish hamda oziq-ovqat narxlarining keskin oʻzgaruvchanligini cheklashga yordam berish maqsadida bozor maʼlumotlariga, jumladan, oziq-ovqat zaxiralari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarga oʻz vaqtida kirishni osonlashtirish&lt;ref name=&quot;:17&quot;/&gt;.“

Ushbu maqsad bitta koʻrsatkichga ega: 2.c.1 koʻrsatkichi oziq-ovqat narxlari anomaliyalari koʻrsatkichidir&lt;ref name=&quot;:8&quot;/&gt;.

Oziq-ovqat narxlari anomaliyalari mahalliy oziq-ovqat narxlari oʻzgaruvchanlik indeksi yordamida oʻlchanadi. Mahalliy oziq-ovqat narxlarining oʻzgaruvchanlik indeksi vaqt oʻtishi bilan ichki oziq-ovqat narxlarining oʻzgarishini oʻlchaydi, bu isteʼmol yoki bozor narxlariga asoslangan tovarlar savatining oʻrtacha vazni sifatida oʻlchanadi. Yuqori qiymatlar oziq-ovqat narxlarining yuqori oʻzgaruvchanligini koʻrsatadi&lt;ref name=&quot;:4&quot;/&gt;. Oziq-ovqat narxlarining keskin oʻzgarishi qishloq xoʻjaligi bozorlariga, oziq-ovqat xavfsizligi va turmush tarziga, ayniqsa, eng zaif odamlarning hayotiga tahdid soladi&lt;ref name=&quot;:9&quot;/&gt;.

G20 Qishloq xoʻjaligi bozori axborot tizimi (AMIS) bozor narxlari boʻyicha muntazam yangilanishlarni taklif qiladi.

=== Kastodiya agentliklari ===
Kastodian agentliklari koʻrsatkichlarning borishini monitoring qilish uchun javobgardir&lt;ref name=&quot;:12&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=&quot;United Nations (2018) Economic and Social Council, Conference of European Statisticians, Geneva,&quot; (PDF). United Nations, Geneva|url=https://www.unece.org/fileadmin/DAM/stats/documents/ece/ces/2018/CES_39.pdf|kirish sanasi=September 23, 2020|ish=United Nations Economic Commission for Europe}}&lt;/ref&gt;:

* 2.1, 2.3 va 2.5-maqsadlar ostidagi barcha koʻrsatkichlar va 2.a.1 va 2.c.1 koʻrsatkichlari uchun: [[Birlashgan millatlar tashkilotining oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti|Birlashgan Millatlar Tashkilotining Oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti]] (FAO)
* 2.2.1- va 2.2.2-koʻrsatkichlari: [[Birlashgan millatlar tashkilotining bolalar jamgʻarmasi|Birlashgan Millatlar Tashkilotining Bolalar jamgʻarmasi]] (UNICEF), [[Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti|Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti]] (VOZ)
* 2.2.3-koʻrsatkich: [[Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti|Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti]] (VOZ)
* 2.3- va 2.5-maqsadlar ostidagi barcha koʻrsatkichlar va 2.a.1- va 2.c.1-koʻrsatkichlari boʻyicha: [[Birlashgan millatlar tashkilotining oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti|Oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti]] (FAO)
* 2.4.1-koʻrsatkich: Birlashgan Millatlar Tashkilotining Atrof-muhit boʻyicha dasturi (UNEP) va [[Birlashgan millatlar tashkilotining oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti|Oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti]] (FAO)
* 2.a.2-koʻrsatkich: [[Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti]] (OECD)
* 2.b.1-koʻrsatkich: Birlashgan Millatlar Tashkilotining Jahon sayyohlik tashkiloti (UNWTO)

== Indekslar ==

=== Global ochlik indeksi (GHI) ===
[[Fayl:Comparing_GHI_Scores_by_Region_1990_-_2011.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/61/Comparing_GHI_Scores_by_Region_1990_-_2011.jpg/220px-Comparing_GHI_Scores_by_Region_1990_-_2011.jpg|right|thumb| 1990 — 2011 yillardagi mintaqalar boʻyicha GHI ballarini solishtirish]]
Global ochlik indeksi (GHI) global, [[Mintaqa|mintaqaviy]] va milliy darajada ochlikni oʻlchash va kuzatish uchun moʻljallangan vositadir.

Har yili GHI ballari ochlikka qarshi kurashda muvaffaqiyat va muvaffaqiyatsizliklarni kuzatish uchun hisoblab chiqiladi. GHI ochlikka qarshi kurash haqida xabardorlik va tushunchani oshirish uchun moʻljallangan. Bu mamlakatlar va mintaqalar oʻrtasidagi ochlik darajasini solishtirish imkonini beradi. U dunyoning ochlik darajasi eng yuqori boʻlgan va ochlikni bartaraf etish uchun qoʻshimcha harakatlar zarur boʻlgan hududlariga eʼtibor qaratadi.

=== FAO oziq-ovqat narxlari indeksi (FFPI) ===
FAO oziq-ovqat narxlari indeksi (FFPI) oziq-ovqat tovarlari savatchasi xalqaro narxlarining oylik oʻzgarishini koʻrsatadigan koʻrsatkichdir&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=FAO Food Price Index - World Food Situation - Food and Agriculture Organization of the United Nations|url=http://www.fao.org/worldfoodsituation/foodpricesindex/en/#:~:text=The%20FAO%20Food%20Price%20Index,the%20groups%20over%202014-2016.|kirish sanasi=2020-08-30|ish=www.fao.org}}&lt;/ref&gt;. Oziq-ovqat mahsulotlari narxlarining monitoringi ommaviy axborot vositalari, jumladan, oziq-ovqat narxlari indeksi (FAO-FPI) tomonidan amalga oshiriladi: har oy narxlarni monitoring qilish, tendensiyalarni Food Outlook nashri tomonidan yiliga ikki marta tahlil qilish; oziq-ovqat importi toʻgʻrisidagi hisobotlar har chorakda „Crop Prospects and Food Situation“ nashri va har chorakda WFP Global Market Monitor: 70 ga yaqin mamlakatlarda asosiy tovar narxlari tendensiyalari toʻgʻrisidagi hisobot va har oy mamlakatga oid bozor byulletenlari tomonidan taqdim etiladi.

GIEWS Oziq-ovqat narxlari monitoringi va tahlili (FPMA) global darajada asosiy oziq-ovqat mahsulotlarining ichki narxlari tendensiyalarini tahlil qiladi va oziq-ovqat bozoridagi soʻnggi siyosat oʻzgarishlarini, shuningdek, oziq-ovqat xavfsizligiga salbiy taʼsir koʻrsatishi mumkin boʻlgan mamlakat darajasida oziq-ovqat narxlarining juda yuqori boʻlishi haqida erta ogohlantirishlarni taqdim etadi&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;.

== Umumiy taraqqiyot va qiyinchiliklar ==
[[Fayl:Kolkata_Police_North_traffic_guard_distributing_food_among_poor_08.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e3/Kolkata_Police_North_traffic_guard_distributing_food_among_poor_08.jpg/300px-Kolkata_Police_North_traffic_guard_distributing_food_among_poor_08.jpg|thumb|300x300px| Kolkata politsiyasining shimoliy yoʻl qoʻriqchisi Hindistonning Kolkata shahrida Korona inqirozi paytida kambagʻallarga oziq-ovqat tarqatmoqda]]
Taraqqiyotga qaramay, tadqiqotlar shuni koʻrsatadiki, dunyo boʻylab 790 milliondan ortiq odam hali ham ochlikdan aziyat chekmoqda. Oxirgi 15 yil ichida ochlikka qarshi kurashda katta yutuqlarga erishildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2: End hunger, achieve food security and improved nutrition and promote sustainable agriculture — SDG Indicators|url=https://unstats.un.org/sdgs/report/2016/goal-02/|kirish sanasi=2020-08-30|ish=unstats.un.org}}&lt;/ref&gt;. 2017''-yilda Oliy darajadagi siyosiy forumda'' „ SDG 2ga erishish yo‘lidagi taraqqiyotni tezlashtirish: Milliy amalga oshirishdan saboqlar“ mavzusidagi yordamchi tadbir davomida bir qator tavsiyalar va chora-tadbirlar muhokama qilindi. Fransiyaning BMT missiyasi, Ochlikka qarshi harakat, Bolalarni asrang va Global fuqaro kabi manfaatdor tomonlar suhbatni boshqaradi. 2030-yilga kelib Afrika qitʼasida [[Och qolish|to‘yib ovqatlanmaslikning]] barham topishi dargumon&lt;ref name=&quot;:10&quot;/&gt;.

[[Barqaror rivojlanish maqsadlari|SDG 2]] sari olgʻa siljish uchun dunyo siyosiy iroda va davlat egaligini shakllantirishi kerak. Shuningdek, u siyosiy rahbarlar tomonidan yaxshi tushunilishiga ishonch hosil qilish va [[gender tengsizligi]], geografik tengsizlik va mutlaq qashshoqlikni hal qilish uchun ovqatlanish haqidagi fikrni yaxshilashi kerak. Shuningdek, u sub-milliy darajada ishlash, oziqlanishni moliyalashtirishni koʻpaytirish va hayotning dastlabki 1000 kuniga moʻljallanganligini taʼminlash va toʻyib ovqatlanmaslikning bevosita sabablarini hal qiladigan harakatlardan tashqariga chiqish va kam ovqatlanish sabablarini koʻrib chiqish kabi aniq harakatlarni talab qiladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=2018 Global Nutrition Report by UNICEF|url=https://www.unicef.org/press-releases/2018-global-nutrition-report-reveals-malnutrition-unacceptably-high-and-affects|kirish sanasi=September 23, 2020|ish=United Nations International Children's Emergency Fund}}&lt;/ref&gt;.

2019-yilgi dunyo ochligi haqidagi maʼlumotlar WFP ochlik xaritasida koʻrsatilgan&lt;ref&gt;WFP (2019) [https://docs.wfp.org/api/documents/WFP-0000108355/download/?_ga=2.32448574.1022424297.1600957894-1109941975.1600957894 Hunger map 2019] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220416082748/https://docs.wfp.org/api/documents/WFP-0000108355/download/?_ga=2.32448574.1022424297.1600957894-1109941975.1600957894 |date=2022-04-16 }}, World Food Program.&lt;/ref&gt;.

SDG 2 maqsadlari qiymat zanjirlari va oziq-ovqat tizimlarining ahamiyatini eʼtiborsiz qoldiradi. SDG 2 maqsadlari orasida mikroelementlar va makroelementlarning yetishmasligi bor, lekin ortiqcha isteʼmol qilish yoki tuz, yogʻ va shakarga boy oziq-ovqatlarni isteʼmol qilish, bunday parhezlar bilan bogʻliq sogʻliq muammolarini eʼtiborsiz qoldirmaslik; SDG 2 maqsadlari kichik fermerlar uchun qishloq xoʻjaligi mahsuldorligi va daromadlarini ikki baravar oshirishni taklif qiladi, lekin bundan tashqari, yirik fermerlar dehqonchilikdan nisbatan past daromad olishlari mumkinligiga eʼtibor bermaslik; U barqaror qishloq xoʻjaligini aniq nimadan iboratligini aniqlamasdan barqaror qishloq xoʻjaligini chaqiradi. Hozirda SDG monitoringi uchun foydalaniladigan koʻpgina koʻrsatkichlar SDGlar uchun maxsus ishlab chiqilmagan, shuning uchun SDG monitoringi uchun zarur boʻlgan maʼlumotlar har doim ham mavjud emas va SDGning oʻzaro bogʻliqligini aks ettirish uchun mos kelmaydi. Oziq-ovqat ishlab chiqarishdan tortib barcha darajalarda isteʼmol qilishgacha boʻlgan bogʻliq yoki muvofiqlashtirilgan harakatlarning yoʻqligi SDG 2 boʻyicha taraqqiyotga toʻsqinlik qilmoqda&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Veldhuizena|first1=Linda JL|last2=Gillera|first2=Ken E.|last3=Oosterveerb|first3=Peter|last4=Brouwerc|first4=Inge D.|last5=Janssend|first5=Sander|last6=van Zantene|first6=Hannah HE.|last7=Slingerlanda|first7=M.A.|title=The Missing Middle: Connected action on agriculture and nutrition across global, national and local levels to achieve Sustainable Development Goal 2|journal=Global Food Security|date=2020|volume=24|page=100336|doi=10.1016/j.gfs.2019.100336|url=https://resolver-scholarsportal-info.myaccess.library.utoronto.ca/resolve/22119124/v24icomplete/nfp_tmmcaotasdg2.xml}}&lt;/ref&gt;.

2021-yilda SDG 2 ning oziq-ovqat xavfsizligi aspektlarini birinchi koʻrib chiqish Melaneziyada oʻtkazildi. Koʻrib chiqish va tadqiqot natijalari shuni koʻrsatadiki, Tinch okeanining rivojlanayotgan kichik orol davlatlari (PSIDS) [[Yogʻ bosish|semirish]], [[Och qolish|toʻyib ovqatlanmaslik]] va iqlim oʻzgarishi uchligining „global sindromi“ bilan duch kelmoqda. SDG 2 boʻyning oʻsishi va isrofgarligini kamaytirishda muvaffaqiyatga erishgan boʻlsa-da, yuqumli boʻlmagan kasalliklarning koʻpayishini bartaraf etish va PSIDSda oziq-ovqat xavfsizligiga erishish uchun hali ham katta saʼy-harakatlar talab etiladi. Melaneziyaliklar misolida, anʼanaviy ovqatlanishdan ovqatlanishga oʻtish global toʻyib ovqatlanmaslikni tezlashtirmoqda, haddan tashqari tez [[urbanizatsiya]], turmush tarzi oʻzgarishi, import qilinadigan oziq-ovqat va oʻrmonlarning kesilishi anʼanaviy qishloq xoʻjaligi biologik xilma-xilligini va oziq-ovqat tizimlari haqidagi bilimlarni yoʻq qilmoqda. Sharh shuni koʻrsatadiki, SDG 2 ning kelajakdagi strategiyalari qishloq xoʻjaligi, ovqatlanish va sogʻliqni saqlash oʻrtasidagi bogʻliqlikni rivojlantirishga qaratilgan boʻlishi kerak&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Vogliano|first1=Chiris|last2=Murray|first2=Linda|last3=Coad|first3=Jane|last4=Wham|first4=Caril|last5=Maelaua|first5=Josephine|last6=Kafa|first6=Rosemary|last7=Burlingame|first7=Barbara|date=2021|title=Progress towards SDG 2: Zero hunger in melanesia – A state of data scoping review|journal=Global Food Security|volume=29|page=100519|url=https://resolver-scholarsportal-info.myaccess.library.utoronto.ca/resolve/22119124/v29icomplete/nfp_pts2zhasodsr.xml|language=en|doi=10.1016/j.gfs.2021.100519}}&lt;/ref&gt;.

=== COVID-19 pandemiyasining taʼsiri ===
SDG 2 ga erishish bir qator omillar bilan xavf ostida qoldi, ularning eng jiddiylari 2019, 2020 va 2021-yillarda sodir boʻlgan; [[Sharqiy Afrika|Sharqiy Afrikada]] misli koʻrilmagan 2019-2021 chigirtkalar va 2020 global [[COVID-19 pandemiyasi]] bilan. [[Birlashgan millatlar tashkilotining oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti|Oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti (FAO)]] oziq-ovqat xavfsizligi, oziq-ovqat taʼminotidagi uzilishlar va daromadlar tendensiyalari „bolalar toʻyib ovqatlanmaslik xavfini oshirishga yordam beradi, chunki oziq-ovqat xavfsizligi dietaning sifatiga, jumladan, bolalar va ayollarning ovqatlanish sifatiga taʼsir qiladi&lt;ref name=&quot;:11&quot;/&gt;.“

COVID-19 pandemiyasi va blokirovkasi qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishiga katta bosim oʻtkazdi, global qiymat va taʼminot zanjirini buzdi. Keyinchalik, bu toʻyib ovqatlanmaslik va uy xoʻjaliklarining yetarli darajada oziq-ovqat bilan taʼminlanmasligi muammolarini keltirib chiqaradi, ularning eng kambagʻallari jiddiy zarar koʻradi&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Gulseven|first1=Osman|last2=Al Harmoodi|first2=Fatima|last3=Al Falasi|first3=Majid|last4=ALshomali|first4=Ibrahim|date=2020|title=How the COVID-19 Pandemic Will Affect the UN Sustainable Development Goals?|url=https://www.ssrn.com/abstract=3592933|journal=SSRN Electronic Journal|language=en|doi=10.2139/ssrn.3592933|issn=1556-5068}}&lt;/ref&gt;. Bu 2020-yilda 132 milliondan ortiq odamning toʻyib ovqatlanmaslikdan aziyat chekishiga sabab boʻldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=2020-08-27|sarlavha=UN/DESA Policy Brief #81: Impact of COVID-19 on SDG progress: a statistical perspective {{!}} Department of Economic and Social Affairs|url=https://www.un.org/development/desa/dpad/publication/un-desa-policy-brief-81-impact-of-covid-19-on-sdg-progress-a-statistical-perspective/|kirish sanasi=2020-09-24|ish=www.un.org|til=en-US}}&lt;/ref&gt;. Yaqinda oʻtkazilgan tadqiqotlarga koʻra, COVID-19 pandemiyasi tufayli besh yoshgacha boʻlgan bolalar oʻrtasida oʻrtacha yoki ogʻir isrofgarchilikning tarqalishi 14 % ga oshishi mumkin&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=The lancet|first1=Impacts of covid-19|title=Impacts of covid 19 on childhood malnutrition and nutrition related mortality|journal=The Lancet|year=2020|volume=396|issue=10250|pages=519–521|doi=10.1016/S0140-6736(20)31647-0|pmid=32730743|pmc=7384798}}&lt;/ref&gt;.

'''Qishloq xoʻjaligi materiallarini yetkazib berish''': Covid-19 paytida transport toʻsib qoʻyilgan va qishloq xoʻjaligi materiallarini yetkazib berish juda qattiq edi. Barcha darajadagi qishloq xoʻjaligi boʻlimlari quyi oqimdagi qishloq xoʻjaligi materiallarini normal tashishni taʼminlash uchun ketma-ket bir qator siyosatlarni ishlab chiqdilar.

'''Pandemiya olib kelgan yangi muammolar''': yangi koronavirus pnevmoniya epidemiyasi butun dunyo boʻylab tarqaldi va xalqaro don bozoriga zarar olib keldi&lt;ref&gt;Agricultural Supply Chains during the COVID-19 Lockdown: A study of market arrivals of seven key food commodities in India — IDEAs. (2020, April 22). Retrieved December 17, 2021, from Networkideas.org website: https://www.networkideas.org/featured-themes/2020/04/agricultural-supply-chains-during-the-covid-19-lock-down-a-study-of-market-arrivals-of-seven-key-food-commodities-in-india/ {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220208070532/https://www.networkideas.org/featured-themes/2020/04/agricultural-supply-chains-during-the-covid-19-lock-down-a-study-of-market-arrivals-of-seven-key-food-commodities-in-india/ |date=2022-02-08 }}&lt;/ref&gt;. 2019-yil dekabr oyidan beri oziq-ovqat narxi xalqaro bozorda eng yuqori darajaga yetdi. FAO tomonidan 2020-yil yanvar oyida eʼlon qilingan oziq-ovqat narxlari indeksi har oyda 2,8 foizga oshib, 2018-yil mayidan beri eng yuqori koʻrsatkichga yetdi&lt;ref&gt;Pu, M., &amp; Zhong, Y. (2020). Rising concerns over agricultural production as COVID-19 spreads: Lessons from China. Global Food Security, 26, 100409. https://doi.org/10.1016/j.gfs.2020.100409&lt;/ref&gt;. Turli xil favqulodda vaziyatlar va tabiiy ofatlar natijasida yuzaga kelgan don inqirozini bartaraf etish uchun bizga don zaxirasini tartibga soluvchi mustahkam tizim va favqulodda vaziyatlarni boshqarish mexanizmi kerak&lt;ref&gt;Rivera-Ferre, M. G., López-i-Gelats, F., Ravera, F., Oteros-Rozas, E., di Masso, M., Binimelis, R., &amp; El Bilali, H. (2021). The two-way relationship between food systems and the COVID19 pandemic: causes and consequences. Agricultural Systems, 191, 103134. https://doi.org/10.1016/j.agsy.2021.103134.&lt;/ref&gt;.

Qishloq xoʻjaligi razvedkasining rivojlanishiga Covid-19 sabab boʻldi. Covid-19 don ekish va qayta ishlash sanoatiga keltirgan eng muhim qiyinchilik — bu ishchi kuchi yetishmasligi. Boshqa tomondan, avtomatlashtirilgan ishlab chiqarish va [[Sunʼiy ong|sunʼiy intellekt]] texnologiyalariga ega fermerlar ushbu pandemiyada koʻproq ustunlikka ega va favqulodda vaziyatlarga javob berish qobiliyatiga ega. Kelajakda aqlli qishloq xoʻjaligi oʻsib borayotgan tendensiyaga aylanadi.

=== Yangi texnologiyalar ===
SDG 2ning „Nol ochlik“ maqsadiga erishish bo‘yicha ortib borayotgan muammoni hal qilish uchun qishloq xo‘jaligi mahsuldorligini oshirish va iqlim o‘zgarishi muammolarini hal qilish uchun joriy etilishi mumkin bo‘lgan baʼzi yangi texnologiyalar bo‘yicha yangi tadqiqotlar paydo bo‘ldi. [[Iqlim o'zgarishi|Iqlim oʻzgarishi]], ayniqsa, yaqin oʻn yilliklarda ochlikning taxminiy qisqarishini sekinlashtirishda davom etishi va 2030-yilga kelib, ochlik xavfi ostida boʻlgan odamlar sonini 16 milliondan oshib ketishi mumkin&lt;ref name=&quot;:15&quot;&gt;{{Cite journal|last=Mason-D'Croz|first1=Daniel|last2=Sulser|first2=Timothy B.|last3=Wiebe|first3=Keith|last4=Rosegrant|first4=Mark W.|last5=Lowder|first5=Sarah K.|last6=Nin-Pratt|first6=Alejandro|last7=Willenbockel|first7=Dirk|last8=Robinson|first8=Sherman|last9=Zhu|first9=Tingju|date=2019-04-01|title=Agricultural investments and hunger in Africa modeling potential contributions to SDG2 – Zero Hunger|journal=World Development|language=en|volume=116|pages=38–53|doi=10.1016/j.worlddev.2018.12.006|issn=0305-750X|pmc=6358118|pmid=30944503}}&lt;/ref&gt;. Iqlim oʻzgarishining salbiy oqibatlarini yumshatish uchun qishloq xoʻjaligi samaradorligini oshirish uchun qishloq xoʻjaligi texnologiyasiga investitsiyalarni koʻpaytirish talab etiladi. Bundan tashqari, qishloq xoʻjaligi [[Tadqiqot va texnologik ishlanmalar|ilmiy-tadqiqot]] ishlarining ortishi Afrikadagi 55 million kishi orasida ochlik tarqalishini kamaytiradi&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;. Qishloq xoʻjaligini intensivlashtirish zarur boʻlganda, dehqonchilikning uglerod izini minimallashtirish bilan birga umumiy hosildorlikni oshirish uchun kapital texnologiyalarga investitsiyalarni koʻpaytirish talab etiladi&lt;ref name=&quot;:16&quot;&gt;{{Cite journal|last=Giller|first1=Ken E.|last2=Delaune|first2=Thomas|last3=Silva|first3=João Vasco|last4=Descheemaeker|first4=Katrien|last5=van de Ven|first5=Gerrie|last6=Schut|first6=Antonius G.T.|last7=van Wijk|first7=Mark|last8=Hammond|first8=James|last9=Hochman|first9=Zvi|date=2021-10-01|title=The future of farming: Who will produce our food?|url=https://doi.org/10.1007/s12571-021-01184-6|journal=Food Security|language=en|volume=13|issue=5|pages=1073–1099|doi=10.1007/s12571-021-01184-6|issn=1876-4525}}&lt;/ref&gt;. Robotlar va [[Qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash|mexanizatsiya]] kabi ilgʻor texnologiyalar koʻplab iqtisodiy manfaatlardan biridir&lt;ref name=&quot;:16&quot; /&gt;. Shu bilan birga, quyidagi fikrlarga eʼtibor bering: 1. Suv samaradorligi — suvni tejash va ifloslantirish. 2. Barqaror materiallarga oʻting. Yangi texnologiyalarga investitsiyalarning koʻpayishi iqlim oʻzgarishi bilan bogʻliq muammolarni hal qilishga va SDG 2 maqsadiga erishishga sezilarli taʼsir koʻrsatadi.

Tuproqning kimyoviy va fizik sifatlarini yaxshilash uchun uglerodli aqlli texnologiyalardan foydalanish tavsiya etilgan, bu esa ISQ emissiyasini kamaytirishga va ekinlar hosildorligini oshirishga yordam beradi&lt;ref name=&quot;:18&quot;&gt;{{Cite journal|last=Yeboah|first1=Stephen|last2=Owusu Danquah|first2=Eric|last3=Oteng-Darko|first3=Patricia|last4=Agyeman|first4=Kennedy|last5=Tetteh|first5=Erasmus Narteh|date=2021-08-26|title=Carbon Smart Strategies for Enhanced Food System Resilience Under a Changing Climate|journal=Frontiers in Sustainable Food Systems|volume=5|pages=715814|doi=10.3389/fsufs.2021.715814|issn=2571-581X}}&lt;/ref&gt;. Oʻsimlik qoldiqlarini saqlash, yerga [[Yerni ishlash|ishlov berish]], agrooʻrmon xoʻjaligi, yerdan foydalanishni boshqarish tizimlari, [[bioyoqilgʻi]] va ozuqaviy moddalarni kompleks boshqarish tavsiya etilgan Carbon Smart Technologies qatoriga kiradi&lt;ref name=&quot;:18&quot; /&gt;. SDG 2ni qoʻllab-quvvatlash uchun AQShda joylashgan masofadan turib zondlash tasvirlari ham koʻrib chiqildi. Kichik sutemizuvchilarning koʻpayishi ekinlarni etishtirish uchun xavf tugʻdirar ekan, texnologiya ekotizimda muvozanat yaratishga intiladi&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Ezzy|first1=Haitham|last2=Charter|first2=Motti|last3=Bonfante|first3=Antonello|last4=Brook|first4=Anna|date=January 2021|title=How the Small Object Detection via Machine Learning and UAS-Based Remote-Sensing Imagery Can Support the Achievement of SDG2: A Case Study of Vole Burrows|journal=Remote Sensing|language=en|volume=13|issue=16|pages=3191|doi=10.3390/rs13163191|bibcode=2021RemS...13.3191E}}&lt;/ref&gt;. Natijada, [[Uchuvchisiz uchish apparati|uchuvchisiz havo tizimlari]] (UAS) kabi yangi yutuqlar masofadan zondlashning tijorat va ilmiy qoʻllanilishiga sezilarli taʼsir koʻrsatadi. Klasterli muntazam intervalli qisqa palindromik takrorlanishlar bilan bogʻliq oqsil (CRSPR-Cas) texnologiyasidan foydalanish boʻyicha tadqiqotlar ham oʻtkazildi. U oziq-ovqat ekinlarini yaxshilash va global ochlikni yoʻq qilishga yordam berish uchun kelajakdagi ekinlarni rivojlantirishga yordam berish uchun ishlatilishi mumkin&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Ahmad|first1=Shakeel|last2=Tang|first2=Liqun|last3=Shahzad|first3=Rahil|last4=Mawia|first4=Amos Musyoki|last5=Rao|first5=Gundra Sivakrishna|last6=Jamil|first6=Shakra|last7=Wei|first7=Chen|last8=Sheng|first8=Zhonghua|last9=Shao|first9=Gaoneng|date=2021-08-04|title=CRISPR-Based Crop Improvements: A Way Forward to Achieve Zero Hunger|url=https://doi.org/10.1021/acs.jafc.1c02653|journal=Journal of Agricultural and Food Chemistry|volume=69|issue=30|pages=8307–8323|doi=10.1021/acs.jafc.1c02653|pmid=34288688|issn=0021-8561}}&lt;/ref&gt;.

Qishloq xoʻjaligining atrof-muhitga taʼsirini kamaytirish uchun yangi qishloq xoʻjaligi texnologiyalari barqarorlikni yaxshilashi juda muhimdir. Iqlim oʻzgarishi bilan bogʻliq tobora kuchayib borayotgan muammolarni hal qilish uchun yangi texnologiya SDG 2 ning nol ochlik maqsadiga erishishga yordam beradigan barqaror echimlarni taqdim eta olishi kerak.
[[Fayl:Table_of_soil_processes,_attributes,_and_indicators_improved_by_perennial_crops.png|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e4/Table_of_soil_processes%2C_attributes%2C_and_indicators_improved_by_perennial_crops.png/220px-Table_of_soil_processes%2C_attributes%2C_and_indicators_improved_by_perennial_crops.png|thumb| Koʻp yillik ekinlar tomonidan yaxshilangan tuproq jarayonlari, atributlari va koʻrsatkichlari jadvali.]]

=== Yillik qishloq xoʻjaligiga oʻtish ===
Oziq-ovqat ishlab chiqarishni koʻpaytirish boʻyicha olib borilayotgan saʼy-harakatlar jahon tuproq resurslariga katta tanglik keltirdi. Tuproqqa ishlov berish, yil davomida uzluksiz oʻsimliklar qoplamining yoʻqligi, uzluksiz chuqur ildiz tizimining yoʻqligi va ekinlarning funktsional xilma-xilligi, shuningdek, ozuqa moddalarining yetarli boʻlmagan byudjeti tuproqning degradatsiyasiga olib keldi&lt;ref name=&quot;:14&quot;&gt;{{Cite journal|last=Mosier|first1=Samantha|last2=Córdova|first2=S. Carolina|last3=Robertson|first3=G. Philip|date=2021-10-11|title=Restoring Soil Fertility on Degraded Lands to Meet Food, Fuel, and Climate Security Needs via Perennialization|journal=Frontiers in Sustainable Food Systems|volume=5|pages=706142|doi=10.3389/fsufs.2021.706142|issn=2571-581X}}&lt;/ref&gt;. Yuqori mahsuldor oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarishni qoʻllab-quvvatlash uchun qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishi uchun degradatsiyaga uchragan yerlardan foydalaniladi, bu turdagi yerlardan foydalanish boshqaruv tadbirlarini tobora koʻpaytiradi. Qoʻllaniladigan boshqaruv choralari koʻpincha tuproqdagi uglerod (C), azot (N) va fosfor § yoʻqotilishini oshirish orqali yerning degradatsiyasini kuchaytiradi&lt;ref name=&quot;:14&quot; /&gt;. Ko‘p yillik ekinlar va yem-xashaklardan uzoq davrlarda foydalanish dunyo aholisini oziqlantirish uchun zarur bo‘lgan hozirgi va kelajakdagi ekinlar hosildorligini saqlashning muhim strategiyasi sifatida qaraladi&lt;ref name=&quot;:14&quot; /&gt;.

Koʻp yillik oʻstirish tuproq unumdorligini tiklash, tuproq uglerodini ajratish, azot (N) mavjudligi va fosforni § ushlab turishga yordam beradi, bularning barchasi ekologik oziq moddalarni boshqarishning muhim qismlaridir&lt;ref name=&quot;:14&quot;/&gt;. Anʼanaviy dehqonchilik usullari odatda tuproq organik uglerodini yoʻqotishiga olib keladi. Koʻp yillik oʻstirish, shuningdek, katta yogʻingarchilik hodisalariga bardosh berish uchun koʻproq jihozlangan yuqori agregatlangan tuproqlarni ragʻbatlantirish orqali iqlimni yumshatish usullariga yordam berishi mumkin. [[Koʻp yillik oʻsimliklar]] tuproqni barqaror boshqarishning muhim qismidir va nol ochlik maqsadiga erishishda yordam berishi mumkin&lt;ref name=&quot;:14&quot; /&gt;.

=== Baliqchilikning ahamiyati ===
Ichki baliqlar butun dunyo boʻylab milliardlab odamlarni oziq-ovqat va tirikchilik bilan taʼminlaydi va ular chuchuk suv ekotizimlarining toʻgʻri ishlashi uchun juda muhimdir. Biroq, bu xizmatlar [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|Barqaror Rivojlanish Maqsadlari]] (SDGs) kabi rivojlanish boʻyicha muzokaralar va tashabbuslarda sezilarli darajada yoʻq&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Lynch|first1=Abigail J.|last2=Elliott|first2=Vittoria|last3=Phang|first3=Sui C.|last4=Claussen|first4=Julie E.|last5=Harrison|first5=Ian|last6=Murchie|first6=Karen J.|last7=Steel|first7=E. Ashley|last8=Stokes|first8=Gretchen L.|date=August 2020|title=Inland fish and fisheries integral to achieving the Sustainable Development Goals|url=https://www.nature.com/articles/s41893-020-0517-6|journal=Nature Sustainability|language=en|volume=3|issue=8|pages=579–587|doi=10.1038/s41893-020-0517-6|issn=2398-9629}}&lt;/ref&gt;.

Ichki baliqchilik — bu mahalliy sharoitda ovlanadigan va isteʼmol qilinadigan kichik hajmdagi, tirikchilikka asoslangan baliqchilik&lt;ref name=&quot;:13&quot;&gt;{{Cite journal|last=Youn|first1=So-Jung|last2=Taylor|first2=William W.|last3=Lynch|first3=Abigail J.|last4=Cowx|first4=Ian G.|last5=Douglas Beard|first5=T.|last6=Bartley|first6=Devin|last7=Wu|first7=Felicia|date=2014-11-01|title=Inland capture fishery contributions to global food security and threats to their future|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S221191241400039X|journal=Global Food Security|series=SI: GFS Conference 2013|language=en|volume=3|issue=3–4|pages=142–148|doi=10.1016/j.gfs.2014.09.005|issn=2211-9124}}&lt;/ref&gt;. Rivojlanayotgan mamlakatlarda baliqlar qimmatli oqsil manbai, shuningdek, mikroelementlar hisoblanadi. Mahalliy baliqlar oqsil manbai sifatida ayniqsa muhimdir, chunki boshqa manbalar mavjud emas yoki juda qimmat va shuning uchun kam isteʼmol qilinadi&lt;ref name=&quot;:13&quot; /&gt;. D va B vitaminlari, minerallar (kalsiy, fosfor, yod, sink, temir va selen) va uzoq zanjirli koʻp toʻyinmagan yogʻli kislotalar (LC-PUFAs) kabi muhim mikroelementlar yuqori biologik mavjud va baliqlarda koʻp miqdorda mavjud&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Béné|first1=Christophe|last2=Arthur|first2=Robert|last3=Norbury|first3=Hannah|last4=Allison|first4=Edward H.|last5=Beveridge|first5=Malcolm|last6=Bush|first6=Simon|last7=Campling|first7=Liam|last8=Leschen|first8=Will|last9=Little|first9=David|date=2016-03-01|title=Contribution of Fisheries and Aquaculture to Food Security and Poverty Reduction: Assessing the Current Evidence|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0305750X15002892|journal=World Development|language=en|volume=79|pages=177–196|doi=10.1016/j.worlddev.2015.11.007|issn=0305-750X}}&lt;/ref&gt;.

Afrika, Janubiy Amerika va Osiyoda ichki baliqchilikka nomutanosib ravishda tayanadigan subpopulatsiyalar mavjud&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Funge‐Smith|first1=Simon|last2=Bennett|first2=Abigail|date=2019-09-26|title=A fresh look at inland fisheries and their role in food security and livelihoods|url=https://doi.org/10.1111/faf.12403|journal=Fish and Fisheries|language=en|volume=20|issue=6|pages=1176–1195|doi=10.1111/faf.12403|issn=1467-2960}}&lt;/ref&gt;. Yaqinda oʻtkazilgan tadqiqot shuni koʻrsatdiki, agar baliq ovqatdan chiqarib tashlansa, parhez xilma-xilligi uchdan ikkiga kamayadi, bu esa mikronutrient yetishmovchiligi xavfini oshiradi. Natijada, siyosatlar oʻz dietasi sifati uchun baliqqa tayanadigan bolalar uchun ozuqa moddalariga boy baliqlarning hozirgi taʼminotini himoya qilish juda muhimdir&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=O'Meara|first1=Lydia|last2=Cohen|first2=Philippa J.|last3=Simmance|first3=Fiona|last4=Marinda|first4=Pamela|last5=Nagoli|first5=Joseph|last6=Teoh|first6=Shwu Jiau|last7=Funge-Smith|first7=Simon|last8=Mills|first8=David J.|last9=Thilsted|first9=Shakuntala H.|date=2021-03-01|title=Inland fisheries critical for the diet quality of young children in sub-Saharan Africa|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S221191242030136X|journal=Global Food Security|language=en|volume=28|pages=100483|doi=10.1016/j.gfs.2020.100483|issn=2211-9124}}&lt;/ref&gt;.

Jahon oziq-ovqat xavfsizligi uchun ichki baliqchilikning ahamiyati yetarli darajada baholanmaganligi va maʼlumotlarning mavjud emasligi sababli hozirgi vaqtda yetarli darajada baholanmagan. Ichki baliqchilik chuchuk suv berishi mumkin boʻlgan boshqa imtiyozlar, masalan: elektr energiyasi, kommunal foydalanish va qishloq xoʻjaligini sugʻorish foydasiga eʼtibordan chetda qoldi. Natijada, suvni rivojlantirish boʻyicha qarorlar qabul qilish jarayonlarida ichki baliq ovlash odatda kam namoyon boʻladi yoki eʼtiborga olinmaydi&lt;ref name=&quot;:13&quot;/&gt;.

Natijada, agar biz nol ochlik maqsadiga erishmoqchi boʻlsak, ichki baliqchilikning global oziqlanishdagi ahamiyatini tan olishimiz kerak.

=== GM ekinlari ===
Dunyo aholisining tez oʻsishi odamlarni yetarli darajada oziqlantirish uchun yangi texnologiyalarni ishlab chiqishni talab qiladi; hozir ham dunyo aholisining sakkizdan bir qismi och uxlab yotadi. Oziq-ovqat oʻsimliklarining genetik modifikatsiyasi ushbu muammoning bir qismini hal qilishga yordam beradi&lt;ref&gt;National Geographic Society. (2020, January 28). Are Genetically Modified Crops the Answer to World Hunger? Retrieved December 16, 2021, from National Geographic Society website: https://www.nationalgeographic.org/article/are-genetically-modified-crops-answer-world-hunger/ {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220416083049/https://www.nationalgeographic.org/article/are-genetically-modified-crops-answer-world-hunger/ |date=2022-04-16 }}&lt;/ref&gt;. 1990-yillarning oʻrtalarida mutatsiya va transgen yoʻli bilan oʻzgartirilgan genomlarni koʻpaytirish usullari va transformatsiya usullari oʻsimlik xususiyatlarini yaxshiladi va yuqori mahsuldor ekin navlarini yaratdi. CRISPR-CAS texnologiyasi qisqa vaqt ichida nol ochlikka erishish va to‘yib ovqatlanmaslikni yengish uchun takomillashtirilgan [[fotosintez]] orqali ekin navlarining sifati va samaradorligini oshirishga yordam berdi. Anʼanaviy ekinlarni xonakilashtirish uzoq jarayon, ammo CRISPR ning MGE tizimi bu jarayonni sezilarli darajada tezlashtirishi mumkin. Asosiy oziq-ovqat ekinlaridan tashqari [[Soʻk|tariq]] (Panicum miliaceum), kaptar no‘xati (Cajanus cajan), sigir (Vigna unguiculata), manok (Manihot esculenta), yam (Dioscorea) va boshqalar kabi yetim ekinlar ham bo‘lishi mumkin. oziq-ovqat taʼminotini kuchaytirish uchun MGE tizimlari orqali osongina oʻzgartiriladi&lt;ref&gt;Scopus — CRISPR-Based Crop Improvements: A Way Forward to Achieve Zero Hunger. (2021). Retrieved December 16, 2021, from Scopus.com website: https://www.scopus.com/record/display.uri?eid=2-s2.0-85112365915&amp;origin=resultslist&amp;sort=plf-f&amp;src=s&amp;st1=sdg2&amp;nlo=&amp;nlr=&amp;nls=&amp;sid=3c314d03d63a224e3e9634a1eab3f6bb&amp;sot=b&amp;sdt=sisr&amp;sl=19&amp;s=TITLE-ABS-KEY%28sdg2%29&amp;ref=%28genetically+modified%29&amp;relpos=0&amp;citeCnt=4&amp;searchTerm=&lt;/ref&gt;.

Biz bilamizki, temir tanqisligi global muammodir va ikkinchi eng yaxshi sink qoʻshimchalari ilgari oʻylanganidan koʻra koʻproq tarqalgan. Temir va rux tanqisligining oldini olish va davolash uchun bir qator dasturlar ishlab chiqilgan boʻlib, ular umumiy asosiy oziq-ovqat mahsulotlarini toʻldirish va boyitishdan tortib, anʼanaviy oziq-ovqat tayyorlash usullarini oʻzgartirishgacha boʻlgan, bunda mikronutrient oziqlanishini yaxshilash uchun oʻsimliklarning genetik modifikatsiyasi qoʻshimcha yondashuv hisoblanadi. Oddiy ekinlarning mikronutrient tarkibini oshirish va bunday ekinlarda temir va ruxning bio-mavjudligini oshirish ushbu ekinlarni isteʼmol qiladigan aholining mikronutrient oziqlanishini yaxshilashi mumkin. Beta-karotin odamlarda temirning soʻrilishini kuchaytiradi va hujayralar tomonidan temirning soʻrilishiga bevosita ogohlantiruvchi taʼsir koʻrsatadi. Temirning soʻrilishini taʼminlaydigan eng mashhur vositalardan biri bu askorbin kislotasi. Ratsionda askorbin kislotaning koʻpayishi tanadagi temirning soʻrilishini sezilarli darajada oshiradi. Shuning uchun oʻsimliklarda askorbin kislotaning haddan tashqari koʻpayishi insonning temir bilan oziqlanishiga ijobiy taʼsir koʻrsatishi mumkin. Misol uchun, Golden Race Amerika urugʻchilik kompaniyasi Syngenta yordamida ishlab chiqilgan genetik jihatdan oʻzgartirilgan guruch navidir. Guruch endospermining qutulish mumkin boʻlgan qismi genetik jihatdan A vitaminining kashshofi boʻlgan beta-karotinni oʻz ichiga oladi. Beta-karotin organizmda A vitaminiga aylanadi va A vitamini yetishmovchiligini yengillashtiradi. Karotin guruchga oltin rang beradi, shuning uchun „oltin guruch“ deb nomlanadi&lt;ref&gt;LönnerdalB. (2003). Genetically Modified Plants for Improved Trace Element Nutrition. The Journal of Nutrition, 133(5), 1490S1493S. https://doi.org/10.1093/jn/133.5.1490s&lt;/ref&gt;.

'''Qishloq xoʻjaligining kelajagi''': Dunyo aholisi oʻsishda davom etmoqda va 2050-yilga kelib 9,5 milliarddan oshadi. 2050-yilga kelib oziq-ovqatga talab ikki baravar oshishi kutilmoqda. Agar biz genetik jihatdan oʻzgartirilgan ekinlardan foydalanmasak, dehqonchilik uchun koʻproq yerdan foydalanishga majbur boʻlamiz, status-kvoni saqlab qolish uchun bizga qoʻshimcha 120 million akr kerak boʻladi&lt;ref&gt;Global Demand for Food Is Rising. Can We Meet It? (2016, April 7). Retrieved December 16, 2021, from Harvard Business Review website: https://hbr.org/2016/04/global-demand-for-food-is-rising-can-we-meet-it&lt;/ref&gt;. Bu taxminan Kaliforniyaning kattaligi. Qishloq xoʻjaligi uchun yerlarga boʻlgan bu bosim koʻproq botqoq yerlarning qurib ketishini va oʻrmonlarning kesilishining kuchayishini anglatadi. Oziqlantirish uchun bizga koʻproq yer kerak. Natijada, ochlikni yoʻqotish uchun GM ekinlarining muhimligini tushunishimiz mumkin.

= Manbalar =
&lt;references responsive=&quot;&quot; /&gt;
[[Turkum:Barqaror rivojlanish maqsadlari]]</text>
      <sha1>d1smcpvtmuc64z0zw7gx0d4bt7ts5se</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328089</id>
      <parentid>6328088</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T11:30:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328089</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="77388" sha1="fh4mn6mkl7qrac12mbny08pym6dyu1b" xml:space="preserve">{{Loyiha bigiqutisi|nomi=Barqaror rivojlanishning 2-maqsadi|tasvir=Sustainable_Development_Goal_02ZeroHunger.svg|Loyiha maqsadi=“Ochlikni tugatish, oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlash va oziqlanishni yaxshilash hamda qishloq xo‘jaligining barqaror rivojlanishiga ko‘maklashish.”|Loyiha turi=Notijorat|vebsayti=https://sdgs.un.org/|asoschilari=[[Birlashgan Millatlar Tashkiloti]]|Tashkil etilgan sanasi=2015-yil}}

'''Barqaror rivojlanishning 2-maqsadi''' ('''SDG 2''' '''yoki Global''' '''Goal 2''') &quot;'''ochlikni bartaraf etish'''“ ga erishishga qaratilgan. Bu [[Birlashgan millatlar tashkiloti|Birlashgan Millatlar Tashkiloti]] tomonidan 2015-yilda belgilangan [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|Barqaror rivojlanishning]] [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|17]] [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|maqsadlaridan]] biridir. Maqsadning mohiyati, &quot;Ochlikni tugatish, oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlash va oziqlanishni yaxshilash hamda qishloq xo‘jaligining barqaror rivojlanishiga ko‘maklashish&lt;ref&gt;United Nations (2015) Resolution adopted by the General Assembly on 25 September 2015, [[:File:N1529189.pdf|Transforming our world: the 2030 Agenda for Sustainable Development]] ([https://www.un.org/sustainabledevelopment/sustainable-development-goals/ A/RES/70/1])&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2: End hunger, achieve food security and improved nutrition and promote sustainable agriculture — SDG Indicators|url=https://unstats.un.org/sdgs/report/2016/goal-02/|kirish sanasi=2022-06-15|ish=unstats.un.org}}&lt;/ref&gt;“.  BRM 2 oziq-ovqat xavfsizligi, ovqatlanish, qishloqni oʻzgartirish va barqaror qishloq xoʻjaligi oʻrtasidagi murakkab oʻzaro bogʻliqlikni taminlaydi&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;. [[Birlashgan millatlar tashkiloti|Birlashgan Millatlar Tashkilotining]] maʼlumotlariga koʻra, bugungi kunda 690 millionga yaqin odam och qolmoqda, bu [[Yer aholisi|dunyo aholisining]] 10 foizidan bir oz kamroq qismini tashkil qiladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=World Population Clock|url=https://www.worldometers.info/world-population/|ish=worldometers.com|nashriyot=worldometers|kirish sanasi=30 March 2022}}&lt;/ref&gt;. Har toʻqqiz kishidan biri har kecha och holda uyquga ketadi, shu jumladan [[Janubiy Sudan]], [[Somali]], [[Yaman]] va [[Nigeriya|Nigeriyada]] 20 million kishi ocharchilik xavfi ostida&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=mercy corps|ism=global hunger facts|sarlavha=Global hunger facts|sana=18 March 2015|url=https://www.mercycorps.org/blog/quick-facts-global-hunger}}&lt;/ref&gt;.

BRM 2 natijalarini oʻlchash uchun sakkizta maqsad va 14 koʻrsatkichdan tashkil topgan&lt;ref name=&quot;:172&quot;&gt;United Nations (2017) Resolution adopted by the General Assembly on 6 July 2017, [[:File:A RES 71 313 E.pdf|Work of the Statistical Commission pertaining to the Agenda 2030 for Sustainable Development]] ([https://undocs.org/A/RES/71/313 A/RES/71/313])&lt;/ref&gt;. Uning beshta maqsadlari quyidagilardan iborat: 

* ochlikka barham berish va oziq-ovqatdan foydalanish imkoniyatini yaxshilash; 
* [[Och qolish|toʻyib ovqatlanmaslikning]] barcha shakllarini tugatish; 
* qishloq xoʻjaligi hosildorligi, barqaror oziq-ovqat ishlab chiqarish tizimlari va barqaror qishloq xoʻjaligi amaliyotlarini ta'minlash; 
* urug'lar, madaniy o'simliklar, qishloq xo'jaligi va xonaki hayvonlarning genetik xilma-xilligini ta'minlash;
* investitsiyalar, tadqiqot va texnologiyalar.         

Maqsadlarga erishishning uchta asosiy vositasi quyidagilardan iborat: jahon qishloq xoʻjaligi bozorlari va oziq-ovqat tovarlari bozorlari va ularning hosilalaridagi savdo cheklovlari va buzilishlarni bartaraf etish&lt;ref name=&quot;:172&quot; /&gt;.

[[Och qolish|Kam ovqatlanish]] darajasi [[Oʻn yillik|oʻnlab yillar davomida]] pasayishi kuzatilayotgan edi, lekin 2015-yildan beri bu jarayon yana koʻpayib bormoqda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=CIRAD|ism=food systems|sarlavha=Food systems at risk: trends and challenges|sana=28 April 2021|url=https://www.cirad.fr/en/news/all-news-items/articles/2019/ca-vient-de-sortir/food-systems-at-risk-trends-and-challenges}}&lt;/ref&gt;. Bu, asosan, oziq-ovqat tizimlaridagi turli stresslar oqibatida kelib chiqmoqda, jumladan; iqlim shoklari, chigirtka inqirozi va [[COVID-19 pandemiyasi]] asosiy sabablaridir. Ushbu tahdidlar bilvosita xarid qobiliyatini va oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarish va tarqatish imkoniyatlarini pasaytiradi, bu esa aholining eng zaif qatlamlariga taʼsir qiladi va bundan tashqari, ularning oziq-ovqatdan foydalanish imkoniyatini pasaytiradi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=sustainability|url=https://www.mdpi.com/2071-1050/12/13/5343/pdf}}&lt;/ref&gt;. 2020-yilda 142 milliongacha odam COVID-19 pandemiyasi natijasida toʻyib ovqatlanmaslikdan aziyat chekdi&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=SDG Indicators|url=https://unstats.un.org/sdgs/report/2020/goal-02/|kirish sanasi=2020-08-30|ish=unstats.un.org}}&lt;/ref&gt;. Bolalarning ulgʻayishi va halok  boʻlish statistikasi pandemiya bilan yomonlashishi mumkin&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=The sustainable development goals report 2020|url=https://unstats.un.org/sdgs/report/2020/The-Sustainable-Development-Goals-Report-2020.pdf}}&lt;/ref&gt;. Bundan tashqari, COVID-19 pandemiyasi „[[Oʻsish|iqtisodiy oʻsish]] ssenariysiga qarab 2020-yil oxiriga kelib dunyoda toʻyib ovqatlanmaydiganlar umumiy soni 83 dan 132 milliongacha oʻsishi mumkin&lt;ref name=&quot;:11&quot;&gt;{{Kitob manbasi|title=Document card {{!}} FAO {{!}} Food and Agriculture Organization of the United Nations|url=http://www.fao.org/documents/card/en/c/ca9692en/|accessdate=2020-08-30|year=2020|language=en|doi=10.4060/ca9692en|isbn=978-92-5-132901-6}}&lt;/ref&gt;.“

2030-yilga borib ocharchilikni yo‘qotish maqsadiga erishish amrimahol. &quot;Ochlik va oziq-ovqat xavfsizligining kuchayishi belgilari dunyo ochliksiz dunyo  yo'lida &quot;hech kimni ortda qoldirmaslikni&quot; ta'minlash uchun hali ko'p ish qilish kerakligi haqida ogoh bo'lish zarur &lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;FAO, IFAD, UNICEF, WFP and WHO. 2018. The State of Food Security and Nutrition in the World 2018. Building [[climate resilience]] for food security and nutrition. Rome, FAO&lt;/ref&gt;.&quot; 2030-yilga kelib Afrikada toʻyib ovqatlanmaslik tugamasligi ehtimoldan yiroq emas &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Kinyoki|first1=D.|display-authors=etal|date=8 January 2020|title=Mapping child growth failure across low- and middle-income countries|journal=Nature|volume=577|issue=7789|pages=231–234|bibcode=2020Natur.577..231L|doi=10.1038/s41586-019-1878-8|pmc=7015855|pmid=31915393}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:10&quot;&gt;{{Cite journal|last=Osgood-Zimmerman|first1=Aaron|last2=Millear|first2=Anoushka I.|last3=Stubbs|first3=Rebecca W.|last4=Shields|first4=Chloe|last5=Pickering|first5=Brandon V.|last6=Earl|first6=Lucas|last7=Graetz|first7=Nicholas|last8=Kinyoki|first8=Damaris K.|last9=Ray|first9=Sarah E.|date=2018-03-01|title=Mapping child growth failure in Africa between 2000 and 2015|url=|journal=Nature|language=en|volume=555|issue=7694|pages=41–47|doi=10.1038/nature25760|issn=0028-0836|pmc=6346257|pmid=29493591|bibcode=2018Natur.555...41O}}&lt;/ref&gt;.

== Chora-tadbirlar ==
[[Fayl:US_Navy_110829-A-ZZ999-361_A_Kenyan_health_worker_weighs_a_young_Kenyan_boy_to_determine_if_he_is_malnourished_during_a_Medical_Civic_Action_Progra.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/US_Navy_110829-A-ZZ999-361_A_Kenyan_health_worker_weighs_a_young_Kenyan_boy_to_determine_if_he_is_malnourished_during_a_Medical_Civic_Action_Progra.jpg/300px-US_Navy_110829-A-ZZ999-361_A_Kenyan_health_worker_weighs_a_young_Kenyan_boy_to_determine_if_he_is_malnourished_during_a_Medical_Civic_Action_Progra.jpg|thumb|340x340px| Keniyalik tibbiyot xodimi yosh keniyalik bolaning toʻyib ovqatlanmasligini aniqlash uchun uning vaznini oʻlchamoqda]]
2015-yil sentabr oyida Bosh Assambleya 17 ta [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|Barqaror rivojlanish maqsadlarini]] (SDG) o‘z ichiga olgan [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|2030-yilgacha]] Barqaror rivojlanish kun tartibini qabul qildi. „Hech kimni ortda qoldirmaslik“ tamoyiliga asoslanib, yangi Kun tartibi barcha uchun barqaror rivojlanishga erishishga yaxlit yondashuvga urg‘u beradi&lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=#Envision2030: 17 goals to transform the world for persons with disabilities- United Nations Enable|url=https://www.un.org/development/desa/disabilities/envision2030.html|kirish sanasi=2020-08-29|ish=www.un.org|sana=9 February 2016}}&lt;/ref&gt;. 2019-yil sentabr oyida [[Davlat boshligʻi|davlat]] va [[hukumat]] rahbarlari [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|SDG sammitida]] [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|2030-yilgacha Barqaror rivojlanish kun tartibini]] [[Implementation|amalga oshirish]] boʻyicha majburiyatlarini yangilash uchun yigʻilishdi. Ushbu tadbir davomida ular [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|2030-yilgi kun tartibini]] amalga oshirishning dastlabki toʻrt yili katta yutuqlarni oʻz ichiga olganini, ammo umuman olganda, dunyo [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|BRM ni]] amalga oshirish yoʻlida emasligini tan oldilar&lt;ref name=&quot;UNESC2020&quot;&gt;United Nations Economic and Social Council (2020) [https://undocs.org/en/E/2020/57 Progress towards the Sustainable Development Goals Report of the Secretary-General], ''High-level Political Forum on Sustainable Development'', convened under the auspices of the Economic and Social Council (E/2020/57), 28 April 2020&lt;/ref&gt;. Aynan oʻsha paytda „harakat oʻn yilligi“ va „barqaror rivojlanish uchun yetkazib berish“ boshlandi va manfaatdor tomonlardan jarayonni va amalga oshirish saʼy-harakatlarini tezlashtirishni talab qildi&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;.

BRM 2 2030-yilga kelib [[Och qolish|toʻyib ovqatlanmaslik]] va ochlikning barcha shakllariga barham berishni va yil davomida hamma, ayniqsa bolalarni yetarli miqdorda oziq-ovqat bilan taʼminlashni maqsad qilgan. Dunyo boʻylab taxminan 155 million bolaga taʼsir koʻrsatadigan surunkali toʻyib ovqatlanmaslik, bolalarning miyasi va jismoniy rivojlanishini toʻxtatadi va ularda oʻlim, kasallik va katta yoshda muvaffaqiyatga erisha olmaslik kabi xavflarni keltirib chiqaradi&lt;ref name=&quot;SDGChildren2018&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Progress for Every Child in the SDG Era|url=https://data.unicef.org/wp-content/uploads/2018/03/Progress_for_Every_Child_V4.pdf|kirish sanasi=2 April 2018|ish=UNICEF}}&lt;/ref&gt;.

2017-yil holatiga koʻra, [[Birlashgan Millatlar Tashkiloti|BMTga]] aʼzo 202 davlatdan faqat 26 tasi toʻyib ovqatlanmaslik va toʻyib ovqatlanmaslikni bartaraf etish boʻyicha [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|BRM]] maqsadiga erishish yoʻlida edi, 20 foizi esa hech qanday muvaffaqiyatga erisha olmadi va qariyb 70 foizida ularning taraqqiyotini aniqlash uchun [[Ma’lumotlar|maʼlumotlar]] yoʻq yoki yetarli emas&lt;ref name=&quot;SDGChildren2018&quot;/&gt;. Bugungi kunda ishlab chiqarilgan oziq-ovqat har birimizni boqish uchun yetarli darajada emas. [[Birlashgan millatlar tashkilotining oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti|FAO]] maʼlumotlariga koʻra, deyarli 690 million odam surunkali ravishda toʻyib ovqatlanmaydi. Bu raqam soʻnggi yigirma yil ichida tez [[Oʻsish|iqtisodiy oʻsish]] va [[Qishloq xoʻjaligi|qishloq xoʻjaligi]] mahsuldorligi oshishi tufayli deyarli yarmiga kamaydi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2: Zero hunger|url=https://www.undp.org/content/undp/en/home/sustainable-development-goals/goal-2-zero-hunger.html|kirish sanasi=2020-08-29|ish=UNDP|til=en}}&lt;/ref&gt;.

Notoʻgʻri ovqatlanish va haddan tashqari ochlik barqaror rivojlanish yoʻlidagi hal qiluvchi toʻsiqdir. Ikkalasi ham odamlar qochib qutula olmaydigan tuzoq yaratadilar. Och odamlar unumdorligi past va [[Kasallik|kasalliklarga]] moyilligi kuchli boʻladi. Buning natijasida, ular oʻz hayotlarini yaxshilay olmaydilar.

BRM 2 dunyo aholisini saqlab qolish va hech kim hech qachon ochlikdan aziyat chekmasligiga ishonch hosil qilishning asosiy yoʻllarini qidiradi. Bu zamonaviy [[Texnologiya|texnologiyalar]] va adolatli taqsimlash tizimlari bilan barqaror qishloq xoʻjaligini rivojlantirish orqali amalga oshirilishi kerak&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2: Zero hunger|url=https://www.globalgoals.org/2-zero-hunger|kirish sanasi=2020-08-29|ish=The Global Goals|til=en|qaralgan sana=2022-09-29|arxivsana=2021-02-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210202025116/https://www.globalgoals.org/2-zero-hunger}}&lt;/ref&gt;. [[Qishloq xoʻjaligi|Qishloq xoʻjaligidagi]] innovatsiyalar oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarishni koʻpaytirishni va keyinchalik oziq-ovqat yoʻqotilishi va oziq-ovqat chiqindilarini kamaytirishni taʼminlashga qaratilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=knowledge platform|ism=food security|sarlavha=food security and nutrition and sustainable agriculture|url=https://sustainabledevelopment.un.org/topics/foodagriculture}}&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:Rice_plantation_in_Java.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/33/Rice_plantation_in_Java.jpg/300px-Rice_plantation_in_Java.jpg|thumb|300x300px| Indoneziyada guruch ekish paytida qoʻl mehnati bilan shugʻullanadigan yavalik ayollar]]
BRM 2 da aytilishicha, 2030-yilga kelib odamlar ochlik va toʻyib ovqatlanmaslikning barcha shakllariga barham berish orqali oziq-ovqat xavfsizligiga erishishlari kerak. Bu qishloq xoʻjaligi mahsuldorligini va kichik oziq-ovqat ishlab chiqaruvchilarning ''(ayniqsa, ayollar va mahalliy xalqlarning)'' daromadlarini ikki baravar oshirish, oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarishning barqaror tizimlarini taʼminlash, yer va [[tuproq]] sifatini izchil yaxshilash orqali amalga oshiriladi. Qishloq xoʻjaligi dunyodagi yagona yirik ish beruvchi boʻlib, dunyo aholisining 40 foizini tirikchilik bilan taʼminlaydi. Bu kambagʻal qishloq uy xoʻjaliklari uchun eng katta [[daromad]] manbaidir. Rivojlanayotgan mamlakatlarda qishloq xoʻjaligi ishchi kuchining qariyb 43 %, [[Osiyo]] va [[Afrika|Afrikaning]] ayrim qismlarida esa 50 % dan ortigʻini ayollar tashkil qiladi. Biroq, ayollar yerning atigi 20 foiziga egalik qiladi.

2013-yildagi Xalqaro oziq-ovqat siyosati tadqiqot instituti (IFPRI) hisobotida aytilishicha, [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|BRM]] 2030-yilgacha qashshoqlikka barham berishga emas, balki 2025-yilgacha ochlik va kam ovqatlanishni bartaraf etishga qaratilishi kerak&lt;ref name=&quot;IFPRI2013&quot;&gt;Fan, Shenggen and Polman, Paul. 2014. [http://ebrary.ifpri.org/cdm/ref/collection/p15738coll2/id/128045 An ambitious development goal: Ending hunger and undernutrition by 2025] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20171019143330/http://ebrary.ifpri.org/cdm/ref/collection/p15738coll2/id/128045 |date=2017-10-19 }}. In 2013 Global food policy report. Eds. Marble, Andrew and Fritschel, Heidi. Chapter 2. Pp 15-28. Washington, D.C.: International Food Policy Research Institute (IFPRI).&lt;/ref&gt;. Tavsiya [[Xitoy]], [[Vyetnam|Vetnam]], [[Braziliya]] va [[Tailand|Tailanddagi]] tajribalar tahliliga asoslangan. Ushbu maqsadga erishishning uchta yo'li belgilandi: 1) qishloq xo'jaligiga yo'naltirilgan; 2) ijtimoiy himoya va [[Ovqatlanish nutrisiologiyasi|ovqatlanish]] chora-tadbirlariga yo'naltirilgan; yoki 3) ikkala yondashuvning kombinatsiyasi &lt;ref name=&quot;IFPRI2013&quot; /&gt;.

== Maqsadlar, koʻrsatkichlar va taraqqiyot ==
BMT BRM  2 uchun 8 ta maqsad va 13 ta koʻrsatkichni belgilab berdi&lt;ref name=&quot;:17&quot;/&gt;. Ulardan to‘rttasi 2030-yilgacha, bittasi 2020-yilgacha, uchtasida esa maqsadli yillar yo‘q. Maqsadlarning har biri taraqqiyotni oʻlchash uchun bir yoki bir nechta koʻrsatkichlarga ega. BRM 2 uchun jami oʻn toʻrtta koʻrsatkich mavjud. Oltita maqsad ochlikka barham berish va oziq-ovqatdan foydalanish imkoniyatini oshirish (2.1), toʻyib ovqatlanmaslikning barcha shakllariga barham berish (2.2), qishloq xoʻjaligi mahsuldorligi (2.3), barqaror oziq-ovqat ishlab chiqarish tizimlari va barqaror qishloq xoʻjaligi amaliyoti (2.4), urugʻlarning genetik xilma-xilligi, madaniy oʻsimliklar va dehqonchilik va uy hayvonlari (2.5), [[Investitsiya|investitsiyalar]], [[Ilmiy tadqiqot|tadqiqot]] va [[texnologiya]] (2.a), jahon qishloq xoʻjaligi bozorlaridagi savdo cheklovlari va buzilishlar (2.b) va oziq-ovqat tovarlari bozorlari va ularning hosilalari (2.c).
[[Fayl:Share_of_people_who_are_undernourished_in_2017.png|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/04/Share_of_people_who_are_undernourished_in_2017.png/300px-Share_of_people_who_are_undernourished_in_2017.png|thumb|300x300px| 2017-yilda 2.1.1-koʻrsatkich boʻyicha jahon xaritasi: toʻyib ovqatlanmaydigan aholi ulushi&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=SDG Tracker|url=https://sdg-tracker.org/zero-hunger|ish=Our World in Data}}&lt;/ref&gt; ]]

=== 2.1-maqsad: Xavfsiz va toʻyimli oziq-ovqatdan universal foydalanish ===
BRM 2 ning birinchi maqsadi 2.1-maqsad: &quot;2030 yilgacha zarur hajmda ovqatlanishning yuqori sifati va balanslashganligini ta'minlash hamda aholining barcha qatlamlari, ayniqsa, go'daklar bilan bir qatorda, ijtimoiy zaif kishilarning hayot uchun muhim va xavfsiz oziq-ovqat mahsulotlaridan yil bo'yi erkin foydalanishlariga erishish&lt;ref name=&quot;:17&quot;/&gt;&quot;.

U ikkita koʻrsatkichga ega&lt;ref name=&quot;:4&quot;/&gt;:

* 2.1.1-koʻrsatkich: [[Och qolish|toʻyib ovqatlanmaslikning]] tarqalishi.
* 2.1.2-koʻrsatkich: aholining oziq-ovqat xavfsizligining o'rtacha yoki og'ir darajasi ''(&quot;Oziq-ovqat xavfsizligi bo'yicha tajriba shkalasi&quot; bo'yicha)'' &lt;ref name=&quot;:8&quot;/&gt;.

[[Birlashgan Millatlar Tashkiloti]] [[Birlashgan millatlar tashkilotining oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti|FAO]] tomonidan oziq-ovqat xavfsizligi taʼrifi &quot;odamlarning normal oʻsishi va rivojlanishi, faol va sogʻlom hayot kechirishi uchun yetarli miqdorda xavfsiz va toʻyimli oziq-ovqat mahsulotlaridan xavfsiz foydalansih imkoniga ega boʻlmagan vaziyat&quot; sifatida tavsiflanadi&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{Cite journal|last=Roser|first1=Max|last2=Ritchie|first2=Hannah|date=2013-10-08|title=Hunger and Undernourishment|url=https://ourworldindata.org/hunger-and-undernourishment|journal=Our World in Data}}&lt;/ref&gt;. BMTning FAO asosiy ochlik koʻrsatkichi sifatida toʻyib ovqatlanmaslikning tarqalishidan foydalanadi&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;.
[[Fayl:Share_of_children_with_a_weight_too_low_for_their_height_wasting.png|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/51/Share_of_children_with_a_weight_too_low_for_their_height_wasting.png/300px-Share_of_children_with_a_weight_too_low_for_their_height_wasting.png|thumb|300x300px| 2.2.2 koʻrsatkich boʻyicha Jahon xaritasi — Ogʻirligi ularning boʻyi uchun juda past boʻlgan bolalar ulushi (ozroq)&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2: Zero Hunger - SDG Tracker|url=https://sdg-tracker.org/zero-hunger|kirish sanasi=2020-08-30|ish=Our World in Data|til=en}}&lt;/ref&gt; ]]
BRM 2.1-maqsadini kuzatish va oziq-ovqat xavfsizligini oʻlchash uchun [[Birlashgan millatlar tashkilotining oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti|FAO]] koʻplab yetakchi mamlakatlardan namuna oldi va ularning tizimlarini global darajaga koʻtardi. Ular qoʻllagan yondashuv oziq-ovqatdan foydalanish cheklovlari bilan bogʻliq muayyan shartlar va xatti-harakatlar haqida hisobot beruvchi soʻrovga asoslangan. &quot;Oziq-ovqat xavfsizligi boʻyicha tajriba shkalasi&quot; (FIES) soʻrov moduli sakkizta savoldan iborat boʻlib, diqqat bilan tanlangan va sinovdan oʻtgan hamda turli madaniy, til va rivojlanish kontekstlarida respondentlarning oziq-ovqat xavfsizligi bilan bogʻliq vaziyatning jiddiyligini oʻlchashda samarali ekanligi isbotlangan&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;FAO, IFAD, UNICEF, WFP and WHO. 2018. The State of Food Security and Nutrition in the World 2018. Building [[climate resilience]] for food security and nutrition. Rome, FAO&lt;/ref&gt;.

Hisob-kitoblarga koʻra, 2020-yilda [[COVID-19 pandemiyasi]] tufayli iqtisodiy zarbalar 83 dan 132 milliongacha odamni oziq-ovqat taʼminotidan mahrum qilgan&lt;ref name=&quot;BMGF20202&quot;&gt;BMGF (2020) [https://www.gatesfoundation.org/goalkeepers/downloads/2020-report/report_a4_en.pdf Covid-19 A Global Perspective — 2020 Goalkeepers Report], Bill &amp; Melinda Gates Foundation, Seattle, USA&lt;/ref&gt;.

=== 2.2-maqsad: Toʻyib ovqatlanmaslikning barcha shakllarini tugatish ===
2.2-maqsadning toʻliq mazmuni: &quot;2030-yilga kelib [[Och qolish|toʻyib ovqatlanmaslikning]] barcha shakllariga barham berish,  jumladan 2025-yilgacha besh yoshgacha boʻlgan bolalarning o'sishi va vaznidagi kechikishga qarshi kurashishga oid xalqaro darajada kelishilgan maqsadli ko'rsatkichlarga erishish hamda o'smir qizlar, homilador va emizuvchi xotin-qizlar, keksa odamlarning ovqatlanishga bo'lgan ehtiyojlarini qondirish.&lt;ref name=&quot;:17&quot;/&gt;&quot;.

U ikkita koʻrsatkichga ega&lt;ref name=&quot;:4&quot;/&gt;:

* 2.2.1-koʻrsatkich: 5 yoshgacha boʻlgan bolalar orasida boʻyining oʻsishi ''([[Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti|Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti (JSST)]] bolalar oʻsishi standartlari medianasidan &lt;-2 standart ogʻish)).''
*  2.2.2-koʻrsatkich: toʻyib ovqatlanmaslikning tarqalishi ''(boʻyi uchun vazn &gt;+2 yoki JSST bolalar oʻsishi standartlari medianasidan &lt;-2 standart ogʻish).''

[[Fayl:Share_of_children_who_are_stunted,_1,_OWID.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/74/Share_of_children_who_are_stunted%2C_1%2C_OWID.svg/300px-Share_of_children_who_are_stunted%2C_1%2C_OWID.svg.png|thumb|300x300px| 2016-yilda 2.2.1koʻrsatkich boʻyicha jahon xaritasi: Boʻyi oʻsmay qolgan bolalar ulushi&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=SDG Tracker|url=https://sdg-tracker.org/zero-hunger|ish=Our World in Data}}&lt;/ref&gt; ]]
Boʻyi oʻsmay qolgan bolalar Jahon sogʻliqni saqlash tashkilotining bolalar oʻsishi standartlari boʻyicha oʻrtacha boʻyidan pastroq boʻlishi aniqlanadi. Agar bolaning boʻyiga nisbatan vazni [[Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti|JSST]] bolalar oʻsishi standartlari medianasidan ikki standart ogʻishdan ortiq boʻlsa, bola &quot;ortiqcha vaznli“ deb taʼriflanadi&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2: Zero Hunger - SDG Tracker|url=https://sdg-tracker.org/zero-hunger|kirish sanasi=2020-08-30|ish=Our World in Data|til=en}}&lt;/ref&gt;.

Boʻyning oʻsmasligi toʻyib ovqatlanmaslikning asosiy koʻrsatkichidir. Bola rivojlanishi sekinlashuvining ta'siri bola hayotining dastlabki 1000 kunidan keyin qaytarilmas deb hisoblanadi.Bo'yning pastligi insonning butun hayoti davomida ham kognitiv, ham jismoniy rivojlanishi uchun jiddiy oqibatlarga olib kelishi mumkin &lt;ref&gt;World Health Organization (2014). WHA Global Nutrition Targets 2025: Stunting Policy Brief.&lt;/ref&gt;.  2017-yilgi ''Barqaror rivojlanish boʻyicha yuqori darajadagi siyosiy forumning'' (HLPF) BRM 2 tematik sharhiga koʻra, agar bu tendentsiya davom etsa, 2025-yilga kelib 130 million bola boʻyi oʻsmay qoladi. 

Bundan tashqari, 30 millionga yaqin odam global maqsadli koʻrsatkichdan oshib ketadi, bu 2012 yildagi 165 million bo'yi o'smay qolgan bolalar sonidan 40 foizga kamayganini anglatadi. Hozirda&lt;nowiki/&gt;[[Afrika|Afrikada]] 59 million, [[Osiyo|Osiyoda]] 87 million, [[Lotin amerikasi|Lotin Amerikasida]] 6 million va qolgan 3 millioni Okeaniya va rivojlangan mamlakatlardagi bolalarning boʻyi past ekanligi aniqlangan&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;.“

Ortiqcha vazn va [[Yogʻ bosish|semirishning]] tarqalishi, ayniqsa, past va oʻrta daromadli mamlakatlarda tez sur’atlar bilan oʻsib bormoqda, aksariyat mamlakatlarda eng boy va eng kambagʻal kvintellari oʻrtasida kichik farq mavjud. Taxminlarga koʻra, 5 yoshgacha boʻlgan ortiqcha vaznli bolalarning aksariyati past va oʻrta daromadli mamlakatlarda yashaydi. Shuningdek, ortiqcha vazn tarqalishining ko'payishi kattalarga ham tegishli bo'lib, ba'zi bir mamlakatlarda ortiqcha vaznli onalarning soni 80 foizdan oshadi&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite journal|title=2017 HLPF Thematic review of SDG2|url=https://sustainabledevelopment.un.org/content/documents/14371SDG2_format.revised_FINAL_28_04.pdf|journal=High-level Political Forum on Sustainable Development}}&lt;/ref&gt;.

[[COVID-19 pandemiyasi]] tufayli 2020-yilda oʻtkir toʻyib ovqatlanmaslikning koʻrinishi boʻlgan kuchli holsizlik ''(boʻyga nisbatan vaznning kamligi)'' koʻpaymoqda&lt;ref name=&quot;BMGF20202&quot;/&gt;.

=== 2.3-maqsad: Kichik oziq-ovqat ishlab chiqaruvchilarining mahsuldorligi va daromadlarini ikki baravar oshirish ===
2.3-maqsadning mazmuni: &quot;2030 yilgacha qishloq ho'jaligi oziq-ovqat mahsulotlari etishtirishning o'rtacha samaradorligini hamda qishloq xo'jaligi oziq-ovqat etishtiruvchilarining daromadini ancha oshirish&quot;&lt;ref name=&quot;:17&quot;/&gt;.“

Maqsad ikkita koʻrsatkichga ega&lt;ref name=&quot;:8&quot;/&gt;:
[[Fayl:Agriculture_value_added_per_worker,_OWID.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Agriculture_value_added_per_worker%2C_OWID.svg/300px-Agriculture_value_added_per_worker%2C_OWID.svg.png|thumb|300x300px| Bir ishchiga toʻgʻri keladigan qishloq xoʻjaligining qoʻshilgan qiymati, 2017-yil&lt;ref name=&quot;:4&quot;/&gt; ]]

* 2.3.1-koʻrsatkich: Dehqonchilik, chorvachilik/oʻrmon xoʻjaligi korxonalari toifalari boʻyicha mehnat birligiga toʻgʻri keladigan mahsulot hajmi.
* 2.3.2-koʻrsatkich: Kichik oziq-ovqat ishlab chiqaruvchilarning jinsi va mahalliy maqomi boʻyicha oʻrtacha daromadi&lt;ref name=&quot;:8&quot;/&gt;.

Kichik ishlab chiqaruvchilar yirik oziq-ovqat ishlab chiqaruvchilarga qaraganda muntazam ravishda kamroq ishlab chiqarish hajmiga ega. Aksariyat mamlakatlarda kichik miqyosdagi oziq-ovqat ishlab chiqaruvchilari yirik oziq-ovqat ishlab chiqaruvchilarning maoshining yarmidan kam miqdorida maosh oladi. Ushbu [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|BRM]] boʻyicha erishilgan yutuqlarni aniqlashga hali erta&lt;ref name=&quot;:9&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=SDG Progress report|url=http://www.fao.org/sdg-progress-report/en/|kirish sanasi=2020-08-30|ish=www.fao.org|til=en}}&lt;/ref&gt;. Birlashgan Millatlar Tashkilotining Iqtisodiy va ijtimoiy masalalar departamentining statistik boʻlimi maʼlumotlariga koʻra, [[Afrika]], [[Osiyo]] va [[Lotin amerikasi|Lotin Amerikasidagi]] barcha oziq-ovqat ishlab chiqaruvchilari orasida kichik ishlab chiqaruvchilarning ulushi 40 % dan 85 % gacha&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;.

Tovarlarning narxi [[Qishloq xoʻjaligi|qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishi]] va bozor talabi oʻrtasidagi muvozanatning muhim koʻrsatkichidir. Bu oziq-ovqatning arzonligi va daromadiga kuchli taʼsir qiladi. Oziq-ovqat narxlari isteʼmolchilarning arzonligi va fermerlar hamda ishlab chiqaruvchilarning daromadlariga taʼsir qiladi. Ayniqsa, daromadi past va o‘rta bo‘lgan mamlakatlarda aholining katta qismi qishloq xo‘jaligida band&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Roser|first1=Max|last2=Ritchie|first2=Hannah|date=2013-10-08|title=Food Prices|url=https://ourworldindata.org/food-prices|journal=Our World in Data}}&lt;/ref&gt;.

Ushbu maqsad Barqaror rivojlanishning 5-maqsadi ([[Gender tengligi]]) bilan bogʻliqdir. ''National Geographic'' maʼlumotlariga koʻra, qishloq xoʻjaligi sohasida erkaklar va ayollar oʻrtasidagi ish haqi farqi oʻrtacha 20-30 % ni tashkil qiladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=2014-03-07|sarlavha=Revealing the Gap Between Men and Women Farmers - National Geographic {{!}} Nat Geo Food|url=https://www.nationalgeographic.com/history/article/140308-international-female-farmers|kirish sanasi=2021-09-11|ish=History|til=en|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210410224310/https://www.nationalgeographic.com/history/article/140308-international-female-farmers|arxivsana=2021-04-10|qaralgan sana=2022-09-29}}&lt;/ref&gt;. Kichik oziq-ovqat ishlab chiqaruvchilarning daromadlari fermerning ayol yoki qayerdan ekanligi taʼsir qilmasa, fermerlar moliyaviy barqarorligini oshirishlari mumkin boʻladi. Moliyaviy jihatdan barqarorroq boʻlish oziq-ovqat unumdorligini ikki baravar oshirishni anglatadi. Gender tafovutini tugatish dunyodagi 870 million [[Och qolish|toʻyib ovqatlanmaydigan]] odamlarning 130 millionini oziqlantirishi mumkin. Qishloq xoʻjaligida gender tengligi nol ochlikka erishishda muhim ahamiyatga ega.

=== 2.4-maqsad: Barqaror oziq-ovqat ishlab chiqarish va barqaror qishloq xoʻjaligi amaliyoti ===
[[Fayl:Mt_Uluguru_and_Sisal_plantations.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2b/Mt_Uluguru_and_Sisal_plantations.jpg/300px-Mt_Uluguru_and_Sisal_plantations.jpg|thumb|300x300px| Tanzaniyaning Morogoro chekkasidagi sisal plantatsiyalari]]
2.4-maqsadning tmazmuni: &quot;2030-yilga kelib barqaror oziq-ovqat ishlab chiqarish tizimlarini taʼminlash hamda hosildorlik va ishlab chiqarishni oshiradigan, ekotizimlarni saqlashga yordam beradigan, iqlim oʻzgarishi, ekstremal ob-havo, [[qurgʻoqchilik]], [[Toshqin|suv toshqini]] va boshqa ofatlarga moslashish salohiyatini kuchaytiruvchi barqaror qishloq xoʻjaligi amaliyotlarini joriy etish, yer va tuproq sifatini bosqichma-bosqich yaxshilash&lt;ref name=&quot;:17&quot;&gt;United Nations (2017) Resolution adopted by the General Assembly on 6 July 2017, [[:File:A RES 71 313 E.pdf|Work of the Statistical Commission pertaining to the 2030 Agenda for Sustainable Development]] ([https://undocs.org/A/RES/71/313 A/RES/71/313])&lt;/ref&gt;.

Ushbu maqsad bitta koʻrsatkichga ega:

* 2.4.1-koʻrsatkich: [[Qishloq xoʻjaligi|Qishloq xoʻjaligining samarali va barqaror qishloq xoʻjaligidagi]] ulushi&lt;ref name=&quot;:8&quot;/&gt;.“

Barqaror qishloq xoʻjaligi 2030-yil kun tartibining markazida. Ushbu koʻrsatkich faqat qishloq xoʻjaligi bilan bogʻliq muammolarni hal qilishga bagʻishlangan.

Agar tuproq yomon va suv yaxshi boshqarilmasa, fermer xoʻjaligi barqaror emas deb hisoblanadi. Biroq, soʻnggi yillarda barqarorlik bundan ancha yuqori ekanligini anglash kuzatildi. Bu iqtisodiy va ijtimoiy jihatlarni, shuningdek, fermerni markazga qoʻyishni oʻz ichiga oladi. Fermer xo‘jaligi iqtisodiy jihatdan yaxshi va tashqi omillarga chidamli bo‘lmasa yoki fermerlar va fermer xo‘jaligida mehnat qilayotgan har bir kishining farovonligi xavf ostida qolsa, uni barqaror deb atash mumkin emas&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=2.4.1 Agricultural sustainability - Sustainable Development Goals - Food and Agriculture Organization of the United Nations|url=http://www.fao.org/sustainable-development-goals/indicators/241/en/|kirish sanasi=2020-08-30|ish=www.fao.org}}&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:Number_of_accessions_of_plant_genetic_resources_secured_in_conservation_facilities.png|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5b/Number_of_accessions_of_plant_genetic_resources_secured_in_conservation_facilities.png/300px-Number_of_accessions_of_plant_genetic_resources_secured_in_conservation_facilities.png|thumb|300x300px| Jahon xaritasi koʻrsatkichi 2.5.1 — Tabiatni muhofaza qilish ob’ektlarida taʼminlangan oʻsimlik genetik resurslariga qoʻshilish soni&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2: Zero Hunger - SDG Tracker|url=https://sdg-tracker.org/zero-hunger|kirish sanasi=2020-08-30|ish=Our World in Data|til=en}}&lt;/ref&gt; ]]

=== 2.5-maqsad: Oziq-ovqat ishlab chiqarishda genetik xilma-xillikni saqlash ===
2.5-maqsadning mazmuni: &quot;2020-yilga kelib urugʻlar, madaniy oʻsimliklar, qishloq xoʻjaligi va xonakilashtirilgan hayvonlar va ular bilan bogʻliq yovvoyi turlarning genetik xilma-xilligini saqlab qolish, shu jumladan milliy, mintaqaviy va xalqaro miqyosda toʻgʻri boshqariladigan va diversifikatsiyalangan urugʻlik va oʻsimliklar banklari orqali hamda ulardan foydalanish imkoniyatini taʼminlash. xalqaro miqyosda kelishilgan holda, genetik resurslardan va ular bilan bogʻliq anʼanaviy bilimlardan foydalanishdan kelib chiqadigan foydalarni adolatli va teng taqsimlash&lt;ref name=&quot;:17&quot;/&gt;.“

U ikkita koʻrsatkichga ega&lt;ref name=&quot;:8&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2 {{!}} Department of Economic and Social Affairs|url=https://sdgs.un.org/goals/goal2|kirish sanasi=2020-08-30|ish=sdgs.un.org}}&lt;/ref&gt;:

* 2.5.1-koʻrsatkich: Oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi uchun oʻrta yoki uzoq muddatli saqlash ob’ektlarida taʼminlangan oʻsimlik va hayvon genetik resurslari soni.
* 2.5.2-koʻrsatkich: Xavf ostida, xavf ostida boʻlmagan yoki yoʻqolib ketish xavfi nomaʼlum darajada boʻlgan mahalliy zotlarning nisbati.

FAOning o‘simliklar genetik resurslari uchun gen banki standartlari ilg‘or ilmiy va texnik tajribalar uchun mezonni belgilovchi tashkilotdir&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Indicator 2.5.1 - E-Handbook on SDG Indicators - UN Statistics Wiki|url=https://unstats.un.org/wiki/display/SDGeHandbook/Indicator+2.5.1|kirish sanasi=2020-08-30|ish=unstats.un.org}}&lt;/ref&gt;.

Biologik xilma-xillik oziq-ovqat xavfsizligi va [[Ovqatlanish nutrisiologiyasi|oziqlanish]] hamda qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishining barqaror oʻsishini taʼminlashning kalitidir.

Yoʻqolib ketgan taqdirda, butun dunyo boʻylab mahalliy zotlarning atigi 1 % dan kamrogʻi zotni qayta tiklashga imkon beradigan yetarli genetik materialga ega. Hayvonlarning genetik resurslarini saqlab qolish borasida hech qanday taraqqiyot yoʻq, hattoki bu resurslarni saqlab qolish boʻyicha harakatlar ham kuzatilmadi. Atrof-muhit va ijtimoiy oʻzgarishlarning tobora tezlashib borishi oʻsimlik va hayvonlarning genetik resurslari xilma-xilligiga tahdid solmoqda&lt;ref name=&quot;:9&quot;/&gt;.

Ushbu maqsad 2030-yilga moʻljallangan koʻplab [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|SDGlardan]] farqli oʻlaroq, 2020-yil uchun belgilangan.
[[Fayl:Proportion_of_local_livestock_breeds_classified_as_being_at_risk_of_extinction,_OWID.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b1/Proportion_of_local_livestock_breeds_classified_as_being_at_risk_of_extinction%2C_OWID.svg/300px-Proportion_of_local_livestock_breeds_classified_as_being_at_risk_of_extinction%2C_OWID.svg.png|thumb|300x300px| 2019-yilda 2.5.2 koʻrsatkich boʻyicha jahon xaritasi — 2019-yilda xavf ostida, xavf ostida boʻlmagan yoki nomaʼlum darajada yoʻqolib ketish xavfi ostida deb tasniflangan mahalliy zotlarning nisbati&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2: Zero Hunger - SDG Tracker|url=https://sdg-tracker.org/zero-hunger|kirish sanasi=2020-08-30|ish=Our World in Data|til=en}}&lt;/ref&gt; ]]
FAO 5.1-maqsad boʻyicha har bir koʻrsatkich boʻyicha erishilgan yutuqlar belgilangan amalga oshirish yilida bajarilishiga ishonch hosil qiladi&lt;ref name=&quot;:02&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=&quot;United Nations (2018) Economic and Social Council, Conference of European Statisticians, Geneva,&quot; (PDF). United Nations, Geneva|url=https://www.unece.org/fileadmin/DAM/stats/documents/ece/ces/2018/CES_39.pdf|kirish sanasi=September 23, 2020|ish=United Nations Economic Commission for Europe}}&lt;/ref&gt;.

=== 2.a-maqsad: Qishloq infratuzilmasi, qishloq xoʻjaligi tadqiqotlari, texnologiya va genbanklarga sarmoya kiritish ===
2.a-maqsad uchun toʻliq sarlavha: „Rivojlanayotgan mamlakatlarda qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarish salohiyatini oshirish uchun qishloq infratuzilmasi, qishloq xoʻjaligi tadqiqotlari va ekspluatatsiyasi xizmatlari, texnologiyalarni rivojlantirish, oʻsimliklar va chorvachilik genbanklari sohasida xalqaro hamkorlikni kengaytirish orqali investitsiyalarni koʻpaytirish, xususan kam rivojlangan mamlakatlar&lt;ref name=&quot;:17&quot;/&gt;.“
[[Fayl:Agriculture_orientation_index_for_government_expenditures,_OWID.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1d/Agriculture_orientation_index_for_government_expenditures%2C_OWID.svg/300px-Agriculture_orientation_index_for_government_expenditures%2C_OWID.svg.png|thumb|300x300px| Davlat xarajatlari uchun qishloq xoʻjaligiga yoʻnaltirilganlik indeksi, 2015-yil&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2: Zero Hunger - SDG Tracker|url=https://sdg-tracker.org/zero-hunger|kirish sanasi=2020-08-30|ish=Our World in Data|til=en}}&lt;/ref&gt; ]]
U ikkita koʻrsatkichga ega&lt;ref name=&quot;:8&quot;/&gt;:

* 2.a.1-koʻrsatkich: Davlat xarajatlarining qishloq xoʻjaligiga yoʻnaltirilganlik indeksi.
* 2.a.2-koʻrsatkich: Qishloq xoʻjaligi sektoriga jami rasmiy oqimlar (rivojlanish boʻyicha rasmiy yordam va boshqa rasmiy oqimlar).

Qishloq xoʻjaligi barqaror rivojlanish uchun vosita boʻlishi mumkin, natijada SGDga erishiladi&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;. Davlat xarajatlari uchun „Qishloq xoʻjaligiga yoʻnaltirilganlik indeksi“ (AOI) qishloq xoʻjaligiga markaziy hukumat hissasi bilan sektorning [[Yalpi ichki mahsulot deflyatori|YaIMga qoʻshgan hissasini taqqoslaydi.]] AOI 1 dan katta boʻlsa, qishloq xoʻjaligi boʻlimi iqtisodiy qiymatiga nisbatan davlat xarajatlarining yuqori ulushini oladi degan maʼnoni anglatadi. 1 dan kichik AOI qishloq xoʻjaligiga nisbatan pastroq yoʻnalishni aks ettiradi&lt;ref name=&quot;:4&quot;/&gt;.

Qishloq xoʻjaligi ishlab chiqaruvchilari duch keladigan yuqori xavf koʻpincha qishloq xoʻjaligi ekinlari yetishmasligi va zararkunandalar, qurgʻoqchilik, suv toshqinlari, infratuzilma buzilishi yoki narxlarning keskin oʻzgarishi natijasida nobud boʻlgan kichik xoʻjaliklarni qoʻllab-quvvatlash uchun qayta taqsimlashda hukumatning aralashuvini talab qiladi.

Oʻta qashshoqlik, toʻyib ovqatlanmaslik va toʻyib ovqatlanmaslik kabi ayanchli siklni buzish uchun qishloq xoʻjaligi iqtisodiyotida oʻsishni tezlashtirish zarur. Iqtisodiy rivojlanish va qishloq xoʻjaligiga davlat investitsiyalari oʻzaro bogʻliqdir. 2017-yildagi ''Barqaror rivojlanish boʻyicha yuqori darajali siyosiy forumda'' SDG 2 ning tematik sharhida taʼkidlanganidek, dunyoning oʻta qashshoqlik va ocharchilikka uchragan qismlarida har bir ishchiga toʻgʻri keladigan qishloq xoʻjaligi kapitali va qishloq xoʻjaligiga yoʻnaltirilgan davlat investitsiyalarining turgʻunligi kuzatilmoqda&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;.

Rivojlanishni moliyalashtirish boʻyicha Addis-Abeba Harakat dasturida ODA (Rivojlanishga rasmiy yordam) va OOFs (Boshqa rasmiy oqimlar) „barqaror rivojlanish dasturlarini moliyalashtirishning tegishli elementi“ sifatida aniq belgilangan. Bu yerda, „Boshqa rasmiy oqimlar (OOF) rasmiy sektor tomonidan ODA sifatida qabul qilish shartlariga javob bermaydigan mamlakatlar va hududlar bilan bitimlar, chunki ular asosan rivojlanishga qaratilgan emas yoki ular minimal grant elementi talabiga javob bermaydi&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=DAC Glossary of Key Terms and Concepts - OECD|url=http://www.oecd.org/dac/dac-glossary.htm|kirish sanasi=2020-08-30|ish=www.oecd.org}}&lt;/ref&gt;.“
[[Fayl:Total_financial_assistance_and_flows_for_agriculture_by_recipient.png|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/da/Total_financial_assistance_and_flows_for_agriculture_by_recipient.png/300px-Total_financial_assistance_and_flows_for_agriculture_by_recipient.png|thumb|300x300px| Jahon xaritasi 2.a.2-koʻrsatkichini oluvchi tomonidan qishloq xoʻjaligi uchun jami moliyaviy yordam va oqimlar&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2: Zero Hunger - SDG Tracker|url=https://sdg-tracker.org/zero-hunger|kirish sanasi=2020-08-30|ish=Our World in Data|til=en}}&lt;/ref&gt;]]
[[Iqtisodiyotning birlamchi sektori|Qishloq xoʻjaligi sektori]] bir qator ekologik muammolarga duch kelmoqda, jumladan iqlimning oʻzgarishi, suv tanqisligi, davolashga chidamli vabolar va tabiiy ofatlar sonining ortishi. Aholining oʻsishi va isteʼmolchilarning xohish-istaklarining oʻzgarishi natijasida oziq-ovqatga boʻlgan talab ortib bormoqda. Qiyinchiliklar va talablar dunyoning koʻplab qismlarida oziq-ovqat xavfsizligi uchun muhim tahdid va xavflarga aylanishi mumkin. [[COVID-19 pandemiyasi]] odamlar va mahsulotlarning harakatchanligini cheklash, savdo va global qiymat zanjirlarini buzish orqali ushbu xavflarni yomonlashtirishi mumkin. Qulflash paytida odamlar, mahsulotlar va global qiymat zanjirlari cheklangan harakatga ega edi. Bu muayyan oziq-ovqat mahsulotlarining tanqisligiga va oziq-ovqat narxining oshishiga olib kelishi mumkin&lt;ref&gt;FAO. 2017. The future of food and agriculture — trends and challenges. Rome.&lt;/ref&gt;.

=== 2.b-maqsad: Qishloq xoʻjaligi savdosi cheklovlari, bozor buzilishi va eksport subsidiyalarining oldini olish ===
2.b-maqsad uchun toʻliq sarlavha: „Jahon qishloq xoʻjaligi bozorlaridagi savdo cheklovlari va buzilishlarni tuzatish va oldini olish, shu jumladan qishloq xoʻjaligi eksportini subsidiyalashning barcha shakllarini parallel ravishda yoʻq qilish va Dohani rivojlantirish vakolatiga muvofiq barcha ekvivalent taʼsirga ega eksport choralari&lt;ref name=&quot;:17&quot;/&gt;.“

2.b-maqsad. ikkita koʻrsatkichga ega:

* 2.b.1-ko‘rsatkich: Ishlab chiqaruvchini qo‘llab-quvvatlash smetasi&lt;ref name=&quot;:8&quot;/&gt;.&quot; Ishlab chiqaruvchilarni qo‘llab-quvvatlash smetasi (PSE) — „ishlab chiqaruvchilar va soliq to‘lovchilar tomonidan qishloq xo‘jaligi ishlab chiqaruvchilarini qo‘llab-quvvatlash uchun yalpi o‘tkazmalarning yillik pul qiymatining ko‘rsatkichi bo‘lib, ularning tabiati, maqsadlari yoki fermer xo‘jaligiga taʼsiridan qatʼi nazar, fermer xo‘jaligi darajasida o‘lchanadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=OECD Glossary of Statistical Terms - Producer Support Estimate (PSE) Definition|url=https://stats.oecd.org/glossary/detail.asp?ID=2150|kirish sanasi=2020-08-30|ish=stats.oecd.org|qaralgan sana=2022-09-29|arxivsana=2020-09-22|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200922114517/https://stats.oecd.org/glossary/detail.asp?ID=2150}}&lt;/ref&gt;.“
* 2.b.2-ko‘rsatkich: Qishloq xo‘jaligi eksportini subsidiyalash&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;.&quot; Eksport subsidiyalari „eksport qiluvchining jahon bozoridagi ulushini boshqalar hisobiga oshiradi, jahon bozoridagi narxlarni pasaytirishga moyil bo‘ladi va ularni yanada beqaror holga keltirishi mumkin, chunki eksport subsidiyalari darajasi bo‘yicha qarorlar oldindan aytib bo‘lmaydigan darajada o‘zgarishi mumkin&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Multilateral Trade Negotiations on Agriculture: A Resource Manual - Agreement on Agriculture - Export Subsidies|url=http://www.fao.org/3/x7353e/X7353e03.htm|kirish sanasi=2020-08-30|ish=www.fao.org}}&lt;/ref&gt;.“

2015-yil dekabr oyida Nayrobida boʻlib oʻtgan 10-Vazirlar konferentsiyasida [[Jahon savdo tashkiloti]] qishloq xoʻjaligi tovarlari uchun eksport subsidiyalarini, jumladan, eksport kreditlari, eksport kreditlari kafolatlari yoki qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini sugʻurtalash dasturlarini bekor qilishga qaror qildi&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;. Doha raundi JSTga aʼzo davlatlar oʻrtasidagi savdo muzokaralarining soʻnggi bosqichidir. U xalqaro savdo tizimining asosiy islohotlariga erishish va savdo toʻsiqlarini kamaytirish va qayta koʻrib chiqilgan savdo qoidalarini joriy etishga qaratilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=WTO {{!}} The Doha Round|url=https://www.wto.org/english/tratop_e/dda_e/dda_e.htm|kirish sanasi=2020-08-30|ish=www.wto.org}}&lt;/ref&gt;.

=== 2.c-maqsad: Barqaror oziq-ovqat tovar bozorlarini va axborotdan oʻz vaqtida foydalanishni taʼminlash ===
2.c-maqsad ning toʻliq sarlavhasi: „oziq-ovqat tovarlari bozorlari va ularning hosilalari toʻgʻri ishlashini taʼminlash boʻyicha chora-tadbirlarni qabul qilish hamda oziq-ovqat narxlarining keskin oʻzgaruvchanligini cheklashga yordam berish maqsadida bozor maʼlumotlariga, jumladan, oziq-ovqat zaxiralari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarga oʻz vaqtida kirishni osonlashtirish&lt;ref name=&quot;:17&quot;/&gt;.“

Ushbu maqsad bitta koʻrsatkichga ega: 2.c.1 koʻrsatkichi oziq-ovqat narxlari anomaliyalari koʻrsatkichidir&lt;ref name=&quot;:8&quot;/&gt;.

Oziq-ovqat narxlari anomaliyalari mahalliy oziq-ovqat narxlari oʻzgaruvchanlik indeksi yordamida oʻlchanadi. Mahalliy oziq-ovqat narxlarining oʻzgaruvchanlik indeksi vaqt oʻtishi bilan ichki oziq-ovqat narxlarining oʻzgarishini oʻlchaydi, bu isteʼmol yoki bozor narxlariga asoslangan tovarlar savatining oʻrtacha vazni sifatida oʻlchanadi. Yuqori qiymatlar oziq-ovqat narxlarining yuqori oʻzgaruvchanligini koʻrsatadi&lt;ref name=&quot;:4&quot;/&gt;. Oziq-ovqat narxlarining keskin oʻzgarishi qishloq xoʻjaligi bozorlariga, oziq-ovqat xavfsizligi va turmush tarziga, ayniqsa, eng zaif odamlarning hayotiga tahdid soladi&lt;ref name=&quot;:9&quot;/&gt;.

G20 Qishloq xoʻjaligi bozori axborot tizimi (AMIS) bozor narxlari boʻyicha muntazam yangilanishlarni taklif qiladi.

=== Kastodiya agentliklari ===
Kastodian agentliklari koʻrsatkichlarning borishini monitoring qilish uchun javobgardir&lt;ref name=&quot;:12&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=&quot;United Nations (2018) Economic and Social Council, Conference of European Statisticians, Geneva,&quot; (PDF). United Nations, Geneva|url=https://www.unece.org/fileadmin/DAM/stats/documents/ece/ces/2018/CES_39.pdf|kirish sanasi=September 23, 2020|ish=United Nations Economic Commission for Europe}}&lt;/ref&gt;:

* 2.1, 2.3 va 2.5-maqsadlar ostidagi barcha koʻrsatkichlar va 2.a.1 va 2.c.1 koʻrsatkichlari uchun: [[Birlashgan millatlar tashkilotining oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti|Birlashgan Millatlar Tashkilotining Oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti]] (FAO)
* 2.2.1- va 2.2.2-koʻrsatkichlari: [[Birlashgan millatlar tashkilotining bolalar jamgʻarmasi|Birlashgan Millatlar Tashkilotining Bolalar jamgʻarmasi]] (UNICEF), [[Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti|Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti]] (VOZ)
* 2.2.3-koʻrsatkich: [[Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti|Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti]] (VOZ)
* 2.3- va 2.5-maqsadlar ostidagi barcha koʻrsatkichlar va 2.a.1- va 2.c.1-koʻrsatkichlari boʻyicha: [[Birlashgan millatlar tashkilotining oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti|Oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti]] (FAO)
* 2.4.1-koʻrsatkich: Birlashgan Millatlar Tashkilotining Atrof-muhit boʻyicha dasturi (UNEP) va [[Birlashgan millatlar tashkilotining oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti|Oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti]] (FAO)
* 2.a.2-koʻrsatkich: [[Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti]] (OECD)
* 2.b.1-koʻrsatkich: Birlashgan Millatlar Tashkilotining Jahon sayyohlik tashkiloti (UNWTO)

== Indekslar ==

=== Global ochlik indeksi (GHI) ===
[[Fayl:Comparing_GHI_Scores_by_Region_1990_-_2011.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/61/Comparing_GHI_Scores_by_Region_1990_-_2011.jpg/220px-Comparing_GHI_Scores_by_Region_1990_-_2011.jpg|right|thumb| 1990 — 2011 yillardagi mintaqalar boʻyicha GHI ballarini solishtirish]]
Global ochlik indeksi (GHI) global, [[Mintaqa|mintaqaviy]] va milliy darajada ochlikni oʻlchash va kuzatish uchun moʻljallangan vositadir.

Har yili GHI ballari ochlikka qarshi kurashda muvaffaqiyat va muvaffaqiyatsizliklarni kuzatish uchun hisoblab chiqiladi. GHI ochlikka qarshi kurash haqida xabardorlik va tushunchani oshirish uchun moʻljallangan. Bu mamlakatlar va mintaqalar oʻrtasidagi ochlik darajasini solishtirish imkonini beradi. U dunyoning ochlik darajasi eng yuqori boʻlgan va ochlikni bartaraf etish uchun qoʻshimcha harakatlar zarur boʻlgan hududlariga eʼtibor qaratadi.

=== FAO oziq-ovqat narxlari indeksi (FFPI) ===
FAO oziq-ovqat narxlari indeksi (FFPI) oziq-ovqat tovarlari savatchasi xalqaro narxlarining oylik oʻzgarishini koʻrsatadigan koʻrsatkichdir&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=FAO Food Price Index - World Food Situation - Food and Agriculture Organization of the United Nations|url=http://www.fao.org/worldfoodsituation/foodpricesindex/en/#:~:text=The%20FAO%20Food%20Price%20Index,the%20groups%20over%202014-2016.|kirish sanasi=2020-08-30|ish=www.fao.org}}&lt;/ref&gt;. Oziq-ovqat mahsulotlari narxlarining monitoringi ommaviy axborot vositalari, jumladan, oziq-ovqat narxlari indeksi (FAO-FPI) tomonidan amalga oshiriladi: har oy narxlarni monitoring qilish, tendensiyalarni Food Outlook nashri tomonidan yiliga ikki marta tahlil qilish; oziq-ovqat importi toʻgʻrisidagi hisobotlar har chorakda „Crop Prospects and Food Situation“ nashri va har chorakda WFP Global Market Monitor: 70 ga yaqin mamlakatlarda asosiy tovar narxlari tendensiyalari toʻgʻrisidagi hisobot va har oy mamlakatga oid bozor byulletenlari tomonidan taqdim etiladi.

GIEWS Oziq-ovqat narxlari monitoringi va tahlili (FPMA) global darajada asosiy oziq-ovqat mahsulotlarining ichki narxlari tendensiyalarini tahlil qiladi va oziq-ovqat bozoridagi soʻnggi siyosat oʻzgarishlarini, shuningdek, oziq-ovqat xavfsizligiga salbiy taʼsir koʻrsatishi mumkin boʻlgan mamlakat darajasida oziq-ovqat narxlarining juda yuqori boʻlishi haqida erta ogohlantirishlarni taqdim etadi&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;.

== Umumiy taraqqiyot va qiyinchiliklar ==
[[Fayl:Kolkata_Police_North_traffic_guard_distributing_food_among_poor_08.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e3/Kolkata_Police_North_traffic_guard_distributing_food_among_poor_08.jpg/300px-Kolkata_Police_North_traffic_guard_distributing_food_among_poor_08.jpg|thumb|300x300px| Kolkata politsiyasining shimoliy yoʻl qoʻriqchisi Hindistonning Kolkata shahrida Korona inqirozi paytida kambagʻallarga oziq-ovqat tarqatmoqda]]

Taraqqiyotga qaramay, tadqiqotlar shuni koʻrsatadiki, dunyo boʻylab 790 milliondan ortiq odam hali ham ochlikdan aziyat chekmoqda. Oxirgi 15 yil ichida ochlikka qarshi kurashda katta yutuqlarga erishildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2: End hunger, achieve food security and improved nutrition and promote sustainable agriculture — SDG Indicators|url=https://unstats.un.org/sdgs/report/2016/goal-02/|kirish sanasi=2020-08-30|ish=unstats.un.org}}&lt;/ref&gt;. 2017''-yilda Oliy darajadagi siyosiy forumda'' „ SDG 2ga erishish yo‘lidagi taraqqiyotni tezlashtirish: Milliy amalga oshirishdan saboqlar“ mavzusidagi yordamchi tadbir davomida bir qator tavsiyalar va chora-tadbirlar muhokama qilindi. Fransiyaning BMT missiyasi, Ochlikka qarshi harakat, Bolalarni asrang va Global fuqaro kabi manfaatdor tomonlar suhbatni boshqaradi. 2030-yilga kelib Afrika qitʼasida [[Och qolish|to‘yib ovqatlanmaslikning]] barham topishi dargumon&lt;ref name=&quot;:10&quot;/&gt;.

[[Barqaror rivojlanish maqsadlari|SDG 2]] sari olgʻa siljish uchun dunyo siyosiy iroda va davlat egaligini shakllantirishi kerak. Shuningdek, u siyosiy rahbarlar tomonidan yaxshi tushunilishiga ishonch hosil qilish va [[gender tengsizligi]], geografik tengsizlik va mutlaq qashshoqlikni hal qilish uchun ovqatlanish haqidagi fikrni yaxshilashi kerak. Shuningdek, u sub-milliy darajada ishlash, oziqlanishni moliyalashtirishni koʻpaytirish va hayotning dastlabki 1000 kuniga moʻljallanganligini taʼminlash va toʻyib ovqatlanmaslikning bevosita sabablarini hal qiladigan harakatlardan tashqariga chiqish va kam ovqatlanish sabablarini koʻrib chiqish kabi aniq harakatlarni talab qiladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=2018 Global Nutrition Report by UNICEF|url=https://www.unicef.org/press-releases/2018-global-nutrition-report-reveals-malnutrition-unacceptably-high-and-affects|kirish sanasi=September 23, 2020|ish=United Nations International Children's Emergency Fund}}&lt;/ref&gt;.

2019-yilgi dunyo ochligi haqidagi maʼlumotlar WFP ochlik xaritasida koʻrsatilgan&lt;ref&gt;WFP (2019) [https://docs.wfp.org/api/documents/WFP-0000108355/download/?_ga=2.32448574.1022424297.1600957894-1109941975.1600957894 Hunger map 2019] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220416082748/https://docs.wfp.org/api/documents/WFP-0000108355/download/?_ga=2.32448574.1022424297.1600957894-1109941975.1600957894 |date=2022-04-16 }}, World Food Program.&lt;/ref&gt;.

SDG 2 maqsadlari qiymat zanjirlari va oziq-ovqat tizimlarining ahamiyatini eʼtiborsiz qoldiradi. SDG 2 maqsadlari orasida mikroelementlar va makroelementlarning yetishmasligi bor, lekin ortiqcha isteʼmol qilish yoki tuz, yogʻ va shakarga boy oziq-ovqatlarni isteʼmol qilish, bunday parhezlar bilan bogʻliq sogʻliq muammolarini eʼtiborsiz qoldirmaslik; SDG 2 maqsadlari kichik fermerlar uchun qishloq xoʻjaligi mahsuldorligi va daromadlarini ikki baravar oshirishni taklif qiladi, lekin bundan tashqari, yirik fermerlar dehqonchilikdan nisbatan past daromad olishlari mumkinligiga eʼtibor bermaslik; U barqaror qishloq xoʻjaligini aniq nimadan iboratligini aniqlamasdan barqaror qishloq xoʻjaligini chaqiradi. Hozirda SDG monitoringi uchun foydalaniladigan koʻpgina koʻrsatkichlar SDGlar uchun maxsus ishlab chiqilmagan, shuning uchun SDG monitoringi uchun zarur boʻlgan maʼlumotlar har doim ham mavjud emas va SDGning oʻzaro bogʻliqligini aks ettirish uchun mos kelmaydi. Oziq-ovqat ishlab chiqarishdan tortib barcha darajalarda isteʼmol qilishgacha boʻlgan bogʻliq yoki muvofiqlashtirilgan harakatlarning yoʻqligi SDG 2 boʻyicha taraqqiyotga toʻsqinlik qilmoqda&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Veldhuizena|first1=Linda JL|last2=Gillera|first2=Ken E.|last3=Oosterveerb|first3=Peter|last4=Brouwerc|first4=Inge D.|last5=Janssend|first5=Sander|last6=van Zantene|first6=Hannah HE.|last7=Slingerlanda|first7=M.A.|title=The Missing Middle: Connected action on agriculture and nutrition across global, national and local levels to achieve Sustainable Development Goal 2|journal=Global Food Security|date=2020|volume=24|page=100336|doi=10.1016/j.gfs.2019.100336|url=https://resolver-scholarsportal-info.myaccess.library.utoronto.ca/resolve/22119124/v24icomplete/nfp_tmmcaotasdg2.xml}}&lt;/ref&gt;.

2021-yilda SDG 2 ning oziq-ovqat xavfsizligi aspektlarini birinchi koʻrib chiqish Melaneziyada oʻtkazildi. Koʻrib chiqish va tadqiqot natijalari shuni koʻrsatadiki, Tinch okeanining rivojlanayotgan kichik orol davlatlari (PSIDS) [[Yogʻ bosish|semirish]], [[Och qolish|toʻyib ovqatlanmaslik]] va iqlim oʻzgarishi uchligining „global sindromi“ bilan duch kelmoqda. SDG 2 boʻyning oʻsishi va isrofgarligini kamaytirishda muvaffaqiyatga erishgan boʻlsa-da, yuqumli boʻlmagan kasalliklarning koʻpayishini bartaraf etish va PSIDSda oziq-ovqat xavfsizligiga erishish uchun hali ham katta saʼy-harakatlar talab etiladi. Melaneziyaliklar misolida, anʼanaviy ovqatlanishdan ovqatlanishga oʻtish global toʻyib ovqatlanmaslikni tezlashtirmoqda, haddan tashqari tez [[urbanizatsiya]], turmush tarzi oʻzgarishi, import qilinadigan oziq-ovqat va oʻrmonlarning kesilishi anʼanaviy qishloq xoʻjaligi biologik xilma-xilligini va oziq-ovqat tizimlari haqidagi bilimlarni yoʻq qilmoqda. Sharh shuni koʻrsatadiki, SDG 2 ning kelajakdagi strategiyalari qishloq xoʻjaligi, ovqatlanish va sogʻliqni saqlash oʻrtasidagi bogʻliqlikni rivojlantirishga qaratilgan boʻlishi kerak&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Vogliano|first1=Chiris|last2=Murray|first2=Linda|last3=Coad|first3=Jane|last4=Wham|first4=Caril|last5=Maelaua|first5=Josephine|last6=Kafa|first6=Rosemary|last7=Burlingame|first7=Barbara|date=2021|title=Progress towards SDG 2: Zero hunger in melanesia – A state of data scoping review|journal=Global Food Security|volume=29|page=100519|url=https://resolver-scholarsportal-info.myaccess.library.utoronto.ca/resolve/22119124/v29icomplete/nfp_pts2zhasodsr.xml|language=en|doi=10.1016/j.gfs.2021.100519}}&lt;/ref&gt;.

=== COVID-19 pandemiyasining taʼsiri ===
SDG 2 ga erishish bir qator omillar bilan xavf ostida qoldi, ularning eng jiddiylari 2019, 2020 va 2021-yillarda sodir boʻlgan; [[Sharqiy Afrika|Sharqiy Afrikada]] misli koʻrilmagan 2019-2021 chigirtkalar va 2020 global [[COVID-19 pandemiyasi]] bilan. [[Birlashgan millatlar tashkilotining oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti|Oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti (FAO)]] oziq-ovqat xavfsizligi, oziq-ovqat taʼminotidagi uzilishlar va daromadlar tendensiyalari „bolalar toʻyib ovqatlanmaslik xavfini oshirishga yordam beradi, chunki oziq-ovqat xavfsizligi dietaning sifatiga, jumladan, bolalar va ayollarning ovqatlanish sifatiga taʼsir qiladi&lt;ref name=&quot;:11&quot;/&gt;.“

COVID-19 pandemiyasi va blokirovkasi qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishiga katta bosim oʻtkazdi, global qiymat va taʼminot zanjirini buzdi. Keyinchalik, bu toʻyib ovqatlanmaslik va uy xoʻjaliklarining yetarli darajada oziq-ovqat bilan taʼminlanmasligi muammolarini keltirib chiqaradi, ularning eng kambagʻallari jiddiy zarar koʻradi&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Gulseven|first1=Osman|last2=Al Harmoodi|first2=Fatima|last3=Al Falasi|first3=Majid|last4=ALshomali|first4=Ibrahim|date=2020|title=How the COVID-19 Pandemic Will Affect the UN Sustainable Development Goals?|url=https://www.ssrn.com/abstract=3592933|journal=SSRN Electronic Journal|language=en|doi=10.2139/ssrn.3592933|issn=1556-5068}}&lt;/ref&gt;. Bu 2020-yilda 132 milliondan ortiq odamning toʻyib ovqatlanmaslikdan aziyat chekishiga sabab boʻldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=2020-08-27|sarlavha=UN/DESA Policy Brief #81: Impact of COVID-19 on SDG progress: a statistical perspective {{!}} Department of Economic and Social Affairs|url=https://www.un.org/development/desa/dpad/publication/un-desa-policy-brief-81-impact-of-covid-19-on-sdg-progress-a-statistical-perspective/|kirish sanasi=2020-09-24|ish=www.un.org|til=en-US}}&lt;/ref&gt;. Yaqinda oʻtkazilgan tadqiqotlarga koʻra, COVID-19 pandemiyasi tufayli besh yoshgacha boʻlgan bolalar oʻrtasida oʻrtacha yoki ogʻir isrofgarchilikning tarqalishi 14 % ga oshishi mumkin&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=The lancet|first1=Impacts of covid-19|title=Impacts of covid 19 on childhood malnutrition and nutrition related mortality|journal=The Lancet|year=2020|volume=396|issue=10250|pages=519–521|doi=10.1016/S0140-6736(20)31647-0|pmid=32730743|pmc=7384798}}&lt;/ref&gt;.

'''Qishloq xoʻjaligi materiallarini yetkazib berish''': Covid-19 paytida transport toʻsib qoʻyilgan va qishloq xoʻjaligi materiallarini yetkazib berish juda qattiq edi. Barcha darajadagi qishloq xoʻjaligi boʻlimlari quyi oqimdagi qishloq xoʻjaligi materiallarini normal tashishni taʼminlash uchun ketma-ket bir qator siyosatlarni ishlab chiqdilar.

'''Pandemiya olib kelgan yangi muammolar''': yangi koronavirus pnevmoniya epidemiyasi butun dunyo boʻylab tarqaldi va xalqaro don bozoriga zarar olib keldi&lt;ref&gt;Agricultural Supply Chains during the COVID-19 Lockdown: A study of market arrivals of seven key food commodities in India — IDEAs. (2020, April 22). Retrieved December 17, 2021, from Networkideas.org website: https://www.networkideas.org/featured-themes/2020/04/agricultural-supply-chains-during-the-covid-19-lock-down-a-study-of-market-arrivals-of-seven-key-food-commodities-in-india/ {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220208070532/https://www.networkideas.org/featured-themes/2020/04/agricultural-supply-chains-during-the-covid-19-lock-down-a-study-of-market-arrivals-of-seven-key-food-commodities-in-india/ |date=2022-02-08 }}&lt;/ref&gt;. 2019-yil dekabr oyidan beri oziq-ovqat narxi xalqaro bozorda eng yuqori darajaga yetdi. FAO tomonidan 2020-yil yanvar oyida eʼlon qilingan oziq-ovqat narxlari indeksi har oyda 2,8 foizga oshib, 2018-yil mayidan beri eng yuqori koʻrsatkichga yetdi&lt;ref&gt;Pu, M., &amp; Zhong, Y. (2020). Rising concerns over agricultural production as COVID-19 spreads: Lessons from China. Global Food Security, 26, 100409. https://doi.org/10.1016/j.gfs.2020.100409&lt;/ref&gt;. Turli xil favqulodda vaziyatlar va tabiiy ofatlar natijasida yuzaga kelgan don inqirozini bartaraf etish uchun bizga don zaxirasini tartibga soluvchi mustahkam tizim va favqulodda vaziyatlarni boshqarish mexanizmi kerak&lt;ref&gt;Rivera-Ferre, M. G., López-i-Gelats, F., Ravera, F., Oteros-Rozas, E., di Masso, M., Binimelis, R., &amp; El Bilali, H. (2021). The two-way relationship between food systems and the COVID19 pandemic: causes and consequences. Agricultural Systems, 191, 103134. https://doi.org/10.1016/j.agsy.2021.103134.&lt;/ref&gt;.

Qishloq xoʻjaligi razvedkasining rivojlanishiga Covid-19 sabab boʻldi. Covid-19 don ekish va qayta ishlash sanoatiga keltirgan eng muhim qiyinchilik — bu ishchi kuchi yetishmasligi. Boshqa tomondan, avtomatlashtirilgan ishlab chiqarish va [[Sunʼiy ong|sunʼiy intellekt]] texnologiyalariga ega fermerlar ushbu pandemiyada koʻproq ustunlikka ega va favqulodda vaziyatlarga javob berish qobiliyatiga ega. Kelajakda aqlli qishloq xoʻjaligi oʻsib borayotgan tendensiyaga aylanadi.

=== Yangi texnologiyalar ===
SDG 2ning „Nol ochlik“ maqsadiga erishish bo‘yicha ortib borayotgan muammoni hal qilish uchun qishloq xo‘jaligi mahsuldorligini oshirish va iqlim o‘zgarishi muammolarini hal qilish uchun joriy etilishi mumkin bo‘lgan baʼzi yangi texnologiyalar bo‘yicha yangi tadqiqotlar paydo bo‘ldi. [[Iqlim o'zgarishi|Iqlim oʻzgarishi]], ayniqsa, yaqin oʻn yilliklarda ochlikning taxminiy qisqarishini sekinlashtirishda davom etishi va 2030-yilga kelib, ochlik xavfi ostida boʻlgan odamlar sonini 16 milliondan oshib ketishi mumkin&lt;ref name=&quot;:15&quot;&gt;{{Cite journal|last=Mason-D'Croz|first1=Daniel|last2=Sulser|first2=Timothy B.|last3=Wiebe|first3=Keith|last4=Rosegrant|first4=Mark W.|last5=Lowder|first5=Sarah K.|last6=Nin-Pratt|first6=Alejandro|last7=Willenbockel|first7=Dirk|last8=Robinson|first8=Sherman|last9=Zhu|first9=Tingju|date=2019-04-01|title=Agricultural investments and hunger in Africa modeling potential contributions to SDG2 – Zero Hunger|journal=World Development|language=en|volume=116|pages=38–53|doi=10.1016/j.worlddev.2018.12.006|issn=0305-750X|pmc=6358118|pmid=30944503}}&lt;/ref&gt;. Iqlim oʻzgarishining salbiy oqibatlarini yumshatish uchun qishloq xoʻjaligi samaradorligini oshirish uchun qishloq xoʻjaligi texnologiyasiga investitsiyalarni koʻpaytirish talab etiladi. Bundan tashqari, qishloq xoʻjaligi [[Tadqiqot va texnologik ishlanmalar|ilmiy-tadqiqot]] ishlarining ortishi Afrikadagi 55 million kishi orasida ochlik tarqalishini kamaytiradi&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;. Qishloq xoʻjaligini intensivlashtirish zarur boʻlganda, dehqonchilikning uglerod izini minimallashtirish bilan birga umumiy hosildorlikni oshirish uchun kapital texnologiyalarga investitsiyalarni koʻpaytirish talab etiladi&lt;ref name=&quot;:16&quot;&gt;{{Cite journal|last=Giller|first1=Ken E.|last2=Delaune|first2=Thomas|last3=Silva|first3=João Vasco|last4=Descheemaeker|first4=Katrien|last5=van de Ven|first5=Gerrie|last6=Schut|first6=Antonius G.T.|last7=van Wijk|first7=Mark|last8=Hammond|first8=James|last9=Hochman|first9=Zvi|date=2021-10-01|title=The future of farming: Who will produce our food?|url=https://doi.org/10.1007/s12571-021-01184-6|journal=Food Security|language=en|volume=13|issue=5|pages=1073–1099|doi=10.1007/s12571-021-01184-6|issn=1876-4525}}&lt;/ref&gt;. Robotlar va [[Qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash|mexanizatsiya]] kabi ilgʻor texnologiyalar koʻplab iqtisodiy manfaatlardan biridir&lt;ref name=&quot;:16&quot; /&gt;. Shu bilan birga, quyidagi fikrlarga eʼtibor bering: 1. Suv samaradorligi — suvni tejash va ifloslantirish. 2. Barqaror materiallarga oʻting. Yangi texnologiyalarga investitsiyalarning koʻpayishi iqlim oʻzgarishi bilan bogʻliq muammolarni hal qilishga va SDG 2 maqsadiga erishishga sezilarli taʼsir koʻrsatadi.

Tuproqning kimyoviy va fizik sifatlarini yaxshilash uchun uglerodli aqlli texnologiyalardan foydalanish tavsiya etilgan, bu esa ISQ emissiyasini kamaytirishga va ekinlar hosildorligini oshirishga yordam beradi&lt;ref name=&quot;:18&quot;&gt;{{Cite journal|last=Yeboah|first1=Stephen|last2=Owusu Danquah|first2=Eric|last3=Oteng-Darko|first3=Patricia|last4=Agyeman|first4=Kennedy|last5=Tetteh|first5=Erasmus Narteh|date=2021-08-26|title=Carbon Smart Strategies for Enhanced Food System Resilience Under a Changing Climate|journal=Frontiers in Sustainable Food Systems|volume=5|pages=715814|doi=10.3389/fsufs.2021.715814|issn=2571-581X}}&lt;/ref&gt;. Oʻsimlik qoldiqlarini saqlash, yerga [[Yerni ishlash|ishlov berish]], agrooʻrmon xoʻjaligi, yerdan foydalanishni boshqarish tizimlari, [[bioyoqilgʻi]] va ozuqaviy moddalarni kompleks boshqarish tavsiya etilgan Carbon Smart Technologies qatoriga kiradi&lt;ref name=&quot;:18&quot; /&gt;. SDG 2ni qoʻllab-quvvatlash uchun AQShda joylashgan masofadan turib zondlash tasvirlari ham koʻrib chiqildi. Kichik sutemizuvchilarning koʻpayishi ekinlarni etishtirish uchun xavf tugʻdirar ekan, texnologiya ekotizimda muvozanat yaratishga intiladi&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Ezzy|first1=Haitham|last2=Charter|first2=Motti|last3=Bonfante|first3=Antonello|last4=Brook|first4=Anna|date=January 2021|title=How the Small Object Detection via Machine Learning and UAS-Based Remote-Sensing Imagery Can Support the Achievement of SDG2: A Case Study of Vole Burrows|journal=Remote Sensing|language=en|volume=13|issue=16|pages=3191|doi=10.3390/rs13163191|bibcode=2021RemS...13.3191E}}&lt;/ref&gt;. Natijada, [[Uchuvchisiz uchish apparati|uchuvchisiz havo tizimlari]] (UAS) kabi yangi yutuqlar masofadan zondlashning tijorat va ilmiy qoʻllanilishiga sezilarli taʼsir koʻrsatadi. Klasterli muntazam intervalli qisqa palindromik takrorlanishlar bilan bogʻliq oqsil (CRSPR-Cas) texnologiyasidan foydalanish boʻyicha tadqiqotlar ham oʻtkazildi. U oziq-ovqat ekinlarini yaxshilash va global ochlikni yoʻq qilishga yordam berish uchun kelajakdagi ekinlarni rivojlantirishga yordam berish uchun ishlatilishi mumkin&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Ahmad|first1=Shakeel|last2=Tang|first2=Liqun|last3=Shahzad|first3=Rahil|last4=Mawia|first4=Amos Musyoki|last5=Rao|first5=Gundra Sivakrishna|last6=Jamil|first6=Shakra|last7=Wei|first7=Chen|last8=Sheng|first8=Zhonghua|last9=Shao|first9=Gaoneng|date=2021-08-04|title=CRISPR-Based Crop Improvements: A Way Forward to Achieve Zero Hunger|url=https://doi.org/10.1021/acs.jafc.1c02653|journal=Journal of Agricultural and Food Chemistry|volume=69|issue=30|pages=8307–8323|doi=10.1021/acs.jafc.1c02653|pmid=34288688|issn=0021-8561}}&lt;/ref&gt;.

Qishloq xoʻjaligining atrof-muhitga taʼsirini kamaytirish uchun yangi qishloq xoʻjaligi texnologiyalari barqarorlikni yaxshilashi juda muhimdir. Iqlim oʻzgarishi bilan bogʻliq tobora kuchayib borayotgan muammolarni hal qilish uchun yangi texnologiya SDG 2 ning nol ochlik maqsadiga erishishga yordam beradigan barqaror echimlarni taqdim eta olishi kerak.
[[Fayl:Table_of_soil_processes,_attributes,_and_indicators_improved_by_perennial_crops.png|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e4/Table_of_soil_processes%2C_attributes%2C_and_indicators_improved_by_perennial_crops.png/220px-Table_of_soil_processes%2C_attributes%2C_and_indicators_improved_by_perennial_crops.png|thumb| Koʻp yillik ekinlar tomonidan yaxshilangan tuproq jarayonlari, atributlari va koʻrsatkichlari jadvali.]]

=== Yillik qishloq xoʻjaligiga oʻtish ===
Oziq-ovqat ishlab chiqarishni koʻpaytirish boʻyicha olib borilayotgan saʼy-harakatlar jahon tuproq resurslariga katta tanglik keltirdi. Tuproqqa ishlov berish, yil davomida uzluksiz oʻsimliklar qoplamining yoʻqligi, uzluksiz chuqur ildiz tizimining yoʻqligi va ekinlarning funktsional xilma-xilligi, shuningdek, ozuqa moddalarining yetarli boʻlmagan byudjeti tuproqning degradatsiyasiga olib keldi&lt;ref name=&quot;:14&quot;&gt;{{Cite journal|last=Mosier|first1=Samantha|last2=Córdova|first2=S. Carolina|last3=Robertson|first3=G. Philip|date=2021-10-11|title=Restoring Soil Fertility on Degraded Lands to Meet Food, Fuel, and Climate Security Needs via Perennialization|journal=Frontiers in Sustainable Food Systems|volume=5|pages=706142|doi=10.3389/fsufs.2021.706142|issn=2571-581X}}&lt;/ref&gt;. Yuqori mahsuldor oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarishni qoʻllab-quvvatlash uchun qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishi uchun degradatsiyaga uchragan yerlardan foydalaniladi, bu turdagi yerlardan foydalanish boshqaruv tadbirlarini tobora koʻpaytiradi. Qoʻllaniladigan boshqaruv choralari koʻpincha tuproqdagi uglerod (C), azot (N) va fosfor § yoʻqotilishini oshirish orqali yerning degradatsiyasini kuchaytiradi&lt;ref name=&quot;:14&quot; /&gt;. Ko‘p yillik ekinlar va yem-xashaklardan uzoq davrlarda foydalanish dunyo aholisini oziqlantirish uchun zarur bo‘lgan hozirgi va kelajakdagi ekinlar hosildorligini saqlashning muhim strategiyasi sifatida qaraladi&lt;ref name=&quot;:14&quot; /&gt;.

Koʻp yillik oʻstirish tuproq unumdorligini tiklash, tuproq uglerodini ajratish, azot (N) mavjudligi va fosforni § ushlab turishga yordam beradi, bularning barchasi ekologik oziq moddalarni boshqarishning muhim qismlaridir&lt;ref name=&quot;:14&quot;/&gt;. Anʼanaviy dehqonchilik usullari odatda tuproq organik uglerodini yoʻqotishiga olib keladi. Koʻp yillik oʻstirish, shuningdek, katta yogʻingarchilik hodisalariga bardosh berish uchun koʻproq jihozlangan yuqori agregatlangan tuproqlarni ragʻbatlantirish orqali iqlimni yumshatish usullariga yordam berishi mumkin. [[Koʻp yillik oʻsimliklar]] tuproqni barqaror boshqarishning muhim qismidir va nol ochlik maqsadiga erishishda yordam berishi mumkin&lt;ref name=&quot;:14&quot; /&gt;.

=== Baliqchilikning ahamiyati ===
Ichki baliqlar butun dunyo boʻylab milliardlab odamlarni oziq-ovqat va tirikchilik bilan taʼminlaydi va ular chuchuk suv ekotizimlarining toʻgʻri ishlashi uchun juda muhimdir. Biroq, bu xizmatlar [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|Barqaror Rivojlanish Maqsadlari]] (SDGs) kabi rivojlanish boʻyicha muzokaralar va tashabbuslarda sezilarli darajada yoʻq&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Lynch|first1=Abigail J.|last2=Elliott|first2=Vittoria|last3=Phang|first3=Sui C.|last4=Claussen|first4=Julie E.|last5=Harrison|first5=Ian|last6=Murchie|first6=Karen J.|last7=Steel|first7=E. Ashley|last8=Stokes|first8=Gretchen L.|date=August 2020|title=Inland fish and fisheries integral to achieving the Sustainable Development Goals|url=https://www.nature.com/articles/s41893-020-0517-6|journal=Nature Sustainability|language=en|volume=3|issue=8|pages=579–587|doi=10.1038/s41893-020-0517-6|issn=2398-9629}}&lt;/ref&gt;.

Ichki baliqchilik — bu mahalliy sharoitda ovlanadigan va isteʼmol qilinadigan kichik hajmdagi, tirikchilikka asoslangan baliqchilik&lt;ref name=&quot;:13&quot;&gt;{{Cite journal|last=Youn|first1=So-Jung|last2=Taylor|first2=William W.|last3=Lynch|first3=Abigail J.|last4=Cowx|first4=Ian G.|last5=Douglas Beard|first5=T.|last6=Bartley|first6=Devin|last7=Wu|first7=Felicia|date=2014-11-01|title=Inland capture fishery contributions to global food security and threats to their future|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S221191241400039X|journal=Global Food Security|series=SI: GFS Conference 2013|language=en|volume=3|issue=3–4|pages=142–148|doi=10.1016/j.gfs.2014.09.005|issn=2211-9124}}&lt;/ref&gt;. Rivojlanayotgan mamlakatlarda baliqlar qimmatli oqsil manbai, shuningdek, mikroelementlar hisoblanadi. Mahalliy baliqlar oqsil manbai sifatida ayniqsa muhimdir, chunki boshqa manbalar mavjud emas yoki juda qimmat va shuning uchun kam isteʼmol qilinadi&lt;ref name=&quot;:13&quot; /&gt;. D va B vitaminlari, minerallar (kalsiy, fosfor, yod, sink, temir va selen) va uzoq zanjirli koʻp toʻyinmagan yogʻli kislotalar (LC-PUFAs) kabi muhim mikroelementlar yuqori biologik mavjud va baliqlarda koʻp miqdorda mavjud&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Béné|first1=Christophe|last2=Arthur|first2=Robert|last3=Norbury|first3=Hannah|last4=Allison|first4=Edward H.|last5=Beveridge|first5=Malcolm|last6=Bush|first6=Simon|last7=Campling|first7=Liam|last8=Leschen|first8=Will|last9=Little|first9=David|date=2016-03-01|title=Contribution of Fisheries and Aquaculture to Food Security and Poverty Reduction: Assessing the Current Evidence|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0305750X15002892|journal=World Development|language=en|volume=79|pages=177–196|doi=10.1016/j.worlddev.2015.11.007|issn=0305-750X}}&lt;/ref&gt;.

Afrika, Janubiy Amerika va Osiyoda ichki baliqchilikka nomutanosib ravishda tayanadigan subpopulatsiyalar mavjud&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Funge‐Smith|first1=Simon|last2=Bennett|first2=Abigail|date=2019-09-26|title=A fresh look at inland fisheries and their role in food security and livelihoods|url=https://doi.org/10.1111/faf.12403|journal=Fish and Fisheries|language=en|volume=20|issue=6|pages=1176–1195|doi=10.1111/faf.12403|issn=1467-2960}}&lt;/ref&gt;. Yaqinda oʻtkazilgan tadqiqot shuni koʻrsatdiki, agar baliq ovqatdan chiqarib tashlansa, parhez xilma-xilligi uchdan ikkiga kamayadi, bu esa mikronutrient yetishmovchiligi xavfini oshiradi. Natijada, siyosatlar oʻz dietasi sifati uchun baliqqa tayanadigan bolalar uchun ozuqa moddalariga boy baliqlarning hozirgi taʼminotini himoya qilish juda muhimdir&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=O'Meara|first1=Lydia|last2=Cohen|first2=Philippa J.|last3=Simmance|first3=Fiona|last4=Marinda|first4=Pamela|last5=Nagoli|first5=Joseph|last6=Teoh|first6=Shwu Jiau|last7=Funge-Smith|first7=Simon|last8=Mills|first8=David J.|last9=Thilsted|first9=Shakuntala H.|date=2021-03-01|title=Inland fisheries critical for the diet quality of young children in sub-Saharan Africa|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S221191242030136X|journal=Global Food Security|language=en|volume=28|pages=100483|doi=10.1016/j.gfs.2020.100483|issn=2211-9124}}&lt;/ref&gt;.

Jahon oziq-ovqat xavfsizligi uchun ichki baliqchilikning ahamiyati yetarli darajada baholanmaganligi va maʼlumotlarning mavjud emasligi sababli hozirgi vaqtda yetarli darajada baholanmagan. Ichki baliqchilik chuchuk suv berishi mumkin boʻlgan boshqa imtiyozlar, masalan: elektr energiyasi, kommunal foydalanish va qishloq xoʻjaligini sugʻorish foydasiga eʼtibordan chetda qoldi. Natijada, suvni rivojlantirish boʻyicha qarorlar qabul qilish jarayonlarida ichki baliq ovlash odatda kam namoyon boʻladi yoki eʼtiborga olinmaydi&lt;ref name=&quot;:13&quot;/&gt;.

Natijada, agar biz nol ochlik maqsadiga erishmoqchi boʻlsak, ichki baliqchilikning global oziqlanishdagi ahamiyatini tan olishimiz kerak.

=== GM ekinlari ===
Dunyo aholisining tez oʻsishi odamlarni yetarli darajada oziqlantirish uchun yangi texnologiyalarni ishlab chiqishni talab qiladi; hozir ham dunyo aholisining sakkizdan bir qismi och uxlab yotadi. Oziq-ovqat oʻsimliklarining genetik modifikatsiyasi ushbu muammoning bir qismini hal qilishga yordam beradi&lt;ref&gt;National Geographic Society. (2020, January 28). Are Genetically Modified Crops the Answer to World Hunger? Retrieved December 16, 2021, from National Geographic Society website: https://www.nationalgeographic.org/article/are-genetically-modified-crops-answer-world-hunger/ {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220416083049/https://www.nationalgeographic.org/article/are-genetically-modified-crops-answer-world-hunger/ |date=2022-04-16 }}&lt;/ref&gt;. 1990-yillarning oʻrtalarida mutatsiya va transgen yoʻli bilan oʻzgartirilgan genomlarni koʻpaytirish usullari va transformatsiya usullari oʻsimlik xususiyatlarini yaxshiladi va yuqori mahsuldor ekin navlarini yaratdi. CRISPR-CAS texnologiyasi qisqa vaqt ichida nol ochlikka erishish va to‘yib ovqatlanmaslikni yengish uchun takomillashtirilgan [[fotosintez]] orqali ekin navlarining sifati va samaradorligini oshirishga yordam berdi. Anʼanaviy ekinlarni xonakilashtirish uzoq jarayon, ammo CRISPR ning MGE tizimi bu jarayonni sezilarli darajada tezlashtirishi mumkin. Asosiy oziq-ovqat ekinlaridan tashqari [[Soʻk|tariq]] (Panicum miliaceum), kaptar no‘xati (Cajanus cajan), sigir (Vigna unguiculata), manok (Manihot esculenta), yam (Dioscorea) va boshqalar kabi yetim ekinlar ham bo‘lishi mumkin. oziq-ovqat taʼminotini kuchaytirish uchun MGE tizimlari orqali osongina oʻzgartiriladi&lt;ref&gt;Scopus — CRISPR-Based Crop Improvements: A Way Forward to Achieve Zero Hunger. (2021). Retrieved December 16, 2021, from Scopus.com website: https://www.scopus.com/record/display.uri?eid=2-s2.0-85112365915&amp;origin=resultslist&amp;sort=plf-f&amp;src=s&amp;st1=sdg2&amp;nlo=&amp;nlr=&amp;nls=&amp;sid=3c314d03d63a224e3e9634a1eab3f6bb&amp;sot=b&amp;sdt=sisr&amp;sl=19&amp;s=TITLE-ABS-KEY%28sdg2%29&amp;ref=%28genetically+modified%29&amp;relpos=0&amp;citeCnt=4&amp;searchTerm=&lt;/ref&gt;.

Biz bilamizki, temir tanqisligi global muammodir va ikkinchi eng yaxshi sink qoʻshimchalari ilgari oʻylanganidan koʻra koʻproq tarqalgan. Temir va rux tanqisligining oldini olish va davolash uchun bir qator dasturlar ishlab chiqilgan boʻlib, ular umumiy asosiy oziq-ovqat mahsulotlarini toʻldirish va boyitishdan tortib, anʼanaviy oziq-ovqat tayyorlash usullarini oʻzgartirishgacha boʻlgan, bunda mikronutrient oziqlanishini yaxshilash uchun oʻsimliklarning genetik modifikatsiyasi qoʻshimcha yondashuv hisoblanadi. Oddiy ekinlarning mikronutrient tarkibini oshirish va bunday ekinlarda temir va ruxning bio-mavjudligini oshirish ushbu ekinlarni isteʼmol qiladigan aholining mikronutrient oziqlanishini yaxshilashi mumkin. Beta-karotin odamlarda temirning soʻrilishini kuchaytiradi va hujayralar tomonidan temirning soʻrilishiga bevosita ogohlantiruvchi taʼsir koʻrsatadi. Temirning soʻrilishini taʼminlaydigan eng mashhur vositalardan biri bu askorbin kislotasi. Ratsionda askorbin kislotaning koʻpayishi tanadagi temirning soʻrilishini sezilarli darajada oshiradi. Shuning uchun oʻsimliklarda askorbin kislotaning haddan tashqari koʻpayishi insonning temir bilan oziqlanishiga ijobiy taʼsir koʻrsatishi mumkin. Misol uchun, Golden Race Amerika urugʻchilik kompaniyasi Syngenta yordamida ishlab chiqilgan genetik jihatdan oʻzgartirilgan guruch navidir. Guruch endospermining qutulish mumkin boʻlgan qismi genetik jihatdan A vitaminining kashshofi boʻlgan beta-karotinni oʻz ichiga oladi. Beta-karotin organizmda A vitaminiga aylanadi va A vitamini yetishmovchiligini yengillashtiradi. Karotin guruchga oltin rang beradi, shuning uchun „oltin guruch“ deb nomlanadi&lt;ref&gt;LönnerdalB. (2003). Genetically Modified Plants for Improved Trace Element Nutrition. The Journal of Nutrition, 133(5), 1490S1493S. https://doi.org/10.1093/jn/133.5.1490s&lt;/ref&gt;.

'''Qishloq xoʻjaligining kelajagi''': Dunyo aholisi oʻsishda davom etmoqda va 2050-yilga kelib 9,5 milliarddan oshadi. 2050-yilga kelib oziq-ovqatga talab ikki baravar oshishi kutilmoqda. Agar biz genetik jihatdan oʻzgartirilgan ekinlardan foydalanmasak, dehqonchilik uchun koʻproq yerdan foydalanishga majbur boʻlamiz, status-kvoni saqlab qolish uchun bizga qoʻshimcha 120 million akr kerak boʻladi&lt;ref&gt;Global Demand for Food Is Rising. Can We Meet It? (2016, April 7). Retrieved December 16, 2021, from Harvard Business Review website: https://hbr.org/2016/04/global-demand-for-food-is-rising-can-we-meet-it&lt;/ref&gt;. Bu taxminan Kaliforniyaning kattaligi. Qishloq xoʻjaligi uchun yerlarga boʻlgan bu bosim koʻproq botqoq yerlarning qurib ketishini va oʻrmonlarning kesilishining kuchayishini anglatadi. Oziqlantirish uchun bizga koʻproq yer kerak. Natijada, ochlikni yoʻqotish uchun GM ekinlarining muhimligini tushunishimiz mumkin.

= Manbalar =
&lt;references responsive=&quot;&quot; /&gt;
[[Turkum:Barqaror rivojlanish maqsadlari]]</text>
      <sha1>fh4mn6mkl7qrac12mbny08pym6dyu1b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328090</id>
      <parentid>6328089</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T11:30:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328090</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="77389" sha1="3p04t6x04zw2gpui0keukc1ripvmnbz" xml:space="preserve">{{Loyiha bigiqutisi|nomi=Barqaror rivojlanishning 2-maqsadi|tasvir=Sustainable_Development_Goal_02ZeroHunger.svg|Loyiha maqsadi=“Ochlikni tugatish, oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlash va oziqlanishni yaxshilash hamda qishloq xo‘jaligining barqaror rivojlanishiga ko‘maklashish.”|Loyiha turi=Notijorat|vebsayti=https://sdgs.un.org/|asoschilari=[[Birlashgan Millatlar Tashkiloti]]|Tashkil etilgan sanasi=2015-yil}}

'''Barqaror rivojlanishning 2-maqsadi''' ('''SDG 2''' '''yoki Global''' '''Goal 2''') &quot;'''ochlikni bartaraf etish'''“ ga erishishga qaratilgan. Bu [[Birlashgan millatlar tashkiloti|Birlashgan Millatlar Tashkiloti]] tomonidan 2015-yilda belgilangan [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|Barqaror rivojlanishning]] [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|17]] [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|maqsadlaridan]] biridir. Maqsadning mohiyati, &quot;Ochlikni tugatish, oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlash va oziqlanishni yaxshilash hamda qishloq xo‘jaligining barqaror rivojlanishiga ko‘maklashish&lt;ref&gt;United Nations (2015) Resolution adopted by the General Assembly on 25 September 2015, [[:File:N1529189.pdf|Transforming our world: the 2030 Agenda for Sustainable Development]] ([https://www.un.org/sustainabledevelopment/sustainable-development-goals/ A/RES/70/1])&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2: End hunger, achieve food security and improved nutrition and promote sustainable agriculture — SDG Indicators|url=https://unstats.un.org/sdgs/report/2016/goal-02/|kirish sanasi=2022-06-15|ish=unstats.un.org}}&lt;/ref&gt;“.  BRM 2 oziq-ovqat xavfsizligi, ovqatlanish, qishloqni oʻzgartirish va barqaror qishloq xoʻjaligi oʻrtasidagi murakkab oʻzaro bogʻliqlikni taminlaydi&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;. [[Birlashgan millatlar tashkiloti|Birlashgan Millatlar Tashkilotining]] maʼlumotlariga koʻra, bugungi kunda 690 millionga yaqin odam och qolmoqda, bu [[Yer aholisi|dunyo aholisining]] 10 foizidan bir oz kamroq qismini tashkil qiladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=World Population Clock|url=https://www.worldometers.info/world-population/|ish=worldometers.com|nashriyot=worldometers|kirish sanasi=30 March 2022}}&lt;/ref&gt;. Har toʻqqiz kishidan biri har kecha och holda uyquga ketadi, shu jumladan [[Janubiy Sudan]], [[Somali]], [[Yaman]] va [[Nigeriya|Nigeriyada]] 20 million kishi ocharchilik xavfi ostida&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=mercy corps|ism=global hunger facts|sarlavha=Global hunger facts|sana=18 March 2015|url=https://www.mercycorps.org/blog/quick-facts-global-hunger}}&lt;/ref&gt;.

BRM 2 natijalarini oʻlchash uchun sakkizta maqsad va 14 koʻrsatkichdan tashkil topgan&lt;ref name=&quot;:172&quot;&gt;United Nations (2017) Resolution adopted by the General Assembly on 6 July 2017, [[:File:A RES 71 313 E.pdf|Work of the Statistical Commission pertaining to the Agenda 2030 for Sustainable Development]] ([https://undocs.org/A/RES/71/313 A/RES/71/313])&lt;/ref&gt;. Uning beshta maqsadlari quyidagilardan iborat: 

* ochlikka barham berish va oziq-ovqatdan foydalanish imkoniyatini yaxshilash; 
* [[Och qolish|toʻyib ovqatlanmaslikning]] barcha shakllarini tugatish; 
* qishloq xoʻjaligi hosildorligi, barqaror oziq-ovqat ishlab chiqarish tizimlari va barqaror qishloq xoʻjaligi amaliyotlarini ta'minlash; 
* urug'lar, madaniy o'simliklar, qishloq xo'jaligi va xonaki hayvonlarning genetik xilma-xilligini ta'minlash;
* investitsiyalar, tadqiqot va texnologiyalar.         

Maqsadlarga erishishning uchta asosiy vositasi quyidagilardan iborat: jahon qishloq xoʻjaligi bozorlari va oziq-ovqat tovarlari bozorlari va ularning hosilalaridagi savdo cheklovlari va buzilishlarni bartaraf etish&lt;ref name=&quot;:172&quot; /&gt;.

[[Och qolish|Kam ovqatlanish]] darajasi [[Oʻn yillik|oʻnlab yillar davomida]] pasayishi kuzatilayotgan edi, lekin 2015-yildan beri bu jarayon yana koʻpayib bormoqda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=CIRAD|ism=food systems|sarlavha=Food systems at risk: trends and challenges|sana=28 April 2021|url=https://www.cirad.fr/en/news/all-news-items/articles/2019/ca-vient-de-sortir/food-systems-at-risk-trends-and-challenges}}&lt;/ref&gt;. Bu, asosan, oziq-ovqat tizimlaridagi turli stresslar oqibatida kelib chiqmoqda, jumladan; iqlim shoklari, chigirtka inqirozi va [[COVID-19 pandemiyasi]] asosiy sabablaridir. Ushbu tahdidlar bilvosita xarid qobiliyatini va oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarish va tarqatish imkoniyatlarini pasaytiradi, bu esa aholining eng zaif qatlamlariga taʼsir qiladi va bundan tashqari, ularning oziq-ovqatdan foydalanish imkoniyatini pasaytiradi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=sustainability|url=https://www.mdpi.com/2071-1050/12/13/5343/pdf}}&lt;/ref&gt;. 2020-yilda 142 milliongacha odam COVID-19 pandemiyasi natijasida toʻyib ovqatlanmaslikdan aziyat chekdi&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=SDG Indicators|url=https://unstats.un.org/sdgs/report/2020/goal-02/|kirish sanasi=2020-08-30|ish=unstats.un.org}}&lt;/ref&gt;. Bolalarning ulgʻayishi va halok  boʻlish statistikasi pandemiya bilan yomonlashishi mumkin&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=The sustainable development goals report 2020|url=https://unstats.un.org/sdgs/report/2020/The-Sustainable-Development-Goals-Report-2020.pdf}}&lt;/ref&gt;. Bundan tashqari, COVID-19 pandemiyasi „[[Oʻsish|iqtisodiy oʻsish]] ssenariysiga qarab 2020-yil oxiriga kelib dunyoda toʻyib ovqatlanmaydiganlar umumiy soni 83 dan 132 milliongacha oʻsishi mumkin&lt;ref name=&quot;:11&quot;&gt;{{Kitob manbasi|title=Document card {{!}} FAO {{!}} Food and Agriculture Organization of the United Nations|url=http://www.fao.org/documents/card/en/c/ca9692en/|accessdate=2020-08-30|year=2020|language=en|doi=10.4060/ca9692en|isbn=978-92-5-132901-6}}&lt;/ref&gt;.“

2030-yilga borib ocharchilikni yo‘qotish maqsadiga erishish amrimahol. &quot;Ochlik va oziq-ovqat xavfsizligining kuchayishi belgilari dunyo ochliksiz dunyo  yo'lida &quot;hech kimni ortda qoldirmaslikni&quot; ta'minlash uchun hali ko'p ish qilish kerakligi haqida ogoh bo'lish zarur &lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;FAO, IFAD, UNICEF, WFP and WHO. 2018. The State of Food Security and Nutrition in the World 2018. Building [[climate resilience]] for food security and nutrition. Rome, FAO&lt;/ref&gt;.&quot; 2030-yilga kelib Afrikada toʻyib ovqatlanmaslik tugamasligi ehtimoldan yiroq emas &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Kinyoki|first1=D.|display-authors=etal|date=8 January 2020|title=Mapping child growth failure across low- and middle-income countries|journal=Nature|volume=577|issue=7789|pages=231–234|bibcode=2020Natur.577..231L|doi=10.1038/s41586-019-1878-8|pmc=7015855|pmid=31915393}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:10&quot;&gt;{{Cite journal|last=Osgood-Zimmerman|first1=Aaron|last2=Millear|first2=Anoushka I.|last3=Stubbs|first3=Rebecca W.|last4=Shields|first4=Chloe|last5=Pickering|first5=Brandon V.|last6=Earl|first6=Lucas|last7=Graetz|first7=Nicholas|last8=Kinyoki|first8=Damaris K.|last9=Ray|first9=Sarah E.|date=2018-03-01|title=Mapping child growth failure in Africa between 2000 and 2015|url=|journal=Nature|language=en|volume=555|issue=7694|pages=41–47|doi=10.1038/nature25760|issn=0028-0836|pmc=6346257|pmid=29493591|bibcode=2018Natur.555...41O}}&lt;/ref&gt;.

== Chora-tadbirlar ==
[[Fayl:US_Navy_110829-A-ZZ999-361_A_Kenyan_health_worker_weighs_a_young_Kenyan_boy_to_determine_if_he_is_malnourished_during_a_Medical_Civic_Action_Progra.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/US_Navy_110829-A-ZZ999-361_A_Kenyan_health_worker_weighs_a_young_Kenyan_boy_to_determine_if_he_is_malnourished_during_a_Medical_Civic_Action_Progra.jpg/300px-US_Navy_110829-A-ZZ999-361_A_Kenyan_health_worker_weighs_a_young_Kenyan_boy_to_determine_if_he_is_malnourished_during_a_Medical_Civic_Action_Progra.jpg|thumb|340x340px| Keniyalik tibbiyot xodimi yosh keniyalik bolaning toʻyib ovqatlanmasligini aniqlash uchun uning vaznini oʻlchamoqda]]
2015-yil sentabr oyida Bosh Assambleya 17 ta [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|Barqaror rivojlanish maqsadlarini]] (SDG) o‘z ichiga olgan [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|2030-yilgacha]] Barqaror rivojlanish kun tartibini qabul qildi. „Hech kimni ortda qoldirmaslik“ tamoyiliga asoslanib, yangi Kun tartibi barcha uchun barqaror rivojlanishga erishishga yaxlit yondashuvga urg‘u beradi&lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=#Envision2030: 17 goals to transform the world for persons with disabilities- United Nations Enable|url=https://www.un.org/development/desa/disabilities/envision2030.html|kirish sanasi=2020-08-29|ish=www.un.org|sana=9 February 2016}}&lt;/ref&gt;. 2019-yil sentabr oyida [[Davlat boshligʻi|davlat]] va [[hukumat]] rahbarlari [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|SDG sammitida]] [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|2030-yilgacha Barqaror rivojlanish kun tartibini]] [[Implementation|amalga oshirish]] boʻyicha majburiyatlarini yangilash uchun yigʻilishdi. Ushbu tadbir davomida ular [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|2030-yilgi kun tartibini]] amalga oshirishning dastlabki toʻrt yili katta yutuqlarni oʻz ichiga olganini, ammo umuman olganda, dunyo [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|BRM ni]] amalga oshirish yoʻlida emasligini tan oldilar&lt;ref name=&quot;UNESC2020&quot;&gt;United Nations Economic and Social Council (2020) [https://undocs.org/en/E/2020/57 Progress towards the Sustainable Development Goals Report of the Secretary-General], ''High-level Political Forum on Sustainable Development'', convened under the auspices of the Economic and Social Council (E/2020/57), 28 April 2020&lt;/ref&gt;. Aynan oʻsha paytda „harakat oʻn yilligi“ va „barqaror rivojlanish uchun yetkazib berish“ boshlandi va manfaatdor tomonlardan jarayonni va amalga oshirish saʼy-harakatlarini tezlashtirishni talab qildi&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;.

BRM 2 2030-yilga kelib [[Och qolish|toʻyib ovqatlanmaslik]] va ochlikning barcha shakllariga barham berishni va yil davomida hamma, ayniqsa bolalarni yetarli miqdorda oziq-ovqat bilan taʼminlashni maqsad qilgan. Dunyo boʻylab taxminan 155 million bolaga taʼsir koʻrsatadigan surunkali toʻyib ovqatlanmaslik, bolalarning miyasi va jismoniy rivojlanishini toʻxtatadi va ularda oʻlim, kasallik va katta yoshda muvaffaqiyatga erisha olmaslik kabi xavflarni keltirib chiqaradi&lt;ref name=&quot;SDGChildren2018&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Progress for Every Child in the SDG Era|url=https://data.unicef.org/wp-content/uploads/2018/03/Progress_for_Every_Child_V4.pdf|kirish sanasi=2 April 2018|ish=UNICEF}}&lt;/ref&gt;.

2017-yil holatiga koʻra, [[Birlashgan Millatlar Tashkiloti|BMTga]] aʼzo 202 davlatdan faqat 26 tasi toʻyib ovqatlanmaslik va toʻyib ovqatlanmaslikni bartaraf etish boʻyicha [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|BRM]] maqsadiga erishish yoʻlida edi, 20 foizi esa hech qanday muvaffaqiyatga erisha olmadi va qariyb 70 foizida ularning taraqqiyotini aniqlash uchun [[Ma’lumotlar|maʼlumotlar]] yoʻq yoki yetarli emas&lt;ref name=&quot;SDGChildren2018&quot;/&gt;. Bugungi kunda ishlab chiqarilgan oziq-ovqat har birimizni boqish uchun yetarli darajada emas. [[Birlashgan millatlar tashkilotining oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti|FAO]] maʼlumotlariga koʻra, deyarli 690 million odam surunkali ravishda toʻyib ovqatlanmaydi. Bu raqam soʻnggi yigirma yil ichida tez [[Oʻsish|iqtisodiy oʻsish]] va [[Qishloq xoʻjaligi|qishloq xoʻjaligi]] mahsuldorligi oshishi tufayli deyarli yarmiga kamaydi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2: Zero hunger|url=https://www.undp.org/content/undp/en/home/sustainable-development-goals/goal-2-zero-hunger.html|kirish sanasi=2020-08-29|ish=UNDP|til=en}}&lt;/ref&gt;.

Notoʻgʻri ovqatlanish va haddan tashqari ochlik barqaror rivojlanish yoʻlidagi hal qiluvchi toʻsiqdir. Ikkalasi ham odamlar qochib qutula olmaydigan tuzoq yaratadilar. Och odamlar unumdorligi past va [[Kasallik|kasalliklarga]] moyilligi kuchli boʻladi. Buning natijasida, ular oʻz hayotlarini yaxshilay olmaydilar.

BRM 2 dunyo aholisini saqlab qolish va hech kim hech qachon ochlikdan aziyat chekmasligiga ishonch hosil qilishning asosiy yoʻllarini qidiradi. Bu zamonaviy [[Texnologiya|texnologiyalar]] va adolatli taqsimlash tizimlari bilan barqaror qishloq xoʻjaligini rivojlantirish orqali amalga oshirilishi kerak&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2: Zero hunger|url=https://www.globalgoals.org/2-zero-hunger|kirish sanasi=2020-08-29|ish=The Global Goals|til=en|qaralgan sana=2022-09-29|arxivsana=2021-02-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210202025116/https://www.globalgoals.org/2-zero-hunger}}&lt;/ref&gt;. [[Qishloq xoʻjaligi|Qishloq xoʻjaligidagi]] innovatsiyalar oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarishni koʻpaytirishni va keyinchalik oziq-ovqat yoʻqotilishi va oziq-ovqat chiqindilarini kamaytirishni taʼminlashga qaratilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=knowledge platform|ism=food security|sarlavha=food security and nutrition and sustainable agriculture|url=https://sustainabledevelopment.un.org/topics/foodagriculture}}&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:Rice_plantation_in_Java.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/33/Rice_plantation_in_Java.jpg/300px-Rice_plantation_in_Java.jpg|thumb|300x300px| Indoneziyada guruch ekish paytida qoʻl mehnati bilan shugʻullanadigan yavalik ayollar]]
BRM 2 da aytilishicha, 2030-yilga kelib odamlar ochlik va toʻyib ovqatlanmaslikning barcha shakllariga barham berish orqali oziq-ovqat xavfsizligiga erishishlari kerak. Bu qishloq xoʻjaligi mahsuldorligini va kichik oziq-ovqat ishlab chiqaruvchilarning ''(ayniqsa, ayollar va mahalliy xalqlarning)'' daromadlarini ikki baravar oshirish, oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarishning barqaror tizimlarini taʼminlash, yer va [[tuproq]] sifatini izchil yaxshilash orqali amalga oshiriladi. Qishloq xoʻjaligi dunyodagi yagona yirik ish beruvchi boʻlib, dunyo aholisining 40 foizini tirikchilik bilan taʼminlaydi. Bu kambagʻal qishloq uy xoʻjaliklari uchun eng katta [[daromad]] manbaidir. Rivojlanayotgan mamlakatlarda qishloq xoʻjaligi ishchi kuchining qariyb 43 %, [[Osiyo]] va [[Afrika|Afrikaning]] ayrim qismlarida esa 50 % dan ortigʻini ayollar tashkil qiladi. Biroq, ayollar yerning atigi 20 foiziga egalik qiladi.

2013-yildagi Xalqaro oziq-ovqat siyosati tadqiqot instituti (IFPRI) hisobotida aytilishicha, [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|BRM]] 2030-yilgacha qashshoqlikka barham berishga emas, balki 2025-yilgacha ochlik va kam ovqatlanishni bartaraf etishga qaratilishi kerak&lt;ref name=&quot;IFPRI2013&quot;&gt;Fan, Shenggen and Polman, Paul. 2014. [http://ebrary.ifpri.org/cdm/ref/collection/p15738coll2/id/128045 An ambitious development goal: Ending hunger and undernutrition by 2025] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20171019143330/http://ebrary.ifpri.org/cdm/ref/collection/p15738coll2/id/128045 |date=2017-10-19 }}. In 2013 Global food policy report. Eds. Marble, Andrew and Fritschel, Heidi. Chapter 2. Pp 15-28. Washington, D.C.: International Food Policy Research Institute (IFPRI).&lt;/ref&gt;. Tavsiya [[Xitoy]], [[Vyetnam|Vetnam]], [[Braziliya]] va [[Tailand|Tailanddagi]] tajribalar tahliliga asoslangan. Ushbu maqsadga erishishning uchta yo'li belgilandi: 1) qishloq xo'jaligiga yo'naltirilgan; 2) ijtimoiy himoya va [[Ovqatlanish nutrisiologiyasi|ovqatlanish]] chora-tadbirlariga yo'naltirilgan; yoki 3) ikkala yondashuvning kombinatsiyasi &lt;ref name=&quot;IFPRI2013&quot; /&gt;.

== Maqsadlar, koʻrsatkichlar va taraqqiyot ==
BMT BRM  2 uchun 8 ta maqsad va 13 ta koʻrsatkichni belgilab berdi&lt;ref name=&quot;:17&quot;/&gt;. Ulardan to‘rttasi 2030-yilgacha, bittasi 2020-yilgacha, uchtasida esa maqsadli yillar yo‘q. Maqsadlarning har biri taraqqiyotni oʻlchash uchun bir yoki bir nechta koʻrsatkichlarga ega. BRM 2 uchun jami oʻn toʻrtta koʻrsatkich mavjud. Oltita maqsad ochlikka barham berish va oziq-ovqatdan foydalanish imkoniyatini oshirish (2.1), toʻyib ovqatlanmaslikning barcha shakllariga barham berish (2.2), qishloq xoʻjaligi mahsuldorligi (2.3), barqaror oziq-ovqat ishlab chiqarish tizimlari va barqaror qishloq xoʻjaligi amaliyoti (2.4), urugʻlarning genetik xilma-xilligi, madaniy oʻsimliklar va dehqonchilik va uy hayvonlari (2.5), [[Investitsiya|investitsiyalar]], [[Ilmiy tadqiqot|tadqiqot]] va [[texnologiya]] (2.a), jahon qishloq xoʻjaligi bozorlaridagi savdo cheklovlari va buzilishlar (2.b) va oziq-ovqat tovarlari bozorlari va ularning hosilalari (2.c).
[[Fayl:Share_of_people_who_are_undernourished_in_2017.png|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/04/Share_of_people_who_are_undernourished_in_2017.png/300px-Share_of_people_who_are_undernourished_in_2017.png|thumb|300x300px| 2017-yilda 2.1.1-koʻrsatkich boʻyicha jahon xaritasi: toʻyib ovqatlanmaydigan aholi ulushi&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=SDG Tracker|url=https://sdg-tracker.org/zero-hunger|ish=Our World in Data}}&lt;/ref&gt; ]]

=== 2.1-maqsad: Xavfsiz va toʻyimli oziq-ovqatdan universal foydalanish ===
BRM 2 ning birinchi maqsadi 2.1-maqsad: &quot;2030 yilgacha zarur hajmda ovqatlanishning yuqori sifati va balanslashganligini ta'minlash hamda aholining barcha qatlamlari, ayniqsa, go'daklar bilan bir qatorda, ijtimoiy zaif kishilarning hayot uchun muhim va xavfsiz oziq-ovqat mahsulotlaridan yil bo'yi erkin foydalanishlariga erishish&lt;ref name=&quot;:17&quot;/&gt;&quot;.

U ikkita koʻrsatkichga ega&lt;ref name=&quot;:4&quot;/&gt;:

* 2.1.1-koʻrsatkich: [[Och qolish|toʻyib ovqatlanmaslikning]] tarqalishi.
* 2.1.2-koʻrsatkich: aholining oziq-ovqat xavfsizligining o'rtacha yoki og'ir darajasi ''(&quot;Oziq-ovqat xavfsizligi bo'yicha tajriba shkalasi&quot; bo'yicha)'' &lt;ref name=&quot;:8&quot;/&gt;.

[[Birlashgan Millatlar Tashkiloti]] [[Birlashgan millatlar tashkilotining oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti|FAO]] tomonidan oziq-ovqat xavfsizligi taʼrifi &quot;odamlarning normal oʻsishi va rivojlanishi, faol va sogʻlom hayot kechirishi uchun yetarli miqdorda xavfsiz va toʻyimli oziq-ovqat mahsulotlaridan xavfsiz foydalansih imkoniga ega boʻlmagan vaziyat&quot; sifatida tavsiflanadi&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{Cite journal|last=Roser|first1=Max|last2=Ritchie|first2=Hannah|date=2013-10-08|title=Hunger and Undernourishment|url=https://ourworldindata.org/hunger-and-undernourishment|journal=Our World in Data}}&lt;/ref&gt;. BMTning FAO asosiy ochlik koʻrsatkichi sifatida toʻyib ovqatlanmaslikning tarqalishidan foydalanadi&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;.
[[Fayl:Share_of_children_with_a_weight_too_low_for_their_height_wasting.png|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/51/Share_of_children_with_a_weight_too_low_for_their_height_wasting.png/300px-Share_of_children_with_a_weight_too_low_for_their_height_wasting.png|thumb|300x300px| 2.2.2 koʻrsatkich boʻyicha Jahon xaritasi — Ogʻirligi ularning boʻyi uchun juda past boʻlgan bolalar ulushi (ozroq)&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2: Zero Hunger - SDG Tracker|url=https://sdg-tracker.org/zero-hunger|kirish sanasi=2020-08-30|ish=Our World in Data|til=en}}&lt;/ref&gt; ]]
BRM 2.1-maqsadini kuzatish va oziq-ovqat xavfsizligini oʻlchash uchun [[Birlashgan millatlar tashkilotining oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti|FAO]] koʻplab yetakchi mamlakatlardan namuna oldi va ularning tizimlarini global darajaga koʻtardi. Ular qoʻllagan yondashuv oziq-ovqatdan foydalanish cheklovlari bilan bogʻliq muayyan shartlar va xatti-harakatlar haqida hisobot beruvchi soʻrovga asoslangan. &quot;Oziq-ovqat xavfsizligi boʻyicha tajriba shkalasi&quot; (FIES) soʻrov moduli sakkizta savoldan iborat boʻlib, diqqat bilan tanlangan va sinovdan oʻtgan hamda turli madaniy, til va rivojlanish kontekstlarida respondentlarning oziq-ovqat xavfsizligi bilan bogʻliq vaziyatning jiddiyligini oʻlchashda samarali ekanligi isbotlangan&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;FAO, IFAD, UNICEF, WFP and WHO. 2018. The State of Food Security and Nutrition in the World 2018. Building [[climate resilience]] for food security and nutrition. Rome, FAO&lt;/ref&gt;.

Hisob-kitoblarga koʻra, 2020-yilda [[COVID-19 pandemiyasi]] tufayli iqtisodiy zarbalar 83 dan 132 milliongacha odamni oziq-ovqat taʼminotidan mahrum qilgan&lt;ref name=&quot;BMGF20202&quot;&gt;BMGF (2020) [https://www.gatesfoundation.org/goalkeepers/downloads/2020-report/report_a4_en.pdf Covid-19 A Global Perspective — 2020 Goalkeepers Report], Bill &amp; Melinda Gates Foundation, Seattle, USA&lt;/ref&gt;.

=== 2.2-maqsad: Toʻyib ovqatlanmaslikning barcha shakllarini tugatish ===
2.2-maqsadning toʻliq mazmuni: &quot;2030-yilga kelib [[Och qolish|toʻyib ovqatlanmaslikning]] barcha shakllariga barham berish,  jumladan 2025-yilgacha besh yoshgacha boʻlgan bolalarning o'sishi va vaznidagi kechikishga qarshi kurashishga oid xalqaro darajada kelishilgan maqsadli ko'rsatkichlarga erishish hamda o'smir qizlar, homilador va emizuvchi xotin-qizlar, keksa odamlarning ovqatlanishga bo'lgan ehtiyojlarini qondirish.&lt;ref name=&quot;:17&quot;/&gt;&quot;.

U ikkita koʻrsatkichga ega&lt;ref name=&quot;:4&quot;/&gt;:

* 2.2.1-koʻrsatkich: 5 yoshgacha boʻlgan bolalar orasida boʻyining oʻsishi ''([[Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti|Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti (JSST)]] bolalar oʻsishi standartlari medianasidan &lt;-2 standart ogʻish)).''
*  2.2.2-koʻrsatkich: toʻyib ovqatlanmaslikning tarqalishi ''(boʻyi uchun vazn &gt;+2 yoki JSST bolalar oʻsishi standartlari medianasidan &lt;-2 standart ogʻish).''

[[Fayl:Share_of_children_who_are_stunted,_1,_OWID.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/74/Share_of_children_who_are_stunted%2C_1%2C_OWID.svg/300px-Share_of_children_who_are_stunted%2C_1%2C_OWID.svg.png|thumb|300x300px| 2016-yilda 2.2.1koʻrsatkich boʻyicha jahon xaritasi: Boʻyi oʻsmay qolgan bolalar ulushi&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=SDG Tracker|url=https://sdg-tracker.org/zero-hunger|ish=Our World in Data}}&lt;/ref&gt; ]]
Boʻyi oʻsmay qolgan bolalar Jahon sogʻliqni saqlash tashkilotining bolalar oʻsishi standartlari boʻyicha oʻrtacha boʻyidan pastroq boʻlishi aniqlanadi. Agar bolaning boʻyiga nisbatan vazni [[Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti|JSST]] bolalar oʻsishi standartlari medianasidan ikki standart ogʻishdan ortiq boʻlsa, bola &quot;ortiqcha vaznli“ deb taʼriflanadi&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2: Zero Hunger - SDG Tracker|url=https://sdg-tracker.org/zero-hunger|kirish sanasi=2020-08-30|ish=Our World in Data|til=en}}&lt;/ref&gt;.

Boʻyning oʻsmasligi toʻyib ovqatlanmaslikning asosiy koʻrsatkichidir. Bola rivojlanishi sekinlashuvining ta'siri bola hayotining dastlabki 1000 kunidan keyin qaytarilmas deb hisoblanadi.Bo'yning pastligi insonning butun hayoti davomida ham kognitiv, ham jismoniy rivojlanishi uchun jiddiy oqibatlarga olib kelishi mumkin &lt;ref&gt;World Health Organization (2014). WHA Global Nutrition Targets 2025: Stunting Policy Brief.&lt;/ref&gt;.  2017-yilgi ''Barqaror rivojlanish boʻyicha yuqori darajadagi siyosiy forumning'' (HLPF) BRM 2 tematik sharhiga koʻra, agar bu tendentsiya davom etsa, 2025-yilga kelib 130 million bola boʻyi oʻsmay qoladi. 

Bundan tashqari, 30 millionga yaqin odam global maqsadli koʻrsatkichdan oshib ketadi, bu 2012 yildagi 165 million bo'yi o'smay qolgan bolalar sonidan 40 foizga kamayganini anglatadi. Hozirda&lt;nowiki/&gt;[[Afrika|Afrikada]] 59 million, [[Osiyo|Osiyoda]] 87 million, [[Lotin amerikasi|Lotin Amerikasida]] 6 million va qolgan 3 millioni Okeaniya va rivojlangan mamlakatlardagi bolalarning boʻyi past ekanligi aniqlangan&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;.“

Ortiqcha vazn va [[Yogʻ bosish|semirishning]] tarqalishi, ayniqsa, past va oʻrta daromadli mamlakatlarda tez sur’atlar bilan oʻsib bormoqda, aksariyat mamlakatlarda eng boy va eng kambagʻal kvintellari oʻrtasida kichik farq mavjud. Taxminlarga koʻra, 5 yoshgacha boʻlgan ortiqcha vaznli bolalarning aksariyati past va oʻrta daromadli mamlakatlarda yashaydi. Shuningdek, ortiqcha vazn tarqalishining ko'payishi kattalarga ham tegishli bo'lib, ba'zi bir mamlakatlarda ortiqcha vaznli onalarning soni 80 foizdan oshadi&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite journal|title=2017 HLPF Thematic review of SDG2|url=https://sustainabledevelopment.un.org/content/documents/14371SDG2_format.revised_FINAL_28_04.pdf|journal=High-level Political Forum on Sustainable Development}}&lt;/ref&gt;.

[[COVID-19 pandemiyasi]] tufayli 2020-yilda oʻtkir toʻyib ovqatlanmaslikning koʻrinishi boʻlgan kuchli holsizlik ''(boʻyga nisbatan vaznning kamligi)'' koʻpaymoqda&lt;ref name=&quot;BMGF20202&quot;/&gt;.

=== 2.3-maqsad: Kichik oziq-ovqat ishlab chiqaruvchilarining mahsuldorligi va daromadlarini ikki baravar oshirish ===
2.3-maqsadning mazmuni: &quot;2030 yilgacha qishloq ho'jaligi oziq-ovqat mahsulotlari etishtirishning o'rtacha samaradorligini hamda qishloq xo'jaligi oziq-ovqat etishtiruvchilarining daromadini ancha oshirish&quot;&lt;ref name=&quot;:17&quot;/&gt;.“

Maqsad ikkita koʻrsatkichga ega&lt;ref name=&quot;:8&quot;/&gt;:
[[Fayl:Agriculture_value_added_per_worker,_OWID.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Agriculture_value_added_per_worker%2C_OWID.svg/300px-Agriculture_value_added_per_worker%2C_OWID.svg.png|thumb|300x300px| Bir ishchiga toʻgʻri keladigan qishloq xoʻjaligining qoʻshilgan qiymati, 2017-yil&lt;ref name=&quot;:4&quot;/&gt; ]]

* 2.3.1-koʻrsatkich: Dehqonchilik, chorvachilik/oʻrmon xoʻjaligi korxonalari toifalari boʻyicha mehnat birligiga toʻgʻri keladigan mahsulot hajmi.
* 2.3.2-koʻrsatkich: Kichik oziq-ovqat ishlab chiqaruvchilarning jinsi va mahalliy maqomi boʻyicha oʻrtacha daromadi&lt;ref name=&quot;:8&quot;/&gt;.

Kichik ishlab chiqaruvchilar yirik oziq-ovqat ishlab chiqaruvchilarga qaraganda muntazam ravishda kamroq ishlab chiqarish hajmiga ega. Aksariyat mamlakatlarda kichik miqyosdagi oziq-ovqat ishlab chiqaruvchilari yirik oziq-ovqat ishlab chiqaruvchilarning maoshining yarmidan kam miqdorida maosh oladi. Ushbu [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|BRM]] boʻyicha erishilgan yutuqlarni aniqlashga hali erta&lt;ref name=&quot;:9&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=SDG Progress report|url=http://www.fao.org/sdg-progress-report/en/|kirish sanasi=2020-08-30|ish=www.fao.org|til=en}}&lt;/ref&gt;. Birlashgan Millatlar Tashkilotining Iqtisodiy va ijtimoiy masalalar departamentining statistik boʻlimi maʼlumotlariga koʻra, [[Afrika]], [[Osiyo]] va [[Lotin amerikasi|Lotin Amerikasidagi]] barcha oziq-ovqat ishlab chiqaruvchilari orasida kichik ishlab chiqaruvchilarning ulushi 40 % dan 85 % gacha&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;.

Tovarlarning narxi [[Qishloq xoʻjaligi|qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishi]] va bozor talabi oʻrtasidagi muvozanatning muhim koʻrsatkichidir. Bu oziq-ovqatning arzonligi va daromadiga kuchli taʼsir qiladi. Oziq-ovqat narxlari isteʼmolchilarning arzonligi va fermerlar hamda ishlab chiqaruvchilarning daromadlariga taʼsir qiladi. Ayniqsa, daromadi past va o‘rta bo‘lgan mamlakatlarda aholining katta qismi qishloq xo‘jaligida band&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Roser|first1=Max|last2=Ritchie|first2=Hannah|date=2013-10-08|title=Food Prices|url=https://ourworldindata.org/food-prices|journal=Our World in Data}}&lt;/ref&gt;.

Ushbu maqsad Barqaror rivojlanishning 5-maqsadi ([[Gender tengligi]]) bilan bogʻliqdir. ''National Geographic'' maʼlumotlariga koʻra, qishloq xoʻjaligi sohasida erkaklar va ayollar oʻrtasidagi ish haqi farqi oʻrtacha 20-30 % ni tashkil qiladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=2014-03-07|sarlavha=Revealing the Gap Between Men and Women Farmers - National Geographic {{!}} Nat Geo Food|url=https://www.nationalgeographic.com/history/article/140308-international-female-farmers|kirish sanasi=2021-09-11|ish=History|til=en|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210410224310/https://www.nationalgeographic.com/history/article/140308-international-female-farmers|arxivsana=2021-04-10|qaralgan sana=2022-09-29}}&lt;/ref&gt;. Kichik oziq-ovqat ishlab chiqaruvchilarning daromadlari fermerning ayol yoki qayerdan ekanligi taʼsir qilmasa, fermerlar moliyaviy barqarorligini oshirishlari mumkin boʻladi. Moliyaviy jihatdan barqarorroq boʻlish oziq-ovqat unumdorligini ikki baravar oshirishni anglatadi. Gender tafovutini tugatish dunyodagi 870 million [[Och qolish|toʻyib ovqatlanmaydigan]] odamlarning 130 millionini oziqlantirishi mumkin. Qishloq xoʻjaligida gender tengligi nol ochlikka erishishda muhim ahamiyatga ega.

=== 2.4-maqsad: Barqaror oziq-ovqat ishlab chiqarish va barqaror qishloq xoʻjaligi amaliyoti ===
[[Fayl:Mt_Uluguru_and_Sisal_plantations.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2b/Mt_Uluguru_and_Sisal_plantations.jpg/300px-Mt_Uluguru_and_Sisal_plantations.jpg|thumb|300x300px| Tanzaniyaning Morogoro chekkasidagi sisal plantatsiyalari]]
2.4-maqsadning tmazmuni: &quot;2030-yilga kelib barqaror oziq-ovqat ishlab chiqarish tizimlarini taʼminlash hamda hosildorlik va ishlab chiqarishni oshiradigan, ekotizimlarni saqlashga yordam beradigan, iqlim oʻzgarishi, ekstremal ob-havo, [[qurgʻoqchilik]], [[Toshqin|suv toshqini]] va boshqa ofatlarga moslashish salohiyatini kuchaytiruvchi barqaror qishloq xoʻjaligi amaliyotlarini joriy etish, yer va tuproq sifatini bosqichma-bosqich yaxshilash&lt;ref name=&quot;:17&quot;&gt;United Nations (2017) Resolution adopted by the General Assembly on 6 July 2017, [[:File:A RES 71 313 E.pdf|Work of the Statistical Commission pertaining to the 2030 Agenda for Sustainable Development]] ([https://undocs.org/A/RES/71/313 A/RES/71/313])&lt;/ref&gt;.

Ushbu maqsad bitta koʻrsatkichga ega:

* 2.4.1-koʻrsatkich: [[Qishloq xoʻjaligi|Qishloq xoʻjaligining samarali va barqaror qishloq xoʻjaligidagi]] ulushi&lt;ref name=&quot;:8&quot;/&gt;.“

Barqaror qishloq xoʻjaligi 2030-yil kun tartibining markazida. Ushbu koʻrsatkich faqat qishloq xoʻjaligi bilan bogʻliq muammolarni hal qilishga bagʻishlangan.

Agar tuproq yomon va suv yaxshi boshqarilmasa, fermer xoʻjaligi barqaror emas deb hisoblanadi. Biroq, soʻnggi yillarda barqarorlik bundan ancha yuqori ekanligini anglash kuzatildi. Bu iqtisodiy va ijtimoiy jihatlarni, shuningdek, fermerni markazga qoʻyishni oʻz ichiga oladi. Fermer xo‘jaligi iqtisodiy jihatdan yaxshi va tashqi omillarga chidamli bo‘lmasa yoki fermerlar va fermer xo‘jaligida mehnat qilayotgan har bir kishining farovonligi xavf ostida qolsa, uni barqaror deb atash mumkin emas&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=2.4.1 Agricultural sustainability - Sustainable Development Goals - Food and Agriculture Organization of the United Nations|url=http://www.fao.org/sustainable-development-goals/indicators/241/en/|kirish sanasi=2020-08-30|ish=www.fao.org}}&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:Number_of_accessions_of_plant_genetic_resources_secured_in_conservation_facilities.png|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5b/Number_of_accessions_of_plant_genetic_resources_secured_in_conservation_facilities.png/300px-Number_of_accessions_of_plant_genetic_resources_secured_in_conservation_facilities.png|thumb|300x300px| Jahon xaritasi koʻrsatkichi 2.5.1 — Tabiatni muhofaza qilish ob’ektlarida taʼminlangan oʻsimlik genetik resurslariga qoʻshilish soni&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2: Zero Hunger - SDG Tracker|url=https://sdg-tracker.org/zero-hunger|kirish sanasi=2020-08-30|ish=Our World in Data|til=en}}&lt;/ref&gt; ]]

=== 2.5-maqsad: Oziq-ovqat ishlab chiqarishda genetik xilma-xillikni saqlash ===
2.5-maqsadning mazmuni: &quot;2020-yilga kelib urugʻlar, madaniy oʻsimliklar, qishloq xoʻjaligi va xonakilashtirilgan hayvonlar va ular bilan bogʻliq yovvoyi turlarning genetik xilma-xilligini saqlab qolish, shu jumladan milliy, mintaqaviy va xalqaro miqyosda toʻgʻri boshqariladigan va diversifikatsiyalangan urugʻlik va oʻsimliklar banklari orqali hamda ulardan foydalanish imkoniyatini taʼminlash. xalqaro miqyosda kelishilgan holda, genetik resurslardan va ular bilan bogʻliq anʼanaviy bilimlardan foydalanishdan kelib chiqadigan foydalarni adolatli va teng taqsimlash&lt;ref name=&quot;:17&quot;/&gt;.“

U ikkita koʻrsatkichga ega&lt;ref name=&quot;:8&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2 {{!}} Department of Economic and Social Affairs|url=https://sdgs.un.org/goals/goal2|kirish sanasi=2020-08-30|ish=sdgs.un.org}}&lt;/ref&gt;:

* 2.5.1-koʻrsatkich: Oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi uchun oʻrta yoki uzoq muddatli saqlash ob’ektlarida taʼminlangan oʻsimlik va hayvon genetik resurslari soni.
* 2.5.2-koʻrsatkich: Xavf ostida, xavf ostida boʻlmagan yoki yoʻqolib ketish xavfi nomaʼlum darajada boʻlgan mahalliy zotlarning nisbati.

FAOning o‘simliklar genetik resurslari uchun gen banki standartlari ilg‘or ilmiy va texnik tajribalar uchun mezonni belgilovchi tashkilotdir&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Indicator 2.5.1 - E-Handbook on SDG Indicators - UN Statistics Wiki|url=https://unstats.un.org/wiki/display/SDGeHandbook/Indicator+2.5.1|kirish sanasi=2020-08-30|ish=unstats.un.org}}&lt;/ref&gt;.

Biologik xilma-xillik oziq-ovqat xavfsizligi va [[Ovqatlanish nutrisiologiyasi|oziqlanish]] hamda qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishining barqaror oʻsishini taʼminlashning kalitidir.

Yoʻqolib ketgan taqdirda, butun dunyo boʻylab mahalliy zotlarning atigi 1 % dan kamrogʻi zotni qayta tiklashga imkon beradigan yetarli genetik materialga ega. Hayvonlarning genetik resurslarini saqlab qolish borasida hech qanday taraqqiyot yoʻq, hattoki bu resurslarni saqlab qolish boʻyicha harakatlar ham kuzatilmadi. Atrof-muhit va ijtimoiy oʻzgarishlarning tobora tezlashib borishi oʻsimlik va hayvonlarning genetik resurslari xilma-xilligiga tahdid solmoqda&lt;ref name=&quot;:9&quot;/&gt;.

Ushbu maqsad 2030-yilga moʻljallangan koʻplab [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|SDGlardan]] farqli oʻlaroq, 2020-yil uchun belgilangan.
[[Fayl:Proportion_of_local_livestock_breeds_classified_as_being_at_risk_of_extinction,_OWID.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b1/Proportion_of_local_livestock_breeds_classified_as_being_at_risk_of_extinction%2C_OWID.svg/300px-Proportion_of_local_livestock_breeds_classified_as_being_at_risk_of_extinction%2C_OWID.svg.png|thumb|300x300px| 2019-yilda 2.5.2 koʻrsatkich boʻyicha jahon xaritasi — 2019-yilda xavf ostida, xavf ostida boʻlmagan yoki nomaʼlum darajada yoʻqolib ketish xavfi ostida deb tasniflangan mahalliy zotlarning nisbati&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2: Zero Hunger - SDG Tracker|url=https://sdg-tracker.org/zero-hunger|kirish sanasi=2020-08-30|ish=Our World in Data|til=en}}&lt;/ref&gt; ]]
FAO 5.1-maqsad boʻyicha har bir koʻrsatkich boʻyicha erishilgan yutuqlar belgilangan amalga oshirish yilida bajarilishiga ishonch hosil qiladi&lt;ref name=&quot;:02&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=&quot;United Nations (2018) Economic and Social Council, Conference of European Statisticians, Geneva,&quot; (PDF). United Nations, Geneva|url=https://www.unece.org/fileadmin/DAM/stats/documents/ece/ces/2018/CES_39.pdf|kirish sanasi=September 23, 2020|ish=United Nations Economic Commission for Europe}}&lt;/ref&gt;.

=== 2.a-maqsad: Qishloq infratuzilmasi, qishloq xoʻjaligi tadqiqotlari, texnologiya va genbanklarga sarmoya kiritish ===
2.a-maqsad uchun toʻliq sarlavha: „Rivojlanayotgan mamlakatlarda qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarish salohiyatini oshirish uchun qishloq infratuzilmasi, qishloq xoʻjaligi tadqiqotlari va ekspluatatsiyasi xizmatlari, texnologiyalarni rivojlantirish, oʻsimliklar va chorvachilik genbanklari sohasida xalqaro hamkorlikni kengaytirish orqali investitsiyalarni koʻpaytirish, xususan kam rivojlangan mamlakatlar&lt;ref name=&quot;:17&quot;/&gt;.“
[[Fayl:Agriculture_orientation_index_for_government_expenditures,_OWID.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1d/Agriculture_orientation_index_for_government_expenditures%2C_OWID.svg/300px-Agriculture_orientation_index_for_government_expenditures%2C_OWID.svg.png|thumb|300x300px| Davlat xarajatlari uchun qishloq xoʻjaligiga yoʻnaltirilganlik indeksi, 2015-yil&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2: Zero Hunger - SDG Tracker|url=https://sdg-tracker.org/zero-hunger|kirish sanasi=2020-08-30|ish=Our World in Data|til=en}}&lt;/ref&gt; ]]
U ikkita koʻrsatkichga ega&lt;ref name=&quot;:8&quot;/&gt;:

* 2.a.1-koʻrsatkich: Davlat xarajatlarining qishloq xoʻjaligiga yoʻnaltirilganlik indeksi.
* 2.a.2-koʻrsatkich: Qishloq xoʻjaligi sektoriga jami rasmiy oqimlar (rivojlanish boʻyicha rasmiy yordam va boshqa rasmiy oqimlar).

Qishloq xoʻjaligi barqaror rivojlanish uchun vosita boʻlishi mumkin, natijada SGDga erishiladi&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;. Davlat xarajatlari uchun „Qishloq xoʻjaligiga yoʻnaltirilganlik indeksi“ (AOI) qishloq xoʻjaligiga markaziy hukumat hissasi bilan sektorning [[Yalpi ichki mahsulot deflyatori|YaIMga qoʻshgan hissasini taqqoslaydi.]] AOI 1 dan katta boʻlsa, qishloq xoʻjaligi boʻlimi iqtisodiy qiymatiga nisbatan davlat xarajatlarining yuqori ulushini oladi degan maʼnoni anglatadi. 1 dan kichik AOI qishloq xoʻjaligiga nisbatan pastroq yoʻnalishni aks ettiradi&lt;ref name=&quot;:4&quot;/&gt;.

Qishloq xoʻjaligi ishlab chiqaruvchilari duch keladigan yuqori xavf koʻpincha qishloq xoʻjaligi ekinlari yetishmasligi va zararkunandalar, qurgʻoqchilik, suv toshqinlari, infratuzilma buzilishi yoki narxlarning keskin oʻzgarishi natijasida nobud boʻlgan kichik xoʻjaliklarni qoʻllab-quvvatlash uchun qayta taqsimlashda hukumatning aralashuvini talab qiladi.

Oʻta qashshoqlik, toʻyib ovqatlanmaslik va toʻyib ovqatlanmaslik kabi ayanchli siklni buzish uchun qishloq xoʻjaligi iqtisodiyotida oʻsishni tezlashtirish zarur. Iqtisodiy rivojlanish va qishloq xoʻjaligiga davlat investitsiyalari oʻzaro bogʻliqdir. 2017-yildagi ''Barqaror rivojlanish boʻyicha yuqori darajali siyosiy forumda'' SDG 2 ning tematik sharhida taʼkidlanganidek, dunyoning oʻta qashshoqlik va ocharchilikka uchragan qismlarida har bir ishchiga toʻgʻri keladigan qishloq xoʻjaligi kapitali va qishloq xoʻjaligiga yoʻnaltirilgan davlat investitsiyalarining turgʻunligi kuzatilmoqda&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;.

Rivojlanishni moliyalashtirish boʻyicha Addis-Abeba Harakat dasturida ODA (Rivojlanishga rasmiy yordam) va OOFs (Boshqa rasmiy oqimlar) „barqaror rivojlanish dasturlarini moliyalashtirishning tegishli elementi“ sifatida aniq belgilangan. Bu yerda, „Boshqa rasmiy oqimlar (OOF) rasmiy sektor tomonidan ODA sifatida qabul qilish shartlariga javob bermaydigan mamlakatlar va hududlar bilan bitimlar, chunki ular asosan rivojlanishga qaratilgan emas yoki ular minimal grant elementi talabiga javob bermaydi&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=DAC Glossary of Key Terms and Concepts - OECD|url=http://www.oecd.org/dac/dac-glossary.htm|kirish sanasi=2020-08-30|ish=www.oecd.org}}&lt;/ref&gt;.“
[[Fayl:Total_financial_assistance_and_flows_for_agriculture_by_recipient.png|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/da/Total_financial_assistance_and_flows_for_agriculture_by_recipient.png/300px-Total_financial_assistance_and_flows_for_agriculture_by_recipient.png|thumb|300x300px| Jahon xaritasi 2.a.2-koʻrsatkichini oluvchi tomonidan qishloq xoʻjaligi uchun jami moliyaviy yordam va oqimlar&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2: Zero Hunger - SDG Tracker|url=https://sdg-tracker.org/zero-hunger|kirish sanasi=2020-08-30|ish=Our World in Data|til=en}}&lt;/ref&gt;]]
[[Iqtisodiyotning birlamchi sektori|Qishloq xoʻjaligi sektori]] bir qator ekologik muammolarga duch kelmoqda, jumladan iqlimning oʻzgarishi, suv tanqisligi, davolashga chidamli vabolar va tabiiy ofatlar sonining ortishi. Aholining oʻsishi va isteʼmolchilarning xohish-istaklarining oʻzgarishi natijasida oziq-ovqatga boʻlgan talab ortib bormoqda. Qiyinchiliklar va talablar dunyoning koʻplab qismlarida oziq-ovqat xavfsizligi uchun muhim tahdid va xavflarga aylanishi mumkin. [[COVID-19 pandemiyasi]] odamlar va mahsulotlarning harakatchanligini cheklash, savdo va global qiymat zanjirlarini buzish orqali ushbu xavflarni yomonlashtirishi mumkin. Qulflash paytida odamlar, mahsulotlar va global qiymat zanjirlari cheklangan harakatga ega edi. Bu muayyan oziq-ovqat mahsulotlarining tanqisligiga va oziq-ovqat narxining oshishiga olib kelishi mumkin&lt;ref&gt;FAO. 2017. The future of food and agriculture — trends and challenges. Rome.&lt;/ref&gt;.

=== 2.b-maqsad: Qishloq xoʻjaligi savdosi cheklovlari, bozor buzilishi va eksport subsidiyalarining oldini olish ===
2.b-maqsad uchun toʻliq sarlavha: „Jahon qishloq xoʻjaligi bozorlaridagi savdo cheklovlari va buzilishlarni tuzatish va oldini olish, shu jumladan qishloq xoʻjaligi eksportini subsidiyalashning barcha shakllarini parallel ravishda yoʻq qilish va Dohani rivojlantirish vakolatiga muvofiq barcha ekvivalent taʼsirga ega eksport choralari&lt;ref name=&quot;:17&quot;/&gt;.“

2.b-maqsad. ikkita koʻrsatkichga ega:

* 2.b.1-ko‘rsatkich: Ishlab chiqaruvchini qo‘llab-quvvatlash smetasi&lt;ref name=&quot;:8&quot;/&gt;.&quot; Ishlab chiqaruvchilarni qo‘llab-quvvatlash smetasi (PSE) — „ishlab chiqaruvchilar va soliq to‘lovchilar tomonidan qishloq xo‘jaligi ishlab chiqaruvchilarini qo‘llab-quvvatlash uchun yalpi o‘tkazmalarning yillik pul qiymatining ko‘rsatkichi bo‘lib, ularning tabiati, maqsadlari yoki fermer xo‘jaligiga taʼsiridan qatʼi nazar, fermer xo‘jaligi darajasida o‘lchanadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=OECD Glossary of Statistical Terms - Producer Support Estimate (PSE) Definition|url=https://stats.oecd.org/glossary/detail.asp?ID=2150|kirish sanasi=2020-08-30|ish=stats.oecd.org|qaralgan sana=2022-09-29|arxivsana=2020-09-22|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200922114517/https://stats.oecd.org/glossary/detail.asp?ID=2150}}&lt;/ref&gt;.“
* 2.b.2-ko‘rsatkich: Qishloq xo‘jaligi eksportini subsidiyalash&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;.&quot; Eksport subsidiyalari „eksport qiluvchining jahon bozoridagi ulushini boshqalar hisobiga oshiradi, jahon bozoridagi narxlarni pasaytirishga moyil bo‘ladi va ularni yanada beqaror holga keltirishi mumkin, chunki eksport subsidiyalari darajasi bo‘yicha qarorlar oldindan aytib bo‘lmaydigan darajada o‘zgarishi mumkin&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Multilateral Trade Negotiations on Agriculture: A Resource Manual - Agreement on Agriculture - Export Subsidies|url=http://www.fao.org/3/x7353e/X7353e03.htm|kirish sanasi=2020-08-30|ish=www.fao.org}}&lt;/ref&gt;.“

2015-yil dekabr oyida Nayrobida boʻlib oʻtgan 10-Vazirlar konferentsiyasida [[Jahon savdo tashkiloti]] qishloq xoʻjaligi tovarlari uchun eksport subsidiyalarini, jumladan, eksport kreditlari, eksport kreditlari kafolatlari yoki qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini sugʻurtalash dasturlarini bekor qilishga qaror qildi&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;. Doha raundi JSTga aʼzo davlatlar oʻrtasidagi savdo muzokaralarining soʻnggi bosqichidir. U xalqaro savdo tizimining asosiy islohotlariga erishish va savdo toʻsiqlarini kamaytirish va qayta koʻrib chiqilgan savdo qoidalarini joriy etishga qaratilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=WTO {{!}} The Doha Round|url=https://www.wto.org/english/tratop_e/dda_e/dda_e.htm|kirish sanasi=2020-08-30|ish=www.wto.org}}&lt;/ref&gt;.

=== 2.c-maqsad: Barqaror oziq-ovqat tovar bozorlarini va axborotdan oʻz vaqtida foydalanishni taʼminlash ===
2.c-maqsad ning toʻliq sarlavhasi: „oziq-ovqat tovarlari bozorlari va ularning hosilalari toʻgʻri ishlashini taʼminlash boʻyicha chora-tadbirlarni qabul qilish hamda oziq-ovqat narxlarining keskin oʻzgaruvchanligini cheklashga yordam berish maqsadida bozor maʼlumotlariga, jumladan, oziq-ovqat zaxiralari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarga oʻz vaqtida kirishni osonlashtirish&lt;ref name=&quot;:17&quot;/&gt;.“

Ushbu maqsad bitta koʻrsatkichga ega: 2.c.1 koʻrsatkichi oziq-ovqat narxlari anomaliyalari koʻrsatkichidir&lt;ref name=&quot;:8&quot;/&gt;.

Oziq-ovqat narxlari anomaliyalari mahalliy oziq-ovqat narxlari oʻzgaruvchanlik indeksi yordamida oʻlchanadi. Mahalliy oziq-ovqat narxlarining oʻzgaruvchanlik indeksi vaqt oʻtishi bilan ichki oziq-ovqat narxlarining oʻzgarishini oʻlchaydi, bu isteʼmol yoki bozor narxlariga asoslangan tovarlar savatining oʻrtacha vazni sifatida oʻlchanadi. Yuqori qiymatlar oziq-ovqat narxlarining yuqori oʻzgaruvchanligini koʻrsatadi&lt;ref name=&quot;:4&quot;/&gt;. Oziq-ovqat narxlarining keskin oʻzgarishi qishloq xoʻjaligi bozorlariga, oziq-ovqat xavfsizligi va turmush tarziga, ayniqsa, eng zaif odamlarning hayotiga tahdid soladi&lt;ref name=&quot;:9&quot;/&gt;.

G20 Qishloq xoʻjaligi bozori axborot tizimi (AMIS) bozor narxlari boʻyicha muntazam yangilanishlarni taklif qiladi.

=== Kastodiya agentliklari ===
Kastodian agentliklari koʻrsatkichlarning borishini monitoring qilish uchun javobgardir&lt;ref name=&quot;:12&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=&quot;United Nations (2018) Economic and Social Council, Conference of European Statisticians, Geneva,&quot; (PDF). United Nations, Geneva|url=https://www.unece.org/fileadmin/DAM/stats/documents/ece/ces/2018/CES_39.pdf|kirish sanasi=September 23, 2020|ish=United Nations Economic Commission for Europe}}&lt;/ref&gt;:

* 2.1, 2.3 va 2.5-maqsadlar ostidagi barcha koʻrsatkichlar va 2.a.1 va 2.c.1 koʻrsatkichlari uchun: [[Birlashgan millatlar tashkilotining oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti|Birlashgan Millatlar Tashkilotining Oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti]] (FAO)
* 2.2.1- va 2.2.2-koʻrsatkichlari: [[Birlashgan millatlar tashkilotining bolalar jamgʻarmasi|Birlashgan Millatlar Tashkilotining Bolalar jamgʻarmasi]] (UNICEF), [[Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti|Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti]] (VOZ)
* 2.2.3-koʻrsatkich: [[Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti|Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti]] (VOZ)
* 2.3- va 2.5-maqsadlar ostidagi barcha koʻrsatkichlar va 2.a.1- va 2.c.1-koʻrsatkichlari boʻyicha: [[Birlashgan millatlar tashkilotining oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti|Oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti]] (FAO)
* 2.4.1-koʻrsatkich: Birlashgan Millatlar Tashkilotining Atrof-muhit boʻyicha dasturi (UNEP) va [[Birlashgan millatlar tashkilotining oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti|Oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti]] (FAO)
* 2.a.2-koʻrsatkich: [[Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti]] (OECD)
* 2.b.1-koʻrsatkich: Birlashgan Millatlar Tashkilotining Jahon sayyohlik tashkiloti (UNWTO)

== Indekslar ==

=== Global ochlik indeksi (GHI) ===
[[Fayl:Comparing_GHI_Scores_by_Region_1990_-_2011.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/61/Comparing_GHI_Scores_by_Region_1990_-_2011.jpg/220px-Comparing_GHI_Scores_by_Region_1990_-_2011.jpg|right|thumb| 1990 — 2011 yillardagi mintaqalar boʻyicha GHI ballarini solishtirish]]
Global ochlik indeksi (GHI) global, [[Mintaqa|mintaqaviy]] va milliy darajada ochlikni oʻlchash va kuzatish uchun moʻljallangan vositadir.

Har yili GHI ballari ochlikka qarshi kurashda muvaffaqiyat va muvaffaqiyatsizliklarni kuzatish uchun hisoblab chiqiladi. GHI ochlikka qarshi kurash haqida xabardorlik va tushunchani oshirish uchun moʻljallangan. Bu mamlakatlar va mintaqalar oʻrtasidagi ochlik darajasini solishtirish imkonini beradi. U dunyoning ochlik darajasi eng yuqori boʻlgan va ochlikni bartaraf etish uchun qoʻshimcha harakatlar zarur boʻlgan hududlariga eʼtibor qaratadi.

=== FAO oziq-ovqat narxlari indeksi (FFPI) ===
FAO oziq-ovqat narxlari indeksi (FFPI) oziq-ovqat tovarlari savatchasi xalqaro narxlarining oylik oʻzgarishini koʻrsatadigan koʻrsatkichdir&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=FAO Food Price Index - World Food Situation - Food and Agriculture Organization of the United Nations|url=http://www.fao.org/worldfoodsituation/foodpricesindex/en/#:~:text=The%20FAO%20Food%20Price%20Index,the%20groups%20over%202014-2016.|kirish sanasi=2020-08-30|ish=www.fao.org}}&lt;/ref&gt;. Oziq-ovqat mahsulotlari narxlarining monitoringi ommaviy axborot vositalari, jumladan, oziq-ovqat narxlari indeksi (FAO-FPI) tomonidan amalga oshiriladi: har oy narxlarni monitoring qilish, tendensiyalarni Food Outlook nashri tomonidan yiliga ikki marta tahlil qilish; oziq-ovqat importi toʻgʻrisidagi hisobotlar har chorakda „Crop Prospects and Food Situation“ nashri va har chorakda WFP Global Market Monitor: 70 ga yaqin mamlakatlarda asosiy tovar narxlari tendensiyalari toʻgʻrisidagi hisobot va har oy mamlakatga oid bozor byulletenlari tomonidan taqdim etiladi.

GIEWS Oziq-ovqat narxlari monitoringi va tahlili (FPMA) global darajada asosiy oziq-ovqat mahsulotlarining ichki narxlari tendensiyalarini tahlil qiladi va oziq-ovqat bozoridagi soʻnggi siyosat oʻzgarishlarini, shuningdek, oziq-ovqat xavfsizligiga salbiy taʼsir koʻrsatishi mumkin boʻlgan mamlakat darajasida oziq-ovqat narxlarining juda yuqori boʻlishi haqida erta ogohlantirishlarni taqdim etadi&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;.

== Umumiy taraqqiyot va qiyinchiliklar ==
[[Fayl:Kolkata_Police_North_traffic_guard_distributing_food_among_poor_08.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e3/Kolkata_Police_North_traffic_guard_distributing_food_among_poor_08.jpg/300px-Kolkata_Police_North_traffic_guard_distributing_food_among_poor_08.jpg|thumb|300x300px| Kolkata politsiyasining shimoliy yoʻl qoʻriqchisi Hindistonning Kolkata shahrida Korona inqirozi paytida kambagʻallarga oziq-ovqat tarqatmoqda]]

Taraqqiyotga qaramay, tadqiqotlar shuni koʻrsatadiki, dunyo boʻylab 790 milliondan ortiq odam hali ham ochlikdan aziyat chekmoqda. Oxirgi 15 yil ichida ochlikka qarshi kurashda katta yutuqlarga erishildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2: End hunger, achieve food security and improved nutrition and promote sustainable agriculture — SDG Indicators|url=https://unstats.un.org/sdgs/report/2016/goal-02/|kirish sanasi=2020-08-30|ish=unstats.un.org}}&lt;/ref&gt;. 2017''-yilda Oliy darajadagi siyosiy forumda'' „ SDG 2ga erishish yo‘lidagi taraqqiyotni tezlashtirish: Milliy amalga oshirishdan saboqlar“ mavzusidagi yordamchi tadbir davomida bir qator tavsiyalar va chora-tadbirlar muhokama qilindi. Fransiyaning BMT missiyasi, Ochlikka qarshi harakat, Bolalarni asrang va Global fuqaro kabi manfaatdor tomonlar suhbatni boshqaradi. 2030-yilga kelib Afrika qitʼasida [[Och qolish|to‘yib ovqatlanmaslikning]] barham topishi dargumon&lt;ref name=&quot;:10&quot;/&gt;.

[[Barqaror rivojlanish maqsadlari|SDG 2]] sari olgʻa siljish uchun dunyo siyosiy iroda va davlat egaligini shakllantirishi kerak. Shuningdek, u siyosiy rahbarlar tomonidan yaxshi tushunilishiga ishonch hosil qilish va [[gender tengsizligi]], geografik tengsizlik va mutlaq qashshoqlikni hal qilish uchun ovqatlanish haqidagi fikrni yaxshilashi kerak. Shuningdek, u sub-milliy darajada ishlash, oziqlanishni moliyalashtirishni koʻpaytirish va hayotning dastlabki 1000 kuniga moʻljallanganligini taʼminlash va toʻyib ovqatlanmaslikning bevosita sabablarini hal qiladigan harakatlardan tashqariga chiqish va kam ovqatlanish sabablarini koʻrib chiqish kabi aniq harakatlarni talab qiladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=2018 Global Nutrition Report by UNICEF|url=https://www.unicef.org/press-releases/2018-global-nutrition-report-reveals-malnutrition-unacceptably-high-and-affects|kirish sanasi=September 23, 2020|ish=United Nations International Children's Emergency Fund}}&lt;/ref&gt;.

2019-yilgi dunyo ochligi haqidagi maʼlumotlar WFP ochlik xaritasida koʻrsatilgan&lt;ref&gt;WFP (2019) [https://docs.wfp.org/api/documents/WFP-0000108355/download/?_ga=2.32448574.1022424297.1600957894-1109941975.1600957894 Hunger map 2019] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220416082748/https://docs.wfp.org/api/documents/WFP-0000108355/download/?_ga=2.32448574.1022424297.1600957894-1109941975.1600957894 |date=2022-04-16 }}, World Food Program.&lt;/ref&gt;.

SDG 2 maqsadlari qiymat zanjirlari va oziq-ovqat tizimlarining ahamiyatini eʼtiborsiz qoldiradi. SDG 2 maqsadlari orasida mikroelementlar va makroelementlarning yetishmasligi bor, lekin ortiqcha isteʼmol qilish yoki tuz, yogʻ va shakarga boy oziq-ovqatlarni isteʼmol qilish, bunday parhezlar bilan bogʻliq sogʻliq muammolarini eʼtiborsiz qoldirmaslik; SDG 2 maqsadlari kichik fermerlar uchun qishloq xoʻjaligi mahsuldorligi va daromadlarini ikki baravar oshirishni taklif qiladi, lekin bundan tashqari, yirik fermerlar dehqonchilikdan nisbatan past daromad olishlari mumkinligiga eʼtibor bermaslik; U barqaror qishloq xoʻjaligini aniq nimadan iboratligini aniqlamasdan barqaror qishloq xoʻjaligini chaqiradi. Hozirda SDG monitoringi uchun foydalaniladigan koʻpgina koʻrsatkichlar SDGlar uchun maxsus ishlab chiqilmagan, shuning uchun SDG monitoringi uchun zarur boʻlgan maʼlumotlar har doim ham mavjud emas va SDGning oʻzaro bogʻliqligini aks ettirish uchun mos kelmaydi. Oziq-ovqat ishlab chiqarishdan tortib barcha darajalarda isteʼmol qilishgacha boʻlgan bogʻliq yoki muvofiqlashtirilgan harakatlarning yoʻqligi SDG 2 boʻyicha taraqqiyotga toʻsqinlik qilmoqda&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Veldhuizena|first1=Linda JL|last2=Gillera|first2=Ken E.|last3=Oosterveerb|first3=Peter|last4=Brouwerc|first4=Inge D.|last5=Janssend|first5=Sander|last6=van Zantene|first6=Hannah HE.|last7=Slingerlanda|first7=M.A.|title=The Missing Middle: Connected action on agriculture and nutrition across global, national and local levels to achieve Sustainable Development Goal 2|journal=Global Food Security|date=2020|volume=24|page=100336|doi=10.1016/j.gfs.2019.100336|url=https://resolver-scholarsportal-info.myaccess.library.utoronto.ca/resolve/22119124/v24icomplete/nfp_tmmcaotasdg2.xml}}&lt;/ref&gt;.

2021-yilda SDG 2 ning oziq-ovqat xavfsizligi aspektlarini birinchi koʻrib chiqish Melaneziyada oʻtkazildi. Koʻrib chiqish va tadqiqot natijalari shuni koʻrsatadiki, Tinch okeanining rivojlanayotgan kichik orol davlatlari (PSIDS) [[Yogʻ bosish|semirish]], [[Och qolish|toʻyib ovqatlanmaslik]] va iqlim oʻzgarishi uchligining „global sindromi“ bilan duch kelmoqda. SDG 2 boʻyning oʻsishi va isrofgarligini kamaytirishda muvaffaqiyatga erishgan boʻlsa-da, yuqumli boʻlmagan kasalliklarning koʻpayishini bartaraf etish va PSIDSda oziq-ovqat xavfsizligiga erishish uchun hali ham katta saʼy-harakatlar talab etiladi. Melaneziyaliklar misolida, anʼanaviy ovqatlanishdan ovqatlanishga oʻtish global toʻyib ovqatlanmaslikni tezlashtirmoqda, haddan tashqari tez [[urbanizatsiya]], turmush tarzi oʻzgarishi, import qilinadigan oziq-ovqat va oʻrmonlarning kesilishi anʼanaviy qishloq xoʻjaligi biologik xilma-xilligini va oziq-ovqat tizimlari haqidagi bilimlarni yoʻq qilmoqda. Sharh shuni koʻrsatadiki, SDG 2 ning kelajakdagi strategiyalari qishloq xoʻjaligi, ovqatlanish va sogʻliqni saqlash oʻrtasidagi bogʻliqlikni rivojlantirishga qaratilgan boʻlishi kerak&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Vogliano|first1=Chiris|last2=Murray|first2=Linda|last3=Coad|first3=Jane|last4=Wham|first4=Caril|last5=Maelaua|first5=Josephine|last6=Kafa|first6=Rosemary|last7=Burlingame|first7=Barbara|date=2021|title=Progress towards SDG 2: Zero hunger in melanesia – A state of data scoping review|journal=Global Food Security|volume=29|page=100519|url=https://resolver-scholarsportal-info.myaccess.library.utoronto.ca/resolve/22119124/v29icomplete/nfp_pts2zhasodsr.xml|language=en|doi=10.1016/j.gfs.2021.100519}}&lt;/ref&gt;.

=== COVID-19 pandemiyasining taʼsiri ===
SDG 2 ga erishish bir qator omillar bilan xavf ostida qoldi, ularning eng jiddiylari 2019, 2020 va 2021-yillarda sodir boʻlgan; [[Sharqiy Afrika|Sharqiy Afrikada]] misli koʻrilmagan 2019-2021 chigirtkalar va 2020 global [[COVID-19 pandemiyasi]] bilan. [[Birlashgan millatlar tashkilotining oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti|Oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti (FAO)]] oziq-ovqat xavfsizligi, oziq-ovqat taʼminotidagi uzilishlar va daromadlar tendensiyalari „bolalar toʻyib ovqatlanmaslik xavfini oshirishga yordam beradi, chunki oziq-ovqat xavfsizligi dietaning sifatiga, jumladan, bolalar va ayollarning ovqatlanish sifatiga taʼsir qiladi&lt;ref name=&quot;:11&quot;/&gt;.“

COVID-19 pandemiyasi va blokirovkasi qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishiga katta bosim oʻtkazdi, global qiymat va taʼminot zanjirini buzdi. Keyinchalik, bu toʻyib ovqatlanmaslik va uy xoʻjaliklarining yetarli darajada oziq-ovqat bilan taʼminlanmasligi muammolarini keltirib chiqaradi, ularning eng kambagʻallari jiddiy zarar koʻradi&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Gulseven|first1=Osman|last2=Al Harmoodi|first2=Fatima|last3=Al Falasi|first3=Majid|last4=ALshomali|first4=Ibrahim|date=2020|title=How the COVID-19 Pandemic Will Affect the UN Sustainable Development Goals?|url=https://www.ssrn.com/abstract=3592933|journal=SSRN Electronic Journal|language=en|doi=10.2139/ssrn.3592933|issn=1556-5068}}&lt;/ref&gt;. Bu 2020-yilda 132 milliondan ortiq odamning toʻyib ovqatlanmaslikdan aziyat chekishiga sabab boʻldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=2020-08-27|sarlavha=UN/DESA Policy Brief #81: Impact of COVID-19 on SDG progress: a statistical perspective {{!}} Department of Economic and Social Affairs|url=https://www.un.org/development/desa/dpad/publication/un-desa-policy-brief-81-impact-of-covid-19-on-sdg-progress-a-statistical-perspective/|kirish sanasi=2020-09-24|ish=www.un.org|til=en-US}}&lt;/ref&gt;. Yaqinda oʻtkazilgan tadqiqotlarga koʻra, COVID-19 pandemiyasi tufayli besh yoshgacha boʻlgan bolalar oʻrtasida oʻrtacha yoki ogʻir isrofgarchilikning tarqalishi 14 % ga oshishi mumkin&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=The lancet|first1=Impacts of covid-19|title=Impacts of covid 19 on childhood malnutrition and nutrition related mortality|journal=The Lancet|year=2020|volume=396|issue=10250|pages=519–521|doi=10.1016/S0140-6736(20)31647-0|pmid=32730743|pmc=7384798}}&lt;/ref&gt;.

'''Qishloq xoʻjaligi materiallarini yetkazib berish''': Covid-19 paytida transport toʻsib qoʻyilgan va qishloq xoʻjaligi materiallarini yetkazib berish juda qattiq edi. Barcha darajadagi qishloq xoʻjaligi boʻlimlari quyi oqimdagi qishloq xoʻjaligi materiallarini normal tashishni taʼminlash uchun ketma-ket bir qator siyosatlarni ishlab chiqdilar.

'''Pandemiya olib kelgan yangi muammolar''': yangi koronavirus pnevmoniya epidemiyasi butun dunyo boʻylab tarqaldi va xalqaro don bozoriga zarar olib keldi&lt;ref&gt;Agricultural Supply Chains during the COVID-19 Lockdown: A study of market arrivals of seven key food commodities in India — IDEAs. (2020, April 22). Retrieved December 17, 2021, from Networkideas.org website: https://www.networkideas.org/featured-themes/2020/04/agricultural-supply-chains-during-the-covid-19-lock-down-a-study-of-market-arrivals-of-seven-key-food-commodities-in-india/ {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220208070532/https://www.networkideas.org/featured-themes/2020/04/agricultural-supply-chains-during-the-covid-19-lock-down-a-study-of-market-arrivals-of-seven-key-food-commodities-in-india/ |date=2022-02-08 }}&lt;/ref&gt;. 2019-yil dekabr oyidan beri oziq-ovqat narxi xalqaro bozorda eng yuqori darajaga yetdi. FAO tomonidan 2020-yil yanvar oyida eʼlon qilingan oziq-ovqat narxlari indeksi har oyda 2,8 foizga oshib, 2018-yil mayidan beri eng yuqori koʻrsatkichga yetdi&lt;ref&gt;Pu, M., &amp; Zhong, Y. (2020). Rising concerns over agricultural production as COVID-19 spreads: Lessons from China. Global Food Security, 26, 100409. https://doi.org/10.1016/j.gfs.2020.100409&lt;/ref&gt;. Turli xil favqulodda vaziyatlar va tabiiy ofatlar natijasida yuzaga kelgan don inqirozini bartaraf etish uchun bizga don zaxirasini tartibga soluvchi mustahkam tizim va favqulodda vaziyatlarni boshqarish mexanizmi kerak&lt;ref&gt;Rivera-Ferre, M. G., López-i-Gelats, F., Ravera, F., Oteros-Rozas, E., di Masso, M., Binimelis, R., &amp; El Bilali, H. (2021). The two-way relationship between food systems and the COVID19 pandemic: causes and consequences. Agricultural Systems, 191, 103134. https://doi.org/10.1016/j.agsy.2021.103134.&lt;/ref&gt;.

Qishloq xoʻjaligi razvedkasining rivojlanishiga Covid-19 sabab boʻldi. Covid-19 don ekish va qayta ishlash sanoatiga keltirgan eng muhim qiyinchilik — bu ishchi kuchi yetishmasligi. Boshqa tomondan, avtomatlashtirilgan ishlab chiqarish va [[Sunʼiy ong|sunʼiy intellekt]] texnologiyalariga ega fermerlar ushbu pandemiyada koʻproq ustunlikka ega va favqulodda vaziyatlarga javob berish qobiliyatiga ega. Kelajakda aqlli qishloq xoʻjaligi oʻsib borayotgan tendensiyaga aylanadi.

=== Yangi texnologiyalar ===
SDG 2ning „Nol ochlik“ maqsadiga erishish bo‘yicha ortib borayotgan muammoni hal qilish uchun qishloq xo‘jaligi mahsuldorligini oshirish va iqlim o‘zgarishi muammolarini hal qilish uchun joriy etilishi mumkin bo‘lgan baʼzi yangi texnologiyalar bo‘yicha yangi tadqiqotlar paydo bo‘ldi. [[Iqlim o'zgarishi|Iqlim oʻzgarishi]], ayniqsa, yaqin oʻn yilliklarda ochlikning taxminiy qisqarishini sekinlashtirishda davom etishi va 2030-yilga kelib, ochlik xavfi ostida boʻlgan odamlar sonini 16 milliondan oshib ketishi mumkin&lt;ref name=&quot;:15&quot;&gt;{{Cite journal|last=Mason-D'Croz|first1=Daniel|last2=Sulser|first2=Timothy B.|last3=Wiebe|first3=Keith|last4=Rosegrant|first4=Mark W.|last5=Lowder|first5=Sarah K.|last6=Nin-Pratt|first6=Alejandro|last7=Willenbockel|first7=Dirk|last8=Robinson|first8=Sherman|last9=Zhu|first9=Tingju|date=2019-04-01|title=Agricultural investments and hunger in Africa modeling potential contributions to SDG2 – Zero Hunger|journal=World Development|language=en|volume=116|pages=38–53|doi=10.1016/j.worlddev.2018.12.006|issn=0305-750X|pmc=6358118|pmid=30944503}}&lt;/ref&gt;. Iqlim oʻzgarishining salbiy oqibatlarini yumshatish uchun qishloq xoʻjaligi samaradorligini oshirish uchun qishloq xoʻjaligi texnologiyasiga investitsiyalarni koʻpaytirish talab etiladi. Bundan tashqari, qishloq xoʻjaligi [[Tadqiqot va texnologik ishlanmalar|ilmiy-tadqiqot]] ishlarining ortishi Afrikadagi 55 million kishi orasida ochlik tarqalishini kamaytiradi&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;. Qishloq xoʻjaligini intensivlashtirish zarur boʻlganda, dehqonchilikning uglerod izini minimallashtirish bilan birga umumiy hosildorlikni oshirish uchun kapital texnologiyalarga investitsiyalarni koʻpaytirish talab etiladi&lt;ref name=&quot;:16&quot;&gt;{{Cite journal|last=Giller|first1=Ken E.|last2=Delaune|first2=Thomas|last3=Silva|first3=João Vasco|last4=Descheemaeker|first4=Katrien|last5=van de Ven|first5=Gerrie|last6=Schut|first6=Antonius G.T.|last7=van Wijk|first7=Mark|last8=Hammond|first8=James|last9=Hochman|first9=Zvi|date=2021-10-01|title=The future of farming: Who will produce our food?|url=https://doi.org/10.1007/s12571-021-01184-6|journal=Food Security|language=en|volume=13|issue=5|pages=1073–1099|doi=10.1007/s12571-021-01184-6|issn=1876-4525}}&lt;/ref&gt;. Robotlar va [[Qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash|mexanizatsiya]] kabi ilgʻor texnologiyalar koʻplab iqtisodiy manfaatlardan biridir&lt;ref name=&quot;:16&quot; /&gt;. Shu bilan birga, quyidagi fikrlarga eʼtibor bering: 1. Suv samaradorligi — suvni tejash va ifloslantirish. 2. Barqaror materiallarga oʻting. Yangi texnologiyalarga investitsiyalarning koʻpayishi iqlim oʻzgarishi bilan bogʻliq muammolarni hal qilishga va SDG 2 maqsadiga erishishga sezilarli taʼsir koʻrsatadi.

Tuproqning kimyoviy va fizik sifatlarini yaxshilash uchun uglerodli aqlli texnologiyalardan foydalanish tavsiya etilgan, bu esa ISQ emissiyasini kamaytirishga va ekinlar hosildorligini oshirishga yordam beradi&lt;ref name=&quot;:18&quot;&gt;{{Cite journal|last=Yeboah|first1=Stephen|last2=Owusu Danquah|first2=Eric|last3=Oteng-Darko|first3=Patricia|last4=Agyeman|first4=Kennedy|last5=Tetteh|first5=Erasmus Narteh|date=2021-08-26|title=Carbon Smart Strategies for Enhanced Food System Resilience Under a Changing Climate|journal=Frontiers in Sustainable Food Systems|volume=5|pages=715814|doi=10.3389/fsufs.2021.715814|issn=2571-581X}}&lt;/ref&gt;. Oʻsimlik qoldiqlarini saqlash, yerga [[Yerni ishlash|ishlov berish]], agrooʻrmon xoʻjaligi, yerdan foydalanishni boshqarish tizimlari, [[bioyoqilgʻi]] va ozuqaviy moddalarni kompleks boshqarish tavsiya etilgan Carbon Smart Technologies qatoriga kiradi&lt;ref name=&quot;:18&quot; /&gt;. SDG 2ni qoʻllab-quvvatlash uchun AQShda joylashgan masofadan turib zondlash tasvirlari ham koʻrib chiqildi. Kichik sutemizuvchilarning koʻpayishi ekinlarni etishtirish uchun xavf tugʻdirar ekan, texnologiya ekotizimda muvozanat yaratishga intiladi&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Ezzy|first1=Haitham|last2=Charter|first2=Motti|last3=Bonfante|first3=Antonello|last4=Brook|first4=Anna|date=January 2021|title=How the Small Object Detection via Machine Learning and UAS-Based Remote-Sensing Imagery Can Support the Achievement of SDG2: A Case Study of Vole Burrows|journal=Remote Sensing|language=en|volume=13|issue=16|pages=3191|doi=10.3390/rs13163191|bibcode=2021RemS...13.3191E}}&lt;/ref&gt;. Natijada, [[Uchuvchisiz uchish apparati|uchuvchisiz havo tizimlari]] (UAS) kabi yangi yutuqlar masofadan zondlashning tijorat va ilmiy qoʻllanilishiga sezilarli taʼsir koʻrsatadi. Klasterli muntazam intervalli qisqa palindromik takrorlanishlar bilan bogʻliq oqsil (CRSPR-Cas) texnologiyasidan foydalanish boʻyicha tadqiqotlar ham oʻtkazildi. U oziq-ovqat ekinlarini yaxshilash va global ochlikni yoʻq qilishga yordam berish uchun kelajakdagi ekinlarni rivojlantirishga yordam berish uchun ishlatilishi mumkin&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Ahmad|first1=Shakeel|last2=Tang|first2=Liqun|last3=Shahzad|first3=Rahil|last4=Mawia|first4=Amos Musyoki|last5=Rao|first5=Gundra Sivakrishna|last6=Jamil|first6=Shakra|last7=Wei|first7=Chen|last8=Sheng|first8=Zhonghua|last9=Shao|first9=Gaoneng|date=2021-08-04|title=CRISPR-Based Crop Improvements: A Way Forward to Achieve Zero Hunger|url=https://doi.org/10.1021/acs.jafc.1c02653|journal=Journal of Agricultural and Food Chemistry|volume=69|issue=30|pages=8307–8323|doi=10.1021/acs.jafc.1c02653|pmid=34288688|issn=0021-8561}}&lt;/ref&gt;.

Qishloq xoʻjaligining atrof-muhitga taʼsirini kamaytirish uchun yangi qishloq xoʻjaligi texnologiyalari barqarorlikni yaxshilashi juda muhimdir. Iqlim oʻzgarishi bilan bogʻliq tobora kuchayib borayotgan muammolarni hal qilish uchun yangi texnologiya SDG 2 ning nol ochlik maqsadiga erishishga yordam beradigan barqaror echimlarni taqdim eta olishi kerak.
[[Fayl:Table_of_soil_processes,_attributes,_and_indicators_improved_by_perennial_crops.png|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e4/Table_of_soil_processes%2C_attributes%2C_and_indicators_improved_by_perennial_crops.png/220px-Table_of_soil_processes%2C_attributes%2C_and_indicators_improved_by_perennial_crops.png|thumb| Koʻp yillik ekinlar tomonidan yaxshilangan tuproq jarayonlari, atributlari va koʻrsatkichlari jadvali.]]

=== Yillik qishloq xoʻjaligiga oʻtish ===
Oziq-ovqat ishlab chiqarishni koʻpaytirish boʻyicha olib borilayotgan saʼy-harakatlar jahon tuproq resurslariga katta tanglik keltirdi. Tuproqqa ishlov berish, yil davomida uzluksiz oʻsimliklar qoplamining yoʻqligi, uzluksiz chuqur ildiz tizimining yoʻqligi va ekinlarning funktsional xilma-xilligi, shuningdek, ozuqa moddalarining yetarli boʻlmagan byudjeti tuproqning degradatsiyasiga olib keldi&lt;ref name=&quot;:14&quot;&gt;{{Cite journal|last=Mosier|first1=Samantha|last2=Córdova|first2=S. Carolina|last3=Robertson|first3=G. Philip|date=2021-10-11|title=Restoring Soil Fertility on Degraded Lands to Meet Food, Fuel, and Climate Security Needs via Perennialization|journal=Frontiers in Sustainable Food Systems|volume=5|pages=706142|doi=10.3389/fsufs.2021.706142|issn=2571-581X}}&lt;/ref&gt;. Yuqori mahsuldor oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarishni qoʻllab-quvvatlash uchun qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishi uchun degradatsiyaga uchragan yerlardan foydalaniladi, bu turdagi yerlardan foydalanish boshqaruv tadbirlarini tobora koʻpaytiradi. Qoʻllaniladigan boshqaruv choralari koʻpincha tuproqdagi uglerod (C), azot (N) va fosfor § yoʻqotilishini oshirish orqali yerning degradatsiyasini kuchaytiradi&lt;ref name=&quot;:14&quot; /&gt;. Ko‘p yillik ekinlar va yem-xashaklardan uzoq davrlarda foydalanish dunyo aholisini oziqlantirish uchun zarur bo‘lgan hozirgi va kelajakdagi ekinlar hosildorligini saqlashning muhim strategiyasi sifatida qaraladi&lt;ref name=&quot;:14&quot; /&gt;.

Koʻp yillik oʻstirish tuproq unumdorligini tiklash, tuproq uglerodini ajratish, azot (N) mavjudligi va fosforni § ushlab turishga yordam beradi, bularning barchasi ekologik oziq moddalarni boshqarishning muhim qismlaridir&lt;ref name=&quot;:14&quot;/&gt;. Anʼanaviy dehqonchilik usullari odatda tuproq organik uglerodini yoʻqotishiga olib keladi. Koʻp yillik oʻstirish, shuningdek, katta yogʻingarchilik hodisalariga bardosh berish uchun koʻproq jihozlangan yuqori agregatlangan tuproqlarni ragʻbatlantirish orqali iqlimni yumshatish usullariga yordam berishi mumkin. [[Koʻp yillik oʻsimliklar]] tuproqni barqaror boshqarishning muhim qismidir va nol ochlik maqsadiga erishishda yordam berishi mumkin&lt;ref name=&quot;:14&quot; /&gt;.

=== Baliqchilikning ahamiyati ===
Ichki baliqlar butun dunyo boʻylab milliardlab odamlarni oziq-ovqat va tirikchilik bilan taʼminlaydi va ular chuchuk suv ekotizimlarining toʻgʻri ishlashi uchun juda muhimdir. Biroq, bu xizmatlar [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|Barqaror Rivojlanish Maqsadlari]] (SDGs) kabi rivojlanish boʻyicha muzokaralar va tashabbuslarda sezilarli darajada yoʻq&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Lynch|first1=Abigail J.|last2=Elliott|first2=Vittoria|last3=Phang|first3=Sui C.|last4=Claussen|first4=Julie E.|last5=Harrison|first5=Ian|last6=Murchie|first6=Karen J.|last7=Steel|first7=E. Ashley|last8=Stokes|first8=Gretchen L.|date=August 2020|title=Inland fish and fisheries integral to achieving the Sustainable Development Goals|url=https://www.nature.com/articles/s41893-020-0517-6|journal=Nature Sustainability|language=en|volume=3|issue=8|pages=579–587|doi=10.1038/s41893-020-0517-6|issn=2398-9629}}&lt;/ref&gt;.

Ichki baliqchilik — bu mahalliy sharoitda ovlanadigan va isteʼmol qilinadigan kichik hajmdagi, tirikchilikka asoslangan baliqchilik&lt;ref name=&quot;:13&quot;&gt;{{Cite journal|last=Youn|first1=So-Jung|last2=Taylor|first2=William W.|last3=Lynch|first3=Abigail J.|last4=Cowx|first4=Ian G.|last5=Douglas Beard|first5=T.|last6=Bartley|first6=Devin|last7=Wu|first7=Felicia|date=2014-11-01|title=Inland capture fishery contributions to global food security and threats to their future|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S221191241400039X|journal=Global Food Security|series=SI: GFS Conference 2013|language=en|volume=3|issue=3–4|pages=142–148|doi=10.1016/j.gfs.2014.09.005|issn=2211-9124}}&lt;/ref&gt;. Rivojlanayotgan mamlakatlarda baliqlar qimmatli oqsil manbai, shuningdek, mikroelementlar hisoblanadi. Mahalliy baliqlar oqsil manbai sifatida ayniqsa muhimdir, chunki boshqa manbalar mavjud emas yoki juda qimmat va shuning uchun kam isteʼmol qilinadi&lt;ref name=&quot;:13&quot; /&gt;. D va B vitaminlari, minerallar (kalsiy, fosfor, yod, sink, temir va selen) va uzoq zanjirli koʻp toʻyinmagan yogʻli kislotalar (LC-PUFAs) kabi muhim mikroelementlar yuqori biologik mavjud va baliqlarda koʻp miqdorda mavjud&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Béné|first1=Christophe|last2=Arthur|first2=Robert|last3=Norbury|first3=Hannah|last4=Allison|first4=Edward H.|last5=Beveridge|first5=Malcolm|last6=Bush|first6=Simon|last7=Campling|first7=Liam|last8=Leschen|first8=Will|last9=Little|first9=David|date=2016-03-01|title=Contribution of Fisheries and Aquaculture to Food Security and Poverty Reduction: Assessing the Current Evidence|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0305750X15002892|journal=World Development|language=en|volume=79|pages=177–196|doi=10.1016/j.worlddev.2015.11.007|issn=0305-750X}}&lt;/ref&gt;.

Afrika, Janubiy Amerika va Osiyoda ichki baliqchilikka nomutanosib ravishda tayanadigan subpopulatsiyalar mavjud&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Funge‐Smith|first1=Simon|last2=Bennett|first2=Abigail|date=2019-09-26|title=A fresh look at inland fisheries and their role in food security and livelihoods|url=https://doi.org/10.1111/faf.12403|journal=Fish and Fisheries|language=en|volume=20|issue=6|pages=1176–1195|doi=10.1111/faf.12403|issn=1467-2960}}&lt;/ref&gt;. Yaqinda oʻtkazilgan tadqiqot shuni koʻrsatdiki, agar baliq ovqatdan chiqarib tashlansa, parhez xilma-xilligi uchdan ikkiga kamayadi, bu esa mikronutrient yetishmovchiligi xavfini oshiradi. Natijada, siyosatlar oʻz dietasi sifati uchun baliqqa tayanadigan bolalar uchun ozuqa moddalariga boy baliqlarning hozirgi taʼminotini himoya qilish juda muhimdir&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=O'Meara|first1=Lydia|last2=Cohen|first2=Philippa J.|last3=Simmance|first3=Fiona|last4=Marinda|first4=Pamela|last5=Nagoli|first5=Joseph|last6=Teoh|first6=Shwu Jiau|last7=Funge-Smith|first7=Simon|last8=Mills|first8=David J.|last9=Thilsted|first9=Shakuntala H.|date=2021-03-01|title=Inland fisheries critical for the diet quality of young children in sub-Saharan Africa|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S221191242030136X|journal=Global Food Security|language=en|volume=28|pages=100483|doi=10.1016/j.gfs.2020.100483|issn=2211-9124}}&lt;/ref&gt;.

Jahon oziq-ovqat xavfsizligi uchun ichki baliqchilikning ahamiyati yetarli darajada baholanmaganligi va maʼlumotlarning mavjud emasligi sababli hozirgi vaqtda yetarli darajada baholanmagan. Ichki baliqchilik chuchuk suv berishi mumkin boʻlgan boshqa imtiyozlar, masalan: elektr energiyasi, kommunal foydalanish va qishloq xoʻjaligini sugʻorish foydasiga eʼtibordan chetda qoldi. Natijada, suvni rivojlantirish boʻyicha qarorlar qabul qilish jarayonlarida ichki baliq ovlash odatda kam namoyon boʻladi yoki eʼtiborga olinmaydi&lt;ref name=&quot;:13&quot;/&gt;.

Natijada, agar biz nol ochlik maqsadiga erishmoqchi boʻlsak, ichki baliqchilikning global oziqlanishdagi ahamiyatini tan olishimiz kerak.

=== GM ekinlari ===
Dunyo aholisining tez oʻsishi odamlarni yetarli darajada oziqlantirish uchun yangi texnologiyalarni ishlab chiqishni talab qiladi; hozir ham dunyo aholisining sakkizdan bir qismi och uxlab yotadi. Oziq-ovqat oʻsimliklarining genetik modifikatsiyasi ushbu muammoning bir qismini hal qilishga yordam beradi&lt;ref&gt;National Geographic Society. (2020, January 28). Are Genetically Modified Crops the Answer to World Hunger? Retrieved December 16, 2021, from National Geographic Society website: https://www.nationalgeographic.org/article/are-genetically-modified-crops-answer-world-hunger/ {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220416083049/https://www.nationalgeographic.org/article/are-genetically-modified-crops-answer-world-hunger/ |date=2022-04-16 }}&lt;/ref&gt;. 1990-yillarning oʻrtalarida mutatsiya va transgen yoʻli bilan oʻzgartirilgan genomlarni koʻpaytirish usullari va transformatsiya usullari oʻsimlik xususiyatlarini yaxshiladi va yuqori mahsuldor ekin navlarini yaratdi. CRISPR-CAS texnologiyasi qisqa vaqt ichida nol ochlikka erishish va to‘yib ovqatlanmaslikni yengish uchun takomillashtirilgan [[fotosintez]] orqali ekin navlarining sifati va samaradorligini oshirishga yordam berdi. Anʼanaviy ekinlarni xonakilashtirish uzoq jarayon, ammo CRISPR ning MGE tizimi bu jarayonni sezilarli darajada tezlashtirishi mumkin. Asosiy oziq-ovqat ekinlaridan tashqari [[Soʻk|tariq]] (Panicum miliaceum), kaptar no‘xati (Cajanus cajan), sigir (Vigna unguiculata), manok (Manihot esculenta), yam (Dioscorea) va boshqalar kabi yetim ekinlar ham bo‘lishi mumkin. oziq-ovqat taʼminotini kuchaytirish uchun MGE tizimlari orqali osongina oʻzgartiriladi&lt;ref&gt;Scopus — CRISPR-Based Crop Improvements: A Way Forward to Achieve Zero Hunger. (2021). Retrieved December 16, 2021, from Scopus.com website: https://www.scopus.com/record/display.uri?eid=2-s2.0-85112365915&amp;origin=resultslist&amp;sort=plf-f&amp;src=s&amp;st1=sdg2&amp;nlo=&amp;nlr=&amp;nls=&amp;sid=3c314d03d63a224e3e9634a1eab3f6bb&amp;sot=b&amp;sdt=sisr&amp;sl=19&amp;s=TITLE-ABS-KEY%28sdg2%29&amp;ref=%28genetically+modified%29&amp;relpos=0&amp;citeCnt=4&amp;searchTerm=&lt;/ref&gt;.

Biz bilamizki, temir tanqisligi global muammodir va ikkinchi eng yaxshi sink qoʻshimchalari ilgari oʻylanganidan koʻra koʻproq tarqalgan. Temir va rux tanqisligining oldini olish va davolash uchun bir qator dasturlar ishlab chiqilgan boʻlib, ular umumiy asosiy oziq-ovqat mahsulotlarini toʻldirish va boyitishdan tortib, anʼanaviy oziq-ovqat tayyorlash usullarini oʻzgartirishgacha boʻlgan, bunda mikronutrient oziqlanishini yaxshilash uchun oʻsimliklarning genetik modifikatsiyasi qoʻshimcha yondashuv hisoblanadi. Oddiy ekinlarning mikronutrient tarkibini oshirish va bunday ekinlarda temir va ruxning bio-mavjudligini oshirish ushbu ekinlarni isteʼmol qiladigan aholining mikronutrient oziqlanishini yaxshilashi mumkin. Beta-karotin odamlarda temirning soʻrilishini kuchaytiradi va hujayralar tomonidan temirning soʻrilishiga bevosita ogohlantiruvchi taʼsir koʻrsatadi. Temirning soʻrilishini taʼminlaydigan eng mashhur vositalardan biri bu askorbin kislotasi. Ratsionda askorbin kislotaning koʻpayishi tanadagi temirning soʻrilishini sezilarli darajada oshiradi. Shuning uchun oʻsimliklarda askorbin kislotaning haddan tashqari koʻpayishi insonning temir bilan oziqlanishiga ijobiy taʼsir koʻrsatishi mumkin. Misol uchun, Golden Race Amerika urugʻchilik kompaniyasi Syngenta yordamida ishlab chiqilgan genetik jihatdan oʻzgartirilgan guruch navidir. Guruch endospermining qutulish mumkin boʻlgan qismi genetik jihatdan A vitaminining kashshofi boʻlgan beta-karotinni oʻz ichiga oladi. Beta-karotin organizmda A vitaminiga aylanadi va A vitamini yetishmovchiligini yengillashtiradi. Karotin guruchga oltin rang beradi, shuning uchun „oltin guruch“ deb nomlanadi&lt;ref&gt;LönnerdalB. (2003). Genetically Modified Plants for Improved Trace Element Nutrition. The Journal of Nutrition, 133(5), 1490S1493S. https://doi.org/10.1093/jn/133.5.1490s&lt;/ref&gt;.

'''Qishloq xoʻjaligining kelajagi''': Dunyo aholisi oʻsishda davom etmoqda va 2050-yilga kelib 9,5 milliarddan oshadi. 2050-yilga kelib oziq-ovqatga talab ikki baravar oshishi kutilmoqda. Agar biz genetik jihatdan oʻzgartirilgan ekinlardan foydalanmasak, dehqonchilik uchun koʻproq yerdan foydalanishga majbur boʻlamiz, status-kvoni saqlab qolish uchun bizga qoʻshimcha 120 million akr kerak boʻladi&lt;ref&gt;Global Demand for Food Is Rising. Can We Meet It? (2016, April 7). Retrieved December 16, 2021, from Harvard Business Review website: https://hbr.org/2016/04/global-demand-for-food-is-rising-can-we-meet-it&lt;/ref&gt;. Bu taxminan Kaliforniyaning kattaligi. Qishloq xoʻjaligi uchun yerlarga boʻlgan bu bosim koʻproq botqoq yerlarning qurib ketishini va oʻrmonlarning kesilishining kuchayishini anglatadi. Oziqlantirish uchun bizga koʻproq yer kerak. Natijada, ochlikni yoʻqotish uchun GM ekinlarining muhimligini tushunishimiz mumkin.

= Manbalar =

&lt;references responsive=&quot;&quot; /&gt;
[[Turkum:Barqaror rivojlanish maqsadlari]]</text>
      <sha1>3p04t6x04zw2gpui0keukc1ripvmnbz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328091</id>
      <parentid>6328090</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T11:31:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328091</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="77401" sha1="kmjibio2c3uccmp568n9lxwg11r8owi" xml:space="preserve">{{Loyiha bigiqutisi|nomi=Barqaror rivojlanishning 2-maqsadi|tasvir=Sustainable_Development_Goal_02ZeroHunger.svg|Loyiha maqsadi=“Ochlikni tugatish, oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlash va oziqlanishni yaxshilash hamda qishloq xo‘jaligining barqaror rivojlanishiga ko‘maklashish.”|Loyiha turi=Notijorat|vebsayti=https://sdgs.un.org/|asoschilari=[[Birlashgan Millatlar Tashkiloti]]|Tashkil etilgan sanasi=2015-yil}}

'''Barqaror rivojlanishning 2-maqsadi''' ('''SDG 2''' '''yoki Global''' '''Goal 2''') &quot;'''ochlikni bartaraf etish'''“ ga erishishga qaratilgan. Bu [[Birlashgan millatlar tashkiloti|Birlashgan Millatlar Tashkiloti]] tomonidan 2015-yilda belgilangan [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|Barqaror rivojlanishning]] [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|17]] [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|maqsadlaridan]] biridir. Maqsadning mohiyati, &quot;Ochlikni tugatish, oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlash va oziqlanishni yaxshilash hamda qishloq xo‘jaligining barqaror rivojlanishiga ko‘maklashish&lt;ref&gt;United Nations (2015) Resolution adopted by the General Assembly on 25 September 2015, [[:File:N1529189.pdf|Transforming our world: the 2030 Agenda for Sustainable Development]] ([https://www.un.org/sustainabledevelopment/sustainable-development-goals/ A/RES/70/1])&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2: End hunger, achieve food security and improved nutrition and promote sustainable agriculture — SDG Indicators|url=https://unstats.un.org/sdgs/report/2016/goal-02/|kirish sanasi=2022-06-15|ish=unstats.un.org}}&lt;/ref&gt;“.  BRM 2 oziq-ovqat xavfsizligi, ovqatlanish, qishloqni oʻzgartirish va barqaror qishloq xoʻjaligi oʻrtasidagi murakkab oʻzaro bogʻliqlikni taminlaydi&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;. [[Birlashgan millatlar tashkiloti|Birlashgan Millatlar Tashkilotining]] maʼlumotlariga koʻra, bugungi kunda 690 millionga yaqin odam och qolmoqda, bu [[Yer aholisi|dunyo aholisining]] 10 foizidan bir oz kamroq qismini tashkil qiladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=World Population Clock|url=https://www.worldometers.info/world-population/|ish=worldometers.com|nashriyot=worldometers|kirish sanasi=30 March 2022}}&lt;/ref&gt;. Har toʻqqiz kishidan biri har kecha och holda uyquga ketadi, shu jumladan [[Janubiy Sudan]], [[Somali]], [[Yaman]] va [[Nigeriya|Nigeriyada]] 20 million kishi ocharchilik xavfi ostida&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=mercy corps|ism=global hunger facts|sarlavha=Global hunger facts|sana=18 March 2015|url=https://www.mercycorps.org/blog/quick-facts-global-hunger}}&lt;/ref&gt;.

BRM 2 natijalarini oʻlchash uchun sakkizta maqsad va 14 koʻrsatkichdan tashkil topgan&lt;ref name=&quot;:172&quot;&gt;United Nations (2017) Resolution adopted by the General Assembly on 6 July 2017, [[:File:A RES 71 313 E.pdf|Work of the Statistical Commission pertaining to the Agenda 2030 for Sustainable Development]] ([https://undocs.org/A/RES/71/313 A/RES/71/313])&lt;/ref&gt;. Uning beshta maqsadlari quyidagilardan iborat: 

* ochlikka barham berish va oziq-ovqatdan foydalanish imkoniyatini yaxshilash; 
* [[Och qolish|toʻyib ovqatlanmaslikning]] barcha shakllarini tugatish; 
* qishloq xoʻjaligi hosildorligi, barqaror oziq-ovqat ishlab chiqarish tizimlari va barqaror qishloq xoʻjaligi amaliyotlarini ta'minlash; 
* urug'lar, madaniy o'simliklar, qishloq xo'jaligi va xonaki hayvonlarning genetik xilma-xilligini ta'minlash;
* investitsiyalar, tadqiqot va texnologiyalar.         

Maqsadlarga erishishning uchta asosiy vositasi quyidagilardan iborat: jahon qishloq xoʻjaligi bozorlari va oziq-ovqat tovarlari bozorlari va ularning hosilalaridagi savdo cheklovlari va buzilishlarni bartaraf etish&lt;ref name=&quot;:172&quot; /&gt;.

[[Och qolish|Kam ovqatlanish]] darajasi [[Oʻn yillik|oʻnlab yillar davomida]] pasayishi kuzatilayotgan edi, lekin 2015-yildan beri bu jarayon yana koʻpayib bormoqda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=CIRAD|ism=food systems|sarlavha=Food systems at risk: trends and challenges|sana=28 April 2021|url=https://www.cirad.fr/en/news/all-news-items/articles/2019/ca-vient-de-sortir/food-systems-at-risk-trends-and-challenges}}&lt;/ref&gt;. Bu, asosan, oziq-ovqat tizimlaridagi turli stresslar oqibatida kelib chiqmoqda, jumladan; iqlim shoklari, chigirtka inqirozi va [[COVID-19 pandemiyasi]] asosiy sabablaridir. Ushbu tahdidlar bilvosita xarid qobiliyatini va oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarish va tarqatish imkoniyatlarini pasaytiradi, bu esa aholining eng zaif qatlamlariga taʼsir qiladi va bundan tashqari, ularning oziq-ovqatdan foydalanish imkoniyatini pasaytiradi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=sustainability|url=https://www.mdpi.com/2071-1050/12/13/5343/pdf}}&lt;/ref&gt;. 2020-yilda 142 milliongacha odam COVID-19 pandemiyasi natijasida toʻyib ovqatlanmaslikdan aziyat chekdi&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=SDG Indicators|url=https://unstats.un.org/sdgs/report/2020/goal-02/|kirish sanasi=2020-08-30|ish=unstats.un.org}}&lt;/ref&gt;. Bolalarning ulgʻayishi va halok  boʻlish statistikasi pandemiya bilan yomonlashishi mumkin&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=The sustainable development goals report 2020|url=https://unstats.un.org/sdgs/report/2020/The-Sustainable-Development-Goals-Report-2020.pdf}}&lt;/ref&gt;. Bundan tashqari, COVID-19 pandemiyasi „[[Oʻsish|iqtisodiy oʻsish]] ssenariysiga qarab 2020-yil oxiriga kelib dunyoda toʻyib ovqatlanmaydiganlar umumiy soni 83 dan 132 milliongacha oʻsishi mumkin&lt;ref name=&quot;:11&quot;&gt;{{Kitob manbasi|title=Document card {{!}} FAO {{!}} Food and Agriculture Organization of the United Nations|url=http://www.fao.org/documents/card/en/c/ca9692en/|accessdate=2020-08-30|year=2020|language=en|doi=10.4060/ca9692en|isbn=978-92-5-132901-6}}&lt;/ref&gt;.“

2030-yilga borib ocharchilikni yo‘qotish maqsadiga erishish amrimahol. &quot;Ochlik va oziq-ovqat xavfsizligining kuchayishi belgilari dunyo ochliksiz dunyo  yo'lida &quot;hech kimni ortda qoldirmaslikni&quot; ta'minlash uchun hali ko'p ish qilish kerakligi haqida ogoh bo'lish zarur &lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;FAO, IFAD, UNICEF, WFP and WHO. 2018. The State of Food Security and Nutrition in the World 2018. Building [[climate resilience]] for food security and nutrition. Rome, FAO&lt;/ref&gt;.&quot; 2030-yilga kelib Afrikada toʻyib ovqatlanmaslik tugamasligi ehtimoldan yiroq emas &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Kinyoki|first1=D.|display-authors=etal|date=8 January 2020|title=Mapping child growth failure across low- and middle-income countries|journal=Nature|volume=577|issue=7789|pages=231–234|bibcode=2020Natur.577..231L|doi=10.1038/s41586-019-1878-8|pmc=7015855|pmid=31915393}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:10&quot;&gt;{{Cite journal|last=Osgood-Zimmerman|first1=Aaron|last2=Millear|first2=Anoushka I.|last3=Stubbs|first3=Rebecca W.|last4=Shields|first4=Chloe|last5=Pickering|first5=Brandon V.|last6=Earl|first6=Lucas|last7=Graetz|first7=Nicholas|last8=Kinyoki|first8=Damaris K.|last9=Ray|first9=Sarah E.|date=2018-03-01|title=Mapping child growth failure in Africa between 2000 and 2015|url=|journal=Nature|language=en|volume=555|issue=7694|pages=41–47|doi=10.1038/nature25760|issn=0028-0836|pmc=6346257|pmid=29493591|bibcode=2018Natur.555...41O}}&lt;/ref&gt;.

== Chora-tadbirlar ==
[[Fayl:US_Navy_110829-A-ZZ999-361_A_Kenyan_health_worker_weighs_a_young_Kenyan_boy_to_determine_if_he_is_malnourished_during_a_Medical_Civic_Action_Progra.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/US_Navy_110829-A-ZZ999-361_A_Kenyan_health_worker_weighs_a_young_Kenyan_boy_to_determine_if_he_is_malnourished_during_a_Medical_Civic_Action_Progra.jpg/300px-US_Navy_110829-A-ZZ999-361_A_Kenyan_health_worker_weighs_a_young_Kenyan_boy_to_determine_if_he_is_malnourished_during_a_Medical_Civic_Action_Progra.jpg|thumb|340x340px| Keniyalik tibbiyot xodimi yosh keniyalik bolaning toʻyib ovqatlanmasligini aniqlash uchun uning vaznini oʻlchamoqda]]
2015-yil sentabr oyida Bosh Assambleya 17 ta [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|Barqaror rivojlanish maqsadlarini]] (SDG) o‘z ichiga olgan [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|2030-yilgacha]] Barqaror rivojlanish kun tartibini qabul qildi. „Hech kimni ortda qoldirmaslik“ tamoyiliga asoslanib, yangi Kun tartibi barcha uchun barqaror rivojlanishga erishishga yaxlit yondashuvga urg‘u beradi&lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=#Envision2030: 17 goals to transform the world for persons with disabilities- United Nations Enable|url=https://www.un.org/development/desa/disabilities/envision2030.html|kirish sanasi=2020-08-29|ish=www.un.org|sana=9 February 2016}}&lt;/ref&gt;. 2019-yil sentabr oyida [[Davlat boshligʻi|davlat]] va [[hukumat]] rahbarlari [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|SDG sammitida]] [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|2030-yilgacha Barqaror rivojlanish kun tartibini]] [[Implementation|amalga oshirish]] boʻyicha majburiyatlarini yangilash uchun yigʻilishdi. Ushbu tadbir davomida ular [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|2030-yilgi kun tartibini]] amalga oshirishning dastlabki toʻrt yili katta yutuqlarni oʻz ichiga olganini, ammo umuman olganda, dunyo [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|BRM ni]] amalga oshirish yoʻlida emasligini tan oldilar&lt;ref name=&quot;UNESC2020&quot;&gt;United Nations Economic and Social Council (2020) [https://undocs.org/en/E/2020/57 Progress towards the Sustainable Development Goals Report of the Secretary-General], ''High-level Political Forum on Sustainable Development'', convened under the auspices of the Economic and Social Council (E/2020/57), 28 April 2020&lt;/ref&gt;. Aynan oʻsha paytda „harakat oʻn yilligi“ va „barqaror rivojlanish uchun yetkazib berish“ boshlandi va manfaatdor tomonlardan jarayonni va amalga oshirish saʼy-harakatlarini tezlashtirishni talab qildi&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;.

BRM 2 2030-yilga kelib [[Och qolish|toʻyib ovqatlanmaslik]] va ochlikning barcha shakllariga barham berishni va yil davomida hamma, ayniqsa bolalarni yetarli miqdorda oziq-ovqat bilan taʼminlashni maqsad qilgan. Dunyo boʻylab taxminan 155 million bolaga taʼsir koʻrsatadigan surunkali toʻyib ovqatlanmaslik, bolalarning miyasi va jismoniy rivojlanishini toʻxtatadi va ularda oʻlim, kasallik va katta yoshda muvaffaqiyatga erisha olmaslik kabi xavflarni keltirib chiqaradi&lt;ref name=&quot;SDGChildren2018&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Progress for Every Child in the SDG Era|url=https://data.unicef.org/wp-content/uploads/2018/03/Progress_for_Every_Child_V4.pdf|kirish sanasi=2 April 2018|ish=UNICEF}}&lt;/ref&gt;.

2017-yil holatiga koʻra, [[Birlashgan Millatlar Tashkiloti|BMTga]] aʼzo 202 davlatdan faqat 26 tasi toʻyib ovqatlanmaslik va toʻyib ovqatlanmaslikni bartaraf etish boʻyicha [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|BRM]] maqsadiga erishish yoʻlida edi, 20 foizi esa hech qanday muvaffaqiyatga erisha olmadi va qariyb 70 foizida ularning taraqqiyotini aniqlash uchun [[Ma’lumotlar|maʼlumotlar]] yoʻq yoki yetarli emas&lt;ref name=&quot;SDGChildren2018&quot;/&gt;. Bugungi kunda ishlab chiqarilgan oziq-ovqat har birimizni boqish uchun yetarli darajada emas. [[Birlashgan millatlar tashkilotining oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti|FAO]] maʼlumotlariga koʻra, deyarli 690 million odam surunkali ravishda toʻyib ovqatlanmaydi. Bu raqam soʻnggi yigirma yil ichida tez [[Oʻsish|iqtisodiy oʻsish]] va [[Qishloq xoʻjaligi|qishloq xoʻjaligi]] mahsuldorligi oshishi tufayli deyarli yarmiga kamaydi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2: Zero hunger|url=https://www.undp.org/content/undp/en/home/sustainable-development-goals/goal-2-zero-hunger.html|kirish sanasi=2020-08-29|ish=UNDP|til=en}}&lt;/ref&gt;.

Notoʻgʻri ovqatlanish va haddan tashqari ochlik barqaror rivojlanish yoʻlidagi hal qiluvchi toʻsiqdir. Ikkalasi ham odamlar qochib qutula olmaydigan tuzoq yaratadilar. Och odamlar unumdorligi past va [[Kasallik|kasalliklarga]] moyilligi kuchli boʻladi. Buning natijasida, ular oʻz hayotlarini yaxshilay olmaydilar.

BRM 2 dunyo aholisini saqlab qolish va hech kim hech qachon ochlikdan aziyat chekmasligiga ishonch hosil qilishning asosiy yoʻllarini qidiradi. Bu zamonaviy [[Texnologiya|texnologiyalar]] va adolatli taqsimlash tizimlari bilan barqaror qishloq xoʻjaligini rivojlantirish orqali amalga oshirilishi kerak&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2: Zero hunger|url=https://www.globalgoals.org/2-zero-hunger|kirish sanasi=2020-08-29|ish=The Global Goals|til=en|qaralgan sana=2022-09-29|arxivsana=2021-02-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210202025116/https://www.globalgoals.org/2-zero-hunger}}&lt;/ref&gt;. [[Qishloq xoʻjaligi|Qishloq xoʻjaligidagi]] innovatsiyalar oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarishni koʻpaytirishni va keyinchalik oziq-ovqat yoʻqotilishi va oziq-ovqat chiqindilarini kamaytirishni taʼminlashga qaratilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=knowledge platform|ism=food security|sarlavha=food security and nutrition and sustainable agriculture|url=https://sustainabledevelopment.un.org/topics/foodagriculture}}&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:Rice_plantation_in_Java.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/33/Rice_plantation_in_Java.jpg/300px-Rice_plantation_in_Java.jpg|thumb|300x300px| Indoneziyada guruch ekish paytida qoʻl mehnati bilan shugʻullanadigan yavalik ayollar]]
BRM 2 da aytilishicha, 2030-yilga kelib odamlar ochlik va toʻyib ovqatlanmaslikning barcha shakllariga barham berish orqali oziq-ovqat xavfsizligiga erishishlari kerak. Bu qishloq xoʻjaligi mahsuldorligini va kichik oziq-ovqat ishlab chiqaruvchilarning ''(ayniqsa, ayollar va mahalliy xalqlarning)'' daromadlarini ikki baravar oshirish, oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarishning barqaror tizimlarini taʼminlash, yer va [[tuproq]] sifatini izchil yaxshilash orqali amalga oshiriladi. Qishloq xoʻjaligi dunyodagi yagona yirik ish beruvchi boʻlib, dunyo aholisining 40 foizini tirikchilik bilan taʼminlaydi. Bu kambagʻal qishloq uy xoʻjaliklari uchun eng katta [[daromad]] manbaidir. Rivojlanayotgan mamlakatlarda qishloq xoʻjaligi ishchi kuchining qariyb 43 %, [[Osiyo]] va [[Afrika|Afrikaning]] ayrim qismlarida esa 50 % dan ortigʻini ayollar tashkil qiladi. Biroq, ayollar yerning atigi 20 foiziga egalik qiladi.

2013-yildagi Xalqaro oziq-ovqat siyosati tadqiqot instituti (IFPRI) hisobotida aytilishicha, [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|BRM]] 2030-yilgacha qashshoqlikka barham berishga emas, balki 2025-yilgacha ochlik va kam ovqatlanishni bartaraf etishga qaratilishi kerak&lt;ref name=&quot;IFPRI2013&quot;&gt;Fan, Shenggen and Polman, Paul. 2014. [http://ebrary.ifpri.org/cdm/ref/collection/p15738coll2/id/128045 An ambitious development goal: Ending hunger and undernutrition by 2025] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20171019143330/http://ebrary.ifpri.org/cdm/ref/collection/p15738coll2/id/128045 |date=2017-10-19 }}. In 2013 Global food policy report. Eds. Marble, Andrew and Fritschel, Heidi. Chapter 2. Pp 15-28. Washington, D.C.: International Food Policy Research Institute (IFPRI).&lt;/ref&gt;. Tavsiya [[Xitoy]], [[Vyetnam|Vetnam]], [[Braziliya]] va [[Tailand|Tailanddagi]] tajribalar tahliliga asoslangan. Ushbu maqsadga erishishning uchta yo'li belgilandi: 1) qishloq xo'jaligiga yo'naltirilgan; 2) ijtimoiy himoya va [[Ovqatlanish nutrisiologiyasi|ovqatlanish]] chora-tadbirlariga yo'naltirilgan; yoki 3) ikkala yondashuvning kombinatsiyasi &lt;ref name=&quot;IFPRI2013&quot; /&gt;.

== Maqsadlar, koʻrsatkichlar va taraqqiyot ==
BMT BRM  2 uchun 8 ta maqsad va 13 ta koʻrsatkichni belgilab berdi&lt;ref name=&quot;:17&quot;/&gt;. Ulardan to‘rttasi 2030-yilgacha, bittasi 2020-yilgacha, uchtasida esa maqsadli yillar yo‘q. Maqsadlarning har biri taraqqiyotni oʻlchash uchun bir yoki bir nechta koʻrsatkichlarga ega. BRM 2 uchun jami oʻn toʻrtta koʻrsatkich mavjud. Oltita maqsad ochlikka barham berish va oziq-ovqatdan foydalanish imkoniyatini oshirish (2.1), toʻyib ovqatlanmaslikning barcha shakllariga barham berish (2.2), qishloq xoʻjaligi mahsuldorligi (2.3), barqaror oziq-ovqat ishlab chiqarish tizimlari va barqaror qishloq xoʻjaligi amaliyoti (2.4), urugʻlarning genetik xilma-xilligi, madaniy oʻsimliklar va dehqonchilik va uy hayvonlari (2.5), [[Investitsiya|investitsiyalar]], [[Ilmiy tadqiqot|tadqiqot]] va [[texnologiya]] (2.a), jahon qishloq xoʻjaligi bozorlaridagi savdo cheklovlari va buzilishlar (2.b) va oziq-ovqat tovarlari bozorlari va ularning hosilalari (2.c).
[[Fayl:Share_of_people_who_are_undernourished_in_2017.png|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/04/Share_of_people_who_are_undernourished_in_2017.png/300px-Share_of_people_who_are_undernourished_in_2017.png|thumb|300x300px| 2017-yilda 2.1.1-koʻrsatkich boʻyicha jahon xaritasi: toʻyib ovqatlanmaydigan aholi ulushi&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=SDG Tracker|url=https://sdg-tracker.org/zero-hunger|ish=Our World in Data}}&lt;/ref&gt; ]]

=== 2.1-maqsad: Xavfsiz va toʻyimli oziq-ovqatdan universal foydalanish ===
BRM 2 ning birinchi maqsadi 2.1-maqsad: &quot;2030 yilgacha zarur hajmda ovqatlanishning yuqori sifati va balanslashganligini ta'minlash hamda aholining barcha qatlamlari, ayniqsa, go'daklar bilan bir qatorda, ijtimoiy zaif kishilarning hayot uchun muhim va xavfsiz oziq-ovqat mahsulotlaridan yil bo'yi erkin foydalanishlariga erishish&lt;ref name=&quot;:17&quot;/&gt;&quot;.

U ikkita koʻrsatkichga ega&lt;ref name=&quot;:4&quot;/&gt;:

* 2.1.1-koʻrsatkich: [[Och qolish|toʻyib ovqatlanmaslikning]] tarqalishi.
* 2.1.2-koʻrsatkich: aholining oziq-ovqat xavfsizligining o'rtacha yoki og'ir darajasi ''(&quot;Oziq-ovqat xavfsizligi bo'yicha tajriba shkalasi&quot; bo'yicha)'' &lt;ref name=&quot;:8&quot;/&gt;.

[[Birlashgan Millatlar Tashkiloti]] [[Birlashgan millatlar tashkilotining oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti|FAO]] tomonidan oziq-ovqat xavfsizligi taʼrifi &quot;odamlarning normal oʻsishi va rivojlanishi, faol va sogʻlom hayot kechirishi uchun yetarli miqdorda xavfsiz va toʻyimli oziq-ovqat mahsulotlaridan xavfsiz foydalansih imkoniga ega boʻlmagan vaziyat&quot; sifatida tavsiflanadi&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{Cite journal|last=Roser|first1=Max|last2=Ritchie|first2=Hannah|date=2013-10-08|title=Hunger and Undernourishment|url=https://ourworldindata.org/hunger-and-undernourishment|journal=Our World in Data}}&lt;/ref&gt;. BMTning FAO asosiy ochlik koʻrsatkichi sifatida toʻyib ovqatlanmaslikning tarqalishidan foydalanadi&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;.
[[Fayl:Share_of_children_with_a_weight_too_low_for_their_height_wasting.png|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/51/Share_of_children_with_a_weight_too_low_for_their_height_wasting.png/300px-Share_of_children_with_a_weight_too_low_for_their_height_wasting.png|thumb|300x300px| 2.2.2 koʻrsatkich boʻyicha Jahon xaritasi — Ogʻirligi ularning boʻyi uchun juda past boʻlgan bolalar ulushi (ozroq)&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2: Zero Hunger - SDG Tracker|url=https://sdg-tracker.org/zero-hunger|kirish sanasi=2020-08-30|ish=Our World in Data|til=en}}&lt;/ref&gt; ]]
BRM 2.1-maqsadini kuzatish va oziq-ovqat xavfsizligini oʻlchash uchun [[Birlashgan millatlar tashkilotining oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti|FAO]] koʻplab yetakchi mamlakatlardan namuna oldi va ularning tizimlarini global darajaga koʻtardi. Ular qoʻllagan yondashuv oziq-ovqatdan foydalanish cheklovlari bilan bogʻliq muayyan shartlar va xatti-harakatlar haqida hisobot beruvchi soʻrovga asoslangan. &quot;Oziq-ovqat xavfsizligi boʻyicha tajriba shkalasi&quot; (FIES) soʻrov moduli sakkizta savoldan iborat boʻlib, diqqat bilan tanlangan va sinovdan oʻtgan hamda turli madaniy, til va rivojlanish kontekstlarida respondentlarning oziq-ovqat xavfsizligi bilan bogʻliq vaziyatning jiddiyligini oʻlchashda samarali ekanligi isbotlangan&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;FAO, IFAD, UNICEF, WFP and WHO. 2018. The State of Food Security and Nutrition in the World 2018. Building [[climate resilience]] for food security and nutrition. Rome, FAO&lt;/ref&gt;.

Hisob-kitoblarga koʻra, 2020-yilda [[COVID-19 pandemiyasi]] tufayli iqtisodiy zarbalar 83 dan 132 milliongacha odamni oziq-ovqat taʼminotidan mahrum qilgan&lt;ref name=&quot;BMGF20202&quot;&gt;BMGF (2020) [https://www.gatesfoundation.org/goalkeepers/downloads/2020-report/report_a4_en.pdf Covid-19 A Global Perspective — 2020 Goalkeepers Report], Bill &amp; Melinda Gates Foundation, Seattle, USA&lt;/ref&gt;.

=== 2.2-maqsad: Toʻyib ovqatlanmaslikning barcha shakllarini tugatish ===
2.2-maqsadning toʻliq mazmuni: &quot;2030-yilga kelib [[Och qolish|toʻyib ovqatlanmaslikning]] barcha shakllariga barham berish,  jumladan 2025-yilgacha besh yoshgacha boʻlgan bolalarning o'sishi va vaznidagi kechikishga qarshi kurashishga oid xalqaro darajada kelishilgan maqsadli ko'rsatkichlarga erishish hamda o'smir qizlar, homilador va emizuvchi xotin-qizlar, keksa odamlarning ovqatlanishga bo'lgan ehtiyojlarini qondirish.&lt;ref name=&quot;:17&quot;/&gt;&quot;.

U ikkita koʻrsatkichga ega&lt;ref name=&quot;:4&quot;/&gt;:

* 2.2.1-koʻrsatkich: 5 yoshgacha boʻlgan bolalar orasida boʻyining oʻsishi ''([[Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti|Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti (JSST)]] bolalar oʻsishi standartlari medianasidan &lt;-2 standart ogʻish)).''
*  2.2.2-koʻrsatkich: toʻyib ovqatlanmaslikning tarqalishi ''(boʻyi uchun vazn &gt;+2 yoki JSST bolalar oʻsishi standartlari medianasidan &lt;-2 standart ogʻish).''

[[Fayl:Share_of_children_who_are_stunted,_1,_OWID.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/74/Share_of_children_who_are_stunted%2C_1%2C_OWID.svg/300px-Share_of_children_who_are_stunted%2C_1%2C_OWID.svg.png|thumb|300x300px| 2016-yilda 2.2.1koʻrsatkich boʻyicha jahon xaritasi: Boʻyi oʻsmay qolgan bolalar ulushi&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=SDG Tracker|url=https://sdg-tracker.org/zero-hunger|ish=Our World in Data}}&lt;/ref&gt; ]]
Boʻyi oʻsmay qolgan bolalar Jahon sogʻliqni saqlash tashkilotining bolalar oʻsishi standartlari boʻyicha oʻrtacha boʻyidan pastroq boʻlishi aniqlanadi. Agar bolaning boʻyiga nisbatan vazni [[Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti|JSST]] bolalar oʻsishi standartlari medianasidan ikki standart ogʻishdan ortiq boʻlsa, bola &quot;ortiqcha vaznli“ deb taʼriflanadi&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2: Zero Hunger - SDG Tracker|url=https://sdg-tracker.org/zero-hunger|kirish sanasi=2020-08-30|ish=Our World in Data|til=en}}&lt;/ref&gt;.

Boʻyning oʻsmasligi toʻyib ovqatlanmaslikning asosiy koʻrsatkichidir. Bola rivojlanishi sekinlashuvining ta'siri bola hayotining dastlabki 1000 kunidan keyin qaytarilmas deb hisoblanadi.Bo'yning pastligi insonning butun hayoti davomida ham kognitiv, ham jismoniy rivojlanishi uchun jiddiy oqibatlarga olib kelishi mumkin &lt;ref&gt;World Health Organization (2014). WHA Global Nutrition Targets 2025: Stunting Policy Brief.&lt;/ref&gt;.  2017-yilgi ''Barqaror rivojlanish boʻyicha yuqori darajadagi siyosiy forumning'' (HLPF) BRM 2 tematik sharhiga koʻra, agar bu tendentsiya davom etsa, 2025-yilga kelib 130 million bola boʻyi oʻsmay qoladi. 

Bundan tashqari, 30 millionga yaqin odam global maqsadli koʻrsatkichdan oshib ketadi, bu 2012 yildagi 165 million bo'yi o'smay qolgan bolalar sonidan 40 foizga kamayganini anglatadi. Hozirda&lt;nowiki/&gt;[[Afrika|Afrikada]] 59 million, [[Osiyo|Osiyoda]] 87 million, [[Lotin amerikasi|Lotin Amerikasida]] 6 million va qolgan 3 millioni Okeaniya va rivojlangan mamlakatlardagi bolalarning boʻyi past ekanligi aniqlangan&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;.“

Ortiqcha vazn va [[Yogʻ bosish|semirishning]] tarqalishi, ayniqsa, past va oʻrta daromadli mamlakatlarda tez sur’atlar bilan oʻsib bormoqda, aksariyat mamlakatlarda eng boy va eng kambagʻal kvintellari oʻrtasida kichik farq mavjud. Taxminlarga koʻra, 5 yoshgacha boʻlgan ortiqcha vaznli bolalarning aksariyati past va oʻrta daromadli mamlakatlarda yashaydi. Shuningdek, ortiqcha vazn tarqalishining ko'payishi kattalarga ham tegishli bo'lib, ba'zi bir mamlakatlarda ortiqcha vaznli onalarning soni 80 foizdan oshadi&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite journal|title=2017 HLPF Thematic review of SDG2|url=https://sustainabledevelopment.un.org/content/documents/14371SDG2_format.revised_FINAL_28_04.pdf|journal=High-level Political Forum on Sustainable Development}}&lt;/ref&gt;.

[[COVID-19 pandemiyasi]] tufayli 2020-yilda oʻtkir toʻyib ovqatlanmaslikning koʻrinishi boʻlgan kuchli holsizlik ''(boʻyga nisbatan vaznning kamligi)'' koʻpaymoqda&lt;ref name=&quot;BMGF20202&quot;/&gt;.

=== 2.3-maqsad: Kichik oziq-ovqat ishlab chiqaruvchilarining mahsuldorligi va daromadlarini ikki baravar oshirish ===
2.3-maqsadning mazmuni: &quot;2030 yilgacha qishloq ho'jaligi oziq-ovqat mahsulotlari etishtirishning o'rtacha samaradorligini hamda qishloq xo'jaligi oziq-ovqat etishtiruvchilarining daromadini ancha oshirish&quot;&lt;ref name=&quot;:17&quot;/&gt;.“

Maqsad ikkita koʻrsatkichga ega&lt;ref name=&quot;:8&quot;/&gt;:
[[Fayl:Agriculture_value_added_per_worker,_OWID.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Agriculture_value_added_per_worker%2C_OWID.svg/300px-Agriculture_value_added_per_worker%2C_OWID.svg.png|thumb|300x300px| Bir ishchiga toʻgʻri keladigan qishloq xoʻjaligining qoʻshilgan qiymati, 2017-yil&lt;ref name=&quot;:4&quot;/&gt; ]]

* 2.3.1-koʻrsatkich: Dehqonchilik, chorvachilik/oʻrmon xoʻjaligi korxonalari toifalari boʻyicha mehnat birligiga toʻgʻri keladigan mahsulot hajmi.
* 2.3.2-koʻrsatkich: Kichik oziq-ovqat ishlab chiqaruvchilarning jinsi va mahalliy maqomi boʻyicha oʻrtacha daromadi&lt;ref name=&quot;:8&quot;/&gt;.

Kichik ishlab chiqaruvchilar yirik oziq-ovqat ishlab chiqaruvchilarga qaraganda muntazam ravishda kamroq ishlab chiqarish hajmiga ega. Aksariyat mamlakatlarda kichik miqyosdagi oziq-ovqat ishlab chiqaruvchilari yirik oziq-ovqat ishlab chiqaruvchilarning maoshining yarmidan kam miqdorida maosh oladi. Ushbu [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|BRM]] boʻyicha erishilgan yutuqlarni aniqlashga hali erta&lt;ref name=&quot;:9&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=SDG Progress report|url=http://www.fao.org/sdg-progress-report/en/|kirish sanasi=2020-08-30|ish=www.fao.org|til=en}}&lt;/ref&gt;. Birlashgan Millatlar Tashkilotining Iqtisodiy va ijtimoiy masalalar departamentining statistik boʻlimi maʼlumotlariga koʻra, [[Afrika]], [[Osiyo]] va [[Lotin amerikasi|Lotin Amerikasidagi]] barcha oziq-ovqat ishlab chiqaruvchilari orasida kichik ishlab chiqaruvchilarning ulushi 40 % dan 85 % gacha&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;.

Tovarlarning narxi [[Qishloq xoʻjaligi|qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishi]] va bozor talabi oʻrtasidagi muvozanatning muhim koʻrsatkichidir. Bu oziq-ovqatning arzonligi va daromadiga kuchli taʼsir qiladi. Oziq-ovqat narxlari isteʼmolchilarning arzonligi va fermerlar hamda ishlab chiqaruvchilarning daromadlariga taʼsir qiladi. Ayniqsa, daromadi past va o‘rta bo‘lgan mamlakatlarda aholining katta qismi qishloq xo‘jaligida band&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Roser|first1=Max|last2=Ritchie|first2=Hannah|date=2013-10-08|title=Food Prices|url=https://ourworldindata.org/food-prices|journal=Our World in Data}}&lt;/ref&gt;.

Ushbu maqsad Barqaror rivojlanishning 5-maqsadi ([[Gender tengligi]]) bilan bogʻliqdir. ''National Geographic'' maʼlumotlariga koʻra, qishloq xoʻjaligi sohasida erkaklar va ayollar oʻrtasidagi ish haqi farqi oʻrtacha 20-30 % ni tashkil qiladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=2014-03-07|sarlavha=Revealing the Gap Between Men and Women Farmers - National Geographic {{!}} Nat Geo Food|url=https://www.nationalgeographic.com/history/article/140308-international-female-farmers|kirish sanasi=2021-09-11|ish=History|til=en|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210410224310/https://www.nationalgeographic.com/history/article/140308-international-female-farmers|arxivsana=2021-04-10|qaralgan sana=2022-09-29}}&lt;/ref&gt;. Kichik oziq-ovqat ishlab chiqaruvchilarning daromadlari fermerning ayol yoki qayerdan ekanligi taʼsir qilmasa, fermerlar moliyaviy barqarorligini oshirishlari mumkin boʻladi. Moliyaviy jihatdan barqarorroq boʻlish oziq-ovqat unumdorligini ikki baravar oshirishni anglatadi. Gender tafovutini tugatish dunyodagi 870 million [[Och qolish|toʻyib ovqatlanmaydigan]] odamlarning 130 millionini oziqlantirishi mumkin. Qishloq xoʻjaligida gender tengligi nol ochlikka erishishda muhim ahamiyatga ega.

=== 2.4-maqsad: Barqaror oziq-ovqat ishlab chiqarish va barqaror qishloq xoʻjaligi amaliyoti ===
[[Fayl:Mt_Uluguru_and_Sisal_plantations.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2b/Mt_Uluguru_and_Sisal_plantations.jpg/300px-Mt_Uluguru_and_Sisal_plantations.jpg|thumb|300x300px| Tanzaniyaning Morogoro chekkasidagi sisal plantatsiyalari]]
2.4-maqsadning tmazmuni: &quot;2030-yilga kelib barqaror oziq-ovqat ishlab chiqarish tizimlarini taʼminlash hamda hosildorlik va ishlab chiqarishni oshiradigan, ekotizimlarni saqlashga yordam beradigan, iqlim oʻzgarishi, ekstremal ob-havo, [[qurgʻoqchilik]], [[Toshqin|suv toshqini]] va boshqa ofatlarga moslashish salohiyatini kuchaytiruvchi barqaror qishloq xoʻjaligi amaliyotlarini joriy etish, yer va tuproq sifatini bosqichma-bosqich yaxshilash&lt;ref name=&quot;:17&quot;&gt;United Nations (2017) Resolution adopted by the General Assembly on 6 July 2017, [[:File:A RES 71 313 E.pdf|Work of the Statistical Commission pertaining to the 2030 Agenda for Sustainable Development]] ([https://undocs.org/A/RES/71/313 A/RES/71/313])&lt;/ref&gt;.

Ushbu maqsad bitta koʻrsatkichga ega:

* 2.4.1-koʻrsatkich: [[Qishloq xoʻjaligi|Qishloq xoʻjaligining samarali va barqaror qishloq xoʻjaligidagi]] ulushi&lt;ref name=&quot;:8&quot;/&gt;.“

Barqaror qishloq xoʻjaligi 2030-yil kun tartibining markazida. Ushbu koʻrsatkich faqat qishloq xoʻjaligi bilan bogʻliq muammolarni hal qilishga bagʻishlangan.

Agar tuproq yomon va suv yaxshi boshqarilmasa, fermer xoʻjaligi barqaror emas deb hisoblanadi. Biroq, soʻnggi yillarda barqarorlik bundan ancha yuqori ekanligini anglash kuzatildi. Bu iqtisodiy va ijtimoiy jihatlarni, shuningdek, fermerni markazga qoʻyishni oʻz ichiga oladi. Fermer xo‘jaligi iqtisodiy jihatdan yaxshi va tashqi omillarga chidamli bo‘lmasa yoki fermerlar va fermer xo‘jaligida mehnat qilayotgan har bir kishining farovonligi xavf ostida qolsa, uni barqaror deb atash mumkin emas&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=2.4.1 Agricultural sustainability - Sustainable Development Goals - Food and Agriculture Organization of the United Nations|url=http://www.fao.org/sustainable-development-goals/indicators/241/en/|kirish sanasi=2020-08-30|ish=www.fao.org}}&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:Number_of_accessions_of_plant_genetic_resources_secured_in_conservation_facilities.png|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5b/Number_of_accessions_of_plant_genetic_resources_secured_in_conservation_facilities.png/300px-Number_of_accessions_of_plant_genetic_resources_secured_in_conservation_facilities.png|thumb|300x300px| Jahon xaritasi koʻrsatkichi 2.5.1 — Tabiatni muhofaza qilish ob’ektlarida taʼminlangan oʻsimlik genetik resurslariga qoʻshilish soni&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2: Zero Hunger - SDG Tracker|url=https://sdg-tracker.org/zero-hunger|kirish sanasi=2020-08-30|ish=Our World in Data|til=en}}&lt;/ref&gt; ]]

=== 2.5-maqsad: Oziq-ovqat ishlab chiqarishda genetik xilma-xillikni saqlash ===
2.5-maqsadning mazmuni: &quot;2020-yilga kelib urugʻlar, madaniy oʻsimliklar, qishloq xoʻjaligi va xonakilashtirilgan hayvonlar va ular bilan bogʻliq yovvoyi turlarning genetik xilma-xilligini saqlab qolish, shu jumladan milliy, mintaqaviy va xalqaro miqyosda toʻgʻri boshqariladigan va diversifikatsiyalangan urugʻlik va oʻsimliklar banklari orqali hamda ulardan foydalanish imkoniyatini taʼminlash. xalqaro miqyosda kelishilgan holda, genetik resurslardan va ular bilan bogʻliq anʼanaviy bilimlardan foydalanishdan kelib chiqadigan foydalarni adolatli va teng taqsimlash&lt;ref name=&quot;:17&quot;/&gt;.“

U ikkita koʻrsatkichga ega&lt;ref name=&quot;:8&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2 {{!}} Department of Economic and Social Affairs|url=https://sdgs.un.org/goals/goal2|kirish sanasi=2020-08-30|ish=sdgs.un.org}}&lt;/ref&gt;:

* 2.5.1-koʻrsatkich: Oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi uchun oʻrta yoki uzoq muddatli saqlash ob’ektlarida taʼminlangan oʻsimlik va hayvon genetik resurslari soni.
* 2.5.2-koʻrsatkich: Xavf ostida, xavf ostida boʻlmagan yoki yoʻqolib ketish xavfi nomaʼlum darajada boʻlgan mahalliy zotlarning nisbati.

FAOning o‘simliklar genetik resurslari uchun gen banki standartlari ilg‘or ilmiy va texnik tajribalar uchun mezonni belgilovchi tashkilotdir&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Indicator 2.5.1 - E-Handbook on SDG Indicators - UN Statistics Wiki|url=https://unstats.un.org/wiki/display/SDGeHandbook/Indicator+2.5.1|kirish sanasi=2020-08-30|ish=unstats.un.org}}&lt;/ref&gt;.

Biologik xilma-xillik oziq-ovqat xavfsizligi va [[Ovqatlanish nutrisiologiyasi|oziqlanish]] hamda qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishining barqaror oʻsishini taʼminlashning kalitidir.

Yoʻqolib ketgan taqdirda, butun dunyo boʻylab mahalliy zotlarning atigi 1 % dan kamrogʻi zotni qayta tiklashga imkon beradigan yetarli genetik materialga ega. Hayvonlarning genetik resurslarini saqlab qolish borasida hech qanday taraqqiyot yoʻq, hattoki bu resurslarni saqlab qolish boʻyicha harakatlar ham kuzatilmadi. Atrof-muhit va ijtimoiy oʻzgarishlarning tobora tezlashib borishi oʻsimlik va hayvonlarning genetik resurslari xilma-xilligiga tahdid solmoqda&lt;ref name=&quot;:9&quot;/&gt;.

Ushbu maqsad 2030-yilga moʻljallangan koʻplab [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|SDGlardan]] farqli oʻlaroq, 2020-yil uchun belgilangan.
[[Fayl:Proportion_of_local_livestock_breeds_classified_as_being_at_risk_of_extinction,_OWID.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b1/Proportion_of_local_livestock_breeds_classified_as_being_at_risk_of_extinction%2C_OWID.svg/300px-Proportion_of_local_livestock_breeds_classified_as_being_at_risk_of_extinction%2C_OWID.svg.png|thumb|300x300px| 2019-yilda 2.5.2 koʻrsatkich boʻyicha jahon xaritasi — 2019-yilda xavf ostida, xavf ostida boʻlmagan yoki nomaʼlum darajada yoʻqolib ketish xavfi ostida deb tasniflangan mahalliy zotlarning nisbati&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2: Zero Hunger - SDG Tracker|url=https://sdg-tracker.org/zero-hunger|kirish sanasi=2020-08-30|ish=Our World in Data|til=en}}&lt;/ref&gt; ]]
FAO 5.1-maqsad boʻyicha har bir koʻrsatkich boʻyicha erishilgan yutuqlar belgilangan amalga oshirish yilida bajarilishiga ishonch hosil qiladi&lt;ref name=&quot;:02&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=&quot;United Nations (2018) Economic and Social Council, Conference of European Statisticians, Geneva,&quot; (PDF). United Nations, Geneva|url=https://www.unece.org/fileadmin/DAM/stats/documents/ece/ces/2018/CES_39.pdf|kirish sanasi=September 23, 2020|ish=United Nations Economic Commission for Europe}}&lt;/ref&gt;.

=== 2.a-maqsad: Qishloq infratuzilmasi, qishloq xoʻjaligi tadqiqotlari, texnologiya va genbanklarga sarmoya kiritish ===
2.a-maqsad uchun toʻliq sarlavha: „Rivojlanayotgan mamlakatlarda qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarish salohiyatini oshirish uchun qishloq infratuzilmasi, qishloq xoʻjaligi tadqiqotlari va ekspluatatsiyasi xizmatlari, texnologiyalarni rivojlantirish, oʻsimliklar va chorvachilik genbanklari sohasida xalqaro hamkorlikni kengaytirish orqali investitsiyalarni koʻpaytirish, xususan kam rivojlangan mamlakatlar&lt;ref name=&quot;:17&quot;/&gt;.“
[[Fayl:Agriculture_orientation_index_for_government_expenditures,_OWID.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1d/Agriculture_orientation_index_for_government_expenditures%2C_OWID.svg/300px-Agriculture_orientation_index_for_government_expenditures%2C_OWID.svg.png|thumb|300x300px| Davlat xarajatlari uchun qishloq xoʻjaligiga yoʻnaltirilganlik indeksi, 2015-yil&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2: Zero Hunger - SDG Tracker|url=https://sdg-tracker.org/zero-hunger|kirish sanasi=2020-08-30|ish=Our World in Data|til=en}}&lt;/ref&gt; ]]
U ikkita koʻrsatkichga ega&lt;ref name=&quot;:8&quot;/&gt;:

* 2.a.1-koʻrsatkich: Davlat xarajatlarining qishloq xoʻjaligiga yoʻnaltirilganlik indeksi.
* 2.a.2-koʻrsatkich: Qishloq xoʻjaligi sektoriga jami rasmiy oqimlar (rivojlanish boʻyicha rasmiy yordam va boshqa rasmiy oqimlar).

Qishloq xoʻjaligi barqaror rivojlanish uchun vosita boʻlishi mumkin, natijada SGDga erishiladi&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;. Davlat xarajatlari uchun „Qishloq xoʻjaligiga yoʻnaltirilganlik indeksi“ (AOI) qishloq xoʻjaligiga markaziy hukumat hissasi bilan sektorning [[Yalpi ichki mahsulot deflyatori|YaIMga qoʻshgan hissasini taqqoslaydi.]] AOI 1 dan katta boʻlsa, qishloq xoʻjaligi boʻlimi iqtisodiy qiymatiga nisbatan davlat xarajatlarining yuqori ulushini oladi degan maʼnoni anglatadi. 1 dan kichik AOI qishloq xoʻjaligiga nisbatan pastroq yoʻnalishni aks ettiradi&lt;ref name=&quot;:4&quot;/&gt;.

Qishloq xoʻjaligi ishlab chiqaruvchilari duch keladigan yuqori xavf koʻpincha qishloq xoʻjaligi ekinlari yetishmasligi va zararkunandalar, qurgʻoqchilik, suv toshqinlari, infratuzilma buzilishi yoki narxlarning keskin oʻzgarishi natijasida nobud boʻlgan kichik xoʻjaliklarni qoʻllab-quvvatlash uchun qayta taqsimlashda hukumatning aralashuvini talab qiladi.

Oʻta qashshoqlik, toʻyib ovqatlanmaslik va toʻyib ovqatlanmaslik kabi ayanchli siklni buzish uchun qishloq xoʻjaligi iqtisodiyotida oʻsishni tezlashtirish zarur. Iqtisodiy rivojlanish va qishloq xoʻjaligiga davlat investitsiyalari oʻzaro bogʻliqdir. 2017-yildagi ''Barqaror rivojlanish boʻyicha yuqori darajali siyosiy forumda'' SDG 2 ning tematik sharhida taʼkidlanganidek, dunyoning oʻta qashshoqlik va ocharchilikka uchragan qismlarida har bir ishchiga toʻgʻri keladigan qishloq xoʻjaligi kapitali va qishloq xoʻjaligiga yoʻnaltirilgan davlat investitsiyalarining turgʻunligi kuzatilmoqda&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;.

Rivojlanishni moliyalashtirish boʻyicha Addis-Abeba Harakat dasturida ODA (Rivojlanishga rasmiy yordam) va OOFs (Boshqa rasmiy oqimlar) „barqaror rivojlanish dasturlarini moliyalashtirishning tegishli elementi“ sifatida aniq belgilangan. Bu yerda, „Boshqa rasmiy oqimlar (OOF) rasmiy sektor tomonidan ODA sifatida qabul qilish shartlariga javob bermaydigan mamlakatlar va hududlar bilan bitimlar, chunki ular asosan rivojlanishga qaratilgan emas yoki ular minimal grant elementi talabiga javob bermaydi&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=DAC Glossary of Key Terms and Concepts - OECD|url=http://www.oecd.org/dac/dac-glossary.htm|kirish sanasi=2020-08-30|ish=www.oecd.org}}&lt;/ref&gt;.“
[[Fayl:Total_financial_assistance_and_flows_for_agriculture_by_recipient.png|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/da/Total_financial_assistance_and_flows_for_agriculture_by_recipient.png/300px-Total_financial_assistance_and_flows_for_agriculture_by_recipient.png|thumb|300x300px| Jahon xaritasi 2.a.2-koʻrsatkichini oluvchi tomonidan qishloq xoʻjaligi uchun jami moliyaviy yordam va oqimlar&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2: Zero Hunger - SDG Tracker|url=https://sdg-tracker.org/zero-hunger|kirish sanasi=2020-08-30|ish=Our World in Data|til=en}}&lt;/ref&gt;]]
[[Iqtisodiyotning birlamchi sektori|Qishloq xoʻjaligi sektori]] bir qator ekologik muammolarga duch kelmoqda, jumladan iqlimning oʻzgarishi, suv tanqisligi, davolashga chidamli vabolar va tabiiy ofatlar sonining ortishi. Aholining oʻsishi va isteʼmolchilarning xohish-istaklarining oʻzgarishi natijasida oziq-ovqatga boʻlgan talab ortib bormoqda. Qiyinchiliklar va talablar dunyoning koʻplab qismlarida oziq-ovqat xavfsizligi uchun muhim tahdid va xavflarga aylanishi mumkin. [[COVID-19 pandemiyasi]] odamlar va mahsulotlarning harakatchanligini cheklash, savdo va global qiymat zanjirlarini buzish orqali ushbu xavflarni yomonlashtirishi mumkin. Qulflash paytida odamlar, mahsulotlar va global qiymat zanjirlari cheklangan harakatga ega edi. Bu muayyan oziq-ovqat mahsulotlarining tanqisligiga va oziq-ovqat narxining oshishiga olib kelishi mumkin&lt;ref&gt;FAO. 2017. The future of food and agriculture — trends and challenges. Rome.&lt;/ref&gt;.

=== 2.b-maqsad: Qishloq xoʻjaligi savdosi cheklovlari, bozor buzilishi va eksport subsidiyalarining oldini olish ===
2.b-maqsad uchun toʻliq sarlavha: „Jahon qishloq xoʻjaligi bozorlaridagi savdo cheklovlari va buzilishlarni tuzatish va oldini olish, shu jumladan qishloq xoʻjaligi eksportini subsidiyalashning barcha shakllarini parallel ravishda yoʻq qilish va Dohani rivojlantirish vakolatiga muvofiq barcha ekvivalent taʼsirga ega eksport choralari&lt;ref name=&quot;:17&quot;/&gt;.“

2.b-maqsad. ikkita koʻrsatkichga ega:

* 2.b.1-ko‘rsatkich: Ishlab chiqaruvchini qo‘llab-quvvatlash smetasi&lt;ref name=&quot;:8&quot;/&gt;.&quot; Ishlab chiqaruvchilarni qo‘llab-quvvatlash smetasi (PSE) — „ishlab chiqaruvchilar va soliq to‘lovchilar tomonidan qishloq xo‘jaligi ishlab chiqaruvchilarini qo‘llab-quvvatlash uchun yalpi o‘tkazmalarning yillik pul qiymatining ko‘rsatkichi bo‘lib, ularning tabiati, maqsadlari yoki fermer xo‘jaligiga taʼsiridan qatʼi nazar, fermer xo‘jaligi darajasida o‘lchanadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=OECD Glossary of Statistical Terms - Producer Support Estimate (PSE) Definition|url=https://stats.oecd.org/glossary/detail.asp?ID=2150|kirish sanasi=2020-08-30|ish=stats.oecd.org|qaralgan sana=2022-09-29|arxivsana=2020-09-22|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200922114517/https://stats.oecd.org/glossary/detail.asp?ID=2150}}&lt;/ref&gt;.“
* 2.b.2-ko‘rsatkich: Qishloq xo‘jaligi eksportini subsidiyalash&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;.&quot; Eksport subsidiyalari „eksport qiluvchining jahon bozoridagi ulushini boshqalar hisobiga oshiradi, jahon bozoridagi narxlarni pasaytirishga moyil bo‘ladi va ularni yanada beqaror holga keltirishi mumkin, chunki eksport subsidiyalari darajasi bo‘yicha qarorlar oldindan aytib bo‘lmaydigan darajada o‘zgarishi mumkin&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Multilateral Trade Negotiations on Agriculture: A Resource Manual - Agreement on Agriculture - Export Subsidies|url=http://www.fao.org/3/x7353e/X7353e03.htm|kirish sanasi=2020-08-30|ish=www.fao.org}}&lt;/ref&gt;.“

2015-yil dekabr oyida Nayrobida boʻlib oʻtgan 10-Vazirlar konferentsiyasida [[Jahon savdo tashkiloti]] qishloq xoʻjaligi tovarlari uchun eksport subsidiyalarini, jumladan, eksport kreditlari, eksport kreditlari kafolatlari yoki qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini sugʻurtalash dasturlarini bekor qilishga qaror qildi&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;. Doha raundi JSTga aʼzo davlatlar oʻrtasidagi savdo muzokaralarining soʻnggi bosqichidir. U xalqaro savdo tizimining asosiy islohotlariga erishish va savdo toʻsiqlarini kamaytirish va qayta koʻrib chiqilgan savdo qoidalarini joriy etishga qaratilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=WTO {{!}} The Doha Round|url=https://www.wto.org/english/tratop_e/dda_e/dda_e.htm|kirish sanasi=2020-08-30|ish=www.wto.org}}&lt;/ref&gt;.

=== 2.c-maqsad: Barqaror oziq-ovqat tovar bozorlarini va axborotdan oʻz vaqtida foydalanishni taʼminlash ===
2.c-maqsad ning toʻliq sarlavhasi: „oziq-ovqat tovarlari bozorlari va ularning hosilalari toʻgʻri ishlashini taʼminlash boʻyicha chora-tadbirlarni qabul qilish hamda oziq-ovqat narxlarining keskin oʻzgaruvchanligini cheklashga yordam berish maqsadida bozor maʼlumotlariga, jumladan, oziq-ovqat zaxiralari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarga oʻz vaqtida kirishni osonlashtirish&lt;ref name=&quot;:17&quot;/&gt;.“

Ushbu maqsad bitta koʻrsatkichga ega: 2.c.1 koʻrsatkichi oziq-ovqat narxlari anomaliyalari koʻrsatkichidir&lt;ref name=&quot;:8&quot;/&gt;.

Oziq-ovqat narxlari anomaliyalari mahalliy oziq-ovqat narxlari oʻzgaruvchanlik indeksi yordamida oʻlchanadi. Mahalliy oziq-ovqat narxlarining oʻzgaruvchanlik indeksi vaqt oʻtishi bilan ichki oziq-ovqat narxlarining oʻzgarishini oʻlchaydi, bu isteʼmol yoki bozor narxlariga asoslangan tovarlar savatining oʻrtacha vazni sifatida oʻlchanadi. Yuqori qiymatlar oziq-ovqat narxlarining yuqori oʻzgaruvchanligini koʻrsatadi&lt;ref name=&quot;:4&quot;/&gt;. Oziq-ovqat narxlarining keskin oʻzgarishi qishloq xoʻjaligi bozorlariga, oziq-ovqat xavfsizligi va turmush tarziga, ayniqsa, eng zaif odamlarning hayotiga tahdid soladi&lt;ref name=&quot;:9&quot;/&gt;.

G20 Qishloq xoʻjaligi bozori axborot tizimi (AMIS) bozor narxlari boʻyicha muntazam yangilanishlarni taklif qiladi.

=== Kastodiya agentliklari ===
Kastodian agentliklari koʻrsatkichlarning borishini monitoring qilish uchun javobgardir&lt;ref name=&quot;:12&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=&quot;United Nations (2018) Economic and Social Council, Conference of European Statisticians, Geneva,&quot; (PDF). United Nations, Geneva|url=https://www.unece.org/fileadmin/DAM/stats/documents/ece/ces/2018/CES_39.pdf|kirish sanasi=September 23, 2020|ish=United Nations Economic Commission for Europe}}&lt;/ref&gt;:

* 2.1, 2.3 va 2.5-maqsadlar ostidagi barcha koʻrsatkichlar va 2.a.1 va 2.c.1 koʻrsatkichlari uchun: [[Birlashgan millatlar tashkilotining oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti|Birlashgan Millatlar Tashkilotining Oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti]] (FAO)
* 2.2.1- va 2.2.2-koʻrsatkichlari: [[Birlashgan millatlar tashkilotining bolalar jamgʻarmasi|Birlashgan Millatlar Tashkilotining Bolalar jamgʻarmasi]] (UNICEF), [[Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti|Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti]] (VOZ)
* 2.2.3-koʻrsatkich: [[Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti|Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti]] (VOZ)
* 2.3- va 2.5-maqsadlar ostidagi barcha koʻrsatkichlar va 2.a.1- va 2.c.1-koʻrsatkichlari boʻyicha: [[Birlashgan millatlar tashkilotining oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti|Oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti]] (FAO)
* 2.4.1-koʻrsatkich: Birlashgan Millatlar Tashkilotining Atrof-muhit boʻyicha dasturi (UNEP) va [[Birlashgan millatlar tashkilotining oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti|Oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti]] (FAO)
* 2.a.2-koʻrsatkich: [[Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti]] (OECD)
* 2.b.1-koʻrsatkich: Birlashgan Millatlar Tashkilotining Jahon sayyohlik tashkiloti (UNWTO)

== Indekslar ==

=== Global ochlik indeksi (GHI) ===
[[Fayl:Comparing_GHI_Scores_by_Region_1990_-_2011.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/61/Comparing_GHI_Scores_by_Region_1990_-_2011.jpg/220px-Comparing_GHI_Scores_by_Region_1990_-_2011.jpg|right|thumb| 1990 — 2011 yillardagi mintaqalar boʻyicha GHI ballarini solishtirish]]
Global ochlik indeksi (GHI) global, [[Mintaqa|mintaqaviy]] va milliy darajada ochlikni oʻlchash va kuzatish uchun moʻljallangan vositadir.

Har yili GHI ballari ochlikka qarshi kurashda muvaffaqiyat va muvaffaqiyatsizliklarni kuzatish uchun hisoblab chiqiladi. GHI ochlikka qarshi kurash haqida xabardorlik va tushunchani oshirish uchun moʻljallangan. Bu mamlakatlar va mintaqalar oʻrtasidagi ochlik darajasini solishtirish imkonini beradi. U dunyoning ochlik darajasi eng yuqori boʻlgan va ochlikni bartaraf etish uchun qoʻshimcha harakatlar zarur boʻlgan hududlariga eʼtibor qaratadi.

=== FAO oziq-ovqat narxlari indeksi (FFPI) ===
FAO oziq-ovqat narxlari indeksi (FFPI) oziq-ovqat tovarlari savatchasi xalqaro narxlarining oylik oʻzgarishini koʻrsatadigan koʻrsatkichdir&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=FAO Food Price Index - World Food Situation - Food and Agriculture Organization of the United Nations|url=http://www.fao.org/worldfoodsituation/foodpricesindex/en/#:~:text=The%20FAO%20Food%20Price%20Index,the%20groups%20over%202014-2016.|kirish sanasi=2020-08-30|ish=www.fao.org}}&lt;/ref&gt;. Oziq-ovqat mahsulotlari narxlarining monitoringi ommaviy axborot vositalari, jumladan, oziq-ovqat narxlari indeksi (FAO-FPI) tomonidan amalga oshiriladi: har oy narxlarni monitoring qilish, tendensiyalarni Food Outlook nashri tomonidan yiliga ikki marta tahlil qilish; oziq-ovqat importi toʻgʻrisidagi hisobotlar har chorakda „Crop Prospects and Food Situation“ nashri va har chorakda WFP Global Market Monitor: 70 ga yaqin mamlakatlarda asosiy tovar narxlari tendensiyalari toʻgʻrisidagi hisobot va har oy mamlakatga oid bozor byulletenlari tomonidan taqdim etiladi.

GIEWS Oziq-ovqat narxlari monitoringi va tahlili (FPMA) global darajada asosiy oziq-ovqat mahsulotlarining ichki narxlari tendensiyalarini tahlil qiladi va oziq-ovqat bozoridagi soʻnggi siyosat oʻzgarishlarini, shuningdek, oziq-ovqat xavfsizligiga salbiy taʼsir koʻrsatishi mumkin boʻlgan mamlakat darajasida oziq-ovqat narxlarining juda yuqori boʻlishi haqida erta ogohlantirishlarni taqdim etadi&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;.

== Umumiy taraqqiyot va qiyinchiliklar ==
[[Fayl:Kolkata_Police_North_traffic_guard_distributing_food_among_poor_08.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e3/Kolkata_Police_North_traffic_guard_distributing_food_among_poor_08.jpg/300px-Kolkata_Police_North_traffic_guard_distributing_food_among_poor_08.jpg|thumb|300x300px| Kolkata politsiyasining shimoliy yoʻl qoʻriqchisi Hindistonning Kolkata shahrida Korona inqirozi paytida kambagʻallarga oziq-ovqat tarqatmoqda]]

Taraqqiyotga qaramay, tadqiqotlar shuni koʻrsatadiki, dunyo boʻylab 790 milliondan ortiq odam hali ham ochlikdan aziyat chekmoqda. Oxirgi 15 yil ichida ochlikka qarshi kurashda katta yutuqlarga erishildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2: End hunger, achieve food security and improved nutrition and promote sustainable agriculture — SDG Indicators|url=https://unstats.un.org/sdgs/report/2016/goal-02/|kirish sanasi=2020-08-30|ish=unstats.un.org}}&lt;/ref&gt;. 2017''-yilda Oliy darajadagi siyosiy forumda'' „ SDG 2ga erishish yo‘lidagi taraqqiyotni tezlashtirish: Milliy amalga oshirishdan saboqlar“ mavzusidagi yordamchi tadbir davomida bir qator tavsiyalar va chora-tadbirlar muhokama qilindi. Fransiyaning BMT missiyasi, Ochlikka qarshi harakat, Bolalarni asrang va Global fuqaro kabi manfaatdor tomonlar suhbatni boshqaradi. 2030-yilga kelib Afrika qitʼasida [[Och qolish|to‘yib ovqatlanmaslikning]] barham topishi dargumon&lt;ref name=&quot;:10&quot;/&gt;.

[[Barqaror rivojlanish maqsadlari|SDG 2]] sari olgʻa siljish uchun dunyo siyosiy iroda va davlat egaligini shakllantirishi kerak. Shuningdek, u siyosiy rahbarlar tomonidan yaxshi tushunilishiga ishonch hosil qilish va [[gender tengsizligi]], geografik tengsizlik va mutlaq qashshoqlikni hal qilish uchun ovqatlanish haqidagi fikrni yaxshilashi kerak. Shuningdek, u sub-milliy darajada ishlash, oziqlanishni moliyalashtirishni koʻpaytirish va hayotning dastlabki 1000 kuniga moʻljallanganligini taʼminlash va toʻyib ovqatlanmaslikning bevosita sabablarini hal qiladigan harakatlardan tashqariga chiqish va kam ovqatlanish sabablarini koʻrib chiqish kabi aniq harakatlarni talab qiladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=2018 Global Nutrition Report by UNICEF|url=https://www.unicef.org/press-releases/2018-global-nutrition-report-reveals-malnutrition-unacceptably-high-and-affects|kirish sanasi=September 23, 2020|ish=United Nations International Children's Emergency Fund}}&lt;/ref&gt;.

2019-yilgi dunyo ochligi haqidagi maʼlumotlar WFP ochlik xaritasida koʻrsatilgan&lt;ref&gt;WFP (2019) [https://docs.wfp.org/api/documents/WFP-0000108355/download/?_ga=2.32448574.1022424297.1600957894-1109941975.1600957894 Hunger map 2019] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220416082748/https://docs.wfp.org/api/documents/WFP-0000108355/download/?_ga=2.32448574.1022424297.1600957894-1109941975.1600957894 |date=2022-04-16 }}, World Food Program.&lt;/ref&gt;.

SDG 2 maqsadlari qiymat zanjirlari va oziq-ovqat tizimlarining ahamiyatini eʼtiborsiz qoldiradi. SDG 2 maqsadlari orasida mikroelementlar va makroelementlarning yetishmasligi bor, lekin ortiqcha isteʼmol qilish yoki tuz, yogʻ va shakarga boy oziq-ovqatlarni isteʼmol qilish, bunday parhezlar bilan bogʻliq sogʻliq muammolarini eʼtiborsiz qoldirmaslik; SDG 2 maqsadlari kichik fermerlar uchun qishloq xoʻjaligi mahsuldorligi va daromadlarini ikki baravar oshirishni taklif qiladi, lekin bundan tashqari, yirik fermerlar dehqonchilikdan nisbatan past daromad olishlari mumkinligiga eʼtibor bermaslik; U barqaror qishloq xoʻjaligini aniq nimadan iboratligini aniqlamasdan barqaror qishloq xoʻjaligini chaqiradi. Hozirda SDG monitoringi uchun foydalaniladigan koʻpgina koʻrsatkichlar SDGlar uchun maxsus ishlab chiqilmagan, shuning uchun SDG monitoringi uchun zarur boʻlgan maʼlumotlar har doim ham mavjud emas va SDGning oʻzaro bogʻliqligini aks ettirish uchun mos kelmaydi. Oziq-ovqat ishlab chiqarishdan tortib barcha darajalarda isteʼmol qilishgacha boʻlgan bogʻliq yoki muvofiqlashtirilgan harakatlarning yoʻqligi SDG 2 boʻyicha taraqqiyotga toʻsqinlik qilmoqda&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Veldhuizena|first1=Linda JL|last2=Gillera|first2=Ken E.|last3=Oosterveerb|first3=Peter|last4=Brouwerc|first4=Inge D.|last5=Janssend|first5=Sander|last6=van Zantene|first6=Hannah HE.|last7=Slingerlanda|first7=M.A.|title=The Missing Middle: Connected action on agriculture and nutrition across global, national and local levels to achieve Sustainable Development Goal 2|journal=Global Food Security|date=2020|volume=24|page=100336|doi=10.1016/j.gfs.2019.100336|url=https://resolver-scholarsportal-info.myaccess.library.utoronto.ca/resolve/22119124/v24icomplete/nfp_tmmcaotasdg2.xml}}&lt;/ref&gt;.

2021-yilda SDG 2 ning oziq-ovqat xavfsizligi aspektlarini birinchi koʻrib chiqish Melaneziyada oʻtkazildi. Koʻrib chiqish va tadqiqot natijalari shuni koʻrsatadiki, Tinch okeanining rivojlanayotgan kichik orol davlatlari (PSIDS) [[Yogʻ bosish|semirish]], [[Och qolish|toʻyib ovqatlanmaslik]] va iqlim oʻzgarishi uchligining „global sindromi“ bilan duch kelmoqda. SDG 2 boʻyning oʻsishi va isrofgarligini kamaytirishda muvaffaqiyatga erishgan boʻlsa-da, yuqumli boʻlmagan kasalliklarning koʻpayishini bartaraf etish va PSIDSda oziq-ovqat xavfsizligiga erishish uchun hali ham katta saʼy-harakatlar talab etiladi. Melaneziyaliklar misolida, anʼanaviy ovqatlanishdan ovqatlanishga oʻtish global toʻyib ovqatlanmaslikni tezlashtirmoqda, haddan tashqari tez [[urbanizatsiya]], turmush tarzi oʻzgarishi, import qilinadigan oziq-ovqat va oʻrmonlarning kesilishi anʼanaviy qishloq xoʻjaligi biologik xilma-xilligini va oziq-ovqat tizimlari haqidagi bilimlarni yoʻq qilmoqda. Sharh shuni koʻrsatadiki, SDG 2 ning kelajakdagi strategiyalari qishloq xoʻjaligi, ovqatlanish va sogʻliqni saqlash oʻrtasidagi bogʻliqlikni rivojlantirishga qaratilgan boʻlishi kerak&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Vogliano|first1=Chiris|last2=Murray|first2=Linda|last3=Coad|first3=Jane|last4=Wham|first4=Caril|last5=Maelaua|first5=Josephine|last6=Kafa|first6=Rosemary|last7=Burlingame|first7=Barbara|date=2021|title=Progress towards SDG 2: Zero hunger in melanesia – A state of data scoping review|journal=Global Food Security|volume=29|page=100519|url=https://resolver-scholarsportal-info.myaccess.library.utoronto.ca/resolve/22119124/v29icomplete/nfp_pts2zhasodsr.xml|language=en|doi=10.1016/j.gfs.2021.100519}}&lt;/ref&gt;.

=== COVID-19 pandemiyasining taʼsiri ===
SDG 2 ga erishish bir qator omillar bilan xavf ostida qoldi, ularning eng jiddiylari 2019, 2020 va 2021-yillarda sodir boʻlgan; [[Sharqiy Afrika|Sharqiy Afrikada]] misli koʻrilmagan 2019-2021 chigirtkalar va 2020 global [[COVID-19 pandemiyasi]] bilan. [[Birlashgan millatlar tashkilotining oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti|Oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti (FAO)]] oziq-ovqat xavfsizligi, oziq-ovqat taʼminotidagi uzilishlar va daromadlar tendensiyalari „bolalar toʻyib ovqatlanmaslik xavfini oshirishga yordam beradi, chunki oziq-ovqat xavfsizligi dietaning sifatiga, jumladan, bolalar va ayollarning ovqatlanish sifatiga taʼsir qiladi&lt;ref name=&quot;:11&quot;/&gt;.“

COVID-19 pandemiyasi va blokirovkasi qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishiga katta bosim oʻtkazdi, global qiymat va taʼminot zanjirini buzdi. Keyinchalik, bu toʻyib ovqatlanmaslik va uy xoʻjaliklarining yetarli darajada oziq-ovqat bilan taʼminlanmasligi muammolarini keltirib chiqaradi, ularning eng kambagʻallari jiddiy zarar koʻradi&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Gulseven|first1=Osman|last2=Al Harmoodi|first2=Fatima|last3=Al Falasi|first3=Majid|last4=ALshomali|first4=Ibrahim|date=2020|title=How the COVID-19 Pandemic Will Affect the UN Sustainable Development Goals?|url=https://www.ssrn.com/abstract=3592933|journal=SSRN Electronic Journal|language=en|doi=10.2139/ssrn.3592933|issn=1556-5068}}&lt;/ref&gt;. Bu 2020-yilda 132 milliondan ortiq odamning toʻyib ovqatlanmaslikdan aziyat chekishiga sabab boʻldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=2020-08-27|sarlavha=UN/DESA Policy Brief #81: Impact of COVID-19 on SDG progress: a statistical perspective {{!}} Department of Economic and Social Affairs|url=https://www.un.org/development/desa/dpad/publication/un-desa-policy-brief-81-impact-of-covid-19-on-sdg-progress-a-statistical-perspective/|kirish sanasi=2020-09-24|ish=www.un.org|til=en-US}}&lt;/ref&gt;. Yaqinda oʻtkazilgan tadqiqotlarga koʻra, COVID-19 pandemiyasi tufayli besh yoshgacha boʻlgan bolalar oʻrtasida oʻrtacha yoki ogʻir isrofgarchilikning tarqalishi 14 % ga oshishi mumkin&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=The lancet|first1=Impacts of covid-19|title=Impacts of covid 19 on childhood malnutrition and nutrition related mortality|journal=The Lancet|year=2020|volume=396|issue=10250|pages=519–521|doi=10.1016/S0140-6736(20)31647-0|pmid=32730743|pmc=7384798}}&lt;/ref&gt;.

'''Qishloq xoʻjaligi materiallarini yetkazib berish''': Covid-19 paytida transport toʻsib qoʻyilgan va qishloq xoʻjaligi materiallarini yetkazib berish juda qattiq edi. Barcha darajadagi qishloq xoʻjaligi boʻlimlari quyi oqimdagi qishloq xoʻjaligi materiallarini normal tashishni taʼminlash uchun ketma-ket bir qator siyosatlarni ishlab chiqdilar.

'''Pandemiya olib kelgan yangi muammolar''': yangi koronavirus pnevmoniya epidemiyasi butun dunyo boʻylab tarqaldi va xalqaro don bozoriga zarar olib keldi&lt;ref&gt;Agricultural Supply Chains during the COVID-19 Lockdown: A study of market arrivals of seven key food commodities in India — IDEAs. (2020, April 22). Retrieved December 17, 2021, from Networkideas.org website: https://www.networkideas.org/featured-themes/2020/04/agricultural-supply-chains-during-the-covid-19-lock-down-a-study-of-market-arrivals-of-seven-key-food-commodities-in-india/ {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220208070532/https://www.networkideas.org/featured-themes/2020/04/agricultural-supply-chains-during-the-covid-19-lock-down-a-study-of-market-arrivals-of-seven-key-food-commodities-in-india/ |date=2022-02-08 }}&lt;/ref&gt;. 2019-yil dekabr oyidan beri oziq-ovqat narxi xalqaro bozorda eng yuqori darajaga yetdi. FAO tomonidan 2020-yil yanvar oyida eʼlon qilingan oziq-ovqat narxlari indeksi har oyda 2,8 foizga oshib, 2018-yil mayidan beri eng yuqori koʻrsatkichga yetdi&lt;ref&gt;Pu, M., &amp; Zhong, Y. (2020). Rising concerns over agricultural production as COVID-19 spreads: Lessons from China. Global Food Security, 26, 100409. https://doi.org/10.1016/j.gfs.2020.100409&lt;/ref&gt;. Turli xil favqulodda vaziyatlar va tabiiy ofatlar natijasida yuzaga kelgan don inqirozini bartaraf etish uchun bizga don zaxirasini tartibga soluvchi mustahkam tizim va favqulodda vaziyatlarni boshqarish mexanizmi kerak&lt;ref&gt;Rivera-Ferre, M. G., López-i-Gelats, F., Ravera, F., Oteros-Rozas, E., di Masso, M., Binimelis, R., &amp; El Bilali, H. (2021). The two-way relationship between food systems and the COVID19 pandemic: causes and consequences. Agricultural Systems, 191, 103134. https://doi.org/10.1016/j.agsy.2021.103134.&lt;/ref&gt;.

Qishloq xoʻjaligi razvedkasining rivojlanishiga Covid-19 sabab boʻldi. Covid-19 don ekish va qayta ishlash sanoatiga keltirgan eng muhim qiyinchilik — bu ishchi kuchi yetishmasligi. Boshqa tomondan, avtomatlashtirilgan ishlab chiqarish va [[Sunʼiy ong|sunʼiy intellekt]] texnologiyalariga ega fermerlar ushbu pandemiyada koʻproq ustunlikka ega va favqulodda vaziyatlarga javob berish qobiliyatiga ega. Kelajakda aqlli qishloq xoʻjaligi oʻsib borayotgan tendensiyaga aylanadi.

=== Yangi texnologiyalar ===
SDG 2ning „Nol ochlik“ maqsadiga erishish bo‘yicha ortib borayotgan muammoni hal qilish uchun qishloq xo‘jaligi mahsuldorligini oshirish va iqlim o‘zgarishi muammolarini hal qilish uchun joriy etilishi mumkin bo‘lgan baʼzi yangi texnologiyalar bo‘yicha yangi tadqiqotlar paydo bo‘ldi. [[Iqlim o'zgarishi|Iqlim oʻzgarishi]], ayniqsa, yaqin oʻn yilliklarda ochlikning taxminiy qisqarishini sekinlashtirishda davom etishi va 2030-yilga kelib, ochlik xavfi ostida boʻlgan odamlar sonini 16 milliondan oshib ketishi mumkin&lt;ref name=&quot;:15&quot;&gt;{{Cite journal|last=Mason-D'Croz|first1=Daniel|last2=Sulser|first2=Timothy B.|last3=Wiebe|first3=Keith|last4=Rosegrant|first4=Mark W.|last5=Lowder|first5=Sarah K.|last6=Nin-Pratt|first6=Alejandro|last7=Willenbockel|first7=Dirk|last8=Robinson|first8=Sherman|last9=Zhu|first9=Tingju|date=2019-04-01|title=Agricultural investments and hunger in Africa modeling potential contributions to SDG2 – Zero Hunger|journal=World Development|language=en|volume=116|pages=38–53|doi=10.1016/j.worlddev.2018.12.006|issn=0305-750X|pmc=6358118|pmid=30944503}}&lt;/ref&gt;. Iqlim oʻzgarishining salbiy oqibatlarini yumshatish uchun qishloq xoʻjaligi samaradorligini oshirish uchun qishloq xoʻjaligi texnologiyasiga investitsiyalarni koʻpaytirish talab etiladi. Bundan tashqari, qishloq xoʻjaligi [[Tadqiqot va texnologik ishlanmalar|ilmiy-tadqiqot]] ishlarining ortishi Afrikadagi 55 million kishi orasida ochlik tarqalishini kamaytiradi&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;. Qishloq xoʻjaligini intensivlashtirish zarur boʻlganda, dehqonchilikning uglerod izini minimallashtirish bilan birga umumiy hosildorlikni oshirish uchun kapital texnologiyalarga investitsiyalarni koʻpaytirish talab etiladi&lt;ref name=&quot;:16&quot;&gt;{{Cite journal|last=Giller|first1=Ken E.|last2=Delaune|first2=Thomas|last3=Silva|first3=João Vasco|last4=Descheemaeker|first4=Katrien|last5=van de Ven|first5=Gerrie|last6=Schut|first6=Antonius G.T.|last7=van Wijk|first7=Mark|last8=Hammond|first8=James|last9=Hochman|first9=Zvi|date=2021-10-01|title=The future of farming: Who will produce our food?|url=https://doi.org/10.1007/s12571-021-01184-6|journal=Food Security|language=en|volume=13|issue=5|pages=1073–1099|doi=10.1007/s12571-021-01184-6|issn=1876-4525}}&lt;/ref&gt;. Robotlar va [[Qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash|mexanizatsiya]] kabi ilgʻor texnologiyalar koʻplab iqtisodiy manfaatlardan biridir&lt;ref name=&quot;:16&quot; /&gt;. Shu bilan birga, quyidagi fikrlarga eʼtibor bering: 1. Suv samaradorligi — suvni tejash va ifloslantirish. 2. Barqaror materiallarga oʻting. Yangi texnologiyalarga investitsiyalarning koʻpayishi iqlim oʻzgarishi bilan bogʻliq muammolarni hal qilishga va SDG 2 maqsadiga erishishga sezilarli taʼsir koʻrsatadi.

Tuproqning kimyoviy va fizik sifatlarini yaxshilash uchun uglerodli aqlli texnologiyalardan foydalanish tavsiya etilgan, bu esa ISQ emissiyasini kamaytirishga va ekinlar hosildorligini oshirishga yordam beradi&lt;ref name=&quot;:18&quot;&gt;{{Cite journal|last=Yeboah|first1=Stephen|last2=Owusu Danquah|first2=Eric|last3=Oteng-Darko|first3=Patricia|last4=Agyeman|first4=Kennedy|last5=Tetteh|first5=Erasmus Narteh|date=2021-08-26|title=Carbon Smart Strategies for Enhanced Food System Resilience Under a Changing Climate|journal=Frontiers in Sustainable Food Systems|volume=5|pages=715814|doi=10.3389/fsufs.2021.715814|issn=2571-581X}}&lt;/ref&gt;. Oʻsimlik qoldiqlarini saqlash, yerga [[Yerni ishlash|ishlov berish]], agrooʻrmon xoʻjaligi, yerdan foydalanishni boshqarish tizimlari, [[bioyoqilgʻi]] va ozuqaviy moddalarni kompleks boshqarish tavsiya etilgan Carbon Smart Technologies qatoriga kiradi&lt;ref name=&quot;:18&quot; /&gt;. SDG 2ni qoʻllab-quvvatlash uchun AQShda joylashgan masofadan turib zondlash tasvirlari ham koʻrib chiqildi. Kichik sutemizuvchilarning koʻpayishi ekinlarni etishtirish uchun xavf tugʻdirar ekan, texnologiya ekotizimda muvozanat yaratishga intiladi&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Ezzy|first1=Haitham|last2=Charter|first2=Motti|last3=Bonfante|first3=Antonello|last4=Brook|first4=Anna|date=January 2021|title=How the Small Object Detection via Machine Learning and UAS-Based Remote-Sensing Imagery Can Support the Achievement of SDG2: A Case Study of Vole Burrows|journal=Remote Sensing|language=en|volume=13|issue=16|pages=3191|doi=10.3390/rs13163191|bibcode=2021RemS...13.3191E}}&lt;/ref&gt;. Natijada, [[Uchuvchisiz uchish apparati|uchuvchisiz havo tizimlari]] (UAS) kabi yangi yutuqlar masofadan zondlashning tijorat va ilmiy qoʻllanilishiga sezilarli taʼsir koʻrsatadi. Klasterli muntazam intervalli qisqa palindromik takrorlanishlar bilan bogʻliq oqsil (CRSPR-Cas) texnologiyasidan foydalanish boʻyicha tadqiqotlar ham oʻtkazildi. U oziq-ovqat ekinlarini yaxshilash va global ochlikni yoʻq qilishga yordam berish uchun kelajakdagi ekinlarni rivojlantirishga yordam berish uchun ishlatilishi mumkin&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Ahmad|first1=Shakeel|last2=Tang|first2=Liqun|last3=Shahzad|first3=Rahil|last4=Mawia|first4=Amos Musyoki|last5=Rao|first5=Gundra Sivakrishna|last6=Jamil|first6=Shakra|last7=Wei|first7=Chen|last8=Sheng|first8=Zhonghua|last9=Shao|first9=Gaoneng|date=2021-08-04|title=CRISPR-Based Crop Improvements: A Way Forward to Achieve Zero Hunger|url=https://doi.org/10.1021/acs.jafc.1c02653|journal=Journal of Agricultural and Food Chemistry|volume=69|issue=30|pages=8307–8323|doi=10.1021/acs.jafc.1c02653|pmid=34288688|issn=0021-8561}}&lt;/ref&gt;.

Qishloq xoʻjaligining atrof-muhitga taʼsirini kamaytirish uchun yangi qishloq xoʻjaligi texnologiyalari barqarorlikni yaxshilashi juda muhimdir. Iqlim oʻzgarishi bilan bogʻliq tobora kuchayib borayotgan muammolarni hal qilish uchun yangi texnologiya SDG 2 ning nol ochlik maqsadiga erishishga yordam beradigan barqaror echimlarni taqdim eta olishi kerak.
[[Fayl:Table_of_soil_processes,_attributes,_and_indicators_improved_by_perennial_crops.png|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e4/Table_of_soil_processes%2C_attributes%2C_and_indicators_improved_by_perennial_crops.png/220px-Table_of_soil_processes%2C_attributes%2C_and_indicators_improved_by_perennial_crops.png|thumb| Koʻp yillik ekinlar tomonidan yaxshilangan tuproq jarayonlari, atributlari va koʻrsatkichlari jadvali.]]

=== Yillik qishloq xoʻjaligiga oʻtish ===
Oziq-ovqat ishlab chiqarishni koʻpaytirish boʻyicha olib borilayotgan saʼy-harakatlar jahon tuproq resurslariga katta tanglik keltirdi. Tuproqqa ishlov berish, yil davomida uzluksiz oʻsimliklar qoplamining yoʻqligi, uzluksiz chuqur ildiz tizimining yoʻqligi va ekinlarning funktsional xilma-xilligi, shuningdek, ozuqa moddalarining yetarli boʻlmagan byudjeti tuproqning degradatsiyasiga olib keldi&lt;ref name=&quot;:14&quot;&gt;{{Cite journal|last=Mosier|first1=Samantha|last2=Córdova|first2=S. Carolina|last3=Robertson|first3=G. Philip|date=2021-10-11|title=Restoring Soil Fertility on Degraded Lands to Meet Food, Fuel, and Climate Security Needs via Perennialization|journal=Frontiers in Sustainable Food Systems|volume=5|pages=706142|doi=10.3389/fsufs.2021.706142|issn=2571-581X}}&lt;/ref&gt;. Yuqori mahsuldor oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarishni qoʻllab-quvvatlash uchun qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishi uchun degradatsiyaga uchragan yerlardan foydalaniladi, bu turdagi yerlardan foydalanish boshqaruv tadbirlarini tobora koʻpaytiradi. Qoʻllaniladigan boshqaruv choralari koʻpincha tuproqdagi uglerod (C), azot (N) va fosfor § yoʻqotilishini oshirish orqali yerning degradatsiyasini kuchaytiradi&lt;ref name=&quot;:14&quot; /&gt;. Ko‘p yillik ekinlar va yem-xashaklardan uzoq davrlarda foydalanish dunyo aholisini oziqlantirish uchun zarur bo‘lgan hozirgi va kelajakdagi ekinlar hosildorligini saqlashning muhim strategiyasi sifatida qaraladi&lt;ref name=&quot;:14&quot; /&gt;.

Koʻp yillik oʻstirish tuproq unumdorligini tiklash, tuproq uglerodini ajratish, azot (N) mavjudligi va fosforni § ushlab turishga yordam beradi, bularning barchasi ekologik oziq moddalarni boshqarishning muhim qismlaridir&lt;ref name=&quot;:14&quot;/&gt;. Anʼanaviy dehqonchilik usullari odatda tuproq organik uglerodini yoʻqotishiga olib keladi. Koʻp yillik oʻstirish, shuningdek, katta yogʻingarchilik hodisalariga bardosh berish uchun koʻproq jihozlangan yuqori agregatlangan tuproqlarni ragʻbatlantirish orqali iqlimni yumshatish usullariga yordam berishi mumkin. [[Koʻp yillik oʻsimliklar]] tuproqni barqaror boshqarishning muhim qismidir va nol ochlik maqsadiga erishishda yordam berishi mumkin&lt;ref name=&quot;:14&quot; /&gt;.

=== Baliqchilikning ahamiyati ===
Ichki baliqlar butun dunyo boʻylab milliardlab odamlarni oziq-ovqat va tirikchilik bilan taʼminlaydi va ular chuchuk suv ekotizimlarining toʻgʻri ishlashi uchun juda muhimdir. Biroq, bu xizmatlar [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|Barqaror Rivojlanish Maqsadlari]] (SDGs) kabi rivojlanish boʻyicha muzokaralar va tashabbuslarda sezilarli darajada yoʻq&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Lynch|first1=Abigail J.|last2=Elliott|first2=Vittoria|last3=Phang|first3=Sui C.|last4=Claussen|first4=Julie E.|last5=Harrison|first5=Ian|last6=Murchie|first6=Karen J.|last7=Steel|first7=E. Ashley|last8=Stokes|first8=Gretchen L.|date=August 2020|title=Inland fish and fisheries integral to achieving the Sustainable Development Goals|url=https://www.nature.com/articles/s41893-020-0517-6|journal=Nature Sustainability|language=en|volume=3|issue=8|pages=579–587|doi=10.1038/s41893-020-0517-6|issn=2398-9629}}&lt;/ref&gt;.

Ichki baliqchilik — bu mahalliy sharoitda ovlanadigan va isteʼmol qilinadigan kichik hajmdagi, tirikchilikka asoslangan baliqchilik&lt;ref name=&quot;:13&quot;&gt;{{Cite journal|last=Youn|first1=So-Jung|last2=Taylor|first2=William W.|last3=Lynch|first3=Abigail J.|last4=Cowx|first4=Ian G.|last5=Douglas Beard|first5=T.|last6=Bartley|first6=Devin|last7=Wu|first7=Felicia|date=2014-11-01|title=Inland capture fishery contributions to global food security and threats to their future|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S221191241400039X|journal=Global Food Security|series=SI: GFS Conference 2013|language=en|volume=3|issue=3–4|pages=142–148|doi=10.1016/j.gfs.2014.09.005|issn=2211-9124}}&lt;/ref&gt;. Rivojlanayotgan mamlakatlarda baliqlar qimmatli oqsil manbai, shuningdek, mikroelementlar hisoblanadi. Mahalliy baliqlar oqsil manbai sifatida ayniqsa muhimdir, chunki boshqa manbalar mavjud emas yoki juda qimmat va shuning uchun kam isteʼmol qilinadi&lt;ref name=&quot;:13&quot; /&gt;. D va B vitaminlari, minerallar (kalsiy, fosfor, yod, sink, temir va selen) va uzoq zanjirli koʻp toʻyinmagan yogʻli kislotalar (LC-PUFAs) kabi muhim mikroelementlar yuqori biologik mavjud va baliqlarda koʻp miqdorda mavjud&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Béné|first1=Christophe|last2=Arthur|first2=Robert|last3=Norbury|first3=Hannah|last4=Allison|first4=Edward H.|last5=Beveridge|first5=Malcolm|last6=Bush|first6=Simon|last7=Campling|first7=Liam|last8=Leschen|first8=Will|last9=Little|first9=David|date=2016-03-01|title=Contribution of Fisheries and Aquaculture to Food Security and Poverty Reduction: Assessing the Current Evidence|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0305750X15002892|journal=World Development|language=en|volume=79|pages=177–196|doi=10.1016/j.worlddev.2015.11.007|issn=0305-750X}}&lt;/ref&gt;.

Afrika, Janubiy Amerika va Osiyoda ichki baliqchilikka nomutanosib ravishda tayanadigan subpopulatsiyalar mavjud&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Funge‐Smith|first1=Simon|last2=Bennett|first2=Abigail|date=2019-09-26|title=A fresh look at inland fisheries and their role in food security and livelihoods|url=https://doi.org/10.1111/faf.12403|journal=Fish and Fisheries|language=en|volume=20|issue=6|pages=1176–1195|doi=10.1111/faf.12403|issn=1467-2960}}&lt;/ref&gt;. Yaqinda oʻtkazilgan tadqiqot shuni koʻrsatdiki, agar baliq ovqatdan chiqarib tashlansa, parhez xilma-xilligi uchdan ikkiga kamayadi, bu esa mikronutrient yetishmovchiligi xavfini oshiradi. Natijada, siyosatlar oʻz dietasi sifati uchun baliqqa tayanadigan bolalar uchun ozuqa moddalariga boy baliqlarning hozirgi taʼminotini himoya qilish juda muhimdir&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=O'Meara|first1=Lydia|last2=Cohen|first2=Philippa J.|last3=Simmance|first3=Fiona|last4=Marinda|first4=Pamela|last5=Nagoli|first5=Joseph|last6=Teoh|first6=Shwu Jiau|last7=Funge-Smith|first7=Simon|last8=Mills|first8=David J.|last9=Thilsted|first9=Shakuntala H.|date=2021-03-01|title=Inland fisheries critical for the diet quality of young children in sub-Saharan Africa|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S221191242030136X|journal=Global Food Security|language=en|volume=28|pages=100483|doi=10.1016/j.gfs.2020.100483|issn=2211-9124}}&lt;/ref&gt;.

Jahon oziq-ovqat xavfsizligi uchun ichki baliqchilikning ahamiyati yetarli darajada baholanmaganligi va maʼlumotlarning mavjud emasligi sababli hozirgi vaqtda yetarli darajada baholanmagan. Ichki baliqchilik chuchuk suv berishi mumkin boʻlgan boshqa imtiyozlar, masalan: elektr energiyasi, kommunal foydalanish va qishloq xoʻjaligini sugʻorish foydasiga eʼtibordan chetda qoldi. Natijada, suvni rivojlantirish boʻyicha qarorlar qabul qilish jarayonlarida ichki baliq ovlash odatda kam namoyon boʻladi yoki eʼtiborga olinmaydi&lt;ref name=&quot;:13&quot;/&gt;.

Natijada, agar biz nol ochlik maqsadiga erishmoqchi boʻlsak, ichki baliqchilikning global oziqlanishdagi ahamiyatini tan olishimiz kerak.

=== GM ekinlari ===
Dunyo aholisining tez oʻsishi odamlarni yetarli darajada oziqlantirish uchun yangi texnologiyalarni ishlab chiqishni talab qiladi; hozir ham dunyo aholisining sakkizdan bir qismi och uxlab yotadi. Oziq-ovqat oʻsimliklarining genetik modifikatsiyasi ushbu muammoning bir qismini hal qilishga yordam beradi&lt;ref&gt;National Geographic Society. (2020, January 28). Are Genetically Modified Crops the Answer to World Hunger? Retrieved December 16, 2021, from National Geographic Society website: https://www.nationalgeographic.org/article/are-genetically-modified-crops-answer-world-hunger/ {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220416083049/https://www.nationalgeographic.org/article/are-genetically-modified-crops-answer-world-hunger/ |date=2022-04-16 }}&lt;/ref&gt;. 1990-yillarning oʻrtalarida mutatsiya va transgen yoʻli bilan oʻzgartirilgan genomlarni koʻpaytirish usullari va transformatsiya usullari oʻsimlik xususiyatlarini yaxshiladi va yuqori mahsuldor ekin navlarini yaratdi. CRISPR-CAS texnologiyasi qisqa vaqt ichida nol ochlikka erishish va to‘yib ovqatlanmaslikni yengish uchun takomillashtirilgan [[fotosintez]] orqali ekin navlarining sifati va samaradorligini oshirishga yordam berdi. Anʼanaviy ekinlarni xonakilashtirish uzoq jarayon, ammo CRISPR ning MGE tizimi bu jarayonni sezilarli darajada tezlashtirishi mumkin. Asosiy oziq-ovqat ekinlaridan tashqari [[Soʻk|tariq]] (Panicum miliaceum), kaptar no‘xati (Cajanus cajan), sigir (Vigna unguiculata), manok (Manihot esculenta), yam (Dioscorea) va boshqalar kabi yetim ekinlar ham bo‘lishi mumkin. oziq-ovqat taʼminotini kuchaytirish uchun MGE tizimlari orqali osongina oʻzgartiriladi&lt;ref&gt;Scopus — CRISPR-Based Crop Improvements: A Way Forward to Achieve Zero Hunger. (2021). Retrieved December 16, 2021, from Scopus.com website: https://www.scopus.com/record/display.uri?eid=2-s2.0-85112365915&amp;origin=resultslist&amp;sort=plf-f&amp;src=s&amp;st1=sdg2&amp;nlo=&amp;nlr=&amp;nls=&amp;sid=3c314d03d63a224e3e9634a1eab3f6bb&amp;sot=b&amp;sdt=sisr&amp;sl=19&amp;s=TITLE-ABS-KEY%28sdg2%29&amp;ref=%28genetically+modified%29&amp;relpos=0&amp;citeCnt=4&amp;searchTerm=&lt;/ref&gt;.

Biz bilamizki, temir tanqisligi global muammodir va ikkinchi eng yaxshi sink qoʻshimchalari ilgari oʻylanganidan koʻra koʻproq tarqalgan. Temir va rux tanqisligining oldini olish va davolash uchun bir qator dasturlar ishlab chiqilgan boʻlib, ular umumiy asosiy oziq-ovqat mahsulotlarini toʻldirish va boyitishdan tortib, anʼanaviy oziq-ovqat tayyorlash usullarini oʻzgartirishgacha boʻlgan, bunda mikronutrient oziqlanishini yaxshilash uchun oʻsimliklarning genetik modifikatsiyasi qoʻshimcha yondashuv hisoblanadi. Oddiy ekinlarning mikronutrient tarkibini oshirish va bunday ekinlarda temir va ruxning bio-mavjudligini oshirish ushbu ekinlarni isteʼmol qiladigan aholining mikronutrient oziqlanishini yaxshilashi mumkin. Beta-karotin odamlarda temirning soʻrilishini kuchaytiradi va hujayralar tomonidan temirning soʻrilishiga bevosita ogohlantiruvchi taʼsir koʻrsatadi. Temirning soʻrilishini taʼminlaydigan eng mashhur vositalardan biri bu askorbin kislotasi. Ratsionda askorbin kislotaning koʻpayishi tanadagi temirning soʻrilishini sezilarli darajada oshiradi. Shuning uchun oʻsimliklarda askorbin kislotaning haddan tashqari koʻpayishi insonning temir bilan oziqlanishiga ijobiy taʼsir koʻrsatishi mumkin. Misol uchun, Golden Race Amerika urugʻchilik kompaniyasi Syngenta yordamida ishlab chiqilgan genetik jihatdan oʻzgartirilgan guruch navidir. Guruch endospermining qutulish mumkin boʻlgan qismi genetik jihatdan A vitaminining kashshofi boʻlgan beta-karotinni oʻz ichiga oladi. Beta-karotin organizmda A vitaminiga aylanadi va A vitamini yetishmovchiligini yengillashtiradi. Karotin guruchga oltin rang beradi, shuning uchun „oltin guruch“ deb nomlanadi&lt;ref&gt;LönnerdalB. (2003). Genetically Modified Plants for Improved Trace Element Nutrition. The Journal of Nutrition, 133(5), 1490S1493S. https://doi.org/10.1093/jn/133.5.1490s&lt;/ref&gt;.

'''Qishloq xoʻjaligining kelajagi''': Dunyo aholisi oʻsishda davom etmoqda va 2050-yilga kelib 9,5 milliarddan oshadi. 2050-yilga kelib oziq-ovqatga talab ikki baravar oshishi kutilmoqda. Agar biz genetik jihatdan oʻzgartirilgan ekinlardan foydalanmasak, dehqonchilik uchun koʻproq yerdan foydalanishga majbur boʻlamiz, status-kvoni saqlab qolish uchun bizga qoʻshimcha 120 million akr kerak boʻladi&lt;ref&gt;Global Demand for Food Is Rising. Can We Meet It? (2016, April 7). Retrieved December 16, 2021, from Harvard Business Review website: https://hbr.org/2016/04/global-demand-for-food-is-rising-can-we-meet-it&lt;/ref&gt;. Bu taxminan Kaliforniyaning kattaligi. Qishloq xoʻjaligi uchun yerlarga boʻlgan bu bosim koʻproq botqoq yerlarning qurib ketishini va oʻrmonlarning kesilishining kuchayishini anglatadi. Oziqlantirish uchun bizga koʻproq yer kerak. Natijada, ochlikni yoʻqotish uchun GM ekinlarining muhimligini tushunishimiz mumkin.

= Manbalar =
{{manbalar}}
&lt;references responsive=&quot;&quot; /&gt;
[[Turkum:Barqaror rivojlanish maqsadlari]]</text>
      <sha1>kmjibio2c3uccmp568n9lxwg11r8owi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328092</id>
      <parentid>6328091</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T11:31:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328092</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="77403" sha1="mcmp8reilq4mgj6hjlkuxdd455gla1i" xml:space="preserve">{{Loyiha bigiqutisi|nomi=Barqaror rivojlanishning 2-maqsadi|tasvir=Sustainable_Development_Goal_02ZeroHunger.svg|Loyiha maqsadi=“Ochlikni tugatish, oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlash va oziqlanishni yaxshilash hamda qishloq xo‘jaligining barqaror rivojlanishiga ko‘maklashish.”|Loyiha turi=Notijorat|vebsayti=https://sdgs.un.org/|asoschilari=[[Birlashgan Millatlar Tashkiloti]]|Tashkil etilgan sanasi=2015-yil}}

'''Barqaror rivojlanishning 2-maqsadi''' ('''SDG 2''' '''yoki Global''' '''Goal 2''') &quot;'''ochlikni bartaraf etish'''“ ga erishishga qaratilgan. Bu [[Birlashgan millatlar tashkiloti|Birlashgan Millatlar Tashkiloti]] tomonidan 2015-yilda belgilangan [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|Barqaror rivojlanishning]] [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|17]] [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|maqsadlaridan]] biridir. Maqsadning mohiyati, &quot;Ochlikni tugatish, oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlash va oziqlanishni yaxshilash hamda qishloq xo‘jaligining barqaror rivojlanishiga ko‘maklashish&lt;ref&gt;United Nations (2015) Resolution adopted by the General Assembly on 25 September 2015, [[:File:N1529189.pdf|Transforming our world: the 2030 Agenda for Sustainable Development]] ([https://www.un.org/sustainabledevelopment/sustainable-development-goals/ A/RES/70/1])&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2: End hunger, achieve food security and improved nutrition and promote sustainable agriculture — SDG Indicators|url=https://unstats.un.org/sdgs/report/2016/goal-02/|kirish sanasi=2022-06-15|ish=unstats.un.org}}&lt;/ref&gt;“.  BRM 2 oziq-ovqat xavfsizligi, ovqatlanish, qishloqni oʻzgartirish va barqaror qishloq xoʻjaligi oʻrtasidagi murakkab oʻzaro bogʻliqlikni taminlaydi&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;. [[Birlashgan millatlar tashkiloti|Birlashgan Millatlar Tashkilotining]] maʼlumotlariga koʻra, bugungi kunda 690 millionga yaqin odam och qolmoqda, bu [[Yer aholisi|dunyo aholisining]] 10 foizidan bir oz kamroq qismini tashkil qiladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=World Population Clock|url=https://www.worldometers.info/world-population/|ish=worldometers.com|nashriyot=worldometers|kirish sanasi=30 March 2022}}&lt;/ref&gt;. Har toʻqqiz kishidan biri har kecha och holda uyquga ketadi, shu jumladan [[Janubiy Sudan]], [[Somali]], [[Yaman]] va [[Nigeriya|Nigeriyada]] 20 million kishi ocharchilik xavfi ostida&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=mercy corps|ism=global hunger facts|sarlavha=Global hunger facts|sana=18 March 2015|url=https://www.mercycorps.org/blog/quick-facts-global-hunger}}&lt;/ref&gt;.

BRM 2 natijalarini oʻlchash uchun sakkizta maqsad va 14 koʻrsatkichdan tashkil topgan&lt;ref name=&quot;:172&quot;&gt;United Nations (2017) Resolution adopted by the General Assembly on 6 July 2017, [[:File:A RES 71 313 E.pdf|Work of the Statistical Commission pertaining to the Agenda 2030 for Sustainable Development]] ([https://undocs.org/A/RES/71/313 A/RES/71/313])&lt;/ref&gt;. Uning beshta maqsadlari quyidagilardan iborat: 

* ochlikka barham berish va oziq-ovqatdan foydalanish imkoniyatini yaxshilash; 
* [[Och qolish|toʻyib ovqatlanmaslikning]] barcha shakllarini tugatish; 
* qishloq xoʻjaligi hosildorligi, barqaror oziq-ovqat ishlab chiqarish tizimlari va barqaror qishloq xoʻjaligi amaliyotlarini ta'minlash; 
* urug'lar, madaniy o'simliklar, qishloq xo'jaligi va xonaki hayvonlarning genetik xilma-xilligini ta'minlash;
* investitsiyalar, tadqiqot va texnologiyalar.         

Maqsadlarga erishishning uchta asosiy vositasi quyidagilardan iborat: jahon qishloq xoʻjaligi bozorlari va oziq-ovqat tovarlari bozorlari va ularning hosilalaridagi savdo cheklovlari va buzilishlarni bartaraf etish&lt;ref name=&quot;:172&quot; /&gt;.

[[Och qolish|Kam ovqatlanish]] darajasi [[Oʻn yillik|oʻnlab yillar davomida]] pasayishi kuzatilayotgan edi, lekin 2015-yildan beri bu jarayon yana koʻpayib bormoqda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=CIRAD|ism=food systems|sarlavha=Food systems at risk: trends and challenges|sana=28 April 2021|url=https://www.cirad.fr/en/news/all-news-items/articles/2019/ca-vient-de-sortir/food-systems-at-risk-trends-and-challenges}}&lt;/ref&gt;. Bu, asosan, oziq-ovqat tizimlaridagi turli stresslar oqibatida kelib chiqmoqda, jumladan; iqlim shoklari, chigirtka inqirozi va [[COVID-19 pandemiyasi]] asosiy sabablaridir. Ushbu tahdidlar bilvosita xarid qobiliyatini va oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarish va tarqatish imkoniyatlarini pasaytiradi, bu esa aholining eng zaif qatlamlariga taʼsir qiladi va bundan tashqari, ularning oziq-ovqatdan foydalanish imkoniyatini pasaytiradi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=sustainability|url=https://www.mdpi.com/2071-1050/12/13/5343/pdf}}&lt;/ref&gt;. 2020-yilda 142 milliongacha odam COVID-19 pandemiyasi natijasida toʻyib ovqatlanmaslikdan aziyat chekdi&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=SDG Indicators|url=https://unstats.un.org/sdgs/report/2020/goal-02/|kirish sanasi=2020-08-30|ish=unstats.un.org}}&lt;/ref&gt;. Bolalarning ulgʻayishi va halok  boʻlish statistikasi pandemiya bilan yomonlashishi mumkin&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=The sustainable development goals report 2020|url=https://unstats.un.org/sdgs/report/2020/The-Sustainable-Development-Goals-Report-2020.pdf}}&lt;/ref&gt;. Bundan tashqari, COVID-19 pandemiyasi „[[Oʻsish|iqtisodiy oʻsish]] ssenariysiga qarab 2020-yil oxiriga kelib dunyoda toʻyib ovqatlanmaydiganlar umumiy soni 83 dan 132 milliongacha oʻsishi mumkin&lt;ref name=&quot;:11&quot;&gt;{{Kitob manbasi|title=Document card {{!}} FAO {{!}} Food and Agriculture Organization of the United Nations|url=http://www.fao.org/documents/card/en/c/ca9692en/|accessdate=2020-08-30|year=2020|language=en|doi=10.4060/ca9692en|isbn=978-92-5-132901-6}}&lt;/ref&gt;.“

2030-yilga borib ocharchilikni yo‘qotish maqsadiga erishish amrimahol. &quot;Ochlik va oziq-ovqat xavfsizligining kuchayishi belgilari dunyo ochliksiz dunyo  yo'lida &quot;hech kimni ortda qoldirmaslikni&quot; ta'minlash uchun hali ko'p ish qilish kerakligi haqida ogoh bo'lish zarur &lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;FAO, IFAD, UNICEF, WFP and WHO. 2018. The State of Food Security and Nutrition in the World 2018. Building [[climate resilience]] for food security and nutrition. Rome, FAO&lt;/ref&gt;.&quot; 2030-yilga kelib Afrikada toʻyib ovqatlanmaslik tugamasligi ehtimoldan yiroq emas &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Kinyoki|first1=D.|display-authors=etal|date=8 January 2020|title=Mapping child growth failure across low- and middle-income countries|journal=Nature|volume=577|issue=7789|pages=231–234|bibcode=2020Natur.577..231L|doi=10.1038/s41586-019-1878-8|pmc=7015855|pmid=31915393}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:10&quot;&gt;{{Cite journal|last=Osgood-Zimmerman|first1=Aaron|last2=Millear|first2=Anoushka I.|last3=Stubbs|first3=Rebecca W.|last4=Shields|first4=Chloe|last5=Pickering|first5=Brandon V.|last6=Earl|first6=Lucas|last7=Graetz|first7=Nicholas|last8=Kinyoki|first8=Damaris K.|last9=Ray|first9=Sarah E.|date=2018-03-01|title=Mapping child growth failure in Africa between 2000 and 2015|url=|journal=Nature|language=en|volume=555|issue=7694|pages=41–47|doi=10.1038/nature25760|issn=0028-0836|pmc=6346257|pmid=29493591|bibcode=2018Natur.555...41O}}&lt;/ref&gt;.

== Chora-tadbirlar ==
[[Fayl:US_Navy_110829-A-ZZ999-361_A_Kenyan_health_worker_weighs_a_young_Kenyan_boy_to_determine_if_he_is_malnourished_during_a_Medical_Civic_Action_Progra.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/US_Navy_110829-A-ZZ999-361_A_Kenyan_health_worker_weighs_a_young_Kenyan_boy_to_determine_if_he_is_malnourished_during_a_Medical_Civic_Action_Progra.jpg/300px-US_Navy_110829-A-ZZ999-361_A_Kenyan_health_worker_weighs_a_young_Kenyan_boy_to_determine_if_he_is_malnourished_during_a_Medical_Civic_Action_Progra.jpg|thumb|340x340px| Keniyalik tibbiyot xodimi yosh keniyalik bolaning toʻyib ovqatlanmasligini aniqlash uchun uning vaznini oʻlchamoqda]]
2015-yil sentabr oyida Bosh Assambleya 17 ta [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|Barqaror rivojlanish maqsadlarini]] (SDG) o‘z ichiga olgan [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|2030-yilgacha]] Barqaror rivojlanish kun tartibini qabul qildi. „Hech kimni ortda qoldirmaslik“ tamoyiliga asoslanib, yangi Kun tartibi barcha uchun barqaror rivojlanishga erishishga yaxlit yondashuvga urg‘u beradi&lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=#Envision2030: 17 goals to transform the world for persons with disabilities- United Nations Enable|url=https://www.un.org/development/desa/disabilities/envision2030.html|kirish sanasi=2020-08-29|ish=www.un.org|sana=9 February 2016}}&lt;/ref&gt;. 2019-yil sentabr oyida [[Davlat boshligʻi|davlat]] va [[hukumat]] rahbarlari [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|SDG sammitida]] [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|2030-yilgacha Barqaror rivojlanish kun tartibini]] [[Implementation|amalga oshirish]] boʻyicha majburiyatlarini yangilash uchun yigʻilishdi. Ushbu tadbir davomida ular [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|2030-yilgi kun tartibini]] amalga oshirishning dastlabki toʻrt yili katta yutuqlarni oʻz ichiga olganini, ammo umuman olganda, dunyo [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|BRM ni]] amalga oshirish yoʻlida emasligini tan oldilar&lt;ref name=&quot;UNESC2020&quot;&gt;United Nations Economic and Social Council (2020) [https://undocs.org/en/E/2020/57 Progress towards the Sustainable Development Goals Report of the Secretary-General], ''High-level Political Forum on Sustainable Development'', convened under the auspices of the Economic and Social Council (E/2020/57), 28 April 2020&lt;/ref&gt;. Aynan oʻsha paytda „harakat oʻn yilligi“ va „barqaror rivojlanish uchun yetkazib berish“ boshlandi va manfaatdor tomonlardan jarayonni va amalga oshirish saʼy-harakatlarini tezlashtirishni talab qildi&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;.

BRM 2 2030-yilga kelib [[Och qolish|toʻyib ovqatlanmaslik]] va ochlikning barcha shakllariga barham berishni va yil davomida hamma, ayniqsa bolalarni yetarli miqdorda oziq-ovqat bilan taʼminlashni maqsad qilgan. Dunyo boʻylab taxminan 155 million bolaga taʼsir koʻrsatadigan surunkali toʻyib ovqatlanmaslik, bolalarning miyasi va jismoniy rivojlanishini toʻxtatadi va ularda oʻlim, kasallik va katta yoshda muvaffaqiyatga erisha olmaslik kabi xavflarni keltirib chiqaradi&lt;ref name=&quot;SDGChildren2018&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Progress for Every Child in the SDG Era|url=https://data.unicef.org/wp-content/uploads/2018/03/Progress_for_Every_Child_V4.pdf|kirish sanasi=2 April 2018|ish=UNICEF}}&lt;/ref&gt;.

2017-yil holatiga koʻra, [[Birlashgan Millatlar Tashkiloti|BMTga]] aʼzo 202 davlatdan faqat 26 tasi toʻyib ovqatlanmaslik va toʻyib ovqatlanmaslikni bartaraf etish boʻyicha [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|BRM]] maqsadiga erishish yoʻlida edi, 20 foizi esa hech qanday muvaffaqiyatga erisha olmadi va qariyb 70 foizida ularning taraqqiyotini aniqlash uchun [[Ma’lumotlar|maʼlumotlar]] yoʻq yoki yetarli emas&lt;ref name=&quot;SDGChildren2018&quot;/&gt;. Bugungi kunda ishlab chiqarilgan oziq-ovqat har birimizni boqish uchun yetarli darajada emas. [[Birlashgan millatlar tashkilotining oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti|FAO]] maʼlumotlariga koʻra, deyarli 690 million odam surunkali ravishda toʻyib ovqatlanmaydi. Bu raqam soʻnggi yigirma yil ichida tez [[Oʻsish|iqtisodiy oʻsish]] va [[Qishloq xoʻjaligi|qishloq xoʻjaligi]] mahsuldorligi oshishi tufayli deyarli yarmiga kamaydi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2: Zero hunger|url=https://www.undp.org/content/undp/en/home/sustainable-development-goals/goal-2-zero-hunger.html|kirish sanasi=2020-08-29|ish=UNDP|til=en}}&lt;/ref&gt;.

Notoʻgʻri ovqatlanish va haddan tashqari ochlik barqaror rivojlanish yoʻlidagi hal qiluvchi toʻsiqdir. Ikkalasi ham odamlar qochib qutula olmaydigan tuzoq yaratadilar. Och odamlar unumdorligi past va [[Kasallik|kasalliklarga]] moyilligi kuchli boʻladi. Buning natijasida, ular oʻz hayotlarini yaxshilay olmaydilar.

BRM 2 dunyo aholisini saqlab qolish va hech kim hech qachon ochlikdan aziyat chekmasligiga ishonch hosil qilishning asosiy yoʻllarini qidiradi. Bu zamonaviy [[Texnologiya|texnologiyalar]] va adolatli taqsimlash tizimlari bilan barqaror qishloq xoʻjaligini rivojlantirish orqali amalga oshirilishi kerak&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2: Zero hunger|url=https://www.globalgoals.org/2-zero-hunger|kirish sanasi=2020-08-29|ish=The Global Goals|til=en|qaralgan sana=2022-09-29|arxivsana=2021-02-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210202025116/https://www.globalgoals.org/2-zero-hunger}}&lt;/ref&gt;. [[Qishloq xoʻjaligi|Qishloq xoʻjaligidagi]] innovatsiyalar oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarishni koʻpaytirishni va keyinchalik oziq-ovqat yoʻqotilishi va oziq-ovqat chiqindilarini kamaytirishni taʼminlashga qaratilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=knowledge platform|ism=food security|sarlavha=food security and nutrition and sustainable agriculture|url=https://sustainabledevelopment.un.org/topics/foodagriculture}}&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:Rice_plantation_in_Java.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/33/Rice_plantation_in_Java.jpg/300px-Rice_plantation_in_Java.jpg|thumb|300x300px| Indoneziyada guruch ekish paytida qoʻl mehnati bilan shugʻullanadigan yavalik ayollar]]
BRM 2 da aytilishicha, 2030-yilga kelib odamlar ochlik va toʻyib ovqatlanmaslikning barcha shakllariga barham berish orqali oziq-ovqat xavfsizligiga erishishlari kerak. Bu qishloq xoʻjaligi mahsuldorligini va kichik oziq-ovqat ishlab chiqaruvchilarning ''(ayniqsa, ayollar va mahalliy xalqlarning)'' daromadlarini ikki baravar oshirish, oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarishning barqaror tizimlarini taʼminlash, yer va [[tuproq]] sifatini izchil yaxshilash orqali amalga oshiriladi. Qishloq xoʻjaligi dunyodagi yagona yirik ish beruvchi boʻlib, dunyo aholisining 40 foizini tirikchilik bilan taʼminlaydi. Bu kambagʻal qishloq uy xoʻjaliklari uchun eng katta [[daromad]] manbaidir. Rivojlanayotgan mamlakatlarda qishloq xoʻjaligi ishchi kuchining qariyb 43 %, [[Osiyo]] va [[Afrika|Afrikaning]] ayrim qismlarida esa 50 % dan ortigʻini ayollar tashkil qiladi. Biroq, ayollar yerning atigi 20 foiziga egalik qiladi.

2013-yildagi Xalqaro oziq-ovqat siyosati tadqiqot instituti (IFPRI) hisobotida aytilishicha, [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|BRM]] 2030-yilgacha qashshoqlikka barham berishga emas, balki 2025-yilgacha ochlik va kam ovqatlanishni bartaraf etishga qaratilishi kerak&lt;ref name=&quot;IFPRI2013&quot;&gt;Fan, Shenggen and Polman, Paul. 2014. [http://ebrary.ifpri.org/cdm/ref/collection/p15738coll2/id/128045 An ambitious development goal: Ending hunger and undernutrition by 2025] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20171019143330/http://ebrary.ifpri.org/cdm/ref/collection/p15738coll2/id/128045 |date=2017-10-19 }}. In 2013 Global food policy report. Eds. Marble, Andrew and Fritschel, Heidi. Chapter 2. Pp 15-28. Washington, D.C.: International Food Policy Research Institute (IFPRI).&lt;/ref&gt;. Tavsiya [[Xitoy]], [[Vyetnam|Vetnam]], [[Braziliya]] va [[Tailand|Tailanddagi]] tajribalar tahliliga asoslangan. Ushbu maqsadga erishishning uchta yo'li belgilandi: 1) qishloq xo'jaligiga yo'naltirilgan; 2) ijtimoiy himoya va [[Ovqatlanish nutrisiologiyasi|ovqatlanish]] chora-tadbirlariga yo'naltirilgan; yoki 3) ikkala yondashuvning kombinatsiyasi &lt;ref name=&quot;IFPRI2013&quot; /&gt;.

== Maqsadlar, koʻrsatkichlar va taraqqiyot ==
BMT BRM  2 uchun 8 ta maqsad va 13 ta koʻrsatkichni belgilab berdi&lt;ref name=&quot;:17&quot;/&gt;. Ulardan to‘rttasi 2030-yilgacha, bittasi 2020-yilgacha, uchtasida esa maqsadli yillar yo‘q. Maqsadlarning har biri taraqqiyotni oʻlchash uchun bir yoki bir nechta koʻrsatkichlarga ega. BRM 2 uchun jami oʻn toʻrtta koʻrsatkich mavjud. Oltita maqsad ochlikka barham berish va oziq-ovqatdan foydalanish imkoniyatini oshirish (2.1), toʻyib ovqatlanmaslikning barcha shakllariga barham berish (2.2), qishloq xoʻjaligi mahsuldorligi (2.3), barqaror oziq-ovqat ishlab chiqarish tizimlari va barqaror qishloq xoʻjaligi amaliyoti (2.4), urugʻlarning genetik xilma-xilligi, madaniy oʻsimliklar va dehqonchilik va uy hayvonlari (2.5), [[Investitsiya|investitsiyalar]], [[Ilmiy tadqiqot|tadqiqot]] va [[texnologiya]] (2.a), jahon qishloq xoʻjaligi bozorlaridagi savdo cheklovlari va buzilishlar (2.b) va oziq-ovqat tovarlari bozorlari va ularning hosilalari (2.c).
[[Fayl:Share_of_people_who_are_undernourished_in_2017.png|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/04/Share_of_people_who_are_undernourished_in_2017.png/300px-Share_of_people_who_are_undernourished_in_2017.png|thumb|300x300px| 2017-yilda 2.1.1-koʻrsatkich boʻyicha jahon xaritasi: toʻyib ovqatlanmaydigan aholi ulushi&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=SDG Tracker|url=https://sdg-tracker.org/zero-hunger|ish=Our World in Data}}&lt;/ref&gt; ]]

=== 2.1-maqsad: Xavfsiz va toʻyimli oziq-ovqatdan universal foydalanish ===
BRM 2 ning birinchi maqsadi 2.1-maqsad: &quot;2030 yilgacha zarur hajmda ovqatlanishning yuqori sifati va balanslashganligini ta'minlash hamda aholining barcha qatlamlari, ayniqsa, go'daklar bilan bir qatorda, ijtimoiy zaif kishilarning hayot uchun muhim va xavfsiz oziq-ovqat mahsulotlaridan yil bo'yi erkin foydalanishlariga erishish&lt;ref name=&quot;:17&quot;/&gt;&quot;.

U ikkita koʻrsatkichga ega&lt;ref name=&quot;:4&quot;/&gt;:

* 2.1.1-koʻrsatkich: [[Och qolish|toʻyib ovqatlanmaslikning]] tarqalishi.
* 2.1.2-koʻrsatkich: aholining oziq-ovqat xavfsizligining o'rtacha yoki og'ir darajasi ''(&quot;Oziq-ovqat xavfsizligi bo'yicha tajriba shkalasi&quot; bo'yicha)'' &lt;ref name=&quot;:8&quot;/&gt;.

[[Birlashgan Millatlar Tashkiloti]] [[Birlashgan millatlar tashkilotining oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti|FAO]] tomonidan oziq-ovqat xavfsizligi taʼrifi &quot;odamlarning normal oʻsishi va rivojlanishi, faol va sogʻlom hayot kechirishi uchun yetarli miqdorda xavfsiz va toʻyimli oziq-ovqat mahsulotlaridan xavfsiz foydalansih imkoniga ega boʻlmagan vaziyat&quot; sifatida tavsiflanadi&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{Cite journal|last=Roser|first1=Max|last2=Ritchie|first2=Hannah|date=2013-10-08|title=Hunger and Undernourishment|url=https://ourworldindata.org/hunger-and-undernourishment|journal=Our World in Data}}&lt;/ref&gt;. BMTning FAO asosiy ochlik koʻrsatkichi sifatida toʻyib ovqatlanmaslikning tarqalishidan foydalanadi&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;.
[[Fayl:Share_of_children_with_a_weight_too_low_for_their_height_wasting.png|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/51/Share_of_children_with_a_weight_too_low_for_their_height_wasting.png/300px-Share_of_children_with_a_weight_too_low_for_their_height_wasting.png|thumb|300x300px| 2.2.2 koʻrsatkich boʻyicha Jahon xaritasi — Ogʻirligi ularning boʻyi uchun juda past boʻlgan bolalar ulushi (ozroq)&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2: Zero Hunger - SDG Tracker|url=https://sdg-tracker.org/zero-hunger|kirish sanasi=2020-08-30|ish=Our World in Data|til=en}}&lt;/ref&gt; ]]
BRM 2.1-maqsadini kuzatish va oziq-ovqat xavfsizligini oʻlchash uchun [[Birlashgan millatlar tashkilotining oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti|FAO]] koʻplab yetakchi mamlakatlardan namuna oldi va ularning tizimlarini global darajaga koʻtardi. Ular qoʻllagan yondashuv oziq-ovqatdan foydalanish cheklovlari bilan bogʻliq muayyan shartlar va xatti-harakatlar haqida hisobot beruvchi soʻrovga asoslangan. &quot;Oziq-ovqat xavfsizligi boʻyicha tajriba shkalasi&quot; (FIES) soʻrov moduli sakkizta savoldan iborat boʻlib, diqqat bilan tanlangan va sinovdan oʻtgan hamda turli madaniy, til va rivojlanish kontekstlarida respondentlarning oziq-ovqat xavfsizligi bilan bogʻliq vaziyatning jiddiyligini oʻlchashda samarali ekanligi isbotlangan&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;FAO, IFAD, UNICEF, WFP and WHO. 2018. The State of Food Security and Nutrition in the World 2018. Building [[climate resilience]] for food security and nutrition. Rome, FAO&lt;/ref&gt;.

Hisob-kitoblarga koʻra, 2020-yilda [[COVID-19 pandemiyasi]] tufayli iqtisodiy zarbalar 83 dan 132 milliongacha odamni oziq-ovqat taʼminotidan mahrum qilgan&lt;ref name=&quot;BMGF20202&quot;&gt;BMGF (2020) [https://www.gatesfoundation.org/goalkeepers/downloads/2020-report/report_a4_en.pdf Covid-19 A Global Perspective — 2020 Goalkeepers Report], Bill &amp; Melinda Gates Foundation, Seattle, USA&lt;/ref&gt;.

=== 2.2-maqsad: Toʻyib ovqatlanmaslikning barcha shakllarini tugatish ===
2.2-maqsadning toʻliq mazmuni: &quot;2030-yilga kelib [[Och qolish|toʻyib ovqatlanmaslikning]] barcha shakllariga barham berish,  jumladan 2025-yilgacha besh yoshgacha boʻlgan bolalarning o'sishi va vaznidagi kechikishga qarshi kurashishga oid xalqaro darajada kelishilgan maqsadli ko'rsatkichlarga erishish hamda o'smir qizlar, homilador va emizuvchi xotin-qizlar, keksa odamlarning ovqatlanishga bo'lgan ehtiyojlarini qondirish.&lt;ref name=&quot;:17&quot;/&gt;&quot;.

U ikkita koʻrsatkichga ega&lt;ref name=&quot;:4&quot;/&gt;:

* 2.2.1-koʻrsatkich: 5 yoshgacha boʻlgan bolalar orasida boʻyining oʻsishi ''([[Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti|Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti (JSST)]] bolalar oʻsishi standartlari medianasidan &lt;-2 standart ogʻish)).''
*  2.2.2-koʻrsatkich: toʻyib ovqatlanmaslikning tarqalishi ''(boʻyi uchun vazn &gt;+2 yoki JSST bolalar oʻsishi standartlari medianasidan &lt;-2 standart ogʻish).''

[[Fayl:Share_of_children_who_are_stunted,_1,_OWID.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/74/Share_of_children_who_are_stunted%2C_1%2C_OWID.svg/300px-Share_of_children_who_are_stunted%2C_1%2C_OWID.svg.png|thumb|300x300px| 2016-yilda 2.2.1koʻrsatkich boʻyicha jahon xaritasi: Boʻyi oʻsmay qolgan bolalar ulushi&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=SDG Tracker|url=https://sdg-tracker.org/zero-hunger|ish=Our World in Data}}&lt;/ref&gt; ]]
Boʻyi oʻsmay qolgan bolalar Jahon sogʻliqni saqlash tashkilotining bolalar oʻsishi standartlari boʻyicha oʻrtacha boʻyidan pastroq boʻlishi aniqlanadi. Agar bolaning boʻyiga nisbatan vazni [[Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti|JSST]] bolalar oʻsishi standartlari medianasidan ikki standart ogʻishdan ortiq boʻlsa, bola &quot;ortiqcha vaznli“ deb taʼriflanadi&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2: Zero Hunger - SDG Tracker|url=https://sdg-tracker.org/zero-hunger|kirish sanasi=2020-08-30|ish=Our World in Data|til=en}}&lt;/ref&gt;.

Boʻyning oʻsmasligi toʻyib ovqatlanmaslikning asosiy koʻrsatkichidir. Bola rivojlanishi sekinlashuvining ta'siri bola hayotining dastlabki 1000 kunidan keyin qaytarilmas deb hisoblanadi.Bo'yning pastligi insonning butun hayoti davomida ham kognitiv, ham jismoniy rivojlanishi uchun jiddiy oqibatlarga olib kelishi mumkin &lt;ref&gt;World Health Organization (2014). WHA Global Nutrition Targets 2025: Stunting Policy Brief.&lt;/ref&gt;.  2017-yilgi ''Barqaror rivojlanish boʻyicha yuqori darajadagi siyosiy forumning'' (HLPF) BRM 2 tematik sharhiga koʻra, agar bu tendentsiya davom etsa, 2025-yilga kelib 130 million bola boʻyi oʻsmay qoladi. 

Bundan tashqari, 30 millionga yaqin odam global maqsadli koʻrsatkichdan oshib ketadi, bu 2012 yildagi 165 million bo'yi o'smay qolgan bolalar sonidan 40 foizga kamayganini anglatadi. Hozirda&lt;nowiki/&gt;[[Afrika|Afrikada]] 59 million, [[Osiyo|Osiyoda]] 87 million, [[Lotin amerikasi|Lotin Amerikasida]] 6 million va qolgan 3 millioni Okeaniya va rivojlangan mamlakatlardagi bolalarning boʻyi past ekanligi aniqlangan&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;.“

Ortiqcha vazn va [[Yogʻ bosish|semirishning]] tarqalishi, ayniqsa, past va oʻrta daromadli mamlakatlarda tez sur’atlar bilan oʻsib bormoqda, aksariyat mamlakatlarda eng boy va eng kambagʻal kvintellari oʻrtasida kichik farq mavjud. Taxminlarga koʻra, 5 yoshgacha boʻlgan ortiqcha vaznli bolalarning aksariyati past va oʻrta daromadli mamlakatlarda yashaydi. Shuningdek, ortiqcha vazn tarqalishining ko'payishi kattalarga ham tegishli bo'lib, ba'zi bir mamlakatlarda ortiqcha vaznli onalarning soni 80 foizdan oshadi&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite journal|title=2017 HLPF Thematic review of SDG2|url=https://sustainabledevelopment.un.org/content/documents/14371SDG2_format.revised_FINAL_28_04.pdf|journal=High-level Political Forum on Sustainable Development}}&lt;/ref&gt;.

[[COVID-19 pandemiyasi]] tufayli 2020-yilda oʻtkir toʻyib ovqatlanmaslikning koʻrinishi boʻlgan kuchli holsizlik ''(boʻyga nisbatan vaznning kamligi)'' koʻpaymoqda&lt;ref name=&quot;BMGF20202&quot;/&gt;.

=== 2.3-maqsad: Kichik oziq-ovqat ishlab chiqaruvchilarining mahsuldorligi va daromadlarini ikki baravar oshirish ===
2.3-maqsadning mazmuni: &quot;2030 yilgacha qishloq ho'jaligi oziq-ovqat mahsulotlari etishtirishning o'rtacha samaradorligini hamda qishloq xo'jaligi oziq-ovqat etishtiruvchilarining daromadini ancha oshirish&quot;&lt;ref name=&quot;:17&quot;/&gt;.“

Maqsad ikkita koʻrsatkichga ega&lt;ref name=&quot;:8&quot;/&gt;:
[[Fayl:Agriculture_value_added_per_worker,_OWID.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Agriculture_value_added_per_worker%2C_OWID.svg/300px-Agriculture_value_added_per_worker%2C_OWID.svg.png|thumb|300x300px| Bir ishchiga toʻgʻri keladigan qishloq xoʻjaligining qoʻshilgan qiymati, 2017-yil&lt;ref name=&quot;:4&quot;/&gt; ]]

* 2.3.1-koʻrsatkich: Dehqonchilik, chorvachilik/oʻrmon xoʻjaligi korxonalari toifalari boʻyicha mehnat birligiga toʻgʻri keladigan mahsulot hajmi.
* 2.3.2-koʻrsatkich: Kichik oziq-ovqat ishlab chiqaruvchilarning jinsi va mahalliy maqomi boʻyicha oʻrtacha daromadi&lt;ref name=&quot;:8&quot;/&gt;.

Kichik ishlab chiqaruvchilar yirik oziq-ovqat ishlab chiqaruvchilarga qaraganda muntazam ravishda kamroq ishlab chiqarish hajmiga ega. Aksariyat mamlakatlarda kichik miqyosdagi oziq-ovqat ishlab chiqaruvchilari yirik oziq-ovqat ishlab chiqaruvchilarning maoshining yarmidan kam miqdorida maosh oladi. Ushbu [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|BRM]] boʻyicha erishilgan yutuqlarni aniqlashga hali erta&lt;ref name=&quot;:9&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=SDG Progress report|url=http://www.fao.org/sdg-progress-report/en/|kirish sanasi=2020-08-30|ish=www.fao.org|til=en}}&lt;/ref&gt;. Birlashgan Millatlar Tashkilotining Iqtisodiy va ijtimoiy masalalar departamentining statistik boʻlimi maʼlumotlariga koʻra, [[Afrika]], [[Osiyo]] va [[Lotin amerikasi|Lotin Amerikasidagi]] barcha oziq-ovqat ishlab chiqaruvchilari orasida kichik ishlab chiqaruvchilarning ulushi 40 % dan 85 % gacha&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;.

Tovarlarning narxi [[Qishloq xoʻjaligi|qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishi]] va bozor talabi oʻrtasidagi muvozanatning muhim koʻrsatkichidir. Bu oziq-ovqatning arzonligi va daromadiga kuchli taʼsir qiladi. Oziq-ovqat narxlari isteʼmolchilarning arzonligi va fermerlar hamda ishlab chiqaruvchilarning daromadlariga taʼsir qiladi. Ayniqsa, daromadi past va o‘rta bo‘lgan mamlakatlarda aholining katta qismi qishloq xo‘jaligida band&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Roser|first1=Max|last2=Ritchie|first2=Hannah|date=2013-10-08|title=Food Prices|url=https://ourworldindata.org/food-prices|journal=Our World in Data}}&lt;/ref&gt;.

Ushbu maqsad Barqaror rivojlanishning 5-maqsadi ([[Gender tengligi]]) bilan bogʻliqdir. ''National Geographic'' maʼlumotlariga koʻra, qishloq xoʻjaligi sohasida erkaklar va ayollar oʻrtasidagi ish haqi farqi oʻrtacha 20-30 % ni tashkil qiladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=2014-03-07|sarlavha=Revealing the Gap Between Men and Women Farmers - National Geographic {{!}} Nat Geo Food|url=https://www.nationalgeographic.com/history/article/140308-international-female-farmers|kirish sanasi=2021-09-11|ish=History|til=en|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210410224310/https://www.nationalgeographic.com/history/article/140308-international-female-farmers|arxivsana=2021-04-10|qaralgan sana=2022-09-29}}&lt;/ref&gt;. Kichik oziq-ovqat ishlab chiqaruvchilarning daromadlari fermerning ayol yoki qayerdan ekanligi taʼsir qilmasa, fermerlar moliyaviy barqarorligini oshirishlari mumkin boʻladi. Moliyaviy jihatdan barqarorroq boʻlish oziq-ovqat unumdorligini ikki baravar oshirishni anglatadi. Gender tafovutini tugatish dunyodagi 870 million [[Och qolish|toʻyib ovqatlanmaydigan]] odamlarning 130 millionini oziqlantirishi mumkin. Qishloq xoʻjaligida gender tengligi nol ochlikka erishishda muhim ahamiyatga ega.

=== 2.4-maqsad: Barqaror oziq-ovqat ishlab chiqarish va barqaror qishloq xoʻjaligi amaliyoti ===
[[Fayl:Mt_Uluguru_and_Sisal_plantations.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2b/Mt_Uluguru_and_Sisal_plantations.jpg/300px-Mt_Uluguru_and_Sisal_plantations.jpg|thumb|300x300px| Tanzaniyaning Morogoro chekkasidagi sisal plantatsiyalari]]
2.4-maqsadning tmazmuni: &quot;2030-yilga kelib barqaror oziq-ovqat ishlab chiqarish tizimlarini taʼminlash hamda hosildorlik va ishlab chiqarishni oshiradigan, ekotizimlarni saqlashga yordam beradigan, iqlim oʻzgarishi, ekstremal ob-havo, [[qurgʻoqchilik]], [[Toshqin|suv toshqini]] va boshqa ofatlarga moslashish salohiyatini kuchaytiruvchi barqaror qishloq xoʻjaligi amaliyotlarini joriy etish, yer va tuproq sifatini bosqichma-bosqich yaxshilash&lt;ref name=&quot;:17&quot;&gt;United Nations (2017) Resolution adopted by the General Assembly on 6 July 2017, [[:File:A RES 71 313 E.pdf|Work of the Statistical Commission pertaining to the 2030 Agenda for Sustainable Development]] ([https://undocs.org/A/RES/71/313 A/RES/71/313])&lt;/ref&gt;.

Ushbu maqsad bitta koʻrsatkichga ega:

* 2.4.1-koʻrsatkich: [[Qishloq xoʻjaligi|Qishloq xoʻjaligining samarali va barqaror qishloq xoʻjaligidagi]] ulushi&lt;ref name=&quot;:8&quot;/&gt;.“

Barqaror qishloq xoʻjaligi 2030-yil kun tartibining markazida. Ushbu koʻrsatkich faqat qishloq xoʻjaligi bilan bogʻliq muammolarni hal qilishga bagʻishlangan.

Agar tuproq yomon va suv yaxshi boshqarilmasa, fermer xoʻjaligi barqaror emas deb hisoblanadi. Biroq, soʻnggi yillarda barqarorlik bundan ancha yuqori ekanligini anglash kuzatildi. Bu iqtisodiy va ijtimoiy jihatlarni, shuningdek, fermerni markazga qoʻyishni oʻz ichiga oladi. Fermer xo‘jaligi iqtisodiy jihatdan yaxshi va tashqi omillarga chidamli bo‘lmasa yoki fermerlar va fermer xo‘jaligida mehnat qilayotgan har bir kishining farovonligi xavf ostida qolsa, uni barqaror deb atash mumkin emas&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=2.4.1 Agricultural sustainability - Sustainable Development Goals - Food and Agriculture Organization of the United Nations|url=http://www.fao.org/sustainable-development-goals/indicators/241/en/|kirish sanasi=2020-08-30|ish=www.fao.org}}&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:Number_of_accessions_of_plant_genetic_resources_secured_in_conservation_facilities.png|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5b/Number_of_accessions_of_plant_genetic_resources_secured_in_conservation_facilities.png/300px-Number_of_accessions_of_plant_genetic_resources_secured_in_conservation_facilities.png|thumb|300x300px| Jahon xaritasi koʻrsatkichi 2.5.1 — Tabiatni muhofaza qilish ob’ektlarida taʼminlangan oʻsimlik genetik resurslariga qoʻshilish soni&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2: Zero Hunger - SDG Tracker|url=https://sdg-tracker.org/zero-hunger|kirish sanasi=2020-08-30|ish=Our World in Data|til=en}}&lt;/ref&gt; ]]

=== 2.5-maqsad: Oziq-ovqat ishlab chiqarishda genetik xilma-xillikni saqlash ===
2.5-maqsadning mazmuni: &quot;2020-yilga kelib urugʻlar, madaniy oʻsimliklar, qishloq xoʻjaligi va xonakilashtirilgan hayvonlar va ular bilan bogʻliq yovvoyi turlarning genetik xilma-xilligini saqlab qolish, shu jumladan milliy, mintaqaviy va xalqaro miqyosda toʻgʻri boshqariladigan va diversifikatsiyalangan urugʻlik va oʻsimliklar banklari orqali hamda ulardan foydalanish imkoniyatini taʼminlash. xalqaro miqyosda kelishilgan holda, genetik resurslardan va ular bilan bogʻliq anʼanaviy bilimlardan foydalanishdan kelib chiqadigan foydalarni adolatli va teng taqsimlash&lt;ref name=&quot;:17&quot;/&gt;.“

U ikkita koʻrsatkichga ega&lt;ref name=&quot;:8&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2 {{!}} Department of Economic and Social Affairs|url=https://sdgs.un.org/goals/goal2|kirish sanasi=2020-08-30|ish=sdgs.un.org}}&lt;/ref&gt;:

* 2.5.1-koʻrsatkich: Oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi uchun oʻrta yoki uzoq muddatli saqlash ob’ektlarida taʼminlangan oʻsimlik va hayvon genetik resurslari soni.
* 2.5.2-koʻrsatkich: Xavf ostida, xavf ostida boʻlmagan yoki yoʻqolib ketish xavfi nomaʼlum darajada boʻlgan mahalliy zotlarning nisbati.

FAOning o‘simliklar genetik resurslari uchun gen banki standartlari ilg‘or ilmiy va texnik tajribalar uchun mezonni belgilovchi tashkilotdir&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Indicator 2.5.1 - E-Handbook on SDG Indicators - UN Statistics Wiki|url=https://unstats.un.org/wiki/display/SDGeHandbook/Indicator+2.5.1|kirish sanasi=2020-08-30|ish=unstats.un.org}}&lt;/ref&gt;.

Biologik xilma-xillik oziq-ovqat xavfsizligi va [[Ovqatlanish nutrisiologiyasi|oziqlanish]] hamda qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishining barqaror oʻsishini taʼminlashning kalitidir.

Yoʻqolib ketgan taqdirda, butun dunyo boʻylab mahalliy zotlarning atigi 1 % dan kamrogʻi zotni qayta tiklashga imkon beradigan yetarli genetik materialga ega. Hayvonlarning genetik resurslarini saqlab qolish borasida hech qanday taraqqiyot yoʻq, hattoki bu resurslarni saqlab qolish boʻyicha harakatlar ham kuzatilmadi. Atrof-muhit va ijtimoiy oʻzgarishlarning tobora tezlashib borishi oʻsimlik va hayvonlarning genetik resurslari xilma-xilligiga tahdid solmoqda&lt;ref name=&quot;:9&quot;/&gt;.

Ushbu maqsad 2030-yilga moʻljallangan koʻplab [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|SDGlardan]] farqli oʻlaroq, 2020-yil uchun belgilangan.
[[Fayl:Proportion_of_local_livestock_breeds_classified_as_being_at_risk_of_extinction,_OWID.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b1/Proportion_of_local_livestock_breeds_classified_as_being_at_risk_of_extinction%2C_OWID.svg/300px-Proportion_of_local_livestock_breeds_classified_as_being_at_risk_of_extinction%2C_OWID.svg.png|thumb|300x300px| 2019-yilda 2.5.2 koʻrsatkich boʻyicha jahon xaritasi — 2019-yilda xavf ostida, xavf ostida boʻlmagan yoki nomaʼlum darajada yoʻqolib ketish xavfi ostida deb tasniflangan mahalliy zotlarning nisbati&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2: Zero Hunger - SDG Tracker|url=https://sdg-tracker.org/zero-hunger|kirish sanasi=2020-08-30|ish=Our World in Data|til=en}}&lt;/ref&gt; ]]
FAO 5.1-maqsad boʻyicha har bir koʻrsatkich boʻyicha erishilgan yutuqlar belgilangan amalga oshirish yilida bajarilishiga ishonch hosil qiladi&lt;ref name=&quot;:02&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=&quot;United Nations (2018) Economic and Social Council, Conference of European Statisticians, Geneva,&quot; (PDF). United Nations, Geneva|url=https://www.unece.org/fileadmin/DAM/stats/documents/ece/ces/2018/CES_39.pdf|kirish sanasi=September 23, 2020|ish=United Nations Economic Commission for Europe}}&lt;/ref&gt;.

=== 2.a-maqsad: Qishloq infratuzilmasi, qishloq xoʻjaligi tadqiqotlari, texnologiya va genbanklarga sarmoya kiritish ===
2.a-maqsad uchun toʻliq sarlavha: „Rivojlanayotgan mamlakatlarda qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarish salohiyatini oshirish uchun qishloq infratuzilmasi, qishloq xoʻjaligi tadqiqotlari va ekspluatatsiyasi xizmatlari, texnologiyalarni rivojlantirish, oʻsimliklar va chorvachilik genbanklari sohasida xalqaro hamkorlikni kengaytirish orqali investitsiyalarni koʻpaytirish, xususan kam rivojlangan mamlakatlar&lt;ref name=&quot;:17&quot;/&gt;.“
[[Fayl:Agriculture_orientation_index_for_government_expenditures,_OWID.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1d/Agriculture_orientation_index_for_government_expenditures%2C_OWID.svg/300px-Agriculture_orientation_index_for_government_expenditures%2C_OWID.svg.png|thumb|300x300px| Davlat xarajatlari uchun qishloq xoʻjaligiga yoʻnaltirilganlik indeksi, 2015-yil&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2: Zero Hunger - SDG Tracker|url=https://sdg-tracker.org/zero-hunger|kirish sanasi=2020-08-30|ish=Our World in Data|til=en}}&lt;/ref&gt; ]]
U ikkita koʻrsatkichga ega&lt;ref name=&quot;:8&quot;/&gt;:

* 2.a.1-koʻrsatkich: Davlat xarajatlarining qishloq xoʻjaligiga yoʻnaltirilganlik indeksi.
* 2.a.2-koʻrsatkich: Qishloq xoʻjaligi sektoriga jami rasmiy oqimlar (rivojlanish boʻyicha rasmiy yordam va boshqa rasmiy oqimlar).

Qishloq xoʻjaligi barqaror rivojlanish uchun vosita boʻlishi mumkin, natijada SGDga erishiladi&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;. Davlat xarajatlari uchun „Qishloq xoʻjaligiga yoʻnaltirilganlik indeksi“ (AOI) qishloq xoʻjaligiga markaziy hukumat hissasi bilan sektorning [[Yalpi ichki mahsulot deflyatori|YaIMga qoʻshgan hissasini taqqoslaydi.]] AOI 1 dan katta boʻlsa, qishloq xoʻjaligi boʻlimi iqtisodiy qiymatiga nisbatan davlat xarajatlarining yuqori ulushini oladi degan maʼnoni anglatadi. 1 dan kichik AOI qishloq xoʻjaligiga nisbatan pastroq yoʻnalishni aks ettiradi&lt;ref name=&quot;:4&quot;/&gt;.

Qishloq xoʻjaligi ishlab chiqaruvchilari duch keladigan yuqori xavf koʻpincha qishloq xoʻjaligi ekinlari yetishmasligi va zararkunandalar, qurgʻoqchilik, suv toshqinlari, infratuzilma buzilishi yoki narxlarning keskin oʻzgarishi natijasida nobud boʻlgan kichik xoʻjaliklarni qoʻllab-quvvatlash uchun qayta taqsimlashda hukumatning aralashuvini talab qiladi.

Oʻta qashshoqlik, toʻyib ovqatlanmaslik va toʻyib ovqatlanmaslik kabi ayanchli siklni buzish uchun qishloq xoʻjaligi iqtisodiyotida oʻsishni tezlashtirish zarur. Iqtisodiy rivojlanish va qishloq xoʻjaligiga davlat investitsiyalari oʻzaro bogʻliqdir. 2017-yildagi ''Barqaror rivojlanish boʻyicha yuqori darajali siyosiy forumda'' SDG 2 ning tematik sharhida taʼkidlanganidek, dunyoning oʻta qashshoqlik va ocharchilikka uchragan qismlarida har bir ishchiga toʻgʻri keladigan qishloq xoʻjaligi kapitali va qishloq xoʻjaligiga yoʻnaltirilgan davlat investitsiyalarining turgʻunligi kuzatilmoqda&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;.

Rivojlanishni moliyalashtirish boʻyicha Addis-Abeba Harakat dasturida ODA (Rivojlanishga rasmiy yordam) va OOFs (Boshqa rasmiy oqimlar) „barqaror rivojlanish dasturlarini moliyalashtirishning tegishli elementi“ sifatida aniq belgilangan. Bu yerda, „Boshqa rasmiy oqimlar (OOF) rasmiy sektor tomonidan ODA sifatida qabul qilish shartlariga javob bermaydigan mamlakatlar va hududlar bilan bitimlar, chunki ular asosan rivojlanishga qaratilgan emas yoki ular minimal grant elementi talabiga javob bermaydi&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=DAC Glossary of Key Terms and Concepts - OECD|url=http://www.oecd.org/dac/dac-glossary.htm|kirish sanasi=2020-08-30|ish=www.oecd.org}}&lt;/ref&gt;.“
[[Fayl:Total_financial_assistance_and_flows_for_agriculture_by_recipient.png|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/da/Total_financial_assistance_and_flows_for_agriculture_by_recipient.png/300px-Total_financial_assistance_and_flows_for_agriculture_by_recipient.png|thumb|300x300px| Jahon xaritasi 2.a.2-koʻrsatkichini oluvchi tomonidan qishloq xoʻjaligi uchun jami moliyaviy yordam va oqimlar&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2: Zero Hunger - SDG Tracker|url=https://sdg-tracker.org/zero-hunger|kirish sanasi=2020-08-30|ish=Our World in Data|til=en}}&lt;/ref&gt;]]
[[Iqtisodiyotning birlamchi sektori|Qishloq xoʻjaligi sektori]] bir qator ekologik muammolarga duch kelmoqda, jumladan iqlimning oʻzgarishi, suv tanqisligi, davolashga chidamli vabolar va tabiiy ofatlar sonining ortishi. Aholining oʻsishi va isteʼmolchilarning xohish-istaklarining oʻzgarishi natijasida oziq-ovqatga boʻlgan talab ortib bormoqda. Qiyinchiliklar va talablar dunyoning koʻplab qismlarida oziq-ovqat xavfsizligi uchun muhim tahdid va xavflarga aylanishi mumkin. [[COVID-19 pandemiyasi]] odamlar va mahsulotlarning harakatchanligini cheklash, savdo va global qiymat zanjirlarini buzish orqali ushbu xavflarni yomonlashtirishi mumkin. Qulflash paytida odamlar, mahsulotlar va global qiymat zanjirlari cheklangan harakatga ega edi. Bu muayyan oziq-ovqat mahsulotlarining tanqisligiga va oziq-ovqat narxining oshishiga olib kelishi mumkin&lt;ref&gt;FAO. 2017. The future of food and agriculture — trends and challenges. Rome.&lt;/ref&gt;.

=== 2.b-maqsad: Qishloq xoʻjaligi savdosi cheklovlari, bozor buzilishi va eksport subsidiyalarining oldini olish ===
2.b-maqsad uchun toʻliq sarlavha: „Jahon qishloq xoʻjaligi bozorlaridagi savdo cheklovlari va buzilishlarni tuzatish va oldini olish, shu jumladan qishloq xoʻjaligi eksportini subsidiyalashning barcha shakllarini parallel ravishda yoʻq qilish va Dohani rivojlantirish vakolatiga muvofiq barcha ekvivalent taʼsirga ega eksport choralari&lt;ref name=&quot;:17&quot;/&gt;.“

2.b-maqsad. ikkita koʻrsatkichga ega:

* 2.b.1-ko‘rsatkich: Ishlab chiqaruvchini qo‘llab-quvvatlash smetasi&lt;ref name=&quot;:8&quot;/&gt;.&quot; Ishlab chiqaruvchilarni qo‘llab-quvvatlash smetasi (PSE) — „ishlab chiqaruvchilar va soliq to‘lovchilar tomonidan qishloq xo‘jaligi ishlab chiqaruvchilarini qo‘llab-quvvatlash uchun yalpi o‘tkazmalarning yillik pul qiymatining ko‘rsatkichi bo‘lib, ularning tabiati, maqsadlari yoki fermer xo‘jaligiga taʼsiridan qatʼi nazar, fermer xo‘jaligi darajasida o‘lchanadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=OECD Glossary of Statistical Terms - Producer Support Estimate (PSE) Definition|url=https://stats.oecd.org/glossary/detail.asp?ID=2150|kirish sanasi=2020-08-30|ish=stats.oecd.org|qaralgan sana=2022-09-29|arxivsana=2020-09-22|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200922114517/https://stats.oecd.org/glossary/detail.asp?ID=2150}}&lt;/ref&gt;.“
* 2.b.2-ko‘rsatkich: Qishloq xo‘jaligi eksportini subsidiyalash&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;.&quot; Eksport subsidiyalari „eksport qiluvchining jahon bozoridagi ulushini boshqalar hisobiga oshiradi, jahon bozoridagi narxlarni pasaytirishga moyil bo‘ladi va ularni yanada beqaror holga keltirishi mumkin, chunki eksport subsidiyalari darajasi bo‘yicha qarorlar oldindan aytib bo‘lmaydigan darajada o‘zgarishi mumkin&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Multilateral Trade Negotiations on Agriculture: A Resource Manual - Agreement on Agriculture - Export Subsidies|url=http://www.fao.org/3/x7353e/X7353e03.htm|kirish sanasi=2020-08-30|ish=www.fao.org}}&lt;/ref&gt;.“

2015-yil dekabr oyida Nayrobida boʻlib oʻtgan 10-Vazirlar konferentsiyasida [[Jahon savdo tashkiloti]] qishloq xoʻjaligi tovarlari uchun eksport subsidiyalarini, jumladan, eksport kreditlari, eksport kreditlari kafolatlari yoki qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini sugʻurtalash dasturlarini bekor qilishga qaror qildi&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;. Doha raundi JSTga aʼzo davlatlar oʻrtasidagi savdo muzokaralarining soʻnggi bosqichidir. U xalqaro savdo tizimining asosiy islohotlariga erishish va savdo toʻsiqlarini kamaytirish va qayta koʻrib chiqilgan savdo qoidalarini joriy etishga qaratilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=WTO {{!}} The Doha Round|url=https://www.wto.org/english/tratop_e/dda_e/dda_e.htm|kirish sanasi=2020-08-30|ish=www.wto.org}}&lt;/ref&gt;.

=== 2.c-maqsad: Barqaror oziq-ovqat tovar bozorlarini va axborotdan oʻz vaqtida foydalanishni taʼminlash ===
2.c-maqsad ning toʻliq sarlavhasi: „oziq-ovqat tovarlari bozorlari va ularning hosilalari toʻgʻri ishlashini taʼminlash boʻyicha chora-tadbirlarni qabul qilish hamda oziq-ovqat narxlarining keskin oʻzgaruvchanligini cheklashga yordam berish maqsadida bozor maʼlumotlariga, jumladan, oziq-ovqat zaxiralari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarga oʻz vaqtida kirishni osonlashtirish&lt;ref name=&quot;:17&quot;/&gt;.“

Ushbu maqsad bitta koʻrsatkichga ega: 2.c.1 koʻrsatkichi oziq-ovqat narxlari anomaliyalari koʻrsatkichidir&lt;ref name=&quot;:8&quot;/&gt;.

Oziq-ovqat narxlari anomaliyalari mahalliy oziq-ovqat narxlari oʻzgaruvchanlik indeksi yordamida oʻlchanadi. Mahalliy oziq-ovqat narxlarining oʻzgaruvchanlik indeksi vaqt oʻtishi bilan ichki oziq-ovqat narxlarining oʻzgarishini oʻlchaydi, bu isteʼmol yoki bozor narxlariga asoslangan tovarlar savatining oʻrtacha vazni sifatida oʻlchanadi. Yuqori qiymatlar oziq-ovqat narxlarining yuqori oʻzgaruvchanligini koʻrsatadi&lt;ref name=&quot;:4&quot;/&gt;. Oziq-ovqat narxlarining keskin oʻzgarishi qishloq xoʻjaligi bozorlariga, oziq-ovqat xavfsizligi va turmush tarziga, ayniqsa, eng zaif odamlarning hayotiga tahdid soladi&lt;ref name=&quot;:9&quot;/&gt;.

G20 Qishloq xoʻjaligi bozori axborot tizimi (AMIS) bozor narxlari boʻyicha muntazam yangilanishlarni taklif qiladi.

=== Kastodiya agentliklari ===
Kastodian agentliklari koʻrsatkichlarning borishini monitoring qilish uchun javobgardir&lt;ref name=&quot;:12&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=&quot;United Nations (2018) Economic and Social Council, Conference of European Statisticians, Geneva,&quot; (PDF). United Nations, Geneva|url=https://www.unece.org/fileadmin/DAM/stats/documents/ece/ces/2018/CES_39.pdf|kirish sanasi=September 23, 2020|ish=United Nations Economic Commission for Europe}}&lt;/ref&gt;:

* 2.1, 2.3 va 2.5-maqsadlar ostidagi barcha koʻrsatkichlar va 2.a.1 va 2.c.1 koʻrsatkichlari uchun: [[Birlashgan millatlar tashkilotining oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti|Birlashgan Millatlar Tashkilotining Oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti]] (FAO)
* 2.2.1- va 2.2.2-koʻrsatkichlari: [[Birlashgan millatlar tashkilotining bolalar jamgʻarmasi|Birlashgan Millatlar Tashkilotining Bolalar jamgʻarmasi]] (UNICEF), [[Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti|Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti]] (VOZ)
* 2.2.3-koʻrsatkich: [[Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti|Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti]] (VOZ)
* 2.3- va 2.5-maqsadlar ostidagi barcha koʻrsatkichlar va 2.a.1- va 2.c.1-koʻrsatkichlari boʻyicha: [[Birlashgan millatlar tashkilotining oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti|Oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti]] (FAO)
* 2.4.1-koʻrsatkich: Birlashgan Millatlar Tashkilotining Atrof-muhit boʻyicha dasturi (UNEP) va [[Birlashgan millatlar tashkilotining oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti|Oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti]] (FAO)
* 2.a.2-koʻrsatkich: [[Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti]] (OECD)
* 2.b.1-koʻrsatkich: Birlashgan Millatlar Tashkilotining Jahon sayyohlik tashkiloti (UNWTO)

== Indekslar ==

=== Global ochlik indeksi (GHI) ===
[[Fayl:Comparing_GHI_Scores_by_Region_1990_-_2011.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/61/Comparing_GHI_Scores_by_Region_1990_-_2011.jpg/220px-Comparing_GHI_Scores_by_Region_1990_-_2011.jpg|right|thumb| 1990 — 2011 yillardagi mintaqalar boʻyicha GHI ballarini solishtirish]]
Global ochlik indeksi (GHI) global, [[Mintaqa|mintaqaviy]] va milliy darajada ochlikni oʻlchash va kuzatish uchun moʻljallangan vositadir.

Har yili GHI ballari ochlikka qarshi kurashda muvaffaqiyat va muvaffaqiyatsizliklarni kuzatish uchun hisoblab chiqiladi. GHI ochlikka qarshi kurash haqida xabardorlik va tushunchani oshirish uchun moʻljallangan. Bu mamlakatlar va mintaqalar oʻrtasidagi ochlik darajasini solishtirish imkonini beradi. U dunyoning ochlik darajasi eng yuqori boʻlgan va ochlikni bartaraf etish uchun qoʻshimcha harakatlar zarur boʻlgan hududlariga eʼtibor qaratadi.

=== FAO oziq-ovqat narxlari indeksi (FFPI) ===
FAO oziq-ovqat narxlari indeksi (FFPI) oziq-ovqat tovarlari savatchasi xalqaro narxlarining oylik oʻzgarishini koʻrsatadigan koʻrsatkichdir&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=FAO Food Price Index - World Food Situation - Food and Agriculture Organization of the United Nations|url=http://www.fao.org/worldfoodsituation/foodpricesindex/en/#:~:text=The%20FAO%20Food%20Price%20Index,the%20groups%20over%202014-2016.|kirish sanasi=2020-08-30|ish=www.fao.org}}&lt;/ref&gt;. Oziq-ovqat mahsulotlari narxlarining monitoringi ommaviy axborot vositalari, jumladan, oziq-ovqat narxlari indeksi (FAO-FPI) tomonidan amalga oshiriladi: har oy narxlarni monitoring qilish, tendensiyalarni Food Outlook nashri tomonidan yiliga ikki marta tahlil qilish; oziq-ovqat importi toʻgʻrisidagi hisobotlar har chorakda „Crop Prospects and Food Situation“ nashri va har chorakda WFP Global Market Monitor: 70 ga yaqin mamlakatlarda asosiy tovar narxlari tendensiyalari toʻgʻrisidagi hisobot va har oy mamlakatga oid bozor byulletenlari tomonidan taqdim etiladi.

GIEWS Oziq-ovqat narxlari monitoringi va tahlili (FPMA) global darajada asosiy oziq-ovqat mahsulotlarining ichki narxlari tendensiyalarini tahlil qiladi va oziq-ovqat bozoridagi soʻnggi siyosat oʻzgarishlarini, shuningdek, oziq-ovqat xavfsizligiga salbiy taʼsir koʻrsatishi mumkin boʻlgan mamlakat darajasida oziq-ovqat narxlarining juda yuqori boʻlishi haqida erta ogohlantirishlarni taqdim etadi&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;.

== Umumiy taraqqiyot va qiyinchiliklar ==
[[Fayl:Kolkata_Police_North_traffic_guard_distributing_food_among_poor_08.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e3/Kolkata_Police_North_traffic_guard_distributing_food_among_poor_08.jpg/300px-Kolkata_Police_North_traffic_guard_distributing_food_among_poor_08.jpg|thumb|300x300px| Kolkata politsiyasining shimoliy yoʻl qoʻriqchisi Hindistonning Kolkata shahrida Korona inqirozi paytida kambagʻallarga oziq-ovqat tarqatmoqda]]

Taraqqiyotga qaramay, tadqiqotlar shuni koʻrsatadiki, dunyo boʻylab 790 milliondan ortiq odam hali ham ochlikdan aziyat chekmoqda. Oxirgi 15 yil ichida ochlikka qarshi kurashda katta yutuqlarga erishildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2: End hunger, achieve food security and improved nutrition and promote sustainable agriculture — SDG Indicators|url=https://unstats.un.org/sdgs/report/2016/goal-02/|kirish sanasi=2020-08-30|ish=unstats.un.org}}&lt;/ref&gt;. 2017''-yilda Oliy darajadagi siyosiy forumda'' „ SDG 2ga erishish yo‘lidagi taraqqiyotni tezlashtirish: Milliy amalga oshirishdan saboqlar“ mavzusidagi yordamchi tadbir davomida bir qator tavsiyalar va chora-tadbirlar muhokama qilindi. Fransiyaning BMT missiyasi, Ochlikka qarshi harakat, Bolalarni asrang va Global fuqaro kabi manfaatdor tomonlar suhbatni boshqaradi. 2030-yilga kelib Afrika qitʼasida [[Och qolish|to‘yib ovqatlanmaslikning]] barham topishi dargumon&lt;ref name=&quot;:10&quot;/&gt;.

[[Barqaror rivojlanish maqsadlari|SDG 2]] sari olgʻa siljish uchun dunyo siyosiy iroda va davlat egaligini shakllantirishi kerak. Shuningdek, u siyosiy rahbarlar tomonidan yaxshi tushunilishiga ishonch hosil qilish va [[gender tengsizligi]], geografik tengsizlik va mutlaq qashshoqlikni hal qilish uchun ovqatlanish haqidagi fikrni yaxshilashi kerak. Shuningdek, u sub-milliy darajada ishlash, oziqlanishni moliyalashtirishni koʻpaytirish va hayotning dastlabki 1000 kuniga moʻljallanganligini taʼminlash va toʻyib ovqatlanmaslikning bevosita sabablarini hal qiladigan harakatlardan tashqariga chiqish va kam ovqatlanish sabablarini koʻrib chiqish kabi aniq harakatlarni talab qiladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=2018 Global Nutrition Report by UNICEF|url=https://www.unicef.org/press-releases/2018-global-nutrition-report-reveals-malnutrition-unacceptably-high-and-affects|kirish sanasi=September 23, 2020|ish=United Nations International Children's Emergency Fund}}&lt;/ref&gt;.

2019-yilgi dunyo ochligi haqidagi maʼlumotlar WFP ochlik xaritasida koʻrsatilgan&lt;ref&gt;WFP (2019) [https://docs.wfp.org/api/documents/WFP-0000108355/download/?_ga=2.32448574.1022424297.1600957894-1109941975.1600957894 Hunger map 2019] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220416082748/https://docs.wfp.org/api/documents/WFP-0000108355/download/?_ga=2.32448574.1022424297.1600957894-1109941975.1600957894 |date=2022-04-16 }}, World Food Program.&lt;/ref&gt;.

SDG 2 maqsadlari qiymat zanjirlari va oziq-ovqat tizimlarining ahamiyatini eʼtiborsiz qoldiradi. SDG 2 maqsadlari orasida mikroelementlar va makroelementlarning yetishmasligi bor, lekin ortiqcha isteʼmol qilish yoki tuz, yogʻ va shakarga boy oziq-ovqatlarni isteʼmol qilish, bunday parhezlar bilan bogʻliq sogʻliq muammolarini eʼtiborsiz qoldirmaslik; SDG 2 maqsadlari kichik fermerlar uchun qishloq xoʻjaligi mahsuldorligi va daromadlarini ikki baravar oshirishni taklif qiladi, lekin bundan tashqari, yirik fermerlar dehqonchilikdan nisbatan past daromad olishlari mumkinligiga eʼtibor bermaslik; U barqaror qishloq xoʻjaligini aniq nimadan iboratligini aniqlamasdan barqaror qishloq xoʻjaligini chaqiradi. Hozirda SDG monitoringi uchun foydalaniladigan koʻpgina koʻrsatkichlar SDGlar uchun maxsus ishlab chiqilmagan, shuning uchun SDG monitoringi uchun zarur boʻlgan maʼlumotlar har doim ham mavjud emas va SDGning oʻzaro bogʻliqligini aks ettirish uchun mos kelmaydi. Oziq-ovqat ishlab chiqarishdan tortib barcha darajalarda isteʼmol qilishgacha boʻlgan bogʻliq yoki muvofiqlashtirilgan harakatlarning yoʻqligi SDG 2 boʻyicha taraqqiyotga toʻsqinlik qilmoqda&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Veldhuizena|first1=Linda JL|last2=Gillera|first2=Ken E.|last3=Oosterveerb|first3=Peter|last4=Brouwerc|first4=Inge D.|last5=Janssend|first5=Sander|last6=van Zantene|first6=Hannah HE.|last7=Slingerlanda|first7=M.A.|title=The Missing Middle: Connected action on agriculture and nutrition across global, national and local levels to achieve Sustainable Development Goal 2|journal=Global Food Security|date=2020|volume=24|page=100336|doi=10.1016/j.gfs.2019.100336|url=https://resolver-scholarsportal-info.myaccess.library.utoronto.ca/resolve/22119124/v24icomplete/nfp_tmmcaotasdg2.xml}}&lt;/ref&gt;.

2021-yilda SDG 2 ning oziq-ovqat xavfsizligi aspektlarini birinchi koʻrib chiqish Melaneziyada oʻtkazildi. Koʻrib chiqish va tadqiqot natijalari shuni koʻrsatadiki, Tinch okeanining rivojlanayotgan kichik orol davlatlari (PSIDS) [[Yogʻ bosish|semirish]], [[Och qolish|toʻyib ovqatlanmaslik]] va iqlim oʻzgarishi uchligining „global sindromi“ bilan duch kelmoqda. SDG 2 boʻyning oʻsishi va isrofgarligini kamaytirishda muvaffaqiyatga erishgan boʻlsa-da, yuqumli boʻlmagan kasalliklarning koʻpayishini bartaraf etish va PSIDSda oziq-ovqat xavfsizligiga erishish uchun hali ham katta saʼy-harakatlar talab etiladi. Melaneziyaliklar misolida, anʼanaviy ovqatlanishdan ovqatlanishga oʻtish global toʻyib ovqatlanmaslikni tezlashtirmoqda, haddan tashqari tez [[urbanizatsiya]], turmush tarzi oʻzgarishi, import qilinadigan oziq-ovqat va oʻrmonlarning kesilishi anʼanaviy qishloq xoʻjaligi biologik xilma-xilligini va oziq-ovqat tizimlari haqidagi bilimlarni yoʻq qilmoqda. Sharh shuni koʻrsatadiki, SDG 2 ning kelajakdagi strategiyalari qishloq xoʻjaligi, ovqatlanish va sogʻliqni saqlash oʻrtasidagi bogʻliqlikni rivojlantirishga qaratilgan boʻlishi kerak&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Vogliano|first1=Chiris|last2=Murray|first2=Linda|last3=Coad|first3=Jane|last4=Wham|first4=Caril|last5=Maelaua|first5=Josephine|last6=Kafa|first6=Rosemary|last7=Burlingame|first7=Barbara|date=2021|title=Progress towards SDG 2: Zero hunger in melanesia – A state of data scoping review|journal=Global Food Security|volume=29|page=100519|url=https://resolver-scholarsportal-info.myaccess.library.utoronto.ca/resolve/22119124/v29icomplete/nfp_pts2zhasodsr.xml|language=en|doi=10.1016/j.gfs.2021.100519}}&lt;/ref&gt;.

=== COVID-19 pandemiyasining taʼsiri ===
SDG 2 ga erishish bir qator omillar bilan xavf ostida qoldi, ularning eng jiddiylari 2019, 2020 va 2021-yillarda sodir boʻlgan; [[Sharqiy Afrika|Sharqiy Afrikada]] misli koʻrilmagan 2019-2021 chigirtkalar va 2020 global [[COVID-19 pandemiyasi]] bilan. [[Birlashgan millatlar tashkilotining oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti|Oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti (FAO)]] oziq-ovqat xavfsizligi, oziq-ovqat taʼminotidagi uzilishlar va daromadlar tendensiyalari „bolalar toʻyib ovqatlanmaslik xavfini oshirishga yordam beradi, chunki oziq-ovqat xavfsizligi dietaning sifatiga, jumladan, bolalar va ayollarning ovqatlanish sifatiga taʼsir qiladi&lt;ref name=&quot;:11&quot;/&gt;.“

COVID-19 pandemiyasi va blokirovkasi qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishiga katta bosim oʻtkazdi, global qiymat va taʼminot zanjirini buzdi. Keyinchalik, bu toʻyib ovqatlanmaslik va uy xoʻjaliklarining yetarli darajada oziq-ovqat bilan taʼminlanmasligi muammolarini keltirib chiqaradi, ularning eng kambagʻallari jiddiy zarar koʻradi&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Gulseven|first1=Osman|last2=Al Harmoodi|first2=Fatima|last3=Al Falasi|first3=Majid|last4=ALshomali|first4=Ibrahim|date=2020|title=How the COVID-19 Pandemic Will Affect the UN Sustainable Development Goals?|url=https://www.ssrn.com/abstract=3592933|journal=SSRN Electronic Journal|language=en|doi=10.2139/ssrn.3592933|issn=1556-5068}}&lt;/ref&gt;. Bu 2020-yilda 132 milliondan ortiq odamning toʻyib ovqatlanmaslikdan aziyat chekishiga sabab boʻldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=2020-08-27|sarlavha=UN/DESA Policy Brief #81: Impact of COVID-19 on SDG progress: a statistical perspective {{!}} Department of Economic and Social Affairs|url=https://www.un.org/development/desa/dpad/publication/un-desa-policy-brief-81-impact-of-covid-19-on-sdg-progress-a-statistical-perspective/|kirish sanasi=2020-09-24|ish=www.un.org|til=en-US}}&lt;/ref&gt;. Yaqinda oʻtkazilgan tadqiqotlarga koʻra, COVID-19 pandemiyasi tufayli besh yoshgacha boʻlgan bolalar oʻrtasida oʻrtacha yoki ogʻir isrofgarchilikning tarqalishi 14 % ga oshishi mumkin&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=The lancet|first1=Impacts of covid-19|title=Impacts of covid 19 on childhood malnutrition and nutrition related mortality|journal=The Lancet|year=2020|volume=396|issue=10250|pages=519–521|doi=10.1016/S0140-6736(20)31647-0|pmid=32730743|pmc=7384798}}&lt;/ref&gt;.

'''Qishloq xoʻjaligi materiallarini yetkazib berish''': Covid-19 paytida transport toʻsib qoʻyilgan va qishloq xoʻjaligi materiallarini yetkazib berish juda qattiq edi. Barcha darajadagi qishloq xoʻjaligi boʻlimlari quyi oqimdagi qishloq xoʻjaligi materiallarini normal tashishni taʼminlash uchun ketma-ket bir qator siyosatlarni ishlab chiqdilar.

'''Pandemiya olib kelgan yangi muammolar''': yangi koronavirus pnevmoniya epidemiyasi butun dunyo boʻylab tarqaldi va xalqaro don bozoriga zarar olib keldi&lt;ref&gt;Agricultural Supply Chains during the COVID-19 Lockdown: A study of market arrivals of seven key food commodities in India — IDEAs. (2020, April 22). Retrieved December 17, 2021, from Networkideas.org website: https://www.networkideas.org/featured-themes/2020/04/agricultural-supply-chains-during-the-covid-19-lock-down-a-study-of-market-arrivals-of-seven-key-food-commodities-in-india/ {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220208070532/https://www.networkideas.org/featured-themes/2020/04/agricultural-supply-chains-during-the-covid-19-lock-down-a-study-of-market-arrivals-of-seven-key-food-commodities-in-india/ |date=2022-02-08 }}&lt;/ref&gt;. 2019-yil dekabr oyidan beri oziq-ovqat narxi xalqaro bozorda eng yuqori darajaga yetdi. FAO tomonidan 2020-yil yanvar oyida eʼlon qilingan oziq-ovqat narxlari indeksi har oyda 2,8 foizga oshib, 2018-yil mayidan beri eng yuqori koʻrsatkichga yetdi&lt;ref&gt;Pu, M., &amp; Zhong, Y. (2020). Rising concerns over agricultural production as COVID-19 spreads: Lessons from China. Global Food Security, 26, 100409. https://doi.org/10.1016/j.gfs.2020.100409&lt;/ref&gt;. Turli xil favqulodda vaziyatlar va tabiiy ofatlar natijasida yuzaga kelgan don inqirozini bartaraf etish uchun bizga don zaxirasini tartibga soluvchi mustahkam tizim va favqulodda vaziyatlarni boshqarish mexanizmi kerak&lt;ref&gt;Rivera-Ferre, M. G., López-i-Gelats, F., Ravera, F., Oteros-Rozas, E., di Masso, M., Binimelis, R., &amp; El Bilali, H. (2021). The two-way relationship between food systems and the COVID19 pandemic: causes and consequences. Agricultural Systems, 191, 103134. https://doi.org/10.1016/j.agsy.2021.103134.&lt;/ref&gt;.

Qishloq xoʻjaligi razvedkasining rivojlanishiga Covid-19 sabab boʻldi. Covid-19 don ekish va qayta ishlash sanoatiga keltirgan eng muhim qiyinchilik — bu ishchi kuchi yetishmasligi. Boshqa tomondan, avtomatlashtirilgan ishlab chiqarish va [[Sunʼiy ong|sunʼiy intellekt]] texnologiyalariga ega fermerlar ushbu pandemiyada koʻproq ustunlikka ega va favqulodda vaziyatlarga javob berish qobiliyatiga ega. Kelajakda aqlli qishloq xoʻjaligi oʻsib borayotgan tendensiyaga aylanadi.

=== Yangi texnologiyalar ===
SDG 2ning „Nol ochlik“ maqsadiga erishish bo‘yicha ortib borayotgan muammoni hal qilish uchun qishloq xo‘jaligi mahsuldorligini oshirish va iqlim o‘zgarishi muammolarini hal qilish uchun joriy etilishi mumkin bo‘lgan baʼzi yangi texnologiyalar bo‘yicha yangi tadqiqotlar paydo bo‘ldi. [[Iqlim o'zgarishi|Iqlim oʻzgarishi]], ayniqsa, yaqin oʻn yilliklarda ochlikning taxminiy qisqarishini sekinlashtirishda davom etishi va 2030-yilga kelib, ochlik xavfi ostida boʻlgan odamlar sonini 16 milliondan oshib ketishi mumkin&lt;ref name=&quot;:15&quot;&gt;{{Cite journal|last=Mason-D'Croz|first1=Daniel|last2=Sulser|first2=Timothy B.|last3=Wiebe|first3=Keith|last4=Rosegrant|first4=Mark W.|last5=Lowder|first5=Sarah K.|last6=Nin-Pratt|first6=Alejandro|last7=Willenbockel|first7=Dirk|last8=Robinson|first8=Sherman|last9=Zhu|first9=Tingju|date=2019-04-01|title=Agricultural investments and hunger in Africa modeling potential contributions to SDG2 – Zero Hunger|journal=World Development|language=en|volume=116|pages=38–53|doi=10.1016/j.worlddev.2018.12.006|issn=0305-750X|pmc=6358118|pmid=30944503}}&lt;/ref&gt;. Iqlim oʻzgarishining salbiy oqibatlarini yumshatish uchun qishloq xoʻjaligi samaradorligini oshirish uchun qishloq xoʻjaligi texnologiyasiga investitsiyalarni koʻpaytirish talab etiladi. Bundan tashqari, qishloq xoʻjaligi [[Tadqiqot va texnologik ishlanmalar|ilmiy-tadqiqot]] ishlarining ortishi Afrikadagi 55 million kishi orasida ochlik tarqalishini kamaytiradi&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;. Qishloq xoʻjaligini intensivlashtirish zarur boʻlganda, dehqonchilikning uglerod izini minimallashtirish bilan birga umumiy hosildorlikni oshirish uchun kapital texnologiyalarga investitsiyalarni koʻpaytirish talab etiladi&lt;ref name=&quot;:16&quot;&gt;{{Cite journal|last=Giller|first1=Ken E.|last2=Delaune|first2=Thomas|last3=Silva|first3=João Vasco|last4=Descheemaeker|first4=Katrien|last5=van de Ven|first5=Gerrie|last6=Schut|first6=Antonius G.T.|last7=van Wijk|first7=Mark|last8=Hammond|first8=James|last9=Hochman|first9=Zvi|date=2021-10-01|title=The future of farming: Who will produce our food?|url=https://doi.org/10.1007/s12571-021-01184-6|journal=Food Security|language=en|volume=13|issue=5|pages=1073–1099|doi=10.1007/s12571-021-01184-6|issn=1876-4525}}&lt;/ref&gt;. Robotlar va [[Qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash|mexanizatsiya]] kabi ilgʻor texnologiyalar koʻplab iqtisodiy manfaatlardan biridir&lt;ref name=&quot;:16&quot; /&gt;. Shu bilan birga, quyidagi fikrlarga eʼtibor bering: 1. Suv samaradorligi — suvni tejash va ifloslantirish. 2. Barqaror materiallarga oʻting. Yangi texnologiyalarga investitsiyalarning koʻpayishi iqlim oʻzgarishi bilan bogʻliq muammolarni hal qilishga va SDG 2 maqsadiga erishishga sezilarli taʼsir koʻrsatadi.

Tuproqning kimyoviy va fizik sifatlarini yaxshilash uchun uglerodli aqlli texnologiyalardan foydalanish tavsiya etilgan, bu esa ISQ emissiyasini kamaytirishga va ekinlar hosildorligini oshirishga yordam beradi&lt;ref name=&quot;:18&quot;&gt;{{Cite journal|last=Yeboah|first1=Stephen|last2=Owusu Danquah|first2=Eric|last3=Oteng-Darko|first3=Patricia|last4=Agyeman|first4=Kennedy|last5=Tetteh|first5=Erasmus Narteh|date=2021-08-26|title=Carbon Smart Strategies for Enhanced Food System Resilience Under a Changing Climate|journal=Frontiers in Sustainable Food Systems|volume=5|pages=715814|doi=10.3389/fsufs.2021.715814|issn=2571-581X}}&lt;/ref&gt;. Oʻsimlik qoldiqlarini saqlash, yerga [[Yerni ishlash|ishlov berish]], agrooʻrmon xoʻjaligi, yerdan foydalanishni boshqarish tizimlari, [[bioyoqilgʻi]] va ozuqaviy moddalarni kompleks boshqarish tavsiya etilgan Carbon Smart Technologies qatoriga kiradi&lt;ref name=&quot;:18&quot; /&gt;. SDG 2ni qoʻllab-quvvatlash uchun AQShda joylashgan masofadan turib zondlash tasvirlari ham koʻrib chiqildi. Kichik sutemizuvchilarning koʻpayishi ekinlarni etishtirish uchun xavf tugʻdirar ekan, texnologiya ekotizimda muvozanat yaratishga intiladi&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Ezzy|first1=Haitham|last2=Charter|first2=Motti|last3=Bonfante|first3=Antonello|last4=Brook|first4=Anna|date=January 2021|title=How the Small Object Detection via Machine Learning and UAS-Based Remote-Sensing Imagery Can Support the Achievement of SDG2: A Case Study of Vole Burrows|journal=Remote Sensing|language=en|volume=13|issue=16|pages=3191|doi=10.3390/rs13163191|bibcode=2021RemS...13.3191E}}&lt;/ref&gt;. Natijada, [[Uchuvchisiz uchish apparati|uchuvchisiz havo tizimlari]] (UAS) kabi yangi yutuqlar masofadan zondlashning tijorat va ilmiy qoʻllanilishiga sezilarli taʼsir koʻrsatadi. Klasterli muntazam intervalli qisqa palindromik takrorlanishlar bilan bogʻliq oqsil (CRSPR-Cas) texnologiyasidan foydalanish boʻyicha tadqiqotlar ham oʻtkazildi. U oziq-ovqat ekinlarini yaxshilash va global ochlikni yoʻq qilishga yordam berish uchun kelajakdagi ekinlarni rivojlantirishga yordam berish uchun ishlatilishi mumkin&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Ahmad|first1=Shakeel|last2=Tang|first2=Liqun|last3=Shahzad|first3=Rahil|last4=Mawia|first4=Amos Musyoki|last5=Rao|first5=Gundra Sivakrishna|last6=Jamil|first6=Shakra|last7=Wei|first7=Chen|last8=Sheng|first8=Zhonghua|last9=Shao|first9=Gaoneng|date=2021-08-04|title=CRISPR-Based Crop Improvements: A Way Forward to Achieve Zero Hunger|url=https://doi.org/10.1021/acs.jafc.1c02653|journal=Journal of Agricultural and Food Chemistry|volume=69|issue=30|pages=8307–8323|doi=10.1021/acs.jafc.1c02653|pmid=34288688|issn=0021-8561}}&lt;/ref&gt;.

Qishloq xoʻjaligining atrof-muhitga taʼsirini kamaytirish uchun yangi qishloq xoʻjaligi texnologiyalari barqarorlikni yaxshilashi juda muhimdir. Iqlim oʻzgarishi bilan bogʻliq tobora kuchayib borayotgan muammolarni hal qilish uchun yangi texnologiya SDG 2 ning nol ochlik maqsadiga erishishga yordam beradigan barqaror echimlarni taqdim eta olishi kerak.
[[Fayl:Table_of_soil_processes,_attributes,_and_indicators_improved_by_perennial_crops.png|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e4/Table_of_soil_processes%2C_attributes%2C_and_indicators_improved_by_perennial_crops.png/220px-Table_of_soil_processes%2C_attributes%2C_and_indicators_improved_by_perennial_crops.png|thumb| Koʻp yillik ekinlar tomonidan yaxshilangan tuproq jarayonlari, atributlari va koʻrsatkichlari jadvali.]]

=== Yillik qishloq xoʻjaligiga oʻtish ===
Oziq-ovqat ishlab chiqarishni koʻpaytirish boʻyicha olib borilayotgan saʼy-harakatlar jahon tuproq resurslariga katta tanglik keltirdi. Tuproqqa ishlov berish, yil davomida uzluksiz oʻsimliklar qoplamining yoʻqligi, uzluksiz chuqur ildiz tizimining yoʻqligi va ekinlarning funktsional xilma-xilligi, shuningdek, ozuqa moddalarining yetarli boʻlmagan byudjeti tuproqning degradatsiyasiga olib keldi&lt;ref name=&quot;:14&quot;&gt;{{Cite journal|last=Mosier|first1=Samantha|last2=Córdova|first2=S. Carolina|last3=Robertson|first3=G. Philip|date=2021-10-11|title=Restoring Soil Fertility on Degraded Lands to Meet Food, Fuel, and Climate Security Needs via Perennialization|journal=Frontiers in Sustainable Food Systems|volume=5|pages=706142|doi=10.3389/fsufs.2021.706142|issn=2571-581X}}&lt;/ref&gt;. Yuqori mahsuldor oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarishni qoʻllab-quvvatlash uchun qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishi uchun degradatsiyaga uchragan yerlardan foydalaniladi, bu turdagi yerlardan foydalanish boshqaruv tadbirlarini tobora koʻpaytiradi. Qoʻllaniladigan boshqaruv choralari koʻpincha tuproqdagi uglerod (C), azot (N) va fosfor § yoʻqotilishini oshirish orqali yerning degradatsiyasini kuchaytiradi&lt;ref name=&quot;:14&quot; /&gt;. Ko‘p yillik ekinlar va yem-xashaklardan uzoq davrlarda foydalanish dunyo aholisini oziqlantirish uchun zarur bo‘lgan hozirgi va kelajakdagi ekinlar hosildorligini saqlashning muhim strategiyasi sifatida qaraladi&lt;ref name=&quot;:14&quot; /&gt;.

Koʻp yillik oʻstirish tuproq unumdorligini tiklash, tuproq uglerodini ajratish, azot (N) mavjudligi va fosforni § ushlab turishga yordam beradi, bularning barchasi ekologik oziq moddalarni boshqarishning muhim qismlaridir&lt;ref name=&quot;:14&quot;/&gt;. Anʼanaviy dehqonchilik usullari odatda tuproq organik uglerodini yoʻqotishiga olib keladi. Koʻp yillik oʻstirish, shuningdek, katta yogʻingarchilik hodisalariga bardosh berish uchun koʻproq jihozlangan yuqori agregatlangan tuproqlarni ragʻbatlantirish orqali iqlimni yumshatish usullariga yordam berishi mumkin. [[Koʻp yillik oʻsimliklar]] tuproqni barqaror boshqarishning muhim qismidir va nol ochlik maqsadiga erishishda yordam berishi mumkin&lt;ref name=&quot;:14&quot; /&gt;.

=== Baliqchilikning ahamiyati ===
Ichki baliqlar butun dunyo boʻylab milliardlab odamlarni oziq-ovqat va tirikchilik bilan taʼminlaydi va ular chuchuk suv ekotizimlarining toʻgʻri ishlashi uchun juda muhimdir. Biroq, bu xizmatlar [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|Barqaror Rivojlanish Maqsadlari]] (SDGs) kabi rivojlanish boʻyicha muzokaralar va tashabbuslarda sezilarli darajada yoʻq&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Lynch|first1=Abigail J.|last2=Elliott|first2=Vittoria|last3=Phang|first3=Sui C.|last4=Claussen|first4=Julie E.|last5=Harrison|first5=Ian|last6=Murchie|first6=Karen J.|last7=Steel|first7=E. Ashley|last8=Stokes|first8=Gretchen L.|date=August 2020|title=Inland fish and fisheries integral to achieving the Sustainable Development Goals|url=https://www.nature.com/articles/s41893-020-0517-6|journal=Nature Sustainability|language=en|volume=3|issue=8|pages=579–587|doi=10.1038/s41893-020-0517-6|issn=2398-9629}}&lt;/ref&gt;.

Ichki baliqchilik — bu mahalliy sharoitda ovlanadigan va isteʼmol qilinadigan kichik hajmdagi, tirikchilikka asoslangan baliqchilik&lt;ref name=&quot;:13&quot;&gt;{{Cite journal|last=Youn|first1=So-Jung|last2=Taylor|first2=William W.|last3=Lynch|first3=Abigail J.|last4=Cowx|first4=Ian G.|last5=Douglas Beard|first5=T.|last6=Bartley|first6=Devin|last7=Wu|first7=Felicia|date=2014-11-01|title=Inland capture fishery contributions to global food security and threats to their future|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S221191241400039X|journal=Global Food Security|series=SI: GFS Conference 2013|language=en|volume=3|issue=3–4|pages=142–148|doi=10.1016/j.gfs.2014.09.005|issn=2211-9124}}&lt;/ref&gt;. Rivojlanayotgan mamlakatlarda baliqlar qimmatli oqsil manbai, shuningdek, mikroelementlar hisoblanadi. Mahalliy baliqlar oqsil manbai sifatida ayniqsa muhimdir, chunki boshqa manbalar mavjud emas yoki juda qimmat va shuning uchun kam isteʼmol qilinadi&lt;ref name=&quot;:13&quot; /&gt;. D va B vitaminlari, minerallar (kalsiy, fosfor, yod, sink, temir va selen) va uzoq zanjirli koʻp toʻyinmagan yogʻli kislotalar (LC-PUFAs) kabi muhim mikroelementlar yuqori biologik mavjud va baliqlarda koʻp miqdorda mavjud&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Béné|first1=Christophe|last2=Arthur|first2=Robert|last3=Norbury|first3=Hannah|last4=Allison|first4=Edward H.|last5=Beveridge|first5=Malcolm|last6=Bush|first6=Simon|last7=Campling|first7=Liam|last8=Leschen|first8=Will|last9=Little|first9=David|date=2016-03-01|title=Contribution of Fisheries and Aquaculture to Food Security and Poverty Reduction: Assessing the Current Evidence|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0305750X15002892|journal=World Development|language=en|volume=79|pages=177–196|doi=10.1016/j.worlddev.2015.11.007|issn=0305-750X}}&lt;/ref&gt;.

Afrika, Janubiy Amerika va Osiyoda ichki baliqchilikka nomutanosib ravishda tayanadigan subpopulatsiyalar mavjud&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Funge‐Smith|first1=Simon|last2=Bennett|first2=Abigail|date=2019-09-26|title=A fresh look at inland fisheries and their role in food security and livelihoods|url=https://doi.org/10.1111/faf.12403|journal=Fish and Fisheries|language=en|volume=20|issue=6|pages=1176–1195|doi=10.1111/faf.12403|issn=1467-2960}}&lt;/ref&gt;. Yaqinda oʻtkazilgan tadqiqot shuni koʻrsatdiki, agar baliq ovqatdan chiqarib tashlansa, parhez xilma-xilligi uchdan ikkiga kamayadi, bu esa mikronutrient yetishmovchiligi xavfini oshiradi. Natijada, siyosatlar oʻz dietasi sifati uchun baliqqa tayanadigan bolalar uchun ozuqa moddalariga boy baliqlarning hozirgi taʼminotini himoya qilish juda muhimdir&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=O'Meara|first1=Lydia|last2=Cohen|first2=Philippa J.|last3=Simmance|first3=Fiona|last4=Marinda|first4=Pamela|last5=Nagoli|first5=Joseph|last6=Teoh|first6=Shwu Jiau|last7=Funge-Smith|first7=Simon|last8=Mills|first8=David J.|last9=Thilsted|first9=Shakuntala H.|date=2021-03-01|title=Inland fisheries critical for the diet quality of young children in sub-Saharan Africa|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S221191242030136X|journal=Global Food Security|language=en|volume=28|pages=100483|doi=10.1016/j.gfs.2020.100483|issn=2211-9124}}&lt;/ref&gt;.

Jahon oziq-ovqat xavfsizligi uchun ichki baliqchilikning ahamiyati yetarli darajada baholanmaganligi va maʼlumotlarning mavjud emasligi sababli hozirgi vaqtda yetarli darajada baholanmagan. Ichki baliqchilik chuchuk suv berishi mumkin boʻlgan boshqa imtiyozlar, masalan: elektr energiyasi, kommunal foydalanish va qishloq xoʻjaligini sugʻorish foydasiga eʼtibordan chetda qoldi. Natijada, suvni rivojlantirish boʻyicha qarorlar qabul qilish jarayonlarida ichki baliq ovlash odatda kam namoyon boʻladi yoki eʼtiborga olinmaydi&lt;ref name=&quot;:13&quot;/&gt;.

Natijada, agar biz nol ochlik maqsadiga erishmoqchi boʻlsak, ichki baliqchilikning global oziqlanishdagi ahamiyatini tan olishimiz kerak.

=== GM ekinlari ===
Dunyo aholisining tez oʻsishi odamlarni yetarli darajada oziqlantirish uchun yangi texnologiyalarni ishlab chiqishni talab qiladi; hozir ham dunyo aholisining sakkizdan bir qismi och uxlab yotadi. Oziq-ovqat oʻsimliklarining genetik modifikatsiyasi ushbu muammoning bir qismini hal qilishga yordam beradi&lt;ref&gt;National Geographic Society. (2020, January 28). Are Genetically Modified Crops the Answer to World Hunger? Retrieved December 16, 2021, from National Geographic Society website: https://www.nationalgeographic.org/article/are-genetically-modified-crops-answer-world-hunger/ {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220416083049/https://www.nationalgeographic.org/article/are-genetically-modified-crops-answer-world-hunger/ |date=2022-04-16 }}&lt;/ref&gt;. 1990-yillarning oʻrtalarida mutatsiya va transgen yoʻli bilan oʻzgartirilgan genomlarni koʻpaytirish usullari va transformatsiya usullari oʻsimlik xususiyatlarini yaxshiladi va yuqori mahsuldor ekin navlarini yaratdi. CRISPR-CAS texnologiyasi qisqa vaqt ichida nol ochlikka erishish va to‘yib ovqatlanmaslikni yengish uchun takomillashtirilgan [[fotosintez]] orqali ekin navlarining sifati va samaradorligini oshirishga yordam berdi. Anʼanaviy ekinlarni xonakilashtirish uzoq jarayon, ammo CRISPR ning MGE tizimi bu jarayonni sezilarli darajada tezlashtirishi mumkin. Asosiy oziq-ovqat ekinlaridan tashqari [[Soʻk|tariq]] (Panicum miliaceum), kaptar no‘xati (Cajanus cajan), sigir (Vigna unguiculata), manok (Manihot esculenta), yam (Dioscorea) va boshqalar kabi yetim ekinlar ham bo‘lishi mumkin. oziq-ovqat taʼminotini kuchaytirish uchun MGE tizimlari orqali osongina oʻzgartiriladi&lt;ref&gt;Scopus — CRISPR-Based Crop Improvements: A Way Forward to Achieve Zero Hunger. (2021). Retrieved December 16, 2021, from Scopus.com website: https://www.scopus.com/record/display.uri?eid=2-s2.0-85112365915&amp;origin=resultslist&amp;sort=plf-f&amp;src=s&amp;st1=sdg2&amp;nlo=&amp;nlr=&amp;nls=&amp;sid=3c314d03d63a224e3e9634a1eab3f6bb&amp;sot=b&amp;sdt=sisr&amp;sl=19&amp;s=TITLE-ABS-KEY%28sdg2%29&amp;ref=%28genetically+modified%29&amp;relpos=0&amp;citeCnt=4&amp;searchTerm=&lt;/ref&gt;.

Biz bilamizki, temir tanqisligi global muammodir va ikkinchi eng yaxshi sink qoʻshimchalari ilgari oʻylanganidan koʻra koʻproq tarqalgan. Temir va rux tanqisligining oldini olish va davolash uchun bir qator dasturlar ishlab chiqilgan boʻlib, ular umumiy asosiy oziq-ovqat mahsulotlarini toʻldirish va boyitishdan tortib, anʼanaviy oziq-ovqat tayyorlash usullarini oʻzgartirishgacha boʻlgan, bunda mikronutrient oziqlanishini yaxshilash uchun oʻsimliklarning genetik modifikatsiyasi qoʻshimcha yondashuv hisoblanadi. Oddiy ekinlarning mikronutrient tarkibini oshirish va bunday ekinlarda temir va ruxning bio-mavjudligini oshirish ushbu ekinlarni isteʼmol qiladigan aholining mikronutrient oziqlanishini yaxshilashi mumkin. Beta-karotin odamlarda temirning soʻrilishini kuchaytiradi va hujayralar tomonidan temirning soʻrilishiga bevosita ogohlantiruvchi taʼsir koʻrsatadi. Temirning soʻrilishini taʼminlaydigan eng mashhur vositalardan biri bu askorbin kislotasi. Ratsionda askorbin kislotaning koʻpayishi tanadagi temirning soʻrilishini sezilarli darajada oshiradi. Shuning uchun oʻsimliklarda askorbin kislotaning haddan tashqari koʻpayishi insonning temir bilan oziqlanishiga ijobiy taʼsir koʻrsatishi mumkin. Misol uchun, Golden Race Amerika urugʻchilik kompaniyasi Syngenta yordamida ishlab chiqilgan genetik jihatdan oʻzgartirilgan guruch navidir. Guruch endospermining qutulish mumkin boʻlgan qismi genetik jihatdan A vitaminining kashshofi boʻlgan beta-karotinni oʻz ichiga oladi. Beta-karotin organizmda A vitaminiga aylanadi va A vitamini yetishmovchiligini yengillashtiradi. Karotin guruchga oltin rang beradi, shuning uchun „oltin guruch“ deb nomlanadi&lt;ref&gt;LönnerdalB. (2003). Genetically Modified Plants for Improved Trace Element Nutrition. The Journal of Nutrition, 133(5), 1490S1493S. https://doi.org/10.1093/jn/133.5.1490s&lt;/ref&gt;.

'''Qishloq xoʻjaligining kelajagi''': Dunyo aholisi oʻsishda davom etmoqda va 2050-yilga kelib 9,5 milliarddan oshadi. 2050-yilga kelib oziq-ovqatga talab ikki baravar oshishi kutilmoqda. Agar biz genetik jihatdan oʻzgartirilgan ekinlardan foydalanmasak, dehqonchilik uchun koʻproq yerdan foydalanishga majbur boʻlamiz, status-kvoni saqlab qolish uchun bizga qoʻshimcha 120 million akr kerak boʻladi&lt;ref&gt;Global Demand for Food Is Rising. Can We Meet It? (2016, April 7). Retrieved December 16, 2021, from Harvard Business Review website: https://hbr.org/2016/04/global-demand-for-food-is-rising-can-we-meet-it&lt;/ref&gt;. Bu taxminan Kaliforniyaning kattaligi. Qishloq xoʻjaligi uchun yerlarga boʻlgan bu bosim koʻproq botqoq yerlarning qurib ketishini va oʻrmonlarning kesilishining kuchayishini anglatadi. Oziqlantirish uchun bizga koʻproq yer kerak. Natijada, ochlikni yoʻqotish uchun GM ekinlarining muhimligini tushunishimiz mumkin.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
&lt;references responsive=&quot;&quot; /&gt;
[[Turkum:Barqaror rivojlanish maqsadlari]]</text>
      <sha1>mcmp8reilq4mgj6hjlkuxdd455gla1i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328093</id>
      <parentid>6328092</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T11:31:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328093</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="77404" sha1="mkuryzmanitckisqrnp6vi47f25yjd6" xml:space="preserve">{{Loyiha bigiqutisi|nomi=Barqaror rivojlanishning 2-maqsadi|tasvir=Sustainable_Development_Goal_02ZeroHunger.svg|Loyiha maqsadi=“Ochlikni tugatish, oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlash va oziqlanishni yaxshilash hamda qishloq xo‘jaligining barqaror rivojlanishiga ko‘maklashish.”|Loyiha turi=Notijorat|vebsayti=https://sdgs.un.org/|asoschilari=[[Birlashgan Millatlar Tashkiloti]]|Tashkil etilgan sanasi=2015-yil}}

'''Barqaror rivojlanishning 2-maqsadi''' ('''SDG 2''' '''yoki Global''' '''Goal 2''') &quot;'''ochlikni bartaraf etish'''“ ga erishishga qaratilgan. Bu [[Birlashgan millatlar tashkiloti|Birlashgan Millatlar Tashkiloti]] tomonidan 2015-yilda belgilangan [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|Barqaror rivojlanishning]] [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|17]] [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|maqsadlaridan]] biridir. Maqsadning mohiyati, &quot;Ochlikni tugatish, oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlash va oziqlanishni yaxshilash hamda qishloq xo‘jaligining barqaror rivojlanishiga ko‘maklashish&lt;ref&gt;United Nations (2015) Resolution adopted by the General Assembly on 25 September 2015, [[:File:N1529189.pdf|Transforming our world: the 2030 Agenda for Sustainable Development]] ([https://www.un.org/sustainabledevelopment/sustainable-development-goals/ A/RES/70/1])&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2: End hunger, achieve food security and improved nutrition and promote sustainable agriculture — SDG Indicators|url=https://unstats.un.org/sdgs/report/2016/goal-02/|kirish sanasi=2022-06-15|ish=unstats.un.org}}&lt;/ref&gt;“.  BRM 2 oziq-ovqat xavfsizligi, ovqatlanish, qishloqni oʻzgartirish va barqaror qishloq xoʻjaligi oʻrtasidagi murakkab oʻzaro bogʻliqlikni taminlaydi&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;. [[Birlashgan millatlar tashkiloti|Birlashgan Millatlar Tashkilotining]] maʼlumotlariga koʻra, bugungi kunda 690 millionga yaqin odam och qolmoqda, bu [[Yer aholisi|dunyo aholisining]] 10 foizidan bir oz kamroq qismini tashkil qiladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=World Population Clock|url=https://www.worldometers.info/world-population/|ish=worldometers.com|nashriyot=worldometers|kirish sanasi=30 March 2022}}&lt;/ref&gt;. Har toʻqqiz kishidan biri har kecha och holda uyquga ketadi, shu jumladan [[Janubiy Sudan]], [[Somali]], [[Yaman]] va [[Nigeriya|Nigeriyada]] 20 million kishi ocharchilik xavfi ostida&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=mercy corps|ism=global hunger facts|sarlavha=Global hunger facts|sana=18 March 2015|url=https://www.mercycorps.org/blog/quick-facts-global-hunger}}&lt;/ref&gt;.

BRM 2 natijalarini oʻlchash uchun sakkizta maqsad va 14 koʻrsatkichdan tashkil topgan&lt;ref name=&quot;:172&quot;&gt;United Nations (2017) Resolution adopted by the General Assembly on 6 July 2017, [[:File:A RES 71 313 E.pdf|Work of the Statistical Commission pertaining to the Agenda 2030 for Sustainable Development]] ([https://undocs.org/A/RES/71/313 A/RES/71/313])&lt;/ref&gt;. Uning beshta maqsadlari quyidagilardan iborat: 

* ochlikka barham berish va oziq-ovqatdan foydalanish imkoniyatini yaxshilash; 
* [[Och qolish|toʻyib ovqatlanmaslikning]] barcha shakllarini tugatish; 
* qishloq xoʻjaligi hosildorligi, barqaror oziq-ovqat ishlab chiqarish tizimlari va barqaror qishloq xoʻjaligi amaliyotlarini ta'minlash; 
* urug'lar, madaniy o'simliklar, qishloq xo'jaligi va xonaki hayvonlarning genetik xilma-xilligini ta'minlash;
* investitsiyalar, tadqiqot va texnologiyalar.         

Maqsadlarga erishishning uchta asosiy vositasi quyidagilardan iborat: jahon qishloq xoʻjaligi bozorlari va oziq-ovqat tovarlari bozorlari va ularning hosilalaridagi savdo cheklovlari va buzilishlarni bartaraf etish&lt;ref name=&quot;:172&quot; /&gt;.

[[Och qolish|Kam ovqatlanish]] darajasi [[Oʻn yillik|oʻnlab yillar davomida]] pasayishi kuzatilayotgan edi, lekin 2015-yildan beri bu jarayon yana koʻpayib bormoqda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=CIRAD|ism=food systems|sarlavha=Food systems at risk: trends and challenges|sana=28 April 2021|url=https://www.cirad.fr/en/news/all-news-items/articles/2019/ca-vient-de-sortir/food-systems-at-risk-trends-and-challenges}}&lt;/ref&gt;. Bu, asosan, oziq-ovqat tizimlaridagi turli stresslar oqibatida kelib chiqmoqda, jumladan; iqlim shoklari, chigirtka inqirozi va [[COVID-19 pandemiyasi]] asosiy sabablaridir. Ushbu tahdidlar bilvosita xarid qobiliyatini va oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarish va tarqatish imkoniyatlarini pasaytiradi, bu esa aholining eng zaif qatlamlariga taʼsir qiladi va bundan tashqari, ularning oziq-ovqatdan foydalanish imkoniyatini pasaytiradi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=sustainability|url=https://www.mdpi.com/2071-1050/12/13/5343/pdf}}&lt;/ref&gt;. 2020-yilda 142 milliongacha odam COVID-19 pandemiyasi natijasida toʻyib ovqatlanmaslikdan aziyat chekdi&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=SDG Indicators|url=https://unstats.un.org/sdgs/report/2020/goal-02/|kirish sanasi=2020-08-30|ish=unstats.un.org}}&lt;/ref&gt;. Bolalarning ulgʻayishi va halok  boʻlish statistikasi pandemiya bilan yomonlashishi mumkin&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=The sustainable development goals report 2020|url=https://unstats.un.org/sdgs/report/2020/The-Sustainable-Development-Goals-Report-2020.pdf}}&lt;/ref&gt;. Bundan tashqari, COVID-19 pandemiyasi „[[Oʻsish|iqtisodiy oʻsish]] ssenariysiga qarab 2020-yil oxiriga kelib dunyoda toʻyib ovqatlanmaydiganlar umumiy soni 83 dan 132 milliongacha oʻsishi mumkin&lt;ref name=&quot;:11&quot;&gt;{{Kitob manbasi|title=Document card {{!}} FAO {{!}} Food and Agriculture Organization of the United Nations|url=http://www.fao.org/documents/card/en/c/ca9692en/|accessdate=2020-08-30|year=2020|language=en|doi=10.4060/ca9692en|isbn=978-92-5-132901-6}}&lt;/ref&gt;.“

2030-yilga borib ocharchilikni yo‘qotish maqsadiga erishish amrimahol. &quot;Ochlik va oziq-ovqat xavfsizligining kuchayishi belgilari dunyo ochliksiz dunyo  yo'lida &quot;hech kimni ortda qoldirmaslikni&quot; ta'minlash uchun hali ko'p ish qilish kerakligi haqida ogoh bo'lish zarur &lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;FAO, IFAD, UNICEF, WFP and WHO. 2018. The State of Food Security and Nutrition in the World 2018. Building [[climate resilience]] for food security and nutrition. Rome, FAO&lt;/ref&gt;.&quot; 2030-yilga kelib Afrikada toʻyib ovqatlanmaslik tugamasligi ehtimoldan yiroq emas &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Kinyoki|first1=D.|display-authors=etal|date=8 January 2020|title=Mapping child growth failure across low- and middle-income countries|journal=Nature|volume=577|issue=7789|pages=231–234|bibcode=2020Natur.577..231L|doi=10.1038/s41586-019-1878-8|pmc=7015855|pmid=31915393}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:10&quot;&gt;{{Cite journal|last=Osgood-Zimmerman|first1=Aaron|last2=Millear|first2=Anoushka I.|last3=Stubbs|first3=Rebecca W.|last4=Shields|first4=Chloe|last5=Pickering|first5=Brandon V.|last6=Earl|first6=Lucas|last7=Graetz|first7=Nicholas|last8=Kinyoki|first8=Damaris K.|last9=Ray|first9=Sarah E.|date=2018-03-01|title=Mapping child growth failure in Africa between 2000 and 2015|url=|journal=Nature|language=en|volume=555|issue=7694|pages=41–47|doi=10.1038/nature25760|issn=0028-0836|pmc=6346257|pmid=29493591|bibcode=2018Natur.555...41O}}&lt;/ref&gt;.

== Chora-tadbirlar ==
[[Fayl:US_Navy_110829-A-ZZ999-361_A_Kenyan_health_worker_weighs_a_young_Kenyan_boy_to_determine_if_he_is_malnourished_during_a_Medical_Civic_Action_Progra.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/US_Navy_110829-A-ZZ999-361_A_Kenyan_health_worker_weighs_a_young_Kenyan_boy_to_determine_if_he_is_malnourished_during_a_Medical_Civic_Action_Progra.jpg/300px-US_Navy_110829-A-ZZ999-361_A_Kenyan_health_worker_weighs_a_young_Kenyan_boy_to_determine_if_he_is_malnourished_during_a_Medical_Civic_Action_Progra.jpg|thumb|340x340px| Keniyalik tibbiyot xodimi yosh keniyalik bolaning toʻyib ovqatlanmasligini aniqlash uchun uning vaznini oʻlchamoqda]]
2015-yil sentabr oyida Bosh Assambleya 17 ta [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|Barqaror rivojlanish maqsadlarini]] (SDG) o‘z ichiga olgan [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|2030-yilgacha]] Barqaror rivojlanish kun tartibini qabul qildi. „Hech kimni ortda qoldirmaslik“ tamoyiliga asoslanib, yangi Kun tartibi barcha uchun barqaror rivojlanishga erishishga yaxlit yondashuvga urg‘u beradi&lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=#Envision2030: 17 goals to transform the world for persons with disabilities- United Nations Enable|url=https://www.un.org/development/desa/disabilities/envision2030.html|kirish sanasi=2020-08-29|ish=www.un.org|sana=9 February 2016}}&lt;/ref&gt;. 2019-yil sentabr oyida [[Davlat boshligʻi|davlat]] va [[hukumat]] rahbarlari [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|SDG sammitida]] [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|2030-yilgacha Barqaror rivojlanish kun tartibini]] [[Implementation|amalga oshirish]] boʻyicha majburiyatlarini yangilash uchun yigʻilishdi. Ushbu tadbir davomida ular [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|2030-yilgi kun tartibini]] amalga oshirishning dastlabki toʻrt yili katta yutuqlarni oʻz ichiga olganini, ammo umuman olganda, dunyo [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|BRM ni]] amalga oshirish yoʻlida emasligini tan oldilar&lt;ref name=&quot;UNESC2020&quot;&gt;United Nations Economic and Social Council (2020) [https://undocs.org/en/E/2020/57 Progress towards the Sustainable Development Goals Report of the Secretary-General], ''High-level Political Forum on Sustainable Development'', convened under the auspices of the Economic and Social Council (E/2020/57), 28 April 2020&lt;/ref&gt;. Aynan oʻsha paytda „harakat oʻn yilligi“ va „barqaror rivojlanish uchun yetkazib berish“ boshlandi va manfaatdor tomonlardan jarayonni va amalga oshirish saʼy-harakatlarini tezlashtirishni talab qildi&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;.

BRM 2 2030-yilga kelib [[Och qolish|toʻyib ovqatlanmaslik]] va ochlikning barcha shakllariga barham berishni va yil davomida hamma, ayniqsa bolalarni yetarli miqdorda oziq-ovqat bilan taʼminlashni maqsad qilgan. Dunyo boʻylab taxminan 155 million bolaga taʼsir koʻrsatadigan surunkali toʻyib ovqatlanmaslik, bolalarning miyasi va jismoniy rivojlanishini toʻxtatadi va ularda oʻlim, kasallik va katta yoshda muvaffaqiyatga erisha olmaslik kabi xavflarni keltirib chiqaradi&lt;ref name=&quot;SDGChildren2018&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Progress for Every Child in the SDG Era|url=https://data.unicef.org/wp-content/uploads/2018/03/Progress_for_Every_Child_V4.pdf|kirish sanasi=2 April 2018|ish=UNICEF}}&lt;/ref&gt;.

2017-yil holatiga koʻra, [[Birlashgan Millatlar Tashkiloti|BMTga]] aʼzo 202 davlatdan faqat 26 tasi toʻyib ovqatlanmaslik va toʻyib ovqatlanmaslikni bartaraf etish boʻyicha [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|BRM]] maqsadiga erishish yoʻlida edi, 20 foizi esa hech qanday muvaffaqiyatga erisha olmadi va qariyb 70 foizida ularning taraqqiyotini aniqlash uchun [[Ma’lumotlar|maʼlumotlar]] yoʻq yoki yetarli emas&lt;ref name=&quot;SDGChildren2018&quot;/&gt;. Bugungi kunda ishlab chiqarilgan oziq-ovqat har birimizni boqish uchun yetarli darajada emas. [[Birlashgan millatlar tashkilotining oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti|FAO]] maʼlumotlariga koʻra, deyarli 690 million odam surunkali ravishda toʻyib ovqatlanmaydi. Bu raqam soʻnggi yigirma yil ichida tez [[Oʻsish|iqtisodiy oʻsish]] va [[Qishloq xoʻjaligi|qishloq xoʻjaligi]] mahsuldorligi oshishi tufayli deyarli yarmiga kamaydi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2: Zero hunger|url=https://www.undp.org/content/undp/en/home/sustainable-development-goals/goal-2-zero-hunger.html|kirish sanasi=2020-08-29|ish=UNDP|til=en}}&lt;/ref&gt;.

Notoʻgʻri ovqatlanish va haddan tashqari ochlik barqaror rivojlanish yoʻlidagi hal qiluvchi toʻsiqdir. Ikkalasi ham odamlar qochib qutula olmaydigan tuzoq yaratadilar. Och odamlar unumdorligi past va [[Kasallik|kasalliklarga]] moyilligi kuchli boʻladi. Buning natijasida, ular oʻz hayotlarini yaxshilay olmaydilar.

BRM 2 dunyo aholisini saqlab qolish va hech kim hech qachon ochlikdan aziyat chekmasligiga ishonch hosil qilishning asosiy yoʻllarini qidiradi. Bu zamonaviy [[Texnologiya|texnologiyalar]] va adolatli taqsimlash tizimlari bilan barqaror qishloq xoʻjaligini rivojlantirish orqali amalga oshirilishi kerak&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2: Zero hunger|url=https://www.globalgoals.org/2-zero-hunger|kirish sanasi=2020-08-29|ish=The Global Goals|til=en|qaralgan sana=2022-09-29|arxivsana=2021-02-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210202025116/https://www.globalgoals.org/2-zero-hunger}}&lt;/ref&gt;. [[Qishloq xoʻjaligi|Qishloq xoʻjaligidagi]] innovatsiyalar oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarishni koʻpaytirishni va keyinchalik oziq-ovqat yoʻqotilishi va oziq-ovqat chiqindilarini kamaytirishni taʼminlashga qaratilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=knowledge platform|ism=food security|sarlavha=food security and nutrition and sustainable agriculture|url=https://sustainabledevelopment.un.org/topics/foodagriculture}}&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:Rice_plantation_in_Java.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/33/Rice_plantation_in_Java.jpg/300px-Rice_plantation_in_Java.jpg|thumb|300x300px| Indoneziyada guruch ekish paytida qoʻl mehnati bilan shugʻullanadigan yavalik ayollar]]
BRM 2 da aytilishicha, 2030-yilga kelib odamlar ochlik va toʻyib ovqatlanmaslikning barcha shakllariga barham berish orqali oziq-ovqat xavfsizligiga erishishlari kerak. Bu qishloq xoʻjaligi mahsuldorligini va kichik oziq-ovqat ishlab chiqaruvchilarning ''(ayniqsa, ayollar va mahalliy xalqlarning)'' daromadlarini ikki baravar oshirish, oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarishning barqaror tizimlarini taʼminlash, yer va [[tuproq]] sifatini izchil yaxshilash orqali amalga oshiriladi. Qishloq xoʻjaligi dunyodagi yagona yirik ish beruvchi boʻlib, dunyo aholisining 40 foizini tirikchilik bilan taʼminlaydi. Bu kambagʻal qishloq uy xoʻjaliklari uchun eng katta [[daromad]] manbaidir. Rivojlanayotgan mamlakatlarda qishloq xoʻjaligi ishchi kuchining qariyb 43 %, [[Osiyo]] va [[Afrika|Afrikaning]] ayrim qismlarida esa 50 % dan ortigʻini ayollar tashkil qiladi. Biroq, ayollar yerning atigi 20 foiziga egalik qiladi.

2013-yildagi Xalqaro oziq-ovqat siyosati tadqiqot instituti (IFPRI) hisobotida aytilishicha, [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|BRM]] 2030-yilgacha qashshoqlikka barham berishga emas, balki 2025-yilgacha ochlik va kam ovqatlanishni bartaraf etishga qaratilishi kerak&lt;ref name=&quot;IFPRI2013&quot;&gt;Fan, Shenggen and Polman, Paul. 2014. [http://ebrary.ifpri.org/cdm/ref/collection/p15738coll2/id/128045 An ambitious development goal: Ending hunger and undernutrition by 2025] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20171019143330/http://ebrary.ifpri.org/cdm/ref/collection/p15738coll2/id/128045 |date=2017-10-19 }}. In 2013 Global food policy report. Eds. Marble, Andrew and Fritschel, Heidi. Chapter 2. Pp 15-28. Washington, D.C.: International Food Policy Research Institute (IFPRI).&lt;/ref&gt;. Tavsiya [[Xitoy]], [[Vyetnam|Vetnam]], [[Braziliya]] va [[Tailand|Tailanddagi]] tajribalar tahliliga asoslangan. Ushbu maqsadga erishishning uchta yo'li belgilandi: 1) qishloq xo'jaligiga yo'naltirilgan; 2) ijtimoiy himoya va [[Ovqatlanish nutrisiologiyasi|ovqatlanish]] chora-tadbirlariga yo'naltirilgan; yoki 3) ikkala yondashuvning kombinatsiyasi &lt;ref name=&quot;IFPRI2013&quot; /&gt;.

== Maqsadlar, koʻrsatkichlar va taraqqiyot ==
BMT BRM  2 uchun 8 ta maqsad va 13 ta koʻrsatkichni belgilab berdi&lt;ref name=&quot;:17&quot;/&gt;. Ulardan to‘rttasi 2030-yilgacha, bittasi 2020-yilgacha, uchtasida esa maqsadli yillar yo‘q. Maqsadlarning har biri taraqqiyotni oʻlchash uchun bir yoki bir nechta koʻrsatkichlarga ega. BRM 2 uchun jami oʻn toʻrtta koʻrsatkich mavjud. Oltita maqsad ochlikka barham berish va oziq-ovqatdan foydalanish imkoniyatini oshirish (2.1), toʻyib ovqatlanmaslikning barcha shakllariga barham berish (2.2), qishloq xoʻjaligi mahsuldorligi (2.3), barqaror oziq-ovqat ishlab chiqarish tizimlari va barqaror qishloq xoʻjaligi amaliyoti (2.4), urugʻlarning genetik xilma-xilligi, madaniy oʻsimliklar va dehqonchilik va uy hayvonlari (2.5), [[Investitsiya|investitsiyalar]], [[Ilmiy tadqiqot|tadqiqot]] va [[texnologiya]] (2.a), jahon qishloq xoʻjaligi bozorlaridagi savdo cheklovlari va buzilishlar (2.b) va oziq-ovqat tovarlari bozorlari va ularning hosilalari (2.c).
[[Fayl:Share_of_people_who_are_undernourished_in_2017.png|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/04/Share_of_people_who_are_undernourished_in_2017.png/300px-Share_of_people_who_are_undernourished_in_2017.png|thumb|300x300px| 2017-yilda 2.1.1-koʻrsatkich boʻyicha jahon xaritasi: toʻyib ovqatlanmaydigan aholi ulushi&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=SDG Tracker|url=https://sdg-tracker.org/zero-hunger|ish=Our World in Data}}&lt;/ref&gt; ]]

=== 2.1-maqsad: Xavfsiz va toʻyimli oziq-ovqatdan universal foydalanish ===
BRM 2 ning birinchi maqsadi 2.1-maqsad: &quot;2030 yilgacha zarur hajmda ovqatlanishning yuqori sifati va balanslashganligini ta'minlash hamda aholining barcha qatlamlari, ayniqsa, go'daklar bilan bir qatorda, ijtimoiy zaif kishilarning hayot uchun muhim va xavfsiz oziq-ovqat mahsulotlaridan yil bo'yi erkin foydalanishlariga erishish&lt;ref name=&quot;:17&quot;/&gt;&quot;.

U ikkita koʻrsatkichga ega&lt;ref name=&quot;:4&quot;/&gt;:

* 2.1.1-koʻrsatkich: [[Och qolish|toʻyib ovqatlanmaslikning]] tarqalishi.
* 2.1.2-koʻrsatkich: aholining oziq-ovqat xavfsizligining o'rtacha yoki og'ir darajasi ''(&quot;Oziq-ovqat xavfsizligi bo'yicha tajriba shkalasi&quot; bo'yicha)'' &lt;ref name=&quot;:8&quot;/&gt;.

[[Birlashgan Millatlar Tashkiloti]] [[Birlashgan millatlar tashkilotining oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti|FAO]] tomonidan oziq-ovqat xavfsizligi taʼrifi &quot;odamlarning normal oʻsishi va rivojlanishi, faol va sogʻlom hayot kechirishi uchun yetarli miqdorda xavfsiz va toʻyimli oziq-ovqat mahsulotlaridan xavfsiz foydalansih imkoniga ega boʻlmagan vaziyat&quot; sifatida tavsiflanadi&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{Cite journal|last=Roser|first1=Max|last2=Ritchie|first2=Hannah|date=2013-10-08|title=Hunger and Undernourishment|url=https://ourworldindata.org/hunger-and-undernourishment|journal=Our World in Data}}&lt;/ref&gt;. BMTning FAO asosiy ochlik koʻrsatkichi sifatida toʻyib ovqatlanmaslikning tarqalishidan foydalanadi&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;.
[[Fayl:Share_of_children_with_a_weight_too_low_for_their_height_wasting.png|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/51/Share_of_children_with_a_weight_too_low_for_their_height_wasting.png/300px-Share_of_children_with_a_weight_too_low_for_their_height_wasting.png|thumb|300x300px| 2.2.2 koʻrsatkich boʻyicha Jahon xaritasi — Ogʻirligi ularning boʻyi uchun juda past boʻlgan bolalar ulushi (ozroq)&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2: Zero Hunger - SDG Tracker|url=https://sdg-tracker.org/zero-hunger|kirish sanasi=2020-08-30|ish=Our World in Data|til=en}}&lt;/ref&gt; ]]
BRM 2.1-maqsadini kuzatish va oziq-ovqat xavfsizligini oʻlchash uchun [[Birlashgan millatlar tashkilotining oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti|FAO]] koʻplab yetakchi mamlakatlardan namuna oldi va ularning tizimlarini global darajaga koʻtardi. Ular qoʻllagan yondashuv oziq-ovqatdan foydalanish cheklovlari bilan bogʻliq muayyan shartlar va xatti-harakatlar haqida hisobot beruvchi soʻrovga asoslangan. &quot;Oziq-ovqat xavfsizligi boʻyicha tajriba shkalasi&quot; (FIES) soʻrov moduli sakkizta savoldan iborat boʻlib, diqqat bilan tanlangan va sinovdan oʻtgan hamda turli madaniy, til va rivojlanish kontekstlarida respondentlarning oziq-ovqat xavfsizligi bilan bogʻliq vaziyatning jiddiyligini oʻlchashda samarali ekanligi isbotlangan&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;FAO, IFAD, UNICEF, WFP and WHO. 2018. The State of Food Security and Nutrition in the World 2018. Building [[climate resilience]] for food security and nutrition. Rome, FAO&lt;/ref&gt;.

Hisob-kitoblarga koʻra, 2020-yilda [[COVID-19 pandemiyasi]] tufayli iqtisodiy zarbalar 83 dan 132 milliongacha odamni oziq-ovqat taʼminotidan mahrum qilgan&lt;ref name=&quot;BMGF20202&quot;&gt;BMGF (2020) [https://www.gatesfoundation.org/goalkeepers/downloads/2020-report/report_a4_en.pdf Covid-19 A Global Perspective — 2020 Goalkeepers Report], Bill &amp; Melinda Gates Foundation, Seattle, USA&lt;/ref&gt;.

=== 2.2-maqsad: Toʻyib ovqatlanmaslikning barcha shakllarini tugatish ===
2.2-maqsadning toʻliq mazmuni: &quot;2030-yilga kelib [[Och qolish|toʻyib ovqatlanmaslikning]] barcha shakllariga barham berish,  jumladan 2025-yilgacha besh yoshgacha boʻlgan bolalarning o'sishi va vaznidagi kechikishga qarshi kurashishga oid xalqaro darajada kelishilgan maqsadli ko'rsatkichlarga erishish hamda o'smir qizlar, homilador va emizuvchi xotin-qizlar, keksa odamlarning ovqatlanishga bo'lgan ehtiyojlarini qondirish.&lt;ref name=&quot;:17&quot;/&gt;&quot;.

U ikkita koʻrsatkichga ega&lt;ref name=&quot;:4&quot;/&gt;:

* 2.2.1-koʻrsatkich: 5 yoshgacha boʻlgan bolalar orasida boʻyining oʻsishi ''([[Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti|Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti (JSST)]] bolalar oʻsishi standartlari medianasidan &lt;-2 standart ogʻish)).''
*  2.2.2-koʻrsatkich: toʻyib ovqatlanmaslikning tarqalishi ''(boʻyi uchun vazn &gt;+2 yoki JSST bolalar oʻsishi standartlari medianasidan &lt;-2 standart ogʻish).''

[[Fayl:Share_of_children_who_are_stunted,_1,_OWID.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/74/Share_of_children_who_are_stunted%2C_1%2C_OWID.svg/300px-Share_of_children_who_are_stunted%2C_1%2C_OWID.svg.png|thumb|300x300px| 2016-yilda 2.2.1koʻrsatkich boʻyicha jahon xaritasi: Boʻyi oʻsmay qolgan bolalar ulushi&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=SDG Tracker|url=https://sdg-tracker.org/zero-hunger|ish=Our World in Data}}&lt;/ref&gt; ]]
Boʻyi oʻsmay qolgan bolalar Jahon sogʻliqni saqlash tashkilotining bolalar oʻsishi standartlari boʻyicha oʻrtacha boʻyidan pastroq boʻlishi aniqlanadi. Agar bolaning boʻyiga nisbatan vazni [[Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti|JSST]] bolalar oʻsishi standartlari medianasidan ikki standart ogʻishdan ortiq boʻlsa, bola &quot;ortiqcha vaznli“ deb taʼriflanadi&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2: Zero Hunger - SDG Tracker|url=https://sdg-tracker.org/zero-hunger|kirish sanasi=2020-08-30|ish=Our World in Data|til=en}}&lt;/ref&gt;.

Boʻyning oʻsmasligi toʻyib ovqatlanmaslikning asosiy koʻrsatkichidir. Bola rivojlanishi sekinlashuvining ta'siri bola hayotining dastlabki 1000 kunidan keyin qaytarilmas deb hisoblanadi.Bo'yning pastligi insonning butun hayoti davomida ham kognitiv, ham jismoniy rivojlanishi uchun jiddiy oqibatlarga olib kelishi mumkin &lt;ref&gt;World Health Organization (2014). WHA Global Nutrition Targets 2025: Stunting Policy Brief.&lt;/ref&gt;.  2017-yilgi ''Barqaror rivojlanish boʻyicha yuqori darajadagi siyosiy forumning'' (HLPF) BRM 2 tematik sharhiga koʻra, agar bu tendentsiya davom etsa, 2025-yilga kelib 130 million bola boʻyi oʻsmay qoladi. 

Bundan tashqari, 30 millionga yaqin odam global maqsadli koʻrsatkichdan oshib ketadi, bu 2012 yildagi 165 million bo'yi o'smay qolgan bolalar sonidan 40 foizga kamayganini anglatadi. Hozirda&lt;nowiki/&gt;[[Afrika|Afrikada]] 59 million, [[Osiyo|Osiyoda]] 87 million, [[Lotin amerikasi|Lotin Amerikasida]] 6 million va qolgan 3 millioni Okeaniya va rivojlangan mamlakatlardagi bolalarning boʻyi past ekanligi aniqlangan&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;.“

Ortiqcha vazn va [[Yogʻ bosish|semirishning]] tarqalishi, ayniqsa, past va oʻrta daromadli mamlakatlarda tez sur’atlar bilan oʻsib bormoqda, aksariyat mamlakatlarda eng boy va eng kambagʻal kvintellari oʻrtasida kichik farq mavjud. Taxminlarga koʻra, 5 yoshgacha boʻlgan ortiqcha vaznli bolalarning aksariyati past va oʻrta daromadli mamlakatlarda yashaydi. Shuningdek, ortiqcha vazn tarqalishining ko'payishi kattalarga ham tegishli bo'lib, ba'zi bir mamlakatlarda ortiqcha vaznli onalarning soni 80 foizdan oshadi&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite journal|title=2017 HLPF Thematic review of SDG2|url=https://sustainabledevelopment.un.org/content/documents/14371SDG2_format.revised_FINAL_28_04.pdf|journal=High-level Political Forum on Sustainable Development}}&lt;/ref&gt;.

[[COVID-19 pandemiyasi]] tufayli 2020-yilda oʻtkir toʻyib ovqatlanmaslikning koʻrinishi boʻlgan kuchli holsizlik ''(boʻyga nisbatan vaznning kamligi)'' koʻpaymoqda&lt;ref name=&quot;BMGF20202&quot;/&gt;.

=== 2.3-maqsad: Kichik oziq-ovqat ishlab chiqaruvchilarining mahsuldorligi va daromadlarini ikki baravar oshirish ===
2.3-maqsadning mazmuni: &quot;2030 yilgacha qishloq ho'jaligi oziq-ovqat mahsulotlari etishtirishning o'rtacha samaradorligini hamda qishloq xo'jaligi oziq-ovqat etishtiruvchilarining daromadini ancha oshirish&quot;&lt;ref name=&quot;:17&quot;/&gt;.“

Maqsad ikkita koʻrsatkichga ega&lt;ref name=&quot;:8&quot;/&gt;:
[[Fayl:Agriculture_value_added_per_worker,_OWID.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Agriculture_value_added_per_worker%2C_OWID.svg/300px-Agriculture_value_added_per_worker%2C_OWID.svg.png|thumb|300x300px| Bir ishchiga toʻgʻri keladigan qishloq xoʻjaligining qoʻshilgan qiymati, 2017-yil&lt;ref name=&quot;:4&quot;/&gt; ]]

* 2.3.1-koʻrsatkich: Dehqonchilik, chorvachilik/oʻrmon xoʻjaligi korxonalari toifalari boʻyicha mehnat birligiga toʻgʻri keladigan mahsulot hajmi.
* 2.3.2-koʻrsatkich: Kichik oziq-ovqat ishlab chiqaruvchilarning jinsi va mahalliy maqomi boʻyicha oʻrtacha daromadi&lt;ref name=&quot;:8&quot;/&gt;.

Kichik ishlab chiqaruvchilar yirik oziq-ovqat ishlab chiqaruvchilarga qaraganda muntazam ravishda kamroq ishlab chiqarish hajmiga ega. Aksariyat mamlakatlarda kichik miqyosdagi oziq-ovqat ishlab chiqaruvchilari yirik oziq-ovqat ishlab chiqaruvchilarning maoshining yarmidan kam miqdorida maosh oladi. Ushbu [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|BRM]] boʻyicha erishilgan yutuqlarni aniqlashga hali erta&lt;ref name=&quot;:9&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=SDG Progress report|url=http://www.fao.org/sdg-progress-report/en/|kirish sanasi=2020-08-30|ish=www.fao.org|til=en}}&lt;/ref&gt;. Birlashgan Millatlar Tashkilotining Iqtisodiy va ijtimoiy masalalar departamentining statistik boʻlimi maʼlumotlariga koʻra, [[Afrika]], [[Osiyo]] va [[Lotin amerikasi|Lotin Amerikasidagi]] barcha oziq-ovqat ishlab chiqaruvchilari orasida kichik ishlab chiqaruvchilarning ulushi 40 % dan 85 % gacha&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;.

Tovarlarning narxi [[Qishloq xoʻjaligi|qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishi]] va bozor talabi oʻrtasidagi muvozanatning muhim koʻrsatkichidir. Bu oziq-ovqatning arzonligi va daromadiga kuchli taʼsir qiladi. Oziq-ovqat narxlari isteʼmolchilarning arzonligi va fermerlar hamda ishlab chiqaruvchilarning daromadlariga taʼsir qiladi. Ayniqsa, daromadi past va o‘rta bo‘lgan mamlakatlarda aholining katta qismi qishloq xo‘jaligida band&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Roser|first1=Max|last2=Ritchie|first2=Hannah|date=2013-10-08|title=Food Prices|url=https://ourworldindata.org/food-prices|journal=Our World in Data}}&lt;/ref&gt;.

Ushbu maqsad Barqaror rivojlanishning 5-maqsadi ([[Gender tengligi]]) bilan bogʻliqdir. ''National Geographic'' maʼlumotlariga koʻra, qishloq xoʻjaligi sohasida erkaklar va ayollar oʻrtasidagi ish haqi farqi oʻrtacha 20-30 % ni tashkil qiladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=2014-03-07|sarlavha=Revealing the Gap Between Men and Women Farmers - National Geographic {{!}} Nat Geo Food|url=https://www.nationalgeographic.com/history/article/140308-international-female-farmers|kirish sanasi=2021-09-11|ish=History|til=en|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210410224310/https://www.nationalgeographic.com/history/article/140308-international-female-farmers|arxivsana=2021-04-10|qaralgan sana=2022-09-29}}&lt;/ref&gt;. Kichik oziq-ovqat ishlab chiqaruvchilarning daromadlari fermerning ayol yoki qayerdan ekanligi taʼsir qilmasa, fermerlar moliyaviy barqarorligini oshirishlari mumkin boʻladi. Moliyaviy jihatdan barqarorroq boʻlish oziq-ovqat unumdorligini ikki baravar oshirishni anglatadi. Gender tafovutini tugatish dunyodagi 870 million [[Och qolish|toʻyib ovqatlanmaydigan]] odamlarning 130 millionini oziqlantirishi mumkin. Qishloq xoʻjaligida gender tengligi nol ochlikka erishishda muhim ahamiyatga ega.

=== 2.4-maqsad: Barqaror oziq-ovqat ishlab chiqarish va barqaror qishloq xoʻjaligi amaliyoti ===
[[Fayl:Mt_Uluguru_and_Sisal_plantations.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2b/Mt_Uluguru_and_Sisal_plantations.jpg/300px-Mt_Uluguru_and_Sisal_plantations.jpg|thumb|300x300px| Tanzaniyaning Morogoro chekkasidagi sisal plantatsiyalari]]
2.4-maqsadning tmazmuni: &quot;2030-yilga kelib barqaror oziq-ovqat ishlab chiqarish tizimlarini taʼminlash hamda hosildorlik va ishlab chiqarishni oshiradigan, ekotizimlarni saqlashga yordam beradigan, iqlim oʻzgarishi, ekstremal ob-havo, [[qurgʻoqchilik]], [[Toshqin|suv toshqini]] va boshqa ofatlarga moslashish salohiyatini kuchaytiruvchi barqaror qishloq xoʻjaligi amaliyotlarini joriy etish, yer va tuproq sifatini bosqichma-bosqich yaxshilash&lt;ref name=&quot;:17&quot;&gt;United Nations (2017) Resolution adopted by the General Assembly on 6 July 2017, [[:File:A RES 71 313 E.pdf|Work of the Statistical Commission pertaining to the 2030 Agenda for Sustainable Development]] ([https://undocs.org/A/RES/71/313 A/RES/71/313])&lt;/ref&gt;.

Ushbu maqsad bitta koʻrsatkichga ega:

* 2.4.1-koʻrsatkich: [[Qishloq xoʻjaligi|Qishloq xoʻjaligining samarali va barqaror qishloq xoʻjaligidagi]] ulushi&lt;ref name=&quot;:8&quot;/&gt;.“

Barqaror qishloq xoʻjaligi 2030-yil kun tartibining markazida. Ushbu koʻrsatkich faqat qishloq xoʻjaligi bilan bogʻliq muammolarni hal qilishga bagʻishlangan.

Agar tuproq yomon va suv yaxshi boshqarilmasa, fermer xoʻjaligi barqaror emas deb hisoblanadi. Biroq, soʻnggi yillarda barqarorlik bundan ancha yuqori ekanligini anglash kuzatildi. Bu iqtisodiy va ijtimoiy jihatlarni, shuningdek, fermerni markazga qoʻyishni oʻz ichiga oladi. Fermer xo‘jaligi iqtisodiy jihatdan yaxshi va tashqi omillarga chidamli bo‘lmasa yoki fermerlar va fermer xo‘jaligida mehnat qilayotgan har bir kishining farovonligi xavf ostida qolsa, uni barqaror deb atash mumkin emas&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=2.4.1 Agricultural sustainability - Sustainable Development Goals - Food and Agriculture Organization of the United Nations|url=http://www.fao.org/sustainable-development-goals/indicators/241/en/|kirish sanasi=2020-08-30|ish=www.fao.org}}&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:Number_of_accessions_of_plant_genetic_resources_secured_in_conservation_facilities.png|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5b/Number_of_accessions_of_plant_genetic_resources_secured_in_conservation_facilities.png/300px-Number_of_accessions_of_plant_genetic_resources_secured_in_conservation_facilities.png|thumb|300x300px| Jahon xaritasi koʻrsatkichi 2.5.1 — Tabiatni muhofaza qilish ob’ektlarida taʼminlangan oʻsimlik genetik resurslariga qoʻshilish soni&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2: Zero Hunger - SDG Tracker|url=https://sdg-tracker.org/zero-hunger|kirish sanasi=2020-08-30|ish=Our World in Data|til=en}}&lt;/ref&gt; ]]

=== 2.5-maqsad: Oziq-ovqat ishlab chiqarishda genetik xilma-xillikni saqlash ===
2.5-maqsadning mazmuni: &quot;2020-yilga kelib urugʻlar, madaniy oʻsimliklar, qishloq xoʻjaligi va xonakilashtirilgan hayvonlar va ular bilan bogʻliq yovvoyi turlarning genetik xilma-xilligini saqlab qolish, shu jumladan milliy, mintaqaviy va xalqaro miqyosda toʻgʻri boshqariladigan va diversifikatsiyalangan urugʻlik va oʻsimliklar banklari orqali hamda ulardan foydalanish imkoniyatini taʼminlash. xalqaro miqyosda kelishilgan holda, genetik resurslardan va ular bilan bogʻliq anʼanaviy bilimlardan foydalanishdan kelib chiqadigan foydalarni adolatli va teng taqsimlash&lt;ref name=&quot;:17&quot;/&gt;.“

U ikkita koʻrsatkichga ega&lt;ref name=&quot;:8&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2 {{!}} Department of Economic and Social Affairs|url=https://sdgs.un.org/goals/goal2|kirish sanasi=2020-08-30|ish=sdgs.un.org}}&lt;/ref&gt;:

* 2.5.1-koʻrsatkich: Oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi uchun oʻrta yoki uzoq muddatli saqlash ob’ektlarida taʼminlangan oʻsimlik va hayvon genetik resurslari soni.
* 2.5.2-koʻrsatkich: Xavf ostida, xavf ostida boʻlmagan yoki yoʻqolib ketish xavfi nomaʼlum darajada boʻlgan mahalliy zotlarning nisbati.

FAOning o‘simliklar genetik resurslari uchun gen banki standartlari ilg‘or ilmiy va texnik tajribalar uchun mezonni belgilovchi tashkilotdir&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Indicator 2.5.1 - E-Handbook on SDG Indicators - UN Statistics Wiki|url=https://unstats.un.org/wiki/display/SDGeHandbook/Indicator+2.5.1|kirish sanasi=2020-08-30|ish=unstats.un.org}}&lt;/ref&gt;.

Biologik xilma-xillik oziq-ovqat xavfsizligi va [[Ovqatlanish nutrisiologiyasi|oziqlanish]] hamda qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishining barqaror oʻsishini taʼminlashning kalitidir.

Yoʻqolib ketgan taqdirda, butun dunyo boʻylab mahalliy zotlarning atigi 1 % dan kamrogʻi zotni qayta tiklashga imkon beradigan yetarli genetik materialga ega. Hayvonlarning genetik resurslarini saqlab qolish borasida hech qanday taraqqiyot yoʻq, hattoki bu resurslarni saqlab qolish boʻyicha harakatlar ham kuzatilmadi. Atrof-muhit va ijtimoiy oʻzgarishlarning tobora tezlashib borishi oʻsimlik va hayvonlarning genetik resurslari xilma-xilligiga tahdid solmoqda&lt;ref name=&quot;:9&quot;/&gt;.

Ushbu maqsad 2030-yilga moʻljallangan koʻplab [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|SDGlardan]] farqli oʻlaroq, 2020-yil uchun belgilangan.
[[Fayl:Proportion_of_local_livestock_breeds_classified_as_being_at_risk_of_extinction,_OWID.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b1/Proportion_of_local_livestock_breeds_classified_as_being_at_risk_of_extinction%2C_OWID.svg/300px-Proportion_of_local_livestock_breeds_classified_as_being_at_risk_of_extinction%2C_OWID.svg.png|thumb|300x300px| 2019-yilda 2.5.2 koʻrsatkich boʻyicha jahon xaritasi — 2019-yilda xavf ostida, xavf ostida boʻlmagan yoki nomaʼlum darajada yoʻqolib ketish xavfi ostida deb tasniflangan mahalliy zotlarning nisbati&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2: Zero Hunger - SDG Tracker|url=https://sdg-tracker.org/zero-hunger|kirish sanasi=2020-08-30|ish=Our World in Data|til=en}}&lt;/ref&gt; ]]
FAO 5.1-maqsad boʻyicha har bir koʻrsatkich boʻyicha erishilgan yutuqlar belgilangan amalga oshirish yilida bajarilishiga ishonch hosil qiladi&lt;ref name=&quot;:02&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=&quot;United Nations (2018) Economic and Social Council, Conference of European Statisticians, Geneva,&quot; (PDF). United Nations, Geneva|url=https://www.unece.org/fileadmin/DAM/stats/documents/ece/ces/2018/CES_39.pdf|kirish sanasi=September 23, 2020|ish=United Nations Economic Commission for Europe}}&lt;/ref&gt;.

=== 2.a-maqsad: Qishloq infratuzilmasi, qishloq xoʻjaligi tadqiqotlari, texnologiya va genbanklarga sarmoya kiritish ===
2.a-maqsad uchun toʻliq sarlavha: „Rivojlanayotgan mamlakatlarda qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarish salohiyatini oshirish uchun qishloq infratuzilmasi, qishloq xoʻjaligi tadqiqotlari va ekspluatatsiyasi xizmatlari, texnologiyalarni rivojlantirish, oʻsimliklar va chorvachilik genbanklari sohasida xalqaro hamkorlikni kengaytirish orqali investitsiyalarni koʻpaytirish, xususan kam rivojlangan mamlakatlar&lt;ref name=&quot;:17&quot;/&gt;.“
[[Fayl:Agriculture_orientation_index_for_government_expenditures,_OWID.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1d/Agriculture_orientation_index_for_government_expenditures%2C_OWID.svg/300px-Agriculture_orientation_index_for_government_expenditures%2C_OWID.svg.png|thumb|300x300px| Davlat xarajatlari uchun qishloq xoʻjaligiga yoʻnaltirilganlik indeksi, 2015-yil&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2: Zero Hunger - SDG Tracker|url=https://sdg-tracker.org/zero-hunger|kirish sanasi=2020-08-30|ish=Our World in Data|til=en}}&lt;/ref&gt; ]]
U ikkita koʻrsatkichga ega&lt;ref name=&quot;:8&quot;/&gt;:

* 2.a.1-koʻrsatkich: Davlat xarajatlarining qishloq xoʻjaligiga yoʻnaltirilganlik indeksi.
* 2.a.2-koʻrsatkich: Qishloq xoʻjaligi sektoriga jami rasmiy oqimlar (rivojlanish boʻyicha rasmiy yordam va boshqa rasmiy oqimlar).

Qishloq xoʻjaligi barqaror rivojlanish uchun vosita boʻlishi mumkin, natijada SGDga erishiladi&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;. Davlat xarajatlari uchun „Qishloq xoʻjaligiga yoʻnaltirilganlik indeksi“ (AOI) qishloq xoʻjaligiga markaziy hukumat hissasi bilan sektorning [[Yalpi ichki mahsulot deflyatori|YaIMga qoʻshgan hissasini taqqoslaydi.]] AOI 1 dan katta boʻlsa, qishloq xoʻjaligi boʻlimi iqtisodiy qiymatiga nisbatan davlat xarajatlarining yuqori ulushini oladi degan maʼnoni anglatadi. 1 dan kichik AOI qishloq xoʻjaligiga nisbatan pastroq yoʻnalishni aks ettiradi&lt;ref name=&quot;:4&quot;/&gt;.

Qishloq xoʻjaligi ishlab chiqaruvchilari duch keladigan yuqori xavf koʻpincha qishloq xoʻjaligi ekinlari yetishmasligi va zararkunandalar, qurgʻoqchilik, suv toshqinlari, infratuzilma buzilishi yoki narxlarning keskin oʻzgarishi natijasida nobud boʻlgan kichik xoʻjaliklarni qoʻllab-quvvatlash uchun qayta taqsimlashda hukumatning aralashuvini talab qiladi.

Oʻta qashshoqlik, toʻyib ovqatlanmaslik va toʻyib ovqatlanmaslik kabi ayanchli siklni buzish uchun qishloq xoʻjaligi iqtisodiyotida oʻsishni tezlashtirish zarur. Iqtisodiy rivojlanish va qishloq xoʻjaligiga davlat investitsiyalari oʻzaro bogʻliqdir. 2017-yildagi ''Barqaror rivojlanish boʻyicha yuqori darajali siyosiy forumda'' SDG 2 ning tematik sharhida taʼkidlanganidek, dunyoning oʻta qashshoqlik va ocharchilikka uchragan qismlarida har bir ishchiga toʻgʻri keladigan qishloq xoʻjaligi kapitali va qishloq xoʻjaligiga yoʻnaltirilgan davlat investitsiyalarining turgʻunligi kuzatilmoqda&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;.

Rivojlanishni moliyalashtirish boʻyicha Addis-Abeba Harakat dasturida ODA (Rivojlanishga rasmiy yordam) va OOFs (Boshqa rasmiy oqimlar) „barqaror rivojlanish dasturlarini moliyalashtirishning tegishli elementi“ sifatida aniq belgilangan. Bu yerda, „Boshqa rasmiy oqimlar (OOF) rasmiy sektor tomonidan ODA sifatida qabul qilish shartlariga javob bermaydigan mamlakatlar va hududlar bilan bitimlar, chunki ular asosan rivojlanishga qaratilgan emas yoki ular minimal grant elementi talabiga javob bermaydi&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=DAC Glossary of Key Terms and Concepts - OECD|url=http://www.oecd.org/dac/dac-glossary.htm|kirish sanasi=2020-08-30|ish=www.oecd.org}}&lt;/ref&gt;.“
[[Fayl:Total_financial_assistance_and_flows_for_agriculture_by_recipient.png|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/da/Total_financial_assistance_and_flows_for_agriculture_by_recipient.png/300px-Total_financial_assistance_and_flows_for_agriculture_by_recipient.png|thumb|300x300px| Jahon xaritasi 2.a.2-koʻrsatkichini oluvchi tomonidan qishloq xoʻjaligi uchun jami moliyaviy yordam va oqimlar&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2: Zero Hunger - SDG Tracker|url=https://sdg-tracker.org/zero-hunger|kirish sanasi=2020-08-30|ish=Our World in Data|til=en}}&lt;/ref&gt;]]
[[Iqtisodiyotning birlamchi sektori|Qishloq xoʻjaligi sektori]] bir qator ekologik muammolarga duch kelmoqda, jumladan iqlimning oʻzgarishi, suv tanqisligi, davolashga chidamli vabolar va tabiiy ofatlar sonining ortishi. Aholining oʻsishi va isteʼmolchilarning xohish-istaklarining oʻzgarishi natijasida oziq-ovqatga boʻlgan talab ortib bormoqda. Qiyinchiliklar va talablar dunyoning koʻplab qismlarida oziq-ovqat xavfsizligi uchun muhim tahdid va xavflarga aylanishi mumkin. [[COVID-19 pandemiyasi]] odamlar va mahsulotlarning harakatchanligini cheklash, savdo va global qiymat zanjirlarini buzish orqali ushbu xavflarni yomonlashtirishi mumkin. Qulflash paytida odamlar, mahsulotlar va global qiymat zanjirlari cheklangan harakatga ega edi. Bu muayyan oziq-ovqat mahsulotlarining tanqisligiga va oziq-ovqat narxining oshishiga olib kelishi mumkin&lt;ref&gt;FAO. 2017. The future of food and agriculture — trends and challenges. Rome.&lt;/ref&gt;.

=== 2.b-maqsad: Qishloq xoʻjaligi savdosi cheklovlari, bozor buzilishi va eksport subsidiyalarining oldini olish ===
2.b-maqsad uchun toʻliq sarlavha: „Jahon qishloq xoʻjaligi bozorlaridagi savdo cheklovlari va buzilishlarni tuzatish va oldini olish, shu jumladan qishloq xoʻjaligi eksportini subsidiyalashning barcha shakllarini parallel ravishda yoʻq qilish va Dohani rivojlantirish vakolatiga muvofiq barcha ekvivalent taʼsirga ega eksport choralari&lt;ref name=&quot;:17&quot;/&gt;.“

2.b-maqsad. ikkita koʻrsatkichga ega:

* 2.b.1-ko‘rsatkich: Ishlab chiqaruvchini qo‘llab-quvvatlash smetasi&lt;ref name=&quot;:8&quot;/&gt;.&quot; Ishlab chiqaruvchilarni qo‘llab-quvvatlash smetasi (PSE) — „ishlab chiqaruvchilar va soliq to‘lovchilar tomonidan qishloq xo‘jaligi ishlab chiqaruvchilarini qo‘llab-quvvatlash uchun yalpi o‘tkazmalarning yillik pul qiymatining ko‘rsatkichi bo‘lib, ularning tabiati, maqsadlari yoki fermer xo‘jaligiga taʼsiridan qatʼi nazar, fermer xo‘jaligi darajasida o‘lchanadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=OECD Glossary of Statistical Terms - Producer Support Estimate (PSE) Definition|url=https://stats.oecd.org/glossary/detail.asp?ID=2150|kirish sanasi=2020-08-30|ish=stats.oecd.org|qaralgan sana=2022-09-29|arxivsana=2020-09-22|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200922114517/https://stats.oecd.org/glossary/detail.asp?ID=2150}}&lt;/ref&gt;.“
* 2.b.2-ko‘rsatkich: Qishloq xo‘jaligi eksportini subsidiyalash&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;.&quot; Eksport subsidiyalari „eksport qiluvchining jahon bozoridagi ulushini boshqalar hisobiga oshiradi, jahon bozoridagi narxlarni pasaytirishga moyil bo‘ladi va ularni yanada beqaror holga keltirishi mumkin, chunki eksport subsidiyalari darajasi bo‘yicha qarorlar oldindan aytib bo‘lmaydigan darajada o‘zgarishi mumkin&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Multilateral Trade Negotiations on Agriculture: A Resource Manual - Agreement on Agriculture - Export Subsidies|url=http://www.fao.org/3/x7353e/X7353e03.htm|kirish sanasi=2020-08-30|ish=www.fao.org}}&lt;/ref&gt;.“

2015-yil dekabr oyida Nayrobida boʻlib oʻtgan 10-Vazirlar konferentsiyasida [[Jahon savdo tashkiloti]] qishloq xoʻjaligi tovarlari uchun eksport subsidiyalarini, jumladan, eksport kreditlari, eksport kreditlari kafolatlari yoki qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini sugʻurtalash dasturlarini bekor qilishga qaror qildi&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;. Doha raundi JSTga aʼzo davlatlar oʻrtasidagi savdo muzokaralarining soʻnggi bosqichidir. U xalqaro savdo tizimining asosiy islohotlariga erishish va savdo toʻsiqlarini kamaytirish va qayta koʻrib chiqilgan savdo qoidalarini joriy etishga qaratilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=WTO {{!}} The Doha Round|url=https://www.wto.org/english/tratop_e/dda_e/dda_e.htm|kirish sanasi=2020-08-30|ish=www.wto.org}}&lt;/ref&gt;.

=== 2.c-maqsad: Barqaror oziq-ovqat tovar bozorlarini va axborotdan oʻz vaqtida foydalanishni taʼminlash ===
2.c-maqsad ning toʻliq sarlavhasi: „oziq-ovqat tovarlari bozorlari va ularning hosilalari toʻgʻri ishlashini taʼminlash boʻyicha chora-tadbirlarni qabul qilish hamda oziq-ovqat narxlarining keskin oʻzgaruvchanligini cheklashga yordam berish maqsadida bozor maʼlumotlariga, jumladan, oziq-ovqat zaxiralari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarga oʻz vaqtida kirishni osonlashtirish&lt;ref name=&quot;:17&quot;/&gt;.“

Ushbu maqsad bitta koʻrsatkichga ega: 2.c.1 koʻrsatkichi oziq-ovqat narxlari anomaliyalari koʻrsatkichidir&lt;ref name=&quot;:8&quot;/&gt;.

Oziq-ovqat narxlari anomaliyalari mahalliy oziq-ovqat narxlari oʻzgaruvchanlik indeksi yordamida oʻlchanadi. Mahalliy oziq-ovqat narxlarining oʻzgaruvchanlik indeksi vaqt oʻtishi bilan ichki oziq-ovqat narxlarining oʻzgarishini oʻlchaydi, bu isteʼmol yoki bozor narxlariga asoslangan tovarlar savatining oʻrtacha vazni sifatida oʻlchanadi. Yuqori qiymatlar oziq-ovqat narxlarining yuqori oʻzgaruvchanligini koʻrsatadi&lt;ref name=&quot;:4&quot;/&gt;. Oziq-ovqat narxlarining keskin oʻzgarishi qishloq xoʻjaligi bozorlariga, oziq-ovqat xavfsizligi va turmush tarziga, ayniqsa, eng zaif odamlarning hayotiga tahdid soladi&lt;ref name=&quot;:9&quot;/&gt;.

G20 Qishloq xoʻjaligi bozori axborot tizimi (AMIS) bozor narxlari boʻyicha muntazam yangilanishlarni taklif qiladi.

=== Kastodiya agentliklari ===
Kastodian agentliklari koʻrsatkichlarning borishini monitoring qilish uchun javobgardir&lt;ref name=&quot;:12&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=&quot;United Nations (2018) Economic and Social Council, Conference of European Statisticians, Geneva,&quot; (PDF). United Nations, Geneva|url=https://www.unece.org/fileadmin/DAM/stats/documents/ece/ces/2018/CES_39.pdf|kirish sanasi=September 23, 2020|ish=United Nations Economic Commission for Europe}}&lt;/ref&gt;:

* 2.1, 2.3 va 2.5-maqsadlar ostidagi barcha koʻrsatkichlar va 2.a.1 va 2.c.1 koʻrsatkichlari uchun: [[Birlashgan millatlar tashkilotining oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti|Birlashgan Millatlar Tashkilotining Oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti]] (FAO)
* 2.2.1- va 2.2.2-koʻrsatkichlari: [[Birlashgan millatlar tashkilotining bolalar jamgʻarmasi|Birlashgan Millatlar Tashkilotining Bolalar jamgʻarmasi]] (UNICEF), [[Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti|Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti]] (VOZ)
* 2.2.3-koʻrsatkich: [[Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti|Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti]] (VOZ)
* 2.3- va 2.5-maqsadlar ostidagi barcha koʻrsatkichlar va 2.a.1- va 2.c.1-koʻrsatkichlari boʻyicha: [[Birlashgan millatlar tashkilotining oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti|Oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti]] (FAO)
* 2.4.1-koʻrsatkich: Birlashgan Millatlar Tashkilotining Atrof-muhit boʻyicha dasturi (UNEP) va [[Birlashgan millatlar tashkilotining oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti|Oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti]] (FAO)
* 2.a.2-koʻrsatkich: [[Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti]] (OECD)
* 2.b.1-koʻrsatkich: Birlashgan Millatlar Tashkilotining Jahon sayyohlik tashkiloti (UNWTO)

== Indekslar ==

=== Global ochlik indeksi (GHI) ===
[[Fayl:Comparing_GHI_Scores_by_Region_1990_-_2011.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/61/Comparing_GHI_Scores_by_Region_1990_-_2011.jpg/220px-Comparing_GHI_Scores_by_Region_1990_-_2011.jpg|right|thumb| 1990 — 2011 yillardagi mintaqalar boʻyicha GHI ballarini solishtirish]]
Global ochlik indeksi (GHI) global, [[Mintaqa|mintaqaviy]] va milliy darajada ochlikni oʻlchash va kuzatish uchun moʻljallangan vositadir.

Har yili GHI ballari ochlikka qarshi kurashda muvaffaqiyat va muvaffaqiyatsizliklarni kuzatish uchun hisoblab chiqiladi. GHI ochlikka qarshi kurash haqida xabardorlik va tushunchani oshirish uchun moʻljallangan. Bu mamlakatlar va mintaqalar oʻrtasidagi ochlik darajasini solishtirish imkonini beradi. U dunyoning ochlik darajasi eng yuqori boʻlgan va ochlikni bartaraf etish uchun qoʻshimcha harakatlar zarur boʻlgan hududlariga eʼtibor qaratadi.

=== FAO oziq-ovqat narxlari indeksi (FFPI) ===
FAO oziq-ovqat narxlari indeksi (FFPI) oziq-ovqat tovarlari savatchasi xalqaro narxlarining oylik oʻzgarishini koʻrsatadigan koʻrsatkichdir&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=FAO Food Price Index - World Food Situation - Food and Agriculture Organization of the United Nations|url=http://www.fao.org/worldfoodsituation/foodpricesindex/en/#:~:text=The%20FAO%20Food%20Price%20Index,the%20groups%20over%202014-2016.|kirish sanasi=2020-08-30|ish=www.fao.org}}&lt;/ref&gt;. Oziq-ovqat mahsulotlari narxlarining monitoringi ommaviy axborot vositalari, jumladan, oziq-ovqat narxlari indeksi (FAO-FPI) tomonidan amalga oshiriladi: har oy narxlarni monitoring qilish, tendensiyalarni Food Outlook nashri tomonidan yiliga ikki marta tahlil qilish; oziq-ovqat importi toʻgʻrisidagi hisobotlar har chorakda „Crop Prospects and Food Situation“ nashri va har chorakda WFP Global Market Monitor: 70 ga yaqin mamlakatlarda asosiy tovar narxlari tendensiyalari toʻgʻrisidagi hisobot va har oy mamlakatga oid bozor byulletenlari tomonidan taqdim etiladi.

GIEWS Oziq-ovqat narxlari monitoringi va tahlili (FPMA) global darajada asosiy oziq-ovqat mahsulotlarining ichki narxlari tendensiyalarini tahlil qiladi va oziq-ovqat bozoridagi soʻnggi siyosat oʻzgarishlarini, shuningdek, oziq-ovqat xavfsizligiga salbiy taʼsir koʻrsatishi mumkin boʻlgan mamlakat darajasida oziq-ovqat narxlarining juda yuqori boʻlishi haqida erta ogohlantirishlarni taqdim etadi&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;.

== Umumiy taraqqiyot va qiyinchiliklar ==
[[Fayl:Kolkata_Police_North_traffic_guard_distributing_food_among_poor_08.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e3/Kolkata_Police_North_traffic_guard_distributing_food_among_poor_08.jpg/300px-Kolkata_Police_North_traffic_guard_distributing_food_among_poor_08.jpg|thumb|300x300px| Kolkata politsiyasining shimoliy yoʻl qoʻriqchisi Hindistonning Kolkata shahrida Korona inqirozi paytida kambagʻallarga oziq-ovqat tarqatmoqda]]

Taraqqiyotga qaramay, tadqiqotlar shuni koʻrsatadiki, dunyo boʻylab 790 milliondan ortiq odam hali ham ochlikdan aziyat chekmoqda. Oxirgi 15 yil ichida ochlikka qarshi kurashda katta yutuqlarga erishildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Goal 2: End hunger, achieve food security and improved nutrition and promote sustainable agriculture — SDG Indicators|url=https://unstats.un.org/sdgs/report/2016/goal-02/|kirish sanasi=2020-08-30|ish=unstats.un.org}}&lt;/ref&gt;. 2017''-yilda Oliy darajadagi siyosiy forumda'' „ SDG 2ga erishish yo‘lidagi taraqqiyotni tezlashtirish: Milliy amalga oshirishdan saboqlar“ mavzusidagi yordamchi tadbir davomida bir qator tavsiyalar va chora-tadbirlar muhokama qilindi. Fransiyaning BMT missiyasi, Ochlikka qarshi harakat, Bolalarni asrang va Global fuqaro kabi manfaatdor tomonlar suhbatni boshqaradi. 2030-yilga kelib Afrika qitʼasida [[Och qolish|to‘yib ovqatlanmaslikning]] barham topishi dargumon&lt;ref name=&quot;:10&quot;/&gt;.

[[Barqaror rivojlanish maqsadlari|SDG 2]] sari olgʻa siljish uchun dunyo siyosiy iroda va davlat egaligini shakllantirishi kerak. Shuningdek, u siyosiy rahbarlar tomonidan yaxshi tushunilishiga ishonch hosil qilish va [[gender tengsizligi]], geografik tengsizlik va mutlaq qashshoqlikni hal qilish uchun ovqatlanish haqidagi fikrni yaxshilashi kerak. Shuningdek, u sub-milliy darajada ishlash, oziqlanishni moliyalashtirishni koʻpaytirish va hayotning dastlabki 1000 kuniga moʻljallanganligini taʼminlash va toʻyib ovqatlanmaslikning bevosita sabablarini hal qiladigan harakatlardan tashqariga chiqish va kam ovqatlanish sabablarini koʻrib chiqish kabi aniq harakatlarni talab qiladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=2018 Global Nutrition Report by UNICEF|url=https://www.unicef.org/press-releases/2018-global-nutrition-report-reveals-malnutrition-unacceptably-high-and-affects|kirish sanasi=September 23, 2020|ish=United Nations International Children's Emergency Fund}}&lt;/ref&gt;.

2019-yilgi dunyo ochligi haqidagi maʼlumotlar WFP ochlik xaritasida koʻrsatilgan&lt;ref&gt;WFP (2019) [https://docs.wfp.org/api/documents/WFP-0000108355/download/?_ga=2.32448574.1022424297.1600957894-1109941975.1600957894 Hunger map 2019] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220416082748/https://docs.wfp.org/api/documents/WFP-0000108355/download/?_ga=2.32448574.1022424297.1600957894-1109941975.1600957894 |date=2022-04-16 }}, World Food Program.&lt;/ref&gt;.

SDG 2 maqsadlari qiymat zanjirlari va oziq-ovqat tizimlarining ahamiyatini eʼtiborsiz qoldiradi. SDG 2 maqsadlari orasida mikroelementlar va makroelementlarning yetishmasligi bor, lekin ortiqcha isteʼmol qilish yoki tuz, yogʻ va shakarga boy oziq-ovqatlarni isteʼmol qilish, bunday parhezlar bilan bogʻliq sogʻliq muammolarini eʼtiborsiz qoldirmaslik; SDG 2 maqsadlari kichik fermerlar uchun qishloq xoʻjaligi mahsuldorligi va daromadlarini ikki baravar oshirishni taklif qiladi, lekin bundan tashqari, yirik fermerlar dehqonchilikdan nisbatan past daromad olishlari mumkinligiga eʼtibor bermaslik; U barqaror qishloq xoʻjaligini aniq nimadan iboratligini aniqlamasdan barqaror qishloq xoʻjaligini chaqiradi. Hozirda SDG monitoringi uchun foydalaniladigan koʻpgina koʻrsatkichlar SDGlar uchun maxsus ishlab chiqilmagan, shuning uchun SDG monitoringi uchun zarur boʻlgan maʼlumotlar har doim ham mavjud emas va SDGning oʻzaro bogʻliqligini aks ettirish uchun mos kelmaydi. Oziq-ovqat ishlab chiqarishdan tortib barcha darajalarda isteʼmol qilishgacha boʻlgan bogʻliq yoki muvofiqlashtirilgan harakatlarning yoʻqligi SDG 2 boʻyicha taraqqiyotga toʻsqinlik qilmoqda&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Veldhuizena|first1=Linda JL|last2=Gillera|first2=Ken E.|last3=Oosterveerb|first3=Peter|last4=Brouwerc|first4=Inge D.|last5=Janssend|first5=Sander|last6=van Zantene|first6=Hannah HE.|last7=Slingerlanda|first7=M.A.|title=The Missing Middle: Connected action on agriculture and nutrition across global, national and local levels to achieve Sustainable Development Goal 2|journal=Global Food Security|date=2020|volume=24|page=100336|doi=10.1016/j.gfs.2019.100336|url=https://resolver-scholarsportal-info.myaccess.library.utoronto.ca/resolve/22119124/v24icomplete/nfp_tmmcaotasdg2.xml}}&lt;/ref&gt;.

2021-yilda SDG 2 ning oziq-ovqat xavfsizligi aspektlarini birinchi koʻrib chiqish Melaneziyada oʻtkazildi. Koʻrib chiqish va tadqiqot natijalari shuni koʻrsatadiki, Tinch okeanining rivojlanayotgan kichik orol davlatlari (PSIDS) [[Yogʻ bosish|semirish]], [[Och qolish|toʻyib ovqatlanmaslik]] va iqlim oʻzgarishi uchligining „global sindromi“ bilan duch kelmoqda. SDG 2 boʻyning oʻsishi va isrofgarligini kamaytirishda muvaffaqiyatga erishgan boʻlsa-da, yuqumli boʻlmagan kasalliklarning koʻpayishini bartaraf etish va PSIDSda oziq-ovqat xavfsizligiga erishish uchun hali ham katta saʼy-harakatlar talab etiladi. Melaneziyaliklar misolida, anʼanaviy ovqatlanishdan ovqatlanishga oʻtish global toʻyib ovqatlanmaslikni tezlashtirmoqda, haddan tashqari tez [[urbanizatsiya]], turmush tarzi oʻzgarishi, import qilinadigan oziq-ovqat va oʻrmonlarning kesilishi anʼanaviy qishloq xoʻjaligi biologik xilma-xilligini va oziq-ovqat tizimlari haqidagi bilimlarni yoʻq qilmoqda. Sharh shuni koʻrsatadiki, SDG 2 ning kelajakdagi strategiyalari qishloq xoʻjaligi, ovqatlanish va sogʻliqni saqlash oʻrtasidagi bogʻliqlikni rivojlantirishga qaratilgan boʻlishi kerak&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Vogliano|first1=Chiris|last2=Murray|first2=Linda|last3=Coad|first3=Jane|last4=Wham|first4=Caril|last5=Maelaua|first5=Josephine|last6=Kafa|first6=Rosemary|last7=Burlingame|first7=Barbara|date=2021|title=Progress towards SDG 2: Zero hunger in melanesia – A state of data scoping review|journal=Global Food Security|volume=29|page=100519|url=https://resolver-scholarsportal-info.myaccess.library.utoronto.ca/resolve/22119124/v29icomplete/nfp_pts2zhasodsr.xml|language=en|doi=10.1016/j.gfs.2021.100519}}&lt;/ref&gt;.

=== COVID-19 pandemiyasining taʼsiri ===
SDG 2 ga erishish bir qator omillar bilan xavf ostida qoldi, ularning eng jiddiylari 2019, 2020 va 2021-yillarda sodir boʻlgan; [[Sharqiy Afrika|Sharqiy Afrikada]] misli koʻrilmagan 2019-2021 chigirtkalar va 2020 global [[COVID-19 pandemiyasi]] bilan. [[Birlashgan millatlar tashkilotining oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti|Oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti (FAO)]] oziq-ovqat xavfsizligi, oziq-ovqat taʼminotidagi uzilishlar va daromadlar tendensiyalari „bolalar toʻyib ovqatlanmaslik xavfini oshirishga yordam beradi, chunki oziq-ovqat xavfsizligi dietaning sifatiga, jumladan, bolalar va ayollarning ovqatlanish sifatiga taʼsir qiladi&lt;ref name=&quot;:11&quot;/&gt;.“

COVID-19 pandemiyasi va blokirovkasi qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishiga katta bosim oʻtkazdi, global qiymat va taʼminot zanjirini buzdi. Keyinchalik, bu toʻyib ovqatlanmaslik va uy xoʻjaliklarining yetarli darajada oziq-ovqat bilan taʼminlanmasligi muammolarini keltirib chiqaradi, ularning eng kambagʻallari jiddiy zarar koʻradi&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Gulseven|first1=Osman|last2=Al Harmoodi|first2=Fatima|last3=Al Falasi|first3=Majid|last4=ALshomali|first4=Ibrahim|date=2020|title=How the COVID-19 Pandemic Will Affect the UN Sustainable Development Goals?|url=https://www.ssrn.com/abstract=3592933|journal=SSRN Electronic Journal|language=en|doi=10.2139/ssrn.3592933|issn=1556-5068}}&lt;/ref&gt;. Bu 2020-yilda 132 milliondan ortiq odamning toʻyib ovqatlanmaslikdan aziyat chekishiga sabab boʻldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=2020-08-27|sarlavha=UN/DESA Policy Brief #81: Impact of COVID-19 on SDG progress: a statistical perspective {{!}} Department of Economic and Social Affairs|url=https://www.un.org/development/desa/dpad/publication/un-desa-policy-brief-81-impact-of-covid-19-on-sdg-progress-a-statistical-perspective/|kirish sanasi=2020-09-24|ish=www.un.org|til=en-US}}&lt;/ref&gt;. Yaqinda oʻtkazilgan tadqiqotlarga koʻra, COVID-19 pandemiyasi tufayli besh yoshgacha boʻlgan bolalar oʻrtasida oʻrtacha yoki ogʻir isrofgarchilikning tarqalishi 14 % ga oshishi mumkin&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=The lancet|first1=Impacts of covid-19|title=Impacts of covid 19 on childhood malnutrition and nutrition related mortality|journal=The Lancet|year=2020|volume=396|issue=10250|pages=519–521|doi=10.1016/S0140-6736(20)31647-0|pmid=32730743|pmc=7384798}}&lt;/ref&gt;.

'''Qishloq xoʻjaligi materiallarini yetkazib berish''': Covid-19 paytida transport toʻsib qoʻyilgan va qishloq xoʻjaligi materiallarini yetkazib berish juda qattiq edi. Barcha darajadagi qishloq xoʻjaligi boʻlimlari quyi oqimdagi qishloq xoʻjaligi materiallarini normal tashishni taʼminlash uchun ketma-ket bir qator siyosatlarni ishlab chiqdilar.

'''Pandemiya olib kelgan yangi muammolar''': yangi koronavirus pnevmoniya epidemiyasi butun dunyo boʻylab tarqaldi va xalqaro don bozoriga zarar olib keldi&lt;ref&gt;Agricultural Supply Chains during the COVID-19 Lockdown: A study of market arrivals of seven key food commodities in India — IDEAs. (2020, April 22). Retrieved December 17, 2021, from Networkideas.org website: https://www.networkideas.org/featured-themes/2020/04/agricultural-supply-chains-during-the-covid-19-lock-down-a-study-of-market-arrivals-of-seven-key-food-commodities-in-india/ {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220208070532/https://www.networkideas.org/featured-themes/2020/04/agricultural-supply-chains-during-the-covid-19-lock-down-a-study-of-market-arrivals-of-seven-key-food-commodities-in-india/ |date=2022-02-08 }}&lt;/ref&gt;. 2019-yil dekabr oyidan beri oziq-ovqat narxi xalqaro bozorda eng yuqori darajaga yetdi. FAO tomonidan 2020-yil yanvar oyida eʼlon qilingan oziq-ovqat narxlari indeksi har oyda 2,8 foizga oshib, 2018-yil mayidan beri eng yuqori koʻrsatkichga yetdi&lt;ref&gt;Pu, M., &amp; Zhong, Y. (2020). Rising concerns over agricultural production as COVID-19 spreads: Lessons from China. Global Food Security, 26, 100409. https://doi.org/10.1016/j.gfs.2020.100409&lt;/ref&gt;. Turli xil favqulodda vaziyatlar va tabiiy ofatlar natijasida yuzaga kelgan don inqirozini bartaraf etish uchun bizga don zaxirasini tartibga soluvchi mustahkam tizim va favqulodda vaziyatlarni boshqarish mexanizmi kerak&lt;ref&gt;Rivera-Ferre, M. G., López-i-Gelats, F., Ravera, F., Oteros-Rozas, E., di Masso, M., Binimelis, R., &amp; El Bilali, H. (2021). The two-way relationship between food systems and the COVID19 pandemic: causes and consequences. Agricultural Systems, 191, 103134. https://doi.org/10.1016/j.agsy.2021.103134.&lt;/ref&gt;.

Qishloq xoʻjaligi razvedkasining rivojlanishiga Covid-19 sabab boʻldi. Covid-19 don ekish va qayta ishlash sanoatiga keltirgan eng muhim qiyinchilik — bu ishchi kuchi yetishmasligi. Boshqa tomondan, avtomatlashtirilgan ishlab chiqarish va [[Sunʼiy ong|sunʼiy intellekt]] texnologiyalariga ega fermerlar ushbu pandemiyada koʻproq ustunlikka ega va favqulodda vaziyatlarga javob berish qobiliyatiga ega. Kelajakda aqlli qishloq xoʻjaligi oʻsib borayotgan tendensiyaga aylanadi.

=== Yangi texnologiyalar ===
SDG 2ning „Nol ochlik“ maqsadiga erishish bo‘yicha ortib borayotgan muammoni hal qilish uchun qishloq xo‘jaligi mahsuldorligini oshirish va iqlim o‘zgarishi muammolarini hal qilish uchun joriy etilishi mumkin bo‘lgan baʼzi yangi texnologiyalar bo‘yicha yangi tadqiqotlar paydo bo‘ldi. [[Iqlim o'zgarishi|Iqlim oʻzgarishi]], ayniqsa, yaqin oʻn yilliklarda ochlikning taxminiy qisqarishini sekinlashtirishda davom etishi va 2030-yilga kelib, ochlik xavfi ostida boʻlgan odamlar sonini 16 milliondan oshib ketishi mumkin&lt;ref name=&quot;:15&quot;&gt;{{Cite journal|last=Mason-D'Croz|first1=Daniel|last2=Sulser|first2=Timothy B.|last3=Wiebe|first3=Keith|last4=Rosegrant|first4=Mark W.|last5=Lowder|first5=Sarah K.|last6=Nin-Pratt|first6=Alejandro|last7=Willenbockel|first7=Dirk|last8=Robinson|first8=Sherman|last9=Zhu|first9=Tingju|date=2019-04-01|title=Agricultural investments and hunger in Africa modeling potential contributions to SDG2 – Zero Hunger|journal=World Development|language=en|volume=116|pages=38–53|doi=10.1016/j.worlddev.2018.12.006|issn=0305-750X|pmc=6358118|pmid=30944503}}&lt;/ref&gt;. Iqlim oʻzgarishining salbiy oqibatlarini yumshatish uchun qishloq xoʻjaligi samaradorligini oshirish uchun qishloq xoʻjaligi texnologiyasiga investitsiyalarni koʻpaytirish talab etiladi. Bundan tashqari, qishloq xoʻjaligi [[Tadqiqot va texnologik ishlanmalar|ilmiy-tadqiqot]] ishlarining ortishi Afrikadagi 55 million kishi orasida ochlik tarqalishini kamaytiradi&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;. Qishloq xoʻjaligini intensivlashtirish zarur boʻlganda, dehqonchilikning uglerod izini minimallashtirish bilan birga umumiy hosildorlikni oshirish uchun kapital texnologiyalarga investitsiyalarni koʻpaytirish talab etiladi&lt;ref name=&quot;:16&quot;&gt;{{Cite journal|last=Giller|first1=Ken E.|last2=Delaune|first2=Thomas|last3=Silva|first3=João Vasco|last4=Descheemaeker|first4=Katrien|last5=van de Ven|first5=Gerrie|last6=Schut|first6=Antonius G.T.|last7=van Wijk|first7=Mark|last8=Hammond|first8=James|last9=Hochman|first9=Zvi|date=2021-10-01|title=The future of farming: Who will produce our food?|url=https://doi.org/10.1007/s12571-021-01184-6|journal=Food Security|language=en|volume=13|issue=5|pages=1073–1099|doi=10.1007/s12571-021-01184-6|issn=1876-4525}}&lt;/ref&gt;. Robotlar va [[Qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash|mexanizatsiya]] kabi ilgʻor texnologiyalar koʻplab iqtisodiy manfaatlardan biridir&lt;ref name=&quot;:16&quot; /&gt;. Shu bilan birga, quyidagi fikrlarga eʼtibor bering: 1. Suv samaradorligi — suvni tejash va ifloslantirish. 2. Barqaror materiallarga oʻting. Yangi texnologiyalarga investitsiyalarning koʻpayishi iqlim oʻzgarishi bilan bogʻliq muammolarni hal qilishga va SDG 2 maqsadiga erishishga sezilarli taʼsir koʻrsatadi.

Tuproqning kimyoviy va fizik sifatlarini yaxshilash uchun uglerodli aqlli texnologiyalardan foydalanish tavsiya etilgan, bu esa ISQ emissiyasini kamaytirishga va ekinlar hosildorligini oshirishga yordam beradi&lt;ref name=&quot;:18&quot;&gt;{{Cite journal|last=Yeboah|first1=Stephen|last2=Owusu Danquah|first2=Eric|last3=Oteng-Darko|first3=Patricia|last4=Agyeman|first4=Kennedy|last5=Tetteh|first5=Erasmus Narteh|date=2021-08-26|title=Carbon Smart Strategies for Enhanced Food System Resilience Under a Changing Climate|journal=Frontiers in Sustainable Food Systems|volume=5|pages=715814|doi=10.3389/fsufs.2021.715814|issn=2571-581X}}&lt;/ref&gt;. Oʻsimlik qoldiqlarini saqlash, yerga [[Yerni ishlash|ishlov berish]], agrooʻrmon xoʻjaligi, yerdan foydalanishni boshqarish tizimlari, [[bioyoqilgʻi]] va ozuqaviy moddalarni kompleks boshqarish tavsiya etilgan Carbon Smart Technologies qatoriga kiradi&lt;ref name=&quot;:18&quot; /&gt;. SDG 2ni qoʻllab-quvvatlash uchun AQShda joylashgan masofadan turib zondlash tasvirlari ham koʻrib chiqildi. Kichik sutemizuvchilarning koʻpayishi ekinlarni etishtirish uchun xavf tugʻdirar ekan, texnologiya ekotizimda muvozanat yaratishga intiladi&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Ezzy|first1=Haitham|last2=Charter|first2=Motti|last3=Bonfante|first3=Antonello|last4=Brook|first4=Anna|date=January 2021|title=How the Small Object Detection via Machine Learning and UAS-Based Remote-Sensing Imagery Can Support the Achievement of SDG2: A Case Study of Vole Burrows|journal=Remote Sensing|language=en|volume=13|issue=16|pages=3191|doi=10.3390/rs13163191|bibcode=2021RemS...13.3191E}}&lt;/ref&gt;. Natijada, [[Uchuvchisiz uchish apparati|uchuvchisiz havo tizimlari]] (UAS) kabi yangi yutuqlar masofadan zondlashning tijorat va ilmiy qoʻllanilishiga sezilarli taʼsir koʻrsatadi. Klasterli muntazam intervalli qisqa palindromik takrorlanishlar bilan bogʻliq oqsil (CRSPR-Cas) texnologiyasidan foydalanish boʻyicha tadqiqotlar ham oʻtkazildi. U oziq-ovqat ekinlarini yaxshilash va global ochlikni yoʻq qilishga yordam berish uchun kelajakdagi ekinlarni rivojlantirishga yordam berish uchun ishlatilishi mumkin&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Ahmad|first1=Shakeel|last2=Tang|first2=Liqun|last3=Shahzad|first3=Rahil|last4=Mawia|first4=Amos Musyoki|last5=Rao|first5=Gundra Sivakrishna|last6=Jamil|first6=Shakra|last7=Wei|first7=Chen|last8=Sheng|first8=Zhonghua|last9=Shao|first9=Gaoneng|date=2021-08-04|title=CRISPR-Based Crop Improvements: A Way Forward to Achieve Zero Hunger|url=https://doi.org/10.1021/acs.jafc.1c02653|journal=Journal of Agricultural and Food Chemistry|volume=69|issue=30|pages=8307–8323|doi=10.1021/acs.jafc.1c02653|pmid=34288688|issn=0021-8561}}&lt;/ref&gt;.

Qishloq xoʻjaligining atrof-muhitga taʼsirini kamaytirish uchun yangi qishloq xoʻjaligi texnologiyalari barqarorlikni yaxshilashi juda muhimdir. Iqlim oʻzgarishi bilan bogʻliq tobora kuchayib borayotgan muammolarni hal qilish uchun yangi texnologiya SDG 2 ning nol ochlik maqsadiga erishishga yordam beradigan barqaror echimlarni taqdim eta olishi kerak.
[[Fayl:Table_of_soil_processes,_attributes,_and_indicators_improved_by_perennial_crops.png|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e4/Table_of_soil_processes%2C_attributes%2C_and_indicators_improved_by_perennial_crops.png/220px-Table_of_soil_processes%2C_attributes%2C_and_indicators_improved_by_perennial_crops.png|thumb| Koʻp yillik ekinlar tomonidan yaxshilangan tuproq jarayonlari, atributlari va koʻrsatkichlari jadvali.]]

=== Yillik qishloq xoʻjaligiga oʻtish ===
Oziq-ovqat ishlab chiqarishni koʻpaytirish boʻyicha olib borilayotgan saʼy-harakatlar jahon tuproq resurslariga katta tanglik keltirdi. Tuproqqa ishlov berish, yil davomida uzluksiz oʻsimliklar qoplamining yoʻqligi, uzluksiz chuqur ildiz tizimining yoʻqligi va ekinlarning funktsional xilma-xilligi, shuningdek, ozuqa moddalarining yetarli boʻlmagan byudjeti tuproqning degradatsiyasiga olib keldi&lt;ref name=&quot;:14&quot;&gt;{{Cite journal|last=Mosier|first1=Samantha|last2=Córdova|first2=S. Carolina|last3=Robertson|first3=G. Philip|date=2021-10-11|title=Restoring Soil Fertility on Degraded Lands to Meet Food, Fuel, and Climate Security Needs via Perennialization|journal=Frontiers in Sustainable Food Systems|volume=5|pages=706142|doi=10.3389/fsufs.2021.706142|issn=2571-581X}}&lt;/ref&gt;. Yuqori mahsuldor oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarishni qoʻllab-quvvatlash uchun qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishi uchun degradatsiyaga uchragan yerlardan foydalaniladi, bu turdagi yerlardan foydalanish boshqaruv tadbirlarini tobora koʻpaytiradi. Qoʻllaniladigan boshqaruv choralari koʻpincha tuproqdagi uglerod (C), azot (N) va fosfor § yoʻqotilishini oshirish orqali yerning degradatsiyasini kuchaytiradi&lt;ref name=&quot;:14&quot; /&gt;. Ko‘p yillik ekinlar va yem-xashaklardan uzoq davrlarda foydalanish dunyo aholisini oziqlantirish uchun zarur bo‘lgan hozirgi va kelajakdagi ekinlar hosildorligini saqlashning muhim strategiyasi sifatida qaraladi&lt;ref name=&quot;:14&quot; /&gt;.

Koʻp yillik oʻstirish tuproq unumdorligini tiklash, tuproq uglerodini ajratish, azot (N) mavjudligi va fosforni § ushlab turishga yordam beradi, bularning barchasi ekologik oziq moddalarni boshqarishning muhim qismlaridir&lt;ref name=&quot;:14&quot;/&gt;. Anʼanaviy dehqonchilik usullari odatda tuproq organik uglerodini yoʻqotishiga olib keladi. Koʻp yillik oʻstirish, shuningdek, katta yogʻingarchilik hodisalariga bardosh berish uchun koʻproq jihozlangan yuqori agregatlangan tuproqlarni ragʻbatlantirish orqali iqlimni yumshatish usullariga yordam berishi mumkin. [[Koʻp yillik oʻsimliklar]] tuproqni barqaror boshqarishning muhim qismidir va nol ochlik maqsadiga erishishda yordam berishi mumkin&lt;ref name=&quot;:14&quot; /&gt;.

=== Baliqchilikning ahamiyati ===
Ichki baliqlar butun dunyo boʻylab milliardlab odamlarni oziq-ovqat va tirikchilik bilan taʼminlaydi va ular chuchuk suv ekotizimlarining toʻgʻri ishlashi uchun juda muhimdir. Biroq, bu xizmatlar [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|Barqaror Rivojlanish Maqsadlari]] (SDGs) kabi rivojlanish boʻyicha muzokaralar va tashabbuslarda sezilarli darajada yoʻq&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Lynch|first1=Abigail J.|last2=Elliott|first2=Vittoria|last3=Phang|first3=Sui C.|last4=Claussen|first4=Julie E.|last5=Harrison|first5=Ian|last6=Murchie|first6=Karen J.|last7=Steel|first7=E. Ashley|last8=Stokes|first8=Gretchen L.|date=August 2020|title=Inland fish and fisheries integral to achieving the Sustainable Development Goals|url=https://www.nature.com/articles/s41893-020-0517-6|journal=Nature Sustainability|language=en|volume=3|issue=8|pages=579–587|doi=10.1038/s41893-020-0517-6|issn=2398-9629}}&lt;/ref&gt;.

Ichki baliqchilik — bu mahalliy sharoitda ovlanadigan va isteʼmol qilinadigan kichik hajmdagi, tirikchilikka asoslangan baliqchilik&lt;ref name=&quot;:13&quot;&gt;{{Cite journal|last=Youn|first1=So-Jung|last2=Taylor|first2=William W.|last3=Lynch|first3=Abigail J.|last4=Cowx|first4=Ian G.|last5=Douglas Beard|first5=T.|last6=Bartley|first6=Devin|last7=Wu|first7=Felicia|date=2014-11-01|title=Inland capture fishery contributions to global food security and threats to their future|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S221191241400039X|journal=Global Food Security|series=SI: GFS Conference 2013|language=en|volume=3|issue=3–4|pages=142–148|doi=10.1016/j.gfs.2014.09.005|issn=2211-9124}}&lt;/ref&gt;. Rivojlanayotgan mamlakatlarda baliqlar qimmatli oqsil manbai, shuningdek, mikroelementlar hisoblanadi. Mahalliy baliqlar oqsil manbai sifatida ayniqsa muhimdir, chunki boshqa manbalar mavjud emas yoki juda qimmat va shuning uchun kam isteʼmol qilinadi&lt;ref name=&quot;:13&quot; /&gt;. D va B vitaminlari, minerallar (kalsiy, fosfor, yod, sink, temir va selen) va uzoq zanjirli koʻp toʻyinmagan yogʻli kislotalar (LC-PUFAs) kabi muhim mikroelementlar yuqori biologik mavjud va baliqlarda koʻp miqdorda mavjud&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Béné|first1=Christophe|last2=Arthur|first2=Robert|last3=Norbury|first3=Hannah|last4=Allison|first4=Edward H.|last5=Beveridge|first5=Malcolm|last6=Bush|first6=Simon|last7=Campling|first7=Liam|last8=Leschen|first8=Will|last9=Little|first9=David|date=2016-03-01|title=Contribution of Fisheries and Aquaculture to Food Security and Poverty Reduction: Assessing the Current Evidence|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0305750X15002892|journal=World Development|language=en|volume=79|pages=177–196|doi=10.1016/j.worlddev.2015.11.007|issn=0305-750X}}&lt;/ref&gt;.

Afrika, Janubiy Amerika va Osiyoda ichki baliqchilikka nomutanosib ravishda tayanadigan subpopulatsiyalar mavjud&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Funge‐Smith|first1=Simon|last2=Bennett|first2=Abigail|date=2019-09-26|title=A fresh look at inland fisheries and their role in food security and livelihoods|url=https://doi.org/10.1111/faf.12403|journal=Fish and Fisheries|language=en|volume=20|issue=6|pages=1176–1195|doi=10.1111/faf.12403|issn=1467-2960}}&lt;/ref&gt;. Yaqinda oʻtkazilgan tadqiqot shuni koʻrsatdiki, agar baliq ovqatdan chiqarib tashlansa, parhez xilma-xilligi uchdan ikkiga kamayadi, bu esa mikronutrient yetishmovchiligi xavfini oshiradi. Natijada, siyosatlar oʻz dietasi sifati uchun baliqqa tayanadigan bolalar uchun ozuqa moddalariga boy baliqlarning hozirgi taʼminotini himoya qilish juda muhimdir&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=O'Meara|first1=Lydia|last2=Cohen|first2=Philippa J.|last3=Simmance|first3=Fiona|last4=Marinda|first4=Pamela|last5=Nagoli|first5=Joseph|last6=Teoh|first6=Shwu Jiau|last7=Funge-Smith|first7=Simon|last8=Mills|first8=David J.|last9=Thilsted|first9=Shakuntala H.|date=2021-03-01|title=Inland fisheries critical for the diet quality of young children in sub-Saharan Africa|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S221191242030136X|journal=Global Food Security|language=en|volume=28|pages=100483|doi=10.1016/j.gfs.2020.100483|issn=2211-9124}}&lt;/ref&gt;.

Jahon oziq-ovqat xavfsizligi uchun ichki baliqchilikning ahamiyati yetarli darajada baholanmaganligi va maʼlumotlarning mavjud emasligi sababli hozirgi vaqtda yetarli darajada baholanmagan. Ichki baliqchilik chuchuk suv berishi mumkin boʻlgan boshqa imtiyozlar, masalan: elektr energiyasi, kommunal foydalanish va qishloq xoʻjaligini sugʻorish foydasiga eʼtibordan chetda qoldi. Natijada, suvni rivojlantirish boʻyicha qarorlar qabul qilish jarayonlarida ichki baliq ovlash odatda kam namoyon boʻladi yoki eʼtiborga olinmaydi&lt;ref name=&quot;:13&quot;/&gt;.

Natijada, agar biz nol ochlik maqsadiga erishmoqchi boʻlsak, ichki baliqchilikning global oziqlanishdagi ahamiyatini tan olishimiz kerak.

=== GM ekinlari ===
Dunyo aholisining tez oʻsishi odamlarni yetarli darajada oziqlantirish uchun yangi texnologiyalarni ishlab chiqishni talab qiladi; hozir ham dunyo aholisining sakkizdan bir qismi och uxlab yotadi. Oziq-ovqat oʻsimliklarining genetik modifikatsiyasi ushbu muammoning bir qismini hal qilishga yordam beradi&lt;ref&gt;National Geographic Society. (2020, January 28). Are Genetically Modified Crops the Answer to World Hunger? Retrieved December 16, 2021, from National Geographic Society website: https://www.nationalgeographic.org/article/are-genetically-modified-crops-answer-world-hunger/ {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220416083049/https://www.nationalgeographic.org/article/are-genetically-modified-crops-answer-world-hunger/ |date=2022-04-16 }}&lt;/ref&gt;. 1990-yillarning oʻrtalarida mutatsiya va transgen yoʻli bilan oʻzgartirilgan genomlarni koʻpaytirish usullari va transformatsiya usullari oʻsimlik xususiyatlarini yaxshiladi va yuqori mahsuldor ekin navlarini yaratdi. CRISPR-CAS texnologiyasi qisqa vaqt ichida nol ochlikka erishish va to‘yib ovqatlanmaslikni yengish uchun takomillashtirilgan [[fotosintez]] orqali ekin navlarining sifati va samaradorligini oshirishga yordam berdi. Anʼanaviy ekinlarni xonakilashtirish uzoq jarayon, ammo CRISPR ning MGE tizimi bu jarayonni sezilarli darajada tezlashtirishi mumkin. Asosiy oziq-ovqat ekinlaridan tashqari [[Soʻk|tariq]] (Panicum miliaceum), kaptar no‘xati (Cajanus cajan), sigir (Vigna unguiculata), manok (Manihot esculenta), yam (Dioscorea) va boshqalar kabi yetim ekinlar ham bo‘lishi mumkin. oziq-ovqat taʼminotini kuchaytirish uchun MGE tizimlari orqali osongina oʻzgartiriladi&lt;ref&gt;Scopus — CRISPR-Based Crop Improvements: A Way Forward to Achieve Zero Hunger. (2021). Retrieved December 16, 2021, from Scopus.com website: https://www.scopus.com/record/display.uri?eid=2-s2.0-85112365915&amp;origin=resultslist&amp;sort=plf-f&amp;src=s&amp;st1=sdg2&amp;nlo=&amp;nlr=&amp;nls=&amp;sid=3c314d03d63a224e3e9634a1eab3f6bb&amp;sot=b&amp;sdt=sisr&amp;sl=19&amp;s=TITLE-ABS-KEY%28sdg2%29&amp;ref=%28genetically+modified%29&amp;relpos=0&amp;citeCnt=4&amp;searchTerm=&lt;/ref&gt;.

Biz bilamizki, temir tanqisligi global muammodir va ikkinchi eng yaxshi sink qoʻshimchalari ilgari oʻylanganidan koʻra koʻproq tarqalgan. Temir va rux tanqisligining oldini olish va davolash uchun bir qator dasturlar ishlab chiqilgan boʻlib, ular umumiy asosiy oziq-ovqat mahsulotlarini toʻldirish va boyitishdan tortib, anʼanaviy oziq-ovqat tayyorlash usullarini oʻzgartirishgacha boʻlgan, bunda mikronutrient oziqlanishini yaxshilash uchun oʻsimliklarning genetik modifikatsiyasi qoʻshimcha yondashuv hisoblanadi. Oddiy ekinlarning mikronutrient tarkibini oshirish va bunday ekinlarda temir va ruxning bio-mavjudligini oshirish ushbu ekinlarni isteʼmol qiladigan aholining mikronutrient oziqlanishini yaxshilashi mumkin. Beta-karotin odamlarda temirning soʻrilishini kuchaytiradi va hujayralar tomonidan temirning soʻrilishiga bevosita ogohlantiruvchi taʼsir koʻrsatadi. Temirning soʻrilishini taʼminlaydigan eng mashhur vositalardan biri bu askorbin kislotasi. Ratsionda askorbin kislotaning koʻpayishi tanadagi temirning soʻrilishini sezilarli darajada oshiradi. Shuning uchun oʻsimliklarda askorbin kislotaning haddan tashqari koʻpayishi insonning temir bilan oziqlanishiga ijobiy taʼsir koʻrsatishi mumkin. Misol uchun, Golden Race Amerika urugʻchilik kompaniyasi Syngenta yordamida ishlab chiqilgan genetik jihatdan oʻzgartirilgan guruch navidir. Guruch endospermining qutulish mumkin boʻlgan qismi genetik jihatdan A vitaminining kashshofi boʻlgan beta-karotinni oʻz ichiga oladi. Beta-karotin organizmda A vitaminiga aylanadi va A vitamini yetishmovchiligini yengillashtiradi. Karotin guruchga oltin rang beradi, shuning uchun „oltin guruch“ deb nomlanadi&lt;ref&gt;LönnerdalB. (2003). Genetically Modified Plants for Improved Trace Element Nutrition. The Journal of Nutrition, 133(5), 1490S1493S. https://doi.org/10.1093/jn/133.5.1490s&lt;/ref&gt;.

'''Qishloq xoʻjaligining kelajagi''': Dunyo aholisi oʻsishda davom etmoqda va 2050-yilga kelib 9,5 milliarddan oshadi. 2050-yilga kelib oziq-ovqatga talab ikki baravar oshishi kutilmoqda. Agar biz genetik jihatdan oʻzgartirilgan ekinlardan foydalanmasak, dehqonchilik uchun koʻproq yerdan foydalanishga majbur boʻlamiz, status-kvoni saqlab qolish uchun bizga qoʻshimcha 120 million akr kerak boʻladi&lt;ref&gt;Global Demand for Food Is Rising. Can We Meet It? (2016, April 7). Retrieved December 16, 2021, from Harvard Business Review website: https://hbr.org/2016/04/global-demand-for-food-is-rising-can-we-meet-it&lt;/ref&gt;. Bu taxminan Kaliforniyaning kattaligi. Qishloq xoʻjaligi uchun yerlarga boʻlgan bu bosim koʻproq botqoq yerlarning qurib ketishini va oʻrmonlarning kesilishining kuchayishini anglatadi. Oziqlantirish uchun bizga koʻproq yer kerak. Natijada, ochlikni yoʻqotish uchun GM ekinlarining muhimligini tushunishimiz mumkin.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
&lt;references responsive=&quot;&quot; /&gt;

[[Turkum:Barqaror rivojlanish maqsadlari]]</text>
      <sha1>mkuryzmanitckisqrnp6vi47f25yjd6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rico Henry</title>
    <ns>0</ns>
    <id>807920</id>
    <revision>
      <id>6327543</id>
      <parentid>6304542</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T15:52:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>3 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327543</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18162" sha1="dlswtuidf55g6kaadl1mvxow6mjmc11" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi|ism=Rico Henry|tasvir=Rico Henry, Walsall FC footballer, Bescot Stadium, September 2015.jpg|izoh=Henry [[Walsall F.C.|Walsall]] jamoasi safida, 2015-yil|toʻliqism=Rico Antonio Henry&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=https://www.lunion.fr/sports/resultats/football/joueur/89928/rico-antonio-henry |title=Rico Antonio Henry |website=L'Union |publisher=Rossel La Voix |access-date=29-iyun 2019-yil |language=fransuzcha}}&lt;/ref&gt;|tavallud_sana={{tugʻilgan sanasi va yoshi|1997|7|8|df=y}}&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=https://www.11v11.com/players/rico-henry-242757/ |title=Rico Henry |website=11v11.com |publisher=AFS Enterprises |access-date=12-aprel 2020-yil}}&lt;/ref&gt;|tavallud_joyi=[[Birmingham]], Angliya|boʻyi={{convert|1.70|m|order=flip}}&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=https://www.brentfordfc.com/en/teams/profile/rico-henry |title=Rico Henry |publisher=Brentford F.C. |access-date=2-avgust 2022-yil}}&lt;/ref&gt;|pozitsiya=[[Himoyachi|Chap qanot himoyachisi]]&lt;ref&gt;{{Hugman|26664|accessdate=29-iyun 2019-yil}}&lt;/ref&gt;|joriyklub=[[Brentford F.C.|Brentford]]|klubraqami=3|yoshlikyillari1=|yoshlikklublari1=[[Cadbury Athletic F.C.|Cadbury Athletic]]|yoshlikyillari2={{0|0000}}-2014|yoshlikklublari2=[[Walsall F.C.|Walsall]]|yillar1=2014—2016|klublar1=[[Walsall F.C.|Walsall]]|isht1=46|gollar1=2|yillar2=2016-|klublar2=[[Brentford F.C.|Brentford]]|isht2=145|gollar2=5|milliyyillar1=2015—2016|milliyjamoa1=[[19 yoshgacha bo'lgan Angliya milliy terma jamoasi|Angliya U19]]|milliyisht1=4|milliygollar1=0|milliyyillar2=2017|milliyjamoa2=[[20 yoshgacha bo'lgan Angliya milliy terma jamoasi|Angliya U20]]|milliyisht2=3|milliygollar2=0|club-update=21:15, 7 August 2022 (UTC)}}

'''Rico Antonio Henry''' (1997-yil 8-iyulda tugʻilgan) — ingliz professional [[Futbol|futbolchisi]], Premer Liganing [[Brentford F.C.|Brentford]] jamoasida [[Himoyachi (futbol)|chap qanot]] himoyachisi sifatida oʻynaydi. U Walsall akademiyasining tarbiyalanuvchisi boʻlib, Angliyaning U19 va U20 terma jamoalarida oʻynagan.

== Klublardagi faoliyati ==

=== Walsall ===
Henry 11 yoshida Walsall jamoasiga qoʻshiladi va 14 yoshida [[Yarim himoyachi|markaziy yarim himoyachi]] pozitsiyasidan [[Himoyachi (futbol)|chap qanot]] himoyachisi pozitsiyasiga oʻtadi&lt;ref name=&quot;Weinfuss&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Weinfuss|ism=Josh|sana=9-sentabr 2021-yil|sarlavha=Henry's long, painful road to the Premier League reflected in Brentford's promotion journey|url=https://www.espn.in/football/brentford/story/4470048/rico-henrys-longpainful-road-to-the-premier-league-reflects-brentfords-promotion-journey|kirish sanasi=12-sentabr 2021-yil|ish=ESPN|til=inglizcha}}&lt;/ref&gt;. U 2013-yil iyul oyida „Leeds United“ga qarshi [[Oʻrtoqlik uchrashuvi|oʻrtoqlik]] oʻyinida jamoa safidagi birinchi oʻyinini oʻtkazadi&lt;ref name=&quot;GetToKnow&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.brentfordfc.com/news/2016/august/get-to-know-rico-henry/|sarlavha=Get to know: Rico Henry|muallif=Brett|ism=Ciaran|nashriyot=Brentford F.C.|sana=31-avgust 2016-yil|qaralgan sana=29-iyun 2019-yil|arxivsana=27-mart 2022-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220327110946/https://www.brentfordfc.com/news/2016/august/get-to-know-rico-henry/}}&lt;/ref&gt;. Bir yil oʻtgach, u klubning yoshlar jamoasida ajoyib taassurot qoldirganidan keyin oʻzining birinchi professional shartnomasini imzolaydi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=PRO DEAL FOR TALENTED YOUNGSTER|url=http://www.saddlers.co.uk/news/article/rico-henry-pro-deal-2014-1778798.aspx|kirish sanasi=13-dekabr 2014-yil|nashriyot=Walsall F.C.|sana=30-iyul 2014-yil}}&lt;/ref&gt;. Henry 2014-yilning sentyabr va oktyabr oylarida birinchi Liganing ikkita oʻyinida asosiy tarkibdan joy oladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.espnfc.co.uk/player/206761/rico-henry?season=2014|sarlavha=Rico Henry Player Profile|ish=ESPN FC|qaralgan sana=12-aprel 2017-yil}}&lt;/ref&gt;. Trophy ligasi yarim finalida Tranmer Rovers jamoasiga qarshi uchrashuvda maydonga tushadi va uning jamoasi [[O‘yindan keyingi penaltilar seriyasi|gʻalaba]] qozonadi&lt;ref name=&quot;sb1415&quot;&gt;{{Soccerbase season|77813|2014|access-date=29-iyun 2019-yil}}&lt;/ref&gt;. Henry 2014—2015-yilgi mavsumda yana sakkizta oʻyinda maydonga tushadi&lt;ref name=&quot;expressandstar&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Rico Henry's Walsall injury fate to be revealed today |work=Express &amp; Star |url=https://www.expressandstar.com/sport/walsall-fc/2016/08/15/rico-henrys-walsall-injury-fate-to-be-revealed-today/ |access-date=12-aprel 2017-yil |archive-date=13-aprel 2017-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20170413073855/http://www.expressandstar.com/sport/walsall-fc/2016/08/15/rico-henrys-walsall-injury-fate-to-be-revealed-today/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. U 2015-yilning aprel oyida shartnomasini yana ikki yilga uzaytiradi va Walsallda yilning eng yaxshi yosh futbolchisi deb topiladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.saddlers.co.uk/news/article/new-deal-for-rising-star-2371616.aspx|sarlavha=NEW DEAL FOR RISING STAR|muallif=Poole|ism=Andrew|nashriyot=Walsall F.C.|qaralgan sana=12-aprel 2017-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Poole&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.saddlers.co.uk/news/article/hooray-for-henry-2444764.aspx|sarlavha=HOORAY FOR HENRY|muallif=Poole|ism=Andrew|nashriyot=Walsall F.C.|qaralgan sana=12-aprel 2017-yil}}&lt;/ref&gt;.

Henry 2015-16-yilgi mavsumda koʻplab oʻyinlarda asosiy tarkibda maydonga tushadi&lt;ref name=&quot;sb1516&quot;&gt;{{Soccerbase season|77813|2015|access-date=29-iyun 2019-yil}}&lt;/ref&gt;. U ushbu muvaffaqiyatli mavsumda jami 44 ta oʻyinda maydonga tushib, 3 ta gol uradi va jamoasi bilan yangi uch yillik shartnoma imzolaydi&lt;ref name=&quot;sb1516&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.saddlers.co.uk/news/article/rico-henry-2722616.aspx|sarlavha=Rico Henry|muallif=Briggs|ism=Daniel|nashriyot=Walsall F.C.|qaralgan sana=12-aprel 2017-yil}}&lt;/ref&gt;. 2015-yilning sentyabr oyida Futbol Ligasi oyining eng yaxshi yosh oʻyinchisi sovrinini qoʻlga kiritadi&lt;ref name=&quot;Briggs&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.saddlers.co.uk/news/article/rico-henry-named-football-league-young-player-of-the-month-2743999.aspx|sarlavha=Rico Henry – Football League Young Player of the Month|muallif=Briggs|ism=Daniel|nashriyot=Walsall F.C.|qaralgan sana=12-aprel 2017-yil}}&lt;/ref&gt;.

Henry 2016-17-yilgi mavsum boshida uchta oʻyinda maydonga tushadi&lt;ref name=&quot;PFATOTY1516&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=21-aprel 2016-yil |title=PFA awards: Leicester and Spurs dominate Premier League team |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/36106596 |access-date=7-may 2018-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;sb1516&quot;&gt;{{Soccerbase season|77813|2015|access-date=29-iyun 2019-yil}}&lt;/ref&gt;. 2016-yilning 13-avgustida „Oldham Athletic“ jamoasi qarshi kechgan uchrashuvning 30-daqiqasida Henryning yelkasi yana chiqib ketadi va maydonni tark etadi&lt;ref name=&quot;expressandstar&quot;/&gt;. Ushbu oʻyin Henry uchun oxirgisi boʻladi va 31-avgust kuni jamoasini rasman tark etadi&lt;ref name=&quot;Moon&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.saddlers.co.uk/news/article/2016-17/club-statement-rico-henry-3280148.aspx|sarlavha=CLUB STATEMENT: RICO HENRY|muallif=Moon|ism=Dale|nashriyot=Walsall F.C.|qaralgan sana=12-aprel 2017-yil}}&lt;/ref&gt;. U klub safida jami 57 ta oʻyinda maydonga tushib, 3 ta gol urgan edi.

=== Brentford ===
2016-yil 31-avgustda Henry Chempionship klubi Brentford bilan 1,5 million funt sterling evaziga besh yillik shartnoma imzolaydi&lt;ref name=&quot;brentfordfc&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.brentfordfc.co.uk/news/article/2016-17/england-youth-interntional-rico-henry-joins-brentford-from-walsall-3283906.aspx|sarlavha=Brentford sign England Youth International Rico Henry from Walsall on a five-year contract|nashriyot=Brentford F.C.|qaralgan sana=12-aprel 2017-yil}}{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. U 8-sentabr kuni chiqib ketgan yelkasida jarrohlik amaliyotini oʻtkazadi va 2017-yilning 21-fevralida jismoniy holatiga qaytganidan soʻng&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.brentfordfc.com/news/2016/september/rico-henry-injury-update/|sarlavha=Brentford defender Rico Henry undergoes shoulder surgery|nashriyot=Brentford F.C.|qaralgan sana=12-aprel 2017-yil|arxivsana=28-iyun 2018-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180628125125/https://www.brentfordfc.com/news/2016/september/rico-henry-injury-update/}}&lt;/ref&gt; birinchi marta Sheffield Wednesdayga qarshi kechgan oʻyinda maydonga tushadi&lt;ref name=&quot;sb1617&quot;&gt;{{Soccerbase season|77813|2016|access-date=29-iyun 2019-yil}}&lt;/ref&gt;.

Henry 2017—2018-yilgi mavsum boshida formasini tiklab tarkibga qaytadi&lt;ref name=&quot;sb1718&quot;&gt;{{Soccerbase season|77813|2017|access-date=29-iyun 2019-yil}}&lt;/ref&gt;. Biroq 2017-yil 30-sentyabrida „Middlesbrough“ga qarshi oʻyinda xochsimon bogʻlamidan jarohat olib, maydonni tark etadi va Henry uchun mavsum muddatidan oldin oʻz yakuniga yetadi&lt;ref name=&quot;Weinfuss&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.brentfordfc.com/news/2017/november/rico-henry-injury-update/|sarlavha=Brentford FC Rico Henry undergoes surgery on knee injury|nashriyot=Brentford F.C.|qaralgan sana=16-noyabr 2017-yil|arxivsana=27-mart 2022-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220327110941/https://www.brentfordfc.com/news/2017/november/rico-henry-injury-update/}}&lt;/ref&gt;. U 2018-yil oktyabr oyida toʻliq mashgʻulotlarga qaytadi va 24-noyabrda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.brentfordfc.com/news/2018/october/brentford-fc-injury-update/|sarlavha=Head of Medical Neil Greig provides an injury update|nashriyot=Brentford F.C.|qaralgan sana=16-oktabr 2018-yil|arxivsana=16-oktabr 2018-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20181016203330/https://www.brentfordfc.com/news/2018/october/brentford-fc-injury-update/}}&lt;/ref&gt; u deyarli 14 oy davomidagi oʻzining birinchi oʻyinini yana „Middlesbrough“ jamoasiga qarshi oʻtkazadi&lt;ref name=&quot;sb1819&quot;&gt;{{Soccerbase season|77813|2018|access-date=29-iyun 2019-yil}}&lt;/ref&gt;. U klub safidagi birinchi golini 2019-yil 12-yanvar kuni Stoke Cityga qarshi oʻyinda uradi va yanvar oyi davomidagi oʻyinlari uchun oyning eng yaxshi futbolchisi sovriniga nomzod sifatida koʻrsatiladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.brentfordfc.com/news/2019/february/pfa-player-of-the-month-jan19/|sarlavha=Benrahma and Henry nominated for PFA Player of the Month|nashriyot=Brentford F.C.|qaralgan sana=5-fevral 2019-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220327110947/https://www.brentfordfc.com/news/2019/february/pfa-player-of-the-month-jan19/|arxivsana=2022-03-27}}&lt;/ref&gt;. Fevral oyida oyogʻidan olgan jarohati tufayli mavsumning ikki oyini oʻtkazib yuboradi&lt;ref name=&quot;sb1819&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.brentfordfc.com/news/2019/april/rico-henry-post-derby-county/|sarlavha=We could have taken all three points|nashriyot=Brentford F.C.|qaralgan sana=7-aprel 2019-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220520081744/https://www.brentfordfc.com/news/2019/april/rico-henry-post-derby-county/|arxivsana=2022-05-20}}&lt;/ref&gt;.


Henry 2021—2022-yilgi Premer liga mavsumini asosiy tarkib [[Himoyachi (futbol)|chap qanot himoyachisi]] sifatida boshlaydi va 2021-yilning noyabr oyida ketma-ket liga oʻyinlarida gol uradi&lt;ref name=&quot;sb2122&quot;&gt;{{Soccerbase season|77813|2021|access-date=13-avgust 2021-yil}}&lt;/ref&gt;. 2022-yil mart oyida Henry yana ushbu jamoa bilan yangi toʻrt yillik shartnoma imzolaydi va 2021—2022-yilgi mavsumda jami 37 ta oʻyinda maydonga tushib, 3 ta gol uradi&lt;ref name=&quot;sb2122&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Rico Henry signs new contract|url=https://www.brentfordfc.com/news/2022/march/rico-henry-signs-new-brentford-contract/|kirish sanasi=22-mart 2022-yil|ish=www.brentfordfc.com|til=en-gb|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220608205550/https://www.brentfordfc.com/news/2022/march/rico-henry-signs-new-brentford-contract/|arxivsana=2022-06-08|qaralgan sana=2022-10-03}}&lt;/ref&gt;.

== Xalqaro faoliyati ==
2015-yilning 10-noyabrida Henry Gollandiya va Yaponiyaga qarshi oʻrtoqlik oʻyinlari uchun Angliya U19 terma jamoasi tomonidan ilk chaqiruvini oladi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Walsall's Rico Henry called up to England under-19 squad |work=Express &amp; Star |url=https://www.expressandstar.com/sport/walsall-fc/2015/11/10/walsalls-rico-henry-called-up-to-england-under-19-squad/ |access-date=12-aprel 2017-yil |archive-date=2022-10-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221003162959/https://www.expressandstar.com/sport/walsall-fc/2015/11/10/walsalls-rico-henry-called-up-to-england-under-19-squad/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.englandfootballonline.com/MatchRsl/MatchRslTmU19pg2.html|sarlavha=England Matches – Under-19's 2010–20|ish=England Football Online|qaralgan sana=12-aprel 2017-yil}}&lt;/ref&gt;. Henry Angliyaning 2017-yilgi Four Nations turniri uchun U20 terma jamoasining asosiy tarkibiga kiritiladi va „Young Lions“ musobaqasida gʻalaba qozongani uchun uchta oʻyinning barchasida maydonga tushadi&lt;ref name=&quot;Brett&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.brentfordfc.com/news/2017/march/international-round-up-rico-henry-helps-england-win-four-nations-tournament/|sarlavha=Brentford defender Rico Henry plays as England win Four Nations Tournament|muallif=Brett|ism=Ciaran|nashriyot=Brentford F.C.|qaralgan sana=12-aprel 2017-yil|arxivsana=26-fevral 2021-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210226152933/https://www.brentfordfc.com/news/2017/march/international-round-up-rico-henry-helps-england-win-four-nations-tournament/}}&lt;/ref&gt;. Henry 2017-yilgi U20 Jahon chempionati uchun Angliya terma jamoasining asosiy tarkibiga kiritilgan edi. Biroq jarohati tufayli ushbu musobaqada qatnasha olmaydi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.brentfordfc.com/news/2017/may2/rico-henry-england-withdrawal/|sarlavha=Brentford FC Rico Henry withdrawn from England U20s with injury|nashriyot=Brentford F.C.|qaralgan sana=13-avgust 2017-yil|arxivsana=13-avgust 2017-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170813190925/https://www.brentfordfc.com/news/2017/may2/rico-henry-england-withdrawal/}}&lt;/ref&gt;.

== Shaxsiy hayoti ==
Henry Gʻarbiy Midlend shtatining [[Birmingem]] shahrida tugʻilgan&lt;ref name=&quot;Marshall&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Marshall|ism=Sam|sarlavha=Rico Henry: Mr. Consistent|url=https://www.brentfordfc.com/news/2021/october/rico-henry-mr.-consistent/|kirish sanasi=18-oktabr 2021-yil|ish=www.brentfordfc.com|til=en-gb|arxivsana=20-yanvar 2022-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220120173938/https://www.brentfordfc.com/news/2021/october/rico-henry-mr.-consistent/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.worldfootball.net/player_summary/rico-henry/|sarlavha=Rico Henry: Profile|ish=worldfootball.net|nashriyot=HEIM:SPIEL|qaralgan sana=12-aprel 2020-yil}}&lt;/ref&gt;. U Angliyaning St George cherkovi boshlangʻich maktabida va Birmingemdagi Lordswood oʻgʻil bolalar maktabida tahsil olgan&lt;ref name=&quot;Clarke&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Clarke|ism=Roger|sana=2-sentabr 2008-yil|sarlavha=Schoolboy Rico Henry has the world at his feet|url=http://www.birminghammail.net/sport/other-sport/schoolboy-rico-henry-has-the-world-at-his-feet-68726|kirish sanasi=31-may 2021-yil|ish=BirminghamLive|til=inglizcha}}{{Oʻlikhavola|date=noyabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== Faoliyatining statistikasi ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+
! rowspan=&quot;2&quot; |Klub
! rowspan=&quot;2&quot; |Mavsum
! colspan=&quot;3&quot; |Liga
! colspan=&quot;2&quot; |FA kubogi
! colspan=&quot;2&quot; |Liga kubogi
! colspan=&quot;2&quot; |Boshqa
! colspan=&quot;2&quot; |Jami
|-
!Divizion
!Oʻyin
!Gol
!Oʻyin
!Gol
!Oʻyin
!Gol
!Oʻyin
!Gol
!Oʻyin
!Gol
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |Walsall
|2014-15&lt;ref name=&quot;sb1415&quot;&gt;{{Soccerbase season|77813|2014|access-date=29-iyun 2019-yil}}&lt;/ref&gt;
|Birinchi liga
|9
|0
|0
|0
|0
|0
|1
|0
|10
|0
|-
|2015-16&lt;ref name=&quot;sb1516&quot;&gt;{{Soccerbase season|77813|2015|access-date=29-iyun 2019-yil}}&lt;/ref&gt;
|Birinchi liga
|35
|2
|4
|0
|3
|1
|2
|0
|44
|3
|-
|2016-17&lt;ref name=&quot;sb1617&quot;&gt;{{Soccerbase season|77813|2016|access-date=29-iyun 2019-yil}}&lt;/ref&gt;
|Birinchi liga
|2
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
|1
|0
|0
|0
|3
|0
|-
! colspan=&quot;2&quot; |Jami
!46
!2
!4
!0
!4
!1
!3
!0
!57
!3
|-
| rowspan=&quot;8&quot; |Brentford
|2016-17&lt;ref name=&quot;sb1617&quot; /&gt;
|Championship
|12
|0
|0
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|12
|0
|-
|2017-18&lt;ref name=&quot;sb1718&quot;&gt;{{Soccerbase season|77813|2017|access-date=29-iyun 2019-yil}}&lt;/ref&gt;
|Championship
|8
|0
|0
|0
|0
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
|8
|0
|-
|2018-19&lt;ref name=&quot;sb1819&quot;&gt;{{Soccerbase season|77813|2018|access-date=29-iyun 2019-yil}}&lt;/ref&gt;
|Championship
|14
|1
|2
|0
|0
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
|16
|1
|-
|2019-20&lt;ref name=&quot;sb1920&quot;&gt;{{Soccerbase season|77813|2019|access-date=3-avgust 2019-yil}}&lt;/ref&gt;
|Championship
|46
|0
|1
|0
|1
|0
|3
|0
|51
|0
|-
|2020-21&lt;ref name=&quot;sb2021&quot;&gt;{{Soccerbase season|77813|2020|access-date=6-sentabr 2020-yil}}&lt;/ref&gt;
|Championship
|30
|1
|0
|0
|4
|0
|1
|0
|35
|1
|-
|2021-22&lt;ref name=&quot;sb2122&quot;&gt;{{Soccerbase season|77813|2021|access-date=13-avgust 2021-yil}}&lt;/ref&gt;
|[[Angliya Premer-ligasi|Premer liga]]
|34
|3
|1
|0
|2
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
|37
|3
|-
|2022-23&lt;ref name=&quot;sb2223&quot;&gt;{{Soccerbase season|77813|2022|access-date=7-avgust 2022-yil}}&lt;/ref&gt;
|[[Angliya Premer-ligasi|Premer liga]]
|1
|0
|0
|0
|0
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
|1
|0
|-
! colspan=&quot;2&quot; |Jami
!145
!5
!4
!0
!7
!0
!4
!0
!160
!5
|-
! colspan=&quot;3&quot; |Faoliyatida jami
!191
!7
!8
!0
!11
!1
!7
!0
!217
!8
|}

== Yutuqlari ==
'''Angliya U20'''

* Four Nations turniri: 2017&lt;ref name=&quot;Brett&quot;/&gt;

'''Individual'''

* PFA chempionatining eng yaxshi jamoasi : 2020-2021&lt;ref name=&quot;Trio&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Bees trio voted into PFA Team of the Year|url=https://www.brentfordfc.com/news/2021/june/pfa-championship-team-of-the-year/|kirish sanasi=3-iyun 2021-yil|ish=www.brentfordfc.com|til=en-gb|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220704083724/https://www.brentfordfc.com/news/2021/june/pfa-championship-team-of-the-year/|arxivsana=2022-07-04|qaralgan sana=2022-10-03}}&lt;/ref&gt;
* PFA Ligasida yilning eng yaxshi jamoasi: 2015-2016&lt;ref name=&quot;PFATOTY1516&quot;/&gt;
* Futbol ligasida oyning eng yaxshi yosh futbolchisi : 2015-yil sentyabr&lt;ref name=&quot;Briggs&quot;/&gt;
* Walsallda yilning eng yaxshi yosh futbolchisi: 2014-2015&lt;ref name=&quot;Poole&quot;/&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Brentford futbol jamoasi}}

{{DEFAULTSORT:Henry, Rico}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Angliyalik erkak futbolchilari]]</text>
      <sha1>dlswtuidf55g6kaadl1mvxow6mjmc11</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Seamus Heaney</title>
    <ns>0</ns>
    <id>814440</id>
    <revision>
      <id>6328056</id>
      <parentid>6191341</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T10:36:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328056</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="64314" sha1="9fp987shpxuz2jkvhvewrlqhaea6ery" xml:space="preserve">{{Yozuvchi bilgiqutisi|Ismi=Seamus Heaney|Tasvir=Seamus Heaney, Irish poet, brightened.jpg|Eni=250px|Tavallud sanasi=1939-yil, 13-aprel|Tavallud joyi=Shimoliy Irlandiya, Castledawson, Tamniaran|Vafot sanasi=2013-yil, 30-avgust|Vafot joyi=Irlandiya, Dublin, Blackrock|Faoliyat turi=Shoir, dramaturg, tarjimon|Fuqaroligi=Irland|Tabaalik=Queen's University Belfast|Ijod yillari=1966–2013|Mukofotlari=Geoffrey Faber Memorial Prize
1968
E. M. Forster Award
1975
Nobel Prize in Literature
1995
Commandeur of the Ordre des Arts et des Lettres
1996
Saoi of Aosdána
1998
Golden Wreath of Poetry
2001
T. S. Eliot Prize
2006
The Griffin Trust for Excellence in Poetry Lifetime Recognition Award
2012}}

'''Seamus Justin Heaney''' MRIA ({{IPAc-en|ˈ|ʃ|eɪ|m|ə|s|_|ˈ|h|iː|n|i}} ; 1939-yil 13-aprel — 2013-yil 30-avgust) – [[irlandiya]]lik [[shoir]], [[dramaturg]] va [[tarjimon]]. U 1995-yilda adabiyot boʻyicha Nobel mukofotiga sazovor boʻlgan&lt;ref name=&quot;times-obit&quot;&gt;[http://www.irishtimes.com/culture/books/obituary-heaney-the-most-important-irish-poet-since-yeats-1.1510684 Obituary: Heaney ‘the most important Irish poet since Yeats’], ''Irish Times,'' 30 August 2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;guardian-obit&quot;&gt;[https://www.theguardian.com/books/2013/aug/30/seamus-heaney Seamus Heaney obituary], ''The Guardian,'' 30 August 2013.&lt;/ref&gt;. Uning eng mashhur asarlari orasida ''&quot;Death of Naturalist&quot;'' (Tabiatshunosning oʻlimi&quot;, 1966) yozuvchining nashrdan chiqqan ilk yirik asari hisoblanadi. Heaney hayoti davomida Irlandiya sheʼriyat dunyosiga katta hissa qoʻshganlardan biri boʻlgan va hozir ham uning ijodi yuqori darajada eʼtirof etiladi. Amerikalik shoir Robert Lowell uni „[[W. B. Yeats|Yeatsdan]] keyingi eng atoqli irland shoiri“ deb taʼriflagan, shu jumladan akademik Jon Sutherlend ham uni „zamonimizning eng buyuk shoiri“ deb taʼkidlagan&lt;ref name=&quot;bbc_faces_of_the_week&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=19 January 2007 |title=Faces of the week |work=BBC News |publisher=BBC |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/magazine/6279053.stm |access-date=9 April 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;sutherland_david_cohen_prize&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Sutherland |first=John |date=19 March 2009 |title=Seamus Heaney deserves a lot more than £40,000 |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/books/booksblog/2009/mar/19/seamus-heaney-david-cohen-prize |access-date=19 April 2010}}&lt;/ref&gt;. Robert Pinskiyning taʼkidlashicha, „u ajoyib tinglovchi va kuzatuvchi sifatida hikoyanavislik iqtidoriga ega“ edi. 2013-yil vafotidan keyin ''The Independent'' uni „ehtimol, dunyodagi eng mashhur shoir“ deb taʼriflagan.

Heaney Shimoliy Irlandiyaning Castledawson va Toomebridge oʻrtasidagi Tamniaran shaharchasida tugʻilgan. Uning oilasi bolaligida shu atrofdagi Bellaghy shahriga koʻchib oʻtgan. U Queenʼs University universitetini tamomlagach, 1960-yillar boshida [[Belfast]]dagi St. Joseph’s College kollejida o‘qituvchi bo‘lib ishlagan va sheʼrlar nashr eta boshlagan. U 1976-yildan vafotigacha Dublinning Sandymount shahrida yashagan. U 1981-yildan 2006-yilgacha Qoʻshma Shtatlarda yashagan.

Heaney 1981-yildan 1997-yilgacha [[Harvard universiteti|Harvard]] professori, 1988-yildan 2006-yilgacha esa u yerda „Poet in Residence“ dasturida ishtirokchi boʻlgan. 1989-yildan 1994-yilgacha u Oxfordda sheʼriyat boʻyicha professor boʻlgan. 1996-yilda u Arts et des Lettres ordeni uchun Commandeur etib tayinlandi va 1998-yilda Sanoi of the Aosdana unvoniga sazovor boʻldi. U olgan boshqa mukofotlar orasida Geofrey Faber Memorial Prize (1968), EM Forster Award (1975), PEN Translation Prize (1985), The Golden Wreath of Poetry (2001), [[T. S. Eliot|TS Eliot]] Prze (2006) va ikkita Whitbread Prize ham mavjud (1996 va 1999)&lt;ref name=&quot;bbc_faces_of_the_week&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;sutherland_david_cohen_prize&quot;/&gt;. 2011-yilda u Griffin Poetry Prize va 2012-yilda Griffin Trust tomonidan umrbod eʼtirof etiluvchi mukofot bilan taqdirlangan.

Heaney Shimoliy Irlandiyaning Bellaghy shahridagi St. Mary cherkovi qabristoniga dafn etilgan. Qabr toshida uning „The Gravel Walks“ deb nomlangan sheʼrining „Walk on air against your better judgement“ satrlari epitafiya sifatida yozilgan.

== Yoshlik davri ==
{{Quote box|&lt;poem&gt;
Chap chakkasida koʻknori koʻkargan holda,
U toʻrt futlik qutida, xuddi beshikdagidek yotardi.

Yomon chandiqlar yoʻq edi, bamper uni yiqitdi.

Toʻrt futlik quti, har yili bir fut.

&lt;/poem&gt;|3=Oʻrta muddatli tanaffus&quot;, &quot;Tabiatshunosning oʻlimi&quot; asaridan (1966)|align=right|bgcolor=#FFFFF0|source=&quot;Mid-Term break&quot;, &quot;Death of a Naturalist&quot; asaridan (1966)}}Heaney 1939-yil 13-aprelda Castledawson va Toomebridge oʻrtasidagi Mossbawn nomli oilaviy fermada tugʻilgan; u toʻqqiz farzandning toʻngʻichi edi. 1953-yilda uning oilasi bir necha mil uzoqlikdagi Bellaghy shahriga koʻchib oʻtdi. Uning otasi Patrick Heaney (vaf. 1986-yil, oktyabr), James va Sarah Heaneyning oʻnta farzandidan sakkizinchi farzandi boʻlib, keyinchalik fermerlik va chorvachilik bilan shugʻullangan. Patrikni chorvachilik bilan ota-onasi erta vafot etganidan keyin tarbiyalagan amakilari tanishtirgan. Heaneyning onasi Margaret Kathleen McCan (1911-1984) edi, uning qarindoshlari mahalliy zigʻir fabrikasida ishlagan &lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|title=Stylistics|url=https://archive.org/details/stylistics0000verd|last=Verdonk|first=Peter|publisher=Oxford University Press|year=2002|isbn=0-19-437240-5|location=Oxford|page=[https://archive.org/details/stylistics0000verd/page/57 57]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;parker-32&quot;&gt;{{Kitob manbasi|title=Seamus Heaney: The Making of the Poet|url=https://archive.org/details/seamusheaneymaki0000park|last=Parker|first=Michael|publisher=University of Iowa Press|year=1993|isbn=0-87745-398-5|location=Iowa City|page=[https://archive.org/details/seamusheaneymaki0000park/page/3 3]|quote=Mrs Heaney bore nine children, Seamus, Sheena, Ann, Hugh, Patrick, Charles, Colum, Christopher, and Dan.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;lifeofrhyme&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=McCrum |first=Robert |date=18 July 2009 |title=Seamus Heaney: A life of rhyme |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/books/2009/jul/19/seamus-heaney-interview |access-date=19 July 2009}}&lt;/ref&gt;.Heaney otasining timsolida mahalliy gallar oʻrtasidagi ichki tarangliklarni, onasi timsolida esa, sanoatlashgan Ulsterni koʻrar edi.

Heaney Anahorish boshlangʻich maktabida oʻqidi va oʻn ikki yoshida Derrydagi Rim-katolik maktab-internati boʻlgan St. Columb’s College dan stipendiya yutib oldi. Christopher St. Columb’s maktabida oʻqiyotganda Heaneyning 4 yoshli ukasi1953-yil fevral oyida yoʻl-transport hodisasida halok boʻldi. „Mid-Term Break“ va „The Blackbird of Glanmore“ sheʼrlari aynan shu hodisa bilan bogʻliq&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Tragic death of brother (4) that inspired Seamus Heaney recalled |language=en-GB |work=belfasttelegraph |url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/entertainment/theatre-arts/tragic-death-of-brother-4-that-inspired-seamus-heaney-recalled-38700247.html |access-date=2 February 2021 |issn=0307-1235}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://litmed.med.nyu.edu/Annotation?action=view&amp;annid=1546|sarlavha=Heaney, Seamus: Mid-Term Break|sana=27 October 1999|nashriyot=Litmed.med.nyu.edu|kirish sanasi=20 November 2010}}&lt;/ref&gt;.

Heaney bolaligida oʻzi tugʻilgan hududdagi Castledawson klubida gal futboli bilan shugʻullangan va oilasi Bellaghyga koʻchib kelganida ham bu qiziqishi oʻzgarmagan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Carney |first=Jim |author-link=Jim Carney (poet) |date=5 April 2020 |title=Why have football and hurling remained a cultural wasteland for our writers and artists? |work=[[Sunday Independent (Ireland)|Sunday Independent]] |url=https://www.independent.ie/sport/gaelic-games/why-have-football-and-hurling-remained-a-cultural-wasteland-for-our-writers-and-artists-39103123.html}}&lt;/ref&gt;.

== Ish faoliyati ==

=== 1957-1969-yillar ===
[[Fayl:SeamusHeaneyLowRes.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8d/SeamusHeaneyLowRes.jpg/170px-SeamusHeaneyLowRes.jpg|thumb| Seamus Heaney 1970-yil]]
{{Quote box|&lt;poem&gt;
My grandfather cut more turf in a day
Than any other man on Toner's bog.
Once I carried him milk in a bottle
Corked sloppily with paper. He straightened up
To drink it, then fell to right away

Nicking and slicing neatly, heaving sods
Over his shoulder, going down and down
For the good turf. Digging.

The cold smell of potato mould, the squelch and slap
Of soggy peat, the curt cuts of an edge
Through living roots awaken in my head.
But I've no spade to follow men like them.

Between my finger and my thumb
The squat pen rests.
I'll dig with it.

&lt;/poem&gt;|3=from &quot;Digging&quot;, ''Death of a Naturalist'' (1966)|align=right|bgcolor=#FFFFF0|source=&quot;Digging&quot;, ''Death of a Naturalist'' (1966)}}Heaney 1957-yildan boshlab Belfastdagi Queenʼs Universityda [[ingliz tili]] va adabiyoti boʻyicha tahsil oldi. Bu yerda boʻlganida, Ted Hughesning „''Luperkal''“ asarining nusxasini topdi va bu uni sheʼr yozishga undadi. „Birdaniga zamonaviy sheʼriyat masalasi mening hayotiy materialim bo‘lib qoldi“, degan edi u&lt;ref name=&quot;bbc_faces_of_the_week&quot;/&gt;. 1961-yilda u universitetni birinchi darajali imtiyozli diplom bilan tugatgan&lt;ref name=&quot;YourPlaceAndMine&quot;&gt;{{Veb manbasi|ish=BBC|url=https://www.bbc.co.uk/northernireland/yourplaceandmine/londonderry/A803639.shtml|sarlavha=Your Place and Mine: Bellaghy – Seamus Heaney|kirish sanasi=12 April 2019}}&lt;/ref&gt;.

Heaney Belfastdagi St. Joseph oʻqituvchilarni tayyorlash kollejida (hozir St. Mary’s University College bilan birlashtirilgan) oʻqituvchilik sertifikatini olish uchun oʻqidi va Belfastning Ballymurphy shahridagi St. Thomas oʻrta maktabida dars berishni boshladi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Heaney |first=Seamus |date=13 April 2002 |title=Sweet airs that delight |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/education/2002/apr/13/artsandhumanities.highereducation |access-date=1 June 2021}}&lt;/ref&gt;. Ushbu maktabning direktori Monaghan okrugidan kelgan yozuvchi Michael McLaverty boʻlib, u Heaneyni Patrick Kavanaghning sheʼriyati bilan tanishtirdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Biography|nashriyot=British Council|url=http://www.britishcouncil.org/china-aboutuk-northernireland-literature-poetry-seamus.htm|kirish sanasi=23 May 2010|arxivurl=https://web.archive.org/web/20121009142735/http://www.britishcouncil.org/china-aboutuk-northernireland-literature-poetry-seamus.htm|arxivsana=9 October 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;assets.cambridge.org&quot;&gt;[http://assets.cambridge.org/97805218/38825/frontmatter/9780521838825_frontmatter.pdf Ed. Bernard OʻDonoghue ''The Cambridge Companion to Seamus Heaney'' (2009) Cambridge University Press pxiii] {{ISBN|978-0-521-54755-0}}. Retrieved 23 May 2010.&lt;/ref&gt;. Heaney birinchi marta McLavertyning koʻmagi bilan 1962-yilda sheʼrlar nashr eta boshladi. Sophia Hillan McLavertyning yosh Belfast shoiriga xuddi unga vasiylik qilayotgan otadek munosabatda boʻlganini taʼkidlaydi&lt;ref&gt;Sophia Hillan, ''New Hibernia Review / Iris Éireannach Nua'', Vol. 9, No. 3 (Autumn, 2005), pp. 86-106. „Wintered into Wisdom: Michael McLaverty, Seamus Heaney, and the Northern Word-Hoard“. University of St. Thomas (Center for Irish Studies)&lt;/ref&gt;. McLavertyning „Collected Works“ (Tanlangan asarlari) ning muqaddimasida Heaney shoirning hissasi va taʼsirini shunday sarhisob qildi: „Uning ovozi kamtarona, ammo baland edi, u hech qachon diqqat markazida bo‘lmasdi, shunga qaramay, uning adabiyotimizdagi o‘rni juda mustahkam“&lt;ref&gt;McLaverty, Michael (2002) ''Collected Short Stories'', Blackstaff Press Ltd, p. xiii, {{ISBN|0-85640-727-5}}.&lt;/ref&gt;. Heaneyning „''Singing School from North''“ (1975) kitobidagi ''Fosterage'' sheʼri McLavertyga bagʻishlangan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Sophia Hillan |date=20 October 2017 |title=Michael McLaverty, Seamus Heaney and the writerly bond |work=Irish Times |url=https://www.irishtimes.com/culture/books/michael-mclaverty-seamus-heaney-and-the-writerly-bond-1.3263062}}&lt;/ref&gt;.

1963-yilda Heaney St. Josephda maʼruza qila boshladi va oʻsha paytda Queenʼs universitetida ingliz tili oʻqituvchisi boʻlgan Philipp Hobsbaum tomonidan tashkil etilgan Belfast Group shoirlar jamoasiga qoʻshildi. Bu orqali Heaney boshqa Belfast shoirlari, jumladan Derek Mahon va Michael Longliey bilan uchrashdi&lt;ref name=&quot;YourPlaceAndMine&quot;/&gt;.

Heaney 1962-yilda St. Josephda Tyrone okrugidagi Ardbo shahrida tugʻilgan Marie Devlin bilan tanishib, 1965-yilning avgustida turmush qurishdi&lt;ref name=&quot;lifeofrhyme&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;YourPlaceAndMine&quot;/&gt;. Maktab oʻqituvchisi va yozuvchi boʻlgan Devlin ''&quot;Over Nine Waves&quot;'' (1994) nomli anʼanaviy irland mif va afsonalari toʻplamini nashr etgan. Heaneyning birinchi kitobi „Eleven Poems“ 1965-yil noyabr oyida Queenʼs universiteti festivalida nashr etilgan&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=SRD2K80JYpYC&amp;pg=PA504|page=504|title=Nobel Faces: A Gallery of Nobel Prize Winners|last=Peter Badge|publisher=John Wiley &amp; Sons|year=2008|isbn=978-3-527-40678-4}}&lt;/ref&gt;. 1966-yilda ularning toʻngʻich oʻgʻli Maykl tugʻildi. Ikkinchi oʻgʻli Kristofer esa, 1968-yilda tugʻilgan.

Heaneyning birinchi yirik toʻplami ''&quot;Death of Naturalist&quot;'' 1966-yilda Faber and Faber tomonidan nashr etilgan. Ushbu toʻplam juda koʻp tanqidchilarning olqishlarga sazovor boʻldi va bir qancha mukofotlarni olib keldi, jumladan, Gregory Award for Young Writers va Geoffrey Faber Prize&lt;ref name=&quot;assets.cambridge.org&quot;/&gt;. Oʻsha yili u Belfastdagi Queenʼs universitetida zamonaviy ingliz adabiyoti boʻlimiga oʻqituvchi etib tayinlandi. 1968-yilda Heaney va Michael Longley shoir ijodi haqida xabardorlikni oshirgan „Room to Rhyme“ deb nomlangan ijodiy sayr oʻtkazishdi. Keyingi yili u oʻzining ikkinchi yirik toʻplami ''&quot;Door into the Dark&quot;'' ni nashr etdi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Andrew Motion |author-link=Andrew Motion |date=17 August 2014 |title=Door into the Dark opened the portals to a different future |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2014/aug/17/door-into-the-dark-seamus-heaney-andrew-motion}}&lt;/ref&gt;.

=== 1970-1984-yillar ===
Heaney 1970-1971-oʻquv yilida [[California universiteti, Berkeley|Berkeley of California universitetida]] ingliz tili boʻyicha professor sifatida dars bergan&lt;ref name=&quot;OShea2016&quot;&gt;{{Jurnal manbasi|last=OʻShea|first1=Edward|title=Seamus Heaney at Berkeley, 1970–71|journal=Southern California Quarterly|volume=98|issue=2|year=2016|pages=157–193|issn=0038-3929|doi=10.1525/ucpsocal.2016.98.2.157}}&lt;/ref&gt;. 1972-yilda u Belfastdagi maʼruzasini tugatib, Irlandiya Respublikasidagi Wicklowga koʻchib oʻtdi va bor vaqtini ijodga bagʻishladi. Oʻsha yili u oʻzining uchinchi toʻplami „''Wintering Out“'' ni nashr etdi. 1975-yilda Heaneyning navbatdagi toʻplami ''North'' nashr etildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1995/heaney/biographical/|ish=Nobel Prize|sarlavha=Seamus Heaney}}&lt;/ref&gt;. O‘sha yili „Stations“ nomli ''nasriy'' sheʼrlar risolasi ham chop etilgan.

1976-yilda Heaney Dublindagi Carysfort kollejida ingliz tili boʻlimi boshligʻi etib tayinlandi va oilasi bilan Sandymount shahriga koʻchib oʻtdi. Uning navbatdagi to‘plami „''Field Work''“ 1979-yilda nashr etilgan. 1965-1975 yillardagi ''&quot;Selected Poems''&quot; va „''Preoccupations: Selected Prose 1968-1978“'' 1980-yilda nashr etilgan. 1981-yilda ''Aosdana,'' milliy Irlandiya Badiiy Kengashi tashkil etilganida, Heaney birinchi guruhga saylanganlar qatorida edi. (Keyinchalik u 1997-yilda ''Saoi,'' yaʼni beshta oqsoqolning sardori etib saylangan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Biography |work=Aosdána |url=http://aosdana.artscouncil.ie/Members/Literature/Heaney.aspx}}&lt;/ref&gt;.

Shuningdek, 1981-yilda Heaney Amerika Qoʻshma Shtatlariga Harvard professori sifatida tashrif buyurdi va u yerda Adams House bilan hamkorlik qildi. U Queenʼs universiteti va Nyu-York shahridagi Fordham universitetining ikkita faxriy doktori unvoniga sazovor boʻlgan (1982). 1982-yil 23-mayda Fordhamning ochilish marosimida u oʻz murojaatini „Verses for a Fordham Commencement“ deb nomlangan 46 bandlik sheʼr orqali taqdim etdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://fordhamnotes.blogspot.com/2013/08/seamus-heaneys-verses-for-fordham.html|sarlavha=Fordham Notes: Seamus Heaney's &quot;Verses for a Fordham Commencement&quot;|muallif=|ism=|sana=30 August 2013|ish=Fordham Notes|kirish sanasi=3 November 2016}}&lt;/ref&gt;.

Shimoliy Irlandiyada tugʻilgan va taʼlim olgan Heaney oʻzining ingliz emas, irland ekanligini taʼkidlaydi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.ibtimes.co.uk/articles/502601/20130830/seamus-heaney-died-irish-poet.htm|sarlavha=Irish Nobel Prize Poet Seamus Heaney Dies Aged 74 -VIDEO|sana=30 August 2013|nashriyot=Ibtimes.co.uk|kirish sanasi=30 August 2013}}&lt;/ref&gt;. „Field Day Theatre Company“ tomonidan Brian Friel’s Translationsspektaklining muvaffaqiyatidan soʻng, asoschilar Brian Friel va Stephen Rea bir jamoada birlashishga qaror qilishdi. 1981-yilda Heaney bu kompaniyaning kengaytirilgan direktorlar kengashi tarkibiga qoʻshildi. 1984-yil kuzida onasi Margaret vafot etdi&lt;ref name=&quot;parker-2212&quot;&gt;{{Kitob manbasi|title=Seamus Heaney: The Making of the Poet|url=https://archive.org/details/seamusheaneymaki0000park|last=Parker|first=Michael|publisher=University of Iowa Press|year=1993|isbn=0-87745-398-5|location=Iowa City|page=[https://archive.org/details/seamusheaneymaki0000park/page/221 221]|quote=The deaths of his mother in the autumn of 1984 and of his father in October 1986 left a colossal space, one which he has struggled to fill through poetry.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://barclayagency.com/heaney.html|sarlavha=Barclay Agency profile|nashriyot=Barclayagency.com|kirish sanasi=30 August 2013|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120508153854/http://barclayagency.com/heaney.html|arxivsana=8 May 2012}}&lt;/ref&gt;.

=== 1985-1999-yillar ===
[[Fayl:Heaneys.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8b/Heaneys.jpg/220px-Heaneys.jpg|right|thumb| Marie va Seamus Heaney Dominikan cherkovida, [[Krakov]], Polsha, 4-oktyabr 1996-yil]]
Heaney Harvardda 1985-1997-yillarda Boylstonning ritorika va notiqlik professori va 1998-2006-yillarda Harvard rezidentsiyasida shoir boʻlib ishlagan&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20101214173915/http://www.contemporarywriters.com/authors/?p=auth189 British Council biography of Heaney]. Retrieved 19 April 2010.&lt;/ref&gt;. 1986-yilda Heaney Bates Collegedan Litt. D unvonini oldi. Uning otasi Patrick oʻsha yilning oktyabr oyida vafot etdi&lt;ref name=&quot;parker-2212&quot;/&gt;. Ikki yil ichida ota-onasidan ayrilishi Heaneyga qattiq taʼsir qildi va u oʻz qaygʻusini sheʼrlar bilan ifodaladi&lt;ref name=&quot;parker-2212&quot; /&gt;. 1988-yilda uning „The Government of the Tongue“ tanqidiy maqolalari to‘plami nashr etildi.

1985-yilda Heaney Amnesty International of Ireland iltimosiga binoan „From the Republic of Conscience“ sheʼrini yozdi. U „Birlashgan Millatlar Tashkiloti kunini va Amnistiya ishini nishonlashni“ xohlagandi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Seamus Heaney, Poet|url=http://www.frontlinedefenders.org/node/110|ish=Frontline Defenders|kirish sanasi=30 November 2014}}&lt;/ref&gt;. Ushbu sheʼr Xalqaro Amnistiya tashkilotining eng oliy sharafi — „Vijdon elchisi“ mukofoti taqdim etilishiga sabab boʻldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=From the Republic of Conscience|url=http://www.amnesty.ie/RepublicofConscience|ish=Amnesty International|kirish sanasi=30 November 2014}}&lt;/ref&gt;.

1988-yilda Heaney Jorjiya shtati [[Atlanta|Atlanta shahridagi]] Emory universitetida zamonaviy adabiyot boʻyicha taniqli Ellman maʼruzasini oʻqiganidan soʻng, universitetning [http://marbl.library.emory.edu/ qoʻlyozmalar, arxivlar va nodir kitoblar kutubxonasiga] (MARBL) oʻzining maʼruza matnlarini sovgʻa qildi&lt;ref&gt;[http://news.emory.edu/stories/2014/01/er_seamus_heaney_exhibit/campus.html „Seamus Heaney Exhibit“], Emory University, January 2014&lt;/ref&gt;.

1989-yilda Heaney 1994-yilgacha besh yillik muddatga Oksfordning sheʼriyat professori etib saylandi. Kafedra undan Oksfordda yashashni talab qilmadi. Bu davr mobaynida u oʻz vaqtini Irlandiya va Qoʻshma Shtatlar oʻrtasida taqsimladi. Shuningdek, u ommaviy oʻqish tadbirlarini davom ettirdi. Tadbirlarni koʻplab tomoshabinlar intiqlik bilan kutishar edi. Baʼzan chiptalar uchun navbatda turganlarni „Heaneyboppers“ deb atashadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Heaney 'catches the heart off guard'|url=http://news.harvard.edu/gazette/story/2008/10/heaney-%E2%80%98catches-the-heart-off-guard%E2%80%99/|sana=2 October 2008|nashriyot=[[Harvard University]]|ish=Harvard News Office|kirish sanasi=15 May 2010|iqtibos=Over the years, readings by poet Seamus Heaney have been so wildly popular that his fans are called &quot;Heaneyboppers.&quot;}}&lt;/ref&gt;.

1990-yilda [[Sofokl]]ning „Filoktetalari“ asosida yozilgan „A Cure at Troy“ &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Play Listing|url=http://www.irishplayography.com/search/play.asp?play_id=617|ish=Irish Playography|nashriyot=Irish Theatre Institute|kirish sanasi=24 August 2007}}&lt;/ref&gt; pyesasi nashr etildi. Keyingi yili u yana bir sheʼriy toʻplami — „''Seeing Things“'' (1991)ni nashr etdi. Heaney „Trinity College Dublin“ falsafiy jamiyatining faxriy homiysi deb topildi va Qirollik adabiyot jamiyatining faxriy aʼzosi etib saylandi (1991)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.rslit.org/content/fellows|sarlavha=Royal Society of Literature All Fellows|nashriyot=Royal Society of Literature|kirish sanasi=9 August 2010|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100305070326/http://www.rslit.org/content/fellows|arxivsana=5 March 2010}}&lt;/ref&gt;.

1993-yilda Heaney mehmon sifatida Oxford [[Cambridge universiteti|universiteti va Cambridge]] universitetlari talabalarining yangi ijodiy toʻplami boʻlgan ''The Mays antologiyasini'' tahrir qildi. Oʻsha yili u Dickinson kolleji sanʼat mukofotiga sazovor boʻldi va [[Pennsilvaniya|Pennsylvania]] kollejiga qaytib, faxriy unvonni oldi. U 2013-yilda vafot etmaganida, yirik adabiyot arbobi nomi uchun Harold va Ethel L. Stellfox mukofotini olish uchun yana Dickinsonga qaytishi kerak edi. Qisman ikki shoir oʻrtasidagi yaqin aloqani eʼtirof etish uchun mukofot Irlandiyalik shoir Paul Muldunga topshirildi.

Heaney 1995 -yilda „Kundalik mo‘jizalar va tirik o‘tmishni ulug‘laydigan lirik go‘zallik va axloqiy teranlik asarlari uchun“ adabiyot bo‘yicha Nobel mukofotiga sazovor bo‘ldi&lt;ref name=&quot;nobel_prize&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=The Nobel Prize in Literature 1995|nashriyot=Nobelprize|sana=7 October 2010|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1995/|kirish sanasi=7 October 2010}}&lt;/ref&gt;. Bu xabar chiqqanida u rafiqasi bilan Gretsiyada dam olayotgan edi. Ikki kundan keyin u Dublin aeroportiga yetib borguniga qadar na jurnalistlar, na o‘z farzandlari u bilan bogʻlana olishmadi, garchi Irlandiya telekamerasi uni Kalamataga kuzatib qo‘ygan boʻlsa ham. Irlandiyadagi [[Nobel mukofoti]] sovrindorari [[W. B. Yeats|WB Yeats]], [[George Bernard Shaw]] va [[Samuel Beckett|Samuel Becketning]] qatoriga nomi qo‘shilganda o‘zini qanday his qilgani haqidagi savolga Heaney shunday javob berdi: „Bu xuddi tog‘ tizmasi etagida turishga o‘xshaydi. Umid qilamanki, siz ham buni tushunasiz. Bu gʻayrioddiy tuygʻu“ &lt;ref name=&quot;laureate&quot; /&gt;. U va uning rafiqasi Marie darhol aeroportdan Áras an Uachtarainga prezident Mary Robinson bilan mukofotni nishonlab, shampan ichish uchun olib ketilgan&lt;ref name=&quot;laureate&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Clarity |first=James F. |date=9 October 1995 |title=Laureate and Symbol, Heaney Returns Home |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/books/98/12/20/specials/heaney-laureate.html}}&lt;/ref&gt;. U boshqalar mukofotni ehtiyotkorlik bilan „The N Thing“ deb ataydi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Boland |first=Rosita |date=17 June 2017 |title=Michael Longley: 'Being 77 and three-quarters is the best time of my life' |work=[[The Irish Times]] |url=https://www.irishtimes.com/culture/books/michael-longley-being-77-and-three-quarters-is-the-best-time-of-my-life-1.3097831 |access-date=17 June 2017 |quote='Seamus once thanked me for the way I dealt with what he called 'the N Thingʻ,' Longley says, making tea. 'The N thing?' I ask, halfway through my sardine sandwich. 'The Nobel', he says. 'That I kept it in proportion – the way most of the world didn’t. But I have had to be very judicious answering questions about Seamus since he’s been turned into a kind of saint'.}}&lt;/ref&gt;.

Heaneyning 1996-yildagi ''The Spirit Level'' toʻplami Whitbread Book ofThe Year mukofotiga sazovor boʻldi; u bu muvaffaqiyatni 1999-yilda ''Beowulf: A New Verse translation'' bilan takrorladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.rambles.net/heaney_beowulf.html|sarlavha=Beowulf: A New Translation|nashriyot=Rambles.net|kirish sanasi=20 November 2010}}&lt;/ref&gt;.

Heaney 1996-yilda Irlandiya Qirollik akademiyasining aʼzosi etib saylangan va 1997-yilda aʼzo sifatida qabul qilingan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.ria.ie/News/Seamus-Heaney-MRIA-1939-2013|sarlavha=Seamus Heaney MRIA 1939–2013 – A Very Special Academician|nashriyot=ria.ie|sana=30 August 2013|kirish sanasi=8 September 2013|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140426202138/http://www.ria.ie/News/Seamus-Heaney-MRIA-1939-2013|arxivsana=26 April 2014}}&lt;/ref&gt;. Xuddi shu yili Heaney Aosdana Saoi etib saylandi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://aosdana.artscouncil.ie/getdoc/c58ed13b-d56c-4807-8c87-98802d8dd7a9/Heaney.aspx|sarlavha=Seamus Heaney|nashriyot=aosdána.artscouncil.ie|sana=30 August 2013|kirish sanasi=8 September 2013}}&lt;/ref&gt;. 1998-yilda Heaney Dublin Trinity kollejining faxriy aʼzosi etib saylandi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=17 December 2012 |title=Trinity College Dublin announces new Professorship – Seamus Heaney Professorship in Irish Writing |work=Trinity College Dublin |url=https://www.tcd.ie/news_events/articles/trinity-college-dublin-announces-new-professorship-seamus-heaney-professorship-in-irish-writing/}}&lt;/ref&gt;.

=== 2000-yillar ===
[[Fayl:Seamus_Heaney_Centre.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cf/Seamus_Heaney_Centre.jpg/220px-Seamus_Heaney_Centre.jpg|right|thumb|2004-yilda Queenʼs University Belfastda ochilgan Seamus Heaney Centre for Poetry]]
[[Fayl:Seamus_Heaney_Photograph_Edit.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bb/Seamus_Heaney_Photograph_Edit.jpg/170px-Seamus_Heaney_Photograph_Edit.jpg|right|thumb| Seamus Heaney 2009-yil]]
2000-yilda Heaney faxriy doktor unvoniga sazovor boʻldi va [[Pensilvaniya universiteti|Pensylvania universitetida]] nutq soʻzladi&lt;ref&gt;[http://www.upenn.edu/pennnews/news/nobel-laureate-seamus-heaney-deliver-commencement-address-university-pennsylvania University of Pennsylvania. Honorary Degree awarded] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20150917160029/http://www.upenn.edu/pennnews/news/nobel-laureate-seamus-heaney-deliver-commencement-address-university-pennsylvania |date=2015-09-17 }}. Retrieved 19 September 2010.&lt;/ref&gt;. 2002-yilda Heaney Rodos universitetining faxriy doktori unvoniga sazovor boʻldi va „Guttural Muse“ mavzusida ochiq maʼruza qildi .

2003-yilda Queenʼs University Belfastda Seamus Heaney sheʼriyat markazi ochildi. Unda Heaney media arxivi joylashgan bo‘lib, uning butun ijodi hamda radio va televideniye taqdimotlarining to‘liq katalogi mavjud&lt;ref&gt;[http://www.qub.ac.uk/schools/SeamusHeaneyCentreforPoetry/ The Seamus Heaney Centre for Poetry], [[Queen's University Belfast]] website&lt;/ref&gt;. Oʻsha yili Heaney oʻzining adabiy arxivining katta qismini Emory universitetiga, universitetning yaqinda nafaqaga chiqqan prezidenti William M. Chasening ishiga yodgorlik sifatida joylashtirishga qaror qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.emory.edu/news/Releases/seamus1064430623.html|sarlavha=Emory Acquires Nobel Laureate Seamus Heaney Letters|sana=24 September 2003|ish=press release|nashriyot=[[Emory University]]|iqtibos=&quot;When I was here this summer for commencement, I came to the decision that the conclusion of President Chace's tenure was the moment of truth, and that I should now lodge a substantial portion of my literary archive in the Woodruff Library, including the correspondence from many of the poets already represented in its special collections,&quot; said Heaney in making the announcement. &quot;So I am pleased to say these letters are now here and that even though President Chace is departing, as long as my papers stay here, they will be a memorial to the work he has done to extend the university's resources and strengthen its purpose.&quot;}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=25 September 2003 |title=Poet Heaney donates papers to Emory |work=[[The Augusta Chronicle]] |url=http://chronicle.augusta.com/stories/2003/09/25/met_391035.shtml |access-date=25 September 2003}}&lt;/ref&gt;. Emory qoʻlyozmalari Heaney (1964-2003) asarlarining eng katta omborini tashkil etgan. Heaney ularni irlandiyalik yozuvchilar, jumladan Yeats, [[:en:Paul Muldoon|Paul Muldoon]], [[:en:Ciaran Carson|Ciaran Carson]], [[:en:Michael Longley|Michael Longley]] va Belfast guruhining boshqa aʼzolaridan iborat katta arxivni yaratishga yordam berish uchun sovgʻa qildi.

2003-yilda zamonaviy madaniyatda sheʼriyat va qoʻshiq soʻzlariga qiziqish uygʻotadigan biron bir ijodkor bormi, degan savolga Heaney Detroitlik amerikalik rep ijrochisi [[Eminem]]ni maqtab, shunday degan edi: „U har narsaning imkoni borligi haqidagi tuygʻuni yaratdi. U bir avlod atrofida kuchlanish hosil qildi. U buni nafaqat vayronkorlik munosabati, balki ogʻzaki nutqdagi energiyasi orqali ham amalga oshirdi“ &lt;ref&gt;Eminem, ''[[The Way I Am (book)|The Way I Am]]'', autobiography, cover sheet. Published 21 October 2008.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=30 June 2003 |title=Seamus Heaney praises Eminem |work=BBC News |publisher=BBC |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/music/3033614.stm |access-date=9 April 2010}}&lt;/ref&gt;. Heaney 2004-yilgi Yevropa Ittifoqi kengayishi munosabati bilan „Beacons at Bealtaine“ sheʼrini yozgan. U sheʼrni Irlandiya Yevropa Ittifoqi raisligi tomonidan tashkil etilgan kengaytirilgan marosimda [[Yevropa Ittifoqi]]ning 25 yetakchisi uchun oʻqidi.

2006-yil avgust oyida Heaney [[insult]]ga chalindi. Garchi unga yurak monitori &lt;ref name=&quot;belfast&quot;&gt;[http://www.belfasttelegraph.co.uk/news/local-national/northern-ireland/heaney-bid-farewell-at-funeral-29545558.html „Heaney bid farewell at funeral“], ''Belfast Telegraph'', 2 September 2013.&lt;/ref&gt; o‘rnatilganida, „kardiostimulyatorlar meni tinchlantirib qoʻydi“ deb hazil qilgan bo‘lsa-da, bir necha oy davomida barcha ommaviy tadbirlarni bekor qildi&lt;ref&gt;''Today Programme'', [[BBC Radio 4]], 16 January 2007.&lt;/ref&gt;. Dramaturg Braian Frielning rafiqasi Anne Frielning 75 yoshga toʻlgan kunida u Donegal okrugida edi&lt;ref name=&quot;lifeofrhyme&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=20 July 2009 |title=Poet 'cried for father' after stroke |work=BBC News |publisher=BBC |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8158697.stm |access-date=20 July 2009}}&lt;/ref&gt;. U Henning Mankell, Donna Leon va Robert Harris asarlarini kasalxonada oʻqib chiqqan. Uni koʻrishga kelganlar orasida sobiq prezident [[Bill Clinton|Bill Klinton]] ham bor edi&lt;ref name=&quot;lifeofrhyme&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Kelly |first=Antoinette |date=19 July 2009 |title=Nobel winner Seamus Heaney recalls secret visit from Bill Clinton: President visit to Heaney's hospital bed after near-fatal stroke |work=Irish Central |url=http://www.irishcentral.com/news/Nobel-winner-Seamus-Heaney-recalls-secret-visit-from-Bill-Clinton-51137272.html |access-date=19 July 2009}}&lt;/ref&gt;.

Heaneyning ''District and Circle'' 2006-yilda TS Eliot mukofotiga sazovor boʻldi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=15 January 2007 |title=Heaney wins TS Eliot poetry prize |work=BBC News |publisher=BBC |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/6264699.stm |access-date=15 January 2007}}&lt;/ref&gt;. 2008-yilda u Daniyaning Østermarie shahrida faxriy ijodkor deb eʼlon qilindi. Seamus Heaney Stræde koʻchasi uning nomi bilan ataldi. 2009-yilda Heaneyga adabiyot arbobi sifatidagi ajoyib roli uchun University College Dublin (UCD) yuridik jamiyatining Faxriy aʼzoligi mukofoti topshirildi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Announcement of Awards |publisher=University College Dublin |url=http://www.ucd.ie/studyatucd/studentexperience/studentlife/index.html}}&lt;/ref&gt;.

Faber and Faber 2008-yilda Dennis OʻDriskollning „''Stapping Stones: Interviews with Seamus Heaney''“ kitobini nashr etdi; Bu Heaneyning tarjimai holiga eng yaqin asar sifatida tasvirlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Estate of Seamus Heaney-Stepping Stones|url=https://www.seamusheaney.com/stepping-stones|ish=www.seamusheaney.com|kirish sanasi=31 December 2021}}&lt;/ref&gt;. 2009-yilda Heaney adabiyot boʻyicha David Cohen Prize mukofotiga sazovor boʻldi. U 2009-yil 13-aprelda boʻlib oʻtgan 70 yillik yubileyini nishonlash uchun oʻzining sheʼriy toʻplamlari bilan12 soatdan ortiq ogʻzaki nutq albomini yozdi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=2 April 2009 |title=Collected Poems: Seamus Heaney |work=Faber and Faber |url=http://www.faber.co.uk/work/collected-poems/9780571247073/ |url-status=dead |access-date=24 April 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100504111822/http://www.faber.co.uk/work/collected-poems/9780571247073/ |archive-date=4 May 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=April 2009 |title=Heaney at 70 |work=RTÉ |url=http://www.rte.ie/heaneyat70/index.html |access-date=25 April 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=April 2009 |title=Seamus Heaney 70th birthday commemorative Irish Times supplement |work=Irish Times |url=http://www.irishtimes.com/indepth/seamus-heaney/ |access-date=24 April 2010}}&lt;/ref&gt;.

=== 2010-yillar ===
U 2010-yil iyul oyida West Belfast festivalida oʻzining ustozi, sheʼrlarini birinchi marta nashr etishda yordam bergan shoir va yozuvchi Michael McLavertyga bagʻishlangan marosimda nutq soʻzladi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Féile an Phobail, Festival of the People, 2010 programme |work=Official website |url=http://www.feilebelfast.com/news/august-feile-2010-programme-online/ |url-status=dead |access-date=12 July 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100823030106/http://www.feilebelfast.com/news/august-feile-2010-programme-online/ |archive-date=23 August 2010}} Archived at Wayback Engine.&lt;/ref&gt;.

2010-yil sentyabr oyida Faber ''Heaneyning'' oʻn ikkinchi toʻplamini nashr etdi. ''Human Chain'' „Eng yaxshi toʻplam“ uchun Forward Poetry Prize mukofotiga sazovorboʻldi. Shoirning birinchi kitobidan 44 yil oʻtib nashr etilgan kitob qisman 2006-yilda Heaney insultga chalinganidan keyin yaratilgan edi. Poet and Forward sudiyasi Ruth Padel bu asarni „ogʻriqli, halol va nozik vaznli sheʼrlar toʻplami … ajoyib va insoniy yutuq“ deb taʼrifladi&lt;ref name=&quot;benedicte_page_forward_prize&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Page |first=Benedicte |date=6 October 2010 |title=Seamus Heaney wins £10k Forward poetry prize for Human Chain |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/books/2010/oct/06/seamus-heaney-forward-poetry-prize?INTCMP=SRCH |access-date=6 October 2010}}&lt;/ref&gt;. Yozuvchi Colm Toibin „''Human Chain''“ ni „koʻp yillar davomidagi eng yaxshi toʻplami va u yozgan eng yaxshi sheʼrlarini oʻz ichiga olgan kitob“ deb taʼriflagan: „bu kitob soyalar va xotiralar, shivirlar, yer osti olamiga sayohatlar, elegiya va tarjimalar, aks-sado va sukunat kitobidir“&lt;ref name=&quot;toibin_human_chain&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Tóibín |first=Colm |author-link=Colm Tóibín |date=21 August 2010 |title=Human Chain by Seamus Heaney – review |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/books/2010/aug/21/seamus-heaney-human-chain-review |access-date=21 August 2010}}&lt;/ref&gt;. 2010-yil oktyabr oyida toʻplam TS Eliot mukofotiga nomzodlar roʻyxatiga kiritilgan.

Heaney 2011-yilda ''The Observer'' nashri tomonidan „Britaniyaning eng yaxshi 300 ziyolilari“ roʻyxatiga kiritilgan edi. Keyinchalik [[gazeta]] roʻyxat ichidan „Britaniyalik emasligini taʼkidlovchilar“ ni alohida belgilab, nashr etgan. Ularning orasida Heaney ham bor edi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Naughton |first=John |date=8 May 2011 |title=Britain's top 300 intellectuals |work=The Observer |publisher=Guardian Media Group |url=https://www.theguardian.com/culture/2011/may/08/top-300-british-intellectuals |access-date=8 May 2011}}&lt;/ref&gt;. Oʻsha yili u „Songs of the Scribe“ toʻplami uchun Pádraignín Ní Uallacháin qarorgohida Anʼanaviy qoʻshiqchining Old Irish Marginalia qoʻshigʻining tarjimasiga hissa qoʻshdi&lt;ref&gt;[http://journalofmusic.com/radar/songs-scribe-sung-padraigin-ni-uallachain „Songs of the Scribe Sung by Pádraigín Ní Uallacháin“]. ''Journal of Music''. 6 December 2011.&lt;/ref&gt;.

2011-yil dekabr oyida u oʻzining shaxsiy adabiy qoʻlyozmalarini [[Irlandiya milliy kutibxonasi|Irlandiya Milliy kutubxonasiga]] sovgʻa qildi. Garchi qoʻlyozmalarini kim oshdi savdosiga qoʻyib, yaxshigina boylik orttirishi mumkinligini bilsa ham Heaney shaxsan oʻzi barcha qoʻlyozma va qoralamalarini yigʻdi va oʻgʻli Michael hamrohligida Milliy kutubxonaga topshirdi.

2012-yil iyun oyida Heaney Griffin Trust for Excellence in Poetry’s Lifetime Recognition Award bilan taqdirlandi va mukofot sharafiga nutq soʻzladi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Prize |first=Griffin Poetry |date=7 June 2012 |title=2012 – Seamus Heaney |work=Griffin Poetry Prize |url=http://www.griffinpoetryprize.com/awards-and-poets/lifetime-recognition-award/2012-seamus-heaney/ |access-date=1 September 2013}}&lt;/ref&gt;.

Heaney oʻlimidan avval 1988-2013-yillardagi Tanlangan sheʼrlari toʻplamini tuzayotgan edi. Toʻplamga „Seeing things“, ''&quot;The Spirit Level''&quot;, &quot; ''Beowulf'' &quot; tarjimasi, „Electric Light“, „District and Circle“ va „Human Chain''“'' (2014-yil, kuz) sheʼrlari kiritilgan.

2014-yil fevral oyida Emory universitetida „''Seamus Heaney: The Music of What Happens“'' koʻrgazmasining premyerasi bo‘lib o‘tdi, bu Seamus Heaney vafotidan keyin uning hayoti va ijodini nishonlaydigan birinchi yirik ko‘rgazma edi. Koʻrgazmada Heaney 1980-yillarda foydalangan shaxsiy yozuv stolining, shuningdek, eski fotosuratlar va boshqa yozuvchilar bilan boʻlgan yozishmalari namoyish etilgan. Heaney 2013-yil avgust oyida, ko‘rgazmaning kuratorlik jarayoni davom etayotganida vafot etdi. Koʻrgazmada Heaney hayoti va ijodini ulugʻlash maqsadi birinchi oʻrinda tursa-da, u yerda yozuvchining oʻlimi va bu oʻlimning muxlislarga qanday taʼsir koʻrsatganini eslatuvchi kichik boʻlim ham mavjud.

2015-yil sentabrida Heaneyning oilasi uning The Aeneid VI kitobining tarjimasini 2016-yilda nashr etilishini eʼlon qilindi .

== Oʻlim ==
Seamus Heaney 2013-yil 30-avgust kuni 74 yoshida qisqa muddatli kasallikdan so‘ng Dublindagi Blackrock klinikasida vafot etdi&lt;ref name=&quot;notice&quot;&gt;[http://notices.irishtimes.com/29846330 HEANEY, Seamus : Death notice] ''The Irish Times'', 30 September 2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=McGreevy |first=Ronan |date=30 August 2013 |title=Tributes paid to 'keeper of language' Seamus Heaney |work=The Irish Times |url=http://www.irishtimes.com/news/ireland/irish-news/tributes-paid-to-keeper-of-language-seamus-heaney-1.1510607 |access-date=30 August 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;higgins&quot;&gt;[http://www.independent.ie/irish-news/higgins-to-lead-mourners-at-funeral-mass-for-poet-29542432.html Higgins to lead mourners at funeral Mass for poet] Sunday Independent, 1 September 2013.&lt;/ref&gt;. Dublindagi restoran oldida xushini yoʻqotganidan soʻng&lt;ref name=&quot;higgins&quot; /&gt; tibbiy muolaja uchun kasalxonaga olib kelindi, ammo ertasi kuni ertalab soat 7:30 da vafot etdi. Uning dafn marosimi 2013-yil 2-sentyabr kuni ertalab Dublinning Donnibruk shahrida boʻlib oʻtdi va u kechqurun oʻzining Bellagi qishlogʻida, ota-onasi, ukasi va boshqa oila aʼzolari bilan bir qabristonda dafn qilindi&lt;ref name=&quot;notice&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[http://www.irishtimes.com/news/ireland/irish-news/seamus-heaney-laid-to-rest-in-bellaghy-1.1513785 „Seamus Heaney laid to rest in Bellaghy“], ''Irish Times,'' 2 September 2013.&lt;/ref&gt;. Uning oʻgʻli Michael dafn marosimida otasi oʻlimidan bir necha daqiqa oldin rafiqasi Mariega „''Noli timere''“ ([[Lotin tili|lotincha]]: „Qoʻrqma“) soʻzlarini yozganini aytdi&lt;ref name=&quot;belfast&quot;/&gt;&lt;ref&gt;[https://www.theguardian.com/books/2013/sep/02/seamus-heaney-last-words-funeral „Seamus Heaney’s last words were 'Noli timereʼ, son tells funeral“], ''The Guardian'', 2 September 2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Heaney, Mick (12 September 2015) [http://www.irishtimes.com/life-and-style/people/mick-heaney-my-father-s-famous-last-words-1.2348525 „Mick Heaney: My father’s famous last words; Seamus Heaney’s son writes about his father’s final message to his family: ‘Noli timereʼ“], ''The Irish Times''.&lt;/ref&gt;.

Uning dafn marosimi ertasi kuni RTÉ televideniyesi va radiosida jonli efirga uzatildi va RTÉ veb-saytida xalqaro miqyosda translyatsiya qilindi. RTÉ Radio 1 Extra ertalab soat 8 dan 9:15 gacha 2009-yilda Heaney tomonidan yozilgan „''TCollected Poems''“ toʻplami haqida uzluksiz eshittirishni uzatdi&lt;ref&gt;[http://www.thejournal.ie/seamus-heaney-funeral-1063647-Sep2013/ „Funeral of Seamus Heaney to be broadcast live on RTÉ“], TheJournal.ie, 1 September 2013.&lt;/ref&gt;. Uning sheʼriy toʻplamlari vafotidan soʻng Irlandiya kitob doʻkonlarida tezda sotilib ketdi&lt;ref&gt;[http://www.irishtimes.com/culture/books/heaney-books-sell-out-amid-massive-demand-1.1517133 „Heaney books sell out amid massive demand“], ''Irish Times,'' 5 September 2013.&lt;/ref&gt;.

Heaney vafotidan soʻng, uning hotirasiga koʻplab muhim shaxslar hurmat bajo keltirishgan. Prezident Michael D. Higgins shunday degan edi:&lt;blockquote&gt;… biz Irlandiyada Seamus Heaneyning zamonaviy dunyomizga qoʻshgan hissasi chuqur va naqadar keng koʻlamli ekanligini hamon his qilamiz, ammo uning doʻstimiz sifatida yonimizda boʻlgani, samimiy va iliq shaxsiyati oʻrnini hech narsa bosa olmaydi . . . Irlandiyaning kelajak avlodlari ham Seamusning sheʼrlari bilan tanish boʻlishadi. Butun dunyodagi olimlar uning tanqidiy maqolalaridan foyda olishadi va koʻplab huquq tashkilotlari unga vijdon respublikasi ichidagi kurashlar jarayonida koʻrsatgan birdamligi uchun minnatdorchilik bildirishadi.&lt;/blockquote&gt;Prezident Higgins, shuningdek, Áras an Uachtaráin qarorgohidan turib &quot;''Nine OʻClock News&quot; telekanalida'' jonli efirda ishtirok etdi va Seamus Heaney hotirasiga hurmat bajo keltirdi&lt;ref&gt;{{YouTube|_RB3Agnpz14|President Michael D Higgins pays tribute to his friend Seamus Heaney}} RTÉ News, 31 August 2013.&lt;/ref&gt;.

AQShning sobiq prezidenti [[Bill Clinton]] shunday degan edi:&lt;blockquote&gt;Uning beqiyos ijodi ham, hayoti ham dunyo uchun bir sovgʻa kabi edi. Uning aqli, yuragi va til borasidagi irlandlarga xos noyob iqtidori uni oddiy hayot ritmlari aks ettiruvchi eng yaxshi shoirga va tinchlik uchun hayqiruvchi kuchli ovozga aylantirdi. . . Uning irlandiyalik Nobel mukofoti sovrindorlari Shaw, Yeats va Becketlar ijodi singari oʻziga xos ijodi butun dunyo uchun abadiy sovgʻa boʻlib qoladi&lt;ref name=&quot;tributes-bbc&quot;/&gt;.&lt;/blockquote&gt;Jose Manuel Barroso, Yevrokomissiya rahbari:&lt;blockquote&gt;Bugun men davrimizning buyuk shoirlaridan biri Seamus Heaney vafot etganini bilib, chuqur qaygʻuga tushdim. . . . Uning soʻzlarining kuchi, goʻzalligi va xarakteri keyingi avlodlar uchun bir meros boʻlib saqlanib qoladi va adabiyot boʻyicha Nobel mukofotini olgan ijodkor sifatida haqli ravishda eʼtirof etildi&lt;ref name=&quot;tributes-bbc&quot;/&gt;.&lt;/blockquote&gt;Harvard universiteti quyidagicha bayonot bergan edi:&lt;blockquote&gt;Biz Seamus Heaneyni Harvard oilasining hurmatli aʼzosi deb bilganimizdan baxtiyormiz va bu bilan faxrlanamiz. Butun dunyo ahli uchun bo‘lgani kabi, biz uchun ham u shoir degan nom insoniy idrok va badiiy tasavvur, nozik hikmat va yorqin inoyat bulog‘i ekanligini isbotlab berdi. Biz uni chuqur mehr va hayrat bilan eslaymiz&lt;ref name=&quot;tributes-bbc&quot;&gt;[https://www.bbc.co.uk/news/uk-northern-ireland-23899646 Tributes to Seamus Heaney], BBC News Northern Ireland, 30 August 2013.&lt;/ref&gt;.&lt;/blockquote&gt;Heaneyning yaqin doʻsti, shoir Michael Longley shoirning oʻlimidan soʻng „Men oʻzimni xuddi tugʻishgan ukamni yoʻqotgandek his qilyapman“ degan edi&lt;ref name=&quot;bbc_death&quot; /&gt;. Thomas Kinsella bu xabardan hayratda qolganini aytdi, lekin John Montegue shoirning ahvoli yaxshi emasligini anchadan beri bilganini aytdi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=30 August 2013 |title=President and Taoiseach lead tributes to the late Seamus Heaney: Tributes paid to the Nobel Laureate who died this morning at the age of 74 |work=Irish Independent |url=http://www.independent.ie/entertainment/books-arts/president-and-taoiseach-lead-tributes-to-the-late-seamus-heaney-29539156.html |access-date=30 August 2013}}&lt;/ref&gt;. Dramaturg Frank McGuinness Heaneyni „Tengdoshlarim orasidagi eng buyuk irlandiyalik: unga teng keladigan raqobatchilar yoʻq edi“ deb aytadi&lt;ref name=&quot;guardian_tributes&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Higgins |first=Charlotte |last2=McDonald |first2=Henry |date=30 August 2013 |title=Seamus Heaney's death 'leaves breach in language itself': Tributes flow in from fellow writers after poet who won Nobel prize for literature dies in Dublin aged 74 |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/books/2013/aug/30/seamus-heaney-death-breach-language |access-date=30 August 2013}}&lt;/ref&gt;. Colm Toibin shunday deb yozgan edi: „Yonishlar va portlashlar avj olgan davrda Heaney insonlarga muqobil dunyo taklif qilish uchun sheʼriyatdan foydalangan.“ Gerald Dawe shoirni „Heaney qoʻlingizdan kelganini qilishga undaydigan akaga oʻxshardi“ deb eslaydi&lt;ref name=&quot;guardian_tributes&quot; /&gt;. Theo Dorgan shunday degan edi: „Heaneyning ijodi abadiy saqlanib qoladi. Qayerga borsam ham, bundan hayratga tushaman. Seamus bizning doʻstimiz edi“. Uning Faber va Faber nashriyoti ijodkornining „adabiy madaniyatga taʼsiri beqiyos“ ekanligini taʼkidlaydi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=30 August 2013 |title=Heaney deserves place among the pantheon, says Dorgan |work=The Irish Times |url=http://www.irishtimes.com/culture/books/heaney-deserves-place-among-the-pantheon-says-dorgan-1.1510770 |access-date=30 August 2013}}&lt;/ref&gt;. Dramaturg Tom Stoppard shunday degan edi: „Seamus hech qachon tushkunlikka tushmagan, na hayotda, na ijodda“&lt;ref name=&quot;guardian_tributes&quot; /&gt;. [[Birlashgan Qirollik|Buyuk Britaniya]] mukofotining sobiq sovrindori va Heaneyning doʻsti Andrew Motion uni „buyuk shoir, sheʼriyat haqida yozgan ajoyib yozuvchi va chinakamiga iqtidor va aql-zakovatga ega shaxs“ deb atagan&lt;ref name=&quot;bbc_death&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=30 August 2013 |title=Poet Seamus Heaney dies aged 74 |work=BBC News |url=https://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-23898891 |access-date=30 August 2013}}&lt;/ref&gt;.

Heaney uchun koʻplab xotira tadbirlari tashkil etilgan, jumladan Emory universiteti&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://news.emory.edu/stories/2014/09/er_heaney_tribute_coverage/campus.html|sarlavha=Emory honors literary icon with 'A Tribute to Seamus Heaney'|sana=23 September 2014|kirish sanasi=15 April 2015}}&lt;/ref&gt;, Harvard universiteti, [[Oxford universiteti]] va Londondagi Southbank markazida tadbirlar oʻtkazildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.southbankcentre.co.uk/whatson/a-tribute-to-seamus-heaney-79180|sarlavha=A Tribute To Seamus Heaney|kirish sanasi=15 April 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://english.fas.harvard.edu/event/seamus-heaney-memorial-celebration/|sarlavha=Seamus Heaney: A Memorial Celebration|kirish sanasi=15 April 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.bodleian.ox.ac.uk/bodley/whats-on/upcoming-events/2014/feb/oxford-tribute-to-seamus-heaney|sarlavha=Bodleian Library – SPECIAL EVENT: Oxford Tribute to Seamus Heaney|kirish sanasi=15 April 2015}}&lt;/ref&gt;. AQShning yetakchi sheʼriyat tashkilotlari aʼzolari ham ijodkorni xotirlash uchun Nyu-Yorkda yigʻilishdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.poets.org/poetsorg/stanza/poets-gather-remember-seamus-heaney-new-york-city-november-11-700-pm|sarlavha=Poets Gather to Remember Seamus Heaney in New York City on November 11 at 7:00 p.m.|kirish sanasi=15 April 2015}}&lt;/ref&gt;

== Faoliyat ==
{{Quote box|Insoniyat yashash uchun eng yorqin sharoitlarni yaratishida she'riyat taklif qiladigan voqelik tasavvuri oʻz davri va joyining ma'lum holatlari haqida yozish bilan cheklanib qolmasligi kerak. Chinakam ijod qilishni istaydigan shoir ijod jarayonida oʻzi guvoh boʻlib turgan narsalarga koʻz yumib ketmasligi lozim.|3=—from &quot;''Joy Or Night: Last Things in the Poetry of W. B. Yeats and Philip Larkin''&quot;, W. D. Thomas Memorial Lecture delivered by Seamus Heaney at University College of Swansea on 18 January 1993.|width=300px|align=right|bgcolor=#FFFFF0|source=''Joy Or Night: Last Things in the Poetry of W. B. Yeats and Philip Larkin'', Seamus Heaneyning W. D. Thomas Memorial Lecture ma'ruzasidan parcha, University College of Swansea, 18-yanvar, 1993-yil.}}

=== Naturalizm ===
Bir vaqtlar Heaneyning kitoblari Buyuk Britaniyadagi tirik shoirlarning kitoblari sotuvining uchdan ikki qismini tashkil qilgan&lt;ref name=&quot;bbc_faces_of_the_week&quot;/&gt;. Uning asarlari koʻpincha Irlandiya bilan, xususan, u tugʻilgan va yoshlik davri oʻtgan Shimoliy Irlandiya bilan bogʻliq. Oʻzining yoshlik davri va taʼlimi haqida gapirar ekan, u shunday deydi: „Men zamonaviy dunyoga butkul teskari va eskicha deb hisoblagan Derry okrugida orttirgan tajribam aslida menga tayanch boʻlishini bilib oldim. Menga bu ishonchni o‘rgatishdi va uni ifodalashda yordam berishdi“ &lt;ref name=&quot;poetry_foundation&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Biography |work=Poetry Foundation |url=http://www.poetryfoundation.org/bio/seamus-heaney}}&lt;/ref&gt;. ''&quot;TDeath of a Naturalist&quot;'' (1966) va ''&quot;Door into the Dark&quot;'' (1969) filmlarida asosan qishloqdagi hayot tafsilotlariga eʼtibor qaratilgan&lt;ref name=&quot;poetry_foundation&quot; /&gt;.

&quot;Door into the Dark (1969) va „Wintering Out“ (1972) asarlari bilan boshlangan bir qator toʻplamlarda Heaney shimoliy Irlandiya botqoqliklari haqida ham yozishga koʻp vaqt sarflagan. ''Shimol'' toʻplamidagi (1975) bir nechta sheʼrlarda botqoqda saqlanib qolgan parchalangan tanalar haqida aytib oʻtilgan. Ciaran Carsonning taqrizida botqoq mavzusidagi sheʼrlari Heaneyni „qudrat laureati, afsona yaratuvchi, rituallarni barbod qiluvchi antropologga aylantirgani hamda megalit eshiklari va maftunkor vahshiylik dunyosi“ga olib kirganini aytgan edi. Heaney „Bogland“, „Bog Queen“ kabi sheʼrlarida ilk bor bevosita siyosiy kurashlarni yoritgan&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=0LZlAAAAMAAJ|page=5|title=The body and desire in contemporary Irish poetry|last=Irene Gilsenan Nordin|publisher=Irish Academic Press|year=2006|isbn=978-0-7165-3368-9}}&lt;/ref&gt;.

=== Siyosat ===
Butun umri davomida Shimoliy Irlandiyada keng tarqalgan mazhablararo tafovutga ishoralar uning sheʼrlarida ham oʻz aksini topgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://independentleft.ie/seamus-heaney-political-poems/|ish=[[Independent Left (Ireland)]]|muallif=Ciarán OʻRourke|sarlavha=Did Seamus Heaney Write Political Poems?|sana=10 October 2020|qaralgan sana=2022-10-21|arxivsana=2022-10-21|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221021065748/https://independentleft.ie/seamus-heaney-political-poems/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://trinity.duke.edu/node/1637|ish=[[Duke University]]|muallif=Ezgi Ustundag|sarlavha=Expressing Humanity During 'The Troubles:' The Poetry of Seamus Heaney}}&lt;/ref&gt;. Uning „Wintering Out“ (1973) va „North“ (1975) kitoblari tarixiy kontekst va keng koʻlamdagi insoniy tajriba bilan The Troubles haqidagi taqrizlarni umumlashtirishni ham koʻzda tutadi&lt;ref name=&quot;poetry_foundation&quot;/&gt;. Baʼzi tanqidchilar Heaneyni „afolog va mifolog“ deb ayblashsa-da, Blake Morrison shoirga shunday taʼrif beradi:&lt;blockquote&gt;U Troubles va unda vafot etgan doʻstlari va tanishlari haqida bevosita sheʼrlar, elegiyalar yozgan; u hozirgi tartibsizliklarni izohlash uchun tarixiy asosni topishga harakat qildi; va u jamoatchilik vakilidek mas’uliyatni zimmasiga oldi. . . Shunga qaramay, u bundan mamnun emasdi, chunki Heaney shoirlarning siyosiy dahlsizlik huquqini himoya qilardi va sheʼriyatning tarix maydoniga qanchalik taʼsir qilishi mumkinligi haqida qaygʻurardi&lt;ref name=&quot;poetry_foundation&quot;/&gt;.&lt;/blockquote&gt;Shaun OʻConnell „''New Boston Review''“da taʼkidlaganidek, „Seamus Heaneyga notinch mamlakatning umid ramzi sifatida qaraydiganlar garchi uning sheʼriyatidagi serqirralilikni koʻzdan qochirayotgan boʻlsalar ham, ularni nohaq deb ayta olmaymiz“ &lt;ref name=&quot;poetry_foundation&quot;/&gt;. OʻConnell „''Boston Review''“ ning ''Station Island'' haqidagi tanqidida shunday degan edi:&lt;blockquote&gt;Heaney yana va yana siyosiy maqsadlardan orqaga chekinadi; vahshiylik timsollariga qaramay, ''Station Island'' respublikachilikka hech qanday ritorik tasalli bermaydi. Siyosat bu siyosat, ''Station Island'' birlashgan Irlandiya haqida emas, balki koʻproq diniy va estetik birlikka intilayotgan shoir haqidadir&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=OʻConnell |first=Shaun |date=1 February 1985 |title=Station Island, Seamus Heaney |work=Boston Review |url=http://new.bostonreview.net/BR10.1/heaney.html |access-date=2 October 2010}}&lt;/ref&gt;.&lt;/blockquote&gt;Heaney tanqidchi Terry Eagleton tomonidan „maʼrifatli kosmopolit liberal“ sifatida tasvirlangan. Eagleton: &quot;Siyosatga kelsak … u faqat Heaney soʻzlaydigan yoki soʻzlamaydigan kontekstlarda boʻladi &lt;ref name=&quot;the_guardian_robert_potts_2001&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Potts |first=Robert |date=7 April 2001 |title=The view from Olympia |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/books/2001/apr/07/poetry.tseliotprizeforpoetry2001 |access-date=7 April 2001}}&lt;/ref&gt;. Heaney „qabilalar mojarosi“ &lt;ref name=&quot;the_guardian_robert_potts_2001&quot; /&gt; deb taʼriflagan tushuncha haqida mulohaza yuritish, ruhiy manzarasini chizib, odamlarning hayoti va ovozlarini tasvirlashni afzal koʻradi. Uning asarlarida koʻpincha oila aʼzolari va yaqin doʻstlariga qilingan suiqasdlar, linchinglar va portlashlar esga olinadi. Colm Toibin shunday deb yozgan edi: „Uning ijodi davomida oddiy taʼrif va taʼrifli sheʼrlar boʻlgan. Uning xulosa qilish yoki maʼno taklif qilishdan bosh tortishi xushmuomalaligining bir qismi deyish mumkin“&lt;ref name=&quot;toibin_human_chain&quot;/&gt;.

Heaney 1916-yilgi Easter Rising voqeasining 50 yilligi munosabati bilan 1798-yildagi irland isyonchilari xotirasiga bagʻishlangan „Requiem For the Croppies“ sheʼrini nashr etdi. U sheʼrni Irlandiyada katolik va protestant auditoriyasiga oʻqib berdi. Bunga u shunday izoh bergan edi: „Requiem For the Croppies“ ni oʻqish „IRA“ yoki boshqa biror jumlani aytish degani emas. Bu bir toʻs-toʻpalon emas, balki sukunatni buzuvchi bir hodisa edi. Siz uni sevishingiz shart emas. Unga ruxsat bersangiz yetarli&quot;&lt;ref name=&quot;sameer_rahim_70th_birthday_interview&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Rahim |first=Sameer |date=11 May 2009 |title=Interview with Seamus Heaney: On the eve of his 70th birthday, Seamus Heaney tells Sameer Rahim about his lifetime in poetry – and who he thinks would make a good poet laureate |work=The Daily Telegraph |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/books/5132022/Interview-with-Seamus-Heaney.html |url-status=live |url-access=subscription |access-date=20 November 2010 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220112/https://www.telegraph.co.uk/culture/books/5132022/Interview-with-Seamus-Heaney.html |archive-date=12 January 2022}}&lt;/ref&gt;.

U Birlashgan Qirollik laureati boʻlish taklifini qisman siyosiy sabablarga koʻra rad etib, „Qirolichaga shaxsan hech qanday qarshiligim yoʻq: men hatto bir vaqtlar Saroyda tushlik qilganman“ deb izoh berdi&lt;ref name=&quot;sameer_rahim_70th_birthday_interview&quot;/&gt;. U oʻzining „madaniy ibtido nuqtasi“ markazdan tashqarida ekanligini aytdi&lt;ref name=&quot;sameer_rahim_70th_birthday_interview&quot; /&gt;. Heaneyning ''[[:en:The Penguin Book of Contemporary British Poetry|The Penguin Book of Contemporary British Poetry]]'' (1982) ga kiritilishiga qarshilik qilganidagi soʻzlari oʻsha paytlarda ommalashib ketdi. U Shimoliy Irlandiyada tugʻilgan boʻlsa-da, Britaniya antologiyasiga kiritilganiga javobi „An Open Letter“ sheʼrida aks etgan:
{{Quotebox
| quote = Don't be surprised if I demur, for, be advised

My passport's green.

No glass of ours was ever raised

To toast The Queen.
}}

=== Tarjima ===
U shoir va tarjimon sifatida Irlandiyada soʻzlashadigan ingliz tili bilan bir qatorda, boshqa joylarda va boshqa vaqtlarda ham soʻzlashadigan tillar bilan ham ishlar edi; u oʻz iijodi va tadqiqotlarida anglo-sakson taʼsirini oʻrgandi. Tanqidchi WS Di Piero shunday deydi: &lt;blockquote&gt;Shimoliy Irlandiyadagi bolalik, fermerlik hayoti, siyosati va madaniyati, oʻtmishdagi va bugungi boshqa shoirlar aro, Heaney tilning ildiziga qayta-qayta zarba beradi, uning genetik tuzilmalarini tekshiradi, uning barcha oʻzgarishlarida qanday xizmat qilganini aniqlashga harakat qiladi. madaniyat tashuvchisi sifatida tasavvurlarni oʻz ichiga olgan dunyo, bir vaqtning oʻzida ritorik qurol va ruhning ozuqasiga aylanadi. U bu masalalarni noyob dirkriminatsiya va topqirlik, donolik va yengilmas sabrsizlik bilan yozadi&lt;ref name=&quot;poetry_foundation&quot;/&gt;.&lt;/blockquote&gt;Heaneyning birinchi tarjimasi Irlandiyalik ''Buile Suibhne'' lirik sheʼri boʻlib, „''Sweeney Astray: A Version from the Irish“'' (1984) nomi bilan nashr etilgan. U „Station Island“da (1984) chop etilgan sheʼrlarida bu asardagi taassurotlaridan foydalangan. Heaneyning mukofotga sazovor boʻlgan ''Beowulf'' tarjimasi (Farrar, Straus &amp; Giroux, 2000, Whitbread „Yil kitobi“ mukofoti) asl anglo-sakson „musiqasi“ bilan uygʻunlashgan zamonaviy tildan foydalanuvchi innovatsion asar deb topilgan&lt;ref name=&quot;poetry_foundation&quot;/&gt;.

=== Pyesa va nasr ===
Uning pyesalari orasida ''&quot;The Cure at Troy: A Version of Sophocles' Philoctetes&quot;'' (1991) asari ham bor. Heaneyning 2004-yilgi ''&quot;The Burial at Thebes&quot;'' [[Kreont (Fivalar qiroli)|pyesasi Creon]] va Bush maʼmuriyatining tashqi siyosati oʻrtasidagi oʻxshashliklarni tavsiflaydi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=McElroy |first=Steven |date=21 January 2007 |title=The Week Ahead: Jan. 21 – 27 |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2007/01/21/arts/21weekahead.html |access-date=21 January 2007}}&lt;/ref&gt;.

Heaney madaniy va shaxsiy o‘zgarishlar uchun zarur vosita sifatida sheʼriyat bilan shug‘ullanishi uning ''&quot;The Redress of Poetry&quot; (1995) va „'' ''Finders Keepers: Selected Prose“, 1971-2001'' (2002) nasriy asarlarida o‘z aksini topgan&lt;ref name=&quot;poetry_foundation&quot;/&gt;.&lt;blockquote&gt;&quot;Sheʼr qofiyalanganda, — deb yozgan edi Heaney, — shakl oʻz-oʻzidan paydo boʻlganda, ong yangi pozitsiyalarga qoʻzgʻatilganda, hammasi hayotiylikka koʻcha boshlaydi. Qofiya so‘zlar orasidagi turg‘un munosabatlarni kengaytirib yuborsa, bu o‘z-o‘zidan zaruratga nisbatan norozilik paydo qiladi. Til imkoniyatlari keragidan ortiq qoʻllanilsa, meʼyor buziladi&quot; &lt;ref name=&quot;toibin_human_chain&quot;/&gt;&lt;/blockquote&gt;&quot;Sheʼriyat taklif qiladigan voqelik tasavvuri oʻzgaruvchan boʻlishi kerak, shunchaki vaqt va joy haqida yozishning oʻzi yetarli emas&quot; deb davom etadi u&lt;ref name=&quot;toibin_human_chain&quot;/&gt;. Uning XX asr [[Sharqiy Yevropa]] shoirlariga, xususan, Nobel mukofoti sovrindori [[Czesław Miłosz|Czeslaw Miloszga]] boʻlgan sheʼriy va tanqidiy munosabati koʻpincha eʼtibordan chetda qoladi va eʼtiborga olinmaydi&lt;ref&gt;Kay, Magdalena. ''In Gratitude for all the Gifts: Seamus Heaney and Eastern Europe.'' University of Toronto Press, 2012. {{ISBN|1-4426-4498-2}}&lt;/ref&gt;.

=== Maktab oʻquv dasturida ===
Heaneyning ijodi xalqaro miqyosda maktab oʻquv dasturida keng qoʻllanadi, jumladan ''The Rattle Bag'' (1982) va ''The School Bag'' (1997) antologiyalari (ikkalasi ham Ted Hughes tomonidan tahrirlangan). Dastlab Faber shartnomasida „''The Faber Book of Verse for Younger People''“ deb nomlangan ''&quot;The Rattle Bag''&quot; asarini Hughes va Heaney oʻquvchiga zavq bagʻishlashga xizmat qilishi kerak deb qaror qilishdi, Heaney „bizning rejalashtirgan kitob ''The Fancy Free Poetry Supplementga'' yaqinroq narsa edi“ deb izohladi&lt;ref name=&quot;bags_of_enlightenment&quot; /&gt;. Kitobda ular hayotda koʻrishni xohlaydigan asarlar, gʻaroyib qofiyalar, ballada tipidagi sheʼrlar, topishmoqlar, xalq qoʻshiqlari va ritmik yangroqliklar bor edi. Kitobga tanish kanonik asarlar kiritilmagan, chunki ular tomoshabinlar standart tarifni bilishadi deb hisoblashgan. Oʻn besh yil oʻtgach, ''&quot;The School Bag''&quot; boshqa bir narsani maqsad qildi. Muqaddimada aytilishicha, ular „kitobdagi maʼlumotlar koʻproq cheklistga oʻxshash“ boʻlishni xohlashashgan edi. Unga ingliz, irland, uels, shotland va skot-gal tillarida yozilgan sheʼrlar hamda afro-amerika chizgilarini aks ettiruvchi asarlar kiritilgan&lt;ref name=&quot;bags_of_enlightenment&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Heaney |first=Seamus |date=25 October 2003 |title=Bags of enlightenment |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/books/2003/oct/25/poetry.highereducation |access-date=25 October 2003}}&lt;/ref&gt;.

== Ijodiy merosi ==
''Bellaghyda Seamus Heaney HomePlace'' adabiy va sanʼat markazi mavjud boʻlib, Heaneyning ijodiy merosini aks ettiradi&lt;ref&gt;[http://www.irishnews.com/photos/videodiaries/2018/05/16/news/video-seamus-heaney-homeplace-1331526/ video tribute].&lt;/ref&gt;.

2017-yilda Fintan OʻToolega Heaneyning tarjimai holini yozishga ruxsat oilaviy yozuvlardan foydalanish huquqi berilganligi eʼlon qilindi. OʻToole Heaney bilan biroz tanish boʻlgan va Heaney, oʻgʻlining soʻzlariga koʻra, OʻToolening ijodiga qiziqish bildirgan&lt;ref name=&quot;Gu_171114_SHeaney_bio_FOT&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Flood |first=Alison |date=14 November 2017 |title=Seamus Heaney's biographer races to see poet's faxes before they fade |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/books/2017/nov/14/seamus-heaneys-biographer-races-to-see-poets-faxes-before-they-fade |access-date=23 September 2021}}&lt;/ref&gt;.

Uning adabiy maqolalari [[Irlandiya milliy kutibxonasi|Irlandiya Milliy kutubxonasida]] saqlanadi.

2019-yil noyabr oyida [[BBC Two]] telekanalida ''Seamus Heaney and the music of what happens'' nomli hujjatli filmi namoyish etildi. Filmda Heaneyning rafiqasi Marie va farzandlari oilaviy hayotlari haqida suhbatlashishgani va oʻzlari uchun yozilgan sheʼrlaridan bir nechtasini oʻqib berishgani aks etgan. Shuningdek, Heaneyning toʻrt akasi birinchi marta ijodkorning bolaligi va uni eng yaxshi sheʼrlari yaratilishiga ilhom bergan hodisalar haqida gapirishdi.


== Mukofotlar va unvonlar ==

* 1966 Eric Gregory Award
* 1967 Cholmondeley Award
* 1968 Somerset Maugham Award
* 1968 Geoffrey Faber Memorial Prize
* 1975 E. M. Forster Award
* 1975 Duff Cooper Prize for ''North''
* 1995 Nobel Prize in Literature
* 1996 Commandeur de l’Ordre des Arts et des Lettres&lt;ref name=&quot;times-obit&quot; /&gt;
* 1997 Elected Saoi of Aosdána
* 1998 St. Louis Literary Award from the Saint Louis University Library Associates
* 2000 Elected to the American Philosophical Society
* 2001 Golden Wreath of Poetry, given by Struga Poetry Evenings for life achievement in the field of poetry
* 2004 [https://www.kenyonreview.org/programs/kenyon-review-award-for-literary-achievement/seamus-heaney/ Kenyon Review Award for Literary Achievement]
* 2005 Irish PEN Award
* 2006 T. S. Eliot Prize for ''District and Circle''&lt;ref name=&quot;times-obit&quot; /&gt;
* 2007 Poetry Now Award for ''District and Circle''
* 2009 David Cohen Prize&lt;ref name=&quot;times-obit&quot; /&gt;
* 2011 Poetry Now Award for ''Human Chain''
* 2011 Bob Hughes Lifetime Achievement Award
* 2012 Griffin Poetry Prize, Lifetime Recognition Award

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{DEFAULTSORT:Heaney, Seamus}}
[[Turkum:Adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti sovrindorlari]]
[[Turkum:2013-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:1939-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Britaniyalik Nobel mukofoti laureatlari]]</text>
      <sha1>9fp987shpxuz2jkvhvewrlqhaea6ery</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sagae</title>
    <ns>0</ns>
    <id>816218</id>
    <revision>
      <id>6327639</id>
      <parentid>5260113</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T01:13:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327639</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6297" sha1="pj1od7guv7m4vzgajd87r5o98aqfvfm" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti|nomi=Sagae|asl nomi={{nobold|{{lang|ja|寒河江市}}}}|mavqe=Shahar
&lt;!-- images, nickname, motto --&gt;|tasvir=CityOffice SAGAE 2013.jpg|bayroq=Flag of Sagae, Yamagata.svg|gerb=Emblem of Sagae, Yamagata.svg|asos solingan=1954-yil 1-avgust|aholi=40131|sanalgan yil=2020-yil yanvar|sayt={{Rasmiy sayt|1=http://www.city.sagae.yamagata.jp/ }}|mamlakat=Yaponiya|maydon=139,03|zichlik=289|iqlim=nam kontinental iqlim|rasmiy til=yapon}}
&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;
[[Fayl:JIONJI_Temple_Hondou.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c6/JIONJI_Temple_Hondou.jpg/220px-JIONJI_Temple_Hondou.jpg|right|thumb| Jion-in ibodatxonasi]]
{{Nixongo|'''Sagae'''|寒河江市|Sagae-shi}} [[Yaponiya|Yaponiyaning]] [[Yamagata prefekturasi|Yamagata prefekturasida]] joylashgan shahardir. 2020-yil 1-yanvar holatiga koʻra, shaharning taxminiy aholisi 40,131 kishini, [[aholi zichligi]] esa har kvadrat kilometrga 289 kishini tashkil qilgan. Shaharning umumiy maydoni 139,03 kvadrat kilometr (54 mi²).

== Geografiyasi ==
Sagae Yamagata prefekturasining geografik markazida Yamagata havzasida joylashgan. Asahi togʻlari va Deva togʻlari uning gʻarbiy chegarasini, [[Mogami daryosi]] esa shaharning sharqiy chegarasini tashkil qiladi.

=== Qoʻshni munitsipalitetlar ===

* Yamagata prefekturasi
** [[Murayama, Yamagata|Murayama]]
** [[Tendo, Yamagata|Tendo]]
** [[Kahoku, Yamagata|Kahoku]]
** [[Ōe, Yamagata|Ōe]]
** [[Nishikava, Yamagata|Nishikava]]
** [[Nakayama, Yamagata|Nakayama]]
** [[Okura, Yamagata|Okura]]

=== Iqlimi ===
Sagae nam kontinental iqlimga ega (Köppen iqlim tasnifi ''Dfb''), katta mavsumiy harorat farqlari kuzatiladi, issiq (va koʻpincha nam) yoz va sovuq (baʼzan qattiq sovuq) qish fasli bu hudud uchun xosdir. Yogʻingarchilik yil davomida sezilarli boʻlsa-da, lekin avgustdan oktyabrgacha eng kuchli darajasi kuzatilgan. Sagaeda oʻrtacha yillik harorat 8,2 °C ni tashkil etadi. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 1579 mm boʻlib, sentyabr esa eng seryogʻin oy hisoblanadi. Avgustda eng yuqori harorat 21,3 °C atrofida, eng past harorat esa yanvarda, −4,1 °C atrofida boʻladi&lt;ref&gt;[https://en.climate-data.org/asia/japan/nagano/sakae-460297/ Sagae climate data]&lt;/ref&gt;.

== Demografiyasi ==
Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra&lt;ref&gt;[https://www.citypopulation.de/php/japan-yamagata.php Sagae population statistics]&lt;/ref&gt;, Sagae aholisi soni soʻnggi 60 yil ichida nisbatan barqaror boʻlib qolgan.{{Historical populations|1960|40,015|1970|38,558|1980|41,048|1990|42,076|2000|43,379|2010|42,373|2020|40,189}}

== Tarixi ==
Hozirgi Sagae hududi qadimgi Deva viloyatining bir qismi boʻlib, tarixdan oldingi davrlardan boshlab, yapon paleolitidan Kofun davrlarigacha boʻlgan koʻplab arxeologik topilmalar orasida shahar bilan bogʻliq qazilmalar topilgan. Kechki Heian davri va Kamakura davrlarida Ōe sulolasining nazorati ostidagi ''[[shoen]]'' boʻlgan. Ōe, Sengoku davrida Mogami urugʻi tomonidan vayron qilingan, keyinchalik, ilk Edo davrida [[Tokugava|Tokugava shogunati]] tomonidan vayron qilingan. Hudud Meidzi davri tiklanishiga qadar shogunatning bevosita nazorati ostida ''[[Tokugava|tenryo]]'' sifatida boshqarilgan va qisqa vaqt ichida Boshin urushida jang maydoni boʻlgan. Meidzi davri boshlanganidan keyin hudud Yamagata prefekturasi [[Nishimurayama tumani, Yamagata|Nishimurayama tumani]] tarkibiga kiritilgan. Sagae qishlogʻi 1889-yil 1-aprelda zamonaviy munitsipalitetlar tizimini yaratish davrida tashkil etilgan va 1893-yil 7-yanvarda shaharcha maqomiga koʻtarilgan. 1954-yil 1-avgustda asosiy shaharga aylantirilgan.

== Hukumat ==
Sagae toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan mer va 16 aʼzodan iborat bir palatali shahar qonun chiqaruvchi organi boʻlgan mer-kengash boshqaruv shakliga ega. Shahar Yamagata prefekturasi assambleyasiga ikki aʼzoni qoʻshish huquqiga ega. Milliy siyosat nuqtai nazaridan, shahar Yaponiya Diet quyi palatasining Yamagata okrugi 2 ning bir qismi hisoblanadi.

== Iqtisodiyoti ==
Sagae iqtisodiyoti asosan qishloq xoʻjaligi va oziq-ovqat mahsulotlarini qayta ishlashga, shu jumladan, ''[[sake]]'' ishlab chiqarishga asoslangan.

== Taʼlim tizimi ==
Sagae oʻnta davlat boshlangʻich maktabi va shahar hukumati tomonidan boshqariladigan uchta davlat oʻrta maktabi shuningdek, Yamagata prefekturasi taʼlim kengashi tomonidan boshqariladigan ikkita davlat oʻrta maktabi faoliyat yuritadi.

== Transporti ==

=== Temir yoʻl ===
[[Fayl:JR_logo_(east).svg|20x20px]] [[Sharqiy Yaponiya temir yoʻl kompaniyasi]] — [[Aterazava liniyasi]]

* Minami-Sagae — Sagae — Nishi-Sagae — Uzen-Takamatsu — Shibahashi

=== Magistral yoʻl ===

* [[Fayl:JP Expressway E48.svg|link=|alt=E48|24x24px]] Yamagata tezyurar yoʻli: Sagae almashinuvi; Sagae toʻxtash joyi (va hokazo chiqish eshigi)
* Milliy Yoʻnalish 112
* Milliy Yoʻnalish 287
* Milliy Yoʻnalish  347
* Milliy Yoʻnalish 458

== Mahalliy diqqatga sazovor joylar ==

* Sagae oʻzining Cherryland turistik diqqatga sazovor joylari bilan mashhur. Yamagata prefekturasi Yaponiyadagi eng yirik gilos ishlab chiqaruvchisi hisoblanadi.
* [[Jion-ji (Sagae)|Jion-ji]] ibodatxonasi, Milliy tarixiy joy

== Qardosh shaharlar ==

* {{Flagicon|Turkey}} — [[Giresun]], [[Turkiya]]&lt;ref name=&quot;International&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.clair.or.jp/cgi-bin/simai/e/03.cgi?p=06&amp;n=Yamagata%20Prefecture|sarlavha=International Exchange|ish=List of Affiliation Partners within Prefectures|nashriyot=Council of Local Authorities for International Relations (CLAIR)|qaralgan sana=21-noyabr 2015-yil|arxivsana=2015-12-22|arxivurl=https://web.archive.org/web/20151222095936/http://www.clair.or.jp/cgi-bin/simai/e/03.cgi?p=06&amp;n=Yamagata%20Prefecture}}&lt;/ref&gt; 1988-yil 25-iyundan buyon
* {{Flagicon|South Korea}} — [[Andong]], [[Koreya Respublikasi]]&lt;ref name=&quot;International&quot; /&gt; 1974-yil 4-fevraldan buyon

== Sagadan chiqqan taniqli odamlar ==

* [[Hiroh Kikai]], fotograf

== Manbalar ==
&lt;references group=&quot;&quot; responsive=&quot;1&quot;&gt;&lt;/references&gt;

== Havolalar ==

* [https://web.archive.org/web/20130517025028/http://www.city.sagae.yamagata.jp/ Rasmiy veb] -sayt {{In lang|ja}}
{{Yamagata}}{{Tashqi havolalar}}

[[Turkum:Yamagata prefekturasidagi shaharlar]]
[[Turkum:Sagae, Yamagata]]</text>
      <sha1>pj1od7guv7m4vzgajd87r5o98aqfvfm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sanya ePrix</title>
    <ns>0</ns>
    <id>819090</id>
    <revision>
      <id>6327845</id>
      <parentid>6173316</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:48:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327845</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1570" sha1="sbin6uc689kka7ohkhu4nyghkof5mn8" xml:space="preserve">[[Fayl:Sanya 2026 FE.png|thumb|right|300px|Sanya avtodromi sxemasi]]
[[Fayl:Jean-Éric Vergne at 2018 Berlin ePrix podium.jpg|thumb|right|Jean-Éric Vergne Sanya shahrida oʻtkazilgan yagona Formula E poygasida gʻolib chiqdi]]
'''Sanya ePrix''' [[Xitoy Xalq Respublikasi]]ning Sanya shahridagi o'tkaziladigan Formula E chempionatining poygasi. 

== Natijalar ==

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size: 90%;&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; |Mavsum
! rowspan=&quot;2&quot; |Trassa
! colspan=&quot;2&quot; |Gʻolib
! rowspan=&quot;2&quot; |Oʻrta pozitsiya
! rowspan=&quot;2&quot; |Tez aylanish
! rowspan=&quot;2&quot; |Hisobot
! rowspan=&quot;2&quot; |Manba
|-
!Poygachi
!Jamoa
|-
![[2018–19-yilgi Formula E chempionati|2018-19]]
|{{flagicon|China}} [[Haitang Bay Circuit]]
|{{flagicon|FRA}} [[Jean-Éric Vergne]]
|{{Flagicon|China}} [[Techeetah|Techeetah-DS]]
|{{flagicon|GBR}} [[Oliver Rowland]]
|{{flagicon|FRA}} [[Jean-Éric Vergne]]
|[[2019-yilgi Sanya ePrix|Report]]
|align=&quot;center&quot;| &lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Formula E 2019 Sanya ePrix Classification|url=https://motorsportstats.com/results/formula-e/2018/sanya-eprix/classification/race|work=Motorsport Stats|access-date=13-may 2022-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221029203543/https://motorsportstats.com/results/formula-e/2018/sanya-eprix/classification/race|arxivsana=2022-10-29}}&lt;/ref&gt;
|-
![[2019–20-yilgi Formula E chempionati|2019-20]]
|{{flagicon|China}} Haitang koʻrfazi avtodromi
|align=&quot;center&quot; colspan=&quot;5&quot;|'''Covid-19 pandemiyasi sababli bekor qilingan'''
|align=&quot;center&quot;|
|}

== Manbalar ==
{{Manbalar}}
{{Formula E}}
[[Turkum:Formula E ePrix]]
{{Avtopoyga-stub}}</text>
      <sha1>sbin6uc689kka7ohkhu4nyghkof5mn8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rustam Shaymardanov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>819810</id>
    <revision>
      <id>6327628</id>
      <parentid>6182704</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T22:38:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327628</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6569" sha1="l2sds0b9sq5o66am1ujb4pe9v6zkhwb" xml:space="preserve">{{ism+familiya|Rustam (ism)|Rustam|Shaymardanov}}
{{Futbolchi
 | ism                = Rustam Shaymardnonov
 | tavallud_sana      = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1976|9|4}}
 | toʻliqism          = Rustam Shaymardnonov
 | boʻyi              = {{boʻy|cm=174}}
 | yillar1            = 1996—1997
 | yillar2            = 1998—1999
 | yillar3            = 2000—2002
 | yillar4            = 2002—2005
 | yillar5            = 2005
 | yillar6            = 2006
 | yillar7            = 2006—2007
 | yillar8            = 2007
 | yillar9            = 2008
 | yillar10           = 2009
 | klublar1           = [[Doʻstlik (futbol klubi)|Doʻstlik ]]
 | klublar2           = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
 | klublar3           = [[Doʻstlik (futbol klubi)|Doʻstlik ]]
 | klublar4           = [[:en:FC Kyzylzhar|Esil Bogatir]]
 | klublar5           = [[:En:FC Zhetysu|Jetisu]]
 | klublar6           = [[Metallurg Bekobod]]
 | klublar7           = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]
 | klublar8           = [[:en:FC Atyrau|FC Atyrau]]
 | klublar9           = [[AGMK|OTMK]]
 | klublar10          = [[Metallurg Bekobod]]
 | pozitsiya          = [[Himoyachi]]
 | tavallud_joyi      = {{Tavallud joyi|Oʻzbekiston}}
 | isht1              = 34
 | isht2              = 57
 | isht3              = 75
 | isht4              = 65
 | isht5              = 4
 | isht6              = 13
 | isht7              = 27
 | isht8              = 7
 | isht9              = 28
 | isht10             = 13
 | gollar1            = 0
 | gollar2            = 0
 | gollar3            = 1
 | gollar4            = 0
 | gollar5            = 0
 | gollar6            = 0
 | gollar7            = 0
 | gollar8            = 0
 | gollar9            = 0
 | gollar10           = 0
 | milliyyillar1      = 1997—2000
 | milliyjamoa1       = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston]]
 | milliyisht1        = 21
 | milliygollar1      = 0
}}

'''Rustam Shaymardanov''' ({{Lang-ru|Шаймарданов, Рустам}}; 1976-yil 4-sentyabrda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik sobiq professional [[Futbol|futbolchi]], faoliyati davomida oʻng qanot [[Himoyachi (futbol)|himoyachisi]] ampulasida oʻynagan. [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston terma jamoasi]] sobiq aʼzosi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://teams.by/shaymardanov-rustam/player-226685/ |sarlavha=shaymardanov-rustam |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230729131513/https://teams.by/shaymardanov-rustam/player-226685/ |arxivsana=2023-07-29 |qaralgan sana=2023-07-29 }}&lt;/ref&gt;.

== Faoliyati ==
Rustam [[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston chempionati — Superliga|Oʻzbekiston oliy divizionidagi]] debyutini 1996-yili Toshkent viloyatining „[[Doʻstlik (futbol klubi)|Doʻstlik]]“ klubida oʻtkazgan. 1998-yilda „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ (Toshkent) klubiga oʻtib, ikki mavsum davomida oʻynagan va 1998-yilgi mavsumda mamlakat chempioni boʻlgan. 2000-yil „[[Doʻstlik (futbol klubi)|Doʻstlik“ jamoasi]] tarkibi qaytgan va yana ikki yarim mavsum oʻynagan. 2000-yilgi mavsumda Oʻzbekiston kubogi sohibi mamlakat chempioni boʻlgan.

2002-yilning yozida Rustam Qozogʻistonning „Esil-Bogatyr“ (Petropavlovsk) klubiga oʻtgan va u yerda toʻliq boʻlmagan toʻrt mavsum davomida oʻynagan. 2003-yil Qozogʻiston kubogining yarim finalida oʻynagan. 2005-yilning kuzida Qozogʻistonning boshqa bir klubi, „Jetisu“ (Toldiqoʻrgʻon) jamoasida oʻynagan. Vataniga qaytgach, „[[Metallurg Bekobod|Metallurg]]“ ([[Bekobod]]) va „[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]“ ([[Zarafshon (shahar)|Zarafshon]]) jamoalarida toʻp surgan boʻlsa, 2007-yilning kuzida yana Qozogʻistonda qaytgan va „Atirau“ jamoasida oʻynagan.

2008-yilgi mavsumda [[AGMK]] (Olamliq) tarkibida oʻynagan. Rustam mavsum davomida 28 ta uchrashuvda 10 ta sariq va bitta qizil kartochka olib, chempionatning eng qoʻpol oʻyinchilaridan biriga aylangan&lt;ref&gt;[https://uzreport.news/sports/nakazaniya-v-chempionate-uzbekistana-po-futbolu Nakazaniya v chempionate Uzbekistana po futbolu]&lt;/ref&gt;. Faoliyatining oxirida „[[Metallurg Bekobod|Metallurg]]“ (Bekobod) va „[[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]“ (Jizzax) klublarida toʻp surgan.

Oʻzbekiston oliy divizionida jami 251 ta oʻyin oʻtkazib, bitta gol urgan; Qozogʻiston oliy divizionida 76 oʻyin oʻtkazgan.

[[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston milliy terma jamoasi safida]] 1997-yil 9-mayda Jahon chempionati saralash turniri doirasida [[Yaman milliy futbol terma jamoasi|Yaman]]&lt;nowiki/&gt;ga qarshi birinchi oʻyinni oʻtkazgan. 1998-yilgi Osiyo oʻyinlari ishtirokchisi, turnirda 2 ta oʻyin oʻtkazgan va uning jamoasi chorak finalga chiqqan. U 1997—2000-yillarda terma jamoa safida jami 21 ta oʻyin oʻtkazgan.

== Yutuqlar ==

* [[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston chempionati — Superliga|Oʻzbekiston oliy ligasi chempioni]] : 1998, 2000
* [[Oʻzbekiston Kubogi|Oʻzbekiston kubogi]] sohibi: 2000-yil

== Shaxsiy hayoti ==
Rustam taniqli futbolchi, Paxtakor jamoasi faxriysi [[Toʻra Shaymardanov]]&lt;nowiki/&gt;ning jiyani hisoblanadi&lt;ref&gt;[http://www.pakhtakor.uz/news/cnews/3860 ISTORIChYeSKAYa SPRAVKA „PAXTAKORA“ – 4 SYeNTYaBRYa]&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
&lt;references responsive=&quot;1&quot;&gt;&lt;/references&gt;

== Havolalar ==

* [https://web.archive.org/web/20220926151835/https://footballfacts.ru/person/113599 Footballfacts.ru saytidagi profil]
* {{NFT player|19166}}
* [https://pfl.uz/ru/m/players/view/150 Rustam Shaymardanov] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20230729131513/https://pfl.uz/ru/m/players/view/150 |date=2023-07-29 }} [[Oʻzbekiston Professional futbol ligasi|OʻzPFL]] saytida futbolchi profili
{{Oʻzbekiston tarkibi 1998-yilgi Osiyo oʻyinlari}}

{{DEFAULTSORT:Shaymardanov, Rustam}}
[[Turkum:1976-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston milliy terma jamoasi erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik muhojir erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Doʻstlik Toshkent futbolchilari]]
[[Turkum:Paxtakor jamoasi futbolchilari]]
[[Turkum:Soʻgʻdiyona Jizzax futbolchilari]]
[[Turkum:Metallurg Bekobod klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Qizilqum klubi futbolchilari]]
[[Turkum:AGMK futbolchilari]]
[[Turkum:FC Kiziljar futbolchilari]]
[[Turkum:FC Atirau futbolchilari]]
[[Turkum:Jetisu klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Qozogʻiston Premyer-ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Qozogʻistondagi muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Osiyo oʻyinlari 1998 futbolchilari]]</text>
      <sha1>l2sds0b9sq5o66am1ujb4pe9v6zkhwb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rustam Ahmedov (harbiy)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>819830</id>
    <revision>
      <id>6327621</id>
      <parentid>6182646</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T22:18:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327621</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8926" sha1="fqpfaj99luzk3770bp31z1f0eeeo9b8" xml:space="preserve">{{ism+familiya|Rustam (ism)|Rustam|Аhmedov}}
{{Davlat arbobi
| ismi                      = Rustam Аhmedov
| tasvir                    = Rustam Ahmedov.webp
| uzunlik                   = 200px
| tartib                    = 1
| lavozimi                  = {{flagicon|UZB}} [[Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi|Oʻzbekiston Respublikasi Mudofa vaziri]]
| prezident = [[Islom Karimov]]
| boshlanish davri = [[1991-yil]] [[6-sentyabr]]dan
| tugash davri = [[1997-yil]] [[29-sentyabr]]gacha
| oʻtmishdoshi = Lavozim taʼsis etilgan
| vorisi = [[Hikmatilla Tursunov]]
| tartib_2 = 2
| lavozim_2 = [[Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi|Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vaziri]]
| prezident_2 = [[Islom Karimov]]
| bosh vazir_2 =
| boshlanish davri_2 = [[1997-yil]] [[29-sentyabr]]dan
| tugash davri_2 = [[2000-yil]]gacha
| oʻtmishdoshi_2 = [[Ismoil Joʻrabekov]]
| vorisi_2 = [[Bahodir Qosimov]]
| tavallud sanasi = {{tugʻilgan sanasi|1943|11|10}}
| tavallud joyi = {{TavalludJoyi|Bagʻdod tumani}}, [[Oʻzbekiston SSR]]
| vafot sanasi = {{vafot sanasi va yoshi|2025|10|12|1943|11|10}}
| vafot joyi = {{VafotJoyi|Toshkent}}, [[Oʻzbekiston]]
| unvoni = [[Fayl: Uzbekistan-army-OF-8.svg|Uzbekistan-army-OF-8|20px]] [[General-polkovnik]]
| xizmat qilgan yillari = 1965—2000
| mukofotlari = {{Doʻstlik ordeni}}
| fuqaroligi = {{bayroq|SSSR}} / {{bayroq|UZB}}
}}
'''Rustam Oʻrmanovich Ahmedov''' (1943-yil 10-noyabr – 2025-yil 12-oktyabr&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |title=Fidoyi ofitser, isteʼfodagi general-polkovnik Rustam Urmanovich Axmedov vafoti munosabati bilan hamdarlik |url=https://gov.uz/oz/mudofaa/news/view/92633 |accessdate=12-oktabr 2025-yil |agency=gov.uz}}&lt;/ref&gt;) – oʻzbek harbiy va davlat arbobi, [[1991-yil]] [[6-sentyabr]]dan [[1997-yil]] [[29-sentyabr]]gacha Oʻzbekistonning birinchi mudofaa vaziri&lt;ref name=&quot;uzk&quot;&gt;{{Youtube2|RPQCNwvMOHU|Birinchi mudofaa vaziri 80 yoshda|logo=2|start=61|lang=uz}}&lt;/ref&gt;, keyin 2000-yilgacha Oʻzbekiston favqulodda vaziyatlar vaziri. General-polkovnik.

== Biografiysi ==
1943-yil 10-noyabrda [[Oʻzbekiston SSR]] [[Fargʻona viloyati]]ning [[Bagʻdod tumani]]da tugʻilgan&lt;ref name=&quot;labyrinth28522&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;centrasia1013880372&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://centrasia.org/person2.php?st=1013880372|sarlavha=АХМЕДОВ Рустам Урманович – ЦентрАзия|ish=centrasia.org}}&lt;/ref&gt;. Qoʻqon mexanizatsiya texnikumida elektrlashtirish va qishloq xoʻjaligi mutaxassisligi boʻyicha tahsil olgan. Texmikumni tamomlagach, [[Qoʻshtepa tumani|Oxunboboyev tumanidagi]] „Oʻzselxoztexnika“ birlashmasida mexanik boʻlib ishlagan. Rustam Ahmedov harbiy xizmatni [[Chirchiq oliy tank komandir-muhandislik bilim yurti|Toshkent oliy tank qoʻmondonlik bilim yurtida]] kursant sifatida boshlagan, 1962—1965-yillarda shu dargohda tahsil olgan. 1965—1969-yillarda Boltiqboʻyi harbiy okrugida tank otryadi komandiri va artilleriya polki komsomol qoʻmitasi kotibi (1966-yildan) lavozimlarida xizmat qilgan. 1969-yilda Rustam Ahmedov mahalliy komsomolda maʼmuriy va siyosiy xizmat uchun [[Polsha Xalq Respublikasi]]dagi Shimoliy kuchlar guruhiga oʻtkazilgan&lt;ref name=&quot;labyrinth28522&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.labyrinth.ru/content/card.asp?cardid=28522|sarlavha=АХМЕДОВ Рустам – Биография – БД &quot;Лабиринт&quot;|ish=www.labyrinth.ru|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220926222534/http://www.labyrinth.ru/content/card.asp?cardid=28522|arxivsana=2022-09-26|qaralgan sana=2022-10-31}}&lt;/ref&gt;.

1972-yilda [[Samarqand avtomobilchi komandir-muhandislar oliy harbiy bilim yurti|Samarqand oliy tank qoʻmondonlik bilim yurtiga]] (1974-yildan avtomobil bilim yurti) oʻqishga yuborilgan. 1970-yillarda Ahmedov [[Turkiston harbiy okrugi]]da xizmat qilgan. 1985-yilda Malinovskiy nomidagi Harbiy zirhli akademiyani tamomlagan. 1986-yil dekabr oyida [[Toshkent viloyati]] fuqaro muhofazasi boshqarmasi boshligʻi lavozimiga tayinlangan. Shu yili Toshkent viloyat Kengashiga deputat etib saylangan.

1991-yil 10-sentyabrda [[Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti]] [[Islom Karimov]]ning farmoni bilan Ahmedov Oʻzbekiston Respublikasi mudofaa vaziri etib tayinlangan. Rustam Ahmedov bu lavozimga tayinlanguniga qadar hech kim bu lavozimda ishlamagan. Shu tariqa Ahmedov birinchi Mudofaa vaziriga aylangan. Ahmedovning ushbu lavozimga tayinlanishi rasman 1992-yil 3-iyulda vazirlik tuzilishi tugagandan soʻng kuchga kirgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://nrm.uz/contentf?doc=414080_ukaz_prezidenta_respubliki_uzbekistan_ot_26_04_1995_g_o_sostave_kabineta_ministrov_respubliki_uzbekistan&amp;products=1_vse_zakonodatelstvo_uzbekistana|sarlavha=Указ Президента Республики Узбекистан от 26.04.1995 г. &quot;О составе Кабинета Министров Республики Узбекистан&quot; – Кабинет Министров Республики Узбекистан (Правительство) – Утратившие силу акты – Основы государственно-правового устройства – Законодательство РУз – NRM.uz|ish=nrm.uz}}&lt;/ref&gt;. Polkovnik Ahmedovning yaqin safdoshi V.Ponomaryevning soʻzlariga koʻra, ushbu tayinlov „mamlakatda bu lavozimni egallashga munosib boʻlgan koʻplab generallar bor“ degan tushuncha mavjud boʻlgan bir paytda „kutilmagan holat“ boʻlgan. Shuningdek, Ahmedovning qoʻl ostidagilar orasida obroʻsi yoʻqligi sababli Oʻzbekiston armiyasining rusiyzabon zobitlari tomonidan ham Ahmedovning bu lavozimga tayinlanishi eʼtirozga sabab boʻlgan{{manba?}}.

Rustam Oʻrmanovich Ahmedov 1992-yil yanvar oyida respublika Ichki ishlar vazirligi boʻlinmalari negizida Mudofaa vazirligiga bevosita boʻysunadigan [[Oʻzbekiston Respublikasi Milliy gvardiyasi]] tuzish toʻgʻrisida buyruq bergan. 1997-yil 29-sentyabrda Rustam Oʻrmanovich Ahmedov Mudofaa vazirligidagi lavozimidan chetlashtirilib, Favqulodda vaziyatlar vaziri lavozimiga oʻtkazilgan. Rustam Ahmedov 2000-yilda nafaqaga chiqqunga qadar Favqulodda vaziyatlar vaziri lavozimida faoliyat yuritgan&lt;ref name=&quot;centrasia1013880372&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;autogenerated1&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://nuz.uz/politika/36745-pervomu-ministru-oborony-nezavisimogo-uzbekistana-ispolnilos-75-let-shavkat-mirzieev-nagradil-yubilyara-ordenom.html|sarlavha=Первому министру обороны независимого Узбекистана исполнилось 75 лет. Шавкат Мирзиёев наградил юбиляра орденом|ish=Новости Узбекистана: Независимая газета|qaralgan sana=2022-10-31|arxivsana=2022-09-26|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220926131917/https://nuz.uz/politika/36745-pervomu-ministru-oborony-nezavisimogo-uzbekistana-ispolnilos-75-let-shavkat-mirzieev-nagradil-yubilyara-ordenom.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://grafomanam.net/works/172008|sarlavha=Ахмедов Рустам Урманович!|ish=grafomanam.net|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190329150134/http://grafomanam.net/works/172008|arxivsana=2019-03-29}}&lt;/ref&gt;.

== Shaxsiy hayoti ==
Oilali, toʻrt farzandi (uch qiz va bir oʻgʻil) bor. Turmush oʻrtogʻi shifokor. 2015-yilda Rustam Ahmedov reanimatsiyaga yotqizilgani haqida xabar qilingan. 2018-yilda Prezident [[Shavkat Mirziyoyev]] tavalludining 75 yilligi munosabati bilan [[Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari markaziy muzeyi|Qurolli kuchlar davlat muzeyida]] [[Abdusalom Azizov]]&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://vesti.uz/prezident-nagradil-pervogo-glavu-minoborony|sarlavha=&quot;Президент наградил первого министра обороны – Вести.UZ}}&lt;/ref&gt; tomonidan tashkil etilgan tantanali marosimda Rustam Oʻrmanovich Ahmedov [[Doʻstlik ordeni]] bilan taqdirlagan. Marosimda Rustam Oʻrmanovich Ahmedovning MDH mamlakatlaridagi sobiq hamkasblari ham ishtirok etgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://kun.uz/ru/84631793|sarlavha=&quot;Первому министру обороны Узбекистана исполнилось 75 лет: президент наградил его орденом «Дустлик»}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar|3}}

{{Oʻzbekiston Mudofaa vazirlari}}
{{Oʻzbekiston Respublikasi favqulodda vaziyatlar vazirlari}}

{{DEFAULTSORT:Ahmedov, Rustam}}
[[Turkum:Fargʻona viloyati kishilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston harbiy xizmatchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Mudofaa vazirlari]]
[[Turkum:Toshkent viloyat Kengashi deputatlari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Favqulodda vaziyatlar vazirlari]]
[[Turkum:Malinovskiy nomidagi harbiy zirhli kuchlar akademiyasi bitiruvchilari]]
[[Turkum:Chirchiq oliy tank komandir-muhandislik bilim yurti bitiruvchilari]]
[[Turkum:Zirhli tank qoʻshinlari harbiy akademiyasi bitiruvchilari]]
[[Turkum:General-polkovnik (Oʻzbekiston)]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha siyosatchilar]]</text>
      <sha1>fqpfaj99luzk3770bp31z1f0eeeo9b8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Foydalanuvchi:Mirishkorlik/qumloq</title>
    <ns>2</ns>
    <id>821955</id>
    <revision>
      <id>6328059</id>
      <parentid>6323028</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T10:45:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mirishkorlik</username>
        <id>75661</id>
      </contributor>
      <origin>6328059</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5770" sha1="598t4hvzeo0ylu0fefxhomijmru15bs" xml:space="preserve">&lt;div style=&quot;{{Dumaloq burchak}}; float:left; background:#F8FCFF; color:red; padding: 15px; margin: 7px;&quot;&gt;
&lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt; [[File:Mirishkorliklogo.jpg|300px]] •[[User talk:Mirishkorlik|&lt;span style=&quot;color:MediumBlue&quot;&gt;munozara&lt;/span&gt;]] • [[Special:Contributions/Mirishkorlik|&lt;span style=&quot;color:RoyalBlue&quot;&gt;hissa&lt;/span&gt;]] • [https://tools.wmflabs.org/xtools-ec/?user=Mirishkorlik&amp;project=uzwiki &lt;span style=&quot;color:CornflowerBlue&quot;&gt;count&lt;/span&gt;] • [{{SERVER}}/wiki/Special:Log?user={{urlencode: Mirishkorlik}} &lt;span style=&quot;color:DeepSkyBlue&quot;&gt;logs&lt;/span&gt;] • [{{SERVER}}/wiki/Special:Log/move?user={{urlencode:Mirishkorlik}} &lt;span style=&quot;color:SkyBlue&quot;&gt;sahifa koʻrishlar soni&lt;/span&gt;]&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
{{-}}
&lt;p style=&quot;text-align: Left; margin:0 0 0 0;&quot;&gt;''
&lt;div style=&quot;{{Round corners}}; background-color: CornflowerBlue; border: 1px solid #8888aa; padding: 5px;&quot;&gt;&lt;font style=&quot;color: white; font-weight: bold;&quot;&gt;&lt;center&gt;Mirishkorlikning foydalanuvchi sahifasi&lt;/center&gt;&lt;/font&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;{{Round corners}}; float: left; margin-top: 3px; background-color: CornflowerBlue; border: 1px solid #8888aa; padding: 10px; width: 290px; clear: both;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;{{Round corners}}; margin-left: -5px; margin-bottom: 5px; margin-top: -5px; margin-right: -5px; padding: 5px; background: LightCyan; border: 1px solid #8888aa; border-right-width:2px; border-bottom-width:2px;&quot;&gt;&lt;center&gt;'''{{CURRENTDAYNAME}}, {{CURRENTDAY}} {{CURRENTMONTHNAME}}'''&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;{{Round corners}}; margin-left: -5px; margin-bottom: 5px; margin-top: 5px; margin-right: -5px; padding: 5px; padding-top: 5px; background: LightCyan; border: 1px solid #8888aa; border-right-width:2px; border-bottom-width:2px; text-align: left;&quot;&gt;
__NOTOC__
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;h3&gt;Asosiy ishlarim&lt;/h3&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!--{{User:Mirishkorlik/stats}}--&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;{{Round corners}}; margin-left: -5px; margin-bottom: 5px; margin-top: 5px; margin-right: -5px; padding: 5px; padding-top: 5px; background: LightCyan; border: 1px solid #8888aa; border-right-width:2px; border-bottom-width:2px; text-align: left;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;h3&gt;Shaxs&lt;/h3&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;h4&gt;&lt;/h4&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 90%;&quot;&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!--{{User:Amakuru/stats}}--&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;{{Round corners}}; margin-left: -5px; margin-bottom: 5px; margin-top: 5px; margin-right: -5px; padding: 5px; padding-top: 5px; background: LightCyan; border: 1px solid #8888aa; border-right-width:2px; border-bottom-width:2px; text-align: left;&quot;&gt;
{{User:Mirishkorlik/ArticleList2}}
&lt;!--{{User:Mirishkorlik/stats}}--&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;{{Round corners}}; margin-left: -5px; margin-bottom: 5px; margin-top: 5px; margin-right: -5px; padding: 5px; padding-top: 0; background: LightCyan; border: 1px solid #8888aa; border-right-width:2px; border-bottom-width:2px; text-align: center;&quot;&gt;{{User: Mirishkorlik/Suratlar alt}}
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;{{Round corners}}; margin-left: -5px; margin-bottom: 5px; margin-top: 5px; margin-right: -5px; padding: 5px; padding-top: 0; background: LightCyan; border: 1px solid #8888aa; border-right-width:2px; border-bottom-width:2px; text-align: center;&quot;&gt;{{User WikiCup result|third|2021}}
{|
|{{#babel:uz|en-2|
| ru-2
| de-1}}
|-
|{{User_Uzbekistan}}
|-
|{{User Wikimedians of the Uzbek language User Group}}
|-
|{{Userbox/WikiStipendiya}}
|-
|{{Userbox/WikiOromgoh III}}
|-
|{{Hozirgi yoshi|kun=11|oy=02|yil=2003}}
|-
|{{User_zodiac_aquarius}}
|-
|{{userbox
| border-c = #45CB12
| id       = [[tasvir:Qashqadaryo viloyati.png|55px]]
| id-c     = brown
| info     = Ushbu foydalanuvchi '''[[Qashqadaryo viloyati]]dan'''.
| info-c   = #e5e5e5
| info-fc  = {{{info-fc|black}}}
| info-s   = {{{info-s|10}}}
| info-op  = text-align:center;
| usercategory  = Qashqadaryolik Vikipediyachilar
| nocat = {{{nocat|}}}}}
|-
|{{userbox
| border-c = #45CB12
| id       = [[tasvir: Mirishkor tumani.png|55px]]
| id-c     = brown
| info     = Ushbu foydalanuvchi '''[[Mirishkor tumani]]dan'''.
| info-c   = #e5e5e5
| info-fc  = {{{info-fc|black}}}
| info-s   = {{{info-s|10}}}
| info-op  = text-align:center;
| usercategory  = Mirishkorlik Vikipediyachilar
| nocat = {{{nocat|}}}}}
|-
|{{Userbox/Qashqadaryo viloyati loyihasi}}
|-
|{{Userbox/Mushuksevar}}
|-
|{{User Muslim}}
|-
|{{Userbox/booklover}}
|-
|{{User chromebrowser}}
|-
|{{tarix}}
|-
|{{geografiya}}
|-
|{{Foydalanuvchi:Box/User Wikipedian for|yil=2022|oy=7|kun=18}}
|-
|{{User Hufflepuff}}
|-
|{{WeekieHogwarts}}
|}
&lt;div style=&quot;float: left; margin: 1px; color: #000;&quot; class=&quot;wikipediauserbox&quot;&gt;
&lt;/div&gt;&lt;noinclude&gt;{{clear}}&lt;/noinclude&gt;
&lt;br /&gt;
{{clear}}
&lt;/div&gt;

&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;{{Round corners}}; background-color: PowderBlue; border: 1px solid #8888aa; padding: 10px; margin-top: 3px; margin-left: 316px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:140%&quot;&gt;&lt;center&gt; '''Mening foydalanuvchi sahifamga xush kelibsiz!'''&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;{{Round corners}}; background-color: PowderBlue; border: 1px solid #8888aa; padding: 10px; margin-top: 3px; margin-left: 316px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;

&lt;h3&gt;Mirishkorlik haqida&lt;/h3&gt;
[[File:Islam symbol green gradation.svg|1500x500px]]


&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;{{Round corners}}; background-color: PowderBlue; border: 1px solid #8888aa; padding: 10px; margin-top: 3px; margin-left: 316px;&quot;&gt;

&lt;h3&gt;Tanlangan maqola&lt;/h3&gt;
{{User:Mirishkorlik/Tanlangan maqola}}
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;{{Round corners}}; background-color: PowderBlue; border: 1px solid #8888aa; padding: 10px; margin-top: 3px; margin-left: 316px;&quot;&gt;
{{User:Mirishkorlik/Mukofotlar}}
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;{{Round corners}}; background-color: PowderBlue; border: 1px solid #8888aa; padding: 10px; margin-top: 3px; margin-left: 316px;&quot;&gt;
&lt;h3&gt;Yaratilgan maqolalar&lt;/h3&gt;
{{User:Mirishkorlik/ArticleList3}}
&lt;/div&gt;</text>
      <sha1>598t4hvzeo0ylu0fefxhomijmru15bs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Equity (moliya)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>824209</id>
    <revision>
      <id>6327745</id>
      <parentid>6282711</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T05:51:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Muhcmmad</username>
        <id>322368</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */</comment>
      <origin>6327745</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11539" sha1="bycnuxr3z2y6mswiimjxbnuyv8z1un7" xml:space="preserve">[[Fayl:Kapitalın_sxemi.png|thumb|Kapital sxemasi]]

Moliya sohasida '''oʻz mablagʻlari''' qarzlari yoki boshqa majburiyatlari boʻlishi mumkin boʻlgan [[aktiv]]larga egalik qilishdir. Oʻz mablagʻlari — bu [[korxona]] ixtiyorida boʻlgan, ichki manbalar hisobidan shakllanadigan mablagʻlar. [[Xususiy kapital]] [[buxgalteriya hisobi]] uchun aktivlar qiymatidan majburiyatlarni ayirish yoʻli bilan oʻlchanadi. Misol uchun, agar kimdir 24 000 dollarlik avtomobilga ega boʻlsa va mashinani sotib olish uchun ishlatilgan [[kredit]] boʻyicha 10 000 dollar qarzi boʻlsa, 14 000 dollarlik farq kapital hisoblanadi. Xususiy kapital bitta aktivga, masalan, avtomobil yoki uyga yoki butun biznesga nisbatan qoʻllanishi mumkin. Oʻz faoliyatini boshlashi yoki kengaytirishi kerak boʻlgan biznes belgilangan jadval boʻyicha qaytarilishi shart boʻlmagan naqd pul yigʻish uchun oʻz kapitalini sotishi mumkin.

Agar aktivga biriktirilgan majburiyatlar uning qiymatidan oshib ketgan boʻlsa, farq taqchillik deb ataladi va aktiv ''norasmiy'' ravishda „suv ostida“ yoki „teskari“ deb ataladi. Davlat moliyasida yoki boshqa notijorat sharoitlarda kapital „sof pozitsiya“ yoki „sof aktivlar“ sifatida tanilgan.

== Kelib chiqishi ==
„Equity“ atamasi ingliz tilida mulkchilikning ushbu turini tavsiflaydi, chunki u tijorat faoliyatining ortib borayotgan talablarini qondirish uchun Angliyada kech oʻrta asrlarda ishlab chiqilgan kapital huquqi tizimi orqali tartibga solingan. Qadimgi [[Umumiy huquq (huquqiy tizim)|umumiy]] sudlar mulk huquqi masalalari bilan shugʻullangan boʻlsa, teng huquqli sudlar mulkka boʻlgan shartnomaviy manfaatlar bilan shugʻullangan. Xuddi shu aktivning shartnoma ulushiga ega boʻlgan kapital egasi va qonun boʻyicha alohida egasi boʻlishi mumkin, u mulk huquqini cheksiz yoki shartnoma bajarilgunga qadar ushlab turadi. Shartnoma boʻyicha kelishmovchiliklar shartnoma shartlari va boshqaruvining adolatli, yaʼni adolatli ekanligi hisobga olingan holda koʻrib chiqildi.&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|first=F. W.|last=Maitland|authorlink=Frederic William Maitland|title=Equity, Also, the Forms of Action at Common Law|year=1909}}&lt;/ref&gt;

== Yagona aktivlar ==
Kafolatlangan kredit orqali sotib olingan har qanday aktiv oʻz kapitaliga ega deyiladi. Qarz toʻlanmagan boʻlsa-da, xaridor aktivga toʻliq egalik qilmaydi. Agar xaridor qarzni toʻlamagan boʻlsa, qarz beruvchi uni qaytarib olish huquqiga ega, lekin faqat toʻlanmagan [[Defolt|kredit]] qoldigʻini tiklash uchun. Xususiy kapital balansi — kredit qoldigʻiga kamaytirilgan aktivning bozor qiymati — xaridorning qisman egalik huquqini oʻlchaydi. Bu xaridorning kredit boʻyicha toʻlagan umumiy summasidan farq qilishi mumkin, bu foizlarni oʻz ichiga oladi va aktiv qiymatidagi oʻzgarishlarni hisobga olmaydi. Agar aktivda oʻz kapitali oʻrniga kamomad boʻlsa, kredit shartlari kreditor uni qarz oluvchidan undira olishini aniqlaydi. Uylar, odatda, qaytarilmaydigan kreditlar bilan moliyalashtiriladi, bunda kreditor egasining kamomad bilan qarzini toʻlamaslik xavfini oʻz zimmasiga oladi, boshqa aktivlar esa qarz oluvchini har qanday kamomad uchun javobgarlikka tortadigan toʻliq regress kreditlari bilan moliyalashtiriladi.

Aktivning oʻz kapitali qoʻshimcha majburiyatlarni taʼminlash uchun ishlatilishi mumkin. Umumiy misollar orasida uy-joy kapitali kreditlari va uy-joy kapitali kredit liniyalari mavjud. Bular aktivga biriktirilgan jami majburiyatlarni oshiradi va mulkdorning kapitalini kamaytiradi.

== Tadbirkorlik subyektlari ==
Xoʻjalik yurituvchi subyekt bitta aktivga qaraganda ancha murakkab qarz tuzilmasiga ega. Baʼzi majburiyatlar biznesning muayyan aktivlari bilan taʼminlanishi mumkin boʻlsa, boshqalari butun biznesning aktivlari bilan kafolatlanishi mumkin. Agar biznes [[Bankrotlik|bankrot]] boʻlsa, undan aktivlarni sotish orqali pul yigʻish talab qilinishi mumkin. Shunga qaramay, biznesning kapitali, xuddi aktivning kapitali kabi, biznes egalariga tegishli boʻlgan aktivlar miqdorini taxminan oʻlchaydi.

=== Buxgalteriya hisobi ===
Moliyaviy hisob korxonaning oʻz kapitalini uning majburiyatlari bilan kamaytirilgan aktivlarining sof qoldigʻi sifatida belgilaydi. Butun biznes uchun bu qiymat baʼzan '''umumiy kapital''' deb ataladi,&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=How to calculate total equity|url=https://www.accountingtools.com/articles/how-to-calculate-total-equity.html|kirish sanasi=3-fevral 2021-yil|ish=AccountingTools|til=inglizcha}}&lt;/ref&gt; uni bitta aktivning oʻz kapitalidan ajratish uchun. Buxgalteriya hisobining asosiy tenglamasi majburiyatlar va oʻz mablagʻlarining umumiy miqdori har bir hisobot davrining oxirida barcha aktivlar yigʻindisiga teng boʻlishini talab qiladi. Ushbu talabni qondirish uchun jami aktivlar va jami majburiyatlarga teng boʻlmagan taʼsir koʻrsatadigan barcha hodisalar oxir-oqibat oʻz kapitalidagi oʻzgarishlar sifatida taqdim etilishi kerak. Korxonalar oʻz kapitalini [[Buxgalteriya balansi|balans]] (yoki sof holat toʻgʻrisidagi hisobot) deb nomlanuvchi moliyaviy hisobotda jamlaydi, unda jami aktivlar, oʻziga xos kapital qoldiqlari va jami majburiyatlar va kapital (yoki kamomad) koʻrsatilgan.

Xoʻjalik yurituvchi subyektning shakli va maqsadiga qarab balansda oʻz mablagʻlarining har xil turlari paydo boʻlishi mumkin. Imtiyozli aksiyalar, [[Aksiyadorlik kapitali|ustav kapitali]] (yoki kapital aktsiyalari) va kapitalning ortiqchasi (yoki qoʻshimcha toʻlangan kapital) uning investorlari yoki tashkilotchilarining biznesga qoʻshgan asl hissalarini aks ettiradi. Gʻaznachilik aktsiyalari aksiyadorlardan aksiyalarni qaytarib sotib olish uchun biznes toʻlagan summani aks ettiruvchi qarama-qarshi kapital balansi (kapitalning oʻrnini qoplash) sifatida namoyon boʻladi. Taqsimlanmagan foyda (yoki toʻplangan taqchillik) — har qanday [[dividend]]lar bundan mustasno, biznesning sof daromadi va zararlarining umumiy summasi. [[Birlashgan Qirollik|Buyuk Britaniyada]] va uning buxgalteriya hisobi usullarini qoʻllaydigan boshqa mamlakatlarda oʻz kapitali balansni muayyan solishtirish uchun foydalaniladigan turli xil zaxira hisoblarini oʻz ichiga oladi.

Boshqa moliyaviy hisobot, oʻz kapitalidagi oʻzgarishlar toʻgʻrisidagi hisobot, bir hisobot davridan ikkinchisiga oʻtgan kapital hisoblaridagi oʻzgarishlarni batafsil bayon qiladi. Bir nechta hodisalar firmaning oʻz kapitalida oʻzgarishlarga olib kelishi mumkin.

* '''Kapital qoʻyilmalar''' : Firmadan tashqaridan naqd pul mablagʻlari hissasi uning asosiy kapitalini va kapital qoʻshimchasini kiritilgan miqdorga oshiradi.
* '''Yigʻilgan natijalar''' : Daromadlar yoki zararlar, uning sof balansiga qarab, „taqsimlanmagan foyda“ yoki „yigʻilgan defitsit“ deb nomlangan kapital hisob varagʻida toʻplanishi mumkin.
* '''Amalga oshirilmagan investitsiya natijalari''' : firmaga tegishli boʻlgan qimmatli qogʻozlar yoki chet el valyutasi egaliklari qiymatidagi oʻzgarishlar uning oʻz kapitalida toʻplanadi.
* '''Dividendlar''' : Kompaniya oʻzining taqsimlanmagan foydasini aktsiyadorlarga toʻlanishi kerak boʻlgan naqd pul miqdoriga kamaytiradi.
* '''Qimmatli qogʻozlarni qayta sotib olish''' : Firma oʻz gʻaznasiga aktsiyalarni sotib olganida, aktsiya uchun toʻlangan summa gʻaznachilik aktsiyalari hisobvaragʻida aks ettiriladi.
* '''Tugatish''' : Ijobiy kapital bilan tugatilgan firma uni egalariga bir yoki bir nechta naqd toʻlovlarda tarqatishi mumkin.

=== Investitsiya ===
Aksiyalarni investitsiyalash — bu aksiyalarni [[dividend]]lar olishi yoki kapital oʻsishi bilan qayta sotilishi mumkin degan umidda toʻgʻridan-toʻgʻri yoki boshqa investordan kompaniyalardan aktsiyalarni sotib olish biznesidir. Aksiyadorlar odatda ovoz berish huquqiga ega boʻladilar, yaʼni ular direktorlar kengashiga nomzodlar uchun ovoz berishlari va agar ularning ulushi yetarlicha katta boʻlsa, boshqaruv qarorlariga taʼsir qilishlari mumkin.

==== Huquqiy asoslar ====
Yangi tashkil etilgan firmaning investorlari biznesni boshlashlari uchun unga boshlangʻich kapital miqdorini qoʻshishlari kerak. Ushbu qoʻshilgan miqdor investorlarning firmadagi oʻz ulushini ifodalaydi. Buning evaziga ular kompaniya aksiyalarining aktsiyalarini oladi. [[Masʼuliyati cheklangan jamiyat|Xususiy mas’uliyatli jamiyat]] modeliga koʻra, firma oʻz faoliyatini davom ettirar ekan, ustav kapitalini saqlab qolishi mumkin. Agar u egalarining qarori yoki [[bankrotlik]] jarayoni orqali tugatilgan boʻlsa, egalari firmaning yakuniy kapitaliga nisbatan qoldiq daʼvoga ega boʻladilar. Agar oʻz kapitali manfiy boʻlsa (defitsit) toʻlanmagan kreditorlar zarar koʻradi va mulkdorlarning talabi bekor boʻladi. Cheklangan javobgarlik boʻyicha, firmaning kitoblari tartibda boʻlsa va u egalarini firibgarlikka jalb qilmagan boʻlsa, egalari firmaning qarzlarini oʻzlari toʻlashlari shart emas.

Agar firma egalari [[aksiyador]]lar boʻlsa, ularning ulushi aktsiyadorlarning kapitali deb ataladi. Bu kompaniyaning aktivlari va majburiyatlari oʻrtasidagi farq va salbiy boʻlishi mumkin.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://smallbusiness.chron.com/difference-between-insolvency-negative-equity-66732.html|sarlavha=Difference Between Insolvency And Negative Equity|ish=Chron|sana=8-sentabr 2020-yil|qaralgan sana=29-aprel 2021-yil}}&lt;/ref&gt; Agar barcha aksiyadorlar bir sinfda boʻlsa, ular barcha nuqtai nazardan egalik kapitalida teng ulushga ega. Kompaniyalar uchun bir nechta toifadagi aksiyalarni chiqarish odatiy hol emas, ularning har bir toifasi oʻz tugatish ustuvorligi yoki ovoz berish huquqiga ega. Bu aksiyalarni baholash va buxgalteriya hisobi uchun tahlilni murakkablashtiradi.

==== Baholash ====
Kompaniyaning aksiyadorlik kapitalidagi balansi investorlar uning aksiyalarini sotishlari mumkin boʻlgan narxni aniqlamaydi. Boshqa tegishli omillarga uning biznesining istiqbollari va risklari, zarur kredit olish imkoniyati va xaridorni topish qiyinligi kiradi. Ichki qiymat nazariyasiga koʻra, kompaniyaning aktsiyalarini sotib olish, agar u oʻz kapitali va aksiyadorlarga toʻlanishi kerak boʻlgan kelajakdagi daromad qismining hozirgi qiymatidan past boʻlsa, foydalidir. Ushbu usul tarafdorlari Benjamin Grem, Filipp Fisher va [[Warren Buffett|Uorren Baffetni]] oʻz ichiga olgan. Aksiyadorlik investitsiyalari hech qachon salbiy bozor qiymatiga ega boʻlmaydi (yaʼni majburiyatga aylanadi), hatto firmada aksiyadorlar taqchilligi mavjud boʻlsa ham, chunki kamomad egalarining javobgarligi emas.

&quot; Merton modeli &quot; misolida keltirilgan muqobil yondashuv,&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=Merton|first1=Robert C.|title=On the Pricing of Corporate Debt: The Risk Structure of Interest Rates.|journal=Journal of Finance|date=1974|volume=29|issue=2|pages=449–470|doi=10.1111/j.1540-6261.1974.tb03058.x|url=http://dspace.mit.edu/bitstream/handle/1721.1/1874/SWP-0684-14514372.pdf?sequence=1}}&lt;/ref&gt; aksiyadorlik kapitalini butun kompaniyaning (shu jumladan majburiyatlarning) qiymati boʻyicha majburiyatlarning nominal qiymati boʻyicha opsion sifatida baholaydi. Optsionlar bilan oʻxshashlik cheklangan mas’uliyat aktsiyadorlarni himoya qilishidan kelib chiqadi: (i) agar firma qiymati toʻlanmagan qarz qiymatidan past boʻlsa, aksiyadorlar firmaning qarzini toʻlamaslikni tanlashi mumkin va shuning uchun ham; (ii) agar firma qiymati qarz qiymatidan katta boʻlsa, aktsiyadorlar tugatishni emas, toʻlashni, yaʼni oʻz opsiyalaridan foydalanishni tanlashadi.

== Manbalar ==
{{manbalar|30em}}

[[Turkum:Moliya]]</text>
      <sha1>bycnuxr3z2y6mswiimjxbnuyv8z1un7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Matthew effekti</title>
    <ns>0</ns>
    <id>824447</id>
    <revision>
      <id>6327732</id>
      <parentid>6217252</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T05:42:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Muhcmmad</username>
        <id>322368</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */</comment>
      <origin>6327732</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17231" sha1="5jk28nv4azodkkgsommlbqhwl12j1u3" xml:space="preserve">'''Yigʻilgan afzallikning Matthew effekti''', '''Matthew prinsipi''' yoki qisqacha '''Matthew effekti''' baʼzida „boy boyib boraveradi, kambagʻal esa qashshoqlashib ketaveradi“ degan ibora bilan ham ifodalanadi&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|edition=1|publisher=Little, Brown and Company|isbn=978-0-316-01792-3|last=Gladwell|first=Malcolm|title=Outliers: The Story of Success|date=18-noyabr 2008-yil|url=https://archive.org/details/outliersstoryofs00glad}}&lt;/ref&gt;. Bu konsepsiya shon-shuhrat yoki maqom masalalariga nisbatan qoʻllanadi, lekin ayni paytda uni [[Kapital|iqtisodiy kapitalning]] umumiy afzalliklariga nisbatan ham qoʻllash mumkin. Dastlab, Matthew effektlari birinchi navbatda olimlarning tan olinishidagi tengsizlikni ifodalashga qaratilgan edi. Biroq, [[Columbia universiteti|Kolumbiya universiteti]] professori Norman V. Storer tadqiqotning yangi toʻlqiniga rahbarlik qilib, ijtimoiy fanlarda mavjud boʻlgan tengsizlik boshqa institutlarda ham mavjudligini kashf qila olganiga ishonch hosil qildi&lt;ref&gt;Rigney, Daniel (2010). „Matthew Effects in the Economy.“ The Matthew Effect: How Advantage Begets Further Advantage. Columbia University Press. pp. pp. 35-52.&lt;/ref&gt;.

Bu atama sotsiologlar Robert K. Merton va Garriet Zuckerman&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=The Matthew Effect in Science, II : Cumulative Advantage and the Symbolism of Intellectual Property by Robert K. Merton|url=http://garfield.library.upenn.edu/merton/matthewii.pdf|kirish sanasi=4-may 2019-yil}}&lt;/ref&gt; tomonidan 1968-yilda&lt;ref name=&quot;Merton1968&quot;&gt;{{jurnal manbasi|last=Merton, Robert K.|year=1968|url=http://www.garfield.library.upenn.edu/merton/matthew1.pdf|title=The Matthew Effect in Science|journal=Science|volume=159|issue=3810|pages=56–63|doi=10.1126/science.159.3810.56|pmid=17737466|bibcode=1968Sci...159...56M|qaralgan sana=2022-11-08|arxiv-sana=2011-06-11|arxiv-url=https://web.archive.org/web/20110611105442/http://www.garfield.library.upenn.edu/merton/matthew1.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; kiritilgan boʻlib, atamaning kelib chiqishi bibliyaga oid [[:en:Gospel_of_Matthew|Gospel of Matthew]]ning parable of the talents or minas masalidan olingan.

Matthew effektini asosan preferensial bogʻlanish bilan izohlash mumkin. Bunda odamlar oʻz darajasiga mutanosib ravishda umumiy yutuqlar (masalan, mashhurlik, doʻstlar, boylik) toʻplashadi. Buning taʼsirida quyi tabaqadagi individuallarda vaqt oʻtgani sari tavakkal qilish uchun resurslar kamayib boravergani sababli oʻz imkoniyatlarini oshirish tobora qiyinlashib boraveradi; oʻz navbatida, yuqori martabali shaxslar uchun oʻz qoʻllarida katta imkoniyatlarni saqlab qolish tobora osonlashib boradi, chunki ularda tavakkal qilish uchun resurslar koʻproq.

== Etimologiya ==
Konsepsiya sinoptik Xushxabarlar (synoptic Gospels)dagi Isoning ikkita masali asosida nomlangan (Evsebiy qonunlarining 2-jadval).

U isteʼdodlar haqidagi masalning ikkala sinoptik versiyasinining xulosasi sifatida keladi:
{{Quote|Kimda bor bo'lsa, unga ko'proq beriladi va u mo'l-ko'llikka erishadi. Kimda yo'q bo'lsa, o'zida bor narsa ham tortib olinadi.|Matthew, 25:29|source=Matthew, 25:29}}{{Quote|Sizlarga aytamanki, kimda bor bo'lsa, unga ko'proq beriladi. Kimda yo'q bo'lsa, o'zida bor narsa ham tortib olinadi.|[[Gospel of Luke|Luke]] 19:26, [[Revised Standard Version|RSV]].|source=Luke, 19:26}}
Ushbu konsepsiya buta ostidagi chiroq (lamp under a bushel) haqidagi masalning uchta sinoptik versiyasidan ikkitasining xulosasi sifatida ham kelgan (Matthew versiyasida yoʻq):
{{Quote|Kimda bor bo'lsa, unga ko'proq beriladi. Kimda yo'q bo'lsa, o'zida bor narsa ham tortib olinadi.|[[Gospel of Mark|Mark]] 4:25, [[Revised Standard Version|RSV]].|source=Mark, 4:25}}{{Quote|Qanday eshitayotganingizga e'tibor bering. chunki kimda bor bo'lsa, ko'proq beriladi, kimda yo'q bo'lsa, o'zida bor deb o'ylagan narsasi ham tortib olinadi.|[[Gospel of Luke|Luke]] 8:18, [[Revised Standard Version|RSV]].|source=Luke, 8:18}}
Bu konsepsiya Matthew parchasida [[Iso Masih|Masih]] shogirdlariga masallarning maqsadini tushuntirishi paytida ham keltirilgan:
{{Quote|Iso ularga shunday javob berdi: “Osmon Shohligining sirlarini bilish sizlarga berilgan, lekin ularga berilmagan.
Kimda bor bo'lsa, unga ko'proq beriladi va u mo'l-ko'llikka erishadi. Kimda yo'q bo'lsa, o'zida bor narsa ham tortib olinadi&quot;.|[[Gospel of Matthew|Matthew]] 13:11–12, [[Revised Standard Version|RSV]].|source=Matthew, 13:11-12}}

== Ilm-fan sotsiologiyasi ==
Ilm-fan sotsiologiyasidagi „Matthew effekti“ Robert K. Merton tomonidan ishlab chiqilgan atama boʻlib, taniqli olimlar koʻpincha ishlari oʻzlariniki bilan oʻxshash boʻlgan unchalik mashhur boʻlmagan tadqiqotchiga qaraganda koʻproq foyda olishlarini tasvirlash uchun qoʻllangan; bu, shuningdek, allaqachon mashhur boʻlgan tadqiqotchilarning ishlari boshqalarga qaraganda koʻproq eʼtirof etilishini anglatadi. Misol uchun, mukofot deyarli har doim loyihada ishtirok etgan eng katta tadqiqotchiga beriladi, hatto barcha ishlarni [[Adʼyunktura|aspirant]] bajargan boʻlsa ham. Bu keyinchalik Stephen Stigler tomonidan Stiglerning eponimiya qonuni sifatida shakllantirildi&amp;nbsp;— „Hech bir ilmiy kashfiyot oʻzining asl kashfiyotchisi nomi bilan atalmagan“&amp;nbsp;— Stigler Mertonni haqiqiy kashfiyotchi sifatida taʼkidlab, uning „qonunini“ bunga misol qilib koʻrsatdi.

Merton ilmiy hamjamiyatda Matthew effekti oddiy obroʻ-eʼtibordan tashqari kengroq aloqa tizimiga taʼsir qiladi, ijtimoiy tanlov jarayonlarida rol oʻynaydi va natijada resurslar hamda isteʼdodlar kontsentratsiyasiga olib keladi degan fikrni olgʻa surgan. U nomaʼlum mualliflar tomonidan yozilgan teng darajadagi yoki ustun maqolalarga taniqli mualliflarning maqolalariga qaraganda pastroq baho berilganini bu holatga misol sifatida keltirdi. Shuningdek, u boshqa izlanuvchilar odamlarning diqqatini taniqli shaxslarga qaratishi sababli ish jarayonida koʻproq tavakkal qilish imkoniga ega boʻlishlarini ham aytib oʻtdi.

=== Misollar ===

* Tajriba va kuzatuvlar shuni koʻrsatdiki, nisbatan mashhur boʻlgan bestseller roʻyxatidagi kitoblar va musiqalar boshqalariga qaraganda koʻproq isteʼmolchilarni jalb qilar ekan.

* Raqobatbardosh kasblar doirasidagi karyeraviy oʻsish davomiyligini taxmin qilishda ham Matthew effektiga asoslaniladi. Bu fan va professional sportdagi karyeraviy oʻsishning individuallar orasidagi empirik taqsimotini tahlil qilish orqali tasdiqlanadi (masalan, Beysbol Oliy Ligasi miqyosida)&lt;ref name=&quot;Petersen2011&quot;&gt;{{jurnal manbasi|last=Petersen|first1=Alexander M.|last2=Jung, Woo-Sung|last3=Yang, Jae-Suk|last4=Stanley, H. Eugene|year=2011|title=Quantitative and Empirical demonstration of the Matthew Effect in a study of Career Longevity|url=https://archive.org/details/sim_proceedings-of-the-national-academy-of-sciences-usa_2011-01-04_108_1/page/18|journal=[[Proceedings of the National Academy of Sciences|PNAS]]|volume=108|issue=1|pages=18–23|doi=10.1073/pnas.1016733108|pmid=21173276|pmc=3017158|arxiv=0806.1224|bibcode=2011PNAS..108...18P}}&lt;/ref&gt;. Natijada, qisqa va uzoq davom etuvchi karyeralar oʻrtasidagi nomutanosiblikni obroʻli va tajribali mutaxassislar raqobatda doim alohida ustunlikka ega boʻlishini ifodalovchi „boylarning boyib boraverishi“ mexanizmi bilan izohlash mumkin.
* Kognitiv psixolog Steven Pinker oʻzining 2011-yilda chop etilgan ''&quot;The Better Angels of Our Nature: Why Violence Has Declined&quot;'' nomli kitobida jamiyatlardagi Matthew effektiga toʻxtalib, nega baʼzi jamiyatlarda hammasi yaxshi, baʼzilarida esa unday emasligini izohlashga harakat qilgan. U 9-bobda bu ijobiy tanqidning natijasi boʻlishi mumkinligini taxmin qiladi, bunda baʼzi shaxslarning ehtiyotsiz xatti-harakati boshqalarni ham shunday qilishga undaydigan betartib muhitni yaratadi. U Martin Daly va Margo Wilson tomonidan olib borilgan tadqiqotlardan misol keltirgan holda, atrof-muhit qanchalik beqaror boʻlsa, odamlar kelajakka shunchalik jiddiy yondashishadi va tavakkal qilishdan qochishadi.
* Niderlandiyada ilm-fanni moliyalashtirish fondi boʻyicha oʻtkazilgan tadqiqot davomida katta miqyosdagi Mathew effekti aniqlandi. Yaʼni, moliyalashtirish chegarasidan biroz yuqoriroqqa chiqib gʻolib boʻlganlar keyingi sakkiz yil davomida ular bilan deyarli bir xil ballar olib, chegaradan biroz quyiga tushib qolib, magʻlub boʻlganlarga qaraganda ikki baravar koʻproq mablagʻ toʻplaganligi aniqlandi&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=Bol|first1=T.|last2=de Vaan|first2=M.|last3=van de Rijt|first3=A.|year=2018|title=The Matthew Effect in Science Funding|url=http://www.pnas.org/content/pnas/115/19/4887.full.pdf|journal=PNAS|volume=115|issue=19|pages=4887–4890|doi=10.1073/pnas.1719557115|pmid=29686094|pmc=5948972}}&lt;/ref&gt;.

* Ilm-fanda samaradorlikdagi keskin farqlarni uchta hodisa bilan izohlash mumkin: muqaddas uchqun, kumulyativ ustunlik va jurnal muharrirlari tomonidan qidiruv xarajatlarini minimallashtirish. Muqaddas uchqun paradigmasiga koʻra, olimlar oʻzlarining dastlabki qobiliyatlari, isteʼdodlari, koʻnikmalari, qatʼiyatliliklari, mehnat jarayonidagi odatlari kabilar bilan farqlanadi, bu esa ularga koʻproq ustunlik beradi. Ushbu omillar multiplikativ taʼsirga ega boʻlib, bu olimlarga keyinchalik tezroq muvaffaqiyatga erishishga yordam beradi. Kumulyativ ustunlik modelida esa, dastlabki muvaffaqiyat tadqiqotchiga koʻproq resurslardan foydalanishga imkonini yaratadi (masalan, oʻquv jarayoni, eng yaxshi aspirantlar, moliyalashtirish, jihozlar va boshqalarda), bu esa oʻz navbatida keyingi muvaffaqiyatga olib keladi. [[Jurnal]] muharrirlari tomonidan qidiruv xarajatlarini minimallashtirilishida boʻlsa, muharrirlar vaqtni tejash maqsadida ongli yoki ongsiz ravishda asosan taniqli olimlarning maqolalarini tanlab olishlarida oʻz aksini topadi. Ushbu hodisalarning aniq mexanizmi hali nomaʼlum boʻlsa-da, kamdan-kam akademiklar tadqiqot natijalarini taqdim etadi va ishlarida eng koʻp iqtiboslarni qoʻllashga erishadi&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=Serenko|first1=A.|last2=Cox|first2=R.|last3=Bontis|first3=N.|last4=Booker|first4=L.|year=2011|title=The Superstar Phenomenon in the Knowledge Management and Intellectual Capital Academic Discipline|url=http://www.aserenko.com/papers/JOI_Serenko_Superstar_Phenomenon_Published.pdf|journal=Journal of Informetrics|volume=5|pages=333–345}}&lt;/ref&gt;.

== Taʼlim ==
Taʼlim sohasida „Matthew effekti“ atamasi psixolog Keith Stanovich tomonidan qabul qilingan. Taʼlim nazariyotchisi Anthony Kelly yangi oʻquvchilarning oʻqish fanidagi koʻnikmalarini qanday rivojlantirishlari haqidagi tadqiqotlarni aynan shu konsepsiya asosida tasvirlagan edi: oʻqish koʻnikmalarini egallashdagi tezkor muvaffaqiyat odatda ortidan boshqa muvaffaqiyatlarni ham boshlab keladi. Yaxshi oʻqiy olgan oʻquvchi boshqa koʻnikmalarni ham osonroq oʻrganib oladi. Aksincha, ilk bosqichda oʻqishda muammolarga uchraganlar koʻp hollarda keyingi taʼlim bosqichlarida ham yangi koʻnikmalarni oʻrganishga qiynalishadi&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=Kempe, C., Eriksson‐Gustavsson, A. L., &amp; Samuelsson, S|year=2011|title=Are There any Matthew Effects in Literacy and Cognitive Development?|journal=Scandinavian Journal of Educational Research|volume=55|issue=2|pages=181–196|doi=10.1080/00313831.2011.554699}}&lt;/ref&gt;.

Buning sababi shundaki, oʻqishdan orqada qolgan bolalar oʻz navbatida kamroq oʻqiydilar, bu ularning tengdoshlari bilan oʻrtalaridagi farqni oshiradi. Keyinchalik, „nimadir oʻrganish uchun oʻqish“ kerak boʻlganda, oʻqishga qiynalishlari sababli qolgan fanlarda ham oqsay boshlashadi. Shu tariqa ular maktabda tobora ortda qolib, tengdoshlariga qaraganda koʻproq ehtimol bilan maktabni tashlab ketishadi.

Stanovichning soʻzlariga koʻra:
{{Quote|O'qishni sekin o'zlashtirish kognitiv, xulq-atvor va motivatsion  muammolarga olib keladi, bu boshqa kognitiv qobiliyatlarning rivojlanishini sekinlashtiradi va ko'plab akademik vazifalarni bajarishga to'sqinlik qiladi. Muxtasar qilib aytganda, o'qish qobiliyati rivojlanishi bilan bog'liq bo'lgan boshqa kognitiv jarayonlar o'zaro bog'liqlikda shakllanadi. O'qish ko'nikmalari bilan o'zaro bog'liq bo'lgan bilim bazalarida ham keyingi rivojlanish jarayonlarida muammolar yuzaga keladi. Rivojlanishning ushbu ketma-ketligi qanchalik uzoq davom etsa, defitsitlar shunchalik umumlashtirilib, bilish va xatti-harakatlarning tobora ko'proq sohalariga kirib boradi. Tengdoshlaridan ortda qolgan 9 yashar o'quvchi bolakay yuzida g'amgin ifoda bilan shunday degan edi: &quot;o'qishni bilmaslik hamma narsaga ta'sir qiladi&quot;.}}

== Tarmoq fanlari ==
Tarmoq fanida Matthew effekti tarmoqdagi oldingi tugunlarning imtiyozli biriktirilishini tasvirlash uchun ishlatiladi, yaʼni bunday tugunlar havolalarni boshqalariga qaraganda tezroq jalb qiladi&lt;ref name=&quot;Barabasi1999&quot;&gt;{{jurnal manbasi|last=Barabási|first1=A-L|year=1999|title=Emergence of scaling in random networks|url=https://archive.org/details/sim_science_1999-10-15_286_5439/page/n150|journal=Science|volume=286|issue=5439|pages=509–512|doi=10.1126/science.286.5439.509|pmid=10521342|last2=Albert, R|arxiv=cond-mat/9910332|bibcode=1999Sci...286..509B}}&lt;/ref&gt;. Imtiyozli ulanish tufayli, boshqasidan koʻra koʻproq ulanishga ega boʻlgan tugun oʻz ulanishini yuqori tezlikda uzatadi va shuning uchun tarmoq oʻsishi bilan ikkita tugun oʻrtasidagi ulanishdagi dastlabki farq yanada ortadi, alohida tugunlar darajasi esa vaqtning kvadrat ildizi bilan proportsional oʻsadi&lt;ref name=&quot;Perc2014&quot;&gt;{{jurnal manbasi|last=Perc|first1=Matjaž|year=2014|title=The Matthew effect in empirical data|journal=Journal of the Royal Society Interface|volume=12|issue=104|page=20140378|doi=10.1098/rsif.2014.0378|pmc=4233686|pmid=24990288|arxiv=1408.5124|bibcode=2014arXiv1408.5124P}}&lt;/ref&gt;. Matthew effekti Internet kabi keng tarmoqlardagi tugunlar oʻsishi qanday amalga oshishini tushuntiradi&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|title=Networks, Complexity And Internet Regulation – Scale-Free Law|last=Guadamuz|first=Andres|date=2011|publisher=Edward Elgar|isbn=9781848443105}}&lt;/ref&gt;.

== Ijtimoiy taʼsirga ega bozorlar ==
Ijtimoiy taʼsir koʻpincha boyib ketish hodisasini keltirib chiqaradi, bunda mashhur mahsulotlar vaqt oʻtgani sari yanada mashhur boʻladi&lt;ref name=&quot;altszyler2017&quot;&gt;
{{jurnal manbasi|title=Transient dynamics in trial-offer markets with social influence: Trade-offs between appeal and quality|last=Altszyler, E|last2=Berbeglia, F.|last3=Berbeglia, G.|last4=Van Hentenryck, P.|journal=PLOS ONE|year=2017|volume=12|issue=7|doi=10.1371/journal.pone.0180040|pmid=28746334|page=e0180040|bibcode=2017PLoSO..1280040A|pmc=5528888}}
&lt;/ref&gt;. Matthew effektining ijtimoiy taʼsirdagi roliga misol sifatida Salganik, Dodds va Watts yaratgan MUSICLAB nomli eksperimental virtual bozorni olishimiz mumkin. MUSICLAB da odamlar musiqa tinglashlari va oʻzlari yoqtirgan qoʻshiqlarni yuklab olishlari mumkin edi. U yerdagi qoʻshiqlar nomaʼlum guruhlar tomonidan yaratilgan edi. Tajribada ikkita guruh sinovdan oʻtkazildi; bir guruhga qoʻshiqlar haqida umuman maʼlumot berilmadi, ikkinchi guruhga har bir qoʻshiqning mashhurligi va uning avval yuklab olinganligi aytildi&lt;ref&gt;Berbeglia, Franco, and Pascal Van Hentenryck. Taming the Matthew Effect in Online Markets with Social Influence. Taming the Matthew Effect in Online Markets with Social Influence.
&lt;/ref&gt;.

Natijada, qaysi qoʻshiqlar eng ommabop va eng koʻp yuklab olinganini koʻrgan guruh aynan oʻsha qoʻshiqlarni tanladi. Eng ommabop boʻlgan va eng koʻp yuklab olingan qoʻshiqlar roʻyxatning boshida qoldi va doimiy ravishda eng koʻp eshitilib borildi. Tajriba natijalarini sarhisob qiladigan boʻlsak, reytinglar maʼlum bir tanlangan qoʻshiqlar koʻproq muvaffaqiyatga erishishiga sabab boʻldi. Yuklab olish reytinglari munosib taʼsir koʻrsatdi; ammo, bu ijro reytingichalik emas edi&lt;ref&gt;Salganik, Matthew J., et al. Experimental Study of Inequality and Unpredictability in an Artificial Cultural Market. 2006, pp. 1-15, Experimental Study of Inequality and Unpredictability in an Artificial Cultural Market.&lt;/ref&gt;.

Shuningdek, Abeliuk (2016) „Ijro reytinglari“ dan foydalanganda eng mashhur qoʻshiqlar uchun monopoliya yaratilishini ham isbotlab berdi&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;Abeliuk, Andrés, et al. „The Benefits of Social Influence in Optimized Cultural Markets.“ PLOS ONE, vol. 10, no. 4, 2015, doi:10.1371/journal.pone.0121934.
&lt;/ref&gt;.

== Siyosatshunoslik ==
Avtokratiyalarda liberallashtirish siyosiy institutlar, [[Yalpi ichki mahsulot|YaIM]] va taʼlim bilan bogʻliq jarayonlar boshlanish nuqtasi muvaffaqiyatli boʻlgan mamlakatlarda rivojlanish ehtimoli koʻproq. Bu davlatlar asosiy islohotlarni ham tezroq amalga oshirishi mumkin va hatto ustunlikka ega boʻlmagan sohalarda ham buni uddalay oladi&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=Lindenfors|first1=Patrik|last2=Wilson|first2=Matthew|last3=Lindberg|first3=Staffan I.|date=25-sentabr 2020-yil|title=The Matthew effect in political science: head start and key reforms important for democratization|journal=Humanities and Social Sciences Communications|language=inglizcha|volume=7|issue=1|pages=1–4|doi=10.1057/s41599-020-00596-7|issn=2662-9992}}&lt;/ref&gt;.

== Havolalar ==
{{Manbalar|25em}}

[[Turkum:Iboralar]]</text>
      <sha1>5jk28nv4azodkkgsommlbqhwl12j1u3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Yashil evglena</title>
    <ns>0</ns>
    <id>825018</id>
    <revision>
      <id>6327839</id>
      <parentid>6304081</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:39:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Husanowar</username>
        <id>188359</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */</comment>
      <origin>6327839</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4939" sha1="aju2g07gmftdrdaxs7nj4fsbewvf23r" xml:space="preserve">'''Yashil evglena''' -tanasi qatttiq qobiq bilan qoplangan [[Bir hujayralilar|bir hujayrali]] hayvondir. U bitta yoki bir nechta xivchinlari yordamida harakatlanadi. U juda mayda [[amyobalar]]ga nisbatan 5-10 martagacha kichik hayvon.

== Harakatlanishi va tuzilishi ==

Yashil evglena koʻlmak suvlarda va hovuzlarda hayot kechiradi. U juda mayda amyobaga nisbatan 5-10 marta kichik hayvon. Tanasining shakli duksimon boʻlib oldingi va keyingi tomoni ingichkalashgan. Xivchini vintga oʻxshash buralib uni oldinga siljitadi. Evglena hujayrasi qattiq va qayishqoq yupqa qobiq bilan qoplanganligi tufayli doimiy shaklga ega. Evglena [[sitoplazma]]sida bitta [[yadro]], qisqaruvchi vakuola va qizil dogʻga oʻxshash „koʻzcha“ joylashgan.

== Oziqlanishi ==

Evglena sitoplazmasida yashil tanachalar shaklidagi xromotoforalar boʻladi. Ulardagi xlorofil pigmenti yordamida evglena fotosintez qiladi. Yorugʻlik taʼsirida uning xromotoforalarida organik moddalar hosil boʻladi. Bu moddalar evglenaning oʻsishi, rivojlanishi va koʻpayishi uchun sarflanadi.evglena qorongʻuda hayvonlar singari tayor organik moddalar bilan oziqlanadi. Agar uzoq muddat qorongʻu jouda saqlansa, evglena xlorofili yemirilib hujayrasi rangsizlanadi; endi u suvda erigan organik moddalarni tana yuzasi orqli shimib oziqlana boshlaydi. Evglenaning [[fotosintez]] qilish xususiyati [[oʻsimliklar]] bilan [[hayvonlar]]ning bitta ajdoddan kelib chiqqanini koʻrstadi.

== Nafas olish va ayirish ==

Evglena ham amyoba singari suvda erigan '''''kislorod''''' bilan nafas oladi. Kislorod uning tanasiga hujayra membranasi orqali kiradi. Hujayra ichida oziq moddalar [[kislorod]] yordamida parchalanib, hayotiy jarayonlar uchun zarur energiya hosil bo‘ladi. Bu energiya evglenaning harakatlanishi, o‘sishi va ko‘payishi uchun sarflanadi. Nafas olish jarayonida hosil bo‘lgan [[karbonat angidrid]] ham hujayra membranasi orqali tashqi muhitga chiqariladi.

Evglenada ayirish jarayoni ham muhim ahamiyatga ega. Uning sitoplazmasida moddalar almashinuvi natijasida hosil bo‘lgan keraksiz mahsulotlar va ortiqcha suv to‘planadi. Ortiqcha suvni tashqariga chiqarishda qisqaruvchi vakuola asosiy vazifani bajaradi. U sitoplazmadagi ortiqcha suvni yig‘ib, vaqti-vaqti bilan qisqaradi va uni hujayra tashqarisiga chiqarib yuboradi. Bu jarayon hujayradagi suv miqdorini me’yorda saqlashga yordam beradi.

Evglenada maxsus ayirish organlari mavjud emas. Keraksiz moddalar hujayra membranasi orqali tashqariga chiqariladi, ortiqcha suv esa qisqaruvchi vakuola yordamida chiqarib yuboriladi. Shu tariqa evglenada nafas olish va ajratish jarayonlari amalga oshadi hamda organizmning normal hayot faoliyati ta’minlanadi.

== Taʼsirlanishi ==

Evglena qizil dogʻ koʻzchasi yordamida yorugʻlikni sezish xususiyatiga ega. Shuning uchun u suvning yorugʻ tushib turgan tomoniga qarab harakat qiladi.

Yashil evglenaning yorugʻlikni sezishi uning yashashi va oziqlanishi uchun muhim ahamiyatga ega. Chunki evglena yorugʻlik yordamida fotosintez jarayonini amalga oshiradi. Fotosintez natijasida u oʻziga kerakli organik moddalarni hosil qiladi. Yorugʻlikni sezuvchi qizil koʻzcha evglenaning oldingi qismida, xivchinga yaqin joyda joylashgan. Bu koʻzcha haqiqiy koʻz kabi tasvirni koʻrmaydi, balki yorugʻlikning yoʻnalishi va kuchini sezishga yordam beradi.

Evglena yorugʻlik taʼsiriga javoban harakat yoʻnalishini oʻzgartirishi mumkin. Yorugʻlik yetarli boʻlgan joyga qarab harakatlanishi ijobiy fototaksis deyiladi. Yorugʻlik haddan tashqari kuchli boʻlsa, u boshqa tomonga harakatlanishi ham mumkin. Bu xususiyat evglenaga oʻzi uchun qulay sharoitni tanlash imkonini beradi.

Bundan tashqari, evglena tashqi muhitdagi boshqa oʻzgarishlarga ham javob qaytaradi. Masalan, suv harorati, kimyoviy moddalar miqdori va boshqa omillar uning harakatiga taʼsir koʻrsatishi mumkin. Taʼsirlanish evglenaning tashqi muhit bilan aloqada boʻlishini va yashashi uchun qulay sharoitlarni topishini taʼminlaydi.

Xulosa qilib aytganda, evglenaning taʼsirlanishi uning muhim hayotiy xususiyatlaridan biridir. Qizil dogʻ koʻzchasi yordamida yorugʻlikni sezishi va xivchini orqali harakatlanishi unga yorugʻlik qulay boʻlgan joylarni topishga yordam beradi.

== Koʻpayish ==

Evglena amyoba singari ikkiga boʻlinish yoʻli bilan jinssiz koʻpayadi. Boʻlinish boshlanishi bilan ikkinchi yangi xivchin paydo boʻladi. Boʻlinish butun tana boʻylab shu ikki xivchin va yadro oʻrtasidan oʻtadi.

== Sista hosil qilish ==

Noqulay sharoit tugʻilganda evglenaning xivchini tushib ketadi;tanasi qisqarib yumaloqlanadi va qalin qobiq bilan oʻralib sistaga aylanadi.

== Manbalar ==&lt;ref name=&quot;Biologiya tez va oson o'rganish&quot;&gt;{{kitob manbasi |last1=Kenjayev |first1=Aziz |title=Xivchinlilar bo'limi |publisher=&quot;Yangi kitob&quot; MCHJ |isbn=978-9943-4554-6-7 |page=192 |pages=784 |accessdate=9-noyabr 2022-yil}}&lt;/ref&gt;

{{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}</text>
      <sha1>aju2g07gmftdrdaxs7nj4fsbewvf23r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327840</id>
      <parentid>6327839</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:40:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Husanowar</username>
        <id>188359</id>
      </contributor>
      <origin>6327840</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4942" sha1="jn7s1ts2cnfgq443e4t3641cfuebyvu" xml:space="preserve">'''Yashil evglena''' — tanasi qatttiq qobiq bilan qoplangan [[Bir hujayralilar|bir hujayrali]] hayvondir. U bitta yoki bir nechta xivchinlari yordamida harakatlanadi. U juda mayda [[amyobalar]]ga nisbatan 5-10 martagacha kichik hayvon.

== Harakatlanishi va tuzilishi ==

Yashil evglena koʻlmak suvlarda va hovuzlarda hayot kechiradi. U juda mayda amyobaga nisbatan 5-10 marta kichik hayvon. Tanasining shakli duksimon boʻlib oldingi va keyingi tomoni ingichkalashgan. Xivchini vintga oʻxshash buralib uni oldinga siljitadi. Evglena hujayrasi qattiq va qayishqoq yupqa qobiq bilan qoplanganligi tufayli doimiy shaklga ega. Evglena [[sitoplazma]]sida bitta [[yadro]], qisqaruvchi vakuola va qizil dogʻga oʻxshash „koʻzcha“ joylashgan.

== Oziqlanishi ==

Evglena sitoplazmasida yashil tanachalar shaklidagi xromotoforalar boʻladi. Ulardagi xlorofil pigmenti yordamida evglena fotosintez qiladi. Yorugʻlik taʼsirida uning xromotoforalarida organik moddalar hosil boʻladi. Bu moddalar evglenaning oʻsishi, rivojlanishi va koʻpayishi uchun sarflanadi.evglena qorongʻuda hayvonlar singari tayor organik moddalar bilan oziqlanadi. Agar uzoq muddat qorongʻu jouda saqlansa, evglena xlorofili yemirilib hujayrasi rangsizlanadi; endi u suvda erigan organik moddalarni tana yuzasi orqli shimib oziqlana boshlaydi. Evglenaning [[fotosintez]] qilish xususiyati [[oʻsimliklar]] bilan [[hayvonlar]]ning bitta ajdoddan kelib chiqqanini koʻrstadi.

== Nafas olish va ayirish ==

Evglena ham amyoba singari suvda erigan '''''kislorod''''' bilan nafas oladi. Kislorod uning tanasiga hujayra membranasi orqali kiradi. Hujayra ichida oziq moddalar [[kislorod]] yordamida parchalanib, hayotiy jarayonlar uchun zarur energiya hosil bo‘ladi. Bu energiya evglenaning harakatlanishi, o‘sishi va ko‘payishi uchun sarflanadi. Nafas olish jarayonida hosil bo‘lgan [[karbonat angidrid]] ham hujayra membranasi orqali tashqi muhitga chiqariladi.

Evglenada ayirish jarayoni ham muhim ahamiyatga ega. Uning sitoplazmasida moddalar almashinuvi natijasida hosil bo‘lgan keraksiz mahsulotlar va ortiqcha suv to‘planadi. Ortiqcha suvni tashqariga chiqarishda qisqaruvchi vakuola asosiy vazifani bajaradi. U sitoplazmadagi ortiqcha suvni yig‘ib, vaqti-vaqti bilan qisqaradi va uni hujayra tashqarisiga chiqarib yuboradi. Bu jarayon hujayradagi suv miqdorini me’yorda saqlashga yordam beradi.

Evglenada maxsus ayirish organlari mavjud emas. Keraksiz moddalar hujayra membranasi orqali tashqariga chiqariladi, ortiqcha suv esa qisqaruvchi vakuola yordamida chiqarib yuboriladi. Shu tariqa evglenada nafas olish va ajratish jarayonlari amalga oshadi hamda organizmning normal hayot faoliyati ta’minlanadi.

== Taʼsirlanishi ==

Evglena qizil dogʻ koʻzchasi yordamida yorugʻlikni sezish xususiyatiga ega. Shuning uchun u suvning yorugʻ tushib turgan tomoniga qarab harakat qiladi.

Yashil evglenaning yorugʻlikni sezishi uning yashashi va oziqlanishi uchun muhim ahamiyatga ega. Chunki evglena yorugʻlik yordamida fotosintez jarayonini amalga oshiradi. Fotosintez natijasida u oʻziga kerakli organik moddalarni hosil qiladi. Yorugʻlikni sezuvchi qizil koʻzcha evglenaning oldingi qismida, xivchinga yaqin joyda joylashgan. Bu koʻzcha haqiqiy koʻz kabi tasvirni koʻrmaydi, balki yorugʻlikning yoʻnalishi va kuchini sezishga yordam beradi.

Evglena yorugʻlik taʼsiriga javoban harakat yoʻnalishini oʻzgartirishi mumkin. Yorugʻlik yetarli boʻlgan joyga qarab harakatlanishi ijobiy fototaksis deyiladi. Yorugʻlik haddan tashqari kuchli boʻlsa, u boshqa tomonga harakatlanishi ham mumkin. Bu xususiyat evglenaga oʻzi uchun qulay sharoitni tanlash imkonini beradi.

Bundan tashqari, evglena tashqi muhitdagi boshqa oʻzgarishlarga ham javob qaytaradi. Masalan, suv harorati, kimyoviy moddalar miqdori va boshqa omillar uning harakatiga taʼsir koʻrsatishi mumkin. Taʼsirlanish evglenaning tashqi muhit bilan aloqada boʻlishini va yashashi uchun qulay sharoitlarni topishini taʼminlaydi.

Xulosa qilib aytganda, evglenaning taʼsirlanishi uning muhim hayotiy xususiyatlaridan biridir. Qizil dogʻ koʻzchasi yordamida yorugʻlikni sezishi va xivchini orqali harakatlanishi unga yorugʻlik qulay boʻlgan joylarni topishga yordam beradi.

== Koʻpayish ==

Evglena amyoba singari ikkiga boʻlinish yoʻli bilan jinssiz koʻpayadi. Boʻlinish boshlanishi bilan ikkinchi yangi xivchin paydo boʻladi. Boʻlinish butun tana boʻylab shu ikki xivchin va yadro oʻrtasidan oʻtadi.

== Sista hosil qilish ==

Noqulay sharoit tugʻilganda evglenaning xivchini tushib ketadi;tanasi qisqarib yumaloqlanadi va qalin qobiq bilan oʻralib sistaga aylanadi.

== Manbalar ==&lt;ref name=&quot;Biologiya tez va oson o'rganish&quot;&gt;{{kitob manbasi |last1=Kenjayev |first1=Aziz |title=Xivchinlilar bo'limi |publisher=&quot;Yangi kitob&quot; MCHJ |isbn=978-9943-4554-6-7 |page=192 |pages=784 |accessdate=9-noyabr 2022-yil}}&lt;/ref&gt;

{{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}</text>
      <sha1>jn7s1ts2cnfgq443e4t3641cfuebyvu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327841</id>
      <parentid>6327840</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:41:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Husanowar</username>
        <id>188359</id>
      </contributor>
      <origin>6327841</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4939" sha1="cncrtcaazd8t0tpbx870tsyyj99wwvn" xml:space="preserve">'''Yashil evglena''' — tanasi qatttiq qobiq bilan qoplangan [[Bir hujayralilar|bir hujayrali]] hayvon. U bitta yoki bir nechta xivchinlari yordamida harakatlanadi. U juda mayda [[amyobalar]]ga nisbatan 5-10 martagacha kichik hayvon.

== Harakatlanishi va tuzilishi ==

Yashil evglena koʻlmak suvlarda va hovuzlarda hayot kechiradi. U juda mayda amyobaga nisbatan 5-10 marta kichik hayvon. Tanasining shakli duksimon boʻlib oldingi va keyingi tomoni ingichkalashgan. Xivchini vintga oʻxshash buralib uni oldinga siljitadi. Evglena hujayrasi qattiq va qayishqoq yupqa qobiq bilan qoplanganligi tufayli doimiy shaklga ega. Evglena [[sitoplazma]]sida bitta [[yadro]], qisqaruvchi vakuola va qizil dogʻga oʻxshash „koʻzcha“ joylashgan.

== Oziqlanishi ==

Evglena sitoplazmasida yashil tanachalar shaklidagi xromotoforalar boʻladi. Ulardagi xlorofil pigmenti yordamida evglena fotosintez qiladi. Yorugʻlik taʼsirida uning xromotoforalarida organik moddalar hosil boʻladi. Bu moddalar evglenaning oʻsishi, rivojlanishi va koʻpayishi uchun sarflanadi.evglena qorongʻuda hayvonlar singari tayor organik moddalar bilan oziqlanadi. Agar uzoq muddat qorongʻu jouda saqlansa, evglena xlorofili yemirilib hujayrasi rangsizlanadi; endi u suvda erigan organik moddalarni tana yuzasi orqli shimib oziqlana boshlaydi. Evglenaning [[fotosintez]] qilish xususiyati [[oʻsimliklar]] bilan [[hayvonlar]]ning bitta ajdoddan kelib chiqqanini koʻrstadi.

== Nafas olish va ayirish ==

Evglena ham amyoba singari suvda erigan '''''kislorod''''' bilan nafas oladi. Kislorod uning tanasiga hujayra membranasi orqali kiradi. Hujayra ichida oziq moddalar [[kislorod]] yordamida parchalanib, hayotiy jarayonlar uchun zarur energiya hosil bo‘ladi. Bu energiya evglenaning harakatlanishi, o‘sishi va ko‘payishi uchun sarflanadi. Nafas olish jarayonida hosil bo‘lgan [[karbonat angidrid]] ham hujayra membranasi orqali tashqi muhitga chiqariladi.

Evglenada ayirish jarayoni ham muhim ahamiyatga ega. Uning sitoplazmasida moddalar almashinuvi natijasida hosil bo‘lgan keraksiz mahsulotlar va ortiqcha suv to‘planadi. Ortiqcha suvni tashqariga chiqarishda qisqaruvchi vakuola asosiy vazifani bajaradi. U sitoplazmadagi ortiqcha suvni yig‘ib, vaqti-vaqti bilan qisqaradi va uni hujayra tashqarisiga chiqarib yuboradi. Bu jarayon hujayradagi suv miqdorini me’yorda saqlashga yordam beradi.

Evglenada maxsus ayirish organlari mavjud emas. Keraksiz moddalar hujayra membranasi orqali tashqariga chiqariladi, ortiqcha suv esa qisqaruvchi vakuola yordamida chiqarib yuboriladi. Shu tariqa evglenada nafas olish va ajratish jarayonlari amalga oshadi hamda organizmning normal hayot faoliyati ta’minlanadi.

== Taʼsirlanishi ==

Evglena qizil dogʻ koʻzchasi yordamida yorugʻlikni sezish xususiyatiga ega. Shuning uchun u suvning yorugʻ tushib turgan tomoniga qarab harakat qiladi.

Yashil evglenaning yorugʻlikni sezishi uning yashashi va oziqlanishi uchun muhim ahamiyatga ega. Chunki evglena yorugʻlik yordamida fotosintez jarayonini amalga oshiradi. Fotosintez natijasida u oʻziga kerakli organik moddalarni hosil qiladi. Yorugʻlikni sezuvchi qizil koʻzcha evglenaning oldingi qismida, xivchinga yaqin joyda joylashgan. Bu koʻzcha haqiqiy koʻz kabi tasvirni koʻrmaydi, balki yorugʻlikning yoʻnalishi va kuchini sezishga yordam beradi.

Evglena yorugʻlik taʼsiriga javoban harakat yoʻnalishini oʻzgartirishi mumkin. Yorugʻlik yetarli boʻlgan joyga qarab harakatlanishi ijobiy fototaksis deyiladi. Yorugʻlik haddan tashqari kuchli boʻlsa, u boshqa tomonga harakatlanishi ham mumkin. Bu xususiyat evglenaga oʻzi uchun qulay sharoitni tanlash imkonini beradi.

Bundan tashqari, evglena tashqi muhitdagi boshqa oʻzgarishlarga ham javob qaytaradi. Masalan, suv harorati, kimyoviy moddalar miqdori va boshqa omillar uning harakatiga taʼsir koʻrsatishi mumkin. Taʼsirlanish evglenaning tashqi muhit bilan aloqada boʻlishini va yashashi uchun qulay sharoitlarni topishini taʼminlaydi.

Xulosa qilib aytganda, evglenaning taʼsirlanishi uning muhim hayotiy xususiyatlaridan biridir. Qizil dogʻ koʻzchasi yordamida yorugʻlikni sezishi va xivchini orqali harakatlanishi unga yorugʻlik qulay boʻlgan joylarni topishga yordam beradi.

== Koʻpayish ==

Evglena amyoba singari ikkiga boʻlinish yoʻli bilan jinssiz koʻpayadi. Boʻlinish boshlanishi bilan ikkinchi yangi xivchin paydo boʻladi. Boʻlinish butun tana boʻylab shu ikki xivchin va yadro oʻrtasidan oʻtadi.

== Sista hosil qilish ==

Noqulay sharoit tugʻilganda evglenaning xivchini tushib ketadi;tanasi qisqarib yumaloqlanadi va qalin qobiq bilan oʻralib sistaga aylanadi.

== Manbalar ==&lt;ref name=&quot;Biologiya tez va oson o'rganish&quot;&gt;{{kitob manbasi |last1=Kenjayev |first1=Aziz |title=Xivchinlilar bo'limi |publisher=&quot;Yangi kitob&quot; MCHJ |isbn=978-9943-4554-6-7 |page=192 |pages=784 |accessdate=9-noyabr 2022-yil}}&lt;/ref&gt;

{{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}</text>
      <sha1>cncrtcaazd8t0tpbx870tsyyj99wwvn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327843</id>
      <parentid>6327841</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:45:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Husanowar</username>
        <id>188359</id>
      </contributor>
      <origin>6327843</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4946" sha1="tr2gfmvikf0q37owta0uxvkmsd2tutq" xml:space="preserve">'''Yashil evglena''' — tanasi qatttiq qobiq bilan qoplangan [[Bir hujayralilar|bir hujayrali]] hayvon&lt;ref name=&quot;Biologiya tez va oson o'rganish&quot;&gt;{{kitob manbasi |last1=Kenjayev |first1=Aziz |title=Xivchinlilar bo'limi |publisher=&quot;Yangi kitob&quot; MCHJ |isbn=978-9943-4554-6-7 |page=192 |pages=784 |accessdate=9-noyabr 2022-yil}}&lt;/ref&gt;. U bitta yoki bir nechta xivchinlari yordamida harakatlanadi. U juda mayda [[amyobalar]]ga nisbatan 5-10 martagacha kichik hayvon.

== Harakatlanishi va tuzilishi ==

Yashil evglena koʻlmak suvlarda va hovuzlarda hayot kechiradi. U juda mayda amyobaga nisbatan 5-10 marta kichik hayvon. Tanasining shakli duksimon boʻlib oldingi va keyingi tomoni ingichkalashgan. Xivchini vintga oʻxshash buralib uni oldinga siljitadi. Evglena hujayrasi qattiq va qayishqoq yupqa qobiq bilan qoplanganligi tufayli doimiy shaklga ega. Evglena [[sitoplazma]]sida bitta [[yadro]], qisqaruvchi vakuola va qizil dogʻga oʻxshash „koʻzcha“ joylashgan.

== Oziqlanishi ==

Evglena [[sitoplazma]]sida yashil tanachalar shaklidagi xromotoforalar boʻladi. Ulardagi xlorofil pigmenti yordamida evglena fotosintez qiladi. Yorugʻlik taʼsirida uning xromotoforalarida organik moddalar hosil boʻladi. Bu moddalar evglenaning oʻsishi, rivojlanishi va koʻpayishi uchun sarflanadi.evglena qorongʻuda hayvonlar singari tayor organik moddalar bilan oziqlanadi. Agar uzoq muddat qorongʻu jouda saqlansa, evglena xlorofili yemirilib hujayrasi rangsizlanadi; endi u suvda erigan organik moddalarni tana yuzasi orqli shimib oziqlana boshlaydi. Evglenaning [[fotosintez]] qilish xususiyati [[oʻsimliklar]] bilan [[hayvonlar]]ning bitta ajdoddan kelib chiqqanini koʻrstadi.

== Nafas olish va ayirish ==

Evglena ham amyoba singari suvda erigan kislorod bilan nafas oladi. Kislorod uning tanasiga hujayra membranasi orqali kiradi. Hujayra ichida oziq moddalar [[kislorod]] yordamida parchalanib, hayotiy jarayonlar uchun zarur energiya hosil bo‘ladi. Bu energiya evglenaning harakatlanishi, o‘sishi va ko‘payishi uchun sarflanadi. Nafas olish jarayonida hosil bo‘lgan [[karbonat angidrid]] ham hujayra membranasi orqali tashqi muhitga chiqariladi.

Evglenada ayirish jarayoni ham muhim ahamiyatga ega. Uning sitoplazmasida moddalar almashinuvi natijasida hosil bo‘lgan keraksiz mahsulotlar va ortiqcha suv to‘planadi. Ortiqcha suvni tashqariga chiqarishda qisqaruvchi vakuola asosiy vazifani bajaradi. U sitoplazmadagi ortiqcha suvni yig‘ib, vaqti-vaqti bilan qisqaradi va uni hujayra tashqarisiga chiqarib yuboradi. Bu jarayon hujayradagi suv miqdorini me’yorda saqlashga yordam beradi.

Evglenada maxsus ayirish organlari mavjud emas. Keraksiz moddalar hujayra membranasi orqali tashqariga chiqariladi, ortiqcha suv esa qisqaruvchi vakuola yordamida chiqarib yuboriladi. Shu tariqa evglenada nafas olish va ajratish jarayonlari amalga oshadi hamda organizmning normal hayot faoliyati ta’minlanadi.

== Taʼsirlanishi ==

Evglena qizil dogʻ koʻzchasi yordamida yorugʻlikni sezish xususiyatiga ega. Shuning uchun u suvning yorugʻ tushib turgan tomoniga qarab harakat qiladi.

Yashil evglenaning yorugʻlikni sezishi uning yashashi va oziqlanishi uchun muhim ahamiyatga ega. Chunki evglena yorugʻlik yordamida fotosintez jarayonini amalga oshiradi. Fotosintez natijasida u oʻziga kerakli organik moddalarni hosil qiladi. Yorugʻlikni sezuvchi qizil koʻzcha evglenaning oldingi qismida, xivchinga yaqin joyda joylashgan. Bu koʻzcha haqiqiy koʻz kabi tasvirni koʻrmaydi, balki yorugʻlikning yoʻnalishi va kuchini sezishga yordam beradi.

Evglena yorugʻlik taʼsiriga javoban harakat yoʻnalishini oʻzgartirishi mumkin. Yorugʻlik yetarli boʻlgan joyga qarab harakatlanishi ijobiy fototaksis deyiladi. Yorugʻlik haddan tashqari kuchli boʻlsa, u boshqa tomonga harakatlanishi ham mumkin. Bu xususiyat evglenaga oʻzi uchun qulay sharoitni tanlash imkonini beradi.

Bundan tashqari, evglena tashqi muhitdagi boshqa oʻzgarishlarga ham javob qaytaradi. Masalan, suv harorati, kimyoviy moddalar miqdori va boshqa omillar uning harakatiga taʼsir koʻrsatishi mumkin. Taʼsirlanish evglenaning tashqi muhit bilan aloqada boʻlishini va yashashi uchun qulay sharoitlarni topishini taʼminlaydi.

Xulosa qilib aytganda, evglenaning taʼsirlanishi uning muhim hayotiy xususiyatlaridan biridir. Qizil dogʻ koʻzchasi yordamida yorugʻlikni sezishi va xivchini orqali harakatlanishi unga yorugʻlik qulay boʻlgan joylarni topishga yordam beradi.

== Koʻpayish ==

Evglena amyoba singari ikkiga boʻlinish yoʻli bilan jinssiz koʻpayadi. Boʻlinish boshlanishi bilan ikkinchi yangi xivchin paydo boʻladi. Boʻlinish butun tana boʻylab shu ikki xivchin va yadro oʻrtasidan oʻtadi.

== Sista hosil qilish ==

Noqulay sharoit tugʻilganda evglenaning xivchini tushib ketadi;tanasi qisqarib yumaloqlanadi va qalin qobiq bilan oʻralib sistaga aylanadi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}</text>
      <sha1>tr2gfmvikf0q37owta0uxvkmsd2tutq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Richard Smalley</title>
    <ns>0</ns>
    <id>826180</id>
    <revision>
      <id>6327539</id>
      <parentid>6275871</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T15:40:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327539</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32208" sha1="lhaujy9qi9jlxf7tko21o8v6ldiwyb1" xml:space="preserve">{{AT}} 
'''Richard Errett Smalley''' (1943-yil 6-iyun — 2005-yil 28-oktyabr) – [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|amerika]]lik [[kimyogar]], Gen va Norman Xakerman Rays universitetida [[kimyo]], [[fizika]] va [[astronomiya]] professori boʻlgan. 1996-yilda Rays kimyo professori Robert Körl va Sasseks universiteti professori Garold Kroto bilan birga u uglerodning yangi shakli — bukminsterfullerenni kashf etgani uchun [[Kimyo boʻyicha Nobel mukofoti|kimyo boʻyicha Nobel mukofotiga sazovor boʻldi.]] toʻplar kabi. U nanotexnologiya va uning ilovalari tarafdori edi.

== Erta hayot va taʼlim ==
Smalley, 4 aka-ukaning eng kichigi, 1943-yil 6-iyun kuni [[Ogayo|Ogayo shtatining]] [[Akron (Ohio)|Akron]] shahrida kichik Frenk Dadli Smolli va Ester Virjiniya Roads oilasida tugʻilgan&lt;ref name=&quot;Legacy.com&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Dr. Richard Errett Smalley|url=http://www.legacy.com/obituaries/houstonchronicle/obituary.aspx?n=richard-errett-smalley&amp;pid=15564204|kirish sanasi=18-iyul 2016-yil|ish=Legacy.com}}&lt;/ref&gt;. U [[Missuri]] shtatining Kanzas-Siti shahrida oʻsgan&lt;ref name=&quot;Feder&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Feder |first=Barnaby J. |date=29-oktabr 2005-yil |title=Richard E. Smalley, 62, Dies; Chemistry Nobel Winner |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2005/10/29/science/richard-e-smalley-62-dies-chemistry-nobel-winner.html |access-date=18-iyul 2016-yil}}&lt;/ref&gt;. Richard Smalley otasi, onasi va xolasini sanoat, fan va kimyoda shakllantiruvchi taʼsirlar deb hisoblaydi. Uning otasi kichik Frenk Dadli Smolli mexanik va elektr jihozlari bilan ishlagan va oxir-oqibat ''Implement and Tractor'' nomli qishloq xoʻjaligi asboblari savdo jurnalining bosh direktori boʻlgan. Uning onasi Ester Roads Smolli Richard oʻsmirlik chogʻida bakalavr darajasini tugatgan. U, ayniqsa, fizika fanining asoslari fanidan dars bergan kichik matematik Norman N. Royalldan ilhomlangan va uzoq suhbatlar va birgalikdagi mashgʻulotlar orqali oʻgʻliga oʻzining fanga boʻlgan muhabbatini bildirgan. Smalleyning xolasi, kashshof ayol kimyogar Sara Jeyn Roads, Smalleyni kimyo sohasiga qiziqtirgan, unga [[organik kimyo]] laboratoriyasida ishlashga ruxsat bergan va kuchli kimyo dasturiga ega boʻlgan Hope kollejiga borishni taklif qilgan&lt;ref name=&quot;NobelBio&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Richard E. Smalley - Biographical|url=https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1996/smalley-bio.html|ish=Nobelprize.org|kirish sanasi=19-iyul 2016-yil}}&lt;/ref&gt;.

Smalley Michigan universitetiga oʻtishdan oldin ikki yil davomida Hope kollejida oʻqigan va u yerda 1965-yilda Raul Kopelman laboratoriyasida bakalavriat tadqiqotlarini olib borgan holda fan bakalavriatini olgan&lt;ref name=&quot;Hafner&quot;&gt;{{jurnal manbasi|last=Hafner|first1=Jason H.|title=Obituary: Richard Errett Smalley|journal=Physics Today|date=2006-yil may|volume=59|issue=5|pages=71–72|doi=10.1063/1.2216973|bibcode=2006PhT....59e..71H}}&lt;/ref&gt;. Oʻqish oraligʻida u sanoatda ham ishladi va u yerda oʻziga xos boshqaruv uslubini rivojlantirdi. U [[fan nomzodi]] ilmiy darajasini oldi. 1973-yilda [[Princeton universiteti|Prinston universitetidan]] Elliot R. Bernshteyn rahbarligida „1,3,5 (sim) — triazinning pastki elektron holatlari“ nomli doktorlik dissertatsiyasini tamomlagandan soʻng&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Smalley|first=Richard Errett|url=https://catalog.princeton.edu/catalog/1639967|title=The lower electronic states of 1,3,5 (sym)-triazine|date=1974|language=inglizcha}}&lt;/ref&gt;. U 1973-yildan 1976-yilgacha [[Chicago universiteti|Chikago universitetida]] Donald Levi va Lennard Uorton bilan doktorlik dissertatsiyasida ishlagan, u yerda tovushdan yuqori nurli [[Spektroskopiya|lazer spektroskopiyasini]] rivojlantirishda kashshof boʻlgan&lt;ref name=&quot;Hargittai&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Hargittai|first=István|title=Candid science|date=2000|publisher=Imperial College Press|location=London|isbn=978-1-86094-151-1|pages=363–373|url=https://books.google.com/books?id=K_u3CgAAQBAJ&amp;pg=PA363|accessdate=18 July 2016}}&lt;/ref&gt;.

== Faoliyati ==
1976-yilda Smalley Rays universitetiga qoʻshildi&lt;ref name=&quot;Hargittai&quot;/&gt; 1982-yilda u Raysdagi kimyo boʻyicha Gen va Norman Xakerman kafedrasi etib tayinlandi. U 1979-yilda Rays kvant institutini tashkil etishga yordam berdi, 1986-yildan 1996-yilgacha rais boʻlib ishladi. 1990-yilda u fizika kafedrasi professori boʻldi. 1990-yilda u Nano-miqyosdagi fan va texnologiyalar markazini tashkil etishga yordam berdi. 1996-yilda uning direktori etib tayinlandi&lt;ref name=&quot;Franklin&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Richard E. Smalley|url=https://www.fi.edu/laureates/richard-e-smalley|ish=Franklin Institute|qaralgan sana=19-iyul 2016-yil|sana=15-yanvar 2014-yil}}&lt;/ref&gt;..

1990-yilda [[Amerika Qoʻshma Shtatlari Milliy fanlar akademiyasi|Milliy Fanlar akademiyasining]], 1991-yilda esa Amerika sanʼat va fanlar akademiyasining aʼzosi boʻldi&lt;ref name=&quot;Franklin&quot;/&gt;.

=== Fullerenlar ===
Smalleyning [[fizik kimyo]] boʻyicha tadqiqotlari impulsli molekulyar nurlar va parvoz vaqtining [[Mass-spektroskopiya|massa spektrometriyasidan]] foydalangan holda noorganik va yarim oʻtkazgichli klasterlarning shakllanishini oʻrgandi. Ushbu tajriba natijasida Robert Curl astronomik changning tarkibiy qismlari haqidagi savolni tekshirish uchun uni Garri Kroto bilan tanishtirdi. Bular R Coronae Borealis kabi eski yulduzlar tomonidan chiqarib yuborilgan uglerodga boy donalardir. Ushbu hamkorlikning natijasi C &lt;sub&gt;60&lt;/sub&gt; (Buckyballs nomi bilan tanilgan) va uglerodning uchinchi [[Allotropiya|allotropik]] shakli sifatida fullerenlarning kashf etilishi edi&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Edwards|first=Steven A.|title=The Nanotech Pioneers: Where Are They Taking Us?|url=https://archive.org/details/nanotechpioneers0000edwa|location=Weinheim|publisher=Wiley-VCH|date=2006|pages=[https://archive.org/details/nanotechpioneers0000edwa/page/64 64]–66}}&lt;/ref&gt;.

Smalley C&lt;sub&gt;60&lt;/sub&gt; ning tuzilishi 20 olti burchakli va 12 beshburchakdan foydalangan holda uch oʻlchovli tarzda olti burchaklarni bir-biriga kesib, urib boʻlgach, futbol toʻpiga oʻxshashligini tushundi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Richard E. Smalley|url=http://www.nasonline.org/member-directory/deceased-members/14078.html|kirish sanasi=22-aprel 2022-yil|ish=www.nasonline.org|qaralgan sana=2022-11-10|arxivsana=2022-11-10|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221110182304/http://www.nasonline.org/member-directory/deceased-members/14078.html}}&lt;/ref&gt;. U, shuningdek, C &lt;sub&gt;60&lt;/sub&gt; nomiga mas’ul boʻlib, uni oʻz dizaynlarida geodezik gumbazlardan foydalanganligi bilan mashhur boʻlgan amerikalik arxitektor Bukminster Fuller sharafiga nomlagan&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=Buntrock|first1=Robert E.|date=21-sentabr 1998-yil|title=The Most Beautiful Molecule. The Discovery of the Buckyball. By Hugh Aldersey-Williams. John Wiley &amp; Sons: NY 1995. 340 pp. incl. index. ISBN 0-471-19333-X (Paper) Price: 126.95.|url=https://pubs.acs.org/doi/10.1021/ci9804239|journal=Journal of Chemical Information and Computer Sciences|language=inglizcha|volume=38|issue=5|pages=939–940|doi=10.1021/ci9804239|issn=0095-2338}}&lt;/ref&gt;.

Kroto, Smalley va Curl Nobel mukofotiga sazovor boʻlgan tadqiqot asosan uchta maqoladan iborat edi. Birinchi boʻlib 1985-yil 14-noyabrdagi ''Nature'' jurnalining „C &lt;sub&gt;60&lt;/sub&gt; : Buckminsterfullerene“ sonida C&lt;sub&gt;60&lt;/sub&gt; kashf qilindi&lt;ref name=&quot;C60 publication&quot;&gt;{{jurnal manbasi|last=Kroto|first1=H. W.|last2=Heath|first2=J. R.|last3=OʻBrien|first3=S. C.|last4=Curl|first4=R. F.|last5=Smalley|first5=R. E.|title=C60: Buckminsterfullerene|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_1985-11-14_318_6042/page/n117|journal=Nature|date=14-noyabr 1985-yil|volume=318|issue=6042|pages=162–163|doi=10.1038/318162a0|bibcode=1985Natur.318..162K}}&lt;/ref&gt;. Ikkinchi maqolada ''Amerika Kimyo Jamiyati jurnalida'' (1985) „Spheroidal uglerod qobiqlarining lantan komplekslari“ da endohedral fullerenlarning kashfiyoti batafsil yoritilgan&lt;ref name=&quot;Heath&quot;&gt;{{jurnal manbasi|last=Heath|first1=J. R.|last2=OʻBrien|first2=S. C.|last3=Zhang|first3=Q.|last4=Liu|first4=Y.|last5=Curl|first5=R. F.|last6=Tittel|first6=F. K.|authorlink6=Frank K. Tittel|last7=Smalley|first7=R. E.|title=Lanthanum complexes of spheroidal carbon shells|url=https://archive.org/details/american-chemical-society-journal_1985-12-11_107_25/page/7779|journal=Journal of the American Chemical Society|date=1985-yil dekabr|volume=107|issue=25|pages=7779–7780|doi=10.1021/ja00311a102}}&lt;/ref&gt;. Uchinchisi &quot; ''Journal of Physical Chemistry'' &quot; (1986) da „Katta uglerod klasterlarining reaktivligi: sferoid uglerod qobigʻi va ularning kuyik hosil boʻlishi va morfologiyasiga aloqadorligi“ da fullerenlar kashf etilganini eʼlon qildi&lt;ref name=&quot;Zhang&quot;&gt;{{jurnal manbasi|last=Zhang|first1=Q. L.|last2=OʻBrien|first2=S. C.|last3=Heath|first3=J. R.|last4=Liu|first4=Y.|last5=Curl|first5=R. F.|last6=Kroto|first6=H. W.|last7=Smalley|first7=R. E.|title=Reactivity of large carbon clusters: spheroidal carbon shells and their possible relevance to the formation and morphology of soot|journal=The Journal of Physical Chemistry|date=1986-yil fevral|volume=90|issue=4|pages=525–528|doi=10.1021/j100276a001}}&lt;/ref&gt;.

Nobel mukofoti uchun faqat uch kishi nomini olish mumkin boʻlsa-da, aspirantlar Jeyms R. Xit, Yuan Liu va Shon C. OʻBrayen ishda ishtirok etishdi. Smalley Nobel maʼruzasida Xit va OʻBrayenni eslatib oʻtdi. Xit [[California texnologiya instituti|Kaliforniya Texnologiya Institutida]] (Kaltek) [[professor]] boʻldi va OʻBrayen [[Texas]] Instruments kompaniyasiga qoʻshildi va hozir MEMtronics’da. Yuan Liu Oak Ridge milliy laboratoriyasining katta ilmiy xodimi&lt;ref&gt;{{Ensiklopediya manbasi|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/549395/Richard-E-Smalley|title=Richard E. Smalley|encyclopedia=Encyclopædia Britannica}}&lt;/ref&gt;.

Ushbu tadqiqot [[Fullerenlar|fulleren]] sifatida maʼlum boʻlgan uglerodning yangi allotropini kashf qilish uchun muhim ahamiyatga ega. Uglerodning boshqa allotroplari orasida [[grafit]], [[olmos]] va [[grafen]] mavjud. Garri Krotoning 1985-yilda JR Heath, SC OʻBrien, RF Curl va RE Smalley hamkasblari bilan chop etilgan „C60: Buckminsterfullerine“ nomli maqolasi Amerika Kimyo Jamiyatining Kimyo tarixi boʻlimining Kimyoviy yutuqlar uchun mukofoti bilan taqdirlangan., 2015-yilda Rays universitetiga taqdim etilgan&lt;ref name=&quot;Award&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=2015 Awardees|url=http://www.scs.illinois.edu/~mainzv/HIST/awards/CCB-2015_Awardees.php|ish=American Chemical Society, Division of the History of Chemistry|nashriyot=University of Illinois at Urbana-Champaign School of Chemical Sciences|sana=2015|qaralgan sana=1-iyul 2016-yil|arxivsana=2016-06-21|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160621153928/http://www.scs.illinois.edu/~mainzv/HIST/awards/CCB-2015_Awardees.php}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Breakthrough&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Citation for Chemical Breakthrough Award|url=http://www.scs.illinois.edu/~mainzv/HIST/awards/Citations/2015-Kroto%20plaque.pdf|ish=American Chemical Society, Division of the History of Chemistry|nashriyot=University of Illinois at Urbana-Champaign School of Chemical Sciences|sana=2015|qaralgan sana=1-iyul 2016-yil}}&lt;/ref&gt;. Fullerenlarning kashfiyoti 2010-yilda Amerika Kimyo Jamiyati tomonidan Xyustondagi Rays universiteti qoshidagi Richard E. Smolli nomidagi Nano oʻlchovli fan va texnologiya instituti tomonidan Milliy tarixiy kimyoviy yoʻnalish belgisi sifatida tan olingan&lt;ref name=&quot;ChemLandmark&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Discovery of Fullerenes National Historic Chemical Landmark|url=https://www.acs.org/content/acs/en/education/whatischemistry/landmarks/fullerenes.html|ish=American Chemical Society|qaralgan sana=18-iyul 2016-yil}}&lt;/ref&gt;.

=== Nanotexnologiya ===
Muqobil fulleren birikmalarini hosil qilish boʻyicha qariyb oʻn yillik tadqiqotlardan soʻng (masalan C&lt;sub&gt;28&lt;/sub&gt;, C&lt;sub&gt;70&lt;/sub&gt;), shuningdek, endohedral metallofullerenlarning sintezi (M@C &lt;sub&gt;60&lt;/sub&gt;), uglerod nanotube tuzilmalarini aniqlash haqidagi hisobotlar Smalleyni ularning temir katalizlangan sintezini tekshirishni boshlashiga olib keldi&lt;ref name=&quot;Ghosh&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Ghosh|first=Pallab|title=Colloid and interface science.|date=2009|publisher=Phi Learning|location=[S.l.]|isbn=978-81-203-3857-9|page=410|url=https://books.google.com/books?id=5j3jt06Fcs8C&amp;pg=PA410}}&lt;/ref&gt;.

Ushbu tadqiqot natijasida Smalley oʻsha paytdagi prezident Malkolm Gillis boshchiligidagi Rays universiteti maʼmuriyatini molekulyar nanotexnologiyaning har qanday jihatiga eʼtibor qaratuvchi Raysning Nano oʻlchamdagi fan va texnologiya markazini (CNST) yaratishga koʻndira oldi&lt;ref name=&quot;Death&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Boyd |first=Jade |date=28-oktabr 2005-yil |title=Nanotech pioneer, Nobel laureate Richard Smalley dead at 62 |work=Rice University News and Media |url=http://news.rice.edu/2005/10/28/nanotech-pioneer-nobel-laureate-richard-smalley-dead-at-62/ |access-date=18-iyul 2016-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Boyd&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Boyd |first=Jade |date=3-noyabr 2005-yil |title=Rice remembers Nobel laureate Richard Smalley |work=Rice University News and Media |url=http://news.rice.edu/2005/11/03/rice-remembers-nobel-laureate-richard-smalley/ |access-date=18-iyul 2016-yil |archive-date=2017-04-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170418204537/http://news.rice.edu/2005/11/03/rice-remembers-nobel-laureate-richard-smalley/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Almond&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Almond |first=B. J. |date=4-oktabr 2015-yil |title=In memoriam: President Emeritus Malcolm Gillis |work=Rice University News and Media |url=http://news.rice.edu/2015/10/04/malcolm-gillis-rices-sixth-president-dies-of-cancer/ |access-date=18-iyul 2016-yil |archive-date=2015-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151107111033/http://news.rice.edu/2015/10/04/malcolm-gillis-rices-sixth-president-dies-of-cancer/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. 2005-yilda Smolli vafotidan keyin u The Richard E. Smalley Nanoscale Science and Technology instituti nomini oldi&lt;ref name=&quot;InterNano&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=The Richard E. Smalley Institute for Nanoscale Science and Technology |work=InterNano |url=http://www.internano.org/node/1522 |access-date=18-iyul 2016-yil |archive-date=2022-07-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220701190358/http://internano.org/node/1522 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; va shundan beri Rays kvant instituti bilan birlashtirilib, 2015-yilda Smalley-Curl institutiga (SCI) aylandi&lt;ref name=&quot;Smalley-Curl&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Boyd |first=Jade |date=22-may 2015-yil |title=Rice merges two institutes to form Smalley-Curl Institute |work=Rice University News and Media |url=http://news.rice.edu/2015/05/22/rice-merges-two-institutes-to-form-smalley-curl-institute/ |access-date=18-iyul 2016-yil |archive-date=2020-10-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201001053056/http://news.rice.edu/2015/05/22/rice-merges-two-institutes-to-form-smalley-curl-institute/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

Smalleyning soʻnggi tadqiqotlari uglerod nanotubalariga qaratilgan boʻlib, ayniqsa nanotubka tadqiqotlarining [[Birikish reaksiyasi|kimyoviy sintez]] tomoniga eʼtibor qaratgan. U oʻz guruhi tomonidan yuqori sifatli nanotubalarning katta partiyalarini ishlab chiqarishning yuqori bosimli [[Is gazi|uglerod oksidi]] (HiPco) usulini ixtiro qilgani bilan mashhur&lt;ref name=&quot;Harris&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Harris|first=Peter J. F.|title=Carbon nanotubes and related structures : new materials for the twenty-first century|date=2001|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge|isbn=978-0-521-00533-3|url=https://books.google.com/books?id=UfBXDPdrAjUC&amp;pg=PA40}}&lt;/ref&gt;. Smalley oʻz ishini Carbon Nanotechnologies Inc kompaniyasiga va u bilan bogʻliq [[nanotexnologiya]]larga aylantirdi&lt;ref name=&quot;Sparks&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Sparks|first=Sherron|title=Nanotechnology : business applications and commercialization|date=2012|publisher=CRC Press|location=Boca Raton, FL|isbn=978-1-4398-4521-9|pages=1–2|url=https://books.google.com/books?id=2G_RBQAAQBAJ&amp;pg=PA1|accessdate=18 July 2016}}&lt;/ref&gt;.

Smalley va uning laboratoriyasi umrining oxirigacha taxminan 10 yil davomida faqat shu sohada ishladi va boshqa hech narsa yoʻq. Uning tadqiqot laboratoriyasi „Agar u naychalar boʻlmasa, biz buni qilmaymiz“ shiorini gʻurur bilan olib bordi&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=Halford|first1=Bethany|date=9-oktabr 2006-yil|title=THE WORLD ACCORDING TO RICK: Richard Smalley left his mark on science by laying the foundation for nanotechnology as we know it, then he tried to save the world|url=https://pubs.acs.org/doi/10.1021/cen-v084n041.p013|journal=Chemical &amp; Engineering News Archive|language=inglizcha|volume=84|issue=41|pages=13–19|doi=10.1021/cen-v084n041.p013|issn=0009-2347}}&lt;/ref&gt;.

=== Molekulyar assemblerlar boʻyicha bahs ===
U K. Erik Drexler tomonidan qoʻllab-quvvatlanganidek, molekulyar assemblerlar gʻoyasiga ochiq skeptik edi. Uning „yogʻli barmoqlar muammosi“ va „yopishqoq barmoqlar muammosi“ deb atagan asosiy ilmiy eʼtirozlari molekulyar assemblerlarning alohida atomlarni aniq tanlash va joylashtirish imkoniyatiga qarshi edi. Shuningdek, u Drekslerning molekulyar yigʻuvchilarning apokaliptik xavfi haqidagi taxminlari nanotexnologiyalar rivojlanishini jamoatchilik tomonidan qoʻllab-quvvatlashga tahdid soladi, deb hisobladi&lt;ref name=&quot;Ford&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Ford|first=Martin|title=Rise of the Robots: Technology and the Threat of a Jobless Future|date=2015|publisher=Oneworld Publications|pages=240–241|url=https://books.google.com/books?id=hB1fCgAAQBAJ&amp;pg=PT168|isbn=978-1-78074-750-7}}&lt;/ref&gt;. U ''Drexler'' bilan maktublar almashinuvida bahslashdi&lt;ref name=&quot;Baum&quot;&gt;{{jurnal manbasi|last=Baum|first1=Rudy|title=Nanotechnology: Drexler and Smalley make the case for and against 'molecular assemblers'|journal=Chemical &amp; Engineering News|date=1-dekabr 2003-yil|volume=81|issue=48|pages=37–42|url=http://pubs.acs.org/cen/coverstory/8148/8148counterpoint.html|access-date=18 July 2016|doi=10.1021/cen-v081n048.p037}}&lt;/ref&gt;.

== Advokatlik ==
1990-yillarning oxiridan boshlab, Smalley arzon, toza energiyaga ehtiyojni himoya qildi, uni XXI asrda insoniyat oldida turgan birinchi raqamli muammo deb taʼrifladi. U „Teravatt muammosi“ deb atagan narsani, „bizning energiya ishlab chiqarishimizni kamida ikki marta, umumiy kelishilgan raqamni, albatta, asrning oʻrtalarida, lekin afzalroq) oshirishga qodir boʻlgan yangi energiya manbasini ishlab chiqish zarurligini tasvirlab berdi. bundan oldin.“&lt;ref name=&quot;Terawatt&quot;&gt;{{jurnal manbasi|last=Smalley|first1=Richard E.|title=Future Global Energy Prosperity: The Terawatt Challenge|journal=MRS Bulletin|date=2005|volume=30|issue=JUNE|pages=412–417|url=http://cohesion.rice.edu/NaturalSciences/Smalley/emplibrary/120204%20MRS%20Boston.pdf|access-date=18 July 2016|doi=10.1557/mrs2005.124}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Norris&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Norris |first=Teryn |last2=Jenkins |first2=Jesse |date=10-mart 2009-yil |title=Want to Save the World? Make Clean Energy Cheap. |work=The Huffington Post |url=http://www.huffingtonpost.com/teryn-norris/want-to-save-the-world-ma_b_173482.html |access-date=18-iyul 2016-yil}}&lt;/ref&gt;.

Shuningdek, u „Keyingi 50 yil davomida insoniyatning eng yaxshi oʻnta muammosi“ roʻyxatini taqdim etdi&lt;ref name=&quot;Terawatt&quot;/&gt;&lt;ref&gt;&quot;Top Ten Problems of Humanity for Next 50 Years&quot;, Professor R. E. Smalley, Energy &amp; NanoTechnology Conference, Rice University, May 3, 2003.&lt;/ref&gt;. Uning roʻyxatini 2004-yilda BMTning Yuqori darajadagi tahdidlar paneli tomonidan tuzilgan oʻnta tahdid bilan ustuvorlik tartibida solishtirish qiziqarli boʻlishi mumkin. Smalley roʻyxati, ustuvorlik tartibida:

# Energiya
# Suv
# Ovqat
# Atrof-muhit
# Qashshoqlik
# Terrorizm va urush
# Kasallik
# Taʼlim
# Demokratiya
# Aholi&lt;ref name=&quot;Terawatt&quot;/&gt;

Smalley bir nechta muammolarni oʻzaro bogʻliq deb hisobladi: [[fan]] va [[muhandislik]] sohalariga odamlarning etishmasligi, [[qazib olinadigan yoqilgʻi]]ga muqobil ehtiyoj va global isishni hal qilish zarurati&lt;ref name=&quot;Terawatt&quot;/&gt;. U ilm-fan taʼlimini yaxshilash muhim deb hisobladi va yosh talabalarni ilm-fan sohasida oʻylashga undashga harakat qildi. Uning bu harakat uchun shiori „&lt;nowiki/&gt;[[Olim]] boʻl, dunyoni qutqar“ edi&lt;ref name=&quot;Nelson&quot;&gt;{{jurnal manbasi|last=Nelson|first1=Donna J.|authorlink1=Donna Nelson|last2=Strano|first2=Michael|authorlink2=Michael Strano|title=Richard Smalley: Saving the world with nanotechnology|journal=Nature Nanotechnology|date=2006-yil noyabr|volume=1|issue=2|pages=96–97|doi=10.1038/nnano.2006.113|pmid=18654156|bibcode=2006NatNa...1...96N}}&lt;/ref&gt;.

Smalley 2003-yilda Milliy nanotexnologiya tashabbusining yetakchi himoyachisi edi&lt;ref name=&quot;Adams&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Adams |first=W Wade |last2=Baughman |first2=Ray H |date=2005 |title=Retrospective: Richard E. Smalley (1943—2005) |volume=310 |pages=1916 |work=[[Science (jurnal)|Science]] |issue=5756 |publication-date=23-dekabr 2005-yil |url=https://www.science.org/doi/10.1126/science.1122120 |doi=10.1126/science.1122120 |pmid=16373566}}&lt;/ref&gt; Kimyoterapiya muolajalari natijasida soch toʻkilishi va zaiflikdan aziyat chekkan Smalley Kongress koʻrsatuvlari oldidan koʻrsatma berib, maqsadli saraton terapiyasini ishlab chiqishda nanotexnologiyaning potentsial foydalari haqida bahslashdi. &lt;nowiki&gt;XXI&lt;/nowiki&gt; asrning nanotexnologiyalarni tadqiq etish va rivojlantirish toʻgʻrisidagi qonuni 189-sonli qonun loyihasi Senatga 2003-yil 16-yanvarda senator Ron Uayden tomonidan kiritilgan, 2003-yil 18-noyabrda Senat tomonidan qabul qilingan va ertasi kuni Vakillar palatasida 405-19 ovoz bilan qabul qilingan. ovoz berish. Prezident Jorj Bush 2003-yil 3-dekabrda 108-153-sonli ommaviy qonun sifatida qonunni imzoladi. Smalley ishtirok etishga taklif qilindi&lt;ref name=&quot;Schottel&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Schottel|ism=Brandi L.|sarlavha=The National Nanotechnology Initiative Approach to Environment, Health, and Safety: A Model for Future Science Investments|url=http://shfg.org/shfg/wp-content/uploads/2010/07/Schottel-and-Karn-web-1.pdf|ish=Society for History in the Federal Government|sana=2010|qaralgan sana=2022-11-10|arxivsana=2017-02-10|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170210153016/http://shfg.org/shfg/wp-content/uploads/2010/07/Schottel-and-Karn-web-1.pdf}}&lt;/ref&gt;.

== Shaxsiy hayoti ==
Smalley toʻrt marta, Judit Greys Sampieri (1968—1978), Meri L. Chapieski (1980—1994), JoNell M. Shovin (1997—1998) va Debora Sheffild (2005) bilan turmush qurgan va Chad Richard Smalley ismli ikki oʻgʻli bor edi. (1969-yil 8-iyunda tugʻilgan) va Preston Rid Smalley (1997-yil 8-avgustda tugʻilgan)&lt;ref name=&quot;Feder&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;CV&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=RICHARD E. SMALLEY Curriculum Vitae|url=http://cohesion.rice.edu/naturalsciences/smalley/smalley.cfm?doc_id=5111|ish=Rice University|qaralgan sana=18-iyul 2016-yil|arxivsana=2021-10-30|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211030093131/https://cohesion.rice.edu/naturalsciences/smalley/smalley.cfm?doc_id=5111}}&lt;/ref&gt;.

1999-yilda Smalley saraton kasalligiga chalingan. Smalley 2005-yil 28-oktyabrda Xyustondagi MD Anderson saraton markazida 62 yoshida [1] leykemiyadan vafot etdi,&lt;ref name=&quot;Lymphoma&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Understanding CLL/SLL Chronic Lymphocytic Leukemia and Small Lymphocytic Lymphoma|url=http://www.lymphoma.org/atf/cf/%7Baaf3b4e5-2c43-404c-afe5-fd903c87b254%7D/UNDERSTANDING_CLLSLL_BOOKLET.PDF|ish=Lymphoma Research Foundation|qaralgan sana=18-iyul 2016-yil|arxivsana=2017-02-10|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170210152909/http://www.lymphoma.org/atf/cf/%7Baaf3b4e5-2c43-404c-afe5-fd903c87b254%7D/UNDERSTANDING_CLLSLL_BOOKLET.PDF}}&lt;/ref&gt; Hodgkin boʻlmagan limfoma&lt;ref name=&quot;Service&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Service |first=Robert F. |date=31-oktabr 2005-yil |title=&quot;Grandfather of Nanotech&quot; Dies at 62 |work=Science |url=https://www.science.org/content/article/grandfather-nanotech-dies-62 |access-date=18-iyul 2016-yil}}&lt;/ref&gt; va surunkali limfotsitar leykemiya&lt;ref name=&quot;Feder&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Feder&quot; /&gt; turlicha xabar berilgan&lt;ref name=&quot;Feder&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|ism=Nell|muallif=Greenfieldboyce|url=https://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=4983474|sarlavha='Buckyball' Nobel Laureate Richard Smalley Dies|nashriyot=NPR|sana=31-oktabr 2005-yil|qaralgan sana=12-may 2016-yil}}&lt;/ref&gt;.

Smolli vafot etgandan soʻng, AQSh Senati Smollini „Nanotexnologiyaning otasi“ deb eʼtirof etish toʻgʻrisida qaror qabul qildi&lt;ref name=&quot;Wasey&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Wasey |first=Adnaan |date=18-iyul 2016-yil |title=Nobelist in chemistry for co-discovering fullerenes, Rice University Homecoming Queen |work=SEEDMAGAZINE.COM |url=http://seedmagazine.com/content/article/richard_errett_smalley_father_of_nanotechnology_dies_at_62/ |url-status=unfit |access-date=18-iyul 2016-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20100114071809/http://seedmagazine.com/content/article/richard_errett_smalley_father_of_nanotechnology_dies_at_62/ |archive-date=14-yanvar 2010-yil}}&lt;/ref&gt;.

=== Oxirgi yillarda din ===
Umid kollejida ilm-fan bilan bir qatorda dindan saboq olgan Smolli keyingi hayotida, ayniqsa saraton kasalligiga qarshi kurashayotgan soʻnggi yillarida oʻzining diniy asosini qayta kashf etdi&lt;ref name=&quot;Alumni&quot;&gt;{{Veb manbasi|ism=Richard|muallif=Smalley|url=http://www.hope.edu/news/2005/10/29/remarks-by-richard-smalley-at-alumni-banquet.html|sarlavha=Remarks by Richard Smalley at 2005 Alumni Banquet|sana=29-oktabr 2005-yil|qaralgan sana=15-dekabr 2017-yil|iqtibos=My short two years at Hope starting as a freshman in 1961 were immensely important to me. I went to chapel, studied religion, and attended church more than I had ever done before, and was with people who took to these issues seriously. I valued that greatly back then. Recently I have gone back to church regularly with a new focus to understand as best I can what it is that makes Christianity so vital and powerful in the lives of billions of people today, even though almost 2000 years have passed since the death and resurrection of Christ.|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180716082321/https://hope.edu/news/2005/10/29/remarks-by-richard-smalley-at-alumni-banquet.html|arxivsana=2018-07-16}}&lt;/ref&gt;. Umrining soʻnggi yilida Smalley shunday deb yozgan edi: „Men hech qachon toʻliq tushuna olmayman deb oʻylasam ham, hozir javob juda oddiy: bu haqiqat. Xudo koinotni taxminan 13,7 milliard yil oldin yaratgan va shu vaqtdan beri zarurat tufayli Oʻzini Oʻzining yaratilishiga jalb qilgan.“&lt;ref name=&quot;Alumni&quot; /&gt;.

Tuskegee universitetining 79-yillik stipendiya chaqiruvi/Ota-onalarning eʼtirofi dasturida u evolyutsiya mavzusiga oid quyidagi bayonotni keltirgan va oʻz tinglovchilarini sayyoradagi eng yuqori tur sifatidagi rolini jiddiy qabul qilishga chaqirgan. „ Ibtido toʻgʻri edi va yaratilish bor edi va bu Yaratuvchi hamon ishtirok etadi… Biz Yerni yoʻq qila oladigan yoki unga gʻamxoʻrlik qila oladigan va ushbu oʻziga xos sayyorada yashovchi barcha narsalarni boqadigan yagona turmiz. Men sizni bu narsalarni koʻrib chiqishga chaqiraman. Nima sababdan bu sayyora biz uchun maxsus qurilgan. Bu sayyorada ishlash mutlaq axloqiy koddir. . . . Keling, tashqariga chiqaylik va biz Yerda nima qilishimiz kerak boʻlsa, shuni qilaylik.“&lt;ref name=&quot;Tuskegee&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Scholarship Convocation Speaker Challenges Scholars to Serve the Greater Good|url=http://www.tuskegee.edu/Articles/scholarship_convocation_speaker_challenges_scholars_to_serve_the_greater_good.aspx|ish=Tuskegee University|sana=3-oktabr 2004-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170210153849/http://www.tuskegee.edu/Articles/scholarship_convocation_speaker_challenges_scholars_to_serve_the_greater_good.aspx|arxivsana=February 10, 2017}}&lt;/ref&gt; Eski Yer yaratuvchisi va [[astronom]]i Xyu Ross Smalleyning dafn marosimida nutq soʻzladi, 2005-yil 2-noyabr&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.jmtour.com/media/smalley_funeral.mp3|sarlavha=Funeral Service for Professor Richard Smalley - Speakers: James Tour, Hugh Ross and Ben Young, 2005-11-02, mp3 audio}}&lt;/ref&gt;.

== Nashrlar ==

* Smalley, RE [https://www.osti.gov/biblio/527522-supersonic-bare-metal-cluster-beams-final-report „Supersonik yalangʻoch metall klaster nurlari.] [https://www.osti.gov/biblio/527522-supersonic-bare-metal-cluster-beams-final-report Yakuniy hisobot“], Rays universiteti, Amerika Qoʻshma Shtatlari Energetika Departamenti — Energiya tadqiqotlari idorasi, (1997-yil 14-oktyabr).
* Smalley, RE [https://www.osti.gov/biblio/5545551-supersonic-metal-cluster-beams-technical-progress-report-march-april „Supersonik yalangʻoch metall klaster nurlari.] [https://www.osti.gov/biblio/5545551-supersonic-metal-cluster-beams-technical-progress-report-march-april Texnik taraqqiyot hisoboti, 1984-yil 16 mart — 1985-yil 1-aprel“], Rays universiteti, Amerika Qoʻshma Shtatlari Energetika departamenti — Asosiy energiya fanlari boʻlimi, (1985-yil 1-yanvar).

== Yutuqlar ==

=== Hamkorlik ===

* Garold V. Dodds stipendiyasi, Prinston universiteti, 1973-yil
* Alfred P. Sloan Fellow, 1978-1980
* Amerika fizika jamiyati aʼzosi, 1987-yil
* Amerika fanni rivojlantirish assotsiatsiyasi aʼzosi, 2003-yil

=== Mukofotlar va mukofotlar ===

* Kimyoviy fizika boʻyicha [[Irving Langmuir]] mukofoti, Amerika fizika jamiyati, 1991-yil
* Ilm-fan va texnologiya boʻyicha mashhur ilmiy jurnalning katta mukofoti, 1991-yil
* Yangi materiallar uchun APS xalqaro mukofoti, 1992 (RF Curl &amp; HW Kroto bilan birgalikda)
* Ernest O. Lourens xotira mukofoti, AQSh Energetika vazirligi, 1992-yil
* Kimyo boʻyicha Welch mukofoti, Robert A. Welch Foundation, 1992-yil
* Auburn-GM Kosolapoff mukofoti, Auburn boʻlimi, Amerika kimyo jamiyati, 1992-yil
* Janubi-gʻarbiy mintaqaviy mukofot, Amerika kimyo jamiyati, 1992-yil
* Uilyam H. Nikols medali, Nyu-York boʻlimi, Amerika kimyo jamiyati, 1993-yil
* Jon Skott mukofoti, [[Filadelfiya]] shahri, 1993-yil
* Hewlett-Packard Evrofizika mukofoti, Yevropa fizika jamiyati, 1994 (Volfgang Kraetschmer, Don Huffman va Garold Kroto bilan)
* Harrison Xou mukofoti, Rochester boʻlimi, Amerika kimyo jamiyati, 1994-yil
* Madison Marshall mukofoti, Shimoliy Alabama boʻlimi, Amerika kimyo jamiyati, 1995-yil
* Franklin medali, [[Franklin instituti]], 1996&lt;ref name=&quot;Franklin&quot;/&gt;
* [[Kimyo boʻyicha Nobel mukofoti]], [[Shvetsiya qirollik fanlar akademiyasi|Shvetsiya Qirollik Fanlar Akademiyasi]], 1996-yil
* Harbiy-dengiz kuchlari boʻlimining davlat xizmatidagi faxriy mukofoti, 1997-yil
* Amerika uglerod jamiyati medali, 1997-yil
* 75 ta taniqli ishtirokchilar, kimyo va muhandislik yangiliklari, 1998-yil
* Hayot boʻyi muvaffaqiyat mukofoti, Small Times jurnali, 2003-yil
* Glenn T. Seaborg medali, [[Los-Anjelesdagi Kaliforniya universiteti]], 2002-yil
* Hurmatli bitiruvchilar mukofoti, Hope kolleji, 2005-yil
* 50-yillik Visioner mukofoti, [[Optika va fotonika jamiyati|SPIE]] — Xalqaro optik muhandislik jamiyati, 2005-yil
* Milliy tarixiy kimyoviy diqqatga sazovor joy, Amerika kimyo jamiyati, 2010&lt;ref name=&quot;ChemLandmark&quot;/&gt;
* Kimyoviy yutuqlar mukofoti uchun iqtibos, Kimyo tarixi boʻlimi, Amerika Kimyo Jamiyati, 2015&lt;ref name=&quot;Award&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Breakthrough&quot;/&gt;

== Maʼlumotnomalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==

* [http://sci.rice.edu/ Smalley-Curl instituti] — Rays universiteti
* [http://cohesion.rice.edu/naturalsciences/smalley/ Smalley Group — Rays universiteti] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20190329004652/https://cohesion.rice.edu/naturalsciences/smalley/ |date=2019-03-29 }}
* Richard E. Smalley &lt;/img&gt;
* [https://www.pbs.org/newshour/bb/science-july-dec03-hydrogen_10-20/ Intervyu: Nobel mukofoti sovrindori doktor Richard Smalley] &amp;ndash; PBS Online NewsHour, „Yoqilgʻi kelajagi: [[vodorod]] yoqilgʻisi texnologiyasidagi yutuqlar“
* Energiya: Energy: the 50-year Plan (2007-yil 7-avgustda arxivlangan) &amp;ndash; Chemistry.org
*
*

[[Turkum:Kimyo boʻyicha Nobel mukofoti sovrindorlari]]
[[Turkum:2005-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:1943-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Kimyo]]
[[Turkum:Kimyogarlar]]
[[Turkum:Amerikalik Nobel mukofoti laureatlari]]</text>
      <sha1>lhaujy9qi9jlxf7tko21o8v6ldiwyb1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ray Marcano</title>
    <ns>0</ns>
    <id>831425</id>
    <revision>
      <id>6327514</id>
      <parentid>6117119</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T13:02:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327514</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7749" sha1="rsnlze3hb2silfb2nehq5kpjdg74iyf" xml:space="preserve">'''Ray Marcano''' ({{talaffuz|Rey Markano}}) — amerikalik jurnalist, musiqa tanqidchisi, musiqachi va yana shu bilan birga [[olim]] ham boʻlib, 1980 va 1990-yillarda „''Dayton Daily News“'' uchun tibbiy muxbir, keyinchalik esa musiqa tanqidchisi sifatida tanilgan. U „''Dayton Daily News“ gazetasiga'' egalik qiluvchi „Cox Media Group“ direktorlaridan biri boʻlgan. 2000-yilda u Qoʻshma Shtatlardagi eng yirik jurnalistika tashkiloti boʻlgan Professional Jurnalistlar Jamiyatining (SPJ) prezidenti boʻldi. Tashkilot tarixidagi ikkinchi qora tanli prezident.

== Hayot va ish faoliyati ==
Marcano Bronx’s Monroe uy-joy loyihasida oʻsgan&lt;ref name=&quot;highbeam.com&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Newspaper Veteran Ray Marcano Teaching Digital Media to Wright State Students|url=http://www.highbeam.com/doc/1P3-3503230711.html|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150924204353/http://www.highbeam.com/doc/1P3-3503230711.html|arxivsana=24 September 2015|nashriyot=Highbeam|qaralgan sana=19-avgust 2015-yil|sana=21-noyabr 2014-yil}}&lt;/ref&gt;. U Ramp yulduzi boʻlish umidi bilan musiqa va sanʼat oliy maktabida ovoz, perkussiya va pianino boʻyicha tahsil olgan&lt;ref name=&quot;LehrmanFoundation2005&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Sally Lehrman|title=News in a New America|url=https://archive.org/details/newsinnewamerica00lehr|year=2005|publisher=Knight Foundation|isbn=978-0-9749702-1-9}}&lt;/ref&gt;. Maktabda jazz-bas-gitarist Markus Miller bilan birga jazz guruhida boʻlgan, u keyinchalik Miles Devis va Herbi Xankok bilan birga ishlagan, ammo u professional jazz musiqachisi sifatida ishlay olish qobiliyatiga ega emasligini his qilgan&lt;ref name=&quot;Wright&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Hannah|ism=Jim|url=http://webapp2.wright.edu/web1/newsroom/2014/11/20/a-bronx-tale/|sarlavha=A Bronx tale|nashriyot=Wright State University|sana=20-noyabr 2014-yil|qaralgan sana=18-avgust 2015-yil}}&lt;/ref&gt;.

Marcano oʻzining jurnalistlik faoliyatini 1980-yillarning boshida boshlagan. U taxminan 1981-yilda [[Vinita (Oklahoma)|Oklaxoma shtatining Vinita shahridagi]] gazetada ishlay boshlaydi. 2 yillik ish faoliyatidan soʻng „''Tulsa World“ga'' qoʻshildi&lt;ref name=&quot;Wright&quot;/&gt;. Oradan bir yil vaqt oʻtib, 1984-yilda Markano tibbiyotga ixtisoslashgan „''Dayton Daily News“''&lt;ref name=&quot;Wright&quot; /&gt; gazetasida uzoq muddatli ish boshladi&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|title=Presstime|url=https://books.google.com/books?id=cLEgAQAAMAAJ|date=July 1987|publisher=American Newspaper Publishers Association|page=49}}&lt;/ref&gt;. Uning birinchi yangiliklari shifoxona toʻlovlarining davlat tahlili, baʼzi shifoxonalarda bemorlarni qanday qilib ortiqcha toʻlashi haqidagi hisobot edi&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|title=The American Editor|url=https://books.google.com/books?id=k70gAQAAMAAJ|year=1991|publisher=American Society of Newspaper Editors|page=11}}&lt;/ref&gt;. 1993-yilda [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSh]] hukumati Ogayo shtati Sogʻliqni saqlash departamenti „kasalxonaga yotqizish maʼlumotlari boʻlgan floppi disklarni oʻgirganida“, Marcano „osonlik bilan [ularni] sogʻliqni saqlash xarajatlari va protseduralaridagi nomuvofiqliklar haqidagi hikoyalarga aylantirdi“&lt;ref name=&quot;Law1993&quot;&gt;{{Kitob manbasi|title=The Electronic Freedom of Information Improvement Act: hearing before the Subcommittee on Technology and the Law of the Committee on the Judiciary, United States Senate, One Hundred Second Congress, second session, on S. 1940, a bill to amend Title 5, United States Code, to provide for public access... April 30, 1992|url=https://books.google.com/books?id=xI2MV_QrKioC|year=1993|publisher=United States. Congress. Senate. Committee on the Judiciary. Subcommittee on Technology|isbn=978-0-16-041099-4|page=169}}&lt;/ref&gt;. U Nyu-York, Ogayo va Oklaxomada gazetalarda muxbir va muharrir sifatida ishlagan, shuningdek, „''Orbitga qaytish''“ kitobining muharriri&lt;ref name=&quot;GaffneyMontgomery1998&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Gaffney|first=Timothy R.|title=Back in Orbit: John Glenn's Return to Space|url=https://archive.org/details/backinorbitjohng0000mont|year=1998|publisher=Longstreet|isbn=978-1-56352-525-4|page=[https://archive.org/details/backinorbitjohng0000mont/page/167 167]}}&lt;/ref&gt;. „''Dayton Daily News“'' uchun yozar ekan, uning sport boʻyicha yangiliklar menejeri sifatida u shunday dedi: „Menimcha, yangiliklar boʻlimlari xilma-xil boʻlishi muhim. … gazetalar butun jamiyatda sodir boʻlayotgan narsalarni aks ettira olishi kerak“&lt;ref name=&quot;Rhodes&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Rhodes|ism=Lolita M.|url=http://usa.usembassy.de/etexts/media/unfetter/press09.htm|sarlavha=Minorities in Journalism|qaralgan sana=|nashriyot=usa.usembassy.de}}&lt;/ref&gt;.

== Keyingi ish faoliyati ==
U 1909-yilda tashkil etilgan tashkilot tarixidagi ikkinchi qora tanli prezident edi&lt;ref name=&quot;Company2000&quot;&gt;{{Kitob manbasi|title=Jet|url=https://archive.org/details/bub_gb_SsQDAAAAMBAJ|date=27 November 2000|publisher=Johnson Publishing Company|page=[https://archive.org/details/bub_gb_SsQDAAAAMBAJ/page/n39 40]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=B5OfAAAAMAAJ|title=The Sigma Delta Chi Story (1909—1949)|last=Glenn, William Meharry|year=1949|accessdate=21-avgust 2010-yil}}&lt;/ref&gt;. 2000-yilda u 300 boʻlim va 10 000 ta aʼzoga ega Qoʻshma Shtatlardagi eng yirik jurnalistika tashkiloti Professional Jurnalistlar Jamiyatining (SPJ) prezidenti boʻldi. U ''Dayton Daily News'' -ga egalik qiluvchi Cox Media Group kompaniyasining raqamli auditoriya oʻsishi boʻyicha direktori boʻldi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Centerville man lectures in Iceland |work=Dayton Daily News |url=http://www.daytondailynews.com/news/news/local/centerville-man-lectures-in-iceland/ndzqP/ |access-date=18-avgust 2015-yil}}&lt;/ref&gt;. Hozirda u Rayt Davlat Universitetida assistent professori&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://people.wright.edu/ray.marcano|sarlavha=Ray Marcano|nashriyot=Wright State University|qaralgan sana=18-avgust 2015-yil|arxivsana=2022-11-20|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221120114546/https://people.wright.edu/ray.marcano}}&lt;/ref&gt;. Marcano 2013-yilda Islandiya universitetida [[Fulbright dasturi|Fulbrayt]] maxsus grantini oldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.fulbright.is/en/about_fulbright/recent_grantees/fulbright_grantees/|sarlavha=Recent Grantees|nashriyot=Fulbright.is|qaralgan sana=18-avgust 2015-yil|arxivsana=2019-08-29|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190829222825/http://www.fulbright.is/en/about_fulbright/recent_grantees/fulbright_grantees/}}&lt;/ref&gt;.

2014-yilda u [https://fanbuzz.com/voices/ray-marcano/ FanBuzz.com] sport veb-saytining muharriri boʻldi. Bu yerda 3 yil xizmat qilgan. U 2017-yildan boshlab mamlakatning eng yirik brendlarida, shu jumladan [[CNN]] va yana Janubiy qashshoqlik qonun markazida muharrir sifatida mustaqil ishlay boshladi. Yozuvchi sifatida uning tahrir ishi [https://www.usatoday.com/story/opinion/2021/09/14/covid-vaccines-just-tell-the-truth-about-why-you-arent-vaccinated-nicki-minaj/8333968002/ USA Today], The [https://www.dispatch.com/story/opinion/columns/guest/2021/11/05/ray-marcano-voters-punish-dewine-come-election-moderates-rule/6237019001/ Columbus (Ogayo) Dispatch] va [https://news.yahoo.com/agent-helping-level-playing-field-110000119.html Yahoo News] nashrlarida chop etilgan. U 2021-yildan buyon „Dayton Daily News“ [https://web.archive.org/web/20221120114533/https://www.daytondailynews.com/ideas-voices/marcano-enforce-the-law-whether-you-like-it-or-not/2YW2COMKXZBGXALN44MPSH2KRA/ da haftalik yakshanba kuni fikr] -mulohazalarini yozgan va bir qator nashrlar uchun mustaqil yangiliklar maqolalarini yozishda davom etmoqda.

== Manbalar ==
{{manbalar}}


[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Jurnalistlar]]
[[Turkum:Musiqachilar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha musiqachilar]]</text>
      <sha1>rsnlze3hb2silfb2nehq5kpjdg74iyf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rebecca Alexander</title>
    <ns>0</ns>
    <id>833434</id>
    <revision>
      <id>6327515</id>
      <parentid>6120102</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T13:20:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327515</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10090" sha1="isah2dk2k47191d2b50gk68n1bxqszn" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi|ismi=Rebecca Alexander|tugʻilgan paytidagi ismi=Rebecca Ann Alexander|tavallud sanasi={{Birth date and age|1979|2|4}}|tavallud joyi=[[Berkeley, California]], [[AQSh]]|bilimi=[[Michigan universiteti]] &lt;br /&gt;[[Kolumbiya universiteti]]|kasbi=[[Psixoterapiya|Psixoterapevt]], muallif, fitnes instruktor, nogironlik huquqlari himoyachisi|sayt={{url|https://www.rebalexander.com/}}}}

'''Rebecca Ann Alexander''' ([[1979-yil]] [[4-fevral]]da tugʻilgan) — [[amerikalik]] [[Psixoterapiya|psixoterapevt]] va yozuvchi. [[Usher sindromi]] tufayli koʻr boʻlib qolgan Alexander 2014-yilda koʻrish qobiliyati yomonlashgani, shuningdek, [[Kilimanjaro|Kilimanjaro togʻi]] choʻqqisiga chiqish kabi [[Ekstremal sport|ekstremal sportchi]] sifatida erishgan jasoratlari haqida esdalik yozgan. U [[2016-yil]]da [[Amerika koʻzi ojizlar jamgʻarmasi]] tomonidan [[Helen Keller mukofoti]]ga sazovor boʻlgan.

== Yoshligi va taʼlimi ==
Rebecca Ann Alexander [[1979-yil]]ning [[4-fevral]]da [[Oakland (California)|Kaliforniyaning Oakland shahrida]] [[Amerikalik yahudiylar|yahudiylar]] oilasi hisoblanmish Terry Pink Alexander va advokat David Alexanderning oilasida tug‘ilgan&lt;ref name=&quot;Lighthouse&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Rebecca Alexander|url=http://lighthouse.org/events/double-up-4-vision/meet/alexander/|ish=Lighthouse International|qaralgan sana=April 2, 2022|arxivsana=June 21, 2011|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110621000501/http://lighthouse.org/events/double-up-4-vision/meet/alexander/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Harris2014&quot;/&gt; Uning ikki nafar akasi bor. Ularning biri Daniel boʻlsa, boshqasi [[Peter Alexander]] (jurnalist; [[NBC News]] va [[Oq uy]] muxbiri)&lt;ref name=&quot;Daley2018&quot;/&gt;.

Alexanderga oʻn ikki yoshida [[retinit pigmentozasi]] — koʻrish qobiliyatini yoʻqotish tashxisi qoʻyilgan&lt;ref name=&quot;Daley2018&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Daley|ism=Lauren|sarlavha=Rebecca Alexander is completely deaf and slowly going blind. Her next stop is Fenway.|url=https://www.boston.com/culture/lifestyle/2018/08/22/rebecca-alexander-fenway/|ish=boston.com|qaralgan sana=April 2, 2022|sana=August 22, 2018}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFDaley2018&quot;&gt;Daley, Lauren (August 22, 2018). [https://www.boston.com/culture/lifestyle/2018/08/22/rebecca-alexander-fenway/ „Rebecca Alexander is completely deaf and slowly going blind. Her next stop is Fenway“]. ''boston.com''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;April 2,&lt;/span&gt; 2022&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;. U maktabda futbol sport turi boʻyicha [[Makkabiylar]] [[Makkabiylar oʻyinlari|oʻyinlari]]da qatnashgan. Shuningdek, Oaklandda boʻlib oʻtgan [[Temple Sinai]] turnirida qatnashgan&lt;ref name=&quot;Harris2014&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Harris|ism=Liz|sarlavha=Fading sight and sound turn Oakland native into a fighter|url=https://www.jweekly.com/2014/09/19/fading-sight-and-sound-turn-oakland-native-into-a-fighter/|ish=J. The Jewish News of Northern California|qaralgan sana=April 2, 2022|sana=September 19, 2014}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFHarris2014&quot;&gt;Harris, Liz (September 19, 2014). [https://www.jweekly.com/2014/09/19/fading-sight-and-sound-turn-oakland-native-into-a-fighter/ „Fading sight and sound turn Oakland native into a fighter“]. ''J. The Jewish News of Northern California''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;April 2,&lt;/span&gt; 2022&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;. Oʻn sakkiz yoshida, ikkinchi qavat derazasidan yiqilib, bir necha oy davomida reabilitatsiyaga olingan. Ushbu voqea ortidan uning kollejga kirishini bir qancha muddatga kechiktirilgan&lt;ref name=&quot;Harris2014&quot; /&gt;. Alexande kollejda oʻqishni boshlaganida [[tinnitus]] kasalligini boshdan kechira boshlaydi. Yigirma yoshida unga doktorlar tomonidan Usher sindromining III tur tashxisi qoʻyiladi&lt;ref name=&quot;Daley2018&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Cohen|ism=Arianne|sarlavha=How Rebecca Alexander Navigates Life in New York While Going Deaf and Blind – New York Magazine – Nymag|url=https://nymag.com/news/features/53787/|ish=New York Magazine|qaralgan sana=April 2, 2022|til=en-us|sana=January 30, 2009}}&lt;/ref&gt;.

Alexander [[Michigan universiteti]]da bakalavr darajasini va [[Columbia universiteti|Kolumbiya universitetida]] ijtimoiy mehnat va sogʻliqni saqlash sohasi boʻyicha ikki marotaba magistrlik darajasini qoʻlga kiritgan&lt;ref name=&quot;Nasiatka&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Nasiatka|ism=Marissa|sarlavha=Our Interview with Rebecca Alexander|url=https://differentandable.org/stories/our-interview-rebecca-alexander|ish=Different &amp; Able|sana=November 2020|qaralgan sana=April 2, 2022|arxivsana=2022-11-23|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221123182657/https://differentandable.org/stories/our-interview-rebecca-alexander}}&lt;/ref&gt;.

== Hayoti ==
Alexanderning ''Not Fade Away: A Memoir of Senses Lost and Found'' (''So‘nmas : Yo‘qolgan va topilgan hislar xotirasi'') nomli xotira kitobi Sasha Alper bilan birgalikda yozilgan va 2014-yilda nashr etilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Not Fade Away by Rebecca A. Alexander, Sascha Alper|url=https://www.penguinrandomhouse.com/books/313594/not-fade-away-by-rebecca-alexander-sascha-alper/|ish=Penguin Randomhouse|qaralgan sana=April 2, 2022}}&lt;/ref&gt;. U oʻz kitobini targʻib qilish uchun ''[[Today]]'', ''[[Morning Joe]]'' va boshqa shoularda koʻrinish beradi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Alexander |first=Peter |date=September 15, 2014 |title='A lot happier': Why Rebecca Alexander won't let going blind, deaf, hold her back |language=en |work=TODAY.com |url=https://www.today.com/health/peter-alexanders-sister-rebecca-wont-let-going-blind-deaf-hold-1D80146626 |access-date=April 2, 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Forging ahead despite losing hearing, vision|url=http://www.msnbc.com/morning-joe/watch/forging-ahead-despite-losing-hearing--vision-330222659664|ish=MSNBC.com|qaralgan sana=April 2, 2022|til=en|sana=September 17, 2014}}{{Oʻlikhavola|date=sentabr 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. [[2019-yil]]da [[Lindsey Ferrentino]] (ssenariy muallifi) [[John Krasinski]] (prodyuser), [[David O. Russell]] hamda [[Emily Blunt]] rol ijro etgan ''Not Fade Away'' nomli film suratga olinayotgani haqida xabar berilgan edi&lt;ref name=&quot;Herbert2019&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Herbert |first=James |date=June 28, 2019 |title='Silent No More' bringing struggles, successes of those with hearing loss to the stage |work=San Diego Union-Tribune |url=https://www.sandiegouniontribune.com/entertainment/theater/story/2019-06-18/silent-no-more-bringing-struggles-successes-of-those-with-hearing-loss-to-the-stage |access-date=April 2, 2022}}&lt;/ref&gt;.

''[[The New York Times]]'' gazetasidagi kitob sharhida Alexander qanday qilib marafonlarda hamda bir haftalik xayriya velosportlarida qatnashib, „oʻzini mashaqqatli jismoniy jasoratlarga undagani“ tasvirlangan&lt;ref name=&quot;Bouton2014&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Bouton |first=Katherine |date=October 20, 2014 |title=Young, Stricken and Determined to Fight |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2014/10/21/science/a-frightening-diagnosis-is-only-start-of-the-story-in-not-fade-away-and-now-i-see-you.html |access-date=April 2, 2022}}&lt;/ref&gt;. Uning sayohatlari orasida [[Inka izidan Machu Pikchugacha]], [[Alkatraz|Alkatraz orolidan]] San-Fransiskodagi suv parkigacha boʻlgan 1,5 milya sovuq okean suvida suzish va Kilimanjaro togʻiga chiqish kabilar mavjud&lt;ref name=&quot;Bouton2014&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Riley |first=Cailin |date=August 10, 2018 |title=An Unlikely Friendship That Thrives In Spite Of Challenges |work=27 East |url=https://www.27east.com/east-hampton-press/an-unlikely-friendship-that-thrives-in-spite-of-challenges-1632296/ |access-date=April 2, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221123182658/https://www.27east.com/east-hampton-press/an-unlikely-friendship-that-thrives-in-spite-of-challenges-1632296/ |archive-date=2022-11-23 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Keating|ism=Caitlin|sarlavha=Rebecca Alexander Climbs Mount Kilimanjaro|url=https://people.com/human-interest/rebecca-alexander-climbs-mount-kilimanjaro/|ish=People.com|qaralgan sana=April 2, 2022|til=en|sana=September 9, 2015}}&lt;/ref&gt;. U, shuningdek, [[New York]]dagi sport zalida spinning va yuqori intensiv mashgʻulotlardan dars beradi&lt;ref name=&quot;Harris2014&quot;/&gt;.

Alexander [[2019-yil]]da [[Ali Stroker]] tomonidan kar va zaif eshituvchi odamlarning hikoyalarini yoritish uchun yaratilgan ''Silent No More'' (Endi jimlik yoʻq) sayyohlik spektaklining ijrochilaridan biri boʻlgan&lt;ref name=&quot;Herbert2019&quot;/&gt;.

U bir nechta mukofotlarga sazovor boʻlgan, jumladan [[2016-yil]]da Amerika Koʻzi ojizlar jamgʻarmasining [[Helen Keller mukofoti]]ga, 2017-yilda Nogironlik huquqlari himoyachilari tomonidan [[Eagle mukofoti]]ga va [[2017-yil]]da Michigan Universitetining [[Bicentennial Alumni mukofoti]] kabi sovrinlarini qoʻlga kiritgan&lt;ref name=&quot;Usher Syndrome Society&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Usher Syndrome Society Board &amp; Staff|url=https://www.ushersyndromesociety.org/who-we-are/staff.html/title/rebecca-alexander|ish=Usher Syndrome Society|qaralgan sana=April 2, 2022|til=en}}&lt;/ref&gt;. 2018-yilda Usher sindromi haqida xabardorlikni oshirish maqsadida [[Boston Red Sox]] oʻyinida birinchi marta tantanali ravishda koʻrinish bergan&lt;ref name=&quot;Daley2018&quot;/&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}


== Havolalar ==
* {{Rasmiy sayt|https://www.rebalexander.com/}}
* [https://nymag.com/news/features/53787/ Shovqin va yorugʻlik shahrida kar va koʻr boʻlish] ''The New Yorker''dan Alexander haqida (2009-yil; ingliz tilida)
* [https://differentandable.org/stories/our-interview-rebecca-alexander Rebecca Alexander bilan suhbat] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20221123182657/https://differentandable.org/stories/our-interview-rebecca-alexander |date=2022-11-23 }}, Different &amp; Able (2020)dan 36 daqiqalik video intervyu (ingliz tilida)
{{Tashqi havolalar}}
[[Turkum:1979-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Amerikalik psixoterapevtlar]]</text>
      <sha1>isah2dk2k47191d2b50gk68n1bxqszn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Das atamasi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>849621</id>
    <revision>
      <id>6327868</id>
      <parentid>4208470</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:45:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */</comment>
      <origin>6327868</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2247" sha1="gzwvrq61jaedp25exfgikhcbljh7iyr" xml:space="preserve">'''Das''' yoki '''DAS''' atamasi uchun quyidagilarga murojaat qilishi mumkin:

== Tashkilotlar ==

* Dame Allan maktablari, Fenham, Nyukasl-apon Tayn, Angliya
* Danish Aviation Systems, uchuvchisiz havo vositalarini yetkazib beruvchi va ishlab chiqaruvchisi
* Departamento Administrativo de Seguridad, sobiq Kolumbiya razvedka agentligi
* Amaliy fanlar boʻlimi, UC Davis
* ''Qarzni tartibga solish sxemasi'', Shotlandiya, Bankrotlikdagi Buxgalterga qarang

== Joy nomlari ==

* Das (krater), Oyning narigi tomonidagi Oy zarbasi krateri
* Das (orol), Fors koʻrfazidagi Amirlik oroli
** Das oroli aeroporti
* [[Das|Das, Kataloniya]], Ispaniyaning Cerdanya [[Avstriya yerlari|yerida]] joylashgan qishloq
* Das, Eronning Xurosonning Razaviy viloyatiga qarashli qishloq
* Great Bear Leyk aeroporti, Shimoliy-gʻarbiy hududlar, Kanada (IATA kodi)

== Fan ==

* 1,2-Bis(dimetilarsino)benzol, [[kimyoviy birikma]]
* DAS28, 28 boʻgʻimning kasallik faolligi balli, revmatoid artrit oʻlchovi
* Differentsial qobiliyat shkalasi, kognitiv va muvaffaqiyat testlari

== Texnologiya ==

* Maʼlumotlarni yigʻish tizimi
* Mudofaa vositalari tizimi, samolyot mudofaa tizimi
* Raqamli kirish xizmati, huquqiy hujjatlarni elektron shaklda almashish tizimi
* Toʻgʻridan-toʻgʻri biriktirilgan saqlash, raqamli saqlash tizimi
* Tarqalgan akustik sezish, tizimlar taqsimlangan kuchlanishni sezish uchun optik tolali kabellardan foydalanadi
* Tarqalgan antenna tizimi, fazoviy ajratilgan antenna tugunlari tarmogʻi
* Taqsimlangan diafragma tizimi, infraqizil qidiruv va trek sensorlarining bir turi
* Ikki tomonlama harakatdagi kema, muzni buzadigan kema turi uchun savdo belgisi
* Sir, grafik parol sxemasini chizish
* AN/AAQ-37 elektro-optik taqsimlangan diafragma tizimi, Lockheed Martin F-35 Lightning II sensor tizimi
* Mercedes-AMG F1 W11 EQ Performance- da ikki oʻqli Rulda

== Boshqa malumotlar ==

* Das (familiya), Hindiston yarimorolidagi umumiy familiya yoki unvon
* ''Das'' yoki ''dasa'', sanskritcha soʻz xizmatkor degan maʼnoni anglatadi
* Das (studio), yaponiyalik kattalar videostudiyasi
* ''Das'', nemis tilidagi grammatik neuter artikl, ingliz tilidagi „the“ ga teng

== Yana qarang ==

* DSA (aniqlash)

 {{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}</text>
      <sha1>gzwvrq61jaedp25exfgikhcbljh7iyr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327869</id>
      <parentid>6327868</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:45:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327869</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2251" sha1="e6pemdg4lfbyl8ycyzttkjefexn9qtm" xml:space="preserve">'''Das''' yoki '''''DAS''''' atamasi uchun quyidagilarga murojaat qilishi mumkin:

== Tashkilotlar ==

* Dame Allan maktablari, Fenham, Nyukasl-apon Tayn, Angliya
* Danish Aviation Systems, uchuvchisiz havo vositalarini yetkazib beruvchi va ishlab chiqaruvchisi
* Departamento Administrativo de Seguridad, sobiq Kolumbiya razvedka agentligi
* Amaliy fanlar boʻlimi, UC Davis
* ''Qarzni tartibga solish sxemasi'', Shotlandiya, Bankrotlikdagi Buxgalterga qarang

== Joy nomlari ==

* Das (krater), Oyning narigi tomonidagi Oy zarbasi krateri
* Das (orol), Fors koʻrfazidagi Amirlik oroli
** Das oroli aeroporti
* [[Das|Das, Kataloniya]], Ispaniyaning Cerdanya [[Avstriya yerlari|yerida]] joylashgan qishloq
* Das, Eronning Xurosonning Razaviy viloyatiga qarashli qishloq
* Great Bear Leyk aeroporti, Shimoliy-gʻarbiy hududlar, Kanada (IATA kodi)

== Fan ==

* 1,2-Bis(dimetilarsino)benzol, [[kimyoviy birikma]]
* DAS28, 28 boʻgʻimning kasallik faolligi balli, revmatoid artrit oʻlchovi
* Differentsial qobiliyat shkalasi, kognitiv va muvaffaqiyat testlari

== Texnologiya ==

* Maʼlumotlarni yigʻish tizimi
* Mudofaa vositalari tizimi, samolyot mudofaa tizimi
* Raqamli kirish xizmati, huquqiy hujjatlarni elektron shaklda almashish tizimi
* Toʻgʻridan-toʻgʻri biriktirilgan saqlash, raqamli saqlash tizimi
* Tarqalgan akustik sezish, tizimlar taqsimlangan kuchlanishni sezish uchun optik tolali kabellardan foydalanadi
* Tarqalgan antenna tizimi, fazoviy ajratilgan antenna tugunlari tarmogʻi
* Taqsimlangan diafragma tizimi, infraqizil qidiruv va trek sensorlarining bir turi
* Ikki tomonlama harakatdagi kema, muzni buzadigan kema turi uchun savdo belgisi
* Sir, grafik parol sxemasini chizish
* AN/AAQ-37 elektro-optik taqsimlangan diafragma tizimi, Lockheed Martin F-35 Lightning II sensor tizimi
* Mercedes-AMG F1 W11 EQ Performance- da ikki oʻqli Rulda

== Boshqa malumotlar ==

* Das (familiya), Hindiston yarimorolidagi umumiy familiya yoki unvon
* ''Das'' yoki ''dasa'', sanskritcha soʻz xizmatkor degan maʼnoni anglatadi
* Das (studio), yaponiyalik kattalar videostudiyasi
* ''Das'', nemis tilidagi grammatik neuter artikl, ingliz tilidagi „the“ ga teng

== Yana qarang ==

* DSA (aniqlash)

 {{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}</text>
      <sha1>e6pemdg4lfbyl8ycyzttkjefexn9qtm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327870</id>
      <parentid>6327869</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:45:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327870</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2252" sha1="k8v8hrp3gn8dqq30axvrotd2px9zok3" xml:space="preserve">'''Das''' yoki '''''DAS''''' atamasi uchun quyidagilarga murojaat qilishi mumkin:

== Tashkilotlar ==

* Dame Allan maktablari, Fenham, Nyukasl-apon Tayn, Angliya
* Danish Aviation Systems, uchuvchisiz havo vositalarini yetkazib beruvchi va ishlab chiqaruvchisi
* Departamento Administrativo de Seguridad, sobiq Kolumbiya razvedka agentligi
* Amaliy fanlar boʻlimi, UC Davis
* ''Qarzni tartibga solish sxemasi'', Shotlandiya, Bankrotlikdagi Buxgalterga qarang.

== Joy nomlari ==

* Das (krater), Oyning narigi tomonidagi Oy zarbasi krateri
* Das (orol), Fors koʻrfazidagi Amirlik oroli
** Das oroli aeroporti
* [[Das|Das, Kataloniya]], Ispaniyaning Cerdanya [[Avstriya yerlari|yerida]] joylashgan qishloq
* Das, Eronning Xurosonning Razaviy viloyatiga qarashli qishloq
* Great Bear Leyk aeroporti, Shimoliy-gʻarbiy hududlar, Kanada (IATA kodi)

== Fan ==

* 1,2-Bis(dimetilarsino)benzol, [[kimyoviy birikma]]
* DAS28, 28 boʻgʻimning kasallik faolligi balli, revmatoid artrit oʻlchovi
* Differentsial qobiliyat shkalasi, kognitiv va muvaffaqiyat testlari

== Texnologiya ==

* Maʼlumotlarni yigʻish tizimi
* Mudofaa vositalari tizimi, samolyot mudofaa tizimi
* Raqamli kirish xizmati, huquqiy hujjatlarni elektron shaklda almashish tizimi
* Toʻgʻridan-toʻgʻri biriktirilgan saqlash, raqamli saqlash tizimi
* Tarqalgan akustik sezish, tizimlar taqsimlangan kuchlanishni sezish uchun optik tolali kabellardan foydalanadi
* Tarqalgan antenna tizimi, fazoviy ajratilgan antenna tugunlari tarmogʻi
* Taqsimlangan diafragma tizimi, infraqizil qidiruv va trek sensorlarining bir turi
* Ikki tomonlama harakatdagi kema, muzni buzadigan kema turi uchun savdo belgisi
* Sir, grafik parol sxemasini chizish
* AN/AAQ-37 elektro-optik taqsimlangan diafragma tizimi, Lockheed Martin F-35 Lightning II sensor tizimi
* Mercedes-AMG F1 W11 EQ Performance- da ikki oʻqli Rulda

== Boshqa malumotlar ==

* Das (familiya), Hindiston yarimorolidagi umumiy familiya yoki unvon
* ''Das'' yoki ''dasa'', sanskritcha soʻz xizmatkor degan maʼnoni anglatadi
* Das (studio), yaponiyalik kattalar videostudiyasi
* ''Das'', nemis tilidagi grammatik neuter artikl, ingliz tilidagi „the“ ga teng

== Yana qarang ==

* DSA (aniqlash)

 {{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}</text>
      <sha1>k8v8hrp3gn8dqq30axvrotd2px9zok3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327871</id>
      <parentid>6327870</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:45:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327871</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2255" sha1="7ea8qspk7814516c75xdplefp1zqc00" xml:space="preserve">'''Das''' yoki '''''DAS''''' atamasi uchun quyidagilarga murojaat qilishi mumkin:

== Tashkilotlar ==

* Dame Allan maktablari, Fenham, Nyukasl-apon Tayn, Angliya
* Danish Aviation Systems, uchuvchisiz havo vositalarini yetkazib beruvchi va ishlab chiqaruvchisi
* Departamento Administrativo de Seguridad, sobiq Kolumbiya razvedka agentligi
* Amaliy fanlar boʻlimi, UC Davis
* ''Qarzni tartibga solish sxemasi'', Shotlandiya, Bankrotlikdagi Buxgalterga qarang.

== Joy nomlari ==

* Das (krater), Oyning narigi tomonidagi Oy zarbasi krateri
* Das (orol), Fors koʻrfazidagi Amirlik oroli
** Das oroli aeroporti
* [[Das|Das, Kataloniya]], Ispaniyaning Cerdanya [[Avstriya yerlari|yerida]] joylashgan qishloq
* Das, Eronning Xurosonning Razaviy viloyatiga qarashli qishloq
* Great Bear Leyk aeroporti, Shimoliy-gʻarbiy hududlar, Kanada (IATA kodi)

== Fan ==

* 1,2-Bis(dimetilarsino)benzol, [[kimyoviy birikma]]
* DAS28, 28 boʻgʻimning kasallik faolligi balli, revmatoid artrit oʻlchovi
* Differentsial qobiliyat shkalasi, kognitiv va muvaffaqiyat testlari

== Texnologiya ==

* Maʼlumotlarni yigʻish tizimi
* Mudofaa vositalari tizimi, samolyot mudofaa tizimi
* Raqamli kirish xizmati, huquqiy hujjatlarni elektron shaklda almashish tizimi
* Toʻgʻridan-toʻgʻri biriktirilgan saqlash, raqamli saqlash tizimi
* Tarqalgan akustik sezish, tizimlar taqsimlangan kuchlanishni sezish uchun optik tolali kabellardan foydalanadi
* Tarqalgan antenna tizimi, fazoviy ajratilgan antenna tugunlari tarmogʻi
* Taqsimlangan diafragma tizimi, infraqizil qidiruv va trek sensorlarining bir turi
* Ikki tomonlama harakatdagi kema, muzni buzadigan kema turi uchun savdo belgisi
* Sir, grafik parol sxemasini chizish
* AN/AAQ-37 elektro-optik taqsimlangan diafragma tizimi, Lockheed Martin F-35 Lightning II sensor tizimi
* Mercedes-AMG F1 W11 EQ Performance- da ikki oʻqli Rulda

== Boshqa malumotlar ==

* Das (familiya), Hindiston yarimorolidagi umumiy familiya yoki unvon
* ''Das'' yoki ''dasa'', sanskritcha soʻz xizmatkor degan maʼnoni anglatadi
* Das (studio), yaponiyalik kattalar videostudiyasi
* ''Das'', nemis tilidagi grammatik neuter artikl, ingliz tilidagi „the“ ga teng

== Yana qarang ==

* [[DSA (aniqlash)]]

{{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}</text>
      <sha1>7ea8qspk7814516c75xdplefp1zqc00</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327872</id>
      <parentid>6327871</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:45:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327872</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2270" sha1="20u29qnjnr7saew6z568ofcp9c2xk2v" xml:space="preserve">'''Das''' yoki '''''DAS''''' atamasi uchun quyidagilarga murojaat qilishi mumkin:

== Tashkilotlar ==

* Dame Allan maktablari, Fenham, Nyukasl-apon Tayn, Angliya
* Danish Aviation Systems, uchuvchisiz havo vositalarini yetkazib beruvchi va ishlab chiqaruvchisi
* Departamento Administrativo de Seguridad, sobiq Kolumbiya razvedka agentligi
* Amaliy fanlar boʻlimi, UC Davis
* ''Qarzni tartibga solish sxemasi'', Shotlandiya, Bankrotlikdagi Buxgalterga qarang.

== Joy nomlari ==

* Das (krater), Oyning narigi tomonidagi Oy zarbasi krateri
* Das (orol), Fors koʻrfazidagi Amirlik oroli
** Das oroli aeroporti
* [[Das|Das, Kataloniya]], Ispaniyaning Cerdanya [[Avstriya yerlari|yerida]] joylashgan qishloq
* Das, Eronning Xurosonning Razaviy viloyatiga qarashli qishloq
* Great Bear Leyk aeroporti, Shimoliy-gʻarbiy hududlar, Kanada (IATA kodi)

== Fan ==

* 1,2-Bis(dimetilarsino)benzol, [[kimyoviy birikma]]
* DAS28, 28 boʻgʻimning kasallik faolligi balli, revmatoid artrit oʻlchovi
* Differentsial qobiliyat shkalasi, kognitiv va muvaffaqiyat testlari

== Texnologiya ==

* Maʼlumotlarni yigʻish tizimi
* Mudofaa vositalari tizimi, samolyot mudofaa tizimi
* Raqamli kirish xizmati, huquqiy hujjatlarni elektron shaklda almashish tizimi
* Toʻgʻridan-toʻgʻri biriktirilgan saqlash, raqamli saqlash tizimi
* Tarqalgan akustik sezish, tizimlar taqsimlangan kuchlanishni sezish uchun optik tolali kabellardan foydalanadi
* Tarqalgan antenna tizimi, fazoviy ajratilgan antenna tugunlari tarmogʻi
* Taqsimlangan diafragma tizimi, infraqizil qidiruv va trek sensorlarining bir turi
* Ikki tomonlama harakatdagi kema, muzni buzadigan kema turi uchun savdo belgisi
* Sir, grafik parol sxemasini chizish
* AN/AAQ-37 elektro-optik taqsimlangan diafragma tizimi, Lockheed Martin F-35 Lightning II sensor tizimi
* Mercedes-AMG F1 W11 EQ Performance- da ikki oʻqli Rulda

== Boshqa malumotlar ==

* Das (familiya), Hindiston yarimorolidagi umumiy familiya yoki unvon
* ''Das'' yoki ''dasa'', sanskritcha soʻz xizmatkor degan maʼnoni anglatadi
* Das (studio), yaponiyalik kattalar videostudiyasi
* ''Das'', nemis tilidagi grammatik neuter artikl, ingliz tilidagi „the“ ga teng

== Yana qarang ==

* [[DSA (aniqlash)]]

== Manbalar ==
{{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}</text>
      <sha1>20u29qnjnr7saew6z568ofcp9c2xk2v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327873</id>
      <parentid>6327872</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:46:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327873</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2271" sha1="h3pv7t43wxlaur8v959nqobmm3kbjyl" xml:space="preserve">'''Das''' yoki '''''DAS''''' atamasi uchun quyidagilarga murojaat qilishi mumkin:

== Tashkilotlar ==

* Dame Allan maktablari, Fenham, Nyukasl-apon Tayn, Angliya
* Danish Aviation Systems, uchuvchisiz havo vositalarini yetkazib beruvchi va ishlab chiqaruvchisi
* Departamento Administrativo de Seguridad, sobiq Kolumbiya razvedka agentligi
* Amaliy fanlar boʻlimi, UC Davis
* ''Qarzni tartibga solish sxemasi'', Shotlandiya, Bankrotlikdagi Buxgalterga qarang.

== Joy nomlari ==

* Das (krater), Oyning narigi tomonidagi Oy zarbasi krateri
* Das (orol), Fors koʻrfazidagi Amirlik oroli
** Das oroli aeroporti
* [[Das|Das, Kataloniya]], Ispaniyaning Cerdanya [[Avstriya yerlari|yerida]] joylashgan qishloq
* Das, Eronning Xurosonning Razaviy viloyatiga qarashli qishloq
* Great Bear Leyk aeroporti, Shimoliy-gʻarbiy hududlar, Kanada (IATA kodi)

== Fan ==

* 1,2-Bis(dimetilarsino)benzol, [[kimyoviy birikma]]
* DAS28, 28 boʻgʻimning kasallik faolligi balli, revmatoid artrit oʻlchovi
* Differentsial qobiliyat shkalasi, kognitiv va muvaffaqiyat testlari

== Texnologiya ==

* Maʼlumotlarni yigʻish tizimi
* Mudofaa vositalari tizimi, samolyot mudofaa tizimi
* Raqamli kirish xizmati, huquqiy hujjatlarni elektron shaklda almashish tizimi
* Toʻgʻridan-toʻgʻri biriktirilgan saqlash, raqamli saqlash tizimi
* Tarqalgan akustik sezish, tizimlar taqsimlangan kuchlanishni sezish uchun optik tolali kabellardan foydalanadi
* Tarqalgan antenna tizimi, fazoviy ajratilgan antenna tugunlari tarmogʻi
* Taqsimlangan diafragma tizimi, infraqizil qidiruv va trek sensorlarining bir turi
* Ikki tomonlama harakatdagi kema, muzni buzadigan kema turi uchun savdo belgisi
* Sir, grafik parol sxemasini chizish
* AN/AAQ-37 elektro-optik taqsimlangan diafragma tizimi, Lockheed Martin F-35 Lightning II sensor tizimi
* Mercedes-AMG F1 W11 EQ Performance- da ikki oʻqli Rulda

== Boshqa malumotlar ==

* Das (familiya), Hindiston yarimorolidagi umumiy familiya yoki unvon
* ''Das'' yoki ''dasa'', sanskritcha soʻz xizmatkor degan maʼnoni anglatadi
* Das (studio), yaponiyalik kattalar videostudiyasi
* ''Das'', nemis tilidagi grammatik neuter artikl, ingliz tilidagi „the“ ga teng

== Yana qarang ==

* [[DSA (aniqlash)]]

== Manbalar ==

{{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}</text>
      <sha1>h3pv7t43wxlaur8v959nqobmm3kbjyl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327874</id>
      <parentid>6327873</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:46:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327874</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2283" sha1="skccrn0p41pq3lfant9z47yn6dmy17e" xml:space="preserve">'''Das''' yoki '''''DAS''''' atamasi uchun quyidagilarga murojaat qilishi mumkin:

== Tashkilotlar ==

* Dame Allan maktablari, Fenham, Nyukasl-apon Tayn, Angliya
* Danish Aviation Systems, uchuvchisiz havo vositalarini yetkazib beruvchi va ishlab chiqaruvchisi
* Departamento Administrativo de Seguridad, sobiq Kolumbiya razvedka agentligi
* Amaliy fanlar boʻlimi, UC Davis
* ''Qarzni tartibga solish sxemasi'', Shotlandiya, Bankrotlikdagi Buxgalterga qarang.

== Joy nomlari ==

* Das (krater), Oyning narigi tomonidagi Oy zarbasi krateri
* Das (orol), Fors koʻrfazidagi Amirlik oroli
** Das oroli aeroporti
* [[Das|Das, Kataloniya]], Ispaniyaning Cerdanya [[Avstriya yerlari|yerida]] joylashgan qishloq
* Das, Eronning Xurosonning Razaviy viloyatiga qarashli qishloq
* Great Bear Leyk aeroporti, Shimoliy-gʻarbiy hududlar, Kanada (IATA kodi)

== Fan ==

* 1,2-Bis(dimetilarsino)benzol, [[kimyoviy birikma]]
* DAS28, 28 boʻgʻimning kasallik faolligi balli, revmatoid artrit oʻlchovi
* Differentsial qobiliyat shkalasi, kognitiv va muvaffaqiyat testlari

== Texnologiya ==

* Maʼlumotlarni yigʻish tizimi
* Mudofaa vositalari tizimi, samolyot mudofaa tizimi
* Raqamli kirish xizmati, huquqiy hujjatlarni elektron shaklda almashish tizimi
* Toʻgʻridan-toʻgʻri biriktirilgan saqlash, raqamli saqlash tizimi
* Tarqalgan akustik sezish, tizimlar taqsimlangan kuchlanishni sezish uchun optik tolali kabellardan foydalanadi
* Tarqalgan antenna tizimi, fazoviy ajratilgan antenna tugunlari tarmogʻi
* Taqsimlangan diafragma tizimi, infraqizil qidiruv va trek sensorlarining bir turi
* Ikki tomonlama harakatdagi kema, muzni buzadigan kema turi uchun savdo belgisi
* Sir, grafik parol sxemasini chizish
* AN/AAQ-37 elektro-optik taqsimlangan diafragma tizimi, Lockheed Martin F-35 Lightning II sensor tizimi
* Mercedes-AMG F1 W11 EQ Performance- da ikki oʻqli Rulda

== Boshqa malumotlar ==

* Das (familiya), Hindiston yarimorolidagi umumiy familiya yoki unvon
* ''Das'' yoki ''dasa'', sanskritcha soʻz xizmatkor degan maʼnoni anglatadi
* Das (studio), yaponiyalik kattalar videostudiyasi
* ''Das'', nemis tilidagi grammatik neuter artikl, ingliz tilidagi „the“ ga teng

== Yana qarang ==

* [[DSA (aniqlash)]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}</text>
      <sha1>skccrn0p41pq3lfant9z47yn6dmy17e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327875</id>
      <parentid>6327874</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:46:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327875</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2284" sha1="tlt0tg4ce1wlq179igcu49c6lobc250" xml:space="preserve">'''Das''' yoki '''''DAS''''' atamasi uchun quyidagilarga murojaat qilishi mumkin:

== Tashkilotlar ==

* Dame Allan maktablari, Fenham, Nyukasl-apon Tayn, Angliya
* Danish Aviation Systems, uchuvchisiz havo vositalarini yetkazib beruvchi va ishlab chiqaruvchisi
* Departamento Administrativo de Seguridad, sobiq Kolumbiya razvedka agentligi
* Amaliy fanlar boʻlimi, UC Davis
* ''Qarzni tartibga solish sxemasi'', Shotlandiya, Bankrotlikdagi Buxgalterga qarang.

== Joy nomlari ==

* Das (krater), Oyning narigi tomonidagi Oy zarbasi krateri
* Das (orol), Fors koʻrfazidagi Amirlik oroli
** Das oroli aeroporti
* [[Das|Das, Kataloniya]], Ispaniyaning Cerdanya [[Avstriya yerlari|yerida]] joylashgan qishloq
* Das, Eronning Xurosonning Razaviy viloyatiga qarashli qishloq
* Great Bear Leyk aeroporti, Shimoliy-gʻarbiy hududlar, Kanada (IATA kodi)

== Fan ==

* 1,2-Bis(dimetilarsino)benzol, [[kimyoviy birikma]]
* DAS28, 28 boʻgʻimning kasallik faolligi balli, revmatoid artrit oʻlchovi
* Differentsial qobiliyat shkalasi, kognitiv va muvaffaqiyat testlari

== Texnologiya ==

* Maʼlumotlarni yigʻish tizimi
* Mudofaa vositalari tizimi, samolyot mudofaa tizimi
* Raqamli kirish xizmati, huquqiy hujjatlarni elektron shaklda almashish tizimi
* Toʻgʻridan-toʻgʻri biriktirilgan saqlash, raqamli saqlash tizimi
* Tarqalgan akustik sezish, tizimlar taqsimlangan kuchlanishni sezish uchun optik tolali kabellardan foydalanadi
* Tarqalgan antenna tizimi, fazoviy ajratilgan antenna tugunlari tarmogʻi
* Taqsimlangan diafragma tizimi, infraqizil qidiruv va trek sensorlarining bir turi
* Ikki tomonlama harakatdagi kema, muzni buzadigan kema turi uchun savdo belgisi
* Sir, grafik parol sxemasini chizish
* AN/AAQ-37 elektro-optik taqsimlangan diafragma tizimi, Lockheed Martin F-35 Lightning II sensor tizimi
* Mercedes-AMG F1 W11 EQ Performance- da ikki oʻqli Rulda

== Boshqa malumotlar ==

* Das (familiya), Hindiston yarimorolidagi umumiy familiya yoki unvon
* ''Das'' yoki ''dasa'', sanskritcha soʻz xizmatkor degan maʼnoni anglatadi
* Das (studio), yaponiyalik kattalar videostudiyasi
* ''Das'', nemis tilidagi grammatik neuter artikl, ingliz tilidagi „the“ ga teng.

== Yana qarang ==

* [[DSA (aniqlash)]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}</text>
      <sha1>tlt0tg4ce1wlq179igcu49c6lobc250</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327876</id>
      <parentid>6327875</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:46:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327876</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2285" sha1="r8qq3xzm2j8efoh01hu9p961mxlq86v" xml:space="preserve">'''Das''' yoki '''''DAS''''' atamasi uchun quyidagilarga murojaat qilishi mumkin:

== Tashkilotlar ==

* Dame Allan maktablari, Fenham, Nyukasl-apon Tayn, Angliya
* Danish Aviation Systems, uchuvchisiz havo vositalarini yetkazib beruvchi va ishlab chiqaruvchisi
* Departamento Administrativo de Seguridad, sobiq Kolumbiya razvedka agentligi
* Amaliy fanlar boʻlimi, UC Davis
* ''Qarzni tartibga solish sxemasi'', Shotlandiya, Bankrotlikdagi Buxgalterga qarang.

== Joy nomlari ==

* Das (krater), Oyning narigi tomonidagi Oy zarbasi krateri
* Das (orol), Fors koʻrfazidagi Amirlik oroli
** Das oroli aeroporti
* [[Das|Das, Kataloniya]], Ispaniyaning Cerdanya [[Avstriya yerlari|yerida]] joylashgan qishloq
* Das, Eronning Xurosonning Razaviy viloyatiga qarashli qishloq
* Great Bear Leyk aeroporti, Shimoliy-gʻarbiy hududlar, Kanada (IATA kodi)

== Fan ==

* 1,2-Bis(dimetilarsino)benzol, [[kimyoviy birikma]]
* DAS28, 28 boʻgʻimning kasallik faolligi balli, revmatoid artrit oʻlchovi
* Differentsial qobiliyat shkalasi, kognitiv va muvaffaqiyat testlari

== Texnologiya ==

* Maʼlumotlarni yigʻish tizimi
* Mudofaa vositalari tizimi, samolyot mudofaa tizimi
* Raqamli kirish xizmati, huquqiy hujjatlarni elektron shaklda almashish tizimi
* Toʻgʻridan-toʻgʻri biriktirilgan saqlash, raqamli saqlash tizimi
* Tarqalgan akustik sezish, tizimlar taqsimlangan kuchlanishni sezish uchun optik tolali kabellardan foydalanadi
* Tarqalgan antenna tizimi, fazoviy ajratilgan antenna tugunlari tarmogʻi
* Taqsimlangan diafragma tizimi, infraqizil qidiruv va trek sensorlarining bir turi
* Ikki tomonlama harakatdagi kema, muzni buzadigan kema turi uchun savdo belgisi
* Sir, grafik parol sxemasini chizish
* AN/AAQ-37 elektro-optik taqsimlangan diafragma tizimi, Lockheed Martin F-35 Lightning II sensor tizimi
* Mercedes-AMG F1 W11 EQ Performance- da ikki oʻqli Rulda.

== Boshqa malumotlar ==

* Das (familiya), Hindiston yarimorolidagi umumiy familiya yoki unvon
* ''Das'' yoki ''dasa'', sanskritcha soʻz xizmatkor degan maʼnoni anglatadi
* Das (studio), yaponiyalik kattalar videostudiyasi
* ''Das'', nemis tilidagi grammatik neuter artikl, ingliz tilidagi „the“ ga teng.

== Yana qarang ==

* [[DSA (aniqlash)]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}</text>
      <sha1>r8qq3xzm2j8efoh01hu9p961mxlq86v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327877</id>
      <parentid>6327876</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:46:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327877</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2286" sha1="k2jx5vqu7tch6cywitdh32gtwgysaia" xml:space="preserve">'''Das''' yoki '''''DAS''''' atamasi uchun quyidagilarga murojaat qilishi mumkin:

== Tashkilotlar ==

* Dame Allan maktablari, Fenham, Nyukasl-apon Tayn, Angliya
* Danish Aviation Systems, uchuvchisiz havo vositalarini yetkazib beruvchi va ishlab chiqaruvchisi
* Departamento Administrativo de Seguridad, sobiq Kolumbiya razvedka agentligi
* Amaliy fanlar boʻlimi, UC Davis
* ''Qarzni tartibga solish sxemasi'', Shotlandiya, Bankrotlikdagi Buxgalterga qarang.

== Joy nomlari ==

* Das (krater), Oyning narigi tomonidagi Oy zarbasi krateri
* Das (orol), Fors koʻrfazidagi Amirlik oroli
** Das oroli aeroporti
* [[Das|Das, Kataloniya]], Ispaniyaning Cerdanya [[Avstriya yerlari|yerida]] joylashgan qishloq
* Das, Eronning Xurosonning Razaviy viloyatiga qarashli qishloq
* Great Bear Leyk aeroporti, Shimoliy-gʻarbiy hududlar, Kanada (IATA kodi)

== Fan ==

* 1,2-Bis(dimetilarsino)benzol, [[kimyoviy birikma]]
* DAS28, 28 boʻgʻimning kasallik faolligi balli, revmatoid artrit oʻlchovi
* Differentsial qobiliyat shkalasi, kognitiv va muvaffaqiyat testlari.

== Texnologiya ==

* Maʼlumotlarni yigʻish tizimi
* Mudofaa vositalari tizimi, samolyot mudofaa tizimi
* Raqamli kirish xizmati, huquqiy hujjatlarni elektron shaklda almashish tizimi
* Toʻgʻridan-toʻgʻri biriktirilgan saqlash, raqamli saqlash tizimi
* Tarqalgan akustik sezish, tizimlar taqsimlangan kuchlanishni sezish uchun optik tolali kabellardan foydalanadi
* Tarqalgan antenna tizimi, fazoviy ajratilgan antenna tugunlari tarmogʻi
* Taqsimlangan diafragma tizimi, infraqizil qidiruv va trek sensorlarining bir turi
* Ikki tomonlama harakatdagi kema, muzni buzadigan kema turi uchun savdo belgisi
* Sir, grafik parol sxemasini chizish
* AN/AAQ-37 elektro-optik taqsimlangan diafragma tizimi, Lockheed Martin F-35 Lightning II sensor tizimi
* Mercedes-AMG F1 W11 EQ Performance- da ikki oʻqli Rulda.

== Boshqa malumotlar ==

* Das (familiya), Hindiston yarimorolidagi umumiy familiya yoki unvon
* ''Das'' yoki ''dasa'', sanskritcha soʻz xizmatkor degan maʼnoni anglatadi
* Das (studio), yaponiyalik kattalar videostudiyasi
* ''Das'', nemis tilidagi grammatik neuter artikl, ingliz tilidagi „the“ ga teng.

== Yana qarang ==

* [[DSA (aniqlash)]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}</text>
      <sha1>k2jx5vqu7tch6cywitdh32gtwgysaia</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327878</id>
      <parentid>6327877</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:46:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327878</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2287" sha1="35itmdzgmna8kapksklyvtdw20zj90m" xml:space="preserve">'''Das''' yoki '''''DAS''''' atamasi uchun quyidagilarga murojaat qilishi mumkin:

== Tashkilotlar ==

* Dame Allan maktablari, Fenham, Nyukasl-apon Tayn, Angliya
* Danish Aviation Systems, uchuvchisiz havo vositalarini yetkazib beruvchi va ishlab chiqaruvchisi
* Departamento Administrativo de Seguridad, sobiq Kolumbiya razvedka agentligi
* Amaliy fanlar boʻlimi, UC Davis
* ''Qarzni tartibga solish sxemasi'', Shotlandiya, Bankrotlikdagi Buxgalterga qarang.

== Joy nomlari ==

* Das (krater), Oyning narigi tomonidagi Oy zarbasi krateri
* Das (orol), Fors koʻrfazidagi Amirlik oroli
** Das oroli aeroporti
* [[Das|Das, Kataloniya]], Ispaniyaning Cerdanya [[Avstriya yerlari|yerida]] joylashgan qishloq
* Das, Eronning Xurosonning Razaviy viloyatiga qarashli qishloq
* Great Bear Leyk aeroporti, Shimoliy-gʻarbiy hududlar, Kanada (IATA kodi).

== Fan ==

* 1,2-Bis(dimetilarsino)benzol, [[kimyoviy birikma]]
* DAS28, 28 boʻgʻimning kasallik faolligi balli, revmatoid artrit oʻlchovi
* Differentsial qobiliyat shkalasi, kognitiv va muvaffaqiyat testlari.

== Texnologiya ==

* Maʼlumotlarni yigʻish tizimi
* Mudofaa vositalari tizimi, samolyot mudofaa tizimi
* Raqamli kirish xizmati, huquqiy hujjatlarni elektron shaklda almashish tizimi
* Toʻgʻridan-toʻgʻri biriktirilgan saqlash, raqamli saqlash tizimi
* Tarqalgan akustik sezish, tizimlar taqsimlangan kuchlanishni sezish uchun optik tolali kabellardan foydalanadi
* Tarqalgan antenna tizimi, fazoviy ajratilgan antenna tugunlari tarmogʻi
* Taqsimlangan diafragma tizimi, infraqizil qidiruv va trek sensorlarining bir turi
* Ikki tomonlama harakatdagi kema, muzni buzadigan kema turi uchun savdo belgisi
* Sir, grafik parol sxemasini chizish
* AN/AAQ-37 elektro-optik taqsimlangan diafragma tizimi, Lockheed Martin F-35 Lightning II sensor tizimi
* Mercedes-AMG F1 W11 EQ Performance- da ikki oʻqli Rulda.

== Boshqa malumotlar ==

* Das (familiya), Hindiston yarimorolidagi umumiy familiya yoki unvon
* ''Das'' yoki ''dasa'', sanskritcha soʻz xizmatkor degan maʼnoni anglatadi
* Das (studio), yaponiyalik kattalar videostudiyasi
* ''Das'', nemis tilidagi grammatik neuter artikl, ingliz tilidagi „the“ ga teng.

== Yana qarang ==

* [[DSA (aniqlash)]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}</text>
      <sha1>35itmdzgmna8kapksklyvtdw20zj90m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sagittarius A</title>
    <ns>0</ns>
    <id>864714</id>
    <revision>
      <id>6327854</id>
      <parentid>6051337</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:03:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>204</id>
      </contributor>
      <comment>[[Tasvir:EHT_Saggitarius_A_black_hole.tif]] [[Tasvir:EHT_Sagittarius_A_black_hole.tif]] bilan almashtirildi ([[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] tomonidan; [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) tufayli).</comment>
      <origin>6327854</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6974" sha1="4oz4dvjakjv7ctqvijmqhmjnexc1kzt" xml:space="preserve">[[Fayl:Labeled_Map_of_the_Milky_Way_Center.tif|thumb|Sgr A va uning atrofi, juda katta massiv]]
'''Sagittarius A''' ('''Sgr A''') — [[Somon yoʻli]]ning markazida joylashgan murakkab radio manba boʻlib, unda supermassiv [[qora tuynuk]] mavjud. U [[Qavs (Zodiak yulduz turkumi)|Sagittarius]] [[Yulduz turkumlari|yulduz turkumida]] joylashgan boʻlib, Somon yoʻlining spiral qoʻllarida katta kosmik chang bulutlari tomonidan optik toʻlqin uzunliklarida koʻzdan yashiringan. [[Galaktika]] markazini [[Quyosh]] atrofidagi nuqtadan toʻsib qoʻyadigan chang chizigʻi [[Balj|galaktikaning]] yorqin boʻrtiqlari orqali katta yoriqni keltirib chiqaradi. Radio manbai uchta komponentdan iborat: oʻta yangi yulduz qoldigʻi '''Sagittarius A East''', [[Spirallar|spiral]] tuzilishi '''Sagittarius A West''' va spiral markazida juda yorqin ixcham [[Radiotoʻlqinlar|radio]] manba.

== Sagittarius spiral qoʻli ==
Yulduzlar paydo boʻladigan Somon yoʻlining Sagittarius spiral qoʻlidagi 10 massiv mintaqaning oʻlchangan paralakslari va harakatlari bilan tadqiqot oʻtkazildi. Maʼlumotlar VLBA bilan BeSSeL tadqiqoti yordamida toʻplangan va natijalar ushbu boʻlimlarning fizik xususiyatlarini aniqlash uchun sintez qilingan (galaktosentrik azimut deb ataladi, taxminan −2 va 65 daraja). Natijalar shuni koʻrsatdiki, qoʻllarning spiral burchak burchagi 7,3 ± 1,5 daraja, Somon yoʻlining qoʻllarining yarmi kengligi esa 0,2 kpc ekanligi aniqlandi. Quyoshdan eng yaqin qoʻl 1,4 ± 0,2 kpc masofada joylashgan.

== Sagittarius A East ==
Bu xususiyat kengligi taxminan 25 [[yorugʻlik yili]] boʻlib, miloddan avvalgi 35 000 va 100 000 yillar oraligʻida sodir boʻlgan portlovchi hodisaning oʻta yangi yulduzi qoldigʻining atributlariga ega. Ammo bunday oʻlchamdagi va energiyadagi strukturani yaratish uchun standart oʻta yangi yulduz portlashidan 50-100 baravar koʻproq energiya kerak boʻladi. Taxminlarga koʻra, Sgr A East markaziy [[qora tuynuk]]ga yaqinlashganda tortishish kuchi bilan siqilgan yulduz portlashining qoldigʻidir&lt;ref&gt;{{Jurnal manbasi|last=Maeda|first1=Y.|last2=Baganoff|first2=F. K.|last3=Feigelson|first3=E. D.|last4=Morris|first4=M.|last5=Bautz|first5=M. W.|last6=Brandt|first6=W. N.|last7=Burrows|first7=D. N.|last8=Doty|first8=J. P.|last9=Garmire|first9=G. P.|title=AChandra ''Study'' of Sagittarius a East: A Supernova Remnant Regulating the Activity of Our Galactic Center?|url=https://sirrah.troja.mff.cuni.cz/~schovan/diplomka/tyden29-32/CND_mass/Maeda_etal_2002__2002ApJ...570..671M.pdf|access-date=2020-08-29|journal=The Astrophysical Journal|date=2002-05-10|volume=570|issue=2|pages=671–687|doi=10.1086/339773|arxiv=astro-ph/0102183|bibcode=2002ApJ...570..671M|archivedate=2022-01-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220120205914/https://sirrah.troja.mff.cuni.cz/~schovan/diplomka/tyden29-32/CND_mass/Maeda_etal_2002__2002ApJ...570..671M.pdf}}&lt;/ref&gt;.

== Sagittarius A West ==
[[Fayl:SgrAWest_BEAR.jpg|thumb|Sagittarius A Westning ichki qismining sirt yorqinligi va tezligi maydoni]]
Sgr A West, Yer nuqtai nazaridan, uch qoʻlli spiral koʻrinishiga ega. Shu sababli, u „Minispiral“ sifatida ham tanilgan. Ammo Minispiralning uch oʻlchovli tuzilishi spiral ''emas''. U bir nechta chang va gaz bulutlaridan iborat boʻlib, ular orbitada aylanadi va sekundiga 1000 kilometr tezlikda Sagittarius A * ga tushadi. Bu bulutlarning sirt qatlami ionlashgan.

Sgr A West massivida sovuqroq [[Molekula|molekulyar]] gaz, aylana yadroli disk (CND) bilan oʻralgan. Sgr A Westning Shimoliy qoʻl bulutining tabiati va [[kinematika]]si shuni koʻrsatadiki, u bir vaqtlar CNDdagi toʻda boʻlib oʻta yangi yulduz portlashi tufayli toʻdadan tushib ketgan. Shimoliy qoʻl juda yorqin Shimoliy-Janubiy emissiya tizmasi sifatida koʻrinadi, lekin u Sharqqa choʻzilgan va xira choʻzilgan manba sifatida aniqlanishi mumkin.

Gʻarbiy yoy (oʻngda koʻrsatilgan tasvirning koʻrish maydonidan tashqarida) CNDʼning ionlashtirilgan ichki yuzasi sifatida talqin qilinadi. Sharqiy qoʻl va Shimoliy qoʻlga oʻxshash ikkita qoʻshimcha katta bulutlar kabi koʻrinadi. Ularning har biri taxminan 20 [[quyosh massasi]]ga teng ekanligi taxmin qilingan.

Ushbu keng koʻlamli tuzilmalar ustida (bir necha yorugʻlik yiliga teng) koʻplab kichik bulutlar va katta bulutlar ichidagi teshiklarni koʻrish mumkin.

== Sagittarius A* ==
[[Fayl:EHT Sagittarius A black hole.tif|thumb|Event Horizon teleskopi tomonidan tasvirlangan supermassiv qora tuynuk Sagittarius A*&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Astronomers reveal first image of the black hole at the heart of our galaxy |work=Event Horizon Telescope |url=https://eventhorizontelescope.org/blog/astronomers-reveal-first-image-black-hole-heart-our-galaxy |url-status=live |access-date=2022-05-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220512132514/https://eventhorizontelescope.org/blog/astronomers-reveal-first-image-black-hole-heart-our-galaxy |archive-date=2022-05-12}}&lt;/ref&gt;]]
Astronomlar hozirda galaktika markazida o‘ta massiv qora tuynuk borligi haqida dalillarga ega. Sagittarius A* (qisqartirilgan Sgr A*) bu oʻta massiv qora tuynukning joylashuvi uchun eng maqbul nomzod boʻlishga kelishib olingan. Chilidagi juda katta teleskop va Gavayidagi Kek teleskopi Sgr A* atrofida galaktikadagi boshqa yulduzlarnikidan kattaroq tezlikda aylanayotgan yulduzlarni aniqladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.eso.org/public/news/eso0226/|sarlavha=Surfing a Black Hole - Star Orbiting Massive Milky Way Centre Approaches to within 17 Light-Hours|muallif=|ish=www.eso.org|qaralgan sana=2011-05-16|arxivsana=2012-10-16|arxivurl=https://web.archive.org/web/20121016000125/http://www.eso.org/public/news/eso0226/}}&lt;/ref&gt;.

2014-yilda G2 gaz buluti Sagittarius A* hududidan o‘tdi va parchalanib ketdi, bu G2 va oldingi gaz buluti G1 gaz bulutlariga qaraganda kattaroq tortishish maydonlariga ega yulduz qoldiqlari ekanligini koʻrsatdi&lt;ref&gt;&quot;Black Hole Fails to Destroy Mystery Cosmic Cloud&quot;.&lt;/ref&gt;.

2019-yil sentabr oyida olimlar Sagittarius A* yaqin atrofdagi moddalarni avvalgi yilga nisbatan odatdagidan ancha tez isteʼmol qilganini aniqladilar. Tadqiqotchilarning taxminicha, bu qora tuynuk yangi bosqichga o‘tayotganini yoki Sagittarius A* o‘tib ketayotganda G2 ning tashqi qatlamini olib tashlaganini anglatishi mumkin&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Devlin |first=Hannah |date=2019-09-13 |title=Black hole at centre of galaxy is getting hungrier, say scientists |language=en-GB |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/science/2019/sep/13/black-hole-at-centre-of-our-galaxy-is-getting-hungrier-say-scientists |url-status=live |access-date=2019-09-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190917181608/https://www.theguardian.com/science/2019/sep/13/black-hole-at-centre-of-our-galaxy-is-getting-hungrier-say-scientists |archive-date=2019-09-17 |issn=0261-3077}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
&lt;references responsive=&quot;1&quot;&gt;&lt;/references&gt;

{{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}</text>
      <sha1>4oz4dvjakjv7ctqvijmqhmjnexc1kzt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Glandirana rugosa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>873089</id>
    <revision>
      <id>6327838</id>
      <parentid>6141001</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:36:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Husanowar</username>
        <id>188359</id>
      </contributor>
      <origin>6327838</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1002" sha1="iawq682s18bb83z5y7it0dx3pv55xkh" xml:space="preserve">{{xatolar}}
[[Fayl:Rana_rugosa_by_OpenCage.jpg|thumb]]
'''Glandirana rugosa''' — haqiqiy [[qurbaqa]]ning [[Yaponiya]]da tugʻilgan turi boʻlib, [[19-asr|XIX asr]] oxirida [[Gavayi]]&lt;nowiki/&gt;ga olib kelingan. Baʼzida u [[Sharqiy Osiyo]] materigida joylashgan „''[[Imienpo Station]]''“ qurbaqasi (Glandirana emeljanovi) bilan bir tur sifatida qabul qilingan. Ikki tur boshqalardan qoʻpol va notekis terisi bilan ajralib turadi. U turli xil chuchuk suv muhitlarida, jumladan, hovuzlar, [[Daryolar gidrologiyasi|daryolar]] va botqoq yerlarda yashaydi hamda koʻpayadi. [[IUCN]] bu turni hech qanday muhim tahdidlarga duchor deb hisoblamaydi&lt;ref name=&quot;iucn status 19 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=IUCN SSC Amphibian Specialist Group |date=2021 |title=''Glandirana rugosa'' |volume=2021 |page=e.T58706A118983374 |doi=10.2305/IUCN.UK.2021-1.RLTS.T58706A118983374.en |access-date=19 November 2021}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{zoology-stub}}
{{Tashqi havolalar}}

[[Turkum:Qurbaqalar]]</text>
      <sha1>iawq682s18bb83z5y7it0dx3pv55xkh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sai Tej</title>
    <ns>0</ns>
    <id>875728</id>
    <revision>
      <id>6327643</id>
      <parentid>6276279</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T01:28:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327643</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16192" sha1="7rels96dq8x5irzesme065anhd6w4m9" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi
|ismi=Sai Dxaram Tej
|portret=Sai 6.jpg|tavsif=Tej 2015-yil
|tugʻilgan paytidagi ismi=Panja Sai Dxaram Tej&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2019-01-22|title=Vaishnav Tej's debut film launched|url=https://zeenews.india.com/regional/vaishnav-tej-s-debut-film-launched-2172865.html|access-date=2020-09-13|website=Zee News|language=en|archive-date=22 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190822094600/https://zeenews.india.com/regional/vaishnav-tej-s-debut-film-launched-2172865.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|tavallud sanasi={{birth date and age|1986|10|15|df=y}}&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Sai Dharam Tej teams up with Sukumar for a mystical thriller: To be directed by debutante Karthik - Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/sai-dharam-tej-teams-up-with-sukumar-for-a-mystical-thriller-to-be-directed-by-debutante-karthik/articleshow/77540359.cms|access-date=2020-08-14|website=The Times of India|language=en|archive-date=15 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200815053647/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/sai-dharam-tej-teams-up-with-sukumar-for-a-mystical-thriller-to-be-directed-by-debutante-karthik/articleshow/77540359.cms|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|tavallud joyi=[[Haydarobod]], [[Andhra Pradesh]] (hozirgi [[Telangana]]), Hindiston|kasbi=Aktyor|faoliyat_yillari=2013-bugungi kun}}
'''Panja Sai Dxaram Tej''' ({{lang-hi|पंजा साईं धर्म तेज}}, {{lang-ru|Панджа Саи Дхарам Тедж}} 1986-yil 15-oktyabr) — [[Telugu tili|telugu]] filmlarida faoliyat olib boruvchi hind aktyori. [[Allu-Konidela oilasi]] bilan bogʻliq boʻlib, u oʻzining aktyorlik debyutini muvaffaqiyati ''[[Pilla Nuvvu Leni Jeevitham]]'' (2014) filmi bilan amalga oshirdi, buning uchun u SIIMA mukofotini eng yaxshi erkak debyuti va CineMAA Awards mukofotining eng yaxshi erkak debyuti uchun mukofotlariga sazovor boʻldi.

Oʻzining debyutidan soʻng Tej ''[[Subramanyam sotiladi|Subramanyam for Sole]]'' (2015) va ''[[Oliy (film)|Supreme]]'' (2016) kabi filmlarda suratga tushdi, filmlar muvaffaqiyat qozondi. Keyin Tej muvaffaqiyatli ''[[Chitralahari (film)|Chitralahari]]'' (2019) va ''[[Prati Roju Pandage]]'' (2019) filmlari bilan oʻzini namoyon qildi. Uning boshqa diqqatga sazovor asarlari orasida ''[[Yakkaxon Brathuke shunchalik yaxshi|Solo Brathuke So Better]]'' (2020) va ''[[Respublika (film)|Respublika]]'' (2021) mavjud&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=2019-10-15|sarlavha=Prati Roju Pandage glimpse: Makers reveal a special look on Sai Dharam Tej's birthday|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/telugu/prati-roju-pandage-glimpse-makers-reveal-a-special-look-on-sai-dharam-tej-birthday-6070500/|qaralgan sana=2020-08-14|ish=The Indian Express|til=en|arxivsana=22 October 2019|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191022074052/https://indianexpress.com/article/entertainment/telugu/prati-roju-pandage-glimpse-makers-reveal-a-special-look-on-sai-dharam-tej-birthday-6070500/}}&lt;/ref&gt;.

== Erta hayoti va fon ==
Tej 1986-yil 15-oktabrda [[Telugu tili|Telugu]] kinoaktyor-siyosatchisi [[Chiranjeevi|Chiranjeevining]] singlisi Vijaya Durga oilasida dunyoga kelgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=2017-05-08|sarlavha=Sai Dharam Tej refutes reports about 'upcoming marriage' to Niharika Konidela - Entertainment News, Firstpost|url=https://www.firstpost.com/entertainment/sai-dharam-tej-niharika-konidela-to-tie-the-knot-speculation-over-telugu-actors-nuptials-3431196.html|qaralgan sana=2020-08-14|ish=Firstpost|arxivsana=12 May 2017|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170512022452/http://www.firstpost.com/entertainment/sai-dharam-tej-niharika-konidela-to-tie-the-knot-speculation-over-telugu-actors-nuptials-3431196.html}}&lt;/ref&gt; Tej Haydaroboddagi Nalanda maktabida oʻqigan va Haydaroboddagi Sent-Meri kollejini tamomlagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Alumni|url=https://www.stmaryscollege.in/the-college/alumni/|ish=www.stmaryscollege.in|qaralgan sana=19 May 2020|arxivsana=22 June 2020|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200622141354/https://www.stmaryscollege.in/the-college/alumni/}}&lt;/ref&gt;. Aktyorlar [[Allu Arjun]], [[Ram Charan]], [[Allu Sirish]], [[Varun Tej]] va [[Niharika Konidela|Nixarika Konidela]] Tejning amakivachchalaridir. Uning ukasi [[Panja Vaisshnav Tej|Vaysshnav Tej]] ham aktyor. [[Pavan Kalyan]] va [[Nagendra Babu]] uning amakilari&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=India|ism=The Hans|sana=2019-01-21|sarlavha=Sai Dharma Tej Introduces Panja Vaisshnav Tej|url=https://www.thehansindia.com/posts/index/Cinema/2019-01-21/Sai-Dharma-Tej-Introduces-Panja-Vaisshnav-Tej/479174|qaralgan sana=2021-03-12|ish=www.thehansindia.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Nitin|ism=B|sana=2017-09-03|sarlavha=Tollywood's first families: The kings and queens who rule the Telugu film industry|url=https://www.thenewsminute.com/article/tollywoods-first-families-kings-and-queens-who-rule-telugu-film-industry-67805|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170904194946/http://www.thenewsminute.com/article/tollywoods-first-families-kings-and-queens-who-rule-telugu-film-industry-67805|arxivsana=4 September 2017|qaralgan sana=|ish=The News Minute}}&lt;/ref&gt;.

== Faoliyati ==
''[[Chitralahari (film)|Chitralahari]]'' filmi uning 2019-yildagi birinchi filmi edi. Tanqidchilar uning ijrosini yuqori baholagan va Tej oʻz faoliyatidagi eng yaxshi oʻyinlardan birini taqdim etgan holda film muvaffaqiyat qozondi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=2019-03-13|sarlavha=Chitralahari teaser: Sai Dharam Tej hits the right chord with this relatable comedy entertainer – watch video|url=https://www.bollywoodlife.com/south-gossip/chitralahari-teaser-sai-dharam-tej-hits-the-right-chord-with-this-relatable-comedy-entertainer-watch-video-1379095/|qaralgan sana=2021-10-03|ish=Bollywood Life|til=en|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211003064425/https://www.bollywoodlife.com/south-gossip/chitralahari-teaser-sai-dharam-tej-hits-the-right-chord-with-this-relatable-comedy-entertainer-watch-video-1379095/|arxivsana=2021-10-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=kavirayani|ism=suresh|sana=2019-10-23|sarlavha=Change in fortunes for Sai Tej!|url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/tollywood/231019/change-in-fortunes-for-sai-tej.html|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191115165400/http://www.deccanchronicle.com/entertainment/tollywood/231019/change-in-fortunes-for-sai-tej.html|arxivsana=15 November 2019|qaralgan sana=2020-09-11|ish=Deccan Chronicle|til=en}}&lt;/ref&gt;. ''[[The Times of India]]'' filmdagi Vijay qahramonini Tej faoliyatidagi eng yaxshisi deb atagan edi&lt;ref&gt;{{Citation|title=Chitralahari movie review {3/5}: Sai Dharam Tej, Kalyani Priyadarshan and Nivetha Pethuraj save the day|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movie-reviews/chitralahari/movie-review/68846793.cms|access-date=2019-05-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=kavirayani|ism=suresh|sana=2019-04-14|sarlavha=Chitralahari movie review: 'Chitralahari' is about a failure person's success story!|url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/movie-reviews/140419/chitralahari-movie-review-chitralahari-is-about-a-failure-perso.html|qaralgan sana=2021-10-03|ish=Deccan Chronicle|til=en}}&lt;/ref&gt; Yilning navbatdagi filmi ''[[Prati Roju Pandage|Prati Roju Pandaj]]'' ham muvaffaqiyatli chiqdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=2020-08-15|sarlavha=Sai Dharam Tej Teams Up With Sukumar?|url=https://english.sakshi.com/news/entertainment/sai-dharam-tejs-next-film-debutant-karthik-dandi-122807|qaralgan sana=2020-09-11|ish=Sakshi Post|til=en|arxivsana=11 October 2020|arxivurl=https://web.archive.org/web/20201011200353/https://english.sakshi.com/news/entertainment/sai-dharam-tejs-next-film-debutant-karthik-dandi-122807}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha='Prathi Roju Pandage' review; A fun ride|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2019/dec/21/prathi-roju-pandage-review-a-fun-ride-2078907.html|qaralgan sana=2021-10-03|ish=The New Indian Express}}&lt;/ref&gt;. Keyinchalik 2020-yilda uning ''[[Yakkaxon Brathuke shunchalik yaxshi|Solo Brathuke So Better]]'' filmi [[COVID-19 pandemiyasi|COVID-19 pandemiyasidan]] keyin chiqdi. Kinoteatrlarda 50% bandlik cheklanishiga qaramay, film kassada muvaffaqiyat qozondi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=2021-02-03|sarlavha=Sai Dharam Tej's Solo Brathuke So Better Closing Collections|url=https://english.sakshi.com/news/tollywood/sai-dharam-tejs-solo-brathuke-so-better-closing-collections-129809|ish=Sakshi Post}}{{Oʻlikhavola|date=may 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. Idlebrain's Jeevi Tejning oʻyinini, ayniqsa uning komediya vaqti va filmning hissiyotli sahnalarida oʻynashini yuqori baholadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Slo Brathuke So Better review by jeevi - Telugu cinema review - Sai Dharam Tej and Mabha Natesh|url=http://www.idlebrain.com/movie/archive/solobrathukesobetter.html|qaralgan sana=2021-10-03|ish=www.idlebrain.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Chowdhary |first=Y. Sunita |date=2020-12-25 |title='Solo Brathuke So Better' movie review: Doesn't measure up |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/entertainment/reviews/solo-brathuke-so-better-review-sai-dharam-tej-and-nabha-nateshs-film-is-partly-entertaining/article33417398.ece |access-date=2021-10-03 |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;

== Shaxsiy hayoti ==
2021-yil sentabr oyida Tej Haydaroboddagi Durgam Cheruvu ko‘prigi yaqinida bitta avtomashinali mototsikl halokatiga uchradi. U Apollon kasalxonalariga yotqizilgan, shifokorlar uning yumshoq toʻqimalari jarohatlangani va boʻyinbogʻ suyagi singanini, ammo xavf yoʻqligini eʼlon qilishgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=2021-09-11|sarlavha=Tollywood actor Sai Dharam Tej injured in bike accident in Hyderabad|url=https://www.thenewsminute.com/article/tollywood-actor-sai-dharam-tej-injured-bike-accident-hyderabad-155141|ish=The News Minute}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=2021-09-11|sarlavha=Chiranjeevi's nephew actor Sai Dharam Tej injured in road accident, hospital confirms he's stable|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/telugu-cinema/chiranjeevis-nephew-actor-sai-dharam-tej-injured-in-road-accident-hospital-confirms-he-s-stable-101631332821775.html|ish=Hindustan Times}}&lt;/ref&gt;.

== Media tasviri ==
Tej [[The Times of India|Hyderabad Times jurnalining 2016-yildagi eng orzu qilingan erkaklar]] ro‘yxatida 24-o‘rinni egalladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Most Desirable Men of 2016: Mahesh Bahu and Nani leads, Sai Dharam Tej makes an entry in the list|url=https://www.telugu360.com/mahesh-nani-leads-desirable-men-2016/amp/|ish=Telugu 360|qaralgan sana=2022-12-08|arxivsana=2022-12-08|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221208180833/https://www.telugu360.com/mahesh-nani-leads-desirable-men-2016/amp/}}&lt;/ref&gt; Tej „Sky Zone Park“ brendining elchisiga aylandi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=It was great fun: Sai Dharam Tej as he turns brand ambassador for ‘Sky Zone Park’|ish=Telugu 360|url=https://www.telugu360.com/sai-dharam-tej-turns-brand-ambassador-sky-zone-park/amp/|qaralgan sana=2022-12-08|arxivsana=2022-12-08|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221208180833/https://www.telugu360.com/sai-dharam-tej-turns-brand-ambassador-sky-zone-park/amp/}}&lt;/ref&gt;. Shuningdek, u „Think Peace“ xayriya tashkilotining elchisi boʻldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Sai Dharam Tej turns brand ambassador for charity organization Think Peace|url=https://www.andhrawishesh.com/telugu-film-movies/374-movie-news/59808-sai-dharam-tej-turns-brand-ambassador-for-charity-organization.html|sana=16 October 2017|ish=Andhra Wishesh|qaralgan sana=2022-12-08|arxivsana=2022-12-08|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221208180811/https://www.andhrawishesh.com/telugu-film-movies/374-movie-news/59808-sai-dharam-tej-turns-brand-ambassador-for-charity-organization.html}}&lt;/ref&gt;.

== Filmografiyasi ==

=== Filmlari ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Yil
! Sarlavha
! Rol
! Izohlar
! class=&quot;unsortable&quot; | Ref.
|-
| 2014
| ''Pilla Nuvvu Leni Jeevitham''
| Srinu
| Film debyuti
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2015
| ''Rey''
| Rok
|
|
|-
| ''Subramanyam sotiladi''
| Subramanyam
|
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2016
| ''Oliy''
| Balu
|
|
|-
| ''Tikka''
| Aditya
|
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2017
| ''Gʻolib''
| Siddharth „Siddu“ Reddi
|
|
|-
| ''Naksharam''
| Aleksandr IPS
| Cameo koʻrinishi
|
|-
| ''Jawaan''
| Jai
|
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2018
| ''Aqlli''
| Dharma Teja / Dharma Bhai
|
|
|-
| ''Tej men seni sevaman''
| Tej
|
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2019
| ''Chitralahari''
| Vijay Krishna
|
|
|-
| ''Prati Roju Pandage''
| Sai Tej
|
|
|-
| 2020
| ''Yakkaxon Brathuke shunchalik yaxshi''
| Virat
|
|
|-
|2021
| respublika
| Panja Abhiram
|
| &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Veb manbasi|sana=2021-08-15|sarlavha=Sai Dharam Tej and Aishwarya Rajesh starrer Republic gets a release date|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/sai-dharam-tej-and-aishwarya-rajesh-starrer-republic-gets-a-release-date/articleshow/85348791.cms|qaralgan sana=|ish=The Times of India}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2023
| style=&quot;background:#FFFFCC;&quot; | ''Virupaksha''
|{{TBA}}
| Suratga olish
| &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Sai Dharam Tej returns to work post accident, starts shooting for 'SDT15' with Karthik Dandu|url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/sai-dharam-tejs-next-sdt15-karthik-dandu-goes-floors-today-pics-1055880?amp|sana=30 March 2022|ish=Pinkvilla|qaralgan sana=2022-12-08|arxivsana=2022-12-08|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221208180835/https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/sai-dharam-tejs-next-sdt15-karthik-dandu-goes-floors-today-pics-1055880?amp}}&lt;/ref&gt;
|}

=== Veb-seriyasi ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Yil
! Sarlavha
! Rol
! Izohlar
! class=&quot;unsortable&quot; | Ref.
|-
| 2017
| ''Nenu Mi Kalyan''
| Oʻzi
| Mehmon koʻrinishi
| &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Sai Dharam Tej opens up on playing himself in the web series 'Nenu Mee Kalyan'|url=https://www.thehansindia.com/posts/index/Cinema/2017-04-12/Sai-Dharam-Tej-opens-up-on-playing-himself-in-web-series-Nenu-Mee-Kalyan/292977|ish=The Hans India|sana=12 April 2017}}&lt;/ref&gt;
|}

== Maqtovlari ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Yil
! Mukofot
! Turkum
! Ish
! Natija
! {{abbr|Mnb.|Manba(lar)}}
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | 2015
| Janubiy Hindiston xalqaro kino mukofotlari
| Eng yaxshi erkak debyuti
| rowspan=&quot;4&quot; | ''Pilla Nuvvu Leni Jeevitam''||{{Gʻolib}}
|&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=SIIMA AWARDS |url=http://siima.in/2015/winners.html#ba |url-status=live |access-date=15 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170517085848/http://siima.in/2015/winners.html#ba |archive-date=17 May 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| Filmfare mukofotlari Janubiy
| Eng yaxshi erkak debyuti||{{Nom}}
|&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Winners of 62nd Britannia Filmfare Awards South|url=http://www.filmfare.com/news/winners-of-62nd-britannia-filmfare-awards-south-9643.html|ish=[[Filmfare]]|qaralgan sana=27 June 2015|sana=27 June 2015|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160129092825/http://www.filmfare.com/news/winners-of-62nd-britannia-filmfare-awards-south-9643.html|arxivsana=29 January 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
| Santosham Film mukofotlari
| Eng yaxshi debyut aktyori||{{Gʻolib}}
| &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Rana Daggubati, Hansika, Akhil Akkineni at Santosham Film Awards 2016 - Photos|url=https://www.ibtimes.co.in/photos/rana-daggubati-hansika-akhil-akkineni-santosham-film-awards-2016-7618-slide-46457|qaralgan sana=2020-12-02|ish=IBTimes India|til=en}}&lt;/ref&gt;
|-
| CineMAA mukofotlari
| Eng yaxshi erkak debyuti||{{Gʻolib}}
| &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.thehindu.com/news/cities/Hyderabad/nitya-nag-bag-awards-on-starstudded-night/article4818019.ece|sarlavha=Nitya, Nag bag awards on star-studded night|sana=16 June 2013|qaralgan sana=16 August 2018}}&lt;/ref&gt;
|}

== Manbalar ==
{{Manbalar|2}}

== Havolalar ==
* {{IMDbda kishi|nm4753603}}
* {{Twitter|IamSaiDharam}}
{{Tashqi havolalar}}
[[Turkum:Santosham Film mukofotlari gʻoliblari]]
[[Turkum:Janubiy Hindiston xalqaro kino mukofotlari gʻoliblari]]
[[Turkum:XXI asr hind kino aktyorlari]]
[[Turkum:Hind kino aktyorlari]]
[[Turkum:Telugu tilidagi kino aktyorlari]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1986-yilda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>7rels96dq8x5irzesme065anhd6w4m9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Reygan doktrinasi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>880401</id>
    <revision>
      <id>6327531</id>
      <parentid>3782423</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T15:04:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>2 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327531</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7121" sha1="322hq25w17xjzstof0m47d7x5dagtr6" xml:space="preserve">[[Fayl:Ronald Reagan 1981 presidential portrait.jpg|thumb]]
'''Reygan doktrinasi ('''{{Lang-en|Reagan Doctrine}}) AQSh tashqi siyosatining oʻnta „prezidentlik doktrinasi“ dan biridir. Bu prezident [[Ronald Reagan|Ronald Reygan]] maʼmuriyatining uchinchi dunyo mamlakatlarida — Osiyo, Afrika, Markaziy Amerikada pro-sovet va kommunistik rejimlarni agʻdarish tarafdori boʻlgan harakatlarni qoʻllab-quvvatlash istagiga ishora qiladi. [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSh]] maʼmuriyati antikommunistik kuchlarni qoʻllab-quvvatlagan davlatlar qatoriga [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSRdan]] tashqari [[Afg'oniston Demokratik Respublikasi|Afgʻoniston]], [[Angola]], [[Vyetnam|Vetnam]], [[Eron]], Kampuchiya, [[Laos]], [[Liviya]], [[Nikaragua]], [[Efiopiya]], [[Varshava shartnomasi tashkiloti|Varshava shartnomasi davlatlari]] kiradi. Ushbu davlatlarning baʼzilarida (Afgʻoniston, Angola, Nikaragua) tavsiflangan davrda fuqarolar urushlari davom etayotgan boʻlib, ularni [[sovuq urush]] doirasidagi bilvosita urushlar deb hisoblash mumkin. Polshada esa harbiy holat joriy etildi va hokimiyat tomonidan qatagʻonlarning yangi bosqichi boshlandi. Qoʻshma Shtatlar [[Qurollanish poygasi|qurollanish poygasining]] yangi bosqichini boshladi, chunki SSSR bu sohadagi taraqqiyotini „ushlay olmadi“. Ushbu taʼlimotni amalga oshirish natijasi koʻplab pro-sovet tuzumlarining agʻdarilishi va hatto SSSRning qulashi deb hisoblanishi mumkin.

== Tarixi ==
Bu atama birinchi marta 1985-yilda [[Time (jurnal)|Time]] jurnalida ishlatilgan, ammo tegishli siyosatning elementlari Reygan hokimiyat tepasiga kelishidan oldin va hatto undan oldin ham amalga oshirilgan.

1990- va 2000-yillarda Qoʻshma Shtatlarga qarshi qaratilgan islomiy terrorizm ([[Usoma bin Lodin|Usama bin Laden]] kabi shaxslar bilan bogʻliq) baʼzilar tomonidan Reygan doktrinasining yon taʼsiri sifatida koʻriladi&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.globalissues.org/article/258/anatomy-of-a-victory-cias-covert-afghan-war|title=Anatomy of a Victory: CIA's Covert Afghan War|work=globalissues.org|access-date=2009-02-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20090326060844/http://www.globalissues.org/article/258/anatomy-of-a-victory-cias-covert-afghan-war|archive-date=2009-03-26|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Peter Schweitzer (1994). ''Victory: The Reagan Administrationʼs Secret Strategy That Hastened the Collapse of the Soviet Union'' (Paperback), Atlantic Monthly Press, p. 213&lt;/ref&gt;.

== Boshqa tarafdorlar ==
Reygan doktrinasi Vashingtondagi koʻplab nufuzli konservativ siyosatchilar tomonidan qoʻllab-quvvatlandi, jumladan: Grover Norquist&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.findarticles.com/p/articles/mi_hb1367/is_199803/ai_n6384825|sarlavha=&quot;Savimbi's Shell Game,&quot; ''Bnet.com'', March 1998|qaralgan sana=2016-06-15|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150924013135/http://www.findarticles.com/p/articles/mi_hb1367/is_199803/ai_n6384825|arxivsana=2015-09-24}}&lt;/ref&gt;; Afgʻonistonga bir necha marta yashirin sayohatlar qilgan va sovet istilosiga faol qarshilik koʻrsatgan sobiq prezident Reygan nutqining muallifi va keyinroq AQSh Kongressi aʼzosi Dana Rohrabaker ham bu g‘oyani yoqladi.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==

* [http://www.coldwar.ru/raegan/doctrine.php Reyganning nutqi, 1985 yil 16 fevral] [http://www.coldwar.ru/raegan/doctrine.php („Reygan doktrinasi“)]
* Aleksey Tsvetkov, [http://archive.svoboda.org/programs/AD/2000/AD.050900.asp Atlantic Diary radio eshittirishi, 05.09.2000] // [[Ozodlik radiosi]]
* [https://web.archive.org/web/20070930165407/http://www.foreignaffairs.org/19860301faessay7785/stephen-s-rosenfeld/the-reagan-doctrine-the-guns-of-july.html „Reygan doktrinasi: iyul qurollari“], Stiven S. Rozenfeld, ''Tashqi ishlar'' jurnali, 1986 yil bahori.
* [http://www.greenwood.com/catalog/C4798.aspx ''Reygan doktrinasi: Sovuq urushning oxirgi bobida Amerika xatti-harakatlarining manbalari''] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20071006060102/http://www.greenwood.com/catalog/C4798.aspx |date=2007-10-06 }}, Mark P. Lagon, Praeger Publishers, 1994 yil.
* [https://web.archive.org/web/20120309145157/http://www.questia.com/PM.qst?a=o&amp;d=29069917 ''Buyuk oʻtish: Amerika-Sovet munosabatlari va sovuq urushning tugashi''], Raymond L. Gartoff, Brukings instituti, 1994 yil.
* [https://web.archive.org/web/20120309145203/http://www.questia.com/PM.qst?a=o&amp;d=98521364 ''Aralashuvga qaror qilish: Reygan doktrinasi va Amerika tashqi siyosati''], Jeyms M. Skott, Dyuk universiteti nashriyoti, 1996 yil.
* [https://web.archive.org/web/20120407070407/http://repository.library.georgetown.edu/handle/10822/552556 „Angolada ozodlik kurashchilari: Reygan doktrinasi uchun sinov misoli“], Dekan Piter Krogning tashqi ishlar raqamli arxivi, Jorjtaun universiteti, 1985 yil 16-noyabr.
* [http://www.unz.org/Pub/PolicyRev-1987q2-00032 „Afgʻoniston saboqlari“], Maykl Jons tomonidan, ''Policy Review'' jurnali, 1987 yil bahori.
* [http://www.heritage.org/research/MiddleEast/bg692.cfm „AQShning Efiopiyada inson huquqlarini qoʻllab-quvvatlash strategiyasi“] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20060823192853/http://www.heritage.org/research/MiddleEast/bg692.cfm |date=2006-08-23 }}, Maykl Jons, Heritage Foundation Background № 692, 1989 yil 23 fevral.
* [http://webarchive.loc.gov/all/20061122165840/http://www.heritage.org/Research/Africa/HL217.cfm „Angolada kelayotgan demokratiya shamollari“], Jonas Savimbi, Heritage Foundation № 217 maʼruzasi, 1989 yil 4 oktyabr.
* [http://thomas.loc.gov/cgi-bin/query/z?r101:E26OC9-320: „Savimbining Angolada erishib boʻlmaydigan gʻalabasi“] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20130727120109/http://thomas.loc.gov/cgi-bin/query/z?r101:E26OC9-320: |date=2013-07-27 }} Arxivnaya kopiya, Maykl Jons, ''Kongress rekordi'', 1989 yil 26 oktyabr.
* [http://www.margaretthatcher.org/speeches/displaydocument.asp?docid=108376 „Konservatizm tamoyillari“], hurmatli Margaret Tetcher, Heritage Foundation maʼruzasi, 1997 yil 10 dekabr.
* [https://web.archive.org/web/20061003061759/http://www.reagansheritage.org/html/reagan_panel_kraut.shtml „Tarixning kul uyumi: Prezident Reyganning 20 yildan keyin Vestminsterga murojaati“], Charlz Krauthammer, Heritage Foundation maʼruzasi, 2002 yil 3 iyun.
* [http://www.cato.org/pubs/pas/pa074es.html &quot;AQShning antikommunistik isyonchilarga yordami: „Reygan doktrinasi“ va uning tuzoqlari&quot;], Ted Galen Karpenter, Kato siyosatining tahlili № 74, Kato instituti, 1986 yil 24 iyun.
* [http://www2.gwu.edu/~nsarchiv/NSAEBB/NSAEBB2/nsaebb2.htm „Kontras, kokain va yashirin operatsiyalar“], Gari Uebb tomonidan, Milliy xavfsizlik arxivi, Jorj Vashington universiteti, 1996 yil avgust.
* [http://www.thenation.com/article/how-we-ended-cold-war „Biz qanday qilib sovuq urushni tugatdik“], Jon Tirman, ''The Nation'', 1999 yil 14 oktyabr.
* [http://thedailycougar.com/2008/08/22/think-tank-fosters-bloodshed-terrorism/ „Think Tank qon toʻkilishiga, terrorizmga yordam beradi“], ''The Daily Cougar'', 2008 yil 25 avgust.
[[Turkum:Sovuq urush]]</text>
      <sha1>322hq25w17xjzstof0m47d7x5dagtr6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rossiya — Estoniya munosabatlari</title>
    <ns>0</ns>
    <id>880646</id>
    <revision>
      <id>6327602</id>
      <parentid>5870247</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T20:02:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327602</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3900" sha1="ncqp103mtgt1h4qqwb6zyd1kyp7i0ig" xml:space="preserve">{{Xalqaro munosabatlar|Mamlakat1=Estoniya|Mamlakat2=Rossiya|Tasvir=Estonia Russia Locator.svg|Rang1=green|Rang2=orange|Nomi=Rossiya — Estoniya munosabatlari}}'''Rossiya — Estoniya munosabatlari''' [[Rossiya|Rossiya Federatsiyasi]] va [[Estoniya]] oʻrtasidagi ikki tomonlama xalqaro munosabatlar sanaladi. [[Rossiya Sovet Federativ Sotsialistik Respublikasi|RSFSR]] va Estoniya Respublikasi oʻrtalarida diplomatik aloqalar [[1920|1920-yil]] [[2-fevral|2-fevralda]] oʻrnatilgan.

== Mustaqil Estoniya tashkil etilishidan oldin ==
[[Fayl:Kievan-rus-1015-1113-(en).png|right|thumb|190x190px|&lt;center&gt; Uganda 1030-yildan beri Qadimgi Rossiya davlatiga tegishli edi&lt;/center&gt;]]
[[1030-yil]]da Kiev knyazi [[Yaroslav mudriy|Yaroslav Donishmand]] Chudga qarshi urushga kirdi va ularning erlarida Yuryev qal’asini (hozirgi [[Tartu]]) vayron qildi. [[1061-yil]]da Chud bu yerlarni qaytarib oladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://books.google.co.il/books?id=xeXwMDZbTBoC&amp;pg=PA1|sarlavha=Historical Dictionary of Estonia|qaralgan sana=21-aprel 2015-yil|arxivsana=4-mart 2016-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160304225019/https://books.google.co.il/books?id=xeXwMDZbTBoC&amp;pg=PA1}}&lt;/ref&gt;. Yaroslav Donishmand davrida Estoniyada birinchi rus xristian cherkovi qurilgan.

[[1558|1558—1582]] yillarda [[Livon urushi|Livoniya urushi]] davom etdi, unda [[Daniya]], Litva Buyuk Gertsogligi va Polsha [[1582|Qirolligi]] (keyinchalik [[Rech Pospolita|Hamdoʻstlik]]), Shvetsiya Rossiyaga qarshi chiqdi. Hamdoʻstlik bilan 1582-yilgi Yam-Zapolskiy shartnomasi va 1583-yilda Shvetsiya bilan tuzilgan shartnomaga binoan Rossiya [[Finlandiya]] koʻrfaziga kirish huquqini yoʻqotdi.

[[1721-yil]] [[Shimoliy urush|Shimoliy urushda]] Shvetsiyaning magʻlubiyati natijasida Boltiqboʻyi yerlari (hozirgi Estoniyaning shimoliy qismi) va Livoniya (hozirgi Janubiy Estoniya va Shimoliy Latviya) Rossiya mamlakatiga oʻtdi.
[[Fayl:Flag_of_the_Estonian_Soviet_Socialist_Republic_(1953–1990).svg|left|thumb|280x280px|&lt;center&gt; Estoniya SSR bayrogʻi&lt;/center&gt;]]

== Chegara shartnomasi ==
[[2014|2014-yil]] [[18-fevral|18-fevral kuni]] Rossiya va Estoniya tashqi ishlar vazirlari [[Sergey Lavrov]] va Urmas Paet ikki davlat oʻrtasida yangi chegara shartnomasini imzoladilar.

== Elchilar ==

* SSSR va Rossiyaning Estoniyadagi elchilari roʻyxati
* Estoniyaning Rossiyadagi elchilari roʻyxati

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==

* [http://www.mid.ru/ns-reuro.nsf/strana?OpenView&amp;Start=30&amp;Count=30&amp;Expand=43#43 Rossiya Federatsiyasi Tashqi ishlar vazirligi portalida ikki tomonlama munosabatlarga oid hujjatlar]
* [https://web.archive.org/web/20070710182443/http://rusemb.ee/ Rossiyaning Estoniyadagi elchixonasi]
* [https://web.archive.org/web/20110410044428/http://www.estemb.ru/rus/ Estoniyaning Rossiyadagi elchixonasi]
* ''Zubkova E.'' [https://web.archive.org/web/20130819191106/http://urokiistorii.ru/%D1%8D%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F/1307 „Rossiya-Estoniya munosabatlarining murakkab masalalari (1939-40, 1944—1945): tarixchining nuqtai nazari“] https://web.archive.org/web/20221210165253/https://www.urokiistorii.ru/
* Estoniya // [http://www.mid.ru/bdomp/brp_4.nsf/9f9f2a6497b5822f43256a2900463456/2b4694cd44b6411e44257974003e49c4/$FILE/%D0%94%D0%BE%D0%BA%D0%BB%D0%B0%D0%B4.doc Dunyoning bir qator davlatlarida inson huquqlari bilan bogʻliq vaziyat toʻgʻrisida] Rossiya Tashqi ishlar vazirligi, 2011. Pp. 69-72
* ''Bronshteyn M.'' ''L.'' [http://kripta.ee/anatomy_of_independence/book_rus.pdf Moskvada Estoniya milliy manfaatlari xizmatida] // Iseseisvuse anatoomia. Mustaqillik anatomiyasi. Mustaqillik anatomiyasi. Kripta, Tartu, Sankt-Peterburg, 2004, ISBN 5-98451-007-3. Sahifa 200-215
[[Turkum:Estoniya]]
[[Turkum:Xalqaro munosabatlar]]
[[Turkum:Rossiyaning ikki tomonlama aloqalari]]
[[Turkum:Estoniyaning ikki tomonlama aloqalari]]
[[Turkum:Estoniyaning tashqi siyosati]]</text>
      <sha1>ncqp103mtgt1h4qqwb6zyd1kyp7i0ig</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Akshehir</title>
    <ns>0</ns>
    <id>884803</id>
    <revision>
      <id>6327739</id>
      <parentid>6057642</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T05:48:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Muhcmmad</username>
        <id>322368</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */</comment>
      <origin>6327739</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7594" sha1="2pm43afc995vid63exztcwbmcgf2nn7" xml:space="preserve">
'''Akshehir''' — [[Koʻniya|Koniya]] viloyatidagi [[Okrug|tuman]] .

Tuman maydoni 1442km². Dengiz sathidan 1050 m balandlikda joylashgan. U [[Koʻniya|Konya]] -Afyon avtomagistralida, Koniyadan 135 kilometr va [[Afyonkarahisar (viloyat)|Afyonkarahisardan]] 90 kilometr uzoqlikda joylashgan. Akshehir tumanida 55 ta mahalla bor. [https://www.nufusune.com/aksehir-mahalleleri-koyleri-konya]  27 Mayıs 2017 tarihinde    -da  &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.nufusune.com/aksehir-mahalleleri-koyleri-konya|sarlavha=AKŞEHİR MAHALLELERİ VE KÖYLERİ KONYA|qaralgan sana=29 Kasım 2020|ish=www.nufusune.com|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170527162119/https://www.nufusune.com/aksehir-mahalleleri-koyleri-konya|arxivsana=27 Mayıs 2017}}&lt;/ref&gt;

== Madaniyat ==
[[Afandi|Nasreddin Xoja]] yoshligidan shu yerda yashagan. Uning qabri Aqshehirda. 2007-yilda [[Nasreddin Hoca Derneği|Nasreddin Xo'ja uyushmasi]] Turk Patent va Tovar belgilari idorasining 556-sonli Savdo belgilarini himoya qilish to'g'risidagi qonuniga binoan &quot;Dunyoning o'rtasida Akshehir&quot; shaklida ro'yxatga olish guvohnomasini oldi.

24-avgust har yili ''Akshehir faxri kuni'' sifatida nishonlanadi. Dunyoda [[Napolyon Kirazı|Napoleon olchasi]] nomi bilan tanilgan va Akshehir-Eber ko'llari orasida hosil bo'lgan mikroiqlimning ta'siri bilan o'ziga xos xushbo'y hidga ega bo'lgan gilos ham mashhur. Bu gilos 2004-yilda [[Akşehir Kirazı|Akşehir olchasi]] sifatida ro'yxatga olingan.

Nasreddin Xo'ja xamirturush o'g'irlagan tumanda joylashgan Akshehir ko'li xaritada (353) maydoni bo'yicha Turkiyada 5-o'rinda turadi.km²). Akshehir ko'li har yili ongsiz sug'orish va global isish tufayli yo'q bo'lishga bir qadam yaqinlashmoqda. 350 kvadrat kilometr botqoqliklarning umumiy maydoni 2004-yilda 95 kvadrat kilometrga va 2005-yilda 35 kvadrat kilometrga kamaydi. Kun sayin pasayib borayotgan [[suv sathi]] ko'lda yashovchi tirik turlarga salbiy ta'sir ko'rsatmoqda. 1970-yillarda mutaxassislar tomonidan 30 tur deb aytilgan baliq turlari soni 3 taga kamaydi. Aksehir.tv — shahardagi yagona mahalliy telekanal. 1953-yilda tashkil etilgan “Pervasız” gazetasi eng qadimgi mahalliy gazeta, shuningdek, 2002-yildan “Istasyon” gazetasi va 2011-yildan beri “Akshehir Postasi” gazetasi hisoblanadi.

== Tarix ==
Tarix davomida har doim muhim turar-joy, savdo va madaniyat markazi bo'lgan Akshehirning ilk arxeologik topilmalari [[Neolit|Neolit davriga]] borib taqaladi. Akshehirning ismi Xetlar davrida [[Xettlar|Timbrion]] edi. Vaqt o'tishi bilan [[Frigiya]] hukmronligi va keyinchalik Anadoluda hukmronlik qilgan Lidiyalar hukmronligi ostida qolgan Akshehirning ahamiyati yanada ortdi. &quot;Qirollar yo'li&quot; Aqshehirdan o'tadi. Akshehir miloddan avvalgi 3-asrda Filomelium &quot;Asal sevuvchilar&quot; nomi bilan atala boshlagan. [[Forslar|Fors]] va [[Ellinizm|ellinistik]] davrlardan keyin shahar Rim, keyin esa [[Vizantiya imperiyasi|Vizantiya]] hukmronligi ostiga o'tdi.

Arablar Olma va olxo'rining gullagan ko'rinishi uchun Akshehirni &quot;Belde-i Beyza&quot; (Oq shahar) deb atashgan. Ammo keyin Anadoluga yoyilgan turklar shaharni Kutalmishog'lu Sulaymon Shoh qo'mondonligi ostiga oldilar. [[Salib yurishlari]], saljuqiylar taxtlari uchun kurashlar va moʻgʻullar bosqinida tinimsiz urushlar boʻlgan Akshehir (Akşar) katta vayronagarchilikka duchor boʻldi. 1381-yilda Sulton Murat Xudavendigarga sotilgan va Usmonlilar hukmronligiga kirgan boʻlsa-da, Y. Beyazit Temur tomonidan magʻlubiyatga uchragach, moʻgʻullar oraliq davrdan keyin Karamanoʻgʻullari qoʻliga oʻtadi. Fotih Sulton Mehmet 1467 yilda Aqshehirni bosib olib, Usmonlilar yerlariga qo‘shib oldi. 19-asr oxirida Akshehirda tuman hokimi bo'lgan Bereketzade Ismoil Hakkining Xotiralarida berilgan ma'lumotlarga ko'ra; Aqshehir atrofidagi shaharlar bilan birga 100 000 dan ortiq aholiga ega. Akshehir ijtimoiy va iqtisodiy jihatdan jonli markaziy aholi punktidir.

Turkiyaning mustaqillik urushining burilish nuqtasi bo'lgan Sakarya jangidan so'ng, 1921 yil 18 noyabrda G'arbiy frontning qarorgohi Akshehirga joylashtirildi. Qo'mondon [[İsmet İnönü|İsmet (İnönü) Pasha]] Turkiya [[Turkiya buyuk millat majlisi|Buyuk Millat Majlisi]] va Bosh qo'mondon [[Mustafa Kemal Atatürk|Mustafo Kamol]] Poshodan olgan buyruqlari bilan Akshehirda 9 oy davomida &quot;Buyuk hujum&quot; uchun tayyorgarlik ko'rdi. Akshehir, qaysidir ma'noda, tug'ilish uchun Buyuk Hujumni tayyorlaydi. Mustafo Kamol Posho ishtirokida soʻnggi tayyorgarlik ishlari yakunlandi va 1922-yil 24-avgustda Gʻarbiy front qarorgohi va unga qarashli kuchlarimiz Buyuk hujum uchun Akshehirdan Afyonga yoʻl oldi. Mashhur yozuvchi Tarik Bugʻra oʻzining “Kucuk ogʻa” romanida oʻsha kunlarning Oqshehirini tasvirlab bergan.

20. asrning birinchi choragida. Ikkinchi jahon urushining boshlanishi natijasida shahar, Anadoludagi boshqa aholi punktlari kabi urushdan zarar ko'rdi. Urush paytida ko'plab [[armanlar]] Deportatsiya qonuniga binoan shaharni tark etishdi. Mustaqillik urushidan keyin Aqshehir va uning atrofida, ayniqsa Bermende ( Savas qishlog'i )da yashovchi yunon aholisidan 799 kishi almashish yo'li bilan Yunonistonga yuborildi &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.pervasiz.com.tr/amp/gundem/aksehire-1924-muhacirlerinin-yerlestirilmesi5077-h104292.html|sarlavha=AKŞEHİR'E 1924 MUHACİRLERİNİN YERLEŞTİRİLMESİ|qaralgan sana=29 Kasım 2020|ish=www.pervasiz.com.tr|arxivurl=https://web.archive.org/web/20201130151001/https://www.pervasiz.com.tr/amp/gundem/aksehire-1924-muhacirlerinin-yerlestirilmesi5077-h104292.html|arxivsana=30 Kasım 2020}}&lt;/ref&gt; . [[Abdulhamid II|2.]] [[Abdulhamid II|Abdulhamid]] davrida chor Rossiyasidan kelib, Oqshehir koʻli atrofida joylashib, baliqchilik bilan shugʻullangan pravoslav Don kazaklari 1960-yillarning oxirigacha AQShga koʻchib kelgan. Ushbu ko'chishlar natijasida Akshehirning [[Islomiy taqvim|musulmon]] bo'lmagan aholisi yo'q qilindi, shaharning ko'p madaniyatli tuzilishi buzildi va bir xil holga keltirildi.
[[Fayl:Aksehir_station.jpg|thumb]]
[[Fayl:Akşehir_railway_station.jpg|thumb]]
[[Fayl:Taşmedrese,_Akşehir.jpg|thumb]]

== Akshehir mahallalari ==

* ADSIZ MAHALLASI
* AHICELAL MAHALLASI
* ALANYURT MAHALLASI
* OLTUNKALEM MAHALLASI
* ALTUNTAŞ MAHALLASI
* ANIT MAHALLASI
* ATAKENT MAHALLASI
* BOZLAGAN MAHALLASI
* HAYOT HAYOT MAHALLASI
* [[ÇAKILLAR|CHAKILLAR MAHALLASI]]
* [[ÇAMLI|CAMLI MAHALLASI]]
* CHAY MAHALLASI
* CİMENDERE MAHALLASI
* CIMENLI MAHALLASI
* Değirmenkoy mahallasi
* DOĞRUG'OZ MAHALLASI
* [[ENGİLİ|ENGIL MAHALLASI]]
* ESKIKALE MAHALLASI
* GAZI MAHALLASI
* Gedil MAHALLASI
* GOLCHAYIR MAHALLASI
* GO'ZPINARI MAHALLASI
* ILIcak MAHALLASI
* VEKIL MAHALLASI
* QOROBULUT MAHALLASI
* QARAHUYUK MAHALLASI
* QIZILCA MAHALLASI
* KILECI MAHALLASI
* KOZAĞAC MAHALLASI
* Kuruçay mahallasi
* QUSHCU MAHALLASI
* Kvadrat mahalla
* NASREDDIN MAHALLASI
* ORTACA MAHALLASI
* O'RTAQOY MAHALLASI
* REIS MAHALLASI
* SARAY MAHALLASI
* [[urush]] zonasi
* SELCHUK MAHALLASI
* SEYRAN MAHALLASI
* SORKUN MAHALLASI
* SÖĞÜTLÜ MAHALLASI
* TEKKEKOY MAHALLASI
* TIPI MAHALLA
* TIPIKOY MAHALLASI
* ULUPINAR MAHALLASI
* UCHUYUK MAHALLASI
* YARENLER MAHALLASI
* YAŞARLAR MAHALLASI
* YYALABELEN MAHALLASI
* [[YAZLA|YOZGI MAHALLA]]
* YANGI MAHALLA
* YENIKOY MAHALLASI
* YESHİLQOY MAHALLASI
* YILDIRIM MAHALLASI

== Havolalar ==

* [http://www.aksehir.bel.tr/ Akşehir Belediye] 29 Haziran 2012 tarihinde     
* [http://www.aksehir.gov.tr/ Akşehir tuman hokimligi] 2012  2 Temmuz 2012 tarihinde    
* [https://web.archive.org/web/20120626093133/http://www.aksehir.tv/ Aksehir televideniyesi]
[[Turkum:Turkiya tumanlari]]</text>
      <sha1>2pm43afc995vid63exztcwbmcgf2nn7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327740</id>
      <parentid>6327739</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T05:48:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KiranBOT</username>
        <id>163356</id>
      </contributor>
      <comment>URL manzillardan AMP kuzatuvi olib tashlandi ([[:m:User:KiranBOT/AMP|tafsilotlar]]) ([[User talk:Usernamekiran|xato haqida xabar bering]]) v3.1.1s</comment>
      <origin>6327740</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7566" sha1="7fkrqxztny4jmfr316r0lzi2se4hyok" xml:space="preserve">
'''Akshehir''' — [[Koʻniya|Koniya]] viloyatidagi [[Okrug|tuman]] .

Tuman maydoni 1442km². Dengiz sathidan 1050 m balandlikda joylashgan. U [[Koʻniya|Konya]] -Afyon avtomagistralida, Koniyadan 135 kilometr va [[Afyonkarahisar (viloyat)|Afyonkarahisardan]] 90 kilometr uzoqlikda joylashgan. Akshehir tumanida 55 ta mahalla bor. [https://www.nufusune.com/aksehir-mahalleleri-koyleri-konya]  27 Mayıs 2017 tarihinde    -da  &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.nufusune.com/aksehir-mahalleleri-koyleri-konya|sarlavha=AKŞEHİR MAHALLELERİ VE KÖYLERİ KONYA|qaralgan sana=29 Kasım 2020|ish=www.nufusune.com|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170527162119/https://www.nufusune.com/aksehir-mahalleleri-koyleri-konya|arxivsana=27 Mayıs 2017}}&lt;/ref&gt;

== Madaniyat ==
[[Afandi|Nasreddin Xoja]] yoshligidan shu yerda yashagan. Uning qabri Aqshehirda. 2007-yilda [[Nasreddin Hoca Derneği|Nasreddin Xo'ja uyushmasi]] Turk Patent va Tovar belgilari idorasining 556-sonli Savdo belgilarini himoya qilish to'g'risidagi qonuniga binoan &quot;Dunyoning o'rtasida Akshehir&quot; shaklida ro'yxatga olish guvohnomasini oldi.

24-avgust har yili ''Akshehir faxri kuni'' sifatida nishonlanadi. Dunyoda [[Napolyon Kirazı|Napoleon olchasi]] nomi bilan tanilgan va Akshehir-Eber ko'llari orasida hosil bo'lgan mikroiqlimning ta'siri bilan o'ziga xos xushbo'y hidga ega bo'lgan gilos ham mashhur. Bu gilos 2004-yilda [[Akşehir Kirazı|Akşehir olchasi]] sifatida ro'yxatga olingan.

Nasreddin Xo'ja xamirturush o'g'irlagan tumanda joylashgan Akshehir ko'li xaritada (353) maydoni bo'yicha Turkiyada 5-o'rinda turadi.km²). Akshehir ko'li har yili ongsiz sug'orish va global isish tufayli yo'q bo'lishga bir qadam yaqinlashmoqda. 350 kvadrat kilometr botqoqliklarning umumiy maydoni 2004-yilda 95 kvadrat kilometrga va 2005-yilda 35 kvadrat kilometrga kamaydi. Kun sayin pasayib borayotgan [[suv sathi]] ko'lda yashovchi tirik turlarga salbiy ta'sir ko'rsatmoqda. 1970-yillarda mutaxassislar tomonidan 30 tur deb aytilgan baliq turlari soni 3 taga kamaydi. Aksehir.tv — shahardagi yagona mahalliy telekanal. 1953-yilda tashkil etilgan “Pervasız” gazetasi eng qadimgi mahalliy gazeta, shuningdek, 2002-yildan “Istasyon” gazetasi va 2011-yildan beri “Akshehir Postasi” gazetasi hisoblanadi.

== Tarix ==
Tarix davomida har doim muhim turar-joy, savdo va madaniyat markazi bo'lgan Akshehirning ilk arxeologik topilmalari [[Neolit|Neolit davriga]] borib taqaladi. Akshehirning ismi Xetlar davrida [[Xettlar|Timbrion]] edi. Vaqt o'tishi bilan [[Frigiya]] hukmronligi va keyinchalik Anadoluda hukmronlik qilgan Lidiyalar hukmronligi ostida qolgan Akshehirning ahamiyati yanada ortdi. &quot;Qirollar yo'li&quot; Aqshehirdan o'tadi. Akshehir miloddan avvalgi 3-asrda Filomelium &quot;Asal sevuvchilar&quot; nomi bilan atala boshlagan. [[Forslar|Fors]] va [[Ellinizm|ellinistik]] davrlardan keyin shahar Rim, keyin esa [[Vizantiya imperiyasi|Vizantiya]] hukmronligi ostiga o'tdi.

Arablar Olma va olxo'rining gullagan ko'rinishi uchun Akshehirni &quot;Belde-i Beyza&quot; (Oq shahar) deb atashgan. Ammo keyin Anadoluga yoyilgan turklar shaharni Kutalmishog'lu Sulaymon Shoh qo'mondonligi ostiga oldilar. [[Salib yurishlari]], saljuqiylar taxtlari uchun kurashlar va moʻgʻullar bosqinida tinimsiz urushlar boʻlgan Akshehir (Akşar) katta vayronagarchilikka duchor boʻldi. 1381-yilda Sulton Murat Xudavendigarga sotilgan va Usmonlilar hukmronligiga kirgan boʻlsa-da, Y. Beyazit Temur tomonidan magʻlubiyatga uchragach, moʻgʻullar oraliq davrdan keyin Karamanoʻgʻullari qoʻliga oʻtadi. Fotih Sulton Mehmet 1467 yilda Aqshehirni bosib olib, Usmonlilar yerlariga qo‘shib oldi. 19-asr oxirida Akshehirda tuman hokimi bo'lgan Bereketzade Ismoil Hakkining Xotiralarida berilgan ma'lumotlarga ko'ra; Aqshehir atrofidagi shaharlar bilan birga 100 000 dan ortiq aholiga ega. Akshehir ijtimoiy va iqtisodiy jihatdan jonli markaziy aholi punktidir.

Turkiyaning mustaqillik urushining burilish nuqtasi bo'lgan Sakarya jangidan so'ng, 1921 yil 18 noyabrda G'arbiy frontning qarorgohi Akshehirga joylashtirildi. Qo'mondon [[İsmet İnönü|İsmet (İnönü) Pasha]] Turkiya [[Turkiya buyuk millat majlisi|Buyuk Millat Majlisi]] va Bosh qo'mondon [[Mustafa Kemal Atatürk|Mustafo Kamol]] Poshodan olgan buyruqlari bilan Akshehirda 9 oy davomida &quot;Buyuk hujum&quot; uchun tayyorgarlik ko'rdi. Akshehir, qaysidir ma'noda, tug'ilish uchun Buyuk Hujumni tayyorlaydi. Mustafo Kamol Posho ishtirokida soʻnggi tayyorgarlik ishlari yakunlandi va 1922-yil 24-avgustda Gʻarbiy front qarorgohi va unga qarashli kuchlarimiz Buyuk hujum uchun Akshehirdan Afyonga yoʻl oldi. Mashhur yozuvchi Tarik Bugʻra oʻzining “Kucuk ogʻa” romanida oʻsha kunlarning Oqshehirini tasvirlab bergan.

20. asrning birinchi choragida. Ikkinchi jahon urushining boshlanishi natijasida shahar, Anadoludagi boshqa aholi punktlari kabi urushdan zarar ko'rdi. Urush paytida ko'plab [[armanlar]] Deportatsiya qonuniga binoan shaharni tark etishdi. Mustaqillik urushidan keyin Aqshehir va uning atrofida, ayniqsa Bermende ( Savas qishlog'i )da yashovchi yunon aholisidan 799 kishi almashish yo'li bilan Yunonistonga yuborildi &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.pervasiz.com.tr/aksehire-1924-muhacirlerinin-yerlestirilmesi|sarlavha=AKŞEHİR'E 1924 MUHACİRLERİNİN YERLEŞTİRİLMESİ|qaralgan sana=29 Kasım 2020|ish=www.pervasiz.com.tr|arxivurl=https://web.archive.org/web/20201130151001/https://www.pervasiz.com.tr/amp/gundem/aksehire-1924-muhacirlerinin-yerlestirilmesi5077-h104292.html|arxivsana=30 Kasım 2020}}&lt;/ref&gt; . [[Abdulhamid II|2.]] [[Abdulhamid II|Abdulhamid]] davrida chor Rossiyasidan kelib, Oqshehir koʻli atrofida joylashib, baliqchilik bilan shugʻullangan pravoslav Don kazaklari 1960-yillarning oxirigacha AQShga koʻchib kelgan. Ushbu ko'chishlar natijasida Akshehirning [[Islomiy taqvim|musulmon]] bo'lmagan aholisi yo'q qilindi, shaharning ko'p madaniyatli tuzilishi buzildi va bir xil holga keltirildi.
[[Fayl:Aksehir_station.jpg|thumb]]
[[Fayl:Akşehir_railway_station.jpg|thumb]]
[[Fayl:Taşmedrese,_Akşehir.jpg|thumb]]

== Akshehir mahallalari ==

* ADSIZ MAHALLASI
* AHICELAL MAHALLASI
* ALANYURT MAHALLASI
* OLTUNKALEM MAHALLASI
* ALTUNTAŞ MAHALLASI
* ANIT MAHALLASI
* ATAKENT MAHALLASI
* BOZLAGAN MAHALLASI
* HAYOT HAYOT MAHALLASI
* [[ÇAKILLAR|CHAKILLAR MAHALLASI]]
* [[ÇAMLI|CAMLI MAHALLASI]]
* CHAY MAHALLASI
* CİMENDERE MAHALLASI
* CIMENLI MAHALLASI
* Değirmenkoy mahallasi
* DOĞRUG'OZ MAHALLASI
* [[ENGİLİ|ENGIL MAHALLASI]]
* ESKIKALE MAHALLASI
* GAZI MAHALLASI
* Gedil MAHALLASI
* GOLCHAYIR MAHALLASI
* GO'ZPINARI MAHALLASI
* ILIcak MAHALLASI
* VEKIL MAHALLASI
* QOROBULUT MAHALLASI
* QARAHUYUK MAHALLASI
* QIZILCA MAHALLASI
* KILECI MAHALLASI
* KOZAĞAC MAHALLASI
* Kuruçay mahallasi
* QUSHCU MAHALLASI
* Kvadrat mahalla
* NASREDDIN MAHALLASI
* ORTACA MAHALLASI
* O'RTAQOY MAHALLASI
* REIS MAHALLASI
* SARAY MAHALLASI
* [[urush]] zonasi
* SELCHUK MAHALLASI
* SEYRAN MAHALLASI
* SORKUN MAHALLASI
* SÖĞÜTLÜ MAHALLASI
* TEKKEKOY MAHALLASI
* TIPI MAHALLA
* TIPIKOY MAHALLASI
* ULUPINAR MAHALLASI
* UCHUYUK MAHALLASI
* YARENLER MAHALLASI
* YAŞARLAR MAHALLASI
* YYALABELEN MAHALLASI
* [[YAZLA|YOZGI MAHALLA]]
* YANGI MAHALLA
* YENIKOY MAHALLASI
* YESHİLQOY MAHALLASI
* YILDIRIM MAHALLASI

== Havolalar ==

* [http://www.aksehir.bel.tr/ Akşehir Belediye] 29 Haziran 2012 tarihinde     
* [http://www.aksehir.gov.tr/ Akşehir tuman hokimligi] 2012  2 Temmuz 2012 tarihinde    
* [https://web.archive.org/web/20120626093133/http://www.aksehir.tv/ Aksehir televideniyesi]
[[Turkum:Turkiya tumanlari]]</text>
      <sha1>7fkrqxztny4jmfr316r0lzi2se4hyok</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kaligula</title>
    <ns>0</ns>
    <id>894837</id>
    <revision>
      <id>6327862</id>
      <parentid>6233831</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:17:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Muhcmmad</username>
        <id>322368</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */</comment>
      <origin>6327862</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="81653" sha1="qemcbjd79rgzg1enm9xif63idnw2qbf" xml:space="preserve">{{Qirollik bilgiqutisi
| ismi           = Kaligula
| tasvir          = Caligula - MET - 14.37.jpg
| izoh        = Kaligula hukmronligi davrida ishlangan marmar byusti. Hozirda [[Metropoliten-muzey|Metropoliten]] sanʼat muzeyida saqlanmoqda.
| succession     = [[Rim imperatori]]
| reign          = 37-yil 16-mart — 41-yil 24-yanvar
| oʻtmishdoshi    = [[Tiberiy]]
| davomchisi      = [[Klavdiy]]
| tugʻilgan_paytidagi_ismi     = Gaius Julius Caesar&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;{{kitob manbasi|last=Cooley|first=Alison E.|url={{googlebooks|VlghAwAAQBAJ|plainurl=y}}|title=The Cambridge Manual of Latin Epigraphy|publisher=Cambridge University Press|year=2012|isbn=978-0-521-84026-2|page=489|author-link=Alison E. Cooley}}&lt;/ref&gt;
| tugʻilgan_sanasi = milodiy 12-yil 31-avgust
| tugʻilgan_joyi = [[Antium]], [[Rim Italiyasi]]
| vafot_sanasi = {{vafot sanasi va yoshi|41|01|24|12|08|31|df=y}}
| vafot_joyi = [[Palatin]], [[Rim]]
| dafn_etilgan_sana = [[Avgustlar mavzoleyi]]
| turmush_oʻrtogʻi = {{Unbulleted list|[[Junia Claudilla]]|[[Livia Orestilla]]|[[Lollia Paulina]]|[[Milonia Caesonia]]}}
| toʻliq nomi = Gaius Caesar Augustus Germanicus&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt;
| dynasty = [[Yuliy-Klavdiy sulolasi|Yuliy-Klavdiy]]
| otasi = [[Germanicus]]
| onasi = [[Katta Agrippina]]
}}
'''Gay Yuliy Sezar Avgustus Germanikus''' (12-yil 31-avgust — 41-yil 24-yanvar) — '''Kaligula''' nomi bilan tanilgan uchinchi [[Rim imperatori]]. 37-yildan 41-yil oʻldirilishiga qadar hukmronlik qilgan. U Rim generali [[Germanicus|Germanik]] va [[Avgust (imperator)|Avgustning]] nabirasi katta Agrippinaning oʻgʻli edi. Kaligula [[Rim imperiyasi]]ning hukmron oilasida tugʻilgan. Mazkur oila shartli ravishda [[Yuliy-Klavdiy sulolasi]] deb ataladi.

U [[Julius Caesar|Gay Yuliy Sezar]] sharafiga nomlangan boʻlsa-da, [[Germaniya]]dagi yurish paytida otasining askarlaridan „Kaligula“ („kichik [[Kaligae|kaliga“]], harbiy etikning bir turi) laqabini oldi. Germanicus 19-yilda [[Antioxiya]]da vafot etganidan soʻng Agrippina olti farzandi bilan Rimga qaytib keldi. U yerda [[Tiberiy]] bilan orasida jiddiy mojaro kelib chiqdi. Nihoyat, mojaro Agrippina oilasining yoʻq qilinishiga olib keldi. Kaligula oilaning tirik qolgan yagona erkak aʼzosi edi.
26-yilda Tiberiy jamoatchilik orasidan Kapri oroliga ketdi. Kaligula 31-yilda orolda unga qoʻshildi. 37-yilda imperator oʻlimi rasman eʼlon qilingach, Kaligula imperator boʻldi. Kaligula hukmronligi davri haqida bir nechta manbalar saqlanib qolgan. Manbalarda u hukmronligining dastlabki olti oyida olijanob va moʻtadil imperator sifatida tasvirlangan. Hukmronligining olti oyidan soʻng manbalarda uning shafqatsizligi, sadizmi, isrofgarchiligi va jinsiy buzuqligiga eʼtibor qaratilib, aqldan ozgan zolim [[tiran]] sifatida tasvirlangan.

Ushbu manbalarning ishonchliligi shubhali boʻlsa-da, Kaligula oʻzining qisqa hukmronligi davrida imperatorning cheklanmagan shaxsiy qudratini oshirishga harakat qilgan. Bu yoʻlda [[prinsipat]] ichidagi kompensatsiya kuchlari bilan ziddiyatga ham borib qolgan. U katta eʼtiborini uchun ulkan qurilish loyihalari va hashamatli turar-joylarga qaratdi. Rimda ikkita suv oʻtkazgich: [[Aqua Klavdiya]] va [[Anio Novus]] qurilishini boshladi. Uning hukmronligi davrida imperiya [[yarim mustamlaka]] [[Mavritaniya]]ni viloyat sifatida qoʻshib oldi. 41-yil boshlarida Kaligula [[pretoriya gvardiyasi]] zobitlari, [[senator]]lar va saroy ayonlarining fitnasi natijasida oʻldirildi. Biroq fitnachilarning imkoniyatdan foydalanib, [[Rim respublikasi]]ni tiklashga urinishi barbod boʻldi. Kaligula oʻldirilgan kuni pretorlar Kaligulaning amakisi [[Klavdiy]]ni imperator deb eʼlon qilishdi. Kaligulaning oʻlimi [[Julii Caesares|Yuliy Sezar]] sulolasining erkak naslida rasmiy tugashini belgilab berdi. Ammo Yuliy-Klavdiy sulolasi uning jiyani [[Neron Klavdiy Sezar|Neron]] vafotigacha hukmronlik qilishda davom etdi.

== Yoshligi ==
{{Asosiy|Yuliy-Klavdiy shajarasi}}

{{multiple image
 | align              = left
 | total_width        = 340
 | image_style        = border:1;
 | perrow             = 2/2/2
 | image1             = MSR-Ra168bis-DM (1).jpg
 | image2             = MSR-Ra342c-DM (1).jpg
 | footer             = Chapda: Kaligulaning onasi [[Katta Agrippina|Agrippinaning]] [[Rim portretchiligi|marmar portret]] &lt;br/&gt;Oʻngda: Kaligulaning otasi [[Germanicus]]ning marmar portreti
}}

Gay Yuliy Sezar milodiy 12-yilning 31-avgustida [[Antium]]da tug‘ilgan&lt;ref name=&quot;suetonius-calig-7&quot;&gt;{{kitob manbasi|author=Suetonius|author-link=Suetonius|title=The Lives of Twelve Caesars|chapter=Life of Caligula|url=https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Caligula*.html#7|via=uchicago.edu}}&lt;/ref&gt;. U [[Mark Antoniy]]ning nevarasi [[Germanicus]] va uning ikkinchi amakivachchasi, [[Agrippa Mark Vipsaniy]] va [[katta Julia]]ning qizi [[Katta Agrippina]]ning uchinchi farzandi edi&lt;ref name=&quot;suetonius-calig-7&quot; /&gt;. Shuningdek, u Germanicusning ukasi va boʻlajak imperator [[Klavdiy]]ning jiyani edi&lt;ref name=&quot;cassius-calig-6&quot;&gt;Cassius Dio, ''Roman History'' [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/59*.html#6 LIX.6].&lt;/ref&gt;. Gayning ikkita akasi [[Nero Julius Caesar|Neron]] va [[Drusus Caesar|Drusus]]&lt;ref name=&quot;suetonius-calig-7&quot; /&gt; va uchta opasi: [[Yulia Agrippina|Agrippina Kichik]], [[Julia Drusilla|Yuliya Drusilla]] va [[Julia Livilla|Yuliya Livillalar]] bor edi&lt;ref name=&quot;suetonius-calig-7&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last1=Wood|first1=Susan|title=Diva Drusilla Panthea and the Sisters of Caligula|url=https://archive.org/details/sim_american-journal-of-archaeology_1995-07_99_3/page/457|journal=American Journal of Archaeology|year=1995|volume=99|issue=3|pages=457–482|issn=0002-9114|jstor=506945|doi=10.2307/506945|s2cid=191386576}}&lt;/ref&gt;. Ikki uch yoshlarida Gay otasi Germanicus bilan [[Germania|Germaniya]] shimolidagi yurishlarda qatnashdi&lt;ref name=&quot;suetonius-calig-9&quot;&gt;Suetonius, ''The Lives of Twelve Caesars'', ''Life of Caligula'' [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Caligula*.html#9 9].&lt;/ref&gt;. U miniatyurada askar kiyimida, jumladan, harbiy etiklar (''[[kaligae]]'') va zirh kiygan holda tasvirlangan&lt;ref name=&quot;suetonius-calig-9&quot;/&gt;. Askarlar unga Kaligula („kichik [askar] etik“) degan [[laqab]] qoʻyishdi&lt;ref name=&quot;caligula-name&quot;&gt;&quot;Caligula&quot; is formed from the Latin word ''caliga'', meaning soldier’s boot, and the [[diminutive]] [[infix]] ''-ul''.&lt;/ref&gt;. Manbalarga koʻra, Gay ushbu laqabni yoqtirmagan&lt;ref name=&quot;seneca-calig-18&quot;&gt;Seneca the Younger, ''On the Firmness of a Wise Person'' XVIII 2-5. See Malloch, 'Gaius and the nobiles', Athenaeum (2009).&lt;/ref&gt;.

Germanicus milodiy 19-yilda [[Suriya (Rim imperiyasi)|Suriya viloyati]]ning [[Antioxiya]] shahrida 33 yoshida vafot etdi. [[Suetonius]]ning taʼkidlashicha, Germanicusni [[Tiberiy]]ning agenti zaharlagan. Tiberiy Germanicusni siyosiy raqib sifatida koʻrgan&lt;ref name=&quot;suetonius-calig-2&quot;&gt;Suetonius, ''The Lives of Twelve Caesars'', Life of Caligula [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Caligula*.html#2 2].&lt;/ref&gt;. Otasining oʻlimidan soʻng Kaligula Tiberiy bilan munosabatlari yomonlashishiga qadar onasi Agripinna bilan birga yashadi&lt;ref name=&quot;suetonius-caligula-10&quot;&gt;Suetonius, ''The Lives of Twelve Caesars'', Life of Caligula [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Caligula*.html#10 10].&lt;/ref&gt;. Tiberiy Agrippinaning boʻlajak eri oʻziga raqib boʻlishidan qoʻrqib, Agrippinaga boshqa turmush qurishga ruxsat bermadi&lt;ref name=&quot;tacitus-annals-4-52&quot;&gt;Tacitus, ''Annals'' [[s:The Annals (Tacitus)/Book 4#52|IV.52]].&lt;/ref&gt;. Agrippina va Kaligulaning ukasi Neron 29-yilda vatanga xiyonatda ayblanib, surgun qilingan&lt;ref name=&quot;tacitus-annals-5-3&quot;&gt;Tacitus, ''Annals'' [[s:The Annals (Tacitus)/Book 5#3|V.3]].&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;suetonius-calig-54&quot;&gt;Suetonius, ''The Lives of Twelve Caesars'', Life of Tiberius [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Tiberius*.html#54 54].&lt;/ref&gt;. Oʻsmir Kaligula oʻzining katta buvisi (Tiberiyning onasi) [[Livia]] qaramogʻiga yuborildi&lt;ref name=&quot;suetonius-caligula-10&quot; /&gt;. Liviyaning oʻlimidan keyin u buvisi [[Antonia Minor]] qaramogʻiga yuborildi&lt;ref name=&quot;suetonius-caligula-10&quot; /&gt;. 30-yilda Kaligulaning ukasi Drusus xiyonatda ayblanib qamoqqa tashlangan, yana bir ukasi Neron esa surgunda ochlik tufayli yoki oʻz joniga qasd qilish tufayli vafot etgan&lt;ref name=&quot;suetonius-calig-54&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;tacitus-annals-5-10&quot;&gt;Tacitus, ''Annals'' [[s:The Annals (Tacitus)/Book 5#10|V.10]].&lt;/ref&gt;. Suetoniusning yozishicha, onasi va akalari surgun qilingandan soʻng Kaligula va uning opa-singillari harbiylarning qatʼiy nazorati ostidagi Tiberiy asirlariga aylanishgan edilar&lt;ref name=&quot;suetonius-calig-64&quot;&gt;Suetonius, ''The Lives of Twelve Caesars'', Life of Tiberius [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Tiberius*.html#64 64].&lt;/ref&gt;. 31-yilda Kaligula [[Kapri]]da Tiberiyning shaxsiy qaramogʻiga topshirildi va u yerda olti yil yashadi&lt;ref name=&quot;suetonius-caligula-10&quot;/&gt;. Koʻpchilikni hayratda qoldirgan holda Tiberiy Kaligulani saqlab qoldi&lt;ref name=&quot;suetonius-calig-62&quot;&gt;Suetonius, ''The Lives of Twelve Caesars'', Life of Tiberius [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Tiberius*.html#62 62].&lt;/ref&gt;. Rim tarixchilari Kaligulani xavf-xatarni yaxshi anglagan va Tiberiyga nisbatan noroziligini yashirgan ajoyib tabiiy aktyor sifatida tasvirlashgan&lt;ref name=&quot;suetonius-caligula-10&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;tacitus-annals-vi-20&quot;&gt;Tacitus, ''Annals'' [[s:The Annals (Tacitus)/Book 6#20|VI.20]].&lt;/ref&gt;. Bir tarixchi Kaligula haqida shunday degan: „Hech qachon undan yaxshi xizmatkor yoki undan yomon xoʻjayin boʻlmagan!“&lt;ref name=&quot;suetonius-caligula-10&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;tacitus-annals-vi-20&quot;/&gt;.

Kaligula onasi va ukasi uchun qasos olish maqsadida Tiberiyni xanjar bilan oʻldirishni rejalashtirgani daʼvo qilinadi. Ammo qurolni Tiberiyning yotoqxonasiga olib kelib, u imperatorni oʻldirmagan, balki xanjarni yerga tashlagan. Taxminlarga koʻra, Tiberiy suiqasd rejalari haqida bilgan. Lekin hech qachon bunga chora koʻrishga jur’at eta olmagan&lt;ref name=&quot;suetonius-calig-12&quot;/&gt;. Suetoniusning taʼkidlashicha, Kaligula shu vaqtlardayoq shafqatsiz va yovuz boʻlgan. Tiberiy Kaligulani Kapriga olib kelganida, uning maqsadi Kaligulaning yashashiga imkon berish edi. Biroq u oʻzi va barcha odamlarni halokatga uchratganini, Rim xalqi va dunyo uchun [[phaethon]] ilonni tarbiyalayotganini bilmas edi.&quot;&lt;ref&gt;''The Lives of Twelve Caesars'', Life of Caligula [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Caligula*.html#11 11]&lt;/ref&gt;. 33-yilda Tiberiy Kaligulaga faxriy [[quaestor]]lik unvonini berdi. U imperator boʻlgunga qadar bu lavozimni saqlab qoldi&lt;ref name=&quot;cassius-history-57-23&quot;&gt;Cassius Dio, ''Roman History'' [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/58*.html#23 LVII.23].&lt;/ref&gt;. Bu orada Kaligulaning onasi ham, ukasi Drusus ham qamoqda vafot etishdi&lt;ref name=&quot;tacitus-annals-6-25&quot;&gt;Tacitus, ''Annals'' [[s:The Annals (Tacitus)/Book 6#25|VI.25]].&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;tacitus-annals-6-23&quot;&gt;Tacitus, ''Annals'' [[s:The Annals (Tacitus)/Book 6#23|VI.23]].&lt;/ref&gt;. Kaligula 33-yilda [[Junia Klaudilla]] bilan turmush qurgan. Ammo u keyingi yili tugʻish paytida vafot etgan&lt;ref name=&quot;suetonius-calig-12&quot;&gt;Suetonius, ''The Lives of Twelve Caesars'', Life of Caligula [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Caligula*.html#12 12].&lt;/ref&gt;. Kaligula vaqtini muhim ittifoqchi boʻlgan [[Pretoriya prefekti]] [[Naevius Sutorius Makro]] bilan doʻstlashishga sarfladi&lt;ref name=&quot;suetonius-calig-12&quot; /&gt;. Makro Tiberiyga Kaligula haqida yaxshi gapirib, imperatorning Kaligulaga nisbatan shubhalarini bostirishga harakat qildi&lt;ref name=&quot;philo-gaius-6&quot;&gt;Philo of Alexandria, ''On the Embassy to Gaius'' [[s:On the Embassy to Gaius#VI|VI.35]].&lt;/ref&gt;. 35-yilda Kaligula [[Tiberius Gemellus]] bilan birga Tiberiyning mulkiga qoʻsh merosxoʻr etib tayinlandi&lt;ref name=&quot;suetonius-calig-76&quot;&gt;Suetonius, ''The Lives of Twelve Caesars'', Life of Tiberius [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Tiberius*.html#76 76].&lt;/ref&gt;.

== Imperatorlik ==
=== Ilk hukmronlik yillari ===
[[Fayl:Eustache Le Sueur - Caligula Depositing the Ashes of his Mother and Brother in the Tomb of his Ancestors - WGA12607.jpg|thumb|270px|''Kaligula onasi va akasining xoklarini ota-bobolari qabriga qoʻymoqda''. Muallif: [[Eustache Le Sueur]], 1647]]

Tiberiy milodiy 37-yil 16-martda vafot etgach, uning mulki hamda [[prinsipat]] unvonlari Kaligula va Tiberiyning nabirasi Gemellusga qoldirildi. Ular birgalikda merosxoʻr boʻlishlari kerak edi. Bu vaqtda Tiberiy 77 yoshda va oʻlim toʻshagida boʻlsa ham, baʼzi qadimgi tarixchilar uni oʻldirilgan deb taxmin qilishadi&lt;ref name=&quot;suetonius-calig-12&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;tacitus-calig-50&quot;&gt;Tacitus, ''Annals'' [[wikisource:The Annals (Tacitus)/Book 12#53|XII.53]].&lt;/ref&gt;. [[Tatsit]]ning yozishicha, Makro Kaligulaning hukmron boʻlishini tezlashtirish maqsadida Tiberiyni yostiq bilan oʻldirgan va bu Rim xalqini xursand qilgan&lt;ref name=&quot;tacitus-calig-50&quot;/&gt;. Suetonius esa qotillikni Kaligula amalga oshirgan boʻlishi mumkin, deb yozadi&lt;ref name=&quot;suetonius-calig-12&quot;/&gt;. Ushbu maʼlumotlar boshqa qadimgi tarixchilar tomonidan qayd etilmagan. Tiberiy hukmronligi davrida yashagan [[oqsoqol Seneka]] va [[Filon Aleksandriyalik|Filon]], shuningdek, [[Josephus|Iosif]] Tiberiy tabiiy oʻlim natijasida oʻlganini qayd etgan&lt;ref&gt;Philo of Alexandria, ''On the Embassy to Gaius'' [[s:On the Embassy to Gaius#IV|IV.25]]; Josephus, ''Antiquities of the Jews'' XIII.6.9.&lt;/ref&gt;. Makro tomonidan qoʻllab-quvvatlangan Kaligula Tiberiyning Gemellusga nisbatan vasiyatini Gemellus aqldan ozganligi sababli bekor qildi. Ammo u Tiberiyning istaklarini amalga oshirdi&lt;ref name=&quot;cassius-history-59-1&quot;&gt;Cassius Dio, ''Roman History'' [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/59*.html#1 LIX.1].&lt;/ref&gt;. 18-martda [[Rim senati|Senat]] Kaligulani imperator deb eʼlon qildi&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{kitob manbasi|title=[[Acta Fratrum Arvalium]]|year=1874|editor-last=Henzen|editor-first=Wilhelm|editor-link=Wilhelm Henzen|page=[https://books.google.com/books?id=a-9Wf6Yx9LgC&amp;pg=PA59 63]}}&lt;/ref&gt;. U prinsipat vakolatlarini qabul qildi. 28-mart kuni Rimda boshqa taxalluslar qatori uni „bizning chaqalogʻimiz“ va „yulduzimiz“ deb olqishlagan olomon qarshisiga chiqdi&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;suetonius-calig-13&quot;&gt;Suetonius, ''The Lives of Twelve Caesars'', Life of Caligula [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Caligula*.html#13 13].&lt;/ref&gt;.

Kaligula „butun dunyoda, quyosh chiqishidan to botishigacha“ hammani hayratda qoldirgan birinchi imperator sifatida tasvirlangan&lt;ref name=&quot;philo-gaius-2-10&quot;&gt;Philo of Alexandria, ''On the Embassy to Gaius'' [[s:On the Embassy to Gaius#II|II.10]].&lt;/ref&gt;. Kaligula koʻpchilikka mashhur Germanikning sevimli oʻgʻli boʻlgani&lt;ref name=&quot;suetonius-calig-13&quot; /&gt; va Tiberiy boʻlmagani uchun ham sevilgan&lt;ref&gt;Suetonius, ''The Lives of Twelve Caesars'', Life of Tiberius [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Tiberius*.html#75 75].&lt;/ref&gt;. Suetoniusning soʻzlariga koʻra, yangi hukmronlik boshlanishini nishonlash uchun uch oylik ommaviy xursandchilik vaqtida 160 000 dan ortiq hayvonlar qurbon qilingan&lt;ref name=&quot;suetonius-calig-14&quot;&gt;Suetonius, ''The Lives of Twelve Caesars'', Life of Caligula [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Caligula*.html#14 14].&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;philo-gaius-2-11&quot;&gt;Philo mentions widespread sacrifice, but no estimation on the degree, Philo of Alexandria, ''On the Embassy to Gaius'' [[s:On the Embassy to Gaius#II|II.12]].&lt;/ref&gt;. Filon Kaligula hukmronligining dastlabki yetti oyini butunlay baxtli davr deb taʼriflagan&lt;ref name=&quot;philo-gaius-2-13&quot;&gt;Philo of Alexandria, ''On the Embassy to Gaius'' [[s:On the Embassy to Gaius#II|II.13]].&lt;/ref&gt;. Kaligulaning dastlabki harakatlarining koʻplari siyosiy xarakterga ega boʻlsa-da, ruhiy jihatdan saxiy edi&lt;ref name=&quot;cassius-history-59-1&quot; /&gt;. Qoʻllab-quvvatlashlari uchun harbiylarga, jumladan, [[pretoriya gvardiyasi]]ga, shahar qoʻshinlariga va Italiyadan tashqaridagi armiyaga bonuslar berdi&lt;ref name=&quot;cassius-history-59-1&quot; /&gt;. Tiberiyning xiyonatlar haqidagi hujjatlarini yoʻq qildi. [[Xoinlik|Vatanga xiyonat]] boʻyicha sud jarayonlari oʻtmishda qolganini eʼlon qildi. Surgunga yuborilganlarni oqladi&lt;ref name=&quot;suetonius-calig-15&quot;&gt;Suetonius, ''The Lives of Twelve Caesars'', Life of Caligula [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Caligula*.html#15 15].&lt;/ref&gt;. Imperator soliq tizimidan zarar koʻrganlarga yordam berdi. Baʼzi jinsiy deviantlarni quvib chiqardi. Omma uchun dabdabali tomoshalar, shu jumladan gladiator oʻyinlarini joriy etdi&lt;ref name=&quot;suetonius-calig-16&quot;&gt;Suetonius, ''The Lives of Twelve Caesars'', Life of Caligula [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Caligula*.html#16 16].&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;suetonius-calig-18&quot;&gt;Suetonius, ''The Lives of Twelve Caesars'', Life of Caligula [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Caligula*.html#18 18].&lt;/ref&gt;. Kaligula onasi va akalarining suyaklarini yigʻdirib, olib keldi va qoldiqlarni Avgustlar xilxonasiga qoʻydi&lt;ref&gt;Cassius Dio, ''Roman History'' LIX.3.&lt;/ref&gt;.

37-yil oktyabrda Kaligula ogʻir kasal boʻlib qoldi yoki ehtimol zaharlandi. Tez orada kasallikdan tuzalib ketdi, lekin koʻpchilik kasallik yosh imperatorni shaytonga aylantirganiga ishonishdi. Tuzalgach oʻziga yaqin boʻlgan yoki jiddiy tahdid deb bilgan kishilarni oʻldirishni yoki surgun qilishni boshladi. Ehtimol, Kaligulaning kasalligi oʻlimini va boshqalarning oʻrniga koʻtarilish istagini namoyon qilgan boʻlishi mumkin&lt;ref&gt;Dunstan, William E., ''Ancient Rome'', Rowman &amp; Littlefield Publishers, 2010, {{ISBN|0-7425-6834-2}}, p. 285.&lt;/ref&gt;. U amakivachchasi va asrab olingan oʻgʻli [[Tiberiy Gemellus]]ni qatl qildi. Bu ishi Kaligula va Gemellusning buvisi [[Antonia Minor]]ni gʻazablantirdi. Suetonius maʼlumotlarida Kaligula ayolni zaharlaganiga ishora qilsa-da, Antonia oʻz joniga qasd qilgani aytiladi. Kaligula oʻz qaynotasi [[Mark Junius Silanus]] va qaynogʻasi [[Mark Lepidus]]ni ham qatl qilgan. Kaligula amakisi Klavdiyni faqatgina ermak sifatida saqlashni xohlagani uchun tirik qoldirildi. Sevimli singlisi Julia Drusilla 38-yilda isitmadan vafot etdi. Qolgan ikki singlisi Livilla va Kichik Agrippina surgun qilindi. U Agrippaning nabirasi boʻlishdan nafratlangan. Onasi Avgust va qizi Katta Yuliya oʻrtasidagi ishqiy munosabatlar natijasida homilador boʻlgan degan yolgʻonni takrorlab, Avgustga tuhmat qilgan&lt;ref&gt;''The Lives of Twelve Caesars'', Life of Caligula [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Caligula*.html#23 23]&lt;/ref&gt;.

=== Ijtimoiy islohot va iqtisodiy inqiroz ===

[[Fayl:RIC 0039.jpg|thumb|270px|right|Milodiy 38-yilda Kaligula tomonidan soliqning bekor qilinishini nishonlash maqsadida chiqarilgan [[kvadrant]]lar.&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last1=Woods|first1=David|title=Caligula's Quadrans|journal=The Numismatic Chronicle|issn=0078-2696|year=2010|volume=170|pages=99–103|jstor=42678887}}&lt;/ref&gt; Tanganing old tomonida xalqning soliq yukidan ozod boʻlishini anglatuvchi [[Pileus]]ning surati bor. Sarlavha: C. CAESAR DIVI AVG. PRON[EPOS] (nabirasi) AVG. / PON. M., TR. P. III, P. P., COS. DES. RCC. (ehtimol, Res Civium Conservatae, yaʼni fuqarolarning manfaatlari saqlanib qolgan)]]

38-yilda Kaligula oʻz eʼtiborini siyosiy va davlat islohotlariga qaratdi. Tiberiy hukmronligi davrida ommaga eʼlon qilinmagan davlat mablagʻlari hisoblarini nashr etdi. Yongʻinlarda mol-mulkini yoʻqotganlarga yordam berdi, baʼzi soliqlarni bekor qildi va gimnastika tadbirlarida jamoatchilikka mukofotlar berdi. Otliq va senatorlik ordenlariga yangi aʼzolar uchun ruxsat berdi&lt;ref name=&quot;cassius-history-59-9-and-10&quot;&gt;Cassius Dio, ''Roman History'' [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/59*.html#9 LIX.9-10].&lt;/ref&gt;. Kaligulaning eng muhim islohoti saylov amaliyotini tiklagani boʻldi&lt;ref name=&quot;seutonius-calig-16-2&quot;&gt;Suetonius, ''The Lives of Twelve Caesars'', Life of Caligula [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Caligula*.html#16.2 16.2].&lt;/ref&gt;. Kassius Dioning soʻzlariga koʻra, bu xatti-harakat „olomonni quvontirsa-da, aqlli odamlarni ranjitdi. Agar idoralar yana koʻpchilik qoʻliga oʻtsa… koʻp falokatlarga olib kelishi haqida oʻylay boshlashdi“&lt;ref name=&quot;cassius-history-59-9-7&quot;&gt;Cassius Dio, ''Roman History'' [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/59*.html#9.7 LIX.9.7].&lt;/ref&gt;. Oʻsha yili Kaligula odamlarni sudsiz qatl qilgani va Pretoriya prefekti [[Naevius Sutorius Macro|Makro]]ni oʻz joniga qasd qilishga majburlagani uchun tanqid qilindi. Makro katta ehtimol bilan Kaligula isitmadan oʻlishi mumkin boʻlgan holda Gemellus bilan ittifoq tuzishga urinishi tufayli imperator eʼtiboridan chetda qolgan edi&lt;ref name=&quot;cassius-history-59-10&quot;&gt;Cassius Dio, ''Roman History'' [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/59*.html#10 LIX.10].&lt;/ref&gt;.

Kassius Dioning soʻzlariga koʻra, 39-yilda moliyaviy inqiroz yuzaga kelgan&lt;ref name=&quot;cassius-history-59-10&quot; /&gt;. Suetonius bu inqirozning boshlanishini 38 yil degan&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;Suetonius, ''The Lives of Twelve Caesars'', Life of Caligula [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Caligula*.html#37 37].&lt;/ref&gt;. Kaligulaning qoʻllab-quvvatlash, saxiylik va isrofgarchilik uchun qilgan xarajatlari mamlakat xazinasini tugatdi. Qadimgi tarixchilarning taʼkidlashicha, Kaligula odamlardan mulklarini tortib olish uchun yolgʻon ayblovlar qoʻyish, jarimaga tortish va hatto oʻldirishni boshlagan&lt;ref name=&quot;seutonius-calig-38&quot;&gt;Suetonius, ''The Lives of Twelve Caesars'', Life of Caligula [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Caligula*.html#38 38].&lt;/ref&gt;. Tarixchilar Kaligulaning yana bir qator umidsiz choralarini ham tasvirlashgan. Pul toʻplash uchun Kaligula xalqdan davlatga qarz berishni soʻradi&lt;ref name=&quot;gjxxsj&quot;&gt;Suetonius, ''The Lives of Twelve Caesars'', Life of Caligula [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Caligula*.html#41 41].&lt;/ref&gt;. Huquqiy daʼvolar, to‘ylar va fohishalikdan ham soliq undirgan&lt;ref name=&quot;suetonius-calig-40&quot;&gt;Suetonius, ''The Lives of Twelve Caesars'', Life of Caligula [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Caligula*.html#40 40].&lt;/ref&gt;. Kaligula shoularda gladiatorlarning hayotini kim oshdi savdosiga qoʻyishni ham boshlagan&lt;ref name=&quot;seutonius-calig-38&quot;/&gt;&lt;ref&gt;Cassius Dio, ''Roman History'' [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/59*.html#14 LIX.14].&lt;/ref&gt;. Tiberiyga boyliklarni qoldirish haqidagi vasiyatnomalar Kaligulagaga qoldirish uchun qayta talqin qilindi&lt;ref name=&quot;cassius-history-59-15&quot;&gt;Cassius Dio, ''Roman History'' [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/59*.html#15 LIX.15].&lt;/ref&gt;. Talonchilik yo‘li bilan mulkka ega bo‘lgan yuzboshilar o‘ljalarni davlatga topshirishga majbur bo‘ldilar&lt;ref name=&quot;cassius-history-59-15&quot; /&gt;. Magistral yo‘llarning amaldagi va sobiq komissarlari malakasizlik va o‘zlashtirishda ayblanib, pullarni qaytarishga majburlangan&lt;ref name=&quot;cassius-history-59-15&quot; /&gt;.

Suetoniusning yozishicha, Kaligula hukmronligining birinchi yilida Tiberiy toʻplagan 2,7 milliard [[sestersiy]] mablagʻni isrof qilgan&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;. Jiyani [[Neron Klavdiy Sezar|Neron]] Gay Tiberiy qoldirib ketgan ulkan boylikni qisqa vaqt ichida sarflab yuborganiga ham havas qildi, ham qoyil qoldi&lt;ref&gt;''The Lives of Twelve Caesars'', Life of Nero [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Nero*.html#30 30]&lt;/ref&gt;. Biroq, baʼzi tarixchilar Suetonius va Dio keltirgan sestersiylar miqdorining koʻpligiga shubha bilan qarashgan. Uilkinsonning soʻzlariga koʻra, Kaligula oʻz hukmronligi tanga zarb qilish uchun qimmatbaho metallardan foydalanganligi xazina hech qachon bankrot boʻlmaganidan dalolat beradi&lt;ref name=&quot;Wilkinson 2003 10&quot;&gt;{{kitob manbasi|title=Caligula|last=Wilkinson|first=Sam|publisher=[[Routledge]]|year=2003|isbn=978-0203003725|location=London|page=10|oclc=57298122}}&lt;/ref&gt;. Biroq, u „imperatorning shaxsiy boyligi va [[davlat boshligʻi]] sifatidagi daromadi oʻrtasidagi boʻlinish“ kamayganligi sababli, „tortiq qilingan boylik“ faqat xazina hisobidan boʻlganini aniqlash qiyinligini taʼkidlagan&lt;ref name=&quot;Wilkinson 2003 10&quot;/&gt;. Bundan tashqari, Alston Kaligulaning vorisi [[Klavdiy]] 41-yilda [[Pretoriya gvardiyasi|imperatorlik gvardiyasi]]ning har bir aʼzosiga 15000 sestersiy hadya qililigi haqida maʼlumot bergan&lt;ref name=&quot;tacitus-calig-50&quot; /&gt;. Bu esa Rim xazinasi toʻlovga qodir ekanligini koʻrsatadi&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|title=Aspects of Roman history, AD 14–117|last=Alston|first=Richard|date=2002|publisher=Routledge|isbn=978-0203011874|location=London|page=82|oclc=648154931}}&lt;/ref&gt;. Juda qisqa muddatli ocharchilik yuz berdi. Ehtimol bunga moliyaviy inqiroz sabab boʻlgan, ammo Suetoniusning taʼkidlashicha, bu holat Kaligulaning jamoat mulklarini tortib olishi natijasida yuzaga kelgan&lt;ref name=&quot;seutonius-calig-38&quot;/&gt;. [[Seneka Lutsiy Anney|Seneka]]ning soʻzlariga koʻra, Kaligula donni qayiqda emas [[Ponton koʻprik|ponton koʻprigi]] orqali tashishni joriy etgani sababli don importi toʻxtatilgan&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;Seneca the Younger, ''On the Shortness of Life'' XVIII.5.&lt;/ref&gt;.

=== Qurilish va senatorlik nizosi ===
{{Asosiy|Kaligulaning ulkan kemasi}}

[[Fayl:Obelisk of St. Peter.jpg|thumb|250px|[[Vatikan obeliski]] birinchi marta Misrdan Rimga Kaligula tomonidan olib kelingan. Bu Kaligula qurgan katta poyga yoʻlining markaziy qismi edi]]

Moliyaviy qiyinchiliklarga qaramay, Kaligula hukmronligi davrida bir qator qurilish loyihalarini boshladi. Ularning baʼzilari jamoat manfaati uchun, boshqalari esa oʻzi uchun edi. [[Josephus|Iosif]] Kaligulaning [[Rhegium]] va [[Sitsiliya]] portlarini yaxshilashi, Misrdan don importini oshirishga imkon berganini eng katta hissasi sifatida tasvirlagan&lt;ref&gt;Josephus, ''Antiquities of the Jews'' [[s:The Antiquities of the Jews/Book XIX#Chapter 2|XIX.2.5]].&lt;/ref&gt;. Bu yaxshilanishlar ocharchilikka qarshi tadbirlar boʻlishi mumkin&lt;ref&gt;{{veb manbasi |date=8-avgust 2020-yil |title=7.4: The Julio-Claudian Emperors |url=https://chem.libretexts.org/Courses/Lumen_Learning/Book%3A_Western_Civilization_(Lumen)/06_The_Roman_Empire/07.4%3A_The_Julio-Claudian_Emperors |access-date=9-iyun 2022-yil |website=Chemistry LibreTexts |language=inglizcha}}&lt;/ref&gt;. Kaligula [[Divus Augustus ibodatxonasi|Avgust ibodatxonasi]], [[Pompey teatri]] va Saepta yonida [[amfiteatr]] qurdi&lt;ref name=&quot;seutonius-calig-21&quot;&gt;Suetonius, ''The Lives of Twelve Caesars'', Life of Caligula [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Caligula*.html#21 21].&lt;/ref&gt;. Kaligula imperator saroyini ham kengaytirdi&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;Suetonius, ''The Lives of Twelve Caesars'', Life of Caligula [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Caligula*.html#22 22].&lt;/ref&gt;. Keyinchalik [[Aqua Claudia]] va [[Anio Novus]] suv oʻtkazgichlari qurilishini boshladi. [[Pliniy Elder]] ularni muhandislik moʻjizasi deb hisoblagan&lt;ref&gt;Suetonius, ''The Lives of Twelve Caesars'', Life of Caligula [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Caligula*.html#21 21], Life of Claudius [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Claudius*.html#20 20]; Pliny the Elder, ''Natural History'' XXXVI.122.&lt;/ref&gt;. Keyin Kaligula ''Gay va Neron sirki'' deb nomlanuvchi katta avtodrom qurdi. Uning oʻrtasiga dengiz orqali olib kelingan Misr obeliski (hozirda [[Vatikan obeliski]] deb nomalanadi) joylashtirilgan edi&lt;ref&gt;Pliny the Elder, ''Natural History'' XVI.76.&lt;/ref&gt;.

Kaligula [[Siracusa|Sirakuza]]da shahar devorlari va xudolar ibodatxonalarini taʼmirladi&lt;ref name=&quot;seutonius-calig-21&quot; /&gt;. Yangi yoʻllar qurdi va yoʻllarni yaxshi holatda ushlab turish uchun taʼmirladi&lt;ref&gt;Cassius Dio, ''Roman History'' LIX.15; Suetonius, ''The Lives of Twelve Caesars'', Life of Caligula [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Claudius*.html#37 37].&lt;/ref&gt;. Kaligula Samosdagi [[Polikrat]] saroyini qayta qurishni, [[Efes]]dagi Didimiy Apollon ibodatxonasi qurilishini tugatishni va [[Alplar|Alp togʻlari]]da shahar qurishni rejalashtirgan edi&lt;ref name=&quot;seutonius-calig-21&quot; /&gt;. Shuningdek, Yunonistondagi [[Korinf boʻyni]] orqali kanal qazishni rejalashtirgan va ish jarayonini tekshirish uchun bosh yuzboshini yuborgan&lt;ref name=&quot;seutonius-calig-21&quot; /&gt;. 39-yilda Kaligula [[Baiae]] portidan qoʻshni [[Pozzuoli|Puteoli]] portiga qadar ikki mildan koʻproq masofaga choʻzilgan kemalardan [[ponton]] sifatida foydalangan holda vaqtincha suzuvchi koʻprik qurishni buyurib, ajoyib stunni amalga oshirdi&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last1=Wardle|first1=David|title=Caligula's Bridge of Boats – AD 39 or 40?|url=https://archive.org/details/historia-1952_2007_56_1/page/118|journal=Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte|year=2007|volume=56|issue=1|pages=118–120|doi=10.25162/historia-2007-0009 |issn=0018-2311|jstor=25598379|s2cid=164017284 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;seutonius-calig-19&quot;&gt;Suetonius, ''The Lives of Twelve Caesars'', Life of Caligula [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Caligula*.html#19 19].&lt;/ref&gt;. Aytishlaricha, koʻprik Fors qiroli Kserksning Gellespontni kesib oʻtgan [[Kserks ponton koʻprigi|ponton koʻprigi]] bilan raqobatlashishi mumkin edi&lt;ref name=&quot;seutonius-calig-19&quot; /&gt;. Suzishni bilmaydigan Kaligula&lt;ref&gt;Suetonius, ''The Lives of Twelve Caesars'', Life of Caligula [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Caligula*.html#54 54].&lt;/ref&gt; koʻprikdan [[Aleksandr|Makedoniyalik Iskandar]]ning koʻkrak nishonini taqqan oʻzining sevimli oti [[Incitatus]]ga minib oʻtdi&lt;ref name=&quot;seutonius-calig-19&quot; /&gt;. Tiberiyning maʼlumotiga koʻra, Kaligulaning bu harakati folbin [[Mendeslik Trasill]]ning Kaligulaning „Bayae koʻrfazi boʻylab ot minib oʻtishi kabi imperator boʻlish imkoniyati yoʻq“ degan bashoratiga zid edi&lt;ref name=&quot;seutonius-calig-19&quot; /&gt;.

Kaligula oʻzi uchun [[Nemi kemalari|ikkita katta kema]] yasatgan (ular 1930-yilda [[Nemi koʻli]] tubidan topilgan). Kemalar qadimgi dunyoning eng katta kemalaridan edi. Kichikroq kema maʼbuda [[Diana]]ga bagʻishlab yaratilgan. Kattaroq kema mohiyatan marmar pollar va vodoprovod tizimi bilan jihozlangan suzuvchi saroy edi&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last1=Kroos|first1=Kenneth A.|title=Central Heating for Caligula's Pleasure Ship|journal=The International Journal for the History of Engineering &amp; Technology|date=1-iyul 2011-yil|volume=81|issue=2|pages=291–299|doi=10.1179/175812111X13033852943471|s2cid=110624972|issn=1758-1206}}&lt;/ref&gt;. Kemalar 1944-yilda [[Ikkinchi jahon urushi]] davridagi hujumdan keyin yonib ketgan. Ularning [[Korpus (suv kemasi)|korpus]]laridan deyarli hech narsa qolmagan, ammo koʻplab arxeologik xazinalar [[Nemi koʻli]]dagi muzeyda va Rimdagi [[Nazionale Romano muzeyi]]da (Palazzo Massimo) saqlanib qolgan&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=Carlson|first=Deborah N.|date=2002-yil may|title=Caligula's Floating Palaces|url=https://archive.org/details/sim_archaeology_may-june-2002_55_3/page/n35|jstor=41779576|journal=Archaeology|volume=55|issue=3|pages=26–31}}&lt;/ref&gt;. 39-yilda Kaligula va Rim Senati oʻrtasidagi munosabatlar yomonlashdi&lt;ref name=&quot;treason-trials&quot;&gt;Cassius Dio, ''Roman History'' LIX.16; Suetonius, ''The Lives of Twelve Caesars'', Life of Caligula [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Caligula*.html#30 30].&lt;/ref&gt;. Kelishmovchilik mavzusi nomaʼlum. Biroq, bir qator omillar janjalni kuchaytirgan. Senat 26-yilda Tiberiyning Kapriga ketishi va Kaligulaning hokimiyatga kelishiga qadar davrda imperatorsiz hukmronlik qilishga odatlangan edi&lt;ref name=&quot;Tacitus, Annals IV.41&quot;&gt;Tacitus, ''Annals'' IV.41.&lt;/ref&gt;. Bundan tashqari, Tiberiyning vatanga xiyonat boʻyicha sudlari [[Gaius Asinius Gallus|Asinius Gallus]] kabi bir qator Julianparast senatorlarni yoʻq qildi&lt;ref name=&quot;Tacitus, Annals IV.41&quot;/&gt;. Kaligula Tiberiyning vatanga xiyonat boʻyicha sud ishlari yozuvlarini koʻrib chiqib, sud jarayonlaridagi harakatlarga asoslangan holda koʻplab senatorlar ishonchli emas degan qarorga keldi&lt;ref name=&quot;treason-trials&quot;/&gt;. Kaligula yangidan tergov va sud jarayonlari oʻtkazishni buyurdi&lt;ref name=&quot;treason-trials&quot;/&gt;. Konsulni almashtirdi va bir nechta senatorlarni oʻlimga hukm qildi&lt;ref name=&quot;suetonius-caligula-26&quot;&gt;Suetonius, ''The Lives of Twelve Caesars'', Life of Caligula [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Caligula*.html#26 26].&lt;/ref&gt;. Suetoniusning xabar berishicha, boshqa senatorlar Kaligula bilan hisoblashishga majbur boʻlishgan&lt;ref name=&quot;suetonius-caligula-26&quot;/&gt;. Senatdagi mojarolardan koʻp oʻtmay, Kaligula bir qator qoʻshimcha fitnalarga duch keldi&lt;ref name=&quot;dio-caligula-22&quot;&gt;Cassius Dio, ''Roman History'' LIX.22.&lt;/ref&gt;. 39-yil oxirida [[Markus Aemilius Lepidus (Kaligula qatl qilgan)|qaynogʻasi]] ishtirokidagi fitna toʻxtatildi&lt;ref name=&quot;dio-caligula-22&quot;/&gt;. Koʻp oʻtmay, Germaniya gubernatori [[Gney Kornelius Lentulus Gaetulikus]] fitnaga aloqadorlikda ayblanib qatl etildi&lt;ref name=&quot;dio-caligula-22&quot;/&gt;.

=== Gʻarbga ekspansiya ===

[[File:Calig2en.png|thumb|left|300px|Gay Kaligula hukmronligi davridagi Rim imperiyasi va qoʻshni davlatlar xaritasi (milodiy 37—41-yillar) {{legend|#FE625B|Italiya va Rim viloyatlari}}{{legend|#65AAF4|Mustaqil mamlakatlar}}{{legend|#FEE05B|Qaram davlatlar (Rim qoʻgʻirchoqlari)}}{{legend|#FE85EA|Kaligula egallab olgan Mavtritaniya hududlari}}{{legend|#976297|Sobiq Rim viloyatlari Frakiya va Kommagena. Kaligula davrida qoʻgʻirchoq davlatlarga aylantirilgan}}]]

40-yilda Kaligula Rim imperiyasi chegaralarini [[Mavritaniyalik Ptolemey]] tomonidan boshqariladigan Rimning [[qoʻgʻirchoq davlat|qoʻgʻirchoq shohligi]] boʻlgan [[Mavritaniya]]ga qadar kengaytirdi&lt;ref name=&quot;suetonius-calig-7&quot; /&gt;. Kaligula Ptolemeyni Rimga taklif qildi va toʻsatdan qatl qildi&lt;ref&gt;Suetonius, ''The Lives of Twelve Caesars'', Life of Caligula [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Caligula*.html#35 35].&lt;/ref&gt;. Mavritaniya Kaligula tomonidan qoʻshib olindi. Keyinchalik [[Malua daryosi]] bilan ajratilgan [[Mavritaniya Tingitana]] va [[Mavritaniya Caesariensis]] nomli ikki provinsiyaga boʻlingan&lt;ref&gt;Pliny the Elder, ''Natural History'' V.2.&lt;/ref&gt;. Pliniyning taʼkidlashicha, boʻlinish Kaligulaning rejasi edi. Dioning taʼkidlashicha, 42-yilda boʻlgan qoʻzgʻolonni [[Gay Suetonius Paulinus]] va [[Gney Hosidius Geta]] bostirgan va boʻlinish shundan keyin sodir boʻlgan&lt;ref&gt;Cassius Dio, ''Roman History'' [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/60*.html#8 LX.8]&lt;/ref&gt;. Bu chalkashlik Kaligula viloyatni boʻlishga qaror qilganligini anglatishi mumkin, ammo qoʻzgʻolon boʻlinishni bevosita amalga oshirgan omil boʻlgan&lt;ref name=&quot;barrett118&quot;&gt;Barrett 2002, p. 118&lt;/ref&gt;. Ikki viloyatning birinchi mashhur gubernatori Markus Fadius Celer Flavianus boʻlib, u 44-yilgacha ishlagan&lt;ref name=&quot;barrett118&quot;/&gt;.

39-44-yillardagi Mavritiya voqealari tafsilotlari aniq emas. Kassius Dio Kaligulaning Mavritaniyani qoʻshib olishi toʻgʻrisida butun bob yozgan, ammo ushbu material yoʻqolib ketgan&lt;ref name=&quot;cassius-history-59-25&quot;&gt;Cassius Dio, ''Roman History'' [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/59*.html#25 LIX.25].&lt;/ref&gt;. Aftidan, Kaligulaning harakati qatʼiy shaxsiy siyosiy motivga ega edi. Ushbu motiv esa amakivachchasi Ptolemeydan qoʻrquv va hasad boʻlishi mumkin. Shuning uchun ham chegaralarni kengaytirish keskin harbiy yoki iqtisodiy ehtiyojlardan kelib chiqmagan boʻlishi mumkin&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi |last1=Sigman |first1=Marlene C.|year=1977 |title=The Romans and the Indigenous Tribes of Mauritania Tingitana |journal=Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte |volume=26 |issue=4 |pages=415–439 |jstor=4435574 }}&lt;/ref&gt;. Biroq, [[Tacfarinas]] qoʻzgʻoloni Afrika Prokonsulariysining gʻarbiy tomoniga qanchalik taʼsir qilganligini va Mavritaniya qirollari provinsiyani himoya qila olmasligini koʻrsatdi. Shuning uchun Kaligulaning harakati kelajakdagi potentsial tahdidlarga oqilona javob boʻlishi mumkin edi&lt;ref name=&quot;barrett118&quot;/&gt;.

Kaligula, shuningdek, chegaralarni [[Britaniya (joy nomi)|Britaniya]]ga qadar kengaytirish uchun jiddiy harakat qildi&lt;ref name=&quot;suetonius-calig-7&quot; /&gt;. Britanniyaga nisbatan shimoliy kampaniya amalga oshirilib, toʻxtatildi&lt;ref name=&quot;cassius-history-59-25&quot; /&gt;. Ushbu yurish gʻalaba nishonasi sifatida [[Galliya|gallar]] german qabilalari kabi kiyinitirilgani va „dengiz oʻljasi“ boʻlishi uchun Rim qoʻshinlariga chigʻanoqlar yigʻish buyurilganligi tufayli qadimgi tarixchilar tomonidan masxara qilinadi&lt;ref&gt;Suetonius, ''The Lives of Twelve Caesars'', Life of Caligula [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Caligula*.html#45 45-47].&lt;/ref&gt;. Bir nechta asosiy manbalar aniq nima sodir boʻlgani haqida tugal maʼlumot bermagan. Zamonaviy tarixchilar mazkur harakatlarni tushuntirishga harakat qilib, koʻplab nazariyalarni ilgari surishgan. [[Ingliz kanali|La-Mansh]] boʻylab sayohat shunchaki mashgʻulot va skautlik missiyasi boʻlishi ham mumkin edi&lt;ref&gt;P. Bicknell, „The Emperor Gaius' Military Activities in AD 40“, ''Historia'' 17 (1968), 496-505.&lt;/ref&gt;. Oldilariga qoʻyilgan vazifa Britaniya rahbari [[Adminius]]ning taslim boʻlishini taʼminlash boʻlishi mumkin edi&lt;ref&gt;R. W. Davies, „The Abortive Invasion of Britain by Gaius“, ''Historia'' 15 (1966), 124-128; S. J. V. Malloch, 'Gaius on the Channel Coastʼ, Classical Quarterly 51 (2001) 551-556; See Suetonius, ''The Lives of Twelve Caesars'', Life of Caligula [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Caligula*.html#44 44].&lt;/ref&gt;. „Dengiz chigʻanoqlari“ yoki [[Lotin tili|lotincha]] konchae, ayol [[jinsiy aʼzolar]]i (ehtimol, qoʻshinlar fohishaxonalarga tashrif buyurishgan) yoki qayiqlar (ehtimol ular bir nechta kichik Britaniya qayiqlarini qoʻlga kiritgan) kabi boshqa oʻljalar haqidagi maʼlumotlar metafora boʻlishi mumkin&lt;ref&gt;D. Wardle, ''Suetonius' Life of Caligula: a Commentary'' (Brussels, 1994), 313; David Woods „Caligulaʼs Seashells“, ''Greece and Rome'' (2000), 80-87.&lt;/ref&gt;. Britaniyani zabt etishga keyinchalik Kaligulaning vorisi [[Klavdiy]] davrida erishildi.

=== Ilohiylik daʼvolari ===

[[Fayl:Kunsthistorisches Museum Vienna June 2006 038.jpg|thumb|240px|right|Kaligula va Roma Cameo [[Rim]] timsoli Kaligula va [[Roma (timsol)|Roma]] sifatida tasvirlangan]]

Bir necha qoʻgʻirchoq qirollar Rimga Kaligulaga hurmat koʻrsatish uchun kelganlarida, ularning nasl-nasabi haqida surishtiradi va goʻyoki Gomerning quyidagi soʻzlarini aytgan&lt;ref&gt;''[[Iliad]]'', Book 2, line 204.&lt;/ref&gt;: „Mamlakatda bir xo‘jayin, bir podshoh bo‘lsin“&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;. 40-yilda Kaligula siyosiy roliga dinni kiritgan juda ziddiyatli siyosatni amalga oshira boshladi. Kaligula jamoatchilikka [[Gerkules]], [[Merkuriy (xudo)|Merkuriy]], [[Venera (maʼbuda)|Venera]] va [[Apollon]] kabi turli xudolar va yarim xudolar kabi kiyingan holda koʻrinish bera boshladi&lt;ref&gt;Philo of Alexandria, ''On the Embassy to Gaius'' [[s:On the Embassy to Gaius#XI|XI-XV]].&lt;/ref&gt;. Xabar qilinishicha, siyosatchilar bilan uchrashganda oʻzini xudo deb atagan va jamoat hujjatlarida vaqti-vaqti bilan „Yupiter“ deb ham tilga olingan&lt;ref&gt;Cassius Dio, ''Roman History'' [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/59*.html#26 LIX.26].&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;cassius-history-59-28&quot;&gt;Cassius Dio, ''Roman History'' [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/59*.html#28 LIX.28].&lt;/ref&gt;. Osiyo provinsiyasidagi [[Milet]]da Kaligulaga sigʻinish uchun muqaddas joy ajratilgan, Rimda esa unga sigʻinish uchun ikkita ibodatxona qurilgan&lt;ref name=&quot;cassius-history-59-28&quot; /&gt;. Forumdagi [[Kastor va Pollux ibodatxonasi]] toʻgʻridan-toʻgʻri Palatindagi imperator qarorgohi bilan bogʻlangan va Kaligulaga bagʻishlangan&lt;ref name=&quot;cassius-history-59-28&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Sanford, J.: &quot;[http://news.stanford.edu/news/2003/september10/caligula-910.html „Did Caligula have a God complex?“], ''Stanford Report'', 10 September 2003.&lt;/ref&gt;.

Kaligula vaqti-vaqti bilan jamoatchilik orasida paydo boʻlib, oʻzini xudo sifatida koʻrsatardi. Kaligula Rim boʻylab joylashgan turli xil xudolar haykallarining boshlarini oldirib tashladi va ularning oʻrniga oʻzinikini qoʻydi&lt;ref&gt;Farquhar, Michael (2001). ''A Treasure of Royal Scandals'', p. 209. Penguin Books, New York. {{ISBN|0-7394-2025-9}}.&lt;/ref&gt;. Aytishlaricha, oʻziga Neos Helios, yaʼni „Yangi Quyosh“ sifatida sajda qilishlarini xohlagan. Darhaqiqat, u Misr tangalarida quyosh xudosi sifatida tasvirlangan&lt;ref&gt;Allen Ward, Cedric Yeo, and [[Fritz Heichelheim]], ''A History of the Roman People: Third Edition'', 1999, Prentice-Hall, Inc.&lt;/ref&gt;. Kaligulaning diniy siyosati oʻzidan oldingi hukmdorlarnikidan uzoqlashdi. Kassius Dioning soʻzlariga koʻra, sharqda tirik imperatorlarga, Rimda esa oʻlik imperatorlarga ilohiy sifatida sigʻinish mumkin edi&lt;ref name=&quot;dio-51&quot;&gt;Cassius Dio, ''Roman History'' LI.20.&lt;/ref&gt;. Vaqti-vaqti bilan Augusrtus ommani oʻz [[Ilohiy Avgustning ishlari|ruhiga sigʻinish]]ga majburlagan. Biroq, Dioning taʼkidlashicha, mazkur harakat odatda imperatorlar xalq oldida chiqish qilishdan uyalganligi sababli qilingan&lt;ref name=&quot;dio-51&quot;/&gt;. Kaligula yanada oldinga qadam tashladi va Rimdagilarni, shu jumladan senatorlarni ham oʻziga tirik xudo sifatida sigʻinishlarini buyurdi&lt;ref&gt;Cassius Dio, ''Roman History'' [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/59*.html#26 LIX.26-28].&lt;/ref&gt;.

=== Sharq siyosati ===

Kaligula oʻz hukmronligi davrida sharqiy hududlarda bir nechta tartibsizliklar va fitnalarni bostirishi kerak boʻldi. 37-yilda Kaligula imperator boʻlganidan keyin [[Bataneyya]] va Traxonit hududlarining gubernatori boʻlgan yaxshi doʻsti [[Herod Agrippa]] bu ishlarda unga yordam berdi&lt;ref&gt;Josephus, ''Antiquities of the Jews'' [[s:The Antiquities of the Jews/Book XVIII#Chapter 6|XVIII.6.10]]; Philo of Alexandria, ''Flaccus'' [[s:Flaccus#V|V.25]].&lt;/ref&gt;. Sharqdagi keskinlikning sababi [[Ellinizm|yunon madaniyati]], [[Rim huquqi]] va [[RIm imperiyasidagi yahudiylar tarixi|imperiyadagi yahudiylar]]ning huquqlari masalalarini oʻz ichiga olgan holda murakkab edi. Kaligula Misr prefekti [[Aulus Avilius Flak]]ka ishonmadi. Flak Tiberiyga sodiq boʻlgan, Kaligulaning onasiga qarshi til biriktirgan va Misr separatistlari bilan aloqada boʻlgan&lt;ref&gt;Philo of Alexandria, ''Flaccus'' III.8, IV.21.&lt;/ref&gt;. 38-yilda Kaligula Agrippani Aleksandriyaga Flakni tekshirish uchun yubordi&lt;ref&gt;Philo of Alexandria, ''Flaccus'' V.26-28.&lt;/ref&gt;. Filonning soʻzlariga koʻra, bu tashrif Agrippani yahudiylar hukmdori deb bilgan yunon aholisi tomonidan masxara qilingan&lt;ref&gt;Philo of Alexandria, ''Flaccus'' V[[s:Flaccus#VI|VI.43]]&lt;/ref&gt;. Natijada shaharda tartibsizliklar boshlangan&lt;ref&gt;Philo of Alexandria, ''Flaccus'' [[s:Flaccus#VII|VII.45]].&lt;/ref&gt;. Kaligula bunga javoban Flakni lavozimidan olib tashladi va uni qatl qildi&lt;ref&gt;Philo of Alexandria, ''Flaccus'' [[s:Flaccus#XXI|XXI.185]].&lt;/ref&gt;.

39-yilda Agrippa amakisi, [[Galileya]] va [[Pereya]] [[Herod tetrarxiyasi|tetraxi]] [[Herod Antipas]]ni [[Parfiya]] yordamida Rim hukmronligiga qarshi qoʻzgʻolon koʻtarishni rejalashtirganlikda aybladi. Hirod Antipas aybini tan oldi. Kaligula uni surgun qildi. Agrippa oʻz hududlari bilan taqdirlandi&lt;ref name=&quot;josephus-antiquities-18-7-2&quot;&gt;Josephus, ''Antiquities of the Jews'' [[s:The Antiquities of the Jews/Book XVIII#Chapter 7|XVIII.7.2]].&lt;/ref&gt;. 40-yilda Iskandariyada yahudiylar va yunonlar oʻrtasida yana gʻalayonlar boshlandi&lt;ref name=&quot;zepjql&quot;&gt;Josephus, ''Antiquities of the Jews'' [[s:The Antiquities of the Jews/Book XVIII#Chapter 8|XVIII.8.1]].&lt;/ref&gt;. Yahudiylar imperatorni hurmat qilmaslikda ayblangan&lt;ref name=&quot;zepjql&quot;/&gt;. [[Yavne|Jamniya]] shahrida nizolar yuz berdi&lt;ref name=&quot;philo-gaius-30&quot;&gt;Philo of Alexandria, ''On the Embassy to Gaius'' [[s:On the Embassy to Gaius#XXX|XXX.201]].&lt;/ref&gt;. Yahudiylar loydan qurbongoh oʻrnatilishidan norozi boʻlib, uni vayron qilishdi&lt;ref name=&quot;philo-gaius-30&quot; /&gt;. Bunga javoban Kaligula [[Quddusdagi yahudiylar ibodatxonasi]]da oʻz haykalini oʻrnatishni buyurdi&lt;ref name=&quot;philo-gaius-statue&quot;&gt;Philo of Alexandria, ''On the Embassy to Gaius'' [[s:On the Embassy to Gaius#XXX|XXX.203]].&lt;/ref&gt;. Bu yahudiy monoteizmiga zid boʻlgan talab edi&lt;ref name=&quot;philo-caligula-16&quot;&gt;Philo of Alexandria, ''On the Embassy to Gaius'' [[s:On the Embassy to Gaius#XVI|XVI.115]].&lt;/ref&gt;. Shu nuqtai nazardan, Filo Kaligula „yahudiylarga juda shubha bilan qaragan, goʻyo ular oʻziga qarama-qarshi boʻlgan istaklarni qadrlaydigan yagona odamlardir“ deb yozgan&lt;ref name=&quot;philo-caligula-16&quot;/&gt;.

Suriya [[Rim gubernatori|gubernatori]] [[Publius Petronius]] agar berilgan buyruq bajarilsa, fuqarolar urushi boshlanib ketishidan qoʻrqib, uni amalga oshirishni deyarli bir yilga kechiktirdi&lt;ref&gt;Philo of Alexandria, ''On the Embassy to Gaius'' [[s:On the Embassy to Gaius#XXXI|XXXI.213]].&lt;/ref&gt;. Agrippa nihoyat Kaligulani buyruqni oʻzgartirishga koʻndirdi&lt;ref name=&quot;zepjql&quot;/&gt;. Biroq, Kaligula oʻz haykalini Quddus ibodatxonasida oʻrnatish boʻyicha ikkinchi marta buyruq berdi. Buning uchun Rimda zarhal misdan Kaligulaning ulkan oʻlchamdagi yana bir haykali yasalgan. Biroq, Iosifning soʻzlariga koʻra, haykalni olib ketayotgan kema yoʻldaligida, Petroniusga Kaligulaning oʻlimi haqidagi xabar yetib boradi. Shu bilan mazkur haykal oʻrnatilmay qolib ketdi&lt;ref name=&quot;josephus-antiquities-19-2&quot;&gt;Josephus, ''Antiquities of the Jews'' [[s:The Antiquities of the Jews/Book XVIII#Chapter 8|XVIII.8]].&lt;/ref&gt;.

=== Mojarolar ===

[[Fayl:Caligula sestertius RIC 33 680999.jpg|thumb|270px|Kaligula tasvirlangan Rim [[sestertiy]]si, Milodiy 38-yil. Orqa tomonda Kaligulaning uchta opasi — Agrippina, Drusilla va Julia Livilla koʻrsatilgan. Mish-mishlarga koʻra, Kaligula qarindosh-urugʻlari bilan aloqada boʻlgan. Sarlavha: C. CAESAR AVG. GERMANICUS PON. M. TR. POT / AGRIPPINA DRVSILLA IVLIA S. C.]]

Kaligulaning zamondoshlari Iskandariyalik Filo va [[Seneka Lutsiy Anney|Kichik Seneka]] Kaligulani oʻziga bino qoʻygan va jahldor, oʻta injiq, haddan tashqari koʻp pul sarflovchi va jinsiy aloqada mukkasidan ketib, aqldan ozgan imperator sifatida tasvirlashgan&lt;ref&gt;Seneca the Younger, ''On Anger'' xviii.1, ''On Anger'' III.xviii.1; ''On the Shortness of Life'' xviii.5; Philo of Alexandria, ''On the Embassy to Gaius'' XXIX.&lt;/ref&gt;. Kaligula boshqa erkaklarning xotinlari bilan boʻlib, maqtanganlikda&lt;ref&gt;Seneca the Younger, ''On Firmness'' xviii.1.&lt;/ref&gt;, shunchaki o‘yin-kulgi uchun odam o‘ldirganlikda&lt;ref&gt;Seneca the Younger, ''On Anger'' III.xviii.1.&lt;/ref&gt;, qasddan pul isrof qilganlikda, ochlikni keltirib chiqarganlikda&lt;ref name=&quot;:2&quot;/&gt; va oʻziga sig‘inishlari uchun [[Quddus ibodatxonasi]]da oʻz haykalini qo‘yishni istaganlikda ayblanadi&lt;ref name=&quot;philo-gaius-statue&quot;/&gt;. Bir marta, oʻzi raislik qilayotgan oʻyinlarda, soqchilariga tanaffus vaqtida tomoshabinlarning katta qismini arenaga tashlashni buyurgan. Chunki bu vaqtda arenada mahbuslarni yirtqich hayvonlar yeb qoʻygan va Kaligula bundan zerikkan edi&lt;ref&gt;&quot;Daily life in the Roman City&quot;. Aldrete, Gregory.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Cassius Dio, ''Roman History'' [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/59*.html#10 LIX.10]&lt;/ref&gt;.

Yuqoridagi maʼlumotlarni tasdiqlagan Suetonius va Kassius Dioning asarlarida Kaligulaning jinniligi haqidagi qoʻshimcha maʼlumotlar mavjud. Ular Kaligulani opalari Agrippina Kichik, Drusilla va Livilla bilan [[insest]] munosabatlar qilganlikda ayblab, oʻzi ham boshqa erkaklar bilan jinsiy aloqa qilganini aytishgan&lt;ref&gt;Cassius Dio, ''Roman History'' [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/59*.html#11 LIX.11], [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/59*.html#22 LIX.22]; Suetonius, ''The Lives of Twelve Caesars'', Life of Caligula [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Caligula*.html#24 24].&lt;/ref&gt;. Bundan tashqari, ular Kaligulaning turli erkaklar, shu jumladan qaynisi Markus Lepidus bilan boʻlgan munosabatlarini ham eslatib oʻtishgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Suetonius • Life of Caligula|url=https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Caligula*.html|access-date=15 September 2021|website=penelope.uchicago.edu}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Cassius Dio – Book 59|url=https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/59*.html|access-date=15 September 2021|website=penelope.uchicago.edu}}&lt;/ref&gt;. Ularning taʼkidlashicha, Kaligula mantiqsiz harbiy mashgʻulotlar uchun [[qoʻshin]] yuborgan&lt;ref name=&quot;cassius-history-59-25&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Suetonius, ''The Lives of Twelve Caesars'', Life of Caligula [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Caligula*.html#46 46-47].&lt;/ref&gt;, saroyni fohishaxonaga aylantirgan&lt;ref name=&quot;gjxxsj&quot;/&gt; va eng mashhuri, oʻz oti, [[Incitatus]]ni konsul qilishni rejalashtirgan yoki shuni vaʼda qilgan&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last1=Woods|first1=David|title=Caligula, Incitatus, and the Consulship|url=https://archive.org/details/sim_classical-quarterly_2014-12_64_2/page/772|journal=The Classical Quarterly|year=2014|volume=64|issue=2|pages=772–777|doi=10.1017/S0009838814000470|s2cid=170216093|issn=0009-8388}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Suetonius, ''The Lives of Twelve Caesars'', Life of Caligula [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Caligula*.html#55 55]; Cassius Dio, ''Roman History'' [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/59*.html#14 LIX.14].&lt;/ref&gt;. Otga xizmat qilish uchun ruhoniyni tayinlagan&lt;ref name=&quot;cassius-history-59-28&quot;/&gt;. Mazkur maʼlumotlarning haqiqat ekanligi bahsli masala. Rim siyosiy madaniyatida jinnilik va jinsiy buzuqlik koʻpincha hukumat kambagʻallashishi natijasida vujudga kelgan&lt;ref&gt;{{kitob manbasi |last=Younger |first=John G. |title=Sex in the Ancient World from A to Z |url=https://archive.org/details/sexinancientworl0000youn |year=2005 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-24252-3|page=xvi |no-pp=true}}&lt;/ref&gt;.

=== Suiqasd va oqibatlar ===

[[Fayl:The Assassination of the Emperor Caligula.jpg|thumb|270px|left|[[Lazzaro Baldi]]ning ''The Assassination of the Emperor Caligula'' ({{lang-uz|Imperator Kaligulaning oʻldirilishi}} nomli asari]]

Kaligulaning imperator sifatidagi siyosati Senat, zodagonlar va otliqlar tartibiga nisbatan ayovsiz boʻlgan&lt;ref&gt;Josephus, ''Antiquities of the Jews'' XIX.1.1.&lt;/ref&gt;. [[Josephus|Iosif]]ning soʻzlariga koʻra, bu harakatlar Kaligulaga qarshi bir nechta muvaffaqiyatsiz [[Siyosiy fitnalar roʻyxati|fitnalar]]ga sabab boʻlgan&lt;ref&gt;Suetonius, ''The Lives of Twelve Caesars'', Life of Caligula [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Caligula*.html#56 56]; Tacitus, ''Annals'' 16.17; Josephus, ''Antiquities of Jews'' [[s:The Antiquities of the Jews/Book XIX#Chapter 1|XIX.1.2]].&lt;/ref&gt;. Oxir-oqibat, [[Cassius Chaerea|Kassiy Chereya]] boshchiligidagi [[pretoriya gvardiyasi]] zobitlari imperatorni oʻldirishga muvaffaq boʻlishgan&lt;ref&gt;Josephus, ''Antiquities of the Jews'' [[s:The Antiquities of the Jews/Book XIX#Chapter 1|XIX.1.3]].&lt;/ref&gt;. Fitna uch kishi tomonidan rejalashtirilgani haqida maʼlumot berilgan. Senat, armiya va otliq ordeni aʼzolarining koʻplari fitnadan xabardor boʻlgan hamda unda ishtirok etgani aytiladi&lt;ref&gt;Josephus, ''Antiquities of the Jews'' [[s:The Antiquities of the Jews/Book XIX#Chapter 1|XIX.1.10]], [[s:The Antiquities of the Jews/Book XIX#Chapter 1|XIX.1.14]].&lt;/ref&gt;. Vaziyat 40-yilda Kaligula Senatga Rimni doimiy ravishda tark etish va Misrdagi Iskandariyaga koʻchib oʻtishni rejalashtirayotganini eʼlon qilib, u yerda tirik xudo sifatida sigʻinishlariga umid qila boshlaganda yanada keskinlashdi. Shu tariqa Rim imperatori va siyosiy qudratni yoʻqotish ehtimoli koʻpchilik uchun soʻnggi tomchi boʻldi. Bunday harakat Senatni ham, Praetoriya gvardiyasini ham Kaligulaning qatagʻon va buzuqligini toʻxtatishiga imkon qoldirmas edi. Buni hisobga olgan Cherea boshqa fitnachilarni, jumladan [[Marcus Vinicius|Mark Vinisius]] va [[Lucius Annius Vinicianus]]larni fitnani tezda amalga oshirishga koʻndiradi{{manba kerak}}.

Iosifning soʻzlariga koʻra, Chaerea suiqasd uchun siyosiy sabablarga ham ega edi&lt;ref&gt;Josephus, ''Antiquities of the Jews'' [[s:The Antiquities of the Jews/Book XIX#Chapter 1|XIX.1.6]].&lt;/ref&gt;. Suetonius Kaligulaning Chaereani kamsituvchi ismlar bilan chaqirish holatini koʻrgan&lt;ref&gt;Suetonius, ''The Lives of Twelve Caesars'', Life of Caligula [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Caligula*.html#56 56].&lt;/ref&gt;. Kaligula Chaereani zaif ovozi va soliq yigʻishdagi qatʼiyatsizligi tufayli ayol deb hisoblagan&lt;ref&gt;Seneca the Younger, ''On Firmness'' xviii.2; Josephus, ''Antiquities of the Jews'' [[s:The Antiquities of the Jews/Book XIX#Chapter 1|XIX.1.5]].&lt;/ref&gt;. Kaligula „[[Priapus]]“ va „[[Venera (maʼbuda)|Venera]]“ kabi ismlar bilan masxara qilgan&lt;ref&gt;Seneca the Younger, ''On Firmness'' xviii.2; Suetonius, ''The Lives of Twelve Caesars'', Life of Caligula [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Caligula*.html#56 56].&lt;/ref&gt;. 41-yil 24-yanvarda{{refn|[[Suetonius]] [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Caligula*.html#58 58]: &quot;On the ninth day before the Kalends of February... Ruled three years, ten months and eight days&quot;; [[Cassius Dio]] [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/59*.html#30 LIX.30.]: &quot;Thus Gaius, after doing in three years, nine months, and twenty-eight days all that has been related, learned by actual experience that he was not a god.&quot; (this seems to give 23 January, but Dio is probably using exclusive reckoning, which does give 24).&lt;ref&gt;Wardle, David (1991). &quot;[http://www.jstor.org/stable/24591941 When did Gaius Caligula die?]&quot; ''Acta Classica'' '''34''' (1991): 158–165.&lt;/ref&gt;}} Kassius Chaerea va boshqa qoʻriqchilar saroy ostida yosh yigitlardan iborat aktyorlik truppasi Ilohiy Avgust uchun bir qator oʻyinlar va dramalar namoyish etayotgan vaqtda Kaligulaga hujum qilishdi&lt;ref&gt;Suetonius, ''The Lives of Twelve Caesars'', Life of Caligula [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Caligula*.html#58 58].&lt;/ref&gt;. Voqealar rivoji bir manbadan boshqa manbaga bir oz farq qilsa-da, ulardan Chaerea avval Kaligulani pichoqlagan, keyin esa bir qator fitnachilar degan xulosa qilish mumkin&lt;ref&gt;Seneca the Younger, ''On Firmness'' xviii.2; Suetonius, ''The Lives of Twelve Caesars'', Life of Caligula [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Caligula*.html#58 58]; Josephus, ''Antiquities of the Jews'' [[s:The Antiquities of the Jews/Book XIX#Chapter 1|XIX.1.14]].&lt;/ref&gt;. Suetoniusning yozishicha, Kaligulaning oʻlimi [[Yuliy Sezar]]nikiga oʻxshardi. Uning taʼkidlashicha, katta Gay Yuliy Sezar (Yuliy Tsezar) ham, kichik Gay Yuliy Sezar (Kaligula) ham Kassiy ismli shaxs ([[Gaius Cassius Longinus|Kassius Longinus]] va Kassius Chaerea) boshchiligidagi fitnachilar tomonidan 30 marta pichoqlangan&lt;ref&gt;Suetonius, ''The Lives of Twelve Caesars'', Life of Caligula [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Caligula*.html#57 57], [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Caligula*.html#58 58].&lt;/ref&gt;. Kaligulaga sodiq german gvardiyasi yetib kelganida, imperator allaqachon oʻlgan edi. German gvardiyasi bir nechta qotil va fitnachilarni, shuningdek, baʼzi begunoh senatorlar va tomoshabinlarni ham oʻldirdi&lt;ref&gt;Josephus, ''Antiquities of the Jews'' [[s:The Antiquities of the Jews/Book XIX#Chapter 1|XIX.1.15]]; Suetonius, Life of Caligula [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Caligula*.html#58 58].&lt;/ref&gt;. Yarador boʻlgan fitnachilarni shifokor [[Arcyon]] davolagan.

Ushbu voqea sodir boʻlgan [[Palatin|Palatin tepaligi]]dagi imperator saroylari ostidagi [[kriptoportikus]] (yer osti yoʻlagi) 2008-yilda arxeologlar tomonidan topilgan&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last1=Owen |first1=Richard |title=Archaeologists unearth place where Emperor Caligula met his end |url=http://www.thetimes.co.uk/tto/news/world/europe/article2598026.ece |newspaper=The Times |publisher=The Times, London |access-date=31-avgust 2018-yil |date=17-oktabr 2008-yil}}&lt;/ref&gt;. Senat Kaligulaning oʻlimidan [[Rim respublikasi konstitutsiyasi|respublika]]ni tiklash imkoniyati sifatida foydalanishga harakat qildi&lt;ref&gt;Josephus, ''Antiquities of the Jews'' [[s:The Antiquities of the Jews/Book XIX#Chapter 2|XIX.2]].&lt;/ref&gt;. Chaerea harbiylarni Senatni qo‘llab-quvvatlashga ko‘ndirishga urindi&lt;ref name=&quot;josephus-antiquities-19-4-4&quot;&gt;Josephus, ''Antiquities of the Jews'' [[s:The Antiquities of the Jews/Book XIX#Chapter 4|XIX.4.4]].&lt;/ref&gt;. Harbiylar esa imperator monarxiyasi gʻoyasiga sodiq qolishdi&lt;ref name=&quot;josephus-antiquities-19-4-4&quot; /&gt;. Imperatorning doimiy qoʻllab-quvvatlanishidan noqulay holatda qolgan qotillar Kaligulaning rafiqasi [[Milonia Caesonia|Kesoniya]]ni qidirib topib, oʻldirdilar. Ularning kichkina qizi [[Julia Drusilla (Kaligulaning qizi)|Yuliya Drusilla]]ni boshini devorga urib oʻldirdilar&lt;ref&gt;Suetonius, ''The Lives of Twelve Caesars'', Life of Caligula [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Caligula*.html#59 59].&lt;/ref&gt;. Ular Kaligulaning amakisi [[Klavdiy]]ga yaqinlasha olmadilar. Askar [[Gratus]] Klavdiyni saroy pardasi orqasida yashiringan holda topgach, uni [[Pretorian gvardiyasi|imperatorlik gvardiyasi]]ning xayrixoh guruhi&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last= Suetonius|title= The Lives|url= https://archive.org/details/thelivesofthetwe06399gut}}&lt;/ref&gt; shahardan yaqin atrofdagi lagerga olib ketishdi&lt;ref&gt;Josephus, ''Antiquities of the Jews'' [[s:The Antiquities of the Jews/Book XIX#Chapter 2|XIX.2.1]].&lt;/ref&gt;. Klavdiy imperator boʻlgach, imperatorlik gvardiyasining yordamiga tayandi. Klavdiy fitnada ishtirok etgan bir nechta kichik ofitserlarni, shu jumladan Chaereani qatl qilgach, umumiy amnistiya eʼlon qildi&lt;ref&gt;Suetonius ''The Lives of Twelve Caesars'', Life of Claudius [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Claudius*.html#11 11]; Josephus ''Antiquities of the Jews'' XIX 268-269; Cassius Dio, ''Roman History'' LX 3, 4.&lt;/ref&gt;. Suetoniusning soʻzlariga koʻra, Kaligulaning jasadi singillari yoqib yuborgunga qadar maysazor ostida qoldirilgan. Kaligula [[Avgust xilxonasi]]da dafn etilgan. 410-yilda [[Rimning talanishi (410)|Rimning talon-toroj qilinishi]] paytida qabrdagi kullar sochilib ketgan.

== Merosi ==

=== Tarixshunoslik ===
[[Fayl:Cor-aabr001903.jpg|thumb|upright|Kaligulaning [[Uygʻonish davri]]da yaratilgan taxminiy tasviri]]

Kaligula hukmronligi haqida faktlar va tarixiy maʼlumotlarning koʻpchiligi yoʻqolib ketgan. Kaligula bilan zamondosh boʻlgan faqat ikki shaxs — Filo va Senekaning asarlarigina saqlanib qolgan. Filoning ''On the Embassy to Gaius and Flaccus'' ({{lang-uz|Gay va Flakka elchiligida}} asarida Kaligula hukmronligining dastlabki yillari haqida baʼzi tafsilotlar berilgan. Mazkur asar asosan muallif hamdard boʻlgan Yahudiya va Misrdagi yahudiy aholisi bilan bogʻliq voqealarga bagʻishlangan. Senekaning turli asarlarida Kaligulaning shaxsiyati haqida tarqoq maʼlumotlar keltirilgan. Seneka, ehtimol fitnachilar bilan aloqasi tufayli 39-yilda Kaligula tomonidan oʻldirilgan&lt;ref&gt;Cassius Dio, ''Roman History'' LIX.19.&lt;/ref&gt;. Oʻz vaqtida Kaligula haqida tarixiy asarlar yaratilgan, biroq ular hozirda yoʻqolgan. Bundan tashqari tarixiy asarlarni yozgan tarixchilar haddan ortiq tanqid qilgani yoki maqtab yuborgani tufayli ular noxolis deb hisoblanadi&lt;ref&gt;Tacitus, ''Annals'' I.1.&lt;/ref&gt;. Shunga qaramay, bu yoʻqolgan birlamchi manbalar, Seneka va Filoning asarlari bilan bir qatorda, keyingi davr tarixchilari yozgan va hozirga qadar saqlanib qolgan Kaligula haqidagi ikkinchi va uchinchi darajali tarixiy asarlarning asosi edi. Mazkur asarlarda bir nechta zamondosh tarixchilar nomlari ham saqlanib qolgan. [[Fabius Rusticus]] va [[Marcus Cluvius Rufus|Kluvius Rufus]]lar ikkalasi ham Kaligula davrini qoralab yozgan, ammo ularning asarlari saqlanmagan. Fabius Rusticus tarixni notoʻgʻri talqin qilishi bilan mashhur boʻlgan Senekaning doʻsti edi&lt;ref&gt;Tacitus, ''Life of Gnaeus Julius Agricola'' X, ''Annals'' XIII.20.&lt;/ref&gt;. Kluviy Rufus Kaligulaga suiqasdda ishtirok etgan senator edi&lt;ref&gt;Josephus, ''Antiquities of the Jews'' XIX.1.13.&lt;/ref&gt;.

Kaligulaning singlisi, Kichik Agrippina, Kaligula hukmronligi haqida batafsil maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan avtobiografiya yozgan, ammo u ham saqlanib qolmagan. Agrippina Kaligulaga qarshi fitna uyushtirgan Markus Lepidus bilan aloqasi uchun haydalgan&lt;ref name=&quot;dio-caligula-22&quot; /&gt;. Kaligula Agrippinaning oʻgʻli va boʻlajak imperator Neronning merosini tortib oldi. Shoir [[Gnaeus Cornelius Lentulus Gaetulicus (Konsul 26)|Gaetulikus]] Kaligula haqida bir qancha xushomadgoʻy asarlar yaratgan, ammo ular ham saqlanmagan. Kaligula haqida maʼlum boʻlgan maʼlumotlarning asosiy qismi Suetonius va Kassius Dioga tegishli. Suetonius oʻz asarini Kaligula oʻlimidan 80 yil oʻtgach yozgan boʻlsa, Kassius Dio Kaligula oʻlimidan 180 yil oʻtib yozgan. Kassius Dioning ishi bebahodir, chunki u Kaligula hukmronligining xronologiyasini ham yozgan. Bir nechta boshqa manbalar Kaligula haqida cheklangan nuqtai nazardan maʼlumotlar beradi. Iosif Kaligulaning oʻldirilishi haqida batafsil maʼlumot bergan. Tatsit Kaligulaning Tiberiy hukmronligi davridagi hayoti haqida baʼzi maʼlumotlarni bergan. Annallarning yoʻqolgan qismida Tatsit Kaligula haqida batafsil maʼlumot bergan. Pliniy Elderning ''Tabiiy tarix''ida Kaligula haqida bir nechta qisqacha maʼlumotlar mavjud. Kaligula haqida maʼlumot beruvchi saqlanib qolgan manbalar kam va ularning hech biri Kaligula davrini ijobiy tasvirlamagan. Manbalarning kamligi Kaligula hukmronligi haqidagi zamonaviy bilimlarda sezilarli boʻshliqlarni vujudga keltirmoqda. Kaligula hukmronligining dastlabki ikki yili haqida juda kam narsa yozilgan. Bundan tashqari, [[Mavretaniya]]ning anneksiya qilinishi, Kaligulaning [[Britanniya|Britaniya]]dagi harbiy harakatlari va [[Rim Senati]] bilan adovati kabi muhim voqealar haqida ham juda qisqa tafsilotlar mavjud. Afsonaga koʻra, Britaniyadagi harbiy harakatlar davomida Kaligula Yevropa dengiz baliqlarini doimiy ovqatlantirishga odatlanib qolgan va bu ish baliqlarning lotincha nomi ''Coluber caligulensis'' boʻlishiga olib kelgan&lt;ref&gt;Aemilius Macer, ''Theriaca'' [[s:Theriaca/Book 1#Verse 29|1.29]].&lt;/ref&gt;.

=== Salomatlik ===

[[File:Kejser Caligula (IN 2687).jpg|thumb|270px|Qadimgi haykaltaroshlikning [[polixrom]] anʼanalarini tiklashga urinib yaratilgan gips nusxasi yonida Kaligulaning asl [[marmar]] [[byust]]i]]

Pliniy Elderdan tashqari saqlanib qolgan barcha manbalarda Kaligula aqldan ozgan deb tavsiflangan. Biroq, ulardagi maʼlumotlar majoziy yoki haqiqat ekanligi maʼlum emas. Bundan tashqari, Kaligulaning shaxsi saqlanib qolgan manbalar orasida mashhur emasligini hisobga olsak, haqiqatni yolgʻondan ajratib olish qiyinlashadi. Soʻnggi manbalar Kaligula xatti-harakatlarining tibbiy sababini [[ensefalit]], [[epilepsiya]] yoki [[meningit]] ehtimolidan keltirib chiqarishga urinish sababli ikkiga boʻlingan&lt;ref name=sidwell/&gt;. Kaligula aqldan ozganmi (ayniqsa, hukmronligining boshida kasal boʻlganidan keyin), degan savol javobsiz qolmoqda&lt;ref name=sidwell&gt;{{jurnal manbasi|last1=Sidwell|first1=Barbara|title=Gaius Caligula's Mental Illness|url=https://archive.org/details/sim_classical-world_winter-2010_103_2/page/183|journal=Classical World|date=18-mart 2010-yil|volume=103|issue=2|pages=183–206|doi=10.1353/clw.0.0165|pmid=20213971|issn=1558-9234}}&lt;/ref&gt;. Iskandariyalik Filo, Iosif va Seneka Kaligula aqldan ozganligini taʼkidlab, tajribadan kelib chiqqan holda aqldan ozishni shaxsiy xususiyat sifatida tasvirlashgan&lt;ref name=&quot;josephus-antiquities-18-7-2&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Philo of Alexandria, ''On the Embassy to Gaius'' XIII.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Seneca the Younger, ''On the Firmness of the Wise Person'' XVIII.1; Seneca the Younger, ''On Anger'' I.xx.8.&lt;/ref&gt;. Senekaning taʼkidlashicha, Kaligula imperator boʻlgandan keyin takabbur, gʻazabnok va haqoratlaydigan boʻlib qolgan hamda oʻz shaxsiy kamchiliklarini oʻquvchilar oʻrganishi mumkin boʻlgan misol sifatida keltirgan&lt;ref&gt;Seneca the Younger, ''On the Firmness of the Wise Person'' XVII-XVIII; Seneca the Younger, ''On Anger'' I.xx.8.&lt;/ref&gt;. Iosifning soʻzlariga koʻra, hokimiyat Kaligulani aql bovar qilmas darajada magʻrur qilib yuborib, oʻzini xudo deb oʻylashga undagan&lt;ref name=&quot;josephus-antiquities-18-7-2&quot; /&gt;. Iskandariyalik Filoning xabar berishicha, Kaligula 37-yilda hukmronligining sakkizinchi oyida kasallikdan vafot etishiga bir bahya qolganidan keyin shafqatsiz boʻlib qolgan&lt;ref&gt;Philo of Alexandria, ''On the Embassy to Gaius'' II-IV.&lt;/ref&gt;. [[Juvenal]]ning xabar berishicha, Kaligulaga sehrli eliksir berilgan va bu uni aqldan ozdirgan.

Suetoniusning yozishicha, Kaligula yoshligida „tutqanoq kasalligi“ yoki [[epilepsiya]] bilan kasallangan&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last1=Benediktson|first1=D. Thomas|title=Caligula's Madness: Madness or Interictal Temporal Lobe Epilepsy?|url=https://archive.org/details/sim_classical-world_may-june-1989_82_5/page/370|journal=The Classical World|issn=0009-8418|jstor=4350416|year=1989|volume=82|issue=5|pages=370–375|doi=10.2307/4350416}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Suetonius, ''The Lives of Twelve Caesars'', Life of Caligula [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Caligula*.html#50 50].&lt;/ref&gt;. Zamonaviy tarixchilar Kaligula har kuni tutqanoq qoʻrquvi bilan yashagan deb taxmin qilishadi&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last1=Benediktson|first1=D. Thomas|title=Caligula's Phobias and Philias: Fear of Seizure?|url=https://archive.org/details/sim_classical-journal_december-january-1991-1992_87_2/page/159|journal=The Classical Journal|year=1991|volume=87|issue=2|pages=159–163|issn=0009-8353|jstor=3297970}}&lt;/ref&gt;. Suzish imperatorlik taʼlimining ajralmas qismi boʻlishiga qaramay, Kaligula suzishni bilmas edi&lt;ref&gt;Suetonius, ''The Lives of Twelve Caesars'', Life of Augustus [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Augustus*.html#64 64], Life of Caligula [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Caligula*.html#54 54].&lt;/ref&gt;. Epileptiklarga oʻz vaqtida qutqarilmasa kutilmagan holatlar oʻlimga olib kelishi xavfi tufayli suv havzalarida suzish tavsiya etilmaydi&lt;ref&gt;J. H. Pearn, &quot;Epilepsy and Drowning in Childhood, &quot; ''British Medical Journal'' (1977) pp. 1510-1511.&lt;/ref&gt;. Manbalarga koʻra, Kaligula toʻlin oy bilan gaplashgan&lt;ref name=&quot;suetonius-caligula-26&quot; /&gt;. Oy bilan gaplashish ham epilepsiya kasalligi bilan bogʻliq holat hisoblanadi&lt;ref&gt;O. Temkin, ''The Falling Sickness'' (2nd ed., Baltimore 1971) 3-4, 7, 13, 16, 26, 86, 92-96, 179.&lt;/ref&gt;.

Suetonius Kaligulani kasal, ozgʻin va rangpar deb taʼriflagan: „…u baland boʻyli, juda oqarib ketgan, shakli yomon, boʻyni va oyoqlari juda nozik, koʻzlari va chakkalari boʻsh, qoshlari keng va qalin, sochlari ingichka, tojli boshi taqir edi. Tanasining boshqa qismlari ham tuklar bilan qoplangan edi … U jismonan ham, aqlan ham aqldan ozgan, bolaligida tutqanoq kasalligidan aziyat chekkan. Balogʻat yoshida charchoqqa bardoshli edi. Vaqti-vaqti bilan hushidan ketishga moyil boʻlib, bu vaqtda hech qanday harakat qila olmas edi“&lt;ref&gt;Suetonius: The Lives of the Twelve Caesars; An English Translation, Augmented with the Biographies of Contemporary Statesmen, Orators, Poets, and Other Associates. Suetonius. Publishing Editor. J. Eugene Reed. Alexander Thomson. Philadelphia. Gebbie &amp; Co. 1889.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=usUpDwAAQBAJ&amp;q=caligula+hairy+body&amp;pg=PT14|title=Royalty's Strangest Tales|last=Tibballs|first=Geoff|year=2017|publisher=Pavilion Books|isbn=9781911042945}}{{Oʻlikhavola|date=aprel 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. Rasmiy tiklangan byustlarning ilmiy rekonstruktsiyalariga asoslanib, Kaligula jigarrang sochli, jigarrang koʻzli va ochiq rangli teriga ega deyishimiz mumkin&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://art-sheep.com/the-true-colours-of-greek-and-roman-statues-by-archaeologist-vinzenz-brinkmann/|title=The True Colours Of Greek and Roman Statues By Archaeologist Vinzenz Brinkmann|date=24-yanvar 2015-yil|access-date=2-avgust 2020-yil}}&lt;/ref&gt;. Baʼzi zamonaviy tarixchilar Kaligula [[gipertireoz]] bilan kasallangan deb hisoblashadi&lt;ref&gt;R. S. Katz, „The Illness of Caligula“ CW 65 (1972), 223-225; refuted by M. G. Morgan, „Caligulaʼs Illness Again“, CW 66 (1973), 327-329.&lt;/ref&gt;. Bu tashxis, asosan, Kaligulaning asabiyligi va Pliniy Elder taʼriflaganidek, „qarashi“ bilan bogʻliq.

=== Dafn qilingan joyi ===

2011-yil 17-yanvarda Italiyaning [[Nemi]] shahri politsiyasi imperatorga tegishli deb hisoblangan haykalni kontrabanda yo‘li bilan olib ketayotgan o‘g‘rini qo‘lga olgach, Kaligula dafn etilgan joyni aniqlaganliklarini eʼlon qilishdi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi| url=https://www.theguardian.com/world/2011/jan/17/caligula-tomb-found-police-statue | location=London | work=The Guardian | first=Tom | last=Kington | title=Caligula's tomb found after police arrest man trying to smuggle statue | date=17-yanvar 2011-yil}}&lt;/ref&gt;. Bu daʼvoni [[Cambridge universiteti|Kembrij]] tarixchisi [[Mary Beard (klassist)|Meri Beard]] shubha bilan qarshi oldi&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=This isn't Caligula's tomb |first=Mary |last=Beard |author-link=Mary Beard (classicist) |url=http://timesonline.typepad.com/dons_life/2011/01/this-isnt-caligulas-tomb.html |work=A don's life |location=London |date=18-yanvar 2011-yil |access-date=30-iyun 2011-yil |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110811123032/http://timesonline.typepad.com/dons_life/2011/01/this-isnt-caligulas-tomb.html |archive-date=11-avgust 2011-yil }}&lt;/ref&gt;.

== Madaniyatda tasvirlanishi ==

=== Film va seriallarda ===

* Uelslik aktyor [[Emlyn Williams|Emlin Uilyams]] 1937-yilda tugallanmagan „''[[I, Claudius (film)|I, Claudius]]''“ filmida Kaligula rolini ijro etgan&lt;ref name=test&gt;{{yangiliklar manbasi |title='Caligula' Gives a Toga Party (but No One's Really Invited) |first=Linda |last= Yablonsky |url=https://www.nytimes.com/2006/02/26/arts/design/26yabl.html |newspaper=[[The New York Times]] |date= 26-fevral 2006-yil |access-date=30-iyun 2011-yil}}&lt;/ref&gt;.
* 1968-yilda ITV telekanalining „''[[The Caesars (TV serial)|The Caesars]]''“ nomli tarixiy drama serialida [[Ralph Bates|Ralf Beyts]] Kaligula rolini ijro etgan&lt;ref&gt;{{IMDbda film|id=0166037|title=The Caesars}}&lt;/ref&gt;.
* Amerikalik aktyor [[Jay Robinson]] 1950-yillardagi ikkita epik film „''[[The Robe (film)|The Robe]]''“ (1953) va uning davomi „''[[Demetrius and the Gladiators]]''“ (1954) filmlarida dahshatli Kaligulaning mashhur obrazini tasvirlagan&lt;ref name=&quot;autogenerated1979&quot;&gt;Robinson, Jay. ''The Comeback''. Word Books, 1979. {{ISBN|978-0-912376-45-5}}&lt;/ref&gt;.
* 1976-yilda BBCning „''[[I, Claudius (TV serial)|I, Claudius]]''“ mini-seriyasida [[John Hurt|Jon Xert]] Kaligula rolini ijro etgan&lt;ref&gt;{{IMDbda film|id=0074006|title=I, Claudius}}&lt;/ref&gt;.
* 1979-yilda suratga olingan uzun metrajli „[[Caligula (film)|Caligula]]“ tarixiy filmida bosh rolni [[Malcolm McDowell|Malkolm Makdauell]] ijro etgan. Filmda ochiqcha jinsiy aloqa va zoʻravonlik tasvirlari mavjud&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.allmovie.com/movie/caligula-v7895|title=Caligula (1978)|work=All-Movie|access-date=14-mart 2021-yil}}&lt;/ref&gt;.
* 1982-yilda suratga olingan „''[[Caligula... The Untold Story]]''“ (tarjimasi: „''Kaligula… Aytilmagan hikoya''“) tarixiy ekspluatatsiya filmida [[David Brandon (aktyor)|Devid Brendon]] Kaligula rolini ijro etgan&lt;ref&gt;Palmerini, Luca M.; Mistretta, Gaetano (1996). „Spaghetti Nightmares“. Fantasma Books. p. 111.{{ISBN|0963498274}}.&lt;/ref&gt;.
* Kaligula — 2015-yilgi [[NBC]] serialidagi „''[[A.D. The Bible Continues]]''“ (tarjimasi: „''Bibliya davom etmoqda''“) filmidagi qahramon boʻlib, uni britaniyalik aktyor [[Andrew Gower|Endryu Gower]] ijro etgan. Filmda Kaligulaning „buzuq va xavfli“ shaxsiyati&lt;ref&gt;{{Citation|title=Watch A.D. The Bible Continues Episodes at NBC.com|url=https://www.nbc.com/ad-the-bible-continues/episodes|language=en-US|access-date=9 May 2020}}&lt;/ref&gt;, shuningdek, jinsiy ishtahasi, oʻta jahldorligi va zoʻravon tabiati taʼkidlangan.
* „''[[Roman Empire (TV serial)|Roman Empire]]''“ (tarjimasi: „''Rim imperiyasi''“) serialining uchinchi fasli ([[Netflix]]da 2019-yil chiqarilgan) „''Caligula: The Mad Emperor''“ (tarjimasi:&quot;Kaligula: aqldan ozgan imperator&quot;) deb nomlangan. Bosh rolni [[Janubiy Afrika Respublikasi|janubiy afrikalik]] aktyor [[Ido Drent]] oʻynagan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.express.co.uk/showbiz/tv-radio/1105352/Roman-Empire-Caligula-The-Mad-Emperor-Netflix-release-date-cast-trailer-plot-Sean-Bean|title=Roman Empire Caligula The Mad Emperor Netflix release date, cast, trailer, plot|first=Emma|last=Nolan|date=26-mart 2019-yil|website=Express.co.uk|access-date=2-avgust 2020-yil}}&lt;/ref&gt;.
* Mukofotga sazovor boʻlgan BBCning „''[[Horrible Histories (2009, TV serial)|Horrible Histories]]''“ (tarjimasi: „''Qoʻrqinchli tarixlar''“) koʻrsatuvida Kaligula rolini [[Simon Farnaby|Saymon Farnabi]] oʻynagan.

=== Adabiyot va teatrda ===

* Fransuz yozuvchisi [[Albert Camus|Alber Kamyu]]ning „''[[Caligula (pyesa)|Kaligula]]''“ pyesasi mavjud boʻlib, asarda Kaligula oʻzining suyukli singlisi Drusilla vafotidan soʻng uch kecha, uch kunduz saroyni tark etib, qaytib keladi. Shundan soʻng yosh imperator cheksiz kuchidan „imkonsizlikni mumkin boʻlganlar orasiga olib kirish“ uchun foydalanadi&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last1=Sheaffer-Jones|first1=Caroline|title=A Deconstructive Reading of Albert Camus' Caligula: Justice and the Game of Calculations|journal=Australian Journal of French Studies|date=1-yanvar 2012-yil|volume=49|issue=1|pages=31–42|doi=10.3828/AJFS.2012.3|issn=0004-9468}}&lt;/ref&gt;.
* Ingliz yozuvchisi [[Robert Graves]]ning „''[[I, Claudius]]''“ romanida Kaligula bolaligidanoq klinik jihatdan aqldan ozgan qotil sosyopat sifatida tasvirlangan. Romanda Kaligula oʻn yoshida otasi [[Germanicus|Germanik]]ni tushkunlikka tushirib, yashirincha qoʻrqitish orqali oxir oqibat oʻlimga olib keladi. Gravesning Kaligulasi uchta singlisi bilan insest aloqa qiladi va Drusillani oʻldirgan deb taxmin qilinadi&lt;ref&gt;Graves, Robert ''I, Claudius'' (1934)&lt;/ref&gt;. Roman 1976-yilda BBCning xuddi shu nomdagi mini-seriali uchun asos boʻlgan.

=== Operada ===

* Yosh Kaligula [[Heinrich Ignaz Franz Biber|Geynrix Ignaz Frans Biber]]ning ''[[Arminio (Biber)|Arminio]]'' operasidagi qahramonlardan biri sifatida tasvirlangan.
* Kaligula — Alber Kamyu pyesasi asosidagi [[Detlev Glanert]]ning „''[[Caligula (Glanert)|Kaligula]]''“ operasi bosh qahramoni.
* [[Barokko]] davrining turli bastakorlari Kaligula haqida opera asarlari yaratgan, ammo ularning aksariyati saqlanib qolmagan.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}
== Adabiyotlar ==
=== Asosiy adabiyotlar ===
* [[Cassius Dio]], ''[https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/59*.html Roman History]'', Book 59
* [[Josephus]], ''[http://www.ccel.org/ccel/josephus/works/files/works.html Antiquities of the Jews]'', (trans. W.Whiston), Books XVIII-XIX
* [[Philo of Alexandria]], (trans. C. D. Yonge, London, H. G. Bohn, 1854-1890):
** ''[http://www.earlychristianwritings.com/yonge/book40.html On the Embassy to Gaius]''
** ''[http://www.earlychristianwritings.com/yonge/book36.html Flaccus]''
* [[Seneca the Younger]]
** ''[http://www.stoics.com/seneca_essays_book_1.html On Firmness]''
** ''[http://www.stoics.com/seneca_essays_book_1.html On Anger]''
** ''[http://www.stoics.com/seneca_essays_book_2.html To Marcia, On Consolation]''
** ''[http://www.stoics.com/seneca_essays_book_2.html On Tranquility of Mind]''
** ''[http://www.stoics.com/seneca_essays_book_2.html On the Shortness of Life]''
** ''[http://www.stoics.com/seneca_essays_book_2.html To Polybius, On Consolation]''
** ''[http://www.stoics.com/seneca_essays_book_2.html To Helvia, On Consolation]''
** ''[http://www.stoics.com/seneca_essays_book_3.html On Benefits]''
** ''[http://www.stoics.com/seneca_epistles_book_1.html On the Terrors of Death]'' (Epistle IV)
** ''[http://www.stoics.com/seneca_epistles_book_2.html On Taking Oneʼs Own Life]'' (Epistle LXXVII)
** ''[http://www.stoics.com/seneca_epistles_book_3.html On the Value of Advice]'' (Epistle XCIV)
* [[Suetonius]], ''[https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Caligula*.html The Lives of Twelve Caesars]'', Life of Caligula
* [[Tacitus]], ''[https://penelope.uchicago.edu/Thayer/e/roman/texts/tacitus/home.html Annals]'', Book 6
=== Qoʻshimcha adabiyotlar ===
* {{kitob manbasi|last=Balsdon|first=V. D.|title=The Emperor Gaius|url=https://archive.org/details/emperorgaiuscali0000jpvd|year=1934|publisher=Clarendon Press|location=Oxford}}
* {{kitob manbasi|last= Barrett|first=Anthony A.|title=Caligula: the corruption of power| location=London|publisher=Batsford|year=1989|isbn=978-0-7134-5487-1}}
* {{kitob manbasi|last=Grant|first=Michael|author-link=Michael_Grant_(author)|title=The Twelve Caesars|year=1979|publisher=Penguin Books|location=New York|isbn=978-0-14-044072-0|url-access=registration|url=https://archive.org/details/twelvecaesars00suet_1}}
* {{kitob manbasi|last=Hurley|first=Donna W.|title=An Historical and Historiographical Commentary on Suetonius' Life of C. Caligula|location=Atlanta|publisher=Scholars Press|year=1993}}
* {{jurnal manbasi|last=Sandison|first=A. T.|title=The Madness of the Emperor Caligula|journal=[[Medical History (jurnal)|Medical History]]|year=1958|volume=2|issue=3|pages=202–209|doi=10.1017/s0025727300023759|pmid=13577116|pmc=1034394}}
* {{kitob manbasi|last=Wilcox|first=Amanda |chapter=Nature's Monster: Caligula as exemplum in Seneca's Dialogues| editor1-first=Ineke|editor1-last=Sluiter|editor2-first=Ralph M.|editor2-last=Rosen|title=Kakos: Badness and Anti-value in Classical Antiquity|location=Leiden|publisher=Brill|year=2008| series=Mnemosyne: Supplements. History and Archaeology of Classical Antiquity|volume=307}}

== Havolalar ==
{{Commons turkum}}
{{Wikiquote|Caligula}}
* [http://www.digitalsculpture.org/caligula/index.html The portrait of Caligula in the Digital Sculpture Project]
* [https://web.archive.org/web/20130611035036/http://british-history.net/roman-britain/caligula-attempts-to-conquer-britain-40-a-d/ Caligula Attempts to Conquer Britain in AD 40]
* [http://www.roman-emperors.org/gaius.htm Biography from De Imperatoribus Romanis] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20050818165849/http://www.roman-emperors.org/gaius.htm |date=2005-08-18 }}
* [https://www.nytimes.com/2021/01/12/science/caligula-archaeology-rome-horti-lamiani.html Franz Lidz, „Caligulaʼs Garden of Delights, Unearthed and Restored“, New York Times, Jan. 12, 2021]

{{S-start}}
{{S-hou|[[Yuliy-Klavdiy sulolasi]]|31-avgust|mil. 12|24-yanvar|mil. 41}}
{{S-roy|rm}}
{{S-bef|before=[[Tiberiy]]}}
{{S-ttl|title=[[Rim imperatorlari roʻyxati|Rim imperatori]]|years=37–41}}
{{S-aft|after=[[Klavdiy]]}}
{{S-off}}
{{s-bef|before = [[Gnaeus Acerronius Proculus|Gn. Acerronius Proculus]] |before2=[[Gay Petronius Pontius Nigrinus|G. Petronius Pontius Nigrinus]]}}
{{s-ttl|title = [[Rim konsullari roʻyxati|Rim konsuli]]|years=37-yil iyul-avgust|with=[[Klavdiy]]}}
{{s-aft|after = [[Aulus Caecina Paetus|A. Caecina Paetus]] |after2=[[Gay Caninius Rebilus (konsul 37)|G. Caninius Rebilus]]}}
{{s-bef|before= [[Servius Asinius Celer|Ser. Asinius Celer]] |before2=[[Sextus Nonius Quinctilianus (konsul 38)|Sex. Nonius Quinctilianus]]}}
{{s-ttl|title = [[Rim konsullari rooʻyxati|Rim konsuli]]|years=39-yil yanvar|with=[[Lucius Apronius Caesianus|L. Apronius Caesianus]]}}
{{s-aft|after= [[Quintus Sanquinius Maximus|Q. Sanquinius Maximus]]}}
{{s-bef|before= [[Aulus Didius Gallus|A. Didius Gallus]] |before2=[[Gnaeus Domitius Afer|Gn. Domitius Afer]]}}
{{s-ttl|title = [[Rim konsullari roʻyxati|Rim konsuli]]|years=40-yil yanvar&lt;br /&gt;''hamkasblari''}}
{{s-aft|after= [[Gay Laecanius Bassus (konsul 40)|G. Laecanius Bassus]] |after2=[[Quintus Terentius Culleo|Q. Terentius Culleo]]}}
{{s-bef|before= [[Gaius Laecanius Bassus (konsul 40)|G. Laecanius Bassus]] |before2=[[Quintus Terentius Culleo|Q. Terentius Culleo]]}}
{{s-ttl|title = [[Rim konsullari roʻyxati|Rim konsuli]]|years=41-yil yanvar|with=[[Gnaeus Sentius Saturninus (konsul 41)|Gn. Sentius Saturninus]]}}
{{s-aft|after= [[Quintus Pomponius Secundus|Q. Pomponius Secundus]]}}
{{S-end}}

[[Turkum:Rim imperatorlari]]</text>
      <sha1>qemcbjd79rgzg1enm9xif63idnw2qbf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>1997-yilgi Osiyo moliyaviy inqirozi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>916281</id>
    <revision>
      <id>6327560</id>
      <parentid>5260063</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T17:07:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mirishkorlik</username>
        <id>75661</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Tarix]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6327560</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14078" sha1="42u8xk4h1bwh1cawdiijgzouudp0r47" xml:space="preserve">{{multiple image
 | align = right
 | direction = vertical
 | width = 250
 | header = 1997-yilgi Osiyo moliyaviy inqirozi  
 | image1 = Asienkrise.svg
 | alt1 =
 | caption1 = 1995-yildan 2000-yilgacha zarar koʻrgan mamlakatlarda aholi jon boshiga yalpi ichki mahsulotning yillik oʻsishi
 | image2 = Jakarta riot 14 May 1998.jpg 
 | alt2 = 
 | caption2 = [[Jakarta]]dagi isyonchilar, [[1998-yil may oyida Indoneziyadagi tartibsizliklar]]
}}
'''1997-yilgi Osiyo moliyaviy inqirozi''' 1990-yillarning oxirlarida [[Sharqiy Osiyo|Sharq]]iy va [[Janubi-Sharqiy Osiyo]]ning katta qismini qamrab olgan moliyaviy inqiroz davri edi. Inqiroz 1997-yil iyul oyida [[Tailand]]da boshlanib, bir qancha boshqa mamlakatlarga tarqalib, moliyaviy inqiroz tufayli butun dunyo boʻylab iqtisodiy tanazzulga yuz tutishi qoʻrquvini oshirdi&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=Global qarz to‘lqinlari: sabablari va oqibatlari” |url=https://www.worldbank.org/en/research/publication/waves-of-debt |website=https://www.worldbank.org}}&lt;/ref&gt;. Biroq, 1998—1999-yillarda tiklanish tez surʼatda boʻldi va parchalanish xavotirlari tezda yoʻqoldi.

2-iyulda [[Tom Yam Kung inqirozi]] nomi bilan tanilgan va ([[tay]]: วิกฤตต้มยำกุ้ง) [[Tailand]]da paydo boʻlgan bu inqiroz [[Tailand]] hukumati chet el valyutasi yoʻqligi sababli [[baht]]ni oʻzgartirishga majbur boʻlganidan keyin [[Tailand bahti]]ning moliyaviy qulashi ortidan sodir boʻldi. oʻz valyutasining AQSh dollariga bogʻlanishini qoʻllab-quvvatlash. Kapital parvozi deyarli darhol boshlandi va xalqaro zanjir reaksiyasini boshladi. Oʻsha paytda [[Tailand]] [[tashqi qarz]] yukini oʻz zimmasiga olgan edi&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=&quot;Osiyo moliyaviy inqirozi: dunyo eriy boshlaganda&quot; |url=https://www.euromoney.com/article/b1320d324dc5wg/asian-financial-crisis-when-the-world-started-to-melt |website=https://www.euromoney.com}}&lt;/ref&gt;. Inqiroz tarqalishi bilan boshqa [[Janubi-Sharqiy Osiyo]] davlatlari, keyinroq [[Yaponiya]] va [[Janubiy Koreyada]] [[valyutalar]] pasayib ketdi, [[fond bozorlari]] va boshqa aktivlar bahosi tushdi va [[xususiy qarz]]ning keskin oʻsishi kuzatildi&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=Osiyo iqtisodiyotida inqiroz va Yaponiya |url=http://www.ide.go.jp/English/Publish/Periodicals/De/pdf/98_03_05.pdf |website=https://web.archive.org |qaralgan sana=2023-03-15 |arxivsana=2015-09-24 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20150924032900/http://www.ide.go.jp/English/Publish/Periodicals/De/pdf/98_03_05.pdf }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=Rivojlanayotgan Osiyo va Tinch okeani davlatlarining asosiy ko'rsatkichlari |url=https://www.adb.org/publications/key-indicators-developing-asian-and-pacific-countries-2003 |website=https://www.adb.org}}&lt;/ref&gt;. 1993—1996-yillarda [[Janubi-Sharqiy Osiyo davlatlari uyushmasi]] (ASEAN)ning toʻrtta yirik iqtisodida tashqi qarzning [[YaIM]]ga nisbati 100% dan 167% gacha koʻtarildi, keyin esa inqirozning eng yomon davrida 180% dan oshdi. [[Janubiy Koreya]]da bu koʻrsatkichlar 13% dan 21% gacha koʻtarildi va keyin 40% gacha natija koʻrsatdi, boshqa [[shimol]]iy yangi sanoatlashgan mamlakatlar esa holat ancha yaxshi qoldi. Faqat [[Tailand]] va [[Janubiy Koreya]]da qarzga xizmat koʻrsatishning eksportga nisbati oshdi.

Inqirozdan eng koʻp zarar koʻrgan davlatlar [[Janubiy Koreya]], [[Indoneziya]] va [[Tailand]] boʻldi. [[Gonkong]], [[Laos]], [[Malayziya]] va [[Filippin]] ham pasayishdan zarar koʻrdi. Bu inqiroz [[Bruney]], [[Xitoy| Xitoy materigi]], [[Yaponiya]], [[Singapur]], [[Tayvan]] va [[Vetnam]]ga ham kamroq taʼsir koʻrsatdi, garchi ularning barchasi mintaqa boʻylab talab va ishonchning umumiy yoʻqolishidan aziyat chekdi. [[Yaponiya]] zarar koʻrgan mamlakatlarning soʻrovlariga sekin javob bergan boʻlsa-da, [[Xitoy]] qutqaruv pullariga 4 milliard dollar qoʻshgani va oʻz valyutasini qadrsizlantirmaslik haqidagi muhim qarori orqali mintaqadagi obroʻsini oshirdi. Garchi [[Osiyo]] hukumatlarining aksariyati yaxshi koʻrinadigan moliyaviy siyosatga ega boʻlsa-da, [[Xalqaro Valyuta Jamgʻarmasi]] (XVJ) inqirozdan qattiq zarar koʻrgan [[Janubiy Koreya]], [[Tailand]] va [[Indoneziya]]ning [[valyuta]]larini barqarorlashtirish uchun 40 milliard [[dollar]]lik dasturni boshlashga kirishdi&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=Global qarz to‘lqinlari: sabablari va oqibatlari” |url=https://www.worldbank.org/en/research/publication/waves-of-debt |website=https://www.worldbank.org}}&lt;/ref&gt;.

Biroq, global iqtisodiy inqirozni toʻxtatish harakatlari [[Indoneziya]]dagi ichki vaziyatni barqarorlashtirishga unchalik yordam bermadi. 30 yillik hokimiyatdan keyin [[Indoneziya]] [[prezident]]i [[Suxarto]] 1998-yil 21-mayda [[rupiya]]ning keskin devalvatsiyasi natijasida narxlarning keskin oshishi ortidan keng tarqalgan tartibsizliklar ortidan isteʼfoga chiqishga majbur boʻldi. Inqirozning oqibatlari 1998-yilga qadar davom etdi. 1998-yilda [[Filippin]]da oʻsish deyarli nolga tushdi. Faqatgina [[Singapur]] zarbadan nisbatan izolyatsiyalanganligini isbotladi, lekin shunga qaramay, asosiy moliyaviy markaz sifatidagi maqomi va [[Malayziya]] va [[Indoneziya]]ga geografik yaqinligi tufayli jiddiy zarbalarga duch keldi. 1999-yilga kelib, tahlilchilar [[Osiyo]] iqtisodlari tiklana boshlaganini koʻrishdi. Inqirozdan keyin [[Sharqiy Osiyo| Sharqiy]] va [[Janubi-Sharqiy Osiyo]]dagi iqtisodlar moliyaviy barqarorlik va moliyaviy nazoratni yaxshilash yoʻlida birgalikda ishladilar&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=“Osiyoda moliyaviy barqarorlik uchun markaziy bank |url=http://www.adbi.org/files/2012.08.28.wp377.central.banking.financial.stability.asia.pdf |website=https://web.archive.org |qaralgan sana=2023-03-15 |arxivsana=2012-10-18 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20121018154416/http://www.adbi.org/files/2012.08.28.wp377.central.banking.financial.stability.asia.pdf }}&lt;/ref&gt;.

== Kredit pufakchalari va belgilangan valyuta kurslari ==
[[File:USD to Thai Baht exchange rate.webp|thumb|290px|
{{legend|#00247D|[[AQSh dollari|USD]] / [[Tailand bahti|Tailand Bahti]] [[valyuta kursi]] |outline=#EF3340}}
]]
[[File:USD to South Korean Won exchange rate.webp|thumb|290px|
{{legend|#0F64CD|[[AQSh dollari|USD]] / [[Vona|Shimoliy Koreya voni]] [[valyuta kursi]]|outline=#CD2E3A}}
]]
[[File:USD to Philippine Peso exchange rate.webp|thumb|290px|
{{legend|#0032A0|[[AQSh dollari|USD]] / [[Filippin Pesosi|Filippin Pesosi]] [[valyuta kursi]] |outline=#FED141}}
]]
[[File:USD to Indonesian Rupiah exchange rate.webp|thumb|290px|
{{legend|#EFEFEF|[[AQSh dollari|USD]] / [[Indoneziya rupiyasi|Indoneziya rupiyasi]] [[valyuta kursi]] |outline=#FF0000}}
]]
[[File:Indonesia money supply increases and inflation.webp|thumb|290px|
{{legend-line|#C5C5C5 solid 3px|Indonesia [[Pul vazni|pul vazni]] oshishi}}
{{legend-line|#FF0000 solid 3px|Inflyatsiya}}
]]
Inqiroz juda koʻp va bahsli sabablarga ega. [[Tailand]], [[Indonesiya]] va [[Malaysiya]] davlatlari iqtisodiyoti katta zarar koʻrdi&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=Qarz va moliyaviy inqirozlar |url=https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3547375 |website=https://papers.ssrn.com}}&lt;/ref&gt;.

1999-yilgacha [[Osiyo]] jami [[kapital]] oqimining deyarli yarmini rivojlanayotgan mamlakatlarga jalb qildi. Ayniqsa, [[Janubi-Sharqiy Osiyo]] mamlakatlari iqtisodiyoti yuqori foiz stavkalarini yuqori rentabellikka intilayotgan xorijiy investorlar uchun jozibadorligini saqlab qoldi. Natijada, mintaqa iqtisodlariga katta miqdordagi pul oqimi kelib tushdi va aktivlar narxining keskin oʻsishi kuzatildi. Shu bilan birga, [[Tailand]], [[Malayziya]], [[Indoneziya]], [[Singapur]] va [[Janubiy Koreya]]ning mintaqaviy iqtisodiyotlari 1980-yillarning oxiri va 1990-yillarning boshlarida [[yalpi ichki mahsulot]]ning 8-12% ni tashkil etgan yuqori oʻsish surʼatlarini boshdan kechirdi. Bu yutuq moliya institutlari, jumladan, [[XVJ]] va [[Jahon banki]] tomonidan keng eʼtirof etildi va „Osiyo iqtisodiyoyi moʻjizasi“ning bir qismi sifatida tanildi.

1990-yillarning oʻrtalarida [[Tailand]], [[Indoneziya]] va [[Janubiy Koreya]]da xususiy joriy hisobning katta taqchilligi yuzaga keldi va qatʼiy belgilangan valyuta kurslarining saqlanishi tashqi qarz olishni ragʻbatlantirdi. Oqibatda moliyaviy va korporativ sektorlarda valyuta tavakkalchiligining haddan tashqari ortishiga olib keldi.

1990-yillarning oʻrtalarida bir qator tashqi zarbalar iqtisodiy muhitni oʻzgartira boshladi. 1985-yildagi [[Plaza kelishuvi]] tufayli [[Yuan| Xitoy renminbi]]si va [[iyena|yapon iyenasi]]ning qadrsizlanishi, [[AQSh dollari]]ning kuchli kursiga olib kelgan [[AQSH]] foiz stavkalarining koʻtarilishi va yarimoʻtkazgichlar narxining keskin pasayishi ularning oʻsishiga salbiy taʼsir koʻrsatdi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=FRBSF iqtisodiy maktubi: Sharqiy Osiyodagi moliyaviy inqirozga nima sabab bo'ldi? |url=https://www.frbsf.org/economic-research/publications/economic-letter/1998/august/what-caused-east-asia-financial-crisis/ |website=https://www.frbsf.org}}&lt;/ref&gt; 1990-yillar boshida [[AQSh iqtisodiyoti]] tanazzuldan qutulganligi sababli, [[Alan Greenspan]] boshchiligidagi [[AQSh Federal zaxira banki]] [[inflyatsiya]]ni oldini olish uchun AQSh foiz stavkalarini oshirishga kirishdi.

Bu Qoʻshma Shtatlarni yuqori qisqa muddatli foiz stavkalari orqali pul oqimlarini jalb qilgan [[Janubi-Sharqiy Osiyo]]ga nisbatan yanada jozibador sarmoyaviy manzilga aylantirdi va [[AQSh dollari]] qiymatini oshirdi. Valyutalarini [[AQSH dollari]]ga bogʻlagan [[Janubi-Sharqiy Osiyo]] davlatlari uchun AQSh dollarining oshishi oʻz eksportining qimmatlashishiga va jahon bozorlarida raqobatbardoshligining pasayishiga olib keldi. Shu bilan birga, 1996-yil bahorida [[Janubi-Sharqiy Osiyo]]ning eksport oʻsishi keskin pasayib, ularning joriy hisobidagi holati yomonlashdi.

Baʼzi iqtisodchilar [[Xitoy]]ning oʻsib borayotgan eksportini [[ASEAN]] davlatlari eksporti oʻsishining sekinlashishiga hissa qoʻshadigan omil sifatida ilgari surgandilar, ammo bu iqtisodchilar inqirozlarning asosiy sababi koʻchmas mulk bilan bogʻliq haddan tashqari spekulyatsiya ekanligini taʼkidladilar&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=Moliyaviy inqirozlarning uchta yo'li: Arxivlangan kapital nazoratiga bo'lgan ehtiyoj |url=https://www.newschool.edu/scepa/publications/workingpapers/archive/cepa0318.pdf |website=https://www.newschool.edu |qaralgan sana=2023-03-15 |arxivsana=2015-11-17 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20151117144558/https://www.newschool.edu/scepa/publications/workingpapers/archive/cepa0318.pdf }}&lt;/ref&gt;. [[Xitoy]], ayniqsa, 1990-yillarda eksportga yoʻnaltirilgan qator islohotlarni amalga oshirgandan soʻng, boshqa [[Osiyo]] eksportchilari bilan samarali raqobatlasha boshladi. Boshqa iqtisodchilar ham [[ASEAN]], ham [[Xitoy]] 1990-yillarning boshlarida bir vaqtning oʻzida tez eksport oʻsishini boshdan kechirganini taʼkidlab, [[Xitoy]]ning taʼsiri haqida bahslashmoqda&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=Osiyo-Tinch okeani profili |url=https://books.google.co.uz/books?id=l07ak-yd6DAC&amp;q=%22Bangkok+Declaration%22+ASEAN&amp;pg=RA1-PA311&amp;redir_esc=y#v=snippet&amp;q=%22Bangkok%20Declaration%22%20ASEAN&amp;f=false |website=https://books.google.co.uz}}&lt;/ref&gt;.

Koʻplab iqtisodchilarning fikricha, [[Osiyo]] inqirozi bozor psixologiyasi yoki texnologiyasi tufayli emas, balki kredit oluvchi va qarz oluvchi munosabatlaridagi ragʻbatlarni buzgan siyosat tufayli yuzaga kelgan. Natijada paydo boʻlgan katta miqdordagi kreditlar yuqori darajadagi iqtisodiy muhitni yaratdi va xususan, koʻchmas mulk kabi iqtisodiyotning ishlab chiqarish boʻlmagan tarmoqlarida aktivlar narxlarini barqaror boʻlmagan darajaga koʻtardi&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=Yong'inga qarshi sotiladigan to'g'ridan-to'g'ri investitsiyalar |url=http://web.mit.edu/krugman/www/FIRESALE.htm |website=http://web.mit.edu}}&lt;/ref&gt;.

== Taʼsir qilingan mamlakatlar/mintaqalar ==
[[File:Asian Financial Crisis EN vector.svg|thumb|350px|[[1997-yilgi Osiyo moliyaviy inqirozi]]dan eng koʻp zarar koʻrgan davlatlar, xususan, [[Janubiy Koreya]] va [[Tailand]].]]
'''Tailand'''
1985-yildan 1996-yilgacha [[Tailand iqtisodiyoti]] yiliga oʻrtacha 9% dan ortiq oʻsdi, bu oʻsha paytdagi barcha mamlakatlarning eng yuqori iqtisodiy oʻsish surʼati edi. [[Inflyatsiya]] darajasi 3,4-5,7% oraligʻida past darajada saqlanib qoldi.
'''Filippin'''
1997-yilning may oyida mamlakat markaziy banki ''Bangko Sentral ng Pilipinas'' foiz stavkalarini 1,75 foiz, 19-iyunda yana 2 foizga oshirdi. Tailand 2-iyulda inqirozni keltirib chiqardi va 3-iyulda ''Bangko Sentral pesoni'' himoya qilish uchun harakat qilib, 1997-yil iyul oyi oʻrtalarida Osiyo inqirozi boshlanganda bir kechada stavkani 15% dan 32% gacha koʻtardi. 1997-yil avgust oyining boshlarida bir kishiga 26 pesodan tushdi. Inqiroz boshida bir dollar uchun 1998-yil boshida 46,50 pesogacha, 2001-yil iyul oyidagi kabi 53 pesogacha&lt;ref&gt;Peter Krinks, ''The economy of the Philippines: Elites, inequalities and economic restructuring'' (Routledge, 2003).&lt;/ref&gt;.

Filippin yalpi ichki mahsuloti inqirozning eng ogʻir davrida 0,6% ga qisqardi, ammo 2001-yilda [[Jozef Estrada]] maʼmuriyatining janjallariga qaramay, 2001- yilga kelib 3% ga oʻsdi, [[jueteng]] janjali ayniqsa PSE Kompozit indeksiga sabab boʻlgan. Filippin fond birjasi indeksi 1997-yildagi 3448 punktdan 1000 punktgacha kamwydi. Pesoning qiymati AQSh dollariga nisbatan 55,75 pesogacha kamaydi. Oʻsha yilning oxirida Estrada impichment arafasida edi, ammo uning senatdagi ittifoqchilari jarayonni davom ettirishga qarshi ovoz berishdi. Bu uning isteʼfosini amalga oshirgan va [[Gloriya]] [[Makapagal Arroyoni]] prezidentlikka koʻtargan [[EDSA II]] inqilobi bilan yakunlangan xalq noroziliklariga olib keldi. Uning prezidentligi davrida mamlakatdagi inqiroz pasaydi. Filippin pesosi yil oxiriga kelib taxminan 50 pesogacha koʻtarildi, shuningdek 2007-yil oxirida bir dollar uchun 41 peso atrofida sotildi. Qimmatli qogʻozlar bozori ham 2007-yilda rekord darajaga yetdi (2018-yil fevralidan oshib ketdi) shuningdek iqtisodiy, ijtimoiy jihatdan yuqori natijaga erishdi.

== Manbalar ==


[[Turkum:Moliya]]
[[Turkum:Osiyoda biznes]]</text>
      <sha1>42u8xk4h1bwh1cawdiijgzouudp0r47</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rossiya davlat kutubxonasi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>922824</id>
    <revision>
      <id>6327601</id>
      <parentid>6325828</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T19:45:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>3 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327601</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42215" sha1="dbte91sfmeh3ptyw6b8kyl6f4tkinu2" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox vcard&quot;
! colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-above&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#ededed;&quot; |Russian State Library
|-
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-subheader&quot; |&lt;span lang=&quot;ru&quot; class=&quot;nickname&quot;&gt;Российская государственная библиотека&lt;/span&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-image&quot; |[[File:Russian_State_Library.png|150x150px]]
|-
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-image&quot; |[[File:Moscow_RussianStateLibrary_0987.jpg|300x300px]]&lt;div class=&quot;infobox-caption&quot;&gt;Main building of the library. The façade still retains the Soviet-era name &quot;Lenin State Library of the USSR&quot;&lt;/div&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-image&quot; |&lt;mapframe zoom=&quot;12&quot; align=&quot;center&quot; frameless=&quot;1&quot; height=&quot;200&quot; width=&quot;250&quot;&gt;[
{&quot;properties&quot;:{&quot;title&quot;:&quot;Russian State Library&quot;,&quot;fill-opacity&quot;:0.5,&quot;stroke&quot;:&quot;#FF0000&quot;,&quot;stroke-width&quot;:3,&quot;fill&quot;:&quot;#606060&quot;},&quot;type&quot;:&quot;ExternalData&quot;,&quot;service&quot;:&quot;geoshape&quot;,&quot;ids&quot;:&quot;Q1048694&quot;},
{&quot;properties&quot;:{&quot;stroke-width&quot;:5,&quot;stroke&quot;:&quot;#FF0000&quot;,&quot;title&quot;:&quot;Russian State Library&quot;},&quot;type&quot;:&quot;ExternalData&quot;,&quot;service&quot;:&quot;geoline&quot;,&quot;ids&quot;:&quot;Q1048694&quot;},
{&quot;type&quot;:&quot;Feature&quot;,&quot;geometry&quot;:{&quot;coordinates&quot;:[37.609722,55.751944],&quot;type&quot;:&quot;Point&quot;},&quot;properties&quot;:{&quot;marker-color&quot;:&quot;#5E74F3&quot;,&quot;title&quot;:&quot;Russian State Library&quot;,&quot;marker-symbol&quot;:&quot;library&quot;}}
]&lt;/mapframe&gt;
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Country
| class=&quot;infobox-data&quot; |[[Russia]]
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Type
| class=&quot;infobox-data label&quot; |[[National library]]
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Established
| class=&quot;infobox-data&quot; |1862&lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt;&amp;#x20;(161&amp;nbsp;years ago)&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;&amp;nbsp;(&lt;span class=&quot;bday dtstart published updated&quot;&gt;1862&lt;/span&gt;)&lt;/span&gt;
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Location
| class=&quot;infobox-data label&quot; |[[Moscow]]
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Branches
| class=&quot;infobox-data&quot; |3
|-
! colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-header&quot; style=&quot;text-align:center;background: #ededed;&quot; |Collection
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Items collected
| class=&quot;infobox-data&quot; |[[Book|Books]], [[Academic journal|journals]], [[Newspaper|newspapers]], [[Magazine|magazines]], [[Sound recording|sound and music recordings]], [[Patent|patents]], [[Database|databases]], [[Map|maps]], [[Postage stamp|stamps]], [[Printmaking|prints]], [[Drawing|drawings]] and [[Manuscript|manuscripts]]
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Size
| class=&quot;infobox-data&quot; |47.7 million (2020)
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Criteria for collection
| class=&quot;infobox-data&quot; |All publications published in Russia, all Russian-language publications published abroad, all foreign-language publications about Russia and other materials
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |[[Legal deposit]]
| class=&quot;infobox-data&quot; |Yes, since 1922
|-
! colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-header&quot; style=&quot;text-align:center;background: #ededed;&quot; |Access and use
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Access requirements
| class=&quot;infobox-data&quot; |Users must be at least 14 years old and present a valid passport or ID card.
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Circulation
| class=&quot;infobox-data&quot; |1.116 million (2019)
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Members
| class=&quot;infobox-data&quot; |387,000 (2019)
|-
! colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-header&quot; style=&quot;text-align:center;background: #ededed;&quot; |Other information
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Budget
| class=&quot;infobox-data&quot; |2.4 billion [[Russian ruble|₽]] (2019)
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Director
| class=&quot;infobox-data&quot; |[[Vadim Duda]]&lt;span class=&quot;noprint&quot; style=&quot;font-size:85%; font-style: normal; &quot;&gt;&amp;nbsp;&amp;#x5B;[[:ru:Дуда, Вадим Валерьевич|ru]]&amp;#x5D;&lt;/span&gt;&lt;ref&gt;&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot;&gt;&lt;span class=&quot;cx-segment&quot; data-segmentid=&quot;294&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20220308101915/https://www.rsl.ru/en/4readers/contacts/main-building/directors-office &quot;Director's Office&quot;]. &lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;cx-segment&quot; data-segmentid=&quot;295&quot;&gt;''Russian State Library''. &lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;cx-segment&quot; data-segmentid=&quot;296&quot;&gt;Archived from [https://www.rsl.ru/en/4readers/contacts/main-building/directors-office the original] on 8 March 2022&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. &lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;cx-segment&quot; data-segmentid=&quot;297&quot;&gt;&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;19 August&lt;/span&gt; 2022&lt;/span&gt;.&lt;/span&gt;&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Staff
| class=&quot;infobox-data&quot; |1,699 (2019)
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Website
| class=&quot;infobox-data&quot; |&lt;span class=&quot;url&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20220928112918/https://www.rsl.ru/en www.rsl.ru/en]&lt;/span&gt;
|}
'''Rossiya davlat kutubxonasi''' ( {{Lang-ru|Российская государственная библиотека|Rossiyskaya gosudarstvennaya biblioteka}}) - [[Moskva|Moskvada]] joylashgan [[Rossiya|Rossiyaning]] uchta yirik [[Milliy kutubxona|milliy kutubxonalaridan]] biri&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Libraries in Russian Federation|url=https://librarymap.ifla.org/countries/Russian%20Federation|qaralgan sana=2022-08-18|ish=IFLA Library Map of the World|nashriyot=International Federation of Library Associations and Institutions|arxivsana=2023-10-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20231001161908/https://librarymap.ifla.org/countries/Russian%20Federation}}&lt;/ref&gt;. Bu nafaqat mamlakatdagi, balki  Yevropadagi va [[Dunyoning eng yirik kutubxonalari|butun dunyodagi eng katta kutubxonalardan biri]] hisoblanadi. Uning hajmi 2020-yil hisobiga koʻra, 47,7millionni tashkil etadi.&amp;nbsp; Bu federal kutubxona {{Efn|The nine libraries with federal status have included the [[Margarita Rudomino All-Russia State Library for Foreign Literature|All-Russia State Library for Foreign Literature]], the [[Russian State Children's Library|Russian Children's Library]], the [[Russian State Library for Young Adults|Young Adults' Library]], the [[Russian State Library for the Blind]] among others&lt;ref&gt;{{Cite book |url=https://archive.org/details/ERIC_ED401892 |title=Preservation Challenges in a Changing Political Climate: A Report from Russia |publisher=The Commission of Preservation and Access |date=September 1996 |pages=3 |via=Internet Archive}}&lt;/ref&gt;}} Madaniyat vazirligi, shu jumladan uning fiksal yurisdiktsiyasi tomonidan ham nazorat qilinadi&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Sukhotina|first1=Milena L.|date=2017|title=Contribution of the Federal Libraries of the Ministry of Culture of the Russian Federation to the Continuing Professional Education of Library Staff|url=http://bibliotekovedenie.rsl.ru/jour/article/view/512|journal=Bibliotekovedenie [Russian Journal of Library Science]|language=Russian|volume=66|issue=4|pages=465–472|doi=10.25281/0869-608X-2017-66-4-465-472|issn=0869-608X}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Kislovskaye|first1=Galina|date=1999|title=Ten Years of Change in Russia and its Effect on Libraries|url=https://liberquarterly.eu/article/view/10149|journal=LIBER Quarterly: The Journal of the Association of European Research Libraries|volume=9|issue=3|pages=268|doi=10.18352/lq.7543|issn=2213-056X}}&lt;/ref&gt;.

Ushbu kutubxonaning loyihasiga 1862-yilda Moskvada Moskva jamoat muzeyi va &quot;Rumyantsev&quot; muzeyining ochilishida asos solingan.  Muzey bir qator to'plamlardan, xususan, graf [[Nikolay Rumyansev|Nikolay Rumyantsevning]] {{Efn|Also spelt ''Rumiantsev''{{Sfn|Grimsted|2015|p=669}}}} kutubxonasi va tarixiy kolleksiyasidan rivojlangan. Kutubxona 1924-yilda Lenin nomi bilan atalgan, xalq orasida &quot;Lenin&quot; kutubxonasi yoki &quot;Leninka&quot; nomi bilan mashhur bo‘lib, hozirgi nomi 1992-yilda qabul qilingan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Information|url=https://www.rsl.ru/en|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220816113201/https://www.rsl.ru/en|arxivsana=16 August 2022|qaralgan sana=2022-08-19|ish=RSL Official website|nashriyot=Russian State Library}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Konferensiya manbasi|last=Segbert|first=Monika|last2=Vislyi|first2=Alexander|date=2000|title=Creating an Information System for the Russian State Library. A Pilot Project Challenging IT|url=https://archive.ifla.org/IV/ifla66/papers/056-142e.htm|conference=66th IFLA Council and General Conference, Jerusalem, Israel, 13-18 August|publisher=International Federation of Library Associations and Institutions|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220901143942/https://archive.ifla.org/IV/ifla66/papers/056-142e.htm|archivedate=1 September 2022}}&lt;/ref&gt;.

Kutubxonada turli me'moriy uslubdagi bir nechta binolar mavjud{{Sfn|Horecky|1959}}. 2012-yilda kutubxona 275 dan ortiq kitob&amp;nbsp; javonlarni, shu jumladan, 17 milliondan ortiq&amp;nbsp; kitob va seriya jildlari, 13&amp;nbsp;million [[jurnal]], 370&amp;nbsp;mingta musiqa va ovoz yozuvlari, 150 000 xarita va boshqalarni oʻzida saqlagan. Bu yerda dunyoning 247 tilidagi buyumlar mavjud bo'lib, xorijiy qismi butun to'plamning qariyb 29 foizini tashkil qiladi.&lt;ref name=&quot;rsl&quot;&gt;{{Veb manbasi|sana=2010|sarlavha=Russian State Library|url=http://www.rsl.ru/en|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100727034847/https://www.rsl.ru/en|arxivsana=27 July 2010|qaralgan sana=20 November 2010|ish=RSL Official website}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:8&quot;&gt;{{Veb manbasi|sana=2012-01-01|sarlavha=НАСТОЯЩЕЕ / Интересные факты в цифрах / Краткая статистическая справка (по состоянию на 01.01.2012)|url=http://leninka.ru/index.php?doc=2661|arxivurl=https://archive.today/2014.04.28-120502/http://leninka.ru/index.php?doc=2661|arxivsana=2014-04-28|ish=leninka.ru|til=ru|iqtibos=Состав действующих фондов (по видам изданий): книги и брошюры — 17,8 млн экз.}}&lt;/ref&gt; 2017-yilda xoldinglar 360 dan ortiq tillarni qamrab oldi.&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Kitob manbasi|url=https://www.rsl.ru/photo/!_ORS/1-O-BIBLIOTEKE/7-documenty/year-report/2019.pdf|title=Годовой отчёт 2019|publisher=Russian State Library|year=2020|location=Moscow}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Collections|url=https://www.rsl.ru/en/funds/|qaralgan sana=2022-09-02|ish=RSL official site}}&lt;/ref&gt;


== Tarixi ==

=== Rumyantsev kutubxonasi ===
[[Fayl:Pashkov_house_20190501.jpg|left|thumb| Pashkov uyi, Rossiya davlat kutubxonasining eski binosi. Eng o'ng tomonda yangi tuzilmalar ko'rinadi.]]
Kutubxona 1862-yil 1-iyulda Moskvadagi birinchi bepul ommaviy kutubxona sifatida va Moskva jamoat muzeyi ,Rumyantsev muzeyi yoki qisqa qilib aytganda, Rumyantsev kutubxonasining bir qismi sifatida tashkil etilgan.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Russian State Library|url=https://www.gpntb.ru/win/libweb/particip/rsl/rsl_e.htm|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190313210943/https://www.gpntb.ru/win/libweb/particip/rsl/rsl_e.htm|arxivsana=13 March 2019|qaralgan sana=2022-08-19|ish=www.gpntb.ru|nashriyot=[[Russian National Public Library for Science and Technology]]}}&lt;/ref&gt;

Majmuaning Rumyantsev muzeyi qismida rus xalqiga berilgan va [[Sankt-Peterburg|Sankt-Peterburgdan]] Moskvaga ko'chirilgan graf [[Nikolay Rumyansev|Nikolay Petrovich Rumyantsevning]] tarixiy kolleksiyasi joylashgan edi. {{Sfn|Stuart|1994}} Uning sovgʻasi barcha kitoblar va qoʻlyozmalarni, shuningdek, keng numizmatik va etnografik kolleksiyani qamrab oladi. Bularni, shuningdek, Sankt-Peterburgdagi [[Ermitaj|Ermitaj muzeyi]] kolleksiyasidan tanlab olingan 200 ga yaqin rasm va 20 000 dan ortiq nashrlarni&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Kislykh|ism=G.|sarlavha=The history of collecting prints of German School|url=http://germanprints.ru/articles/kollection_history/index.php?lang=en|qaralgan sana=2022-08-20|ish=germanprints.ru|nashriyot=The Pushkin State Museum of Fine Arts}} {{Oʻlikhavola|date=oktabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; Pashkovlar uyida (1784—1787 yillarda tashkil etilgan saroy) koʻrish mumkin edi. [[Kreml (qalʼa)|Kreml]] yaqinida). [[Aleksandr II|Rossiya podshosi Aleksandr II]] muzey ochilishiga A.A.Ivanovning “''Xalq oldidagi Masihning koʻrinishi”'' kartinasini sovgʻa qildi.&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Semenova|first=Natalya|chapterurl=https://books.google.com/books?id=LRttDwAAQBAJ&amp;pg=PT85|title=The Collector: The Story of Sergei Shchukin and His Lost Masterpieces|date=2018|publisher=Yale University Press|isbn=978-0-300-24107-5|language=en|chapter=4}}&lt;/ref&gt;

Grafning xayrixohligidan chuqur taassurot qoldirgan Moskva fuqarolari yangi muzeyga uning asoschisi nomini berishdi hamda muzeyning kirish qismiga &quot;Graf Rumyantsevdan yaxshi ma'rifat uchun&quot; degan yozuv o'yib yozildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Ленинке — 160! «На благое просвещение»|url=https://www.rsl.ru/ru/materialyi-novostej/leninke-160-na-blagoe-prosveshhenie|qaralgan sana=2022-08-28|ish=www.rsl.ru|nashriyot=Official site of the Russian State Library|til=ru|arxivurl=https://web.archive.org/web/20260831092352/https://www.rsl.ru/ru/materialyi-novostej/leninke-160-na-blagoe-prosveshhenie|arxivsana=2026-08-31}}&lt;/ref&gt; {{Sfn|Briskman|2019}} Keyingi yillarda muzey kollektsiyasi buyumlar va pullarning koʻplab xayriyalari hisobiga koʻpaydi, shuning uchun tez orada muzeyda Gʻarbiy Yevropa rasmlarining yanada muhim kolleksiyasi, keng qadimiy toʻplam va katta kolleksiya joylashdi.  Darhaqiqat, kollektsiya shunchalik ko'paydiki, tez orada Pashkov uyining binolari yetarli bo'lmay qoldi, shu sababli 20-asr oxiridan ko'p o'tmay muzey yonida, xususan, rasmlarni joylashtirish uchun ikkinchi bino qurildi.


=== Lenin kutubxonasi ===
[[Fayl:State_Library_named_after_Lenin_(left_wing_of_the_building).jpg|left|thumb| Kutubxonaning asosiy binosi, oldida {{Tillararo havola|Statue of Dostoevsky|ru|Памятник Достоевскому (Москва, РГБ)}}]]
[[Oktabr inqilobi|Oktyabr inqilobidan]] so'ng tarkib yana keskin o'sdi, bo'sh joy yetishmasligi dolzarb muammoga aylandi. O'tkir moliyaviy muammolar ham yuzaga keldi, chunki muzeyni moliyalashtirish uchun pulning katta qismi bir necha yil oldin qurib bitkazilgan va Rumyantsev muzeyi rolini o'z zimmasiga olgan Pushkin muzeyiga tushdi. Shuning uchun 1925-yilda Rumyantsev muzeyini tarqatib yuborish hamda uning kolleksiyalarini mamlakatdagi boshqa muzey,muassasalarga tarqatish to'g'risida qaror qabul qilindi. To'plamlarning bir qismi, xususan, G'arbiy Yevropa san'ati shuningdek, antiqa buyumlar ham Pushkin muzeyiga topshirildi. Pashkov uyi ( Moxovaya ko'chasi, 3-uyda ) Rossiya davlat kutubxonasining eski binosi deb o'zgartirildi. Moxovaya va Vozdvijenka ko‘chalari burchagidagi eski davlat arxivi binosi buzib tashlandi, o‘rniga esa  yangi binolar qurildi. 1925-yilda kutubxona '''SSSR VI Lenin nomidagi Davlat kutubxonasi''' deb o'zgartirildi. Shu tariqa u &quot;Leninka&quot; laqabini oldi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=2014|sarlavha=Russian State Library|url=http://www.rsl.ru/en|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140528122617/http://www.rsl.ru/en|arxivsana=28 May 2014|qaralgan sana=2 April 2014|ish=RSL Official website}}&lt;/ref&gt;
[[Fayl:The_Soviet_Union_1939_CPA_655_stamp_(Lenin_Library).jpg|thumb| Yangi kutubxona binosining birinchi qismi qurib bitkazilganligini bildiruvchi 1939 yil pochta markasi;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Eberhart|first1=George M.|date=1982|title=Biblio-Philately: Libraries and Librarians on World Postage Stamps|url=https://www.jstor.org/stable/25626019|journal=American Libraries|volume=13|issue=6|pages=382–386|jstor=25626019|issn=0002-9769|quote=the stamp recognized the first completed part of a new library building}}&lt;/ref&gt; 1600 ta chop etilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Architecture. USSR (Soviet Union) and Russia Postage - Stamps. 1918 - 2000. Sets, souvenir sheets, single stamps|url=http://www.stamprussia.com/architec.htm|ish=Stamp Russia}}&lt;/ref&gt;]]
Lenin kutubxonasining yangi binolarini loyihalash 1927-yil, dekabr oyida e'lon qilingan tanlov orqali hal qilinishi kerak edi. &amp;nbsp;Tanlov ochiq tarkibga ega bo'lib, boshqa me'morlar taklifnoma orqali taklif qilindi. {{Sfn|Udovički-Selb|2009}} {{Sfn|Cheredina|Rybakova|2021}} Birinchi turda bir jamoa g'alaba qozongan bo'lsa, Vladimir Shchuko va Vladimir Gelfreyxdan iborat jamoaning boshqa dizayni tanlandi. {{Sfn|Udovički-Selb|2009}} {{Sfn|Cheredina|Rybakova|2021}} Ushbu maxsus dizayn yanada katta darajada o'zgartirildi. {{Sfn|Cheredina|Rybakova|2021}} Birinchi bosqichning qurilishi uchun 1929-yilda ruxsat berilgan va oradan bir yil oʻtib-1930-yilda boshlangan. {{Sfn|Udovički-Selb|2009}}&lt;ref name=&quot;B1&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=History of the Russian State Library (in Russian). 1917–1941, p. 4|url=http://old.rsl.ru/history/xxcentury4.htm|arxivurl=https://archive.today/20080209130159/http://old.rsl.ru/history/xxcentury4.htm|arxivsana=2008-02-09|qaralgan sana=2008-12-10|ish=RSL Official website}}&lt;/ref&gt; Mashhur haykaltaroshlar orasida [[Matvey Manizer]] ham bor edi. {{Sfn|Cheredina|Rybakova|2021}}&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Berton|first=Kathleen|url=https://archive.org/details/moscowarchitectu00murr|title=Moscow: An Architectural History|publisher=St. Martin's Press|year=1977|isbn=0-312-54888-5|pages=228}}&lt;/ref&gt;Birinchi bosqich  1941-yilda yakunlandi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Раппапорт|ism=А.Г.|sana=1 January 2006|sarlavha=Библиотека Ленина|url=https://archi.ru/elpub/91120/biblioteka-lenina|ish=Архи Ру|til=ru}}&lt;/ref&gt; Bu jarayonda bino 1927-1928 yillardagi qat'iy modernizmdan kelib chiqib, Sovetlar Saroyining ''zamonaviylashtirilgan neoklassitsizm'' tashqi ko'rinishiga ega bo'ldi (Shchuko va Gelfreyx tomonidan loyihalashtirilgan).&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Ikonnikov, A. V.|language=ru|title=Architecture of Moscow, 20th Century. [Arkhitektura Moskvy. XX vek]|publisher=Moskovsky Rabochy|year=1984|pages=98–99}}&lt;/ref&gt; {{Sfn|Cheredina|Rybakova|2021}} Shchuko rejasining oxirgi komponenti, 250 oʻrinli oʻqish zali 1945-yilda ochilgan; keyingi qoʻshimchalar 1960-yilgacha davom etdi.&lt;ref name=&quot;B2&quot;&gt;{{Veb manbasi|sana=|sarlavha=History of the Russian State Library (in Russian). 1945–1992, p. 1|url=http://old.rsl.ru/history/xxcentury8.htm|arxivurl=https://web.archive.org/web/20080224210912/http://old.rsl.ru/history/xxcentury8.htm|arxivsana=2008-02-24|qaralgan sana=2008-12-10|ish=RSL Official website}}&lt;/ref&gt; Bu davrda kutubxona “ommaviy kutubxona” sifatida belgilandi. {{Sfn|Ruggles|Swank|1962}} {{Sfn|Horecky|1959}} Lenin kutubxonasi markaziy kutubxona, milliy ombor, kutubxonalar bilan bogʻliq boʻlgan sohalar boʻyicha ilmiy-tadqiqot muassasasi va bibliografiyalar yigʻish bilan shugʻullanuvchi markaz edi. {{Sfn|Horecky|1959}} Haykallari esa uni &quot;SSSRda kommunizm rivojlanishiga hissa qo'shadigan&quot; muassasa sifatida ham belgilab qo'ygan. {{Sfn|Horecky|1959}} Uning kunlik ishtirokchilari taxminan 5000 dan 6000 gacha edi.{{Sfn|Horecky|1959}}
[[Fayl:Moscow_RSL_main_building_asv2019-06_img1.jpg|thumb| Uchinchi o'qish xonasi, eng kattasi.&lt;ref name=&quot;:8&quot;&gt;{{Veb manbasi|sana=2012-01-01|sarlavha=НАСТОЯЩЕЕ / Интересные факты в цифрах / Краткая статистическая справка (по состоянию на 01.01.2012)|url=http://leninka.ru/index.php?doc=2661|arxivurl=https://archive.today/2014.04.28-120502/http://leninka.ru/index.php?doc=2661|arxivsana=2014-04-28|ish=leninka.ru|til=ru|iqtibos=Состав действующих фондов (по видам изданий): книги и брошюры — 17,8 млн экз.}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot;&gt;[https://archive.today/2014.04.28-120502/http://leninka.ru/index.php?doc=2661 &quot;НАСТОЯЩЕЕ / Интересные факты в цифрах / Краткая статистическая справка (по состоянию на 01.01.2012)&quot;] &amp;#x5B;PRESENT / Interesting facts in numbers / Brief statistical information (as of 01.01.2012)&amp;#x5D;. ''leninka.ru'' (in Russian). 1 January 2012. &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; Eng oxirida Lenin haykali. Devor bo'ylab büstlar.]]
[[Fayl:Moscow_RSL_main_building_asv2019-06_img5.jpg|thumb| Kichikroq o'qish xonalaridan biri]]
Sovet Ittifoqidagi barcha bosma nashrlarning nusxalari 10ga yaqin muassasaga yuborilgan. Lenin kutubxonasi uchta nusxani oldi, kutubxona ulardan kitob almashish yoki boshqa kutubxonalarga tarqatish uchun foydalanishi mumkin edi. Lenin kutubxonasi 1955-yilgacha Xalqaro kitob almashinuvida ishtirok etishga ruxsat berilgan ikki muassasadan biri edi. {{Sfn|Ruggles|Swank|1962}} {{Sfn|Horecky|1959}} Bu davrda kutubxonaga kelgan xalqaro kitoblar soni 40 000 dan oshdi, asosiy qismini esa fanga oid kitoblar tashkil etdi. {{Sfn|Horecky|1959}} 1950-yillarning oʻrtalarida kutubxona 60 ta davlat bilan almashuv olib bordi. {{Sfn|Horecky|1959}} Kutubxona, shuningdek, mahalliy va xorijiy kutubxonalardan kitoblarni qarzga olib, oʻzlashtirgan. {{Sfn|Horecky|1959}}

Lenin kutubxonasi boshqa uchta muassasa bilan birgalikda 1707-1957-yillar katalogi bo'yicha hamkorlik qildi. {{Sfn|Ruggles|Swank|1962}} {{Sfn|Horecky|1959}} 1961-yilda kutubxonada 22ta oʻquv zali mavjud edi; 1976- yilda 22 o'quv zalida kuniga 8000 kishi tashrif buyurgan. {{Sfn|Ruggles|Swank|1962}}&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Delougaz|first1=Nathalie P.|last2=Martin|first2=Susan K.|last3=Wedgeworth|first3=Robert|date=1977|title=Libraries and Information Services in U.S.S.R.|url=https://archive.org/details/sim_special-libraries_july-august-1977_68_7-8|journal=Special Libraries|volume=68|issue=7/8|pages=254|issn=0038-6723}}&lt;/ref&gt; Ma'lumotnomalar va bibliografiya bo'limi kitobxonlarga kitob topishda yordam bergan. {{Sfn|Ruggles|Swank|1962}} Kutubxona boshqa kutubxonalarga ham kitob tanlashda yordam berdi. Bu tavsiyalar uch yuzdan ortiq sahifaga yetishi mumkin. {{Sfn|Ruggles|Swank|1962}} Kutubxona xodimlari 1961-yilda 1750 kutubxonachi, 400 texnik xodimlar, uy xoʻjaligi va yordamchi xodimlardan iborat edi. {{Sfn|Ruggles|Swank|1962}}

Kutubxona fondi yiliga ikki marta tozalandi va yil davomida kuzatildi. Muammolar ko'rsatilgan kitoblar saqlash bo'limiga yuborildi. Bu bo'lim bir yilda 380 000 sahifaga tashrif buyurdi. Mikrofilmni saqlashga maxsus kinematografiya instituti yordam berdi. {{Sfn|Ruggles|Swank|1962}} 1961-yilgacha faqat Lenin kutubxonasi yetarli miqdordagi mikrofilmlarni qayta ishlash va nusxalash uchun yaxshi jihozlangan edi. {{Sfn|Ruggles|Swank|1962}} Yevgeniy Pauer kutubxonada &quot;o'n ikkita kamerali mikrofilm laboratoriyasi, ulardan oltitasi Eastman Kodak Microfile boshi, ustuni va ob'ektividan foydalangan holda gibrid dizayndagi mikrofilm laboratoriyasi; nemis dizayni asosidagi nusxa ko'chirish taxtasi va chiroqlar hamda kitob beshigi&quot; borligini aytdi.  {{Sfn|Ruggles|Swank|1962}}

1968-yilda bino o'z quvvatiga erishdi va kutubxona Ximki shahrida gazetalar, ilmiy ishlar va asosiy omborlardan talab past bo'lgan kitoblarni saqlash uchun mo'ljallangan yangi depozitariy qurilishini boshladi. Ximki kutubxonasining birinchi bosqichi 1975-yilda qurib bitkazildi.&lt;ref name=&quot;B2&quot; /&gt; 1922-yildan 1991-yilgacha [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSRda]] nashr etilgan har bir kitobning kamida bitta nusxasi kutubxonaga topshirildi, bu amaliyot bugungi kunda ham xuddi shunday usulda davom etmoqda, kutubxona qonun bilan qonuniy depozit kutubxonasi sifatida belgilangan. {{Sfn|Horecky|1959}}&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Sakharov|first1=N. A.|date=2018-12-07|title=Legal Deposit System in Russia: Stages of Development and Contemporary State|url=https://bibliotekovedenie.rsl.ru/jour/article/view/1382|journal=Bibliotekovedenie [Russian Journal of Library Science]|volume=67|issue=5|pages=487–499|doi=10.25281/0869-608X-2018-67-5-487-499|issn=2587-7372}}&lt;/ref&gt;


=== Rossiya davlat kutubxonasi ===
1992-yilda Prezident [[Boris Yeltsin]] tomonidan kutubxona Rossiya Davlat kutubxonasi deb o'zgartirildi.&lt;ref&gt;{{Cite journal|title=Creating a National Library for the Workers' State: The Public Library in Petrograd and the Rumiantsev Library under Bolshevik Rule|last=Stuart, Mary|journal=The Slavonic and East European Review|date=April 1994|volume=72|issue=2|pages=233–258|jstor=4211475}}&lt;/ref&gt; Milliy kutubxona sifatida uning qonuniy vakolati 1994-yilda qabul qilingan “Kutubxona ishi toʻgʻrisida”gi federal qonunga muvofiq etib belgilandi.&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=РОССИЙСКАЯ ФЕДЕРАЦИЯ ФЕДЕРАЛЬНЫЙ ЗАКОН О БИБЛИОТЕЧНОМ ДЕЛЕ|url=https://www.rsl.ru/photo/!_ORS/1-O-BIBLIOTEKE/7-documenty/fz/FZ-78_11062021.pdf|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220331234351/https://www.rsl.ru/photo/!_ORS/1-O-BIBLIOTEKE/7-documenty/fz/FZ-78_11062021.pdf|arxivsana=31 March 2022|qaralgan sana=19 August 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Sakharov|first1=N. A.|date=2014-12-28|title=The Federal Law «On Librarianship»: the Results of 20 Year-Long Work|url=http://bibliotekovedenie.rsl.ru/jour/article/view/116|journal=Bibliotekovedenie [Russian Journal of Library Science]|issue=6|pages=20–28|doi=10.25281/0869-608X-2014-0-6-20-28|issn=2587-7372}}&lt;/ref&gt; Kutubxonaning milliy roli shundan iboratki, u davlat hujjatlari, chet el hujjatlari uchun depozitariy, qurolli kuchlar kutubxonasi va kutubxonalararo tizimning markazidir.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=The Russian State Library|url=https://diss.rsl.ru/?menu=infoblocken/rgb/&amp;lang=en|qaralgan sana=2022-09-02|ish=Digital Dissertations Library, RSL}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;{{Cite journal|last=Kasinec|first1=Edward|date=2001|title=A Soviet Research Library Remembered|url=https://www.jstor.org/stable/25548888|journal=Libraries &amp; Culture|volume=36|issue=1|pages=16–26|issn=0894-8631|jstor=25548888}}&lt;/ref&gt; Rossiya Davlat kutubxonasi rasmiy ravishda milliy kutubxonaga aylanishidan oldin ham, Rossiya Milliy kutubxonasining oldingi versiyasi bo'lgan Rossiya Sovet Federativ Sotsialistik Respublikasining M.Y.Saltikov-Shchedrin nomidagi davlat ommaviy kutubxonasi bilan ma'lum darajada hamkorlik qilgan. 1795-yildan milliy kutubxona&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Zaitsev|first=Vladimir|url=https://archive.org/details/booksbricksbytes0000unse|title=Books, Bricks and Bytes: Libraries in the Twenty-first Century|date=1998|publisher=Transaction Publishers|isbn=1-56000-986-1|editor=Graubard|page=296|chapter=Problems of Russian Libraries in an Age of Social Change}}&lt;/ref&gt; Rossiya Davlat kutubxonasi ham milliy kutubxonaga aylangandan so'ng, ikki milliy kutubxona 1996-yilda qonuniy omonatlarni saqlash va takroriy nusxalarni bartaraf etish kabi funktsiyalar bo'yicha hamkorlik asoslarini yaratdi.&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;

&quot;Leninka&quot; o'quv zallari mavzu va format bo'yicha tashkil etilgan. Kitobxonlar tegishli ma'lumotga ega bo'lishlari kerak edi.&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt; Elita ham, olimlar ham ulardan foydalangan.&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt; &quot;Madaniyat&quot; milliy loyihasi doirasida Rossiya davlat kutubxonasi butun mamlakat bo'ylab kutubxonalarni rivojlantirishga protsessual yordam ko'rsatadi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Culture (project Culture)|url=https://xn--80aacacvtbthqmh0dxl.xn--p1ai/en/map/#link3778|qaralgan sana=4 September 2022|ish=Next Generation Library|nashriyot=Department of Model Libraries, Russian State Library. Ministry of Culture, Russian Federation.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=24 January 2020|sarlavha=The Russian State Library: Model Libraries|url=https://www.cenl.org/the-russian-state-library-model-libraries/|qaralgan sana=2022-09-04|ish=|nashriyot=The Conference of European National Librarians (CENL)}}&lt;/ref&gt; Kutubxona o‘z fondidagi “kubok” buyumlarini aniqlash va hujjatlashtirishni ham o‘z zimmasiga oldi.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Grirnsted|first1=Patricia Kennedy|date=2002|title=Twice Plundered, but Still Not Home from the War: The Fate of Three Slavic Libraries Confiscated by the Nazis from Paris|journal=Solanus|volume=16|pages=66|issn=0038-0903}}&lt;/ref&gt; Pashkov uyini ta'mirlash 2007-yilda yakunlandi.&lt;ref&gt;{{Konferensiya manbasi|date=24-27 September 2008|title=Russian Federation, Country Report|url=https://www.cenl.org/wp-content/uploads/2019/07/RSL_annual_report_2007.pdf|conference=22nd Conference of European National Librarians (CENL), Zagreb, Croatia}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Kishkovsky |first=Sophia |date=2008-05-08 |title=A Treasure Is Restored, With Culture Its Bounty |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2008/05/08/world/europe/08pashkov.html |issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt; So'nggi paytlarda asosiy ko'rgazma maydonlaridan biri bu- Ivanovo zali.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Russian State Library|url=https://eng.rudn.ru/cooperation/employment-partnerships/partners/russian-state-library/|qaralgan sana=2022-09-05|ish=Peoples' Friendship University of Russia}}&lt;/ref&gt; Doimiy eksponat kitob muzeyi shaklida mavjud.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Zolotova|first1=M. B.|date=2014|title=Museum of Book at the Russian State Library: Development of Idea and Contemporary Cultural-Informational Challenges|url=http://bibliotekovedenie.rsl.ru/jour/article/view/92|journal=Bibliotekovedenie|issue=5|pages=8–12|doi=10.25281/0869-608X-2014-0-5-8-12|issn=2587-7372}}&lt;/ref&gt; Kutubxona koʻplab tadbirlar ham o'tkazadi; Masalan, 2019-yil may oyida Noize MC eng katta o'quv zalida ma'ruza o'qidi va undan keyin kutubxonaning kiraverishidagi Marmar zinapoya oldida boshqa rep san'atkorlari chiqish qilishdi.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;

== Xoldinglar ==
Kutubxona graf [[Nikolay Rumyansev|Nikolay Petrovich Rumyantsevning]] shaxsiy kutubxonasi va tarixiy kolleksiyasidan kelib chiqqan. {{Sfn|Grimsted|2015}} 1826- yilda vafot etganida, u taxminan 28 000–29 000 kitobdan iborat edi.&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=FitzLyon|first=Kyril|url=https://books.google.com/books?id=u8D75IzFL4YC&amp;pg=PA309|title=The Companion Guide to St Petersburg|date=2003|publisher=Companion Guides|isbn=978-1-900639-40-8|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Solovjeva|first=Tatiana|title=To The Piers of the English Embankment|url=https://archive.org/details/kprichalamanglii0000solo|publisher=ICAR (ИКАР) Publishers|year=1998|isbn=5-85902-102-X|series=Along «The Main Street» of St. Petersburg. Vol 6.|location=|pages=[https://archive.org/details/kprichalamanglii0000solo/page/n140 137]|language=Russian, English}}&lt;/ref&gt; 1899-yilga kelib, Moskva jamoat hamda Rumyantsev muzeyi kutubxonasi yarim million jildga o'sdi, shuningdek, keyingi yigirma yil ichida birinchi o'rinni egalladi.&amp;nbsp;&lt;ref name=&quot;:4&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Harris|first=Michael H.|url=https://books.google.com/books?id=KQ3FmadbMvkC&amp;pg=PA210|title=History of Libraries of the Western World|date=1999|publisher=Scarecrow Press|isbn=978-0-8108-7715-3|pages=210}}&lt;/ref&gt; To'plam sotib olish, ekspropriatsiya orqali sezilarli darajada kengaytirildi.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; 1951-yilda Lenin kutubxonasi dunyodagi eng katta kitoblar to'plamiga ega edi&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Kazakevich|first1=Vladimir D.|date=September 1951|title=World's Biggest Library|url=https://archive.org/details/sim_update-ussr_1951-09_19_7/page/50|journal=New World Review|volume=19|issue=7|pages=50–52}}&lt;/ref&gt;, u kamida 1973-yilgacha eng ulkan bo'lib qoladi.&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Showers|first=Victor|url=https://archive.org/details/worldinfigures0000show|title=The World in Figures|publisher=John Wiley &amp; Sons|year=1973|isbn=0-471-78859-7|pages=184, 186}}&lt;/ref&gt; 1959-yilda Lenin kutubxonasining to'plamlari 20milliondan oshdi&amp;nbsp;.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt; 1961-yilda nodir nashrlar soni 250 mingni tashkil etdi. 11—15-asrlarga oid qoʻlyozmalar soni 30 000 tani tashkil etgan. Tarixiy ashyolar soni 600 000 dan iborat edi. {{Sfn|Ruggles|Swank|1962}} Lenin kutubxonasida kitob boshqa mezonlar bilan birga besh yoki undan ortiq sahifali nashr sifatida belgilangan. {{Sfn|Horecky|1959}} 1994-yilda xoldinglar soni 40milliondan oshdi&amp;nbsp;&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;
[[Fayl:State_Library_named_after_Lenin_(wide_view).jpg|thumb| 19 qavatli depozitariyni fonda ko'rish mumkin, dan&lt;bdi&gt; Moxovaya ko'chasi&lt;/bdi&gt;]]
[[Fayl:Shchusev_Museum_of_Architecture_moscow_january_2019.jpg|thumb| Depozitariy Starovagankovskiy ko'chasidan, Shchusev arxitektura muzeyi yaqinida ko'rinib turibdi]]
2000-yilda fondlar tirik va o'lik tillardagi kitoblardan iborat 42 million buyumni tashkil etdi.&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt; O'sha yili kutubxonaga 357 000 ming nusxadan ortiq hujjatlar, shu jumladan xorijiy adabiyotlar kelib tushdi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Russian State Library in 2000. Annual Report. To the Conference of European National Librarians.|url=https://www.cenl.org/wp-content/uploads/2019/07/russia-moscow00-01.pdf|ish=CENL}}&lt;/ref&gt; Xoldinglar VI asrga oid qoʻlyozmalar toʻplami,&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; oilaviy va mulk arxivlari, shu jumladan sanoat va yerga egalik qiluvchi sulolalar arxivlari, turli spektrdagi taniqli shaxslarning shaxsiy hujjatlari va avtograflar toʻplamini oʻz ichiga oladi. {{Sfn|Grimsted|2015}} To'plamga Gutenberg Injil,&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Hetzer|first1=Armin|date=1996|others=Translated from German and Russian by Gregory Walker|title='The Return from the States of the Former Soviet Union of Cultural Property Removed in the 1940s' as a Bibliographical Undertaking|url=https://archive.org/details/solanusnewseries_0010|journal=Solanus|volume=10|issn=0038-0903|quote=The 'trophy' books fulfilled a threefold function. A part of them consisted of trophies in the stricter sense, for example the Gutenberg Bible now held in the Russian State Library (formerly the Lenin Library). Such books are not put to use for practical purposes: they are simply objects of beauty. Another part was ... [p. 17]}}&lt;/ref&gt; Ivan Fedorovning &quot; Havoriylar &quot; (1564) va [[Nicolaus Copernicus|Nikolay Kopernik]], [[Charles Darwin|Charlz Darvin]] va [[Isaac Newton|Isaak Nyuton]] asarlarining birinchi nashrlari kiradi. {{Sfn|Horecky|1959}} Birlashgan Millatlar Tashkilotining hujjatlari soni 250 000 dan ortiq.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Fedorov|ism=Victor Vasilievich|sana=2002|sarlavha=The changing role of the Dag Hammarskjöld Library: Bridging the Information Gap between the developed and developing countries|url=https://www.un.org/depts/dhl/dag/symposium_docs/fedorov.pdf|qaralgan sana=2 September 2022|ish=UN}}&lt;/ref&gt; Xoldinglar xaritalar, harbiy adabiyotlar, musiqa va tovush to'plamlari, sharq adabiyoti, gazetalar va dissertatsiyalarni o'z ichiga oladi.&lt;ref name=&quot;:3&quot;/&gt; 2017-yilda xoldinglar 360 tilda 47 milliondan oshib ketdi.&lt;ref name=&quot;:4&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;

Elektron kutubxona boʻlimi 1990-yillarning oʻrtalarida tashkil etilgan.&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{Cite journal|last=Davydova|first1=Nadezhda R.|date=2019-05-27|title=Electronic Library of the RSL: Development Stages and Features of Formation of Digital Collections|url=https://bibliotekovedenie.rsl.ru/jour/article/view/1396|journal=Bibliotekovedenie [Russian Journal of Library Science]|volume=68|issue=2|pages=144–154|doi=10.25281/0869-608X-2019-68-2-144-154|issn=2587-7372}}&lt;/ref&gt; Uning birinchi to'plamiga rus tilidagi 900 000 tezis kiritilgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Digital library|url=http://elibrary.rsl.ru/?lang=en|qaralgan sana=2022-09-04|ish=elibrary.rsl.ru|nashriyot=Russian State Library}}&lt;/ref&gt; Birlashgan Millatlar Tashkilotining &quot; Jahon xotirasi&quot; dasturi Arxangelsk Xushxabari (1092 yil) va eski rus gazetalari, xaritalari, plakatlari kabi raqamlashtirilgan narsalar bilan ishtirok etdi.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|url=https://archive.org/details/memoryofworldthe0000unse|title=Memory of the World|publisher=Collins. UNESCO|year=2012|isbn=9789231042379}}&lt;/ref&gt; Elektron kutubxonaning dastlabki kolleksiyasini raqamlashtirish AQSh [[Kongress kutubxonasi]],&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=About this collection, Meeting of Frontiers|url=https://www.loc.gov/collections/meeting-of-frontiers/about-this-collection/|qaralgan sana=2022-09-04}}&lt;/ref&gt;  [[Yevropa Ittifoqi]] bilan amalga oshirilgan loyihalar orqali ham kengaytirildi.&lt;ref&gt;{{Cite journal|date=2000|editor-last=Hattery|editor-first=Maxine|title=Abazas to Yukagirs: Russia in a database, library and digital collection|url=https://archive.org/details/sim_information-retrieval-library-automation_2000-02_35_9|journal=Information Retrieval and Library Automation|volume=35|issue=9|pages=1–3}}&lt;/ref&gt; Musiqa bilan bog'liq holda, eski bosma musiqani raqamlashtirish uni saqlab qolish hamda oson tarqatish , shuningdek qiziquvchilarga, jumladan, tadqiqotchilarga kirish imkonini beradi; raqamlashtirish, shuningdek, badiiy tabiatni,  muqovalardagi san'atni,egalarining belgilarini va  boshqalarni qo'lga kiritishga harakat qiladi.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Semenyuk|first1=Alla|date=2007|title=The digital collection of Russian music of the first half of the nineteenth century (from the Russian State Library stocks)|url=https://www.jstor.org/stable/23511890|journal=Fontes Artis Musicae|volume=54|issue=4|pages=528–530|issn=0015-6191|jstor=23511890}}&lt;/ref&gt; Raqamli dissertatsiyalar kutubxonasi 2003- yilda tashkil etilgan. Yillik qo'shimchalar bilan uning hajmi o'sib borar ekan, Raqamli dissertatsiya kutubxonasining virtual o'qish zallari soni, shu jumladan, boshqa mamlakatlarda ham ko'paydi.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Avdeeva|first1=Nina|date=June 2010|title=Innovative services for libraries through the Virtual Reading Rooms of the Digital Dissertation Library, Russian State Library|url=https://www.ifla.org/wp-content/uploads/2019/05/assets/hq/publications/ifla-journal/ifla-journal-36-2_2010.pdf|journal=[[IFLA Journal]]|volume=36|issue=2|pages=138–145|doi=10.1177/0340035210369738|issn=0340-0352}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=8 December 2015|sarlavha=Russian State Library's Reading Rooms Open in Hungary|url=https://russkiymir.ru/en/news/199703/|qaralgan sana=2022-09-07|ish=Russikiy Mir|arxivsana=2022-09-07|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220907072413/https://russkiymir.ru/en/news/199703/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Virtual reading rooms|url=https://diss.rsl.ru/?menu=catalog&amp;lang=en|qaralgan sana=7 September 2022|ish=Digital Dissertation Library|nashriyot=Russian State Library}}&lt;/ref&gt;

== Tadqiqotlar va nashrlar ==
Kutubxona kutubxonashunoslik va unga aloqador sohalarda tadqiqot olib boradigan muassasadir.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Samarin|first1=A.|last2=Tikunova|first2=I.|date=2019|title=Scientific work of the Russian State Library: Its subjects and presentation of results|url=https://ntb.gpntb.ru/jour/article/view/466|journal=Scientific and Technical Libraries|issue=8|pages=5–19|doi=10.33186/1027-3689-2019-8-5-19|issn=1027-3689}}&lt;/ref&gt; Lenin nomidagi kutubxona, shu jumladan kutubxonaga rahbarlik qilish va tadqiqot byurosi ko'plab nashrlarga ega edi {{En dash}} to'plamlar, qo'llanmalar va kataloglar, kitoblar targ'ibotlari, bibliografik ro'yxatlar, ijtimoiy-siyosiy mavzulardagi ishlar, texnik nashrlar va san'atga oid nashrlar ''va shu kabilar.'' {{Sfn|Horecky|1959}} {{Tillararo havola|Bibliotekovedenie (Russian Journal of Library Science)|ru|Библиотековедение (журнал)}} 1952-yilda tashkil etilgan va hozirgi nomini 1993-yilda olgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=История журнала|url=https://bibliotekovedenie.rsl.ru/jour/about/history|qaralgan sana=2022-08-28|ish=bibliotekovedenie.rsl.ru|nashriyot=Department of Periodicals, Russian State Library}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Konferensiya manbasi|last=Shibaeva|first=Ekaterina A.|date=2018|title=The Russian State Library International Cooperation and Communication Program for Library Professionals|url=http://library.ifla.org/id/eprint/2350/|conference=IFLA WLIC 2018 – Kuala Lumpur, Malaysia – Transform Libraries, Transform Societies}}{{Oʻlikhavola|date=mart 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Volodin|first1=Boris|date=2001|title=Foreign Libraries in the Mirror of Soviet Library Science during the Cold War|url=https://www.jstor.org/stable/25548903|journal=Libraries &amp; Culture|volume=36|issue=1|pages=204–210|jstor=25548903|issn=0894-8631|quote=The leading Russian professional journal, Bibliotekovedenie (Library Science), generally addresses domestic issues, with essays on foreign library theory and practices only published by way of a special exception.}}&lt;/ref&gt; {{Tillararo havola|Observatory of Culture|ru|Журнал-обозрение «Обсерватория культуры»|nobold=}} jurnali 2004-yilda tashkil etilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Journals and magazines|url=https://www.rsl.ru/en/products/journals-n-magazines/|qaralgan sana=2022-08-28|ish=www.rsl.ru|nashriyot=Russian State Library|arxivurl=https://web.archive.org/web/20260831182342/https://www.rsl.ru/en/products/journals-n-magazines/|arxivsana=2026-08-31}}&lt;/ref&gt; “Vostochnaya kollektsiya” jurnali 1999-2015-yillarda nashr etilgan, shu davrda 61 ta soni 1200 dan ortiq maqolalar bilan chop etilgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=ПЯТНАДЦАТЬ ЛЕТ СРЕДИ БИБЛИОТЕКАРЕЙ И ВОСТОКОВЕДОВ|url=http://orient.rsl.ru/|qaralgan sana=28 August 2022|ish=orient.rsl.ru|nashriyot=Russian State Library}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=1 July 2015|sarlavha=Журнал «Восточная коллекция» прекращает существование|url=https://koryo-saram.site/zhurnal-vostochnaya-kollektsiya-prekrashhaet-sushhestvovanie/|qaralgan sana=28 August 2022|ish=koryo-saram.site}}&lt;/ref&gt; Pashkov Dom nashriyoti 1998-yilda tashkil etilgan va kutubxonaning nashriyotchisi sifatida faoliyat yuritadi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Russian State Library 2022|url=https://librarypublishing.org/directory/russian-state-library-2022/|qaralgan sana=2022-08-28|ish=Library Publishing Coalition|arxivsana=2022-08-13|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220813125007/https://librarypublishing.org/directory/russian-state-library-2022/}}&lt;/ref&gt;

Kutubxona haqidagi kitoblar orasida S.V.Jitomirskayaning ''“Prosto jizn”'' va V.V.Fedorovning  &quot;''Rossiiskaia gosudarstvennaia biblioteka&quot; asarlari ham mavjud''&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Kasinec|first1=Edward|last2=Kogan|first2=Elena|date=2009|title=Rossiiskaia gosudarstvennaia biblioteka [The Russian State Library]: V. V. Fedorov, ed. Moscow: Red.‐izd. tsentr &quot;Klassika,&quot; 2006. 573 pp., ISBN: 9785945250420.|url=http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/15228880902774370|journal=Slavic &amp; East European Information Resources|language=en|volume=10|issue=1|pages=102–106|doi=10.1080/15228880902774370|issn=1522-8886}}&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{Notelist}}
[[Turkum:Milliy kutubxona]]
[[Turkum:Rossiyadagi kutubxonalar]]
[[Turkum:Moskva]]</text>
      <sha1>dbte91sfmeh3ptyw6b8kyl6f4tkinu2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rifkat Galeev</title>
    <ns>0</ns>
    <id>924504</id>
    <revision>
      <id>6327545</id>
      <parentid>5758499</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T15:59:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327545</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3828" sha1="b2r7uvvw5m8uc95hm3hylwq54dsq5ee" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Rifkat Galeev
 | tasvir             = 
 | toʻliqism          = Rifkat Ziyazitdinovich Galeev
 | tavallud_sana      = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1946|10|2|df=y}}
 | tavallud_joyi      = {{tavalludJoyi|SSSR}}
 | vafot_sana         =
 | vafot_joyi         =
 | boʻyi              = &lt;!-- {{boʻy|cm=175}}--&gt;
 | vazni              =
 | laqabi             = 
 | pozitsiya          = [[Hujumchi (futbol)|Hujumchi]]
 | joriyklub          = 
 | klubraqami         = 
 | yoshlikyillari1    = 
 | yoshlikklublari1   = 
 | yoshlikyillari2    = 
 | yoshlikklublari2   = 
 | yoshlikyillari3    = 
 | yoshlikklublari3   = 
 | yillar1            = 1964—1966
 | klublar1           = [[Kimyogar (futbol klubi, Chirchiq)|Kimyogar (Chirchiq)]]
 | isht1              = 
 | gollar1            = 
 | yillar2            = 1967—1968
 | klublar2           = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
 | isht2              = 3
 | gollar2            = 0
 | yillar3            = 1969
 | klublar3           = [[Doʻstlik (futbol klubi)|Politodel]]
 | isht3              = 20
 | gollar3            = 1
 | yillar4            = 1970
 | klublar4           = [[Traktor (futbol klubi, Toshkent)|Traktor]]
 | isht4              = 29
 | gollar4            = 2
 | yillar5            = 1971—1976	
 | klublar5           = Avtomobilist (Krasnoyarsk)
 | isht5              = 156
 | gollar5            = 48
 | boshliqyillar1     = 1988	
 | boshliqklublar1    = Avtomobilist (Krasnoyarsk)
 | boshliqyillar2     = 1990
 | boshliqklublar2    = [[Kimyogar (futbol klubi, Olmaliq)|Kimyogar (Olmaliq)]]
 | boshliqyillar3     = 1990
 | boshliqklublar3    = [[Kimyogar (futbol klubi, Olmaliq)|Kimyogar (Olmaliq)]] (yordamchi)
 | boshliqyillar4     = 
 | boshliqklublar4    = 
 | boshliqyillar5     = 
 | boshliqklublar5    = 
 | boshliqyillar6     = 
 | boshliqklublar6    = 
 | boshliqyillar7     = 
 | boshliqklublar7    = 
 | boshliqyillar8     = 
 | boshliqklublar8    = 
 | boshliqyillar9     = 
 | boshliqyillar10    = 
 | boshliqklublar10   = 
 | medallar           = 
 | club-update        = 
}}
'''Rifkat (Refkat) Ziyazitdinovich (Ziyatdinovich) Galeev''' ([[1946-yil]] [[2-oktyabr]]da tugʻilgan) — sovet [[Futbol|futbolchisi]], [[Hujumchi (futbol)|hujumchi]] va murabbiy.

== Faoliyati ==
Faoliyatini 1964—1966-yillarda Chirchiqning „B“ toifali „Kimyogar“ jamoasida boshlagan. 1967—1968-yillarda [[Paxtakor (futbol klubi)|Toshkentning „Paxtakor“ jamoasida]] oʻrinbosarlar jamoasida, asosiy jamoada esa 1968-yil iyun oyida toʻrtta toʻliqsiz oʻyin oʻtkazgan — uchtasida SSSR chempionatida, bittasida SSSR kubogida maydongga tushgan. „[[Doʻstlik (futbol klubi)|Politodel]]“ (1969) va [[Toshkent]]ning „[[Traktor (futbol klubi, Toshkent)|Traktor]]“ (1970) „A“ sinf ikkinchi guruhida o‘ynagan. Faoliyatini ikkinchi ligadagi „Avtomobilist“ Krasnoyarsk jamoasida oʻtkazdi (1971—1976).

1988-yilda „Avtomobilist“ bosh murabbiyi boʻlgan. 1990-yilda [[Kimyogar (futbol klubi, Olmaliq)|Olmaliqning „Kimyogar“ jamoasida]] bosh murabbiy (iyulgacha) va murabbiy yordamchisi (iyuldan) boʻlgan.

== Havolalar ==
* [https://web.archive.org/web/20230603061212/https://footballfacts.ru/person/20437 Rifkat Galeev] Footballfacts saytida

{{DEFAULTSORT:Galeev, Rifkat}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbol murabbiylari]]
[[Turkum:SSSR erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Doʻstlik Toshkent futbolchilari]]
[[Turkum:Paxtakor jamoasi futbolchilari]]
[[Turkum:Traktor klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Kimyogar Chirchiq klubi futbolchilari]]
[[Turkum:FC Yenisey Krasnoyarsk futbolchilari]]
[[Turkum:SSSR futbol murabbiylari]]
[[Turkum:Kimyogar Olmaliq klubi murabbiylari]]</text>
      <sha1>b2r7uvvw5m8uc95hm3hylwq54dsq5ee</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rustam Ubaydullayev (futbolchi)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>924622</id>
    <revision>
      <id>6327629</id>
      <parentid>6182716</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T22:44:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>2 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327629</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4553" sha1="idh2j4djjj6hw97le9wvb0wx156m3sm" xml:space="preserve">{{ism+familiya|Rustam (ism)|Rustam|Ubaydullayev}}
{{futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Rustam Ubaydullaev
 | tavallud_sana      = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1971|9|8}}
 | toʻliqism          = Rustam Ubaydullaev
 | tavallud_joyi      = {{TavalludJoyi|Tojikiston SSR}}, SSSR
 | boʻyi              = 176
 | pozitsiya          = Himoyachi
 | yillar1            = 1990—1995
 | klublar1           = [[CSKA Pomir (Dushanbe, futbol klubi)|Pomir]]
 | isht1              = ?
 | gollar1            = ?
 | yillar2            = 1996
 | klublar2           = [[Kosonsoy (futbol klubi)|Kosonsoychi]]
 | isht2              = 21
 | gollar2            = 0
 | yillar3            = 
 | klublar3           = 
 | isht3              = 
 | gollar3            = 
 | milliyyillar1      = 1993—1994
 | milliyjamoa1       = [[Tojikiston milliy futbol terma jamoasi|Tojikiston]]
 | milliyisht1        = 4
 | milliygollar1      = 0
}}
'''Rustam Ubaydullaev''' (1971-yil 8-sentabrda tugʻilgan) – [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|sovet]] va [[Tojikiston|tojikistonlik]] sobiq [[futbolchi]], [[Himoyachi (futbol)|himoyachi]] pozitsiyasida oʻynagan.

== Faoliyati ==
1990—1991-yillarda u [[SSSR Oliy Ligasi|SSSR chempionati]] oliy ligasida oʻynagan Dushanbe „[[CSKA Pomir (Dushanbe, futbol klubi)|Pomir]]“ jamoasining qaydnomasidan oʻrin olgan, biroq hech qachon asosiy jamoa tarkibida maydonga tushmagan. 1990-yilgi mavsum „Pomir“ jamoasining oʻrinbosarlar jamoasi tarkibida 14 ta oʻyin oʻtkazgan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://footballfacts.ru/person/112642-ubaydullaevrustam|sarlavha=Убайдуллаев Рустам, 08.09.1971, футболист|ish=footballfacts.ru|qaralgan sana=2023-04-08|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230408194442/https://footballfacts.ru/person/112642-ubaydullaevrustam|arxivsana=2023-04-08}}&lt;/ref&gt;.

1992—1995-yillarda „Pomir“ jamoasi bilan [[Tojikiston Oliy ligasi|Tojikiston chempionatida]] oʻynashni davom ettirgan. 1992 va 1995-yillarda oltin, 1993 va 1994-yillarda kumush medallarni qoʻlga kiritgan. 1992-yil Tojikiston kubogi sohibi boʻlgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.rsssf.org/tablest/taji93.html |sarlavha=Tajikistan 1993 |ish=www.rsssf.org |qaralgan sana=2023-04-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.rsssf.org/tablest/taji92.html|sarlavha=Tajikistan 1992|ish=www.rsssf.org|qaralgan sana=2023-04-08}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.rsssf.org/tablest/taji94.html|sarlavha=Tajikistan 1994|ish=www.rsssf.org|qaralgan sana=2023-04-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.rsssf.org/tablest/taji95.html|sarlavha=Tajikistan 1995|ish=www.rsssf.org|qaralgan sana=2023-04-01}}&lt;/ref&gt;.

1996-yilgi mavsumda Oʻzbekistonga koʻchib oʻtgan va Namangan viloyatining „[[Kosonsoy (futbol klubi)|Kosonsoy]]“ klubi safida [[Futbol boʻyicha 1996-yilgi Oʻzbekiston Oliy ligasi|Oʻzbekiston chempionatida]] oʻynagan, 21 ta oʻyinda maydonga tushgan&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;.

1993—1994-yillarda [[Tojikiston milliy futbol terma jamoasi|Tojikiston terma jamoasi]] safida 4 ta oʻrtoqlik oʻyinda ishtirok etgan&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;. 1993-yil 2-iyun kuni [[Ashxobod|Ashxobodda]] [[Turkmaniston milliy futbol terma jamoasi|Turkmaniston terma jamoasiga]] qarshi (0:6) oʻyinda debyut oʻyinini oʻtkazgan va zaxiradan maydonga tushgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://footballfacts.ru/match/86921-turkmeniyatadzhikistan60|sarlavha=Туркмения - Таджикистан - 6:0 02.06.1993|ish=footballfacts.ru|qaralgan sana=2023-04-08|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230401223412/https://footballfacts.ru/match/86921-turkmeniyatadzhikistan60|arxivsana=2023-04-01}}&lt;/ref&gt;.

== Yutuqlar ==

=== Klublar ===
'''Pomir'''

* [[Futbol boʻyicha Tojikiston chempionati|Tojikiston chempioni]] (2): 1992, 1995.
* Tojikiston chempionati kumush medali sovrindori (2): 1993, 1994.
* Tojikiston kubogi sohibi (1): [[Futbol boʻyicha 1992-yilgi Tojikiston kubogi|1992]].

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==

* [https://footballfakts.ru/person/112642 Rustam Ubaydullayev] Footballfakts saytida

{{DEFAULTSORT:Ubaydullaev, Rustam}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:SSSR erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Erkak futbol himoyachilari]]
[[Turkum:CSKA Pomir Dushanbe futbolchilari]]
[[Turkum:Kosonsoy klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Tojikiston Oliy Ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Tojikistonlik muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Oʻzbekistondagi muhojir erkak futbolchilar]]</text>
      <sha1>idh2j4djjj6hw97le9wvb0wx156m3sm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Salm Alzwaher</title>
    <ns>0</ns>
    <id>931364</id>
    <revision>
      <id>6327670</id>
      <parentid>6276375</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T02:44:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>2 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327670</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2082" sha1="sc1giea6fkgcrv2pqjbjb0ood2oepkg" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti|nomi=Salm Alzwaher|asl nomi={{lang-ar|سلم الزواهر}}|mavqe=Qishloq|mamlakat=Saudiya Arabistoni|mintaqa turi=Viloyat|mintaqa=Makka viloyati|tuman turi=|tuman=|rahbar turi=|rahbar=|asos solingan=|maydon=|balandlik_m=|aholi=5,000|sanalgan yil=|zichlik=|vaqt mintaqasi=+3|DST=|telefon kodi=7HF2RPFR+JC|sayt=|koordinatalar={{coord|19|49|27|N|40|44|28|E|region:SA|display=inline,title}}}}
&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;
'''Salm Alzvaher''' (shuningdek, '''Salm Al-Zawher''' nomi bilan ham tanilgan) ({{Lang-ar|سلم الزواهر}}) — [[Saudiya Arabistoni|Saudiya Arabistonining]] [[Makka viloyati|Makka amirligidagi]] qishloq. &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://pk.2markers.com/265456-385912|sarlavha=Almansoria — Salm Alzwaher, distance (km, mile), route on the map, difference in time|ish=pk.2markers.com|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230416070424/https://pk.2markers.com/265456-385912|arxivsana=2023-04-16|qaralgan sana=2023-04-16}}&lt;/ref&gt; U Lait gubernatorligi tarkibiga kiradi. Qishloqda [[masjid]] &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.wafyapp.com/en/place/the-great-mosque-of-salam-al-zawaher|sarlavha=The Great Mosque of Salam Al-Zawaher|ish=www.wafyapp.com|qaralgan sana=2023-04-16|arxivsana=2023-04-16|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230416070423/https://www.wafyapp.com/en/place/the-great-mosque-of-salam-al-zawaher}}&lt;/ref&gt; va temir yoʻl stantsiyasi &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.wafyapp.com/place/salm-al-zawaher-station|sarlavha=Salm Al - Zawaher Station|ish=www.wafyapp.com|qaralgan sana=2023-04-16|arxivsana=2023-04-16|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230416070426/https://www.wafyapp.com/place/salm-al-zawaher-station}}&lt;/ref&gt; va boshqa inshootlar qurilgan. &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://nr.toponavi.com/192093|sarlavha=Al Faqirah on the map, Saudi Arabia, location|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230420061745/https://nr.toponavi.com/192093|arxivsana=2023-04-20|qaralgan sana=2023-04-16}}&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

[[Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda]]</text>
      <sha1>sc1giea6fkgcrv2pqjbjb0ood2oepkg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ruslanbek Dzasoxov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>935135</id>
    <revision>
      <id>6327620</id>
      <parentid>5758498</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T22:15:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327620</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3188" sha1="667wquv1pq9i7h9uf5a886u2x51s9h1" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Ruslanbek Dzasoxov
 | tasvir             = 
 | toʻliqism          = Ruslanbek Borisovich Dzasoxov
 | tavallud_sana      = {{tugʻilgan sanasi|1934|1|1|df=y}}
 | tavallud_joyi      = {{tavalludJoyi|SSSR}}
 | vafot_sana         = {{Vafot sanasi va yoshi|1989|1|1|1934|1|1|df=y}}
 | vafot_joyi         = {{VafotJoyi|SSSR}}
 | boʻyi              = &lt;!-- {{boʻy|cm=175}}--&gt;
 | vazni              =
 | laqabi             = 
 | pozitsiya          = [[Darvozabon (futbol)|Darvozabon]]
 | joriyklub          = 
 | klubraqami         = 
 | yillar1            = 1955
 | klublar1           = Metallurg (Orjonikidze)
 | isht1              = 
 | gollar1            = 
 | boshliqyillar1     = 1965
 | boshliqklublar1    = Metallurg (Orjonikidze) (yordamchi)
 | boshliqyillar2     = 1965—1966	
 | boshliqklublar2    = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Spartak (Samarqand)]]
 | boshliqyillar3     = 1967—1969
 | boshliqklublar3    = Iriston
 | boshliqyillar4     = 1970
 | boshliqklublar4    = Metallurg (Orjonikidze) (yordamchi)
 | boshliqyillar5     = 1971—1974
 | boshliqklublar5    = Drujba (Moykop)
 | boshliqyillar6     = 1975
 | boshliqklublar6    = [[FK Kuban Krasnodar|Kuban]]
 | boshliqyillar7     = 1977—1978
 | boshliqklublar7    = [[Qaysar (futbol klubi)|Orbita]]
 | boshliqyillar8     = 1980—1983
 | boshliqklublar8    = [[Aral samali|Amudaryo]]
 | boshliqyillar9     = 1984
 | boshliqklublar9    = [[Kosonsoy (futbol klubi)|Kosonsoy]]
 | boshliqyillar10    = 1986
 | boshliqklublar10   = Nart (Cherkesk)
 | boshliqyillar11    = 1987—1988
 | boshliqklublar11   = Lokomotiv (MB)
}}
'''Ruslanbek Borisovich Dzasoxov''' (1934—1989) – sovet [[futbol]] futbolchisi va murabbiyi.

== Futbolchilik faoliyati ==
[[Vladikavkaz|Orjonikidze]]ning „Metallurg“ jamoasida [[Darvozabon (futbol)|darvozabon]] sifatida oʻynagan.

Spartak Orjonikidze da murabbiy boʻlib ishlagan (1965, 1970). Bosh murabbiy sifatida „B“ toifasidagi jamoalar – ikkinchi liga [[Spartak (futbol klubi, Samarqand)|&quot;Spartak&quot; Samarqand]] (1965-yil avgust – 1966-yil iyul), „Iriston“ Mozdok (1967, KFK – 1969), „Doʻstlik“ Maykop (1971-1974), [[FK Kuban Krasnodar|Krasnodarning „Kuban“]] (1975, birinchi liga), Orbit Qizil-Oʻrda (1977 – avgust 1978), [[Aral samali|Amudaryo Nukus]] (1980-1983), [[Kosonsoy (futbol klubi)|Kasansayets „Kosansay]]“ (1984), Nart Cherkessk (1986), Lokomotiv Mineralnye Vodi (1998 yil avgust – iyul) kabi jamoalarda ishladi.

Umuman olganda, uning qoʻl ostida jamoalar besh yuzdan ortiq oʻyin oʻtkazdilar.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* [https://web.archive.org/web/20230416123009/https://footballfacts.ru/person/23172 FootballFacts.ru]

{{Dinamo-Samarqand futbol klubi murabbiylari}}

{{DEFAULTSORT:Dzasoxov, Ruslanbek}}
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbol murabbiylari]]
[[Turkum:SSSR erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Erkak futbol darvozabonlari]]
[[Turkum:Kosonsoy futbol klubi bosh murabbiylari]]
[[Turkum:Aral Samali futbol klubi murabbiylari]]
[[Turkum:Dinamo Samarqand futbol klubi murabbiylari]]
[[Turkum:SSSR futbol murabbiylari]]</text>
      <sha1>667wquv1pq9i7h9uf5a886u2x51s9h1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Turkum:AFC Osiyo Chempionlar Ligasi mavsumlari</title>
    <ns>14</ns>
    <id>948265</id>
    <revision>
      <id>6327471</id>
      <parentid>3716578</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T12:18:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6327471</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43" sha1="orwqca7geu9ewewuemkmdvxctzzwifh" xml:space="preserve">[[Turkum:AFC Chempionlar ligasi|mavsumlar]]</text>
      <sha1>orwqca7geu9ewewuemkmdvxctzzwifh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sarah Lam</title>
    <ns>0</ns>
    <id>948416</id>
    <revision>
      <id>6327861</id>
      <parentid>6215681</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:17:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327861</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4887" sha1="koawxfewsxaku4c0eg5ywuvrbkslhye" xml:space="preserve">'''Sarah Lam''' — Buyuk Britaniya [[Televideniye|televideniesidagi]] rollari bilan tanilgan [[Birlashgan Qirollik|britaniyalik]] — [[Xitoy|xitoylik]] aktrisa edilar.

== Faoliyati ==
U ''No Problem sitcomida Syuzanna rolini oʻynadi.'', Linda Mo ''farishtalarda'', Anna Li ''Govards yoʻlida'' va Karolin Choy ''Brooksidda'' . Boshqa telekoʻrsatuvlar orasida ''Ikki ming akr osmon'', ''QED'', ''Xitoylik detektiv'', ''CATS koʻzlari'', ''Juda oʻziga xos amaliyot'', ''Sarguzasht oʻyini'', ''Eng zoʻr boʻlish'', ''Virtual qotillik'', ''[[Sherlok (teleserial)|Sherlok]]'', ''Inspektor Morse'', ''The Bill'' va ''Xolbi Siti'' kiradilar.

Lam yaqinda Milliy teatrda ''&quot;Ekstremal baxt olami&quot;'' spektaklida ishtirok etgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Sarah Lam|url=https://www.nationaltheatre.org.uk/people/6781|qaralgan sana=7-aprel 2022-yil|ish=www.nationaltheatre.org.uk}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=-Q9RAAAAYAAJ&amp;q=Sarah+Lam+actress|title=The Listener|date=1989|publisher=British Broadcasting Corporation|language=inglizcha}}&lt;/ref&gt;.

2015-yilda Lam ''&quot;Casualty&quot;'' epizodida paydo boʻldi. U, shuningdek '', Adrian Molening maxfiy kundaligida'' hamshira sifatida va 80-yillarning ''&quot;Sarguzashtlar oʻyini&quot;'' kult shousida ishtirok etdi.

Lam „''Jannatda“'' paydo boʻldi, Kae Tempestning Sofoklning &quot; ''Filoktetes'' &quot; spektaklining yangi ayollarga moʻljallangan versiyasi, 2020-yildan keyinga qoldirildi, uni Ian Rikson rejissyori Lesli Sharp bosh qahramon sifatida tayinlagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Ian|sana=16-avgust 2021-yil|sarlavha=Review: Paradise, National Theatre|url=https://oughttobeclowns.com/2021/08/review-paradise-national-theatre.html/|qaralgan sana=7-aprel 2022-yil|ish=There Ought To Be Clowns|til=inglizcha|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230519171532/https://oughttobeclowns.com/2021/08/review-paradise-national-theatre.html/|arxivsana=2023-05-19}}&lt;/ref&gt;.

== Filmografiyasi ==

=== Film ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+
!Yil
! Televizion
! Rol
! Izohlar
|-
| 1980-yil
| ''Avliyo Trinianning yovvoyi mushuklari''
| Xitoylik qiz
|
|-
| 1986-yil
| ''Shanxay syurprizi''
| Xitoy qoʻgʻirchoqning xizmatkori
|
|-
| 1986-yil
| ''Asir''
| Opa
|
|-
| 1987-yil
| ''Muz tropik''
| Luiza
|
|-
| 1996-yil
| ''Hamlet''
| Gertrudaning xizmatchisi
|
|-
| 1998-yil
| ''[[China Dream (film)|Xitoy orzusi]]''
| Vang Liyun
|
|-
| 2020-yil
| ''Richard II''
| Har xil rollar
| Filmga olingan davlat spektakli
|}

=== Televideniye ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Year
!Television
!Role
!Notes
|-
|1980—1982-yil
|''Angels''
|Linda Mo / Jenny
|57 episodes
|-
|1981-yil
|''The Chinese Detective''
|Mei
|Episode: „Release“
|-
|1982-yil
|''Q.E.D.''
|Priscilla
|Episode: „The Limehouse Connection“
|-
|1982-yil
|''The Magnificent One''
|Soo-Neo
|Television film
|-
|1983-yil
|''No Problem!''
|Susannah
|8 episodes
|-
|1985-yil
|''The Secret of the Black Dragon''
|Naomi
|2 episodes
|-
|1985-yil
|''C. A.T. S. Eyes''
|Min
|Episode: „The Double Dutch Deal“
|-
|1985-yil
|''The Secret Diary of Adrian Mole''
|Chinese Nurse
|Episode #1.5
|-
|1986-yil
|''The Adventure Game''
|Dorgan
|6 episodes
|-
|1986-yil
|''A Very Peculiar Practice''
|Chinese Girl
|Episode: „A Very Long Way from Anywhere“
|-
|1987-yil
|''Howards' Way''
|Anna Lee
|12 episodes
|-
|1987-yil
|''Teresa''
|Teresa
|Television film
|-
|1989-yil
|''Brookside''
|Caroline Choi
|14 episodes
|-
|1991-yil
|''Performance''
|Lady Nijo / Win
|Episode: „Top Girls“
|-
|1992-yil
|''To Be the Best''
|Ming
|Television film
|-
|1992-yil
|''Virtual Murder''
|Liang Ti
|Episode: „Dreams Imagic“
|-
|1992—2010-yil
|''Casualty''
|Various roles
|3 episodes
|-
|1994-yil
|''Frank Stubbs Promotes''
|Mai
|Episode: „Chinatown“
|-
|1995-yil
|''Waiting''
|Dr. Anna Chen
|Television film
|-
|1997—2000-yil
|''The Bill''
|Various roles
|3 episodes
|-
|1998-yil
|''Inspector Morse''
|Susan Ho
|Episode: „The Wench Is Dead“
|-
|2000-yil
|''Life Force''
|Sally Cheung
|-
|2001—2003-yil
|''Two Thousand Acres of Sky''
|Ida Macasaet
|8 episodes
|-
|2004—2010-yil
|''Holby City''
|Lin Lo / Joan Wells
|3 episodes
|-
|2010-yil
|[[Sherlok (teleserial)|''Sherlock'']]
|Opera Singer
|Episode: „The Blind Banker“
|-
|2018-yil
|''Stan Leeʼs Lucky Man''
|Madame Cheung
|6 episodes
|-
|2019-yil
|''I Am...''
|Sally
|Episode: „I Am Hannah“
|-
|2021-yil
|''Back to Life''
|Laura
|4 episodes
|}

=== Video Oʻyinlar ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+
! Yil
! Sarlavha
! Rol
|-
| 2021-yil
| ''Hitman 3''
| Har xil ovozlar
|-
| 2022-yil
| ''Umumiy urush: Warhammer III''
| Ovoz
|}

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==

* {{IMDbda kishi|0482685|Sarah Lam}}
* [http://www.tv.com/sarah-lam/person/94970/summary.html Sarah Lam entry on TV.com]{{Oʻlikhavola|date=iyul 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]</text>
      <sha1>koawxfewsxaku4c0eg5ywuvrbkslhye</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Birlashgan Arab Amirliklari Markaziy banki</title>
    <ns>0</ns>
    <id>949053</id>
    <revision>
      <id>6327743</id>
      <parentid>6311922</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T05:50:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Muhcmmad</username>
        <id>322368</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */</comment>
      <origin>6327743</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13647" sha1="3mewnfzy1z0jd3nauk91e7p2iw03zmk" xml:space="preserve">{{Markaziy bank bilgiqutisi
| image_1 = 
| image_title_1 = [[Abu-Dabi|Abu Dabidagi]] bosh ofis binosi
| image_2 = Emblem of the United Arab Emirates.svg
| image_title_2 = BAA davlat gerbi
| bank_name_in_local = مصرف الإمارات العربية المتحدة المركزي {{in lang|ar}}
| ownership = 100% [[Davlat mulki]]&lt;ref name=&quot;dnbinfo&quot;&gt;{{veb manbasi |last1=Weidner |first1=Jan |title=The Organisation and Structure of Central Banks |url=https://d-nb.info/1138787981/34 |website=Katalog der Deutschen Nationalbibliothek|year=2017|format=PDF}}&lt;/ref&gt;
| reserves = $92.570 mlrd
| headquarters = [[Birlashgan Arab Amirliklari]] [[Abu-Dabi| Abu Dabi shahri]] Al-Batin hududi Baynuna koʻchasi 854-uy {{clarify |date=2016-yil iyul |reason=How can a PO box be the headquarters? }}
| established = {{Start date and age|1980|12|11|df=yes}}&lt;br /&gt; [[Birlashgan Arab Amirliklari]] [[Abu-Dabi| Abu Dabi shahrida]]
| executive_title = Rais
| executive = Xolid Muhammad Balama
| bank_of = {{UAE}}
| currency = Birlashgan Arab Amirliklari dirhami
| currency_iso = 
| website = {{URL|http://www.centralbank.ae/en}}
}}'''Birlashgan Arab Amirliklari Markaziy banki''' ({{lang-ar|مصرف الإمارات العربية المتحدة المركزي}}) ('''BAA Markaziy banki''' yoki qisqacha '''CBUAE''' nomi bilan ham tanilgan) [[Birlashgan Arab Amirliklari|Birlashgan Arab Amirliklarida]] valyuta, [[pul-kredit siyosati]] va bank faoliyatini tartibga solishni boshqarish uchun masʼul boʻlgan davlat organi.

== Tarixi ==
1959-yilgacha amirliklarning pul birligi Hindiston Zaxira banki tomonidan chiqariladigan [[Hindiston rupiyasi|hind rupiyasi]] boʻlgan. 1959-yilda Hindiston Zaxira banki amirliklar uchun maxsus pul birligi – hind rupiyasi oʻrnini bosuvchi [[Fors koʻrfazi]] rupiyasini chiqardi. Fors koʻrfazi rupiyasi hind rupiyasiga tenglashtirildi. 1966-yil iyun oyida hind rupiyasining qadrsizlanishi va keyinchalik Fors koʻrfazi rupiyasining 36,5% ga qadrsizlanishidan keyin amirliklar bu valyutadan voz kechdilar. Biroq, ular pul birligini tanlashda kelisha olishmadi: 1966-yil iyun oyida [[Abu-Dabi (amirlik)|Abu Dabi]] [[Bahrayn dinori|Bahrayn dinorini]], qolganlari [[Saudiya riali|Saudiya Arabistoni rialini]] joriy qildi. 1968-yil sentabr oyida Saudiya riali Qatar va Dubay valyuta kengashi tomonidan chiqarilgan Qatar va Dubay rialiga almashtirildi.

1973-yil 19-mayda BAA tashkil etilgandan keyin BAA Valyuta kengashini (UAE Currency board) tashkil etish toʻgʻrisidagi 2-sonli qonun qabul qilindi va kengash amirliklarning yagona valyutasi - BAA dirhamini emissiya qilish huquqini qoʻlga kiritdi{{sfn|Бутаков|1987|с=190—191}}.

Markaziy bankning oʻtmishdoshi 1973-yil 19-mayda tashkil etilgan Valyuta kengashi edi&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://careers.centralbank.ae/en/about-us-new|sarlavha=About Us &amp;#124; Central Bank of UAE|ish=careers.centralbank.ae|qaralgan sana=2023-05-23|arxivsana=2022-07-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220702223002/https://careers.centralbank.ae/en/about-us-new}}&lt;/ref&gt;. Kengash 1971-yilda BAA mustaqil davlat sifatida tashkil etilganidan keyin faoliyat yurita boshlagan. BAA Valyuta kengashining asl maqsadi yangi davlat uchun amaldagi mavjud valyutalar: [[Qatar riali]] va [[Bahrayn dinori]] oʻrniga mustaqil valyuta chiqarish edi. Yangi BAA dirhami Valyuta kengashi tashkil etilgan kuniyoq muomalaga kiritildi.

Bu vaqtda BAA Valyuta kengashi [[Markaziy bank|markaziy bankning]] toʻliq vakolatlariga ega emas edi. U valyutani va mamlakatning oltin-valyuta zaxiralarini boshqarishga majbur edi, lekin tartibga solish va BAAning pul-kredit siyosatini boshqarish vakolatiga ega emas edi. 1980-yildagi 10-sonli Ittifoq qonuni BAA Markaziy bankini davlat muassasasi sifatida tashkil etishni koʻrgan. 10-sonli Qonun, shuningdek, Markaziy bankning (ilgari Valyuta kengashiga taalluqli) funksiyalarini kengaytirdi - Abdulmalik Yusuf al-Hamar rais etib tayinlandi. 2018-yil Markaziy bank &amp; Moliyaviy institutlar va faoliyatni tashkil etish toʻgʻrisidagi 14-sonli Federal qonun qabul qilindi.

BAA Markaziy banki valyutani chiqarish va boshqarish, valyuta barqarorligini taʼminlash, BAAning kredit siyosatini boshqarish, BAAda bank tizimini rivojlantirish va nazorat qilish, Hukumatning bankiri sifatida faoliyat yuritish, Hukumatni pul va moliyaviy qoʻllab-quvvatlash, BAAning oltin va valyuta zaxiralarini boshqarish, mamlakatda faoliyat yurituvchi banklarga oxirgi instansiya kreditori sifatida harakat qilish va [[Xalqaro valyuta jamgʻarmasi]], [[Jahon banki]] va Arab valyuta jamgʻarmasi kabi xalqaro institutlarda BAAni tamsil etish vakolatiga ega.

== Raislari roʻyxati ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Rais
! Lavozimga kelish sanasi
! Lavozimdan ketish sanasi
! Izohlar
|-
| Ronald Skott
| ? - 1975 yil
| 1977-yil
| Valyuta kengashi direktori, Buyuk Britaniya fuqarosi
|-
| Abdulmalik al-Hamar
| 1977&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Middle East Economic Digest|url=https://books.google.com/books?id=Pa8bAQAAMAAJ|nashriyot=Middle East Economic Digest, Limited|til=inglizcha|sana=1978}}&lt;/ref&gt;
| 1980-yil
| Valyuta kengashi direktori, bahraynlik
|-
| [[Abdelmalik al-Hamar|Abdulmalik al-Hamar]]
| 1980-yil
| 1991-yil
| Bankning ilk raisi, bahraynlik&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.meed.com/the-uae-needs-an-economic-policy-more-than-a-new-governor|sarlavha=The UAE needs an economic policy more than a new governor|sana=12-dekabr 2007-yil|ish=MEED}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uc1.c110545539|title=Chiefs of State and Cabinet members of foreign governments / National Foreign Assessment Center. Sept 1991|year=2003}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Sultan bin Nasser al-Suwaidi|Sulton bin Nosir al-Suvaydiy]]
| 1991-yil
| 2014-yil&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.thenational.ae/business/uae-central-bank-says-goodbye-to-long-serving-governor-1.240233|sarlavha=UAE Central Bank says goodbye to long-serving governor|ish=The National|sana=22-sentabr 2014-yil}}&lt;/ref&gt;
|
|-
|Muborak Rashid al-Mansuriy
| 2014-yil
| 2020-yil
| &lt;ref name=&quot;auto1&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=2-aprel 2020-yil |title=UAE appoints Abdulhamid Saeed as new central bank governor - government office |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/emirates-cenbank-idUSC6N2BA005 |via=www.reuters.com}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Abdulhamid M. Saeed|Abdulhamid M. Said]]
| 2020-yil aprel
| 2021-yil aprel
| &lt;ref name=&quot;auto1&quot; /&gt;
|-
| Xolid Muhammad Balama
| 2021-yil aprel
|
| &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=About Us - CB UAE|url=https://www.centralbank.ae/en/about-us#collapseHistory|ish=www.centralbank.ae|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220702211731/https://www.centralbank.ae/en/about-us#collapseHistory|arxivsana=2022-07-02|qaralgan sana=2023-05-23}}&lt;/ref&gt;
|}

== Yetakchiligi ==

=== Direktorlar kengashi ===

* Shayx [[Mansur ibn Zayd Al Nahayon]], Kuzatuv kengashi raisi&lt;ref name=&quot;board&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.centralbank.ae/en/about-us#collapseBoardOfDirectors|sarlavha=About Us &amp;#124; CB UAE|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220702211731/https://www.centralbank.ae/en/about-us#collapseBoardOfDirectors|arxivsana=2022-07-02|qaralgan sana=2023-05-23}}&lt;/ref&gt;
* Abdulrahmon al-Solih, rais oʻrinbosari&lt;ref name=&quot;board&quot; /&gt;
* Jassim Muhammad Buataba az-Zaabi, rais oʻrinbosari
* Xolid Muhammad Balama, Boshqaruv raisi&lt;ref name=&quot;board&quot; /&gt;
* Yunis al-Huriy, aʼzo&lt;ref name=&quot;board&quot; /&gt;
* Ali Muhammad Baxit al-Rumaitiy, aʼzo&lt;ref name=&quot;board&quot; /&gt;
* Sami Dayn al-Qamzi, aʼzo&lt;ref name=&quot;board&quot; /&gt;

== Tuzilmasi va funksiyalari ==

=== Filiallari ===
[[Abu-Dabi|Abu-Dabidagi]] Bosh ofisidan tashqari BAAning yana beshta shahrida bank filiallari mavjud. Filiallar quyidagi shaharlarda joylashgan:

* [[Dubay]]
* [[Al Ayn]]
* [[Fujayra]]
* [[Ras al-Xayma]]
* [[Sharja]]

=== Bank nazorati va ekspertiza departamenti ===
Bank nazorati va ekspertiza boshqarmasi BAA bank sohasini tartibga soluvchi nazorat uchun javobgardir. Boshqarmaning muhim qismi bankning Dubaydagi filialida joylashgan, chunki BAAdagi bank sektori asosan ushbu shaharda toʻplangan. Uning tartibga solish vakolat doirasiga mahalliy banklar, BAAda faoliyat yurituvchi xorijiy banklar, shuningdek, moliya kompaniyalari, ayirboshlash shaxobchalari, toʻlov xizmatlari provayderlari va nobank moliya institutlari, shu jumladan moliyaviy maslahat amaliyotlari kiradi.

Boshqarmaning vazifalari bank muassasalariga litsenziyalar berish, bank standartlari va qoidalarini belgilash, ularga rioya etilishini nazorat qilishdan iborat. Boshqarma xalqaro standartlar organlari va bank tashkilotlari, xususan, Xalqaro hisob-kitoblar banki, Moliyaviy harakatlar boʻyicha ishchi guruhi, [[Xalqaro valyuta jamgʻarmasi]] va [[Jahon banki]] bilan aloqa va hamkorlik uchun ham javobgardir.

=== Bank operatsiyalari boshqarmasi ===
Bank operatsiyalari boshqarmasi asosan quyidagilarni boshqarish uchun javobgardir:

* BAA valyutasi barcha bosqichlarida (dizayn, xavfsizlik xususiyatlari va texnik xususiyatlar, chiqarish, hisoblash, saralash, jihozlash, sifatni taʼminlash va hokazo).
* Markaziy bank siyosati va tartib-qoidalariga muvofiq esdalik tangalarini chiqarish.
* Federal va davlat tashkilotlari, mamlakatda faoliyat yurituvchi moliya institutlari va boshqa mintaqaviy va xalqaro institutlar uchun Markaziy bankda ochilgan joriy hisobvaraqlar.
* Markaziy bankka tegishli boʻlgan toʻlov, kliring va hisob-kitob tizimlari hamda ushbu tizimlarni ishtirokchilar bilan kelishilgan holda takomillashtirish.
* Mintaqaviy va xalqaro toʻlov tizimlari orqali transchegaraviy pul oʻtkazmalari uchun ichki moliya bozori infratuzilmasini qulaylashtirish.
* Korrespondent bank munosabatlari va tegishli xalqaro tashkilotlar bilan bogʻliq barcha operatsiyalar.
* BAA Markaziy banki muzeyi.

=== Tadqiqot va statistika boshqarmasi ===
BAA Markaziy banki Tadqiqot va statistika boshqarmasi (RSD) ikkita boʻlimdan iborat: Tadqiqot va tahlil boʻlimi (RAD) va Statistika va maʼlumotlar markazi (SDC). Tadqiqot va tahlil boʻlimining asosiy faoliyati yuqori sifatli hisobotlarni nashr etishni oʻz ichiga oladi: Menejerlar va BAA rahbariyatiga haftalik va oylik hisobotlardan tashqari yillik hisobot va choraklik iqtisodiy sharhlar taqdim etish. Bundan tashqari, RAD asosli siyosat qarorlarini qoʻllab-quvvatlash uchun yuqori sifatli tadqiqotlar olib boradi. RAD, shuningdek, BAA obroʻsini himoya qilish va xalqaro raqobatbardoshlik koʻrsatkichlari boʻyicha reytingini yaxshilash uchun federal va mahalliy darajadagi milliy manfaatdor tomonlar, shuningdek, mintaqaviy va xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlik qilish orqali BAA milliy kun tartibini qoʻllab-quvvatlaydi.

Statistika va maʼlumotlar markazi pul-kredit, bank va tashqi sektor statistikasini, shu jumladan Markaziy bank tomonidan tartibga solinadigan moliyaviy sektorning eng katta qismini qamrab oladigan oylik statistik hisobotlarni yigʻish va tarqatish bilan shugʻullanadi. Bundan tashqari, SDC har chorakda Birlashgan Arab Amirliklarining pul-kredit, bank va moliya bozoridagi oʻzgarishlar, moliyaviy barqarorlik koʻrsatkichlari va toʻlov balansining yillik statistikasi boʻyicha hisobotlarni nashr etadi. Statistika va maʼlumotlar markazi tarixiy vaqt seriyalarini qamrab oluvchi elektron maʼlumotlar bazasini ishlab chiqdi va yuritdi. Tadqiqotchilar, mahalliy va tashqi manfaatdor tomonlarning muntazam ehtiyojlarini qondirish uchun maʼlumotlar Markaziy bank veb-saytiga joylab boriladi.

=== Maʼmuriy ishlar boshqarmasi ===
Maʼmuriy ishlar boshqarmasi bir qator bek-ofis funksiyalarini qamrab oladi. Bularga xaridlarni boshqarish, obyektlarni boshqarish, jamoatchilik bilan aloqalar, hujjatlarni arxivlash va qoʻriqchilar kiradi.

=== Moliya boshqarmasi ===
Moliya boshqarmasi quyidagi xizmatlarni taqdim etish orqali moliyaviy resurslarni joylashtirishni nazorat qiladi va ularni qoʻllab-quvvatlaydi:

* Moliyaviy hisob va hisobot;
* Moliyaviy rejalashtirish;
* Xodimlar va sotuvchilar uchun toʻlovlar;
* Gʻaznachilik operatsiyalari va hisob-kitoblar;
* Naqd pul boshqaruvi monitoringi.

=== Ichki audit boshqarmasi ===
Ichki auditning vazifasi Markaziy bankning faoliyatiga qiymat qoʻshish va yaxshilashga qaratilgan mustaqil, obyektiv ishonch va maslahat xizmatlarini taqdim etishdan iborat.

Ichki auditning vazifasi risli va obyektiv ishonch, maslahat va tushuncha berish orqali tashkilot qiymatini oshirish va himoya qilishdir.

Ichki audit boshqarmasi korporativ boshqaruv tuzilmasida risklarni boshqarish va maqsadlarga erishishda muhim oʻrin tutadi. Ichki audit uchinchi mudofaa chizigʻi boʻlib, boshqaruv, risklarni boshqarish va ichki nazorat samaradorligi, xususan, birinchi va ikkinchi mudofaa yoʻnalishlari risklarni boshqarish va nazorat qilish maqsadlariga erishish usullarini mustaqil kafolatlaydi.

=== Isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish boshqarmasi ===
Isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish boshqarmasi isteʼmolchilarni taʼlim, siyosat ishlab chiqish, muvofiqlikni monitoring qilish va shikoyatlar hal etilishini kuzatish orqali moliyaviy huquqbuzarliklardan himoya qilish uchun ishlaydi.

== Yana qarang ==

* [[Markaziy banklar roʻyxati]]

== Manbalar ==
&lt;references responsive=&quot;1&quot;&gt;&lt;/references&gt;

== Havolalar ==

* [http://www.centralbank.ae/en '''Rasmiy sayt:''' Birlashgan Arab Amirliklari Markaziy banki] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20230523103800/https://www.centralbank.ae/en |date=2023-05-23 }}
* [https://web.archive.org/web/20140222143904/http://dubanks.com/central-bank-united-arab-emirates BAA Markaziy banki (ingliz tilida)]
[[Turkum:Markaziy banklar]]
[[Turkum:Birlashgan Arab Amirliklari]]
[[Turkum:Yaqin Sharq]]
[[Turkum:Birlashgan Arab Amirliklari banklari]]</text>
      <sha1>3mewnfzy1z0jd3nauk91e7p2iw03zmk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rinad Urmeev</title>
    <ns>0</ns>
    <id>949853</id>
    <revision>
      <id>6327550</id>
      <parentid>5421983</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T16:24:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327550</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8738" sha1="ney3mm1jvt6qt9q8zwibnnswl5zssvy" xml:space="preserve">{{Futbolchi
 | ism              = Rinad Urmeev
 | tasvir           = 
 | toʻliqism        = Rinad Gazizovich Urmeev
 | tavallud_sana    = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1970|07|07}}
 | tavallud_joyi    = {{tavalludJoyi|Qirgʻiziston SSR}}, [[SSSR]]
 | vafot_sana       =
 | vafot_joyi       =
 | boʻyi            = 
 | vazni            =
 | laqabi           = 
 | pozitsiya        = [[Himoyachi]], [[yarim himoyachi]]
 | joriyklub        = 
 | klubraqami       = 
 | yoshlikyillari1  = 
 | yoshlikklublari1 = 
 | yoshlikyillari2  = 
 | yoshlikklublari2 = 
 | yoshlikyillari3  = 
 | yoshlikklublari3 = 
 | yillar1          = 1988—1993
 | klublar1         = [[Alga (futbol klubi)|Alga]]
 | isht1            = 80
 | gollar1          = 1
 | yillar2          = 1993
 | klublar2         = {{ijara}} Alga-2
 | isht2            = 29
 | gollar2          = 3
 | yillar3          = 1994
 | klublar3         = Semetey (Qizil-Qiya)
 | isht3            = 25
 | gollar3          = 3
 | yillar4          = 1995—1996
 | klublar4         = [[Atlaschi (futbol klubi)|Atlaschi]]
 | isht4            = 53
 | gollar4          = 0
 | yillar5          = 1997
 | klublar5         = [[Kosonsoy (futbol klubi)|Kosonsoy]]
 | isht5            = 19
 | gollar5          = 1
 | yillar6          = 1998—2000	
 | klublar6         = Semetey (Qizilqiya)
 | isht6            = 50
 | gollar6          = 4
 | yillar7          = 2000—2001
 | klublar7         = Jashtik-Oq-Oltin
 | isht7            = 33
 | gollar7          = 4
 | yillar8          = 2002
 | klublar8         = [[Alga (futbol klubi)|SKA-PVO]]
 | isht8            = 7
 | gollar8          = 0
 | yillar9          = 
 | klublar9         = 
 | isht9            = 
 | gollar9          = 
 | yillar10         = 
 | klublar10        = 
 | isht10           = 
 | gollar10         = 
 | yillar11         = 
 | klublar11        = 
 | isht11           = 
 | gollar11         = 
 | yillar12         = 
 | klublar12        = 
 | isht12           = 
 | gollar12         = 
 | yillar13         = 
 | klublar13        = 
 | isht13           = 
 | gollar13         = 
 | yillar14         = 
 | klublar14        = 
 | isht14           = 
 | gollar14         = 
 | yillar15         = 
 | klublar15        = 
 | isht15           = 
 | gollar15         = 
 | milliyyillar1    = 1992—1997
 | milliyjamoa1     = [[Qirgʻiziston milliy futbol terma jamoasi|Qirgʻiziston]]
 | milliyisht1      = 15
 | milliygollar1    = 0
 | milliyyillar2    = 
 | milliyjamoa2     = 
 | milliyisht2      = 
 | milliygollar2    = 
 | milliyyillar3    = 
 | milliyjamoa3     = 
 | milliyisht3      = 
 | milliygollar3    = 
 | milliyyillar4    = 
 | milliyjamoa4     = 
 | milliyisht4      = 
 | milliygollar4    = 
 | milliyyillar5    = 
 | milliyjamoa5     = 
 | milliyisht5      = 
 | milliygollar5    = 
 | boshliqyillar1   = ?—2006
 | boshliqklublar1  = Pozis (Zelenododlsk) (yordamchi)
 | boshliqyillar2   = 2007—2009
 | boshliqklublar2  = Avtomobilist (Sergievsk) (yordamchi)
 | boshliqyillar3   = 2010
 | boshliqklublar3  = Sergievsk (yordamchi)
 | boshliqyillar4   = 
 | boshliqklublar4  = 
 | boshliqyillar5   = 
 | boshliqklublar5  = 
 | boshliqyillar6   = 
 | boshliqklublar6  = 
 | boshliqyillar7   = 
 | boshliqklublar7  = 
 | boshliqyillar8   = 
 | boshliqklublar8  = 
 | boshliqyillar9   = 
 | boshliqklublar9  = 
 | boshliqyillar10  = 
 | boshliqklublar10 = 
 | medallar         = 
 | club-update      = 
}}
'''Rinad Gazizovich Urmeev''' (1970-yil 7-iyul) – sovet va qirgʻizistonlik sobiq professional [[Futbol|futbolchi]], [[Himoyachi (futbol)|himoyachi]] va [[yarim himoyachi]] ampulalarida maydonda harakat qilgan. [[Qirgʻiziston milliy futbol terma jamoasi|Qirgʻiziston milliy terma jamoasida]] oʻynagan. Futbolchilik faoliyatini yakunlagacha [[Rossiya]] jamoalarida murabbiylik qilgan. Qirgʻiziston sport ustasi (2000-yil)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.sport.gov.kg/public/images/file_library/201801171333470.docx|sarlavha=База данных мастеров спорта СССР и Кыргызской Республики|qaralgan sana=11-iyun 2019-yil|arxivsana=15-fevral 2019-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190215050534/http://www.sport.gov.kg/public/images/file_library/201801171333470.docx}}&lt;/ref&gt;.

== Faoliyati ==
U 1988-yilda [[SSSR ikkinchi futbol ligasi|ikkinchi ligada]] „[[Alga (futbol klubi)|Alga]] [[Bishkek|Frunze]]“ safida debyut qilgan. Umuman olganda, u Sovet chempionatlarida toʻrt mavsumni oʻtkazdi va shu vaqt ichida 64 ta oʻyin oʻtkazdi. SSSR parchalanganidan keyin u „[[Alga (futbol klubi)|Alga]]“ klubida oʻynashni davom ettirdi, 1992-yilda Qirgʻiziston [[Qirgʻiziston Premyer-ligasi|chempioni]] va [[Futbol boʻyicha Qirgʻiziston Mustaqillik kubogi|kubogi]] sohibi boʻlgan. 1993-yilgi mavsumda „Alga“ klubining farm jamoasida oʻynagan va bu jamoa bilan mamlakat kubogi finaliga qadar yetib borgan.

1994-yilda u „Semetey“ (Qizil-Qiya) jamoasida oʻynadi va u bilan chempionatning kumush medali sohibi boʻlgan.

1995-yilda u Oʻzbekistonga koʻchib oʻtgan va mahalliy jamoalar, „[[Atlaschi (futbol klubi)|Atlaschi]]“ va „[[Kosonsoy (futbol klubi)|Kosonsoy]]“ klublari tarkibida Oʻzbekiston Superligasida oʻynagan. Uch mavsum davomida 72 ta oʻyin oʻtkazib, 1 ta gol urdi.

1998-yilda u „Semetey“ klubiga qaytib kelgan va u yerda ikki yarim mavsum davomida oʻynagan. 1999-yilda jamoasi bilan Qirgʻiziston kubogi finaliga qadar yetib borgan. 2000-yilgi mavsumda u „Jashtyk-Aq-Altyn“ jamoasiga oʻtgan&lt;ref&gt;[http://vecherka.kg/2001/01/12/13.htm Yujane rvutsya v Moskvu]{{Oʻlikhavola|date=iyul 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;, bir yildan soʻng klub bilan chempionatning kumush medali sovrindori boʻlgan. 2002-yilda [[Alga (futbol klubi)|SKA PVO]] (sobiq „Alga“) jamoasiga oʻtgan va bu jamoa bilan Qirgʻiziston chempionligi va kubogini qoʻlga kiritgan.

Rinad mavsum oxirida faoliyatini yakunlagan. Umuman olganda, u Qirgʻiziston oliy ligasida 160 ta oʻyin oʻtkazib, 15 ta gol muallifi boʻlgan.

U [[Qirgʻiziston milliy futbol terma jamoasi|Qirgʻiziston terma jamoasidagi]] debyutini 1992-yil 14-oktyabrda Markaziy Osiyo kubogi doirasida [[Turkmaniston milliy futbol terma jamoasi|Turkmanistonga]] qarshi oʻyinda oʻtkazgan va oʻyinning 55-daqiqada Alik Asanboev oʻrniga maydonga tushgan&lt;ref&gt;[http://footballfacts.ru/matches/364354 Turkmeniya 4 : 0 Kirgiziya] {{Oʻlikhavola|date=noyabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. Umuman olganda, 1992—1997-yillarda terma jamoa safida 15 ta oʻyinda ishtirok etgan.

Faoliyatini tugatgach, u [[Rossiya]]ga koʻchib ketgan. U „Pozis“ (Zelenodolsk)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://scarfsworld.my1.ru/forum/2-40-1|sarlavha=ФК Позис Зеленодольск|qaralgan sana=11-iyun 2019-yil|arxivsana=22-oktabr 2019-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191022163747/http://scarfsworld.my1.ru/forum/2-40-1}}&lt;/ref&gt; va „Avtomobilist“ / „Sergievsk“ (Sergievsk)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://samaraprice.ru/news/2/1409_1.html|sarlavha=Эхо минувшего чемпионата|qaralgan sana=11-iyun 2019-yil|arxivsana=22-aprel 2017-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170422064807/http://samaraprice.ru/news/2/1409_1.html}}&lt;/ref&gt; havaskor jamoalarida murabbiy boʻlib ishlagan, akasi [[Rashid Urmeev|Rashid]]ga yordam bergan. 2013-yildan boshlab u shahardagi bolalar sport maktabida futbol instruktori boʻlib ishlagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.maam.ru/detskijsad/futbol-v-detskom-sadu.html|sarlavha=Футбол в детском саду|qaralgan sana=11-iyun 2019-yil|arxivsana=20-iyun 2018-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180620041916/http://www.maam.ru/detskijsad/futbol-v-detskom-sadu.html}}&lt;/ref&gt;.

== Shaxsiy hayoti ==
Uylangan, ikki farzand. Akasi [[Rashid Urmeev|Rashid]] (1956-yilda tugʻilgan) ham futbolchi, keyinroq murabbiy boʻlgan.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==

* {{FootballFacts.ru|person_id=25135}}
* {{NFT player|12560}}

{{DEFAULTSORT:Urmeev, Rinad}}
[[Turkum:1970-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:7-iyulda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:SSSR erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Qirgʻizistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Erkak futbol himoyachilari]]
[[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]]
[[Turkum:Kosonsoy klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Atlaschi FC futbolchilari]]
[[Turkum:FC Alga Bishkek futbolchilari]]
[[Turkum:FC Jashtik Aq-Oltin futbolchilari]]
[[Turkum:FC Shaxtyor Qizilqiya futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Qirgʻiziston milliy terma jamoasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistondagi muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]</text>
      <sha1>ney3mm1jvt6qt9q8zwibnnswl5zssvy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abdupato Otanazarov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>952170</id>
    <revision>
      <id>6328100</id>
      <parentid>3786576</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T11:33:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328100</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4455" sha1="gzsl3pjvelhw2q1ymegpvqtvjakbtsg" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi
| ismi                     = Abdupato Otanazarov
| tasvir                   = 
| tasvir_eni               =
| izoh                     = 
| asl_ismi                 = 
| tavallud_paytidagi_ismi  = 
| tavallud_sanasi          = [[1914-yil]] [[8-oktyabr]]
| tavallud_joyi            = Fargʻona [[Marg‘ilon uyezdi|viloyati]], [[Fargʻona viloyati|oʻlkasi]]
| vafot_sanasi             = [[1996-yil]]
| vafot_joyi               = [[Tojikiston Sovet Sotsialistik Respublikasi|Tojikiston SSR]] [[Rudakin tumani]]
| fuqaroligi               = {{SSSR}}
| taʼlimi                  =
| kasbi                    = 
| faoliyat_yillari         =
| unvoni                   = {{Sotsialistik Mehnat Qahramoni}}
| mukofotlari              = {{Mehnat Qizil Bayroq ordeni}} {{Shavkatli mehnat uchun medali}} {{Lenin ordeni}}
| veb-sayt                 = 
| imzosi                   =
}}

'''Abdupato Otanazarov''' ([[1914|1914-yil]] [[8-oktyabr|8-oktabr]], Fargʻona [[Marg‘ilon uyezdi|viloyati]], [[Turkiston general-gubernatorligi|Turkiston]] [[Fargʻona viloyati|oʻlkasi]], [[Rossiya imperiyasi]] Skobelev uyezdi — [[1996|1996-yil]] [[Tojikiston Sovet Sotsialistik Respublikasi|Tojikiston SSR]] Rudakin tumanida vafot etgan) — Stalinobod viloyati Stalinobod tumani Bolshevik kolxozi raisi. [[Sotsialistik Mehnat Qahramoni]] (1948)&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=30229 |sarlavha=Atanazarov Abdupato  (rus.). Sayt „Geroi strani“}}&lt;/ref&gt;.

== Hayoti va taʼlimi ==
1914-yilda [[Fargʻona viloyati]] [[Skobelev uyezdi|Skobelev uyezdida]] (hozirgi Oʻzbekiston [[Fargʻona viloyati]] [[Oltiariq tumani]]) tugʻilgan. 1920-yillarning oxirlarida Tojikiston SSRga koʻchib oʻtgan. 30-yillarning boshidan kolxozlardan birining ipakchilik zvenosida ishlagan. 1941-yildan [[„Ulug‘ Vatan urushidagi g‘alabaning 25 yilligi“ belgisi|Ulugʻ Vatan urushida]] qatnashgan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

Demobilizatsiyadan so‘ng Tojikiston SSRga qaytib keldi va u yerda Stalinobod viloyatidagi „Bolshevik“ kolxozi raisligiga saylandi. Kolxozni Stalinobod viloyati qishloq xoʻjaligining ilgʻorlari qatoriga olib chiqdi. Paxtachilikdagi yuqori ko‘rsatkichlari uchun 1946-yil yakunlariga ko‘ra „Mehnatdagi jasorat uchun“ medali bilan taqdirlangan&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;Таджикская советская энциклопедия. - Т.5. - Душанбе, 1984. (на тадж. яз.)&lt;/ref&gt;.

1947-yilda kolxoz davlatga 10 gektar maydondan oʻrtacha 85,8 sentner paxta xom ashyosi topshirdi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1948-yil 1-martdagi farmoni bilan unga Kolxoz tomonidan majburiy topshiriqlar va mehnat uchun natura to‘lovi bajarilganda yuqori paxta hosili olgani uchun [[Sotsialistik Mehnat Qahramoni]] unvoni berilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://dic.academic.ru/dic.nsf/ruwiki/1869809 |sarlavha=Список Героев Социалистического Труда}}&lt;/ref&gt;. MTSning 1947-yilgi va 1948-yilgi bahorgi ekin uchun don ekinlari urugʻlari bilan taʼminlanganligi uchun&quot; qarori bilan [[Lenin ordeni]] va „Oʻroq va Bolgʻa“ oltin medali bilan taqdirlangan. Xuddi shu Farmon bilan Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni va „Bolshevik“ kolxozi ishchisi unvonini oladi&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

U 1950-yilgacha kolxozni boshqargan, so‘ngra kolxoz raislarini tayyorlash qishloq xo‘jaligi maktabida o‘qigan (1950—1952). 1952—1960-yillarda Stalinobod tumanidagi Lenin nomidagi kolxoz raisining oʻrinbosari. 1958-yilda u KPSS aʼzoligiga qabul qilindi. 1962-yildan Stalinobod tumani, Lenin nomidagi kolxoz ipakchilik brigadasi brigadiri.

1974-yilda nafaqaga chiqqunga qadar Lenin nomidagi kolxozda ishladi. U Lenin tumanida (hozirgi — [[Rudikiy tumani]]) yashagan. 1996-yilda vafot etgan.

== Mukofotlari ==
* [[Sotsialistik Mehnat Qahramoni]]
* [[Lenin ordeni]]
* [[Mehnat Qizil Bayrogʻi Ordeni|Mehnat Qizil Bayroq ordeni]]
* [[„Mehnatdagi jasorati uchun“ medali|&quot;Mehnat jasorati uchun&quot; medali]] (1946-yil)
* Tojikiston SSR Oliy Soveti Prezidiumining Faxriy diplomi.

== Adabiyot ==

* {{Kitob manbasi/Ruscha|title=Таджикская советская энциклопедия|url=}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[Turkum:Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari]]
[[Turkum:Lenin ordeni sohiblari]]
[[Turkum:Sotsialistik Mehnat Qahramonlari]]
[[Turkum:1996-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:1914-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:8-oktyabrda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>gzsl3pjvelhw2q1ymegpvqtvjakbtsg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328101</id>
      <parentid>6328100</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T11:33:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328101</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4456" sha1="praietn6k4zarbbpazi2q4zlo8d3uqv" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi
| ismi                     = Abdupato Otanazarov
| tasvir                   = 
| tasvir_eni               =
| izoh                     = 
| asl_ismi                 = 
| tavallud_paytidagi_ismi  = 
| tavallud_sanasi          = [[1914-yil]] [[8-oktyabr]]
| tavallud_joyi            = Fargʻona [[Marg‘ilon uyezdi|viloyati]], [[Fargʻona viloyati|oʻlkasi]]
| vafot_sanasi             = [[1996-yil]]
| vafot_joyi               = [[Tojikiston Sovet Sotsialistik Respublikasi|Tojikiston SSR]] [[Rudakin tumani]]
| fuqaroligi               = {{SSSR}}
| taʼlimi                  =
| kasbi                    = 
| faoliyat_yillari         =
| unvoni                   = {{Sotsialistik Mehnat Qahramoni}}
| mukofotlari              = {{Mehnat Qizil Bayroq ordeni}} {{Shavkatli mehnat uchun medali}} {{Lenin ordeni}}
| veb-sayt                 = 
| imzosi                   =
}}

'''Abdupato Otanazarov''' ([[1914|1914-yil]] [[8-oktyabr|8-oktabr]], Fargʻona [[Marg‘ilon uyezdi|viloyati]], [[Turkiston general-gubernatorligi|Turkiston]] [[Fargʻona viloyati|oʻlkasi]], [[Rossiya imperiyasi]] Skobelev uyezdi — [[1996|1996-yil]] [[Tojikiston Sovet Sotsialistik Respublikasi|Tojikiston SSR]] Rudakin tumanida vafot etgan) — Stalinobod viloyati Stalinobod tumani Bolshevik kolxozi raisi. [[Sotsialistik Mehnat Qahramoni]] (1948)&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=30229 |sarlavha=Atanazarov Abdupato  (rus.). Sayt „Geroi strani“}}&lt;/ref&gt;.

== Hayoti va taʼlimi ==
1914-yilda [[Fargʻona viloyati]] [[Skobelev uyezdi|Skobelev uyezdida]] (hozirgi Oʻzbekiston [[Fargʻona viloyati]] [[Oltiariq tumani]]) tugʻilgan. 1920-yillarning oxirlarida Tojikiston SSRga koʻchib oʻtgan. 30-yillarning boshidan kolxozlardan birining ipakchilik zvenosida ishlagan. 1941-yildan [[„Ulug‘ Vatan urushidagi g‘alabaning 25 yilligi“ belgisi|Ulugʻ Vatan urushida]] qatnashgan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

Demobilizatsiyadan so‘ng Tojikiston SSRga qaytib keldi va u yerda Stalinobod viloyatidagi „Bolshevik“ kolxozi raisligiga saylandi. Kolxozni Stalinobod viloyati qishloq xoʻjaligining ilgʻorlari qatoriga olib chiqdi. Paxtachilikdagi yuqori ko‘rsatkichlari uchun 1946-yil yakunlariga ko‘ra „Mehnatdagi jasorat uchun“ medali bilan taqdirlangan&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;Таджикская советская энциклопедия. - Т.5. - Душанбе, 1984. (на тадж. яз.)&lt;/ref&gt;.

1947-yilda kolxoz davlatga 10 gektar maydondan oʻrtacha 85,8 sentner paxta xom ashyosi topshirdi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1948-yil 1-martdagi farmoni bilan unga Kolxoz tomonidan majburiy topshiriqlar va mehnat uchun natura to‘lovi bajarilganda yuqori paxta hosili olgani uchun [[Sotsialistik Mehnat Qahramoni]] unvoni berilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://dic.academic.ru/dic.nsf/ruwiki/1869809 |sarlavha=Список Героев Социалистического Труда}}&lt;/ref&gt;. MTSning 1947-yilgi va 1948-yilgi bahorgi ekin uchun don ekinlari urugʻlari bilan taʼminlanganligi uchun&quot; qarori bilan [[Lenin ordeni]] va „Oʻroq va Bolgʻa“ oltin medali bilan taqdirlangan. Xuddi shu Farmon bilan Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni va „Bolshevik“ kolxozi ishchisi unvonini oladi&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

U 1950-yilgacha kolxozni boshqargan, so‘ngra kolxoz raislarini tayyorlash qishloq xo‘jaligi maktabida o‘qigan (1950—1952). 1952—1960-yillarda Stalinobod tumanidagi Lenin nomidagi kolxoz raisining oʻrinbosari. 1958-yilda u KPSS aʼzoligiga qabul qilindi. 1962-yildan Stalinobod tumani, Lenin nomidagi kolxoz ipakchilik brigadasi brigadiri.

1974-yilda nafaqaga chiqqunga qadar Lenin nomidagi kolxozda ishladi. U Lenin tumanida (hozirgi — [[Rudikiy tumani]]) yashagan. 1996-yilda vafot etgan.

== Mukofotlari ==
* [[Sotsialistik Mehnat Qahramoni]]
* [[Lenin ordeni]]
* [[Mehnat Qizil Bayrogʻi Ordeni|Mehnat Qizil Bayroq ordeni]]
* [[„Mehnatdagi jasorati uchun“ medali|&quot;Mehnat jasorati uchun&quot; medali]] (1946-yil)
* Tojikiston SSR Oliy Soveti Prezidiumining Faxriy diplomi.

== Adabiyot ==

* {{Kitob manbasi/Ruscha|title=Таджикская советская энциклопедия|url=}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari]]
[[Turkum:Lenin ordeni sohiblari]]
[[Turkum:Sotsialistik Mehnat Qahramonlari]]
[[Turkum:1996-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:1914-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:8-oktyabrda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>praietn6k4zarbbpazi2q4zlo8d3uqv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sanjar Asqaraliyev</title>
    <ns>0</ns>
    <id>953649</id>
    <revision>
      <id>6327709</id>
      <parentid>5986104</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T05:17:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327709</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8870" sha1="e8a9qy972mlpcm4hpgv9aklenjng643" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Sanjar Asqaraliyev
 | tavallud_sana      = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1981|1|20}}
 | toʻliqism          = Sanjar Usmonovich Asqaraliyev
 | tavallud_joyi      = {{TavalludJoyi|Namangan}}, [[Oʻzbekiston SSR]], [[SSSR]]
 | boʻyi              = 176 sm
 | vazni              = 68 kg
 | pozitsiya          = [[Yarim himoyachi]], [[Hujumchi]]
 | joriyklub          = Faoliyatini yakunlagan
 | yoshlikklublari    = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
 | yillar1            = 2000—2002
 | klublar1           = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
 | isht1              = 55
 | gollar1            = 20
 | yillar2            = 2003
 | klublar2           = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
 | isht2              = 23
 | gollar2            = 4
 | yillar3            = 2004
 | klublar3           = [[Metallurg Bekobod]]
 | isht3              = 12
 | gollar3            = 2
 | yillar4            = 2004—2010
 | klublar4           = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
 | isht4              = 168
 | gollar4            = 8
 | yillar5            = 2011
 | klublar5           = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
 | isht5              = 10
 | gollar5            = 1
 | yillar6            = 2011
 | yillar7            = 2012
 | klublar6           = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
 | isht6              = 10
 | gollar6            = 0
 | klublar7           = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
 | isht7              = 11
 | gollar7            = 0
 | gollar8            = 1
 | yillar8            = 2012—2013
 | klublar8           = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
 | isht8              = 35
 | yillar9            = 2014
 | klublar9           = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
 | isht9              = 10
 | gollar9            = 0
 | klublar10          = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
 | yillar10           = 2015
 | isht10             = 19
 | gollar10           = 0
}}
'''Sanjar Usmonovich Asqaraliyev''' (1981-yil 20-yanvar, [[Namangan]], [[Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi|Oʻzbekiston SSR]]) — sobiq oʻzbek futbolchisi, pozitsiyasi boʻyicha yarim himoyachi. „[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]“ va „[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]“ jamoalari safida Oʻzbekiston musoboqalarida muvaffaqiyatli harakat qilgan futbolchi.

== Futbolchilik faoliyati ==
Sanjar [[Namangan viloyati|Namangan]] futboli maktabi tarbiyalanuvchisi hisoblanadi va shu bilan birga taniqli murabbiy [[Usmon Asqaraliyev]]&lt;nowiki/&gt;ning oʻgli hamdir. U faoliyatini „[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]“ jamoasi safidagi dastlabki yillarida hujumchi sifatida harkat qilgan. „Lochinlar“ safida 3 mavsum davomida toʻp surgan Asqaraliyev jamoaning ajralmas futbolchilardan biriga aylandi 2003-yilda oʻz jamoasini oʻzgartirishni istab, mavsum boshida [[Vodiy]]&lt;nowiki/&gt;ning boshqa bir klubi, [[Andijon shahri|Andijon]]&lt;nowiki/&gt;ning „[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]“ jamoasi safiga oʻtdi. Andijonliklar safida bir mavsum davomida toʻp surib, 2004-yilgi mavsum oldidan [[Bekobod]]&lt;nowiki/&gt;ning „[[Metallurg Bekobod|Metallurg]]“ klubi bilan shartnoma imzoladi. Yarim yil davomida madanchilar safida toʻp usrgan xolda, 2004-yilgi mavsumning yozgi transfer oynasi vaqtida [[Fargʻona]]&lt;nowiki/&gt;ning „[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]“ klubi bilan shartnoma imzoladi. [[Yuriy Sarkisyan]] boshchiligidagi „Neftchi“ klubi tarkibida 6 mavsum davomida toʻp surdi va jamoaning asosiy futbolchilardan biriga aylandi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/36-hisobidagi-maglubiyat-bugungi-oyinga-taxminlar-va-yodda-qolgan-toqnashuvlar-neftchi-sobiq-yulduzlari-paxtakor-bilan-oyindan-oldin |sarlavha=&quot;3:6 ҳисобидаги мағлубият, бугунги ўйинга тахминлар ва ёдда қолган тўқнашувлар&quot; - &quot;Нефтчи&quot; собиқ юлдузлари &quot;Пахтакор&quot; билан ўйиндан олдин |arxivurl=https://web.archive.org/web/20221007230646/https://championat.asia/uz/news/36-hisobidagi-maglubiyat-bugungi-oyinga-taxminlar-va-yodda-qolgan-toqnashuvlar-neftchi-sobiq-yulduzlari-paxtakor-bilan-oyindan-oldin |arxivsana=2022-10-07 |qaralgan sana=2023-06-13 }}&lt;/ref&gt;. Uning oʻyin uslubidagi yorqinlik „Neftchi“ jamoasi tarkibida koʻrindi. Fargʻonaliklar birgalikda bir necha bor [[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston chempionati — Superliga|Oʻzbekiston Oliy ligasi]] sovrindoriga aylandi va [[AFC Osiyo Chempionlar ligasi|Osiyo chempionlar ligasi]]&lt;nowiki/&gt;da munosib harakat qildi. 2011—2013-yillar oraligʻida Neftchi va Navbahor jamoalari orasida bir necha bor klubi almashtirdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/sanzhar-asqaraliev-neftchini-tark-etdi |sarlavha=Санжар Асқаралиев &quot;Нефтчи&quot;ни тарк этди |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230613204802/https://championat.asia/uz/news/sanzhar-asqaraliev-neftchini-tark-etdi |arxivsana=2023-06-13 |qaralgan sana=2023-06-13 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://stadion.uz/news/detail/35934 |sarlavha=Санжар Асқаралиев «Нефтчи»га қайтди |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231030124119/https://stadion.uz/news/detail/35934 |arxivsana=2023-10-30 |qaralgan sana=2023-10-30 }}&lt;/ref&gt;. 2014-yilg yozgi transfer oynasi vaqtida [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] jamoasi bilan shartnoma imzoaldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/sanzhar-asqaraliev-mavsum-oxiriga-qadar-buxoroda-ojnajman |sarlavha=Санжар Асқаралиев: “Мавсум охирига қадар “Бухоро”да ўйнайман” |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230613204759/https://championat.asia/uz/news/sanzhar-asqaraliev-mavsum-oxiriga-qadar-buxoroda-ojnajman |arxivsana=2023-06-13 |qaralgan sana=2023-06-13 }}&lt;/ref&gt;. 2015-yilgi mavsumda „Andijon“ jamoasi bilan shartnoma imzoladi. 2016-yilgi mavsumda „Navbahor“ jamoasi safida oʻtkazdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/navbahor-sanjar-asqaraliev-keldi-mamazulumov-ketdi |sarlavha=&quot;Навбаҳор&quot;: Санжар Асқаралиев келди, Мамазулумов кетди |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230613204756/https://championat.asia/uz/news/navbahor-sanjar-asqaraliev-keldi-mamazulumov-ketdi |arxivsana=2023-06-13 |qaralgan sana=2023-06-13 }}&lt;/ref&gt;. 2017-yilgi mavsumda Fargʻonaning „[[Istiqlol (futbol klubi, Fargʻona)|Istiqlol]]“ klubi bilan shartnoma imzoladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/sanjar-asqaraliev-va-otabek-isroilov-istiqlol-safiga-qoshildi |sarlavha=Санжар Асқаралиев ва Отабек Исроилов &quot;Истиқлол&quot; сафига қўшилди |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230613204759/https://championat.asia/uz/news/sanjar-asqaraliev-va-otabek-isroilov-istiqlol-safiga-qoshildi |arxivsana=2023-06-13 |qaralgan sana=2023-06-13 }}&lt;/ref&gt;. 2018-yilgi mavsum oldidan futbolchilik faoliyatiga yakun yasadi.

=== Murabbiylik faoliyati ===
Futbolchilik faoliyatidan soʻng „Navbahor-Umid“ akademiyasi murabbiyi keyinchalik direktoriga etib tayinlandi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://sports.uz/news/view/sanjar-asqaraliev-endi-rahbarlik-lavozimida-18-10-2019 |sarlavha=Санжар Асқаралиев энди раҳбарлик лавозимида! |arxivurl=https://web.archive.org/web/20221005194415/https://sports.uz/news/view/sanjar-asqaraliev-endi-rahbarlik-lavozimida-18-10-2019 |arxivsana=2022-10-05 |qaralgan sana=2023-06-13 }}&lt;/ref&gt;.

== Yutuqlari ==

* [[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston chempionati — Superliga|Oʻzbekiston Superligasi]] Ikkinchi oʻrin sohibi: (2) 2004, 2006
* [[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston chempionati — Superliga|Oʻzbekiston Superligasi]] Uchinchi oʻrin sohibi: 2008
* [[Oʻzbekiston Kubogi]] Ikkinchi oʻrin sohibi: 2005

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==
* [https://web.archive.org/web/20230613204757/https://footballfacts.ru/person/188191-askaralievsanzhar Footballfacts.ru]
* [https://www.pfl.uz/ru/m/players/view/307 PFL.uz]{{Oʻlikhavola|date=noyabr 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} saytida futbolchi profili
* [https://teams.by/sanzhar-askaraiiyev/player-154415/ Teams.by] saytida futbolchi profili
* [https://int.soccerway.com/players/sandjar-askaraliyev/122090/ Soccerway.com] saytida futbolchi profili
*

{{DEFAULTSORT:Asqaraliyev, Sanjar}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]]
[[Turkum:Navbahor futbolchilari]]
[[Turkum:Andijon klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Metallurg Bekobod klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Neftchi (Fargʻona) futbolchilari]]
[[Turkum:Buxoro klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Istiqlol Fargʻona klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik futbol murabbiylari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]</text>
      <sha1>e8a9qy972mlpcm4hpgv9aklenjng643</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Roman Xmel</title>
    <ns>0</ns>
    <id>953775</id>
    <revision>
      <id>6327592</id>
      <parentid>5427959</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T18:50:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327592</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3372" sha1="26oy38efsjarewbnu6u9k0058o2zy8g" xml:space="preserve">'''Roman Valentinovich Xmel''' (1969-yil 22-dekabr) — [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|sovet]]-[[Ukraina|ukrain]] [[Futbol|futbolchi]], [[Hujumchi (futbol)|hujumchi]] pozitsiyasida oʻynagan. Ukrainaning bir qator oliy va birinchi liga klublaridagi o‘yinlari bilan tanilgan Rossiyaning bir qancha quyi divizion klublarida, hamda qisqa muddat Belarus oliy ligasi va O‘zbekiston chempionati oliy ligalari, Isroilning „[[Makkabi]]“ ([[Yaffa]]) klubida ham toʻp surgan.

== Tarjimai holi ==

=== Klubdagi faoliyati ===
Roman Xmel futbolchilik faoliyatini [[Korsun-Shevchenkivskiy|Korsun-Shevchenkovskiy]] shahridagi „Temp“ havaskor futbol klubi tarkibida boshlagan. Keyin [[Vinnitsa|Vinnitsaning]] „Integral“ va [[Sumi|Sumining]] „Ximik“ havaskor jamoalarida oʻynagan. Professional futboldagi debyutini 1991-yilda [[SSSR ikkinchi futbol ligasi|SSSR Ikkinchi ligasida]] Sumining „Avtomobilist“ klubi tarkibida oʻtkazgan. 1992-yilda Xmel ushbu klubdagi oʻyinlarini Ukraina Birinchi ligasida davom ettirgan. 1992-1993-yilgi mavsumning birinchi yarmida futbolchi [[Ujgorod|Ujgorodning]] „Zakarpattya“ klubida, ikkinchi yarmida [[Belaya serkov|Bila Tserkvaning]] „Ros“ jamoasida oʻynagan. 1994-yil boshida Xmel qisqa vaqt davomida [[Belarus|Belorussiyada]] mahalliy „Vedrich“ klubida Oliy ligada oʻynagan. 1994-yilda futbolchi Ukraina Oliy ligasida [[Rovno|Rivnening]] „Veres“ jamoasida bitta oʻyin oʻtkazgan va keyinchalik [[Aleksandriya (shahar)|Aleksandriyaning]] „Poligraftexnika“ jamoasida birinchi ligada oʻynashni davom ettirgan. 1995-yilda boshqa Premer-liga klubi — „[[Lutsk|Volin Lutsk]]“ ga oʻtgan, lekin klubda atigi 2 ta oʻyin oʻtkazgan&lt;ref&gt;[http://fcvolyn.com/?q=stat&amp;node=7 FK „Volin“ 1995: statistika]&lt;/ref&gt; va jamoani tark etib, oʻzini [[Isroil|Isroildagi]] Yaffa shahrining „Makkabi“ jamoasida sinab koʻrishga qaror qilgan. Xmel yangi klubida bir yarim yil oʻynagan, shundan soʻng [[Yekaterinburg|Yekaterinburgning]] „Uralmash“, keyin esa [[Noginsk]]ning „Avtomobilist“ klubiga oʻtgan. Futbolchi ikki yil davomida [[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston chempionati — Superliga|Oʻzbekiston Oliy ligasining]] [[Andijon shahri|shu nomdagi]] „[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]“ klubida toʻp surdi. Ukrainaga qaytib kelgach, Roman qisqa vaqt ichida [[Jitomir|Jitomirning]] „Polesye“ va „GPZ Varva“, „Nejin“ va Xersonning „Ukrrichflot“ havaskor jamoalarida oʻynagan. 2004-yilda futbolchilik faoliyatini yakunlagan&lt;ref name=&quot;footballfacts&quot;&gt;{{Veb manbasi |muallif= |url=http://footballfacts.ru/players/29827-hmel-roman-valentinovich |sarlavha=Хмель Роман Валентинович, 22.12.1969, футболист |til= |ish=http://footballfacts.ru/ |nashriyot=FootballFacts.ru вся информация на одном сайте |sana= |qaralgan sana=2019-03-18 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190323012727/http://footballfacts.ru/players/29827-hmel-roman-valentinovich |arxivsana=2019-03-23}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
&lt;references group=&quot;&quot; responsive=&quot;1&quot;&gt;&lt;/references&gt;

== Havolalar ==

{{DEFAULTSORT:Xmel, Roman}}
[[Turkum:Andijon klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Ukrainalik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:SSSR erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1969-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:22-dekabrda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>26oy38efsjarewbnu6u9k0058o2zy8g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Turkum:AFC Osiyo Chempionlar Ligasida gʻolib chiqqan klublar</title>
    <ns>14</ns>
    <id>964786</id>
    <revision>
      <id>6327476</id>
      <parentid>3846156</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T12:21:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6327476</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="49" sha1="mbrm1ek9b5x1xlo6qlcv4ynqr5912hj" xml:space="preserve">[[Turkum:AFC Chempionlar ligasi|gʻolib klublar]]</text>
      <sha1>mbrm1ek9b5x1xlo6qlcv4ynqr5912hj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Salom Farmandeh</title>
    <ns>0</ns>
    <id>965280</id>
    <revision>
      <id>6327671</id>
      <parentid>6030576</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T02:55:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327671</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5879" sha1="n1jbwh95mm2kggklci5mectwuj3ncr7" xml:space="preserve">{{Qoʻshiq bilgiqutisi
| nomi           = Salam Farmandeh
| muqova         = Salam Farmandeh in Azadi Stadium A.jpeg
| izoh           = [[Ozodiy Stadioni]]da Salom Farmondeh madhiyasini ijro etish
| turi           = song
| artist         = Abuzar Rouhi
| til            = Persian
| chiqarilgan    = {{Start date|2022|03|20}}
| davomiyligi    = 7:38
| shoir          = Sayyid Mahdi Bani Hoshemi Langroudi
| prodyuser      = Guilan IRIB TV
| janr           = Anthem
}}
[[Category:Articles with hAudio microformats]]
„'''Salom Farmondeh'''“ ({{Lang-fa|سلام فرمانده}}, Salom Yo Mahdiy nomi bilan ham tanilgan, general Sulaymoniy&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Esfandiari |first=Golnaz |title=Iranian Religious Song Seen As Attempt To Indoctrinate Children |language=en |work=RadioFreeEurope/RadioLiberty |url=https://www.rferl.org/a/iranian-religious-song-brainwashing-children/31870065.html |access-date=2023-07-22}}&lt;/ref&gt; va Imom Mahdiy haqidagi eronlik rassom Abuzar Ruhiy tomonidan yaratilgan forscha qoʻshiq boʻlib, asosan butun dunyo boʻylab yoshlar tomonidan katta guruhlarda ijro etiladi.

Pop janridagi nisbatan uzun xor boʻlgan qoʻshiq 2022-yil mart oyida [[Navroʻz|Yangi Fors yili]] oldidan (Farvardin 1401) ijtimoiy tarmoqlarda chiqarildi va keyinchalik 2022-yil aprel va may oylarida eʼtiborni tortdi. Bu qoʻshiq yangi avlodning [[Eron inqilobi|Islom inqilobi]] va uning mafkurasini qoʻllab-quvvatlashga qoʻshgan hissasiga qaratilgan boʻlib koʻrinadi. tashkilotlar maktab oʻquvchilarini katta guruhlarda qoʻshiq xorlarini shakllantirishga safarbar qilishda faol boʻlib, [[Ozodiy Stadioni]]&lt;nowiki/&gt;da eng kattasini namoyish etishdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha='Hello Commander,' a choir of new generation's support for Islamic Republic |url=https://parstoday.com/en/news/iran-i175082-'hello_commander_'_a_choir_of_new_generation's_support_for_islamic_republic |ish=Pars Today |qaralgan sana=27 May 2022 |til=en |sana=27 May 2022}}&lt;/ref&gt;.

== Cast ==
[[Fayl:Abuzar_Ruhi_in_Mashhad_4152924.jpg|right|thumb| Abuzar Ruhiy, „Salom Farmondeh“ qoʻshiqchisi]]
„Salom Farmondeh“ qoʻshigʻini kuylagan qoʻshiqchi Abuzar Ruhiy boʻlib, uni ilk bor Gilan IRIB telekanalida ijro etgan, klipi 2022-yil mart oyida efirga uzatilgan. Musiqiy video [[Jamkaron muqaddas masjidi|Jamkaron masjidida]] yozib olingan, rejissyor Mehroneh Behnahad va prodyuseri Mahyar Tolebiy. Qoʻshiq muallifi Mahdi Bani Hoshemi hisoblanadi.

== Ozodiy stadionidagi ommaviy chiqish ==
[[Fayl:Salam_Farmandeh_in_Azadi_Stadium_B.jpeg|right|thumb| „Salom Farmondeh“ning [[Ozodiy Stadioni]]&lt;nowiki/&gt;dagi chiqishi, 26-may, 2022-yil]]
2022-yil 26-may kuni Gʻarbiy Tehron va uning atrofidagi „[[Ozodiy Stadioni]]“ va sport majmuasida katta yigʻilish boʻlib oʻtdi. U yerda oʻn minglab odamlar oʻz farzandlari bilan birga professional sanʼatkorlar tomonidan jonli ravishda tashkil etilgan xorda qoʻshiqni ijro etishdi. Davlat ommaviy axborot vositalari sport majmuasiga yigʻilganlar soni 100 000 kishini tashkil etgani haqida xabar berishdi&lt;ref name=&quot;IranPress&quot;&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Iranian children in Azadi Stadium chant |url=https://iranpress.com/content/59198/iranian-children-azadi-stadium-chant-salaam-farmandeh-song |ish=iranpress.com |qaralgan sana=27 May 2022 |til=en |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220802044421/https://iranpress.com/content/59198/iranian-children-azadi-stadium-chant-salaam-farmandeh-song |arxivsana=2022-08-02}}&lt;/ref&gt;.

== Boshqa joylarda qoʻshiq aytish ==
Butun dunyoda bu qoʻshiq „Salom Yo Mahdi“ nomi bilan tanilgan. Axborot agentliklari va ijtimoiy tarmoqlarda chop etilgan kontentga koʻra, qoʻshiq Erondan tashqari boshqa koʻplab mamlakatlarda ham aytilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sana=2022-05-11 |sarlavha=ارسال پنج هزار ویدئو برای پویش &quot;سلام فرمانده&quot; |url=https://www.mehrnews.com/news/5487768/ارسال-پنج-هزار-ویدئو-برای-پویش-سلام-فرمانده |qaralgan sana=2022-05-31 |ish=Mehr News Agency |til=fa}}&lt;/ref&gt;.

Qoʻshiq koʻplab tillarga, jumladan ispan,&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Spanish Version of &quot;Salam Ya Mahdi&quot; |url=khttps://youtu.be/jOb93QwLisE}}&lt;/ref&gt; fransuz,&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=French Version of &quot;Salam Ya Mahdi&quot; |url=https://www.youtube.com/watch?v=upAnhcCN7jc}}&lt;/ref&gt; arab,&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Arabic Version of &quot;Salam Ya Mahdi&quot; |url=https://www.youtube.com/watch?v=Uh4Q0Cfh0D4}}&lt;/ref&gt; urdu, &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Urdu Version of &quot;Salam Ya Mahdi&quot; |url=https://www.youtube.com/watch?v=Fx-IrwYHDdQ}}&lt;/ref&gt; [[Ozarbayjon turkchasi|ozarbayjon]], [[Pushtu tili|pushtu]], [[Kurd tili|kurd]], [[Malay tili|malay]] va [[Suaxili tili|suahili]] tillariga tarjima qilingan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sana=2022-05-13 |sarlavha=اجرای سرود سلام فرمانده در مدرسه‌ای در کشمیر |url=https://www.mehrnews.com/news/5489096/اجرای-سرود-سلام-فرمانده-در-مدرسه-ای-در-کشمیر |qaralgan sana=2022-05-31 |ish=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |til=fa}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=سرود &quot;سلام فرمانده&quot; در پاکستان؛ اجتماع بزرگی دیگر در لاهور - ایرنا |url=https://www.irna.ir/amp/84778344/ |qaralgan sana=2022-06-11 |ish=www.irna.ir}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif= |ism= |sana=April 21, 2022 |sarlavha=سلامی که جهانی شد |url=http://www.iribnews.ir/fa/news/3444594 |qaralgan sana=2022-05-31 |ish=IRIB NEWS AGENCY |til=fa}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Veb manbasi |sana=2022-05-19 |sarlavha=Farmandeh |url=https://farmandeh.net/ |qaralgan sana=2022-05-31 |ish=ISNA |til=fa }}{{Oʻlikhavola|date=aprel 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

[[Turkum:Eronda ommaviy tashviqot]]
[[Turkum:Bolalar musiqasi]]</text>
      <sha1>n1jbwh95mm2kggklci5mectwuj3ncr7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rustam Idrisov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>966511</id>
    <revision>
      <id>6327625</id>
      <parentid>6233336</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T22:27:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327625</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5403" sha1="jcvyutafzdv842v8yg7s3wmdwznqsuh" xml:space="preserve">{{ism+familiya|Rustam (ism)|Rustam|Idrisov}}
{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Rustam Idrisov
 | tavallud_sana      = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1986|10|20}}
 | toʻliqism          = Rustam Shamilevich Idrisov
 | tavallud_joyi      = {{tavalludJoyi|Moskva}}, [[RSFSR]]
 | pozitsiya          = [[Yarim himoyachi]], [[Hujumchi (futbol)|hujumchi]]
 | yoshlikyillari1    = 
 | yoshlikklublari1   = Krasnogrvardees (Moskva)
 | yoshlikyillari2    = 
 | yoshlikklublari2   = [[Dinamo (futbol klubi, Moskva)|Dinamo (Moskva)]]
 | yillar1            = 2004
 | klublar1           = Apatit
 | isht1              = 
 | gollar1            = 
 | yillar2            = 2005—2006
 | klublar2           = Smena (Moskva)
 | isht2              = 
 | gollar2            = 
 | yillar3            = 2006
 | klublar3           = Smolensk
 | isht3              = 6
 | gollar3            = 0
 | yillar4            = 2007
 | klublar4           = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
 | isht4              = 12
 | gollar4            = 0
 | yillar5            = 2008
 | klublar5           = Neftximik
 | isht5              = 19
 | gollar5            = 4
 | yillar6            = 2009—2010
 | klublar6           = Pskov-747
 | isht6              = 37
 | gollar6            = 4
 | yillar7            = 2011
 | klublar7           = [[Regar-TadAZ (Tursunzoda, futbol klubi)|Regar-TadAZ]]
 | isht7              = ?
 | gollar7            = 2
 | yillar8            = 2012
 | klublar8           = Kiran
 | isht8              = 9
 | gollar8            = 0
 | yillar9            = 2013
 | klublar9           = Temp (Kosteryovo)
 | isht9              = 
 | gollar9            = 
 | yillar10           = 2014
 | klublar10          = Kolomna
 | isht10             = 8
 | gollar10           = 0
 | yillar11           = 2015
 | klublar11          = Sinkovo (Novosinkovo)
 | isht11             = 
 | gollar11           = 
 | yillar12           = 2018
 | klublar12          = Spartak-Orexovo-M
 | isht12             = 
 | gollar12           = 
 | yillar13           = 
 | klublar13          = 
 | isht13             = 
 | gollar13           = 
 | yillar14           = 
 | klublar14          = 
 | isht14             = 
 | gollar14           = 
}}
'''Rustam Shamilevich Idrisov''' ({{Lang-ru|Идрисов, Рустам Шамилевич}}; 1986-yil 20-dekabr kuni, [[Moskva]]da tugʻilgan) – rossiyalik sobiq professional [[futbolchi]], [[yarim himoyachi]] ampulasida oʻynagan.

== Faoliyati ==
Bolaligida u „SDYUSHOR-44 Krasnogvardeets“ va „Dinamo“ sport maktablarida futboldan taʼlim olgan. 2007-yilda „[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]“ tarkibida [[Oʻzbekiston|Oʻzbekiston]] [[Oʻzbekiston Superligasi|Superligasida]] oʻynagan. [[Rossiya]]ga qaytgach, Idrisov asosan ikkinchi divizion jamoalarida oʻynagan.

2010-yilda hujumchi [[Tojikiston]]ning eng kuchli klublaridan biri – „[[Regar-TadAZ (Tursunzoda, futbol klubi)|Regar-TadAZ]]“ klubi tarkibiga oʻtgan. Biroq Rustam kuzda jamoani tark etgan. Klubning tark etishining sabablaridan biri mavsum davomida bir necha oʻyinda ikki gol urgani va uzoq vaqt golsiz seriyasi edi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.toptj.com/News/2011/10/17/rustam_idrisov_laquo_v_tadzhikistane_igra_u_menya_ne_poshla_raquo |sarlavha=Рустам Идрисов: &quot;В Таджикистане игра у меня не пошла&quot; |til=ru |qaralgan sana=18 августа 2023 |sana=17 октября 2011 |nashriyot=Таджикский информационный портал «Toptj.com» |arxivsana=2023-08-18 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230818162558/https://www.toptj.com/News/2011/10/17/rustam_idrisov_laquo_v_tadzhikistane_igra_u_menya_ne_poshla_raquo}}&lt;/ref&gt;. Keyinchalik futbolchi bir muncha vaqt [[Qozogʻiston|Qozogʻistonning]] „Kiran“ jamoasida oʻynadi va keyin yana Rossiyaga qaytgan. Keyingi faoliyati davomida asosan havaskorlar jamoasi tarkibida oʻynagan. Idrisov Moskva havaskorlar F ligasida oʻynagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif= |url=https://f-league.ru/player/5961258?season_id=10121553 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230818162557/https://f-league.ru/player/5961258?season_id=10121553 |arxivsana=2023-08-18 |sarlavha=Статистика |til=ru |sana= |qaralgan sana=2023-08-18 |nashriyot=сайт F лиги}}&lt;/ref&gt;.

== Yutuqlar ==

* Tojikiston kubogi sohibi (1): 2011
* [[Futbol boʻyicha Tojikiston chempionati|Tojikiston chempionati]] kumush medali sovrindori (1): 2011

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==

* [https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/111757 Rustam Idrisov] Footballdatabase saytida
* [https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/155256 Rustam Idrisov] [[Transfermarkt]] saytida
* [https://web.archive.org/web/20230818162556/https://footballfacts.ru/person/6925-idrisovrustamshamilevich Rustam Idrisov] Footballfactsru saytida

{{DEFAULTSORT:Idrisov, Rustam}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Rossiyalik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Navbahor futbolchilari]]
[[Turkum:FC Neftekhimik Nizhnekamsk futbolchilari]]
[[Turkum:FC Dnepr Smolensk futbolchilari]]
[[Turkum:FK Pskov-747 futbolchilari]]
[[Turkum:Regar-TadAZ klubi futbolchilari]]
[[Turkum:FC Kiran klubi futbolchilari]]
[[Turkum:FC Kolomna futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistondagi muhojir erkak futbolchilar]]</text>
      <sha1>jcvyutafzdv842v8yg7s3wmdwznqsuh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Portugaliya xoʻjaligi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>970112</id>
    <revision>
      <id>6327759</id>
      <parentid>6213556</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:18:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */</comment>
      <origin>6327759</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5454" sha1="98wqsoresuf9v02orba3cw4wj2odu0g" xml:space="preserve">'''Portugaliya xo‘jaligi ''' - iqtisodiyoti o‘rtacha rivojlangan mamlakat. Bu yerda volfram, pint, man, simob va mis qazib olinadi. Mis konsentratini ishlab chiqarish bo‘yicha YIda 1-o‘rinda turadi. Neft va tabiiy gaz Portugaliyaga import qilinadi. Mamlakatda neftni qayta ishlash, kimyo, farmatsevtika, to’qimachilik, tikuvchilik, charm-poyabzal sanoatlari yaxshi rivojlangan.
*Bundan tashqari mamlakat uchun hali yangi bo‘lgan telekommunikatsion va aerokosmik jihozlami ishlab chiqarish, yengil sanoat, oziq-ovqat sanoati va mashinasozlik sanoati sekin-asta rivojlanib bormoqda.
*Mamlakatda mahalliy hunarmandchilik ham yo‘lga qo‘yilgan. Bular to‘qimachilik va o‘ymakorlikdir. Makkajo‘xori, bug‘doy, guruch, kartoshka, pomidor va boshqalar, Maydera va Azor orollarida esa banan, ananas, uzum, shakarqamish yetishtiriladi. 
*Portugaliyada qo’ychilik, cho’chqachilik, yirik shoxli mol yetishtirish, parrandachilik va bahqchilik rivojlangan. Mamlakatda turizm yaxshi rivojlangan. Asosiy eksport mahsulotlari: kiyim, poyabzal, mashinasozlik mahsulotlari, elektrotexnika va kimyoviy mahsulotlar&lt;ref name=&quot;Dunyomamlakatlari&quot;&gt;{{kitob manbasi |author1=A.Gorkin |title=Dunyo mamlakatlari |date=2013 |publisher=Davr nashriyoti |page=53 |pages=296bet |edition=Davr |url=https://library.tsdi.uz/storage/books/March2022/h66zB420YRxXtSLJ2nvZ.pdf |accessdate=14-sentabr 2023-yil |ref=https://library.tsdi.uz/storage/books/March2022/h66zB420YRxXtSLJ2nvZ.pdf |language=o'zbek}}&lt;/ref&gt;.
== Tabiati ==
Portugaliyaning shimoli va shimoli sharqidagi tepaliklar va tog‘ tizmalarini daryo vodiylari ajratib turadi. Dengiz bo‘ylab janub tomonga pasttekislik cho‘zilib ketgan. Janubda Serra-da-Algarvi qiri bor. Maydera va [[Azor orollari]] baland cho‘qqili vulqondan hosil bo‘lgan. Mamlakatda zilzilalar ko‘p sodir bo’ladi. Portugaliyada iqlim - subtropik O’rtayer dengiziga o'xshash. Mamlakatda subtropik o‘simliklar mavjud. Shimolda kengbargli o’rmonlar, tog‘da yaylov va ignabargli o’rmonlar, janubda esa eman va makvislar o'sadi.
== Umumiy ma’lumotlar ==
Portugaliya Respublikasi - Yevropaning janubi g‘arbida joylashgan davlat. U Pireney [[Yarim orol|yarimorol]]ini g‘arbida joylashgan bo‘lib, Madeyra [[arxipelag]]i va Azor orollarini o‘z ichiga oladi. Davlat boshlig‘i - prezident. Portugaliya - YI a’zosi. Aholisining etnik tarkibi: portugallar - 98%&lt;ref name=&quot;Dunyomamlakatlari&quot;/&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Geografik ma'lumotlar
|'''Poytaxti'''
| '''Lissabon''' 
|-
|'''Maydoni'''
|'''92,3 ming km2''' 
|-
|'''Aholisi'''
| '''10,7 mln. kishi (2007'''
|-
|'''Rasmiy tili'''
| '''Portugal tili''' 
|-
|'''Aholisining diniy tarkibi'''
|'''katoliklar - 94%''' 
|-
|'''Davlat tuzumi'''
| '''respublika''' 
|-
|'''Pul birligi'''
|'''yevro'''
|}
== O'rta asr boshlarida Portugaliya ==
Qadimgi tarix va [[Oʻrta asr|oʻrta asrlar]] boʻyida Portugaliya boshqa [[Pireney yarim oroli]] bilan birga alanlar (milodiy 409), Suebi (440) va Vizigotlar(583). Ikkinchisi Portugaliyani Vesigot qirolligiga kiritdi. Mamlakatning ispan-rum aholisi qisman vahshiylar qilichi ostida g'oyib bo'ldi. Gotlar qirollikning madaniy qismini uch qismga bo'lishdi: biri ispan-rimliklarga berilgan, qolgan ikkitasi esa gotlar tomonidan foydalanilgan, garchi mahalliy aholi soni bosqinchilardan ancha ko'p edi&lt;ref name=&quot;Portugaliya&quot;&gt;{{veb manbasi |title=Portugaliya |url=https://iia-rf.ru/uz/databasenya-for-children/obrazovanie-portugalii-kak-gosudarstva-istoriya-portugalii/ |website=https://iia-rf.ru/uz/databasenya-for-children/obrazovanie-portugalii-kak-gosudarstva-istoriya-portugalii/ |accessdate=14-sentabr 2023-yil |language=o'zb |arxivsana=2025-07-08 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250708102540/https://iia-rf.ru/uz/databasenya-for-children/obrazovanie-portugalii-kak-gosudarstva-istoriya-portugalii/ }}&lt;/ref&gt;. Asta-sekin ispan-rimliklarning omon qolgan qoldiqlari va bosqinchilar o'rtasida yarashuv sodir bo'ldi: alohida gotika va rim huquqlari yo'q qilindi va jamiyatning barcha a'zolari bir xil qonunlar kodeksiga (Foro dos Surzes) bo'ysundilar. turli varvar va rim institutlarining aralashmasi; yarim orolning barcha aholisi Gotlar nomi ostida bitta xalqni tashkil etdi. Aholi uchta katta guruhga bo'lingan: zodagonlar, erkin ([[ingenio]]s va turli darajadagi qullar (servo). Tug'ilish mulkka tegishli ekanligi aniqlandi: qulning o'g'li ham qul hisoblangan. Yangi jamiyatning asosini keng qamrovli mijozlar tizimi tashkil etganligi sababli, unga ko'ra erkinlar o'zlarini zodagonlar himoyasi ostida o'z hayotlarini ulardan olganlar, zodagonlar deyarli barcha gotika taqdirlarini egallab olishgan va ularni ishonchli odamlarga tarqatganlar. kabi benefitsiarlar. Erkinlar 2 tabaqaga bo'lindi: dvoryanlarga yaqin va qullarga yaqin. Birinchisidan bukselyarlar yoki mulki bo'lmagan va xo'jayinlardan oladigan haq evaziga kun kechiradigan shaxslar kelib chiqqan; ikkinchisidan - erkin yer egalari. [[Munitsipalitet]]lar, tarixiy an'analarga ko'ra, yashashni davom ettirdi va yanada katta ahamiyatga ega bo'ldi. Qadimgi Rimning sobiq prezidentlari, [[konsul]]lari va boshqalarning o'rnini graflar egallagan, ular Rim gubernatorlarining barcha imtiyozlariga ega bo'lmaganlar: ular markaziy hokimiyatni o'z qo'llarida to'plashgan, soliqlar undirgan, qo'shinlarga odamlarni jalb qilganlar, lekin ichki hudud hayoti kuriya va munitsipal amaldorlar nazorati ostida edi.
==Manbalar==
{{manbalar}}

 {{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}</text>
      <sha1>98wqsoresuf9v02orba3cw4wj2odu0g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327760</id>
      <parentid>6327759</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:18:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327760</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5458" sha1="3lckoib7s9lf3bn5buguqbm2zkd107j" xml:space="preserve">'''Portugaliya xo‘jaligi ''' - iqtisodiyoti o‘rtacha rivojlangan [[mamlakat]]. Bu yerda volfram, pint, man, simob va mis qazib olinadi. Mis konsentratini ishlab chiqarish bo‘yicha YIda 1-o‘rinda turadi. Neft va tabiiy gaz Portugaliyaga import qilinadi. Mamlakatda neftni qayta ishlash, kimyo, farmatsevtika, to’qimachilik, tikuvchilik, charm-poyabzal sanoatlari yaxshi rivojlangan.
*Bundan tashqari mamlakat uchun hali yangi bo‘lgan telekommunikatsion va aerokosmik jihozlami ishlab chiqarish, yengil sanoat, oziq-ovqat sanoati va mashinasozlik sanoati sekin-asta rivojlanib bormoqda.
*Mamlakatda mahalliy hunarmandchilik ham yo‘lga qo‘yilgan. Bular to‘qimachilik va o‘ymakorlikdir. Makkajo‘xori, bug‘doy, guruch, kartoshka, pomidor va boshqalar, Maydera va Azor orollarida esa banan, ananas, uzum, shakarqamish yetishtiriladi. 
*Portugaliyada qo’ychilik, cho’chqachilik, yirik shoxli mol yetishtirish, parrandachilik va bahqchilik rivojlangan. Mamlakatda turizm yaxshi rivojlangan. Asosiy eksport mahsulotlari: kiyim, poyabzal, mashinasozlik mahsulotlari, elektrotexnika va kimyoviy mahsulotlar&lt;ref name=&quot;Dunyomamlakatlari&quot;&gt;{{kitob manbasi |author1=A.Gorkin |title=Dunyo mamlakatlari |date=2013 |publisher=Davr nashriyoti |page=53 |pages=296bet |edition=Davr |url=https://library.tsdi.uz/storage/books/March2022/h66zB420YRxXtSLJ2nvZ.pdf |accessdate=14-sentabr 2023-yil |ref=https://library.tsdi.uz/storage/books/March2022/h66zB420YRxXtSLJ2nvZ.pdf |language=o'zbek}}&lt;/ref&gt;.
== Tabiati ==
Portugaliyaning shimoli va shimoli sharqidagi tepaliklar va tog‘ tizmalarini daryo vodiylari ajratib turadi. Dengiz bo‘ylab janub tomonga pasttekislik cho‘zilib ketgan. Janubda Serra-da-Algarvi qiri bor. Maydera va [[Azor orollari]] baland cho‘qqili vulqondan hosil bo‘lgan. Mamlakatda zilzilalar ko‘p sodir bo’ladi. Portugaliyada iqlim - subtropik O’rtayer dengiziga o'xshash. Mamlakatda subtropik o‘simliklar mavjud. Shimolda kengbargli o’rmonlar, tog‘da yaylov va ignabargli o’rmonlar, janubda esa eman va makvislar o'sadi.
== Umumiy ma’lumotlar ==
Portugaliya Respublikasi - Yevropaning janubi g‘arbida joylashgan davlat. U Pireney [[Yarim orol|yarimorol]]ini g‘arbida joylashgan bo‘lib, Madeyra [[arxipelag]]i va Azor orollarini o‘z ichiga oladi. Davlat boshlig‘i - prezident. Portugaliya - YI a’zosi. Aholisining etnik tarkibi: portugallar - 98%&lt;ref name=&quot;Dunyomamlakatlari&quot;/&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Geografik ma'lumotlar
|'''Poytaxti'''
| '''Lissabon''' 
|-
|'''Maydoni'''
|'''92,3 ming km2''' 
|-
|'''Aholisi'''
| '''10,7 mln. kishi (2007'''
|-
|'''Rasmiy tili'''
| '''Portugal tili''' 
|-
|'''Aholisining diniy tarkibi'''
|'''katoliklar - 94%''' 
|-
|'''Davlat tuzumi'''
| '''respublika''' 
|-
|'''Pul birligi'''
|'''yevro'''
|}
== O'rta asr boshlarida Portugaliya ==
Qadimgi tarix va [[Oʻrta asr|oʻrta asrlar]] boʻyida Portugaliya boshqa [[Pireney yarim oroli]] bilan birga alanlar (milodiy 409), Suebi (440) va Vizigotlar(583). Ikkinchisi Portugaliyani Vesigot qirolligiga kiritdi. Mamlakatning ispan-rum aholisi qisman vahshiylar qilichi ostida g'oyib bo'ldi. Gotlar qirollikning madaniy qismini uch qismga bo'lishdi: biri ispan-rimliklarga berilgan, qolgan ikkitasi esa gotlar tomonidan foydalanilgan, garchi mahalliy aholi soni bosqinchilardan ancha ko'p edi&lt;ref name=&quot;Portugaliya&quot;&gt;{{veb manbasi |title=Portugaliya |url=https://iia-rf.ru/uz/databasenya-for-children/obrazovanie-portugalii-kak-gosudarstva-istoriya-portugalii/ |website=https://iia-rf.ru/uz/databasenya-for-children/obrazovanie-portugalii-kak-gosudarstva-istoriya-portugalii/ |accessdate=14-sentabr 2023-yil |language=o'zb |arxivsana=2025-07-08 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250708102540/https://iia-rf.ru/uz/databasenya-for-children/obrazovanie-portugalii-kak-gosudarstva-istoriya-portugalii/ }}&lt;/ref&gt;. Asta-sekin ispan-rimliklarning omon qolgan qoldiqlari va bosqinchilar o'rtasida yarashuv sodir bo'ldi: alohida gotika va rim huquqlari yo'q qilindi va jamiyatning barcha a'zolari bir xil qonunlar kodeksiga (Foro dos Surzes) bo'ysundilar. turli varvar va rim institutlarining aralashmasi; yarim orolning barcha aholisi Gotlar nomi ostida bitta xalqni tashkil etdi. Aholi uchta katta guruhga bo'lingan: zodagonlar, erkin ([[ingenio]]s va turli darajadagi qullar (servo). Tug'ilish mulkka tegishli ekanligi aniqlandi: qulning o'g'li ham qul hisoblangan. Yangi jamiyatning asosini keng qamrovli mijozlar tizimi tashkil etganligi sababli, unga ko'ra erkinlar o'zlarini zodagonlar himoyasi ostida o'z hayotlarini ulardan olganlar, zodagonlar deyarli barcha gotika taqdirlarini egallab olishgan va ularni ishonchli odamlarga tarqatganlar. kabi benefitsiarlar. Erkinlar 2 tabaqaga bo'lindi: dvoryanlarga yaqin va qullarga yaqin. Birinchisidan bukselyarlar yoki mulki bo'lmagan va xo'jayinlardan oladigan haq evaziga kun kechiradigan shaxslar kelib chiqqan; ikkinchisidan - erkin yer egalari. [[Munitsipalitet]]lar, tarixiy an'analarga ko'ra, yashashni davom ettirdi va yanada katta ahamiyatga ega bo'ldi. Qadimgi Rimning sobiq prezidentlari, [[konsul]]lari va boshqalarning o'rnini graflar egallagan, ular Rim gubernatorlarining barcha imtiyozlariga ega bo'lmaganlar: ular markaziy hokimiyatni o'z qo'llarida to'plashgan, soliqlar undirgan, qo'shinlarga odamlarni jalb qilganlar, lekin ichki hudud hayoti kuriya va munitsipal amaldorlar nazorati ostida edi.
==Manbalar==
{{manbalar}}

 {{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}</text>
      <sha1>3lckoib7s9lf3bn5buguqbm2zkd107j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327761</id>
      <parentid>6327760</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:18:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327761</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5471" sha1="j1i1l9wwna2gera368jfmz570xlscsr" xml:space="preserve">'''Portugaliya xo‘jaligi ''' - [[iqtisodiyot]]&lt;nowiki/&gt;i o‘rtacha rivojlangan [[mamlakat]]. Bu yerda volfram, pint, man, simob va mis qazib olinadi. Mis konsentratini ishlab chiqarish bo‘yicha YIda 1-o‘rinda turadi. Neft va tabiiy gaz Portugaliyaga import qilinadi. Mamlakatda neftni qayta ishlash, kimyo, farmatsevtika, to’qimachilik, tikuvchilik, charm-poyabzal sanoatlari yaxshi rivojlangan.
*Bundan tashqari mamlakat uchun hali yangi bo‘lgan telekommunikatsion va aerokosmik jihozlami ishlab chiqarish, yengil sanoat, oziq-ovqat sanoati va mashinasozlik sanoati sekin-asta rivojlanib bormoqda.
*Mamlakatda mahalliy hunarmandchilik ham yo‘lga qo‘yilgan. Bular to‘qimachilik va o‘ymakorlikdir. Makkajo‘xori, bug‘doy, guruch, kartoshka, pomidor va boshqalar, Maydera va Azor orollarida esa banan, ananas, uzum, shakarqamish yetishtiriladi. 
*Portugaliyada qo’ychilik, cho’chqachilik, yirik shoxli mol yetishtirish, parrandachilik va bahqchilik rivojlangan. Mamlakatda turizm yaxshi rivojlangan. Asosiy eksport mahsulotlari: kiyim, poyabzal, mashinasozlik mahsulotlari, elektrotexnika va kimyoviy mahsulotlar&lt;ref name=&quot;Dunyomamlakatlari&quot;&gt;{{kitob manbasi |author1=A.Gorkin |title=Dunyo mamlakatlari |date=2013 |publisher=Davr nashriyoti |page=53 |pages=296bet |edition=Davr |url=https://library.tsdi.uz/storage/books/March2022/h66zB420YRxXtSLJ2nvZ.pdf |accessdate=14-sentabr 2023-yil |ref=https://library.tsdi.uz/storage/books/March2022/h66zB420YRxXtSLJ2nvZ.pdf |language=o'zbek}}&lt;/ref&gt;.
== Tabiati ==
Portugaliyaning shimoli va shimoli sharqidagi tepaliklar va tog‘ tizmalarini daryo vodiylari ajratib turadi. Dengiz bo‘ylab janub tomonga pasttekislik cho‘zilib ketgan. Janubda Serra-da-Algarvi qiri bor. Maydera va [[Azor orollari]] baland cho‘qqili vulqondan hosil bo‘lgan. Mamlakatda zilzilalar ko‘p sodir bo’ladi. Portugaliyada iqlim - subtropik O’rtayer dengiziga o'xshash. Mamlakatda subtropik o‘simliklar mavjud. Shimolda kengbargli o’rmonlar, tog‘da yaylov va ignabargli o’rmonlar, janubda esa eman va makvislar o'sadi.
== Umumiy ma’lumotlar ==
Portugaliya Respublikasi - Yevropaning janubi g‘arbida joylashgan davlat. U Pireney [[Yarim orol|yarimorol]]ini g‘arbida joylashgan bo‘lib, Madeyra [[arxipelag]]i va Azor orollarini o‘z ichiga oladi. Davlat boshlig‘i - prezident. Portugaliya - YI a’zosi. Aholisining etnik tarkibi: portugallar - 98%&lt;ref name=&quot;Dunyomamlakatlari&quot;/&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Geografik ma'lumotlar
|'''Poytaxti'''
| '''Lissabon''' 
|-
|'''Maydoni'''
|'''92,3 ming km2''' 
|-
|'''Aholisi'''
| '''10,7 mln. kishi (2007'''
|-
|'''Rasmiy tili'''
| '''Portugal tili''' 
|-
|'''Aholisining diniy tarkibi'''
|'''katoliklar - 94%''' 
|-
|'''Davlat tuzumi'''
| '''respublika''' 
|-
|'''Pul birligi'''
|'''yevro'''
|}
== O'rta asr boshlarida Portugaliya ==
Qadimgi tarix va [[Oʻrta asr|oʻrta asrlar]] boʻyida Portugaliya boshqa [[Pireney yarim oroli]] bilan birga alanlar (milodiy 409), Suebi (440) va Vizigotlar(583). Ikkinchisi Portugaliyani Vesigot qirolligiga kiritdi. Mamlakatning ispan-rum aholisi qisman vahshiylar qilichi ostida g'oyib bo'ldi. Gotlar qirollikning madaniy qismini uch qismga bo'lishdi: biri ispan-rimliklarga berilgan, qolgan ikkitasi esa gotlar tomonidan foydalanilgan, garchi mahalliy aholi soni bosqinchilardan ancha ko'p edi&lt;ref name=&quot;Portugaliya&quot;&gt;{{veb manbasi |title=Portugaliya |url=https://iia-rf.ru/uz/databasenya-for-children/obrazovanie-portugalii-kak-gosudarstva-istoriya-portugalii/ |website=https://iia-rf.ru/uz/databasenya-for-children/obrazovanie-portugalii-kak-gosudarstva-istoriya-portugalii/ |accessdate=14-sentabr 2023-yil |language=o'zb |arxivsana=2025-07-08 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250708102540/https://iia-rf.ru/uz/databasenya-for-children/obrazovanie-portugalii-kak-gosudarstva-istoriya-portugalii/ }}&lt;/ref&gt;. Asta-sekin ispan-rimliklarning omon qolgan qoldiqlari va bosqinchilar o'rtasida yarashuv sodir bo'ldi: alohida gotika va rim huquqlari yo'q qilindi va jamiyatning barcha a'zolari bir xil qonunlar kodeksiga (Foro dos Surzes) bo'ysundilar. turli varvar va rim institutlarining aralashmasi; yarim orolning barcha aholisi Gotlar nomi ostida bitta xalqni tashkil etdi. Aholi uchta katta guruhga bo'lingan: zodagonlar, erkin ([[ingenio]]s va turli darajadagi qullar (servo). Tug'ilish mulkka tegishli ekanligi aniqlandi: qulning o'g'li ham qul hisoblangan. Yangi jamiyatning asosini keng qamrovli mijozlar tizimi tashkil etganligi sababli, unga ko'ra erkinlar o'zlarini zodagonlar himoyasi ostida o'z hayotlarini ulardan olganlar, zodagonlar deyarli barcha gotika taqdirlarini egallab olishgan va ularni ishonchli odamlarga tarqatganlar. kabi benefitsiarlar. Erkinlar 2 tabaqaga bo'lindi: dvoryanlarga yaqin va qullarga yaqin. Birinchisidan bukselyarlar yoki mulki bo'lmagan va xo'jayinlardan oladigan haq evaziga kun kechiradigan shaxslar kelib chiqqan; ikkinchisidan - erkin yer egalari. [[Munitsipalitet]]lar, tarixiy an'analarga ko'ra, yashashni davom ettirdi va yanada katta ahamiyatga ega bo'ldi. Qadimgi Rimning sobiq prezidentlari, [[konsul]]lari va boshqalarning o'rnini graflar egallagan, ular Rim gubernatorlarining barcha imtiyozlariga ega bo'lmaganlar: ular markaziy hokimiyatni o'z qo'llarida to'plashgan, soliqlar undirgan, qo'shinlarga odamlarni jalb qilganlar, lekin ichki hudud hayoti kuriya va munitsipal amaldorlar nazorati ostida edi.
==Manbalar==
{{manbalar}}

 {{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}</text>
      <sha1>j1i1l9wwna2gera368jfmz570xlscsr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327762</id>
      <parentid>6327761</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:18:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6327762</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5463" sha1="6lln7cw9jh9g9s4oy6yci39sftkw7uq" xml:space="preserve">'''Portugaliya xo‘jaligi ''' - [[iqtisodiyot]]i o‘rtacha rivojlangan [[mamlakat]]. Bu yerda volfram, pint, man, simob va mis qazib olinadi. Mis konsentratini ishlab chiqarish bo‘yicha YIda 1-o‘rinda turadi. Neft va tabiiy gaz Portugaliyaga import qilinadi. Mamlakatda neftni qayta ishlash, kimyo, farmatsevtika, to’qimachilik, tikuvchilik, charm-poyabzal sanoatlari yaxshi rivojlangan.
*Bundan tashqari mamlakat uchun hali yangi bo‘lgan telekommunikatsion va aerokosmik jihozlami ishlab chiqarish, yengil sanoat, oziq-ovqat sanoati va mashinasozlik sanoati sekin-asta rivojlanib bormoqda.
*Mamlakatda mahalliy hunarmandchilik ham yo‘lga qo‘yilgan. Bular to‘qimachilik va o‘ymakorlikdir. Makkajo‘xori, bug‘doy, guruch, kartoshka, pomidor va boshqalar, Maydera va Azor orollarida esa banan, ananas, uzum, shakarqamish yetishtiriladi. 
*Portugaliyada qo’ychilik, cho’chqachilik, yirik shoxli mol yetishtirish, parrandachilik va bahqchilik rivojlangan. Mamlakatda turizm yaxshi rivojlangan. Asosiy eksport mahsulotlari: kiyim, poyabzal, mashinasozlik mahsulotlari, elektrotexnika va kimyoviy mahsulotlar&lt;ref name=&quot;Dunyomamlakatlari&quot;&gt;{{kitob manbasi |author1=A.Gorkin |title=Dunyo mamlakatlari |date=2013 |publisher=Davr nashriyoti |page=53 |pages=296bet |edition=Davr |url=https://library.tsdi.uz/storage/books/March2022/h66zB420YRxXtSLJ2nvZ.pdf |accessdate=14-sentabr 2023-yil |ref=https://library.tsdi.uz/storage/books/March2022/h66zB420YRxXtSLJ2nvZ.pdf |language=o'zbek}}&lt;/ref&gt;.

== Tabiati ==
Portugaliyaning shimoli va shimoli sharqidagi tepaliklar va tog‘ tizmalarini daryo vodiylari ajratib turadi. Dengiz bo‘ylab janub tomonga pasttekislik cho‘zilib ketgan. Janubda Serra-da-Algarvi qiri bor. Maydera va [[Azor orollari]] baland cho‘qqili vulqondan hosil bo‘lgan. Mamlakatda zilzilalar ko‘p sodir bo’ladi. Portugaliyada iqlim - subtropik O’rtayer dengiziga o'xshash. Mamlakatda subtropik o‘simliklar mavjud. Shimolda kengbargli o’rmonlar, tog‘da yaylov va ignabargli o’rmonlar, janubda esa eman va makvislar o'sadi.
== Umumiy ma’lumotlar ==
Portugaliya Respublikasi - Yevropaning janubi g‘arbida joylashgan davlat. U Pireney [[Yarim orol|yarimorol]]ini g‘arbida joylashgan bo‘lib, Madeyra [[arxipelag]]i va Azor orollarini o‘z ichiga oladi. Davlat boshlig‘i - prezident. Portugaliya - YI a’zosi. Aholisining etnik tarkibi: portugallar - 98%&lt;ref name=&quot;Dunyomamlakatlari&quot;/&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Geografik ma'lumotlar
|'''Poytaxti'''
| '''Lissabon''' 
|-
|'''Maydoni'''
|'''92,3 ming km2''' 
|-
|'''Aholisi'''
| '''10,7 mln. kishi (2007'''
|-
|'''Rasmiy tili'''
| '''Portugal tili''' 
|-
|'''Aholisining diniy tarkibi'''
|'''katoliklar - 94%''' 
|-
|'''Davlat tuzumi'''
| '''respublika''' 
|-
|'''Pul birligi'''
|'''yevro'''
|}
== O'rta asr boshlarida Portugaliya ==
Qadimgi tarix va [[Oʻrta asr|oʻrta asrlar]] boʻyida Portugaliya boshqa [[Pireney yarim oroli]] bilan birga alanlar (milodiy 409), Suebi (440) va Vizigotlar(583). Ikkinchisi Portugaliyani Vesigot qirolligiga kiritdi. Mamlakatning ispan-rum aholisi qisman vahshiylar qilichi ostida g'oyib bo'ldi. Gotlar qirollikning madaniy qismini uch qismga bo'lishdi: biri ispan-rimliklarga berilgan, qolgan ikkitasi esa gotlar tomonidan foydalanilgan, garchi mahalliy aholi soni bosqinchilardan ancha ko'p edi&lt;ref name=&quot;Portugaliya&quot;&gt;{{veb manbasi |title=Portugaliya |url=https://iia-rf.ru/uz/databasenya-for-children/obrazovanie-portugalii-kak-gosudarstva-istoriya-portugalii/ |website=https://iia-rf.ru/uz/databasenya-for-children/obrazovanie-portugalii-kak-gosudarstva-istoriya-portugalii/ |accessdate=14-sentabr 2023-yil |language=o'zb |arxivsana=2025-07-08 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250708102540/https://iia-rf.ru/uz/databasenya-for-children/obrazovanie-portugalii-kak-gosudarstva-istoriya-portugalii/ }}&lt;/ref&gt;. Asta-sekin ispan-rimliklarning omon qolgan qoldiqlari va bosqinchilar o'rtasida yarashuv sodir bo'ldi: alohida gotika va rim huquqlari yo'q qilindi va jamiyatning barcha a'zolari bir xil qonunlar kodeksiga (Foro dos Surzes) bo'ysundilar. turli varvar va rim institutlarining aralashmasi; yarim orolning barcha aholisi Gotlar nomi ostida bitta xalqni tashkil etdi. Aholi uchta katta guruhga bo'lingan: zodagonlar, erkin ([[ingenio]]s va turli darajadagi qullar (servo). Tug'ilish mulkka tegishli ekanligi aniqlandi: qulning o'g'li ham qul hisoblangan. Yangi jamiyatning asosini keng qamrovli mijozlar tizimi tashkil etganligi sababli, unga ko'ra erkinlar o'zlarini zodagonlar himoyasi ostida o'z hayotlarini ulardan olganlar, zodagonlar deyarli barcha gotika taqdirlarini egallab olishgan va ularni ishonchli odamlarga tarqatganlar. kabi benefitsiarlar. Erkinlar 2 tabaqaga bo'lindi: dvoryanlarga yaqin va qullarga yaqin. Birinchisidan bukselyarlar yoki mulki bo'lmagan va xo'jayinlardan oladigan haq evaziga kun kechiradigan shaxslar kelib chiqqan; ikkinchisidan - erkin yer egalari. [[Munitsipalitet]]lar, tarixiy an'analarga ko'ra, yashashni davom ettirdi va yanada katta ahamiyatga ega bo'ldi. Qadimgi Rimning sobiq prezidentlari, [[konsul]]lari va boshqalarning o'rnini graflar egallagan, ular Rim gubernatorlarining barcha imtiyozlariga ega bo'lmaganlar: ular markaziy hokimiyatni o'z qo'llarida to'plashgan, soliqlar undirgan, qo'shinlarga odamlarni jalb qilganlar, lekin ichki hudud hayoti kuriya va munitsipal amaldorlar nazorati ostida edi.
==Manbalar==
{{manbalar}}

 {{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}</text>
      <sha1>6lln7cw9jh9g9s4oy6yci39sftkw7uq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327763</id>
      <parentid>6327762</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:18:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327763</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5479" sha1="cbb51h8lbidiw97f61tw34f1wk8m7fx" xml:space="preserve">'''Portugaliya xo‘jaligi ''' - [[iqtisodiyot]]i o‘rtacha rivojlangan [[mamlakat]]. Bu yerda [[volfram]], [[pint]], man, [[simob]] va [[mis]] qazib olinadi. Mis konsentratini ishlab chiqarish bo‘yicha YIda 1-o‘rinda turadi. Neft va tabiiy gaz Portugaliyaga import qilinadi. Mamlakatda neftni qayta ishlash, kimyo, farmatsevtika, to’qimachilik, tikuvchilik, charm-poyabzal sanoatlari yaxshi rivojlangan.
*Bundan tashqari mamlakat uchun hali yangi bo‘lgan telekommunikatsion va aerokosmik jihozlami ishlab chiqarish, yengil sanoat, oziq-ovqat sanoati va mashinasozlik sanoati sekin-asta rivojlanib bormoqda.
*Mamlakatda mahalliy hunarmandchilik ham yo‘lga qo‘yilgan. Bular to‘qimachilik va o‘ymakorlikdir. Makkajo‘xori, bug‘doy, guruch, kartoshka, pomidor va boshqalar, Maydera va Azor orollarida esa banan, ananas, uzum, shakarqamish yetishtiriladi. 
*Portugaliyada qo’ychilik, cho’chqachilik, yirik shoxli mol yetishtirish, parrandachilik va bahqchilik rivojlangan. Mamlakatda turizm yaxshi rivojlangan. Asosiy eksport mahsulotlari: kiyim, poyabzal, mashinasozlik mahsulotlari, elektrotexnika va kimyoviy mahsulotlar&lt;ref name=&quot;Dunyomamlakatlari&quot;&gt;{{kitob manbasi |author1=A.Gorkin |title=Dunyo mamlakatlari |date=2013 |publisher=Davr nashriyoti |page=53 |pages=296bet |edition=Davr |url=https://library.tsdi.uz/storage/books/March2022/h66zB420YRxXtSLJ2nvZ.pdf |accessdate=14-sentabr 2023-yil |ref=https://library.tsdi.uz/storage/books/March2022/h66zB420YRxXtSLJ2nvZ.pdf |language=o'zbek}}&lt;/ref&gt;.

== Tabiati ==
Portugaliyaning shimoli va shimoli sharqidagi tepaliklar va tog‘ tizmalarini daryo vodiylari ajratib turadi. Dengiz bo‘ylab janub tomonga pasttekislik cho‘zilib ketgan. Janubda Serra-da-Algarvi qiri bor. Maydera va [[Azor orollari]] baland cho‘qqili vulqondan hosil bo‘lgan. Mamlakatda zilzilalar ko‘p sodir bo’ladi. Portugaliyada iqlim - subtropik O’rtayer dengiziga o'xshash. Mamlakatda subtropik o‘simliklar mavjud. Shimolda kengbargli o’rmonlar, tog‘da yaylov va ignabargli o’rmonlar, janubda esa eman va makvislar o'sadi.
== Umumiy ma’lumotlar ==
Portugaliya Respublikasi - Yevropaning janubi g‘arbida joylashgan davlat. U Pireney [[Yarim orol|yarimorol]]ini g‘arbida joylashgan bo‘lib, Madeyra [[arxipelag]]i va Azor orollarini o‘z ichiga oladi. Davlat boshlig‘i - prezident. Portugaliya - YI a’zosi. Aholisining etnik tarkibi: portugallar - 98%&lt;ref name=&quot;Dunyomamlakatlari&quot;/&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Geografik ma'lumotlar
|'''Poytaxti'''
| '''Lissabon''' 
|-
|'''Maydoni'''
|'''92,3 ming km2''' 
|-
|'''Aholisi'''
| '''10,7 mln. kishi (2007'''
|-
|'''Rasmiy tili'''
| '''Portugal tili''' 
|-
|'''Aholisining diniy tarkibi'''
|'''katoliklar - 94%''' 
|-
|'''Davlat tuzumi'''
| '''respublika''' 
|-
|'''Pul birligi'''
|'''yevro'''
|}
== O'rta asr boshlarida Portugaliya ==
Qadimgi tarix va [[Oʻrta asr|oʻrta asrlar]] boʻyida Portugaliya boshqa [[Pireney yarim oroli]] bilan birga alanlar (milodiy 409), Suebi (440) va Vizigotlar(583). Ikkinchisi Portugaliyani Vesigot qirolligiga kiritdi. Mamlakatning ispan-rum aholisi qisman vahshiylar qilichi ostida g'oyib bo'ldi. Gotlar qirollikning madaniy qismini uch qismga bo'lishdi: biri ispan-rimliklarga berilgan, qolgan ikkitasi esa gotlar tomonidan foydalanilgan, garchi mahalliy aholi soni bosqinchilardan ancha ko'p edi&lt;ref name=&quot;Portugaliya&quot;&gt;{{veb manbasi |title=Portugaliya |url=https://iia-rf.ru/uz/databasenya-for-children/obrazovanie-portugalii-kak-gosudarstva-istoriya-portugalii/ |website=https://iia-rf.ru/uz/databasenya-for-children/obrazovanie-portugalii-kak-gosudarstva-istoriya-portugalii/ |accessdate=14-sentabr 2023-yil |language=o'zb |arxivsana=2025-07-08 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250708102540/https://iia-rf.ru/uz/databasenya-for-children/obrazovanie-portugalii-kak-gosudarstva-istoriya-portugalii/ }}&lt;/ref&gt;. Asta-sekin ispan-rimliklarning omon qolgan qoldiqlari va bosqinchilar o'rtasida yarashuv sodir bo'ldi: alohida gotika va rim huquqlari yo'q qilindi va jamiyatning barcha a'zolari bir xil qonunlar kodeksiga (Foro dos Surzes) bo'ysundilar. turli varvar va rim institutlarining aralashmasi; yarim orolning barcha aholisi Gotlar nomi ostida bitta xalqni tashkil etdi. Aholi uchta katta guruhga bo'lingan: zodagonlar, erkin ([[ingenio]]s va turli darajadagi qullar (servo). Tug'ilish mulkka tegishli ekanligi aniqlandi: qulning o'g'li ham qul hisoblangan. Yangi jamiyatning asosini keng qamrovli mijozlar tizimi tashkil etganligi sababli, unga ko'ra erkinlar o'zlarini zodagonlar himoyasi ostida o'z hayotlarini ulardan olganlar, zodagonlar deyarli barcha gotika taqdirlarini egallab olishgan va ularni ishonchli odamlarga tarqatganlar. kabi benefitsiarlar. Erkinlar 2 tabaqaga bo'lindi: dvoryanlarga yaqin va qullarga yaqin. Birinchisidan bukselyarlar yoki mulki bo'lmagan va xo'jayinlardan oladigan haq evaziga kun kechiradigan shaxslar kelib chiqqan; ikkinchisidan - erkin yer egalari. [[Munitsipalitet]]lar, tarixiy an'analarga ko'ra, yashashni davom ettirdi va yanada katta ahamiyatga ega bo'ldi. Qadimgi Rimning sobiq prezidentlari, [[konsul]]lari va boshqalarning o'rnini graflar egallagan, ular Rim gubernatorlarining barcha imtiyozlariga ega bo'lmaganlar: ular markaziy hokimiyatni o'z qo'llarida to'plashgan, soliqlar undirgan, qo'shinlarga odamlarni jalb qilganlar, lekin ichki hudud hayoti kuriya va munitsipal amaldorlar nazorati ostida edi.
==Manbalar==
{{manbalar}}

 {{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}</text>
      <sha1>cbb51h8lbidiw97f61tw34f1wk8m7fx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327764</id>
      <parentid>6327763</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:19:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327764</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5492" sha1="iidneet5lmgf28hrb2az65suoaevabb" xml:space="preserve">'''Portugaliya xo‘jaligi ''' - [[iqtisodiyot]]i o‘rtacha rivojlangan [[mamlakat]]. Bu yerda [[volfram]], [[pint]], man, [[simob]] va [[mis]] qazib olinadi. Mis konsentratini ishlab chiqarish bo‘yicha YIda 1-o‘rinda turadi. Neft va tabiiy gaz [[Portugaliya]]&lt;nowiki/&gt;ga import qilinadi. Mamlakatda neftni qayta ishlash, kimyo, farmatsevtika, to’qimachilik, tikuvchilik, charm-poyabzal sanoatlari yaxshi rivojlangan.
*Bundan tashqari mamlakat uchun hali yangi bo‘lgan telekommunikatsion va aerokosmik jihozlami ishlab chiqarish, yengil sanoat, oziq-ovqat sanoati va mashinasozlik sanoati sekin-asta rivojlanib bormoqda.
*Mamlakatda mahalliy hunarmandchilik ham yo‘lga qo‘yilgan. Bular to‘qimachilik va o‘ymakorlikdir. Makkajo‘xori, bug‘doy, guruch, kartoshka, pomidor va boshqalar, Maydera va Azor orollarida esa banan, ananas, uzum, shakarqamish yetishtiriladi. 
*Portugaliyada qo’ychilik, cho’chqachilik, yirik shoxli mol yetishtirish, parrandachilik va bahqchilik rivojlangan. Mamlakatda turizm yaxshi rivojlangan. Asosiy eksport mahsulotlari: kiyim, poyabzal, mashinasozlik mahsulotlari, elektrotexnika va kimyoviy mahsulotlar&lt;ref name=&quot;Dunyomamlakatlari&quot;&gt;{{kitob manbasi |author1=A.Gorkin |title=Dunyo mamlakatlari |date=2013 |publisher=Davr nashriyoti |page=53 |pages=296bet |edition=Davr |url=https://library.tsdi.uz/storage/books/March2022/h66zB420YRxXtSLJ2nvZ.pdf |accessdate=14-sentabr 2023-yil |ref=https://library.tsdi.uz/storage/books/March2022/h66zB420YRxXtSLJ2nvZ.pdf |language=o'zbek}}&lt;/ref&gt;.

== Tabiati ==
Portugaliyaning shimoli va shimoli sharqidagi tepaliklar va tog‘ tizmalarini daryo vodiylari ajratib turadi. Dengiz bo‘ylab janub tomonga pasttekislik cho‘zilib ketgan. Janubda Serra-da-Algarvi qiri bor. Maydera va [[Azor orollari]] baland cho‘qqili vulqondan hosil bo‘lgan. Mamlakatda zilzilalar ko‘p sodir bo’ladi. Portugaliyada iqlim - subtropik O’rtayer dengiziga o'xshash. Mamlakatda subtropik o‘simliklar mavjud. Shimolda kengbargli o’rmonlar, tog‘da yaylov va ignabargli o’rmonlar, janubda esa eman va makvislar o'sadi.
== Umumiy ma’lumotlar ==
Portugaliya Respublikasi - Yevropaning janubi g‘arbida joylashgan davlat. U Pireney [[Yarim orol|yarimorol]]ini g‘arbida joylashgan bo‘lib, Madeyra [[arxipelag]]i va Azor orollarini o‘z ichiga oladi. Davlat boshlig‘i - prezident. Portugaliya - YI a’zosi. Aholisining etnik tarkibi: portugallar - 98%&lt;ref name=&quot;Dunyomamlakatlari&quot;/&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Geografik ma'lumotlar
|'''Poytaxti'''
| '''Lissabon''' 
|-
|'''Maydoni'''
|'''92,3 ming km2''' 
|-
|'''Aholisi'''
| '''10,7 mln. kishi (2007'''
|-
|'''Rasmiy tili'''
| '''Portugal tili''' 
|-
|'''Aholisining diniy tarkibi'''
|'''katoliklar - 94%''' 
|-
|'''Davlat tuzumi'''
| '''respublika''' 
|-
|'''Pul birligi'''
|'''yevro'''
|}
== O'rta asr boshlarida Portugaliya ==
Qadimgi tarix va [[Oʻrta asr|oʻrta asrlar]] boʻyida Portugaliya boshqa [[Pireney yarim oroli]] bilan birga alanlar (milodiy 409), Suebi (440) va Vizigotlar(583). Ikkinchisi Portugaliyani Vesigot qirolligiga kiritdi. Mamlakatning ispan-rum aholisi qisman vahshiylar qilichi ostida g'oyib bo'ldi. Gotlar qirollikning madaniy qismini uch qismga bo'lishdi: biri ispan-rimliklarga berilgan, qolgan ikkitasi esa gotlar tomonidan foydalanilgan, garchi mahalliy aholi soni bosqinchilardan ancha ko'p edi&lt;ref name=&quot;Portugaliya&quot;&gt;{{veb manbasi |title=Portugaliya |url=https://iia-rf.ru/uz/databasenya-for-children/obrazovanie-portugalii-kak-gosudarstva-istoriya-portugalii/ |website=https://iia-rf.ru/uz/databasenya-for-children/obrazovanie-portugalii-kak-gosudarstva-istoriya-portugalii/ |accessdate=14-sentabr 2023-yil |language=o'zb |arxivsana=2025-07-08 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250708102540/https://iia-rf.ru/uz/databasenya-for-children/obrazovanie-portugalii-kak-gosudarstva-istoriya-portugalii/ }}&lt;/ref&gt;. Asta-sekin ispan-rimliklarning omon qolgan qoldiqlari va bosqinchilar o'rtasida yarashuv sodir bo'ldi: alohida gotika va rim huquqlari yo'q qilindi va jamiyatning barcha a'zolari bir xil qonunlar kodeksiga (Foro dos Surzes) bo'ysundilar. turli varvar va rim institutlarining aralashmasi; yarim orolning barcha aholisi Gotlar nomi ostida bitta xalqni tashkil etdi. Aholi uchta katta guruhga bo'lingan: zodagonlar, erkin ([[ingenio]]s va turli darajadagi qullar (servo). Tug'ilish mulkka tegishli ekanligi aniqlandi: qulning o'g'li ham qul hisoblangan. Yangi jamiyatning asosini keng qamrovli mijozlar tizimi tashkil etganligi sababli, unga ko'ra erkinlar o'zlarini zodagonlar himoyasi ostida o'z hayotlarini ulardan olganlar, zodagonlar deyarli barcha gotika taqdirlarini egallab olishgan va ularni ishonchli odamlarga tarqatganlar. kabi benefitsiarlar. Erkinlar 2 tabaqaga bo'lindi: dvoryanlarga yaqin va qullarga yaqin. Birinchisidan bukselyarlar yoki mulki bo'lmagan va xo'jayinlardan oladigan haq evaziga kun kechiradigan shaxslar kelib chiqqan; ikkinchisidan - erkin yer egalari. [[Munitsipalitet]]lar, tarixiy an'analarga ko'ra, yashashni davom ettirdi va yanada katta ahamiyatga ega bo'ldi. Qadimgi Rimning sobiq prezidentlari, [[konsul]]lari va boshqalarning o'rnini graflar egallagan, ular Rim gubernatorlarining barcha imtiyozlariga ega bo'lmaganlar: ular markaziy hokimiyatni o'z qo'llarida to'plashgan, soliqlar undirgan, qo'shinlarga odamlarni jalb qilganlar, lekin ichki hudud hayoti kuriya va munitsipal amaldorlar nazorati ostida edi.
==Manbalar==
{{manbalar}}

 {{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}</text>
      <sha1>iidneet5lmgf28hrb2az65suoaevabb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327765</id>
      <parentid>6327764</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:19:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327765</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5483" sha1="9g468zslimds3r72lsmfn8yeuz77p3k" xml:space="preserve">'''Portugaliya xo‘jaligi ''' - [[iqtisodiyot]]i o‘rtacha rivojlangan [[mamlakat]]. Bu yerda [[volfram]], [[pint]], man, [[simob]] va [[mis]] qazib olinadi. Mis konsentratini ishlab chiqarish bo‘yicha YIda 1-o‘rinda turadi. Neft va tabiiy gaz [[Portugaliya]]ga import qilinadi. Mamlakatda neftni qayta ishlash, kimyo, farmatsevtika, to’qimachilik, tikuvchilik, charm-poyabzal sanoatlari yaxshi rivojlangan.
*Bundan tashqari mamlakat uchun hali yangi bo‘lgan telekommunikatsion va aerokosmik jihozlami ishlab chiqarish, yengil sanoat, oziq-ovqat sanoati va mashinasozlik sanoati sekin-asta rivojlanib bormoqda.
*Mamlakatda mahalliy hunarmandchilik ham yo‘lga qo‘yilgan. Bular to‘qimachilik va o‘ymakorlikdir. Makkajo‘xori, bug‘doy, guruch, kartoshka, pomidor va boshqalar, Maydera va Azor orollarida esa banan, ananas, uzum, shakarqamish yetishtiriladi. 
*Portugaliyada qo’ychilik, cho’chqachilik, yirik shoxli mol yetishtirish, parrandachilik va bahqchilik rivojlangan. Mamlakatda turizm yaxshi rivojlangan. Asosiy eksport mahsulotlari: kiyim, poyabzal, mashinasozlik mahsulotlari, elektrotexnika va kimyoviy mahsulotlar&lt;ref name=&quot;Dunyomamlakatlari&quot;&gt;{{kitob manbasi |author1=A.Gorkin |title=Dunyo mamlakatlari |date=2013 |publisher=Davr nashriyoti |page=53 |pages=296bet |edition=Davr |url=https://library.tsdi.uz/storage/books/March2022/h66zB420YRxXtSLJ2nvZ.pdf |accessdate=14-sentabr 2023-yil |ref=https://library.tsdi.uz/storage/books/March2022/h66zB420YRxXtSLJ2nvZ.pdf |language=o'zbek}}&lt;/ref&gt;.

== Tabiati ==
Portugaliyaning shimoli va shimoli sharqidagi tepaliklar va tog‘ tizmalarini daryo vodiylari ajratib turadi. Dengiz bo‘ylab janub tomonga pasttekislik cho‘zilib ketgan. Janubda Serra-da-Algarvi qiri bor. Maydera va [[Azor orollari]] baland cho‘qqili vulqondan hosil bo‘lgan. Mamlakatda zilzilalar ko‘p sodir bo’ladi. Portugaliyada iqlim - subtropik O’rtayer dengiziga o'xshash. Mamlakatda subtropik o‘simliklar mavjud. Shimolda kengbargli o’rmonlar, tog‘da yaylov va ignabargli o’rmonlar, janubda esa eman va makvislar o'sadi.
== Umumiy ma’lumotlar ==
Portugaliya Respublikasi - Yevropaning janubi g‘arbida joylashgan davlat. U Pireney [[Yarim orol|yarimorol]]ini g‘arbida joylashgan bo‘lib, Madeyra [[arxipelag]]i va Azor orollarini o‘z ichiga oladi. Davlat boshlig‘i - prezident. Portugaliya - YI a’zosi. Aholisining etnik tarkibi: portugallar - 98%&lt;ref name=&quot;Dunyomamlakatlari&quot;/&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Geografik ma'lumotlar
|'''Poytaxti'''
| '''Lissabon''' 
|-
|'''Maydoni'''
|'''92,3 ming km2''' 
|-
|'''Aholisi'''
| '''10,7 mln. kishi (2007'''
|-
|'''Rasmiy tili'''
| '''Portugal tili''' 
|-
|'''Aholisining diniy tarkibi'''
|'''katoliklar - 94%''' 
|-
|'''Davlat tuzumi'''
| '''respublika''' 
|-
|'''Pul birligi'''
|'''yevro'''
|}
== O'rta asr boshlarida Portugaliya ==
Qadimgi tarix va [[Oʻrta asr|oʻrta asrlar]] boʻyida Portugaliya boshqa [[Pireney yarim oroli]] bilan birga alanlar (milodiy 409), Suebi (440) va Vizigotlar(583). Ikkinchisi Portugaliyani Vesigot qirolligiga kiritdi. Mamlakatning ispan-rum aholisi qisman vahshiylar qilichi ostida g'oyib bo'ldi. Gotlar qirollikning madaniy qismini uch qismga bo'lishdi: biri ispan-rimliklarga berilgan, qolgan ikkitasi esa gotlar tomonidan foydalanilgan, garchi mahalliy aholi soni bosqinchilardan ancha ko'p edi&lt;ref name=&quot;Portugaliya&quot;&gt;{{veb manbasi |title=Portugaliya |url=https://iia-rf.ru/uz/databasenya-for-children/obrazovanie-portugalii-kak-gosudarstva-istoriya-portugalii/ |website=https://iia-rf.ru/uz/databasenya-for-children/obrazovanie-portugalii-kak-gosudarstva-istoriya-portugalii/ |accessdate=14-sentabr 2023-yil |language=o'zb |arxivsana=2025-07-08 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250708102540/https://iia-rf.ru/uz/databasenya-for-children/obrazovanie-portugalii-kak-gosudarstva-istoriya-portugalii/ }}&lt;/ref&gt;. Asta-sekin ispan-rimliklarning omon qolgan qoldiqlari va bosqinchilar o'rtasida yarashuv sodir bo'ldi: alohida gotika va rim huquqlari yo'q qilindi va jamiyatning barcha a'zolari bir xil qonunlar kodeksiga (Foro dos Surzes) bo'ysundilar. turli varvar va rim institutlarining aralashmasi; yarim orolning barcha aholisi Gotlar nomi ostida bitta xalqni tashkil etdi. Aholi uchta katta guruhga bo'lingan: zodagonlar, erkin ([[ingenio]]s va turli darajadagi qullar (servo). Tug'ilish mulkka tegishli ekanligi aniqlandi: qulning o'g'li ham qul hisoblangan. Yangi jamiyatning asosini keng qamrovli mijozlar tizimi tashkil etganligi sababli, unga ko'ra erkinlar o'zlarini zodagonlar himoyasi ostida o'z hayotlarini ulardan olganlar, zodagonlar deyarli barcha gotika taqdirlarini egallab olishgan va ularni ishonchli odamlarga tarqatganlar. kabi benefitsiarlar. Erkinlar 2 tabaqaga bo'lindi: dvoryanlarga yaqin va qullarga yaqin. Birinchisidan bukselyarlar yoki mulki bo'lmagan va xo'jayinlardan oladigan haq evaziga kun kechiradigan shaxslar kelib chiqqan; ikkinchisidan - erkin yer egalari. [[Munitsipalitet]]lar, tarixiy an'analarga ko'ra, yashashni davom ettirdi va yanada katta ahamiyatga ega bo'ldi. Qadimgi Rimning sobiq prezidentlari, [[konsul]]lari va boshqalarning o'rnini graflar egallagan, ular Rim gubernatorlarining barcha imtiyozlariga ega bo'lmaganlar: ular markaziy hokimiyatni o'z qo'llarida to'plashgan, soliqlar undirgan, qo'shinlarga odamlarni jalb qilganlar, lekin ichki hudud hayoti kuriya va munitsipal amaldorlar nazorati ostida edi.
==Manbalar==
{{manbalar}}

 {{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}</text>
      <sha1>9g468zslimds3r72lsmfn8yeuz77p3k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327766</id>
      <parentid>6327765</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:19:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327766</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5485" sha1="5ge6diyfy5al6ey39ob2w00u43qg2xv" xml:space="preserve">'''Portugaliya xo‘jaligi ''' - [[iqtisodiyot]]i o‘rtacha rivojlangan [[mamlakat]]. Bu yerda [[volfram]], [[pint]], man, [[simob]] va [[mis]] qazib olinadi. Mis konsentratini ishlab chiqarish bo‘yicha YIda 1-o‘rinda turadi. Neft va tabiiy gaz [[Portugaliya]]ga import qilinadi. Mamlakatda neftni qayta ishlash, kimyo, farmatsevtika, to’qimachilik, tikuvchilik, charm-poyabzal sanoatlari yaxshi rivojlangan.
*Bundan tashqari mamlakat uchun hali yangi bo‘lgan telekommunikatsion va aerokosmik jihozlami ishlab chiqarish, yengil sanoat, oziq-ovqat sanoati va mashinasozlik sanoati sekin-asta rivojlanib bormoqda.
*Mamlakatda mahalliy hunarmandchilik ham yo‘lga qo‘yilgan. Bular to‘qimachilik va o‘ymakorlikdir. Makkajo‘xori, bug‘doy, guruch, kartoshka, pomidor va boshqalar, Maydera va Azor orollarida esa banan, ananas, uzum, shakarqamish yetishtiriladi. 
*Portugaliyada qo’ychilik, cho’chqachilik, yirik shoxli mol yetishtirish, parrandachilik va bahqchilik rivojlangan. Mamlakatda turizm yaxshi rivojlangan. Asosiy eksport mahsulotlari: kiyim, poyabzal, mashinasozlik mahsulotlari, elektrotexnika va kimyoviy mahsulotlar&lt;ref name=&quot;Dunyomamlakatlari&quot;&gt;{{kitob manbasi |author1=A.Gorkin |title=Dunyo mamlakatlari |date=2013 |publisher=Davr nashriyoti |page=53 |pages=296bet |edition=Davr |url=https://library.tsdi.uz/storage/books/March2022/h66zB420YRxXtSLJ2nvZ.pdf |accessdate=14-sentabr 2023-yil |ref=https://library.tsdi.uz/storage/books/March2022/h66zB420YRxXtSLJ2nvZ.pdf |language=o'zbek}}&lt;/ref&gt;.

== Tabiati ==
Portugaliyaning shimoli va shimoli sharqidagi tepaliklar va tog‘ tizmalarini daryo vodiylari ajratib turadi. Dengiz bo‘ylab janub tomonga pasttekislik cho‘zilib ketgan. Janubda Serra-da-Algarvi qiri bor. Maydera va [[Azor orollari]] baland cho‘qqili vulqondan hosil bo‘lgan. Mamlakatda zilzilalar ko‘p sodir bo’ladi. Portugaliyada iqlim - subtropik O’rtayer dengiziga o'xshash. Mamlakatda subtropik o‘simliklar mavjud. Shimolda kengbargli o’rmonlar, tog‘da yaylov va ignabargli o’rmonlar, janubda esa eman va makvislar o'sadi.
== Umumiy ma’lumotlar ==
Portugaliya Respublikasi - Yevropaning janubi g‘arbida joylashgan davlat. U Pireney [[Yarim orol|yarimorol]]ini g‘arbida joylashgan bo‘lib, Madeyra [[arxipelag]]i va Azor orollarini o‘z ichiga oladi. Davlat boshlig‘i - prezident. Portugaliya - YI a’zosi. Aholisining etnik tarkibi: portugallar - 98%&lt;ref name=&quot;Dunyomamlakatlari&quot;/&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Geografik ma'lumotlar
|'''Poytaxti'''
| '''Lissabon''' 
|-
|'''Maydoni'''
|'''92,3 ming km2''' 
|-
|'''Aholisi'''
| '''10,7 mln. kishi (2007'''
|-
|'''Rasmiy tili'''
| '''Portugal tili''' 
|-
|'''Aholisining diniy tarkibi'''
|'''katoliklar - 94%''' 
|-
|'''Davlat tuzumi'''
| '''respublika''' 
|-
|'''Pul birligi'''
|'''yevro'''
|}
== O'rta asr boshlarida Portugaliya ==
Qadimgi tarix va [[Oʻrta asr|oʻrta asrlar]] boʻyida Portugaliya boshqa [[Pireney yarim oroli]] bilan birga alanlar (milodiy 409), Suebi (440) va Vizigotlar(583). Ikkinchisi Portugaliyani Vesigot qirolligiga kiritdi. Mamlakatning ispan-rum aholisi qisman vahshiylar qilichi ostida g'oyib bo'ldi. Gotlar qirollikning madaniy qismini uch qismga bo'lishdi: biri ispan-rimliklarga berilgan, qolgan ikkitasi esa gotlar tomonidan foydalanilgan, garchi mahalliy aholi soni bosqinchilardan ancha ko'p edi&lt;ref name=&quot;Portugaliya&quot;&gt;{{veb manbasi |title=Portugaliya |url=https://iia-rf.ru/uz/databasenya-for-children/obrazovanie-portugalii-kak-gosudarstva-istoriya-portugalii/ |website=https://iia-rf.ru/uz/databasenya-for-children/obrazovanie-portugalii-kak-gosudarstva-istoriya-portugalii/ |accessdate=14-sentabr 2023-yil |language=o'zb |arxivsana=2025-07-08 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250708102540/https://iia-rf.ru/uz/databasenya-for-children/obrazovanie-portugalii-kak-gosudarstva-istoriya-portugalii/ }}&lt;/ref&gt;. Asta-sekin ispan-rimliklarning omon qolgan qoldiqlari va bosqinchilar o'rtasida yarashuv sodir bo'ldi: alohida gotika va rim huquqlari yo'q qilindi va jamiyatning barcha a'zolari bir xil qonunlar kodeksiga (Foro dos Surzes) bo'ysundilar. turli varvar va rim institutlarining aralashmasi; yarim orolning barcha aholisi Gotlar nomi ostida bitta xalqni tashkil etdi. Aholi uchta katta guruhga bo'lingan: zodagonlar, erkin ([[ingenio]]s va turli darajadagi qullar (servo). Tug'ilish mulkka tegishli ekanligi aniqlandi: qulning o'g'li ham qul hisoblangan. Yangi jamiyatning asosini keng qamrovli mijozlar tizimi tashkil etganligi sababli, unga ko'ra erkinlar o'zlarini zodagonlar himoyasi ostida o'z hayotlarini ulardan olganlar, zodagonlar deyarli barcha gotika taqdirlarini egallab olishgan va ularni ishonchli odamlarga tarqatganlar. kabi benefitsiarlar. Erkinlar 2 tabaqaga bo'lindi: dvoryanlarga yaqin va qullarga yaqin. Birinchisidan bukselyarlar yoki mulki bo'lmagan va xo'jayinlardan oladigan haq evaziga kun kechiradigan shaxslar kelib chiqqan; ikkinchisidan - erkin yer egalari. [[Munitsipalitet]]lar, tarixiy an'analarga ko'ra, yashashni davom ettirdi va yanada katta ahamiyatga ega bo'ldi. Qadimgi Rimning sobiq prezidentlari, [[konsul]]lari va boshqalarning o'rnini graflar egallagan, ular Rim gubernatorlarining barcha imtiyozlariga ega bo'lmaganlar: ular markaziy hokimiyatni o'z qo'llarida to'plashgan, soliqlar undirgan, qo'shinlarga odamlarni jalb qilganlar, lekin ichki hudud hayoti kuriya va munitsipal amaldorlar nazorati ostida edi.
== Manbalarb==
{{manbalar}}

 {{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}</text>
      <sha1>5ge6diyfy5al6ey39ob2w00u43qg2xv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327768</id>
      <parentid>6327766</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:19:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327768</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5485" sha1="l3tde3px0az6isyjp6mb4oknlbesfhy" xml:space="preserve">'''Portugaliya xo‘jaligi ''' - [[iqtisodiyot]]i o‘rtacha rivojlangan [[mamlakat]]. Bu yerda [[volfram]], [[pint]], man, [[simob]] va [[mis]] qazib olinadi. Mis konsentratini ishlab chiqarish bo‘yicha YIda 1-o‘rinda turadi. Neft va tabiiy gaz [[Portugaliya]]ga import qilinadi. Mamlakatda neftni qayta ishlash, kimyo, farmatsevtika, to’qimachilik, tikuvchilik, charm-poyabzal sanoatlari yaxshi rivojlangan.
*Bundan tashqari mamlakat uchun hali yangi bo‘lgan telekommunikatsion va aerokosmik jihozlami ishlab chiqarish, yengil sanoat, oziq-ovqat sanoati va mashinasozlik sanoati sekin-asta rivojlanib bormoqda.
*Mamlakatda mahalliy hunarmandchilik ham yo‘lga qo‘yilgan. Bular to‘qimachilik va o‘ymakorlikdir. Makkajo‘xori, bug‘doy, guruch, kartoshka, pomidor va boshqalar, Maydera va Azor orollarida esa banan, ananas, uzum, shakarqamish yetishtiriladi. 
*Portugaliyada qo’ychilik, cho’chqachilik, yirik shoxli mol yetishtirish, parrandachilik va bahqchilik rivojlangan. Mamlakatda turizm yaxshi rivojlangan. Asosiy eksport mahsulotlari: kiyim, poyabzal, mashinasozlik mahsulotlari, elektrotexnika va kimyoviy mahsulotlar&lt;ref name=&quot;Dunyomamlakatlari&quot;&gt;{{kitob manbasi |author1=A.Gorkin |title=Dunyo mamlakatlari |date=2013 |publisher=Davr nashriyoti |page=53 |pages=296bet |edition=Davr |url=https://library.tsdi.uz/storage/books/March2022/h66zB420YRxXtSLJ2nvZ.pdf |accessdate=14-sentabr 2023-yil |ref=https://library.tsdi.uz/storage/books/March2022/h66zB420YRxXtSLJ2nvZ.pdf |language=o'zbek}}&lt;/ref&gt;.

== Tabiati ==
Portugaliyaning shimoli va shimoli sharqidagi tepaliklar va tog‘ tizmalarini daryo vodiylari ajratib turadi. Dengiz bo‘ylab janub tomonga pasttekislik cho‘zilib ketgan. Janubda Serra-da-Algarvi qiri bor. Maydera va [[Azor orollari]] baland cho‘qqili vulqondan hosil bo‘lgan. Mamlakatda zilzilalar ko‘p sodir bo’ladi. Portugaliyada iqlim - subtropik O’rtayer dengiziga o'xshash. Mamlakatda subtropik o‘simliklar mavjud. Shimolda kengbargli o’rmonlar, tog‘da yaylov va ignabargli o’rmonlar, janubda esa eman va makvislar o'sadi.
== Umumiy ma’lumotlar ==
Portugaliya Respublikasi - Yevropaning janubi g‘arbida joylashgan davlat. U Pireney [[Yarim orol|yarimorol]]ini g‘arbida joylashgan bo‘lib, Madeyra [[arxipelag]]i va Azor orollarini o‘z ichiga oladi. Davlat boshlig‘i - prezident. Portugaliya - YI a’zosi. Aholisining etnik tarkibi: portugallar - 98%&lt;ref name=&quot;Dunyomamlakatlari&quot;/&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Geografik ma'lumotlar
|'''Poytaxti'''
| '''Lissabon''' 
|-
|'''Maydoni'''
|'''92,3 ming km2''' 
|-
|'''Aholisi'''
| '''10,7 mln. kishi (2007'''
|-
|'''Rasmiy tili'''
| '''Portugal tili''' 
|-
|'''Aholisining diniy tarkibi'''
|'''katoliklar - 94%''' 
|-
|'''Davlat tuzumi'''
| '''respublika''' 
|-
|'''Pul birligi'''
|'''yevro'''
|}
== O'rta asr boshlarida Portugaliya ==
Qadimgi tarix va [[Oʻrta asr|oʻrta asrlar]] boʻyida Portugaliya boshqa [[Pireney yarim oroli]] bilan birga alanlar (milodiy 409), Suebi (440) va Vizigotlar(583). Ikkinchisi Portugaliyani Vesigot qirolligiga kiritdi. Mamlakatning ispan-rum aholisi qisman vahshiylar qilichi ostida g'oyib bo'ldi. Gotlar qirollikning madaniy qismini uch qismga bo'lishdi: biri ispan-rimliklarga berilgan, qolgan ikkitasi esa gotlar tomonidan foydalanilgan, garchi mahalliy aholi soni bosqinchilardan ancha ko'p edi&lt;ref name=&quot;Portugaliya&quot;&gt;{{veb manbasi |title=Portugaliya |url=https://iia-rf.ru/uz/databasenya-for-children/obrazovanie-portugalii-kak-gosudarstva-istoriya-portugalii/ |website=https://iia-rf.ru/uz/databasenya-for-children/obrazovanie-portugalii-kak-gosudarstva-istoriya-portugalii/ |accessdate=14-sentabr 2023-yil |language=o'zb |arxivsana=2025-07-08 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250708102540/https://iia-rf.ru/uz/databasenya-for-children/obrazovanie-portugalii-kak-gosudarstva-istoriya-portugalii/ }}&lt;/ref&gt;. Asta-sekin ispan-rimliklarning omon qolgan qoldiqlari va bosqinchilar o'rtasida yarashuv sodir bo'ldi: alohida gotika va rim huquqlari yo'q qilindi va jamiyatning barcha a'zolari bir xil qonunlar kodeksiga (Foro dos Surzes) bo'ysundilar. turli varvar va rim institutlarining aralashmasi; yarim orolning barcha aholisi Gotlar nomi ostida bitta xalqni tashkil etdi. Aholi uchta katta guruhga bo'lingan: zodagonlar, erkin ([[ingenio]]s va turli darajadagi qullar (servo). Tug'ilish mulkka tegishli ekanligi aniqlandi: qulning o'g'li ham qul hisoblangan. Yangi jamiyatning asosini keng qamrovli mijozlar tizimi tashkil etganligi sababli, unga ko'ra erkinlar o'zlarini zodagonlar himoyasi ostida o'z hayotlarini ulardan olganlar, zodagonlar deyarli barcha gotika taqdirlarini egallab olishgan va ularni ishonchli odamlarga tarqatganlar. kabi benefitsiarlar. Erkinlar 2 tabaqaga bo'lindi: dvoryanlarga yaqin va qullarga yaqin. Birinchisidan bukselyarlar yoki mulki bo'lmagan va xo'jayinlardan oladigan haq evaziga kun kechiradigan shaxslar kelib chiqqan; ikkinchisidan - erkin yer egalari. [[Munitsipalitet]]lar, tarixiy an'analarga ko'ra, yashashni davom ettirdi va yanada katta ahamiyatga ega bo'ldi. Qadimgi Rimning sobiq prezidentlari, [[konsul]]lari va boshqalarning o'rnini graflar egallagan, ular Rim gubernatorlarining barcha imtiyozlariga ega bo'lmaganlar: ular markaziy hokimiyatni o'z qo'llarida to'plashgan, soliqlar undirgan, qo'shinlarga odamlarni jalb qilganlar, lekin ichki hudud hayoti kuriya va munitsipal amaldorlar nazorati ostida edi.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

 {{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}</text>
      <sha1>l3tde3px0az6isyjp6mb4oknlbesfhy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327769</id>
      <parentid>6327768</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:19:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6327769</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5484" sha1="i7jybv9wkhba98x1b1ek7vwydq3wvsu" xml:space="preserve">'''Portugaliya xo‘jaligi ''' - [[iqtisodiyot]]i o‘rtacha rivojlangan [[mamlakat]]. Bu yerda [[volfram]], [[pint]], man, [[simob]] va [[mis]] qazib olinadi. Mis konsentratini ishlab chiqarish bo‘yicha YIda 1-o‘rinda turadi. Neft va tabiiy gaz [[Portugaliya]]ga import qilinadi. Mamlakatda neftni qayta ishlash, kimyo, farmatsevtika, to’qimachilik, tikuvchilik, charm-poyabzal sanoatlari yaxshi rivojlangan.
*Bundan tashqari mamlakat uchun hali yangi bo‘lgan telekommunikatsion va aerokosmik jihozlami ishlab chiqarish, yengil sanoat, oziq-ovqat sanoati va mashinasozlik sanoati sekin-asta rivojlanib bormoqda.
*Mamlakatda mahalliy hunarmandchilik ham yo‘lga qo‘yilgan. Bular to‘qimachilik va o‘ymakorlikdir. Makkajo‘xori, bug‘doy, guruch, kartoshka, pomidor va boshqalar, Maydera va Azor orollarida esa banan, ananas, uzum, shakarqamish yetishtiriladi. 
*Portugaliyada qo’ychilik, cho’chqachilik, yirik shoxli mol yetishtirish, parrandachilik va bahqchilik rivojlangan. Mamlakatda turizm yaxshi rivojlangan. Asosiy eksport mahsulotlari: kiyim, poyabzal, mashinasozlik mahsulotlari, elektrotexnika va kimyoviy mahsulotlar&lt;ref name=&quot;Dunyomamlakatlari&quot;&gt;{{kitob manbasi |author1=A.Gorkin |title=Dunyo mamlakatlari |date=2013 |publisher=Davr nashriyoti |page=53 |pages=296bet |edition=Davr |url=https://library.tsdi.uz/storage/books/March2022/h66zB420YRxXtSLJ2nvZ.pdf |accessdate=14-sentabr 2023-yil |ref=https://library.tsdi.uz/storage/books/March2022/h66zB420YRxXtSLJ2nvZ.pdf |language=o'zbek}}&lt;/ref&gt;.

== Tabiati ==
Portugaliyaning shimoli va shimoli sharqidagi tepaliklar va tog‘ tizmalarini daryo vodiylari ajratib turadi. Dengiz bo‘ylab janub tomonga pasttekislik cho‘zilib ketgan. Janubda Serra-da-Algarvi qiri bor. Maydera va [[Azor orollari]] baland cho‘qqili vulqondan hosil bo‘lgan. Mamlakatda zilzilalar ko‘p sodir bo’ladi. Portugaliyada iqlim - subtropik O’rtayer dengiziga o'xshash. Mamlakatda subtropik o‘simliklar mavjud. Shimolda kengbargli o’rmonlar, tog‘da yaylov va ignabargli o’rmonlar, janubda esa eman va makvislar o'sadi.
== Umumiy ma’lumotlar ==
Portugaliya Respublikasi - Yevropaning janubi g‘arbida joylashgan davlat. U Pireney [[Yarim orol|yarimorol]]ini g‘arbida joylashgan bo‘lib, Madeyra [[arxipelag]]i va Azor orollarini o‘z ichiga oladi. Davlat boshlig‘i - prezident. Portugaliya - YI a’zosi. Aholisining etnik tarkibi: portugallar - 98%&lt;ref name=&quot;Dunyomamlakatlari&quot;/&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Geografik ma'lumotlar
|'''Poytaxti'''
| '''Lissabon''' 
|-
|'''Maydoni'''
|'''92,3 ming km2''' 
|-
|'''Aholisi'''
| '''10,7 mln. kishi (2007'''
|-
|'''Rasmiy tili'''
| '''Portugal tili''' 
|-
|'''Aholisining diniy tarkibi'''
|'''katoliklar - 94%''' 
|-
|'''Davlat tuzumi'''
| '''respublika''' 
|-
|'''Pul birligi'''
|'''yevro'''
|}
== O'rta asr boshlarida Portugaliya ==
Qadimgi tarix va [[Oʻrta asr|oʻrta asrlar]] boʻyida Portugaliya boshqa [[Pireney yarim oroli]] bilan birga alanlar (milodiy 409), Suebi (440) va Vizigotlar(583). Ikkinchisi Portugaliyani Vesigot qirolligiga kiritdi. Mamlakatning ispan-rum aholisi qisman vahshiylar qilichi ostida g'oyib bo'ldi. Gotlar qirollikning madaniy qismini uch qismga bo'lishdi: biri ispan-rimliklarga berilgan, qolgan ikkitasi esa gotlar tomonidan foydalanilgan, garchi mahalliy aholi soni bosqinchilardan ancha ko'p edi&lt;ref name=&quot;Portugaliya&quot;&gt;{{veb manbasi |title=Portugaliya |url=https://iia-rf.ru/uz/databasenya-for-children/obrazovanie-portugalii-kak-gosudarstva-istoriya-portugalii/ |website=https://iia-rf.ru/uz/databasenya-for-children/obrazovanie-portugalii-kak-gosudarstva-istoriya-portugalii/ |accessdate=14-sentabr 2023-yil |language=o'zb |arxivsana=2025-07-08 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250708102540/https://iia-rf.ru/uz/databasenya-for-children/obrazovanie-portugalii-kak-gosudarstva-istoriya-portugalii/ }}&lt;/ref&gt;. Asta-sekin ispan-rimliklarning omon qolgan qoldiqlari va bosqinchilar o'rtasida yarashuv sodir bo'ldi: alohida gotika va rim huquqlari yo'q qilindi va jamiyatning barcha a'zolari bir xil qonunlar kodeksiga (Foro dos Surzes) bo'ysundilar. turli varvar va rim institutlarining aralashmasi; yarim orolning barcha aholisi Gotlar nomi ostida bitta xalqni tashkil etdi. Aholi uchta katta guruhga bo'lingan: zodagonlar, erkin ([[ingenio]]s va turli darajadagi qullar (servo). Tug'ilish mulkka tegishli ekanligi aniqlandi: qulning o'g'li ham qul hisoblangan. Yangi jamiyatning asosini keng qamrovli mijozlar tizimi tashkil etganligi sababli, unga ko'ra erkinlar o'zlarini zodagonlar himoyasi ostida o'z hayotlarini ulardan olganlar, zodagonlar deyarli barcha gotika taqdirlarini egallab olishgan va ularni ishonchli odamlarga tarqatganlar. kabi benefitsiarlar. Erkinlar 2 tabaqaga bo'lindi: dvoryanlarga yaqin va qullarga yaqin. Birinchisidan bukselyarlar yoki mulki bo'lmagan va xo'jayinlardan oladigan haq evaziga kun kechiradigan shaxslar kelib chiqqan; ikkinchisidan - erkin yer egalari. [[Munitsipalitet]]lar, tarixiy an'analarga ko'ra, yashashni davom ettirdi va yanada katta ahamiyatga ega bo'ldi. Qadimgi Rimning sobiq prezidentlari, [[konsul]]lari va boshqalarning o'rnini graflar egallagan, ular Rim gubernatorlarining barcha imtiyozlariga ega bo'lmaganlar: ular markaziy hokimiyatni o'z qo'llarida to'plashgan, soliqlar undirgan, qo'shinlarga odamlarni jalb qilganlar, lekin ichki hudud hayoti kuriya va munitsipal amaldorlar nazorati ostida edi.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}</text>
      <sha1>i7jybv9wkhba98x1b1ek7vwydq3wvsu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Robert Greene</title>
    <ns>0</ns>
    <id>970565</id>
    <revision>
      <id>6327566</id>
      <parentid>6275962</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T17:21:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327566</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26194" sha1="2he4zybi268ld8h8rrk4ci9aoh4hf6h" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi
| ismi                     = Robert Greene
| tasvir                   = Robert Greene B&amp;W.jpg
| tasvir_eni               =
| izoh                     = 
| asl_ismi                 = &lt;!-- bu parametrga faqat kishining ona tili lotin yozuviga asoslanmagan hollarda qiymat kiritilishi kerak (masalan, kirill, arab, xitoy yozuvlarida va h.k.). --&gt;
| tavallud_paytidagi_ismi  = 
| tavallud_sanasi          = &lt;!-- {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1959|05|14}}--&gt;
| tavallud_joyi            = [[Los-Anjeles]], [[Kaliforniya]], [[AQSh]]
| vafot_sanasi             = &lt;!-- {{vafot sanasi va yoshi|YYYY|OO|SS|YYYY|OO|SS}}--&gt;
| vafot_joyi               =  
| fuqaroligi               =  
| taʼlimi                  = [[Wisconsin–Madison universiteti]]
| kasbi                    = Muallif
| dini                     =
| faoliyat_yillari         =
| asarlari                 = {{unbulleted list | ''[[Hokimiyatning 48 qoidasi]]'' (1998) | ''[[The Art of Seduction]]'' (2001) | ''[[The 33 Strategies of War]]'' (2006)}}
| boʻyi                    =
| unvoni                   =
| turmush_oʻrtogʻi         = [[Anna Biller]]
| bolalari                 =
| otasi                    =
| onasi                    =
| qarindoshlari            =
| mukofotlari              =
| veb-sayt                 = &lt;!-- {{URL|sayt havolasi}}--&gt;
| imzosi                   =
}}
'''Robert Greene''' (1959-yil 14-mayda tugʻilgan) – [[strategiya]], kuch mavzulariga oid kitoblarning muallifi&lt;ref name=&quot;LATimes&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;NYTimesBestSellers&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=November 8, 1998 |title=Business Bestsellers |work=New York Times |url=https://www.nytimes.com/1998/11/08/business/the-new-york-times-business-best-sellers.html}}&lt;/ref&gt;. U tomonidan oltita xalqaro bestsellerlar yozilgan, jumladan, ''„[[Hokimiyatning 48 qoidasi]]“'', ''„The 33 Strategies of War“'', ''„The 50th Law“'' (repper [[50 Cent]] bilan), ''„Mahorat“'', ''„The Laws of Human Nature“'' va ''„The Daily Laws“''&lt;ref name=&quot;OutlawCulture&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Lee |first=Lee |date=July 12, 2006 |title=Laws for an Outlaw Culture |work=LA Times |url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2006-jul-12-et-48laws12-story.html}}&lt;/ref&gt;.

Greene odamlarni oʻzining barcha maslahatlariga amal qilishga undamaydi, chunki kimki buni amalga oshirsa, atrofdagilarga dahshatli odam boʻlib koʻrinar edi, deb aytadi&lt;ref name=&quot;telegraph&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Bertodano |first=Helena de |date=November 26, 2012 |title=Why Robert Greene isn't who you think |language=en-GB |work=Daily Telegraph |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/books/authorinterviews/9695967/Why-Robert-Greene-isnt-who-you-think.html |access-date=February 24, 2018 |issn=0307-1235}}&lt;/ref&gt;.

== Yoshligi ==
[[Yahudiylar|Yahudiy]] ota-onaning kenja oʻgʻli&lt;ref name=&quot;telegraph&quot;/&gt; Greene Los-Anjelesda voyaga yetgan va [[Berkeleydagi Kaliforniya universiteti|Berkeleydagi Kaliforniya universitetida]] oʻqigan, keyinchalik Viskonsin-Madison universitetida [[Klassikalar|klassik tadqiqotlar]] boʻyicha bakalavriat darajasini tamomlagan&lt;ref name=&quot;LATimesAA&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Chang |first=Andrea |date=August 30, 2011 |title=American Apparel's in-house guru shows a lighter side |work=The Los Angeles Times |url=http://articles.latimes.com/2011/aug/30/business/la-fi-robert-greene-20110726/2 |access-date=2023-09-15 |archive-date=2018-07-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180711100724/http://articles.latimes.com/2011/aug/30/business/la-fi-robert-greene-20110726/2 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. Muallif boʻlgunga qadar Greene qurilish ishchisi, tarjimon, jurnal muharriri va Gollivud kino yozuvchisi kabi 50 ga yaqin turli ishlarda ishlagan&lt;ref name=&quot;FreshPrince&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Paumgarten |first=Nick |date=November 6, 2006 |title=FRESH PRINCE; Hip-hop's Machiavelli |work=The New Yorker |url=http://www.newyorker.com/archive/2006/11/06/061106fa_fact_paumgarten}}&lt;/ref&gt;. 1995-yilda Greene Fabrikada, [[Italiya|Italiyadagi]] sanʼat va media maktabida, yozuvchi boʻlib ishlagan va Just Elffers ismli kitob qadoqlovchisi bilan tanishadi&lt;ref name=&quot;LATimes&quot;/&gt;. Greene Elffersga bagʻishlab kuch haqida kitob yozadi va oxir-oqibat ''„Hokimiyatning 48 qoidasi“'' boʻlgan kitobini yozadi. U buni hayotining burilish nuqtasi sifatida qayd etadi&lt;ref name=&quot;ForbesPerlroth&quot;&gt;Perlroth, Nicole. [https://www.forbes.com/2009/06/18/robert-greene-classics-leadership-greene.html Robert Greene on Power Ambition Glory]. ''Forbes''. June 16, 2009.&lt;/ref&gt;.

== Kitoblar ==
[[Fayl:The48LawsOfPower.jpg.webp|right|thumb|280x280px| ''„Hokimiyatning 48 qoidasi“'' kitobining muqova rasmi]]

=== ''Hokimiyatning 48 qoidasi'' ===
Greenening birinchi kitobi. 1998-yilda birinchi marta nashr etilgan ''„Hokimiyatning 48 qoidasi“'' hokimiyatni xohlaydigan, hokimiyatni kuzatuvchi yoki hokimiyatga qarshi qurollanmoqchi boʻlgan har bir kishi uchun qoʻllanma boʻlib xizmat qiladi. Qonunlar [[Niccolò Machiavelli|Nikkolo Makiavelli]], [[Sunszi|Sun Tzu]], Xayle Selassie I, Karl fon Klauzevits, [[Elizabeth I|Qirolicha Yelizaveta I]], [[Henry Kissinger|Genri Kissinger]] va PT Barnum kabi strateglar va tarixiy shaxslarning hayotidan olingan&lt;ref name=&quot;48lawsofpower&quot;&gt;{{Kitob manbasi |title=The 48 Laws of Power |url=https://archive.org/details/48lawsofpower00gree |last=Greene |first=Robert |year=2000 |location=New York |isbn=0140280197 |pages=452}}&lt;/ref&gt;. Har bir qonunning „qonunni buzish“, „qonunga rioya qilish“ va/yoki „oʻzgartirish“ bilan toʻldirilgan oʻz bobi mavjud.

Greenening birinchi kitobining mazmuni shundan iboratki, hokimiyat yaxshi yoki yomon ham emas. ''„Hokimiyatning 48 qoidasi“'' biz hokimiyatni qanday konsepsiyalashimiz va shuning uchun turli iyerarxik institutlarda oʻzimizni qanday tutishimizni taʼkidlaydi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Robert Greene |url=https://thedecisionlab.com/thinkers/psychology/robert-greene |qaralgan sana=2022-11-09 |ish=The Decision Lab |til=en-CA}}&lt;/ref&gt;.

Amerikaning bir qancha qamoqxonalari xavfsizlik chorasi sifatida ''„Hokimiyatning 48 qoidasi“'' va ''„The 33 Strategies of War“ni'' taqiqlagan&lt;ref name=&quot;BooksBanned1&quot;&gt;{{Citation |title=Books Banned in U.S. Prisons Featured at Minneapolis Art Festival |date=June 25, 2018 |url=https://www.unicornriot.ninja/2018/books-banned-in-u-s-prisons-featured-at-minneapolis-art-festival/ |publisher=Unicorn Riot Media |format=video}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;BooksBanned2&quot;&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Why are these two books banned at the Utah State prison? |url=https://archive.sltrib.com/article.php?id=4564871&amp;itype=CMSID |qaralgan sana=2022-10-29 |ish=The Salt Lake Tribune |til=en-US}}&lt;/ref&gt;.

''„Hokimiyatning 48 qoidasi“'' [[Jay-Z|Jey Z]], [[Kanye West|Kanye Uest]] va [[Drake|Dreykning]] qoʻshiqlarida va The Kid LAROI va Central Cee videolarida tilga olingan&lt;ref name=&quot;OutlawCulture&quot;/&gt; &lt;ref name=&quot;PrimeTime&quot;&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Kanye West – Primetime Lyrics |url=http://rapgenius.com/Kanye-west-primetime-lyrics#note-312947 |nashriyot=RapGenius}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Drakelyric&quot;&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Drake – What I'm Thinkin' Right Now Lyrics |url=http://rapgenius.com/Drake-what-im-thinkin-right-now-lyrics#note-831515 |nashriyot=RapGenius}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Citation |title=10 Things The Kid LAROI Can't Live Without {{!}} GQ |url=https://www.youtube.com/watch?v=TZO-jqy1IBg |access-date=2021-11-02 |language=en}} – minute 4:24&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Citation |title=Central Cee - Obsessed With You (Official Video) |url=https://www.youtube.com/watch?v=oP7KHC129RQ |access-date=2021-11-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211102164713/https://www.youtube.com/watch?v=oP7KHC129RQ |url-status=bot: unknown |language=en |archive-date=2021-11-02 }} – minute 0:07&lt;/ref&gt;. Greene Kubaning sobiq prezidenti [[Fidel Castro|Fidel Kastro]] ham kitobni oʻqiganini aytdi&lt;ref name=&quot;LATimes&quot;&gt;Chang, Andrea. [http://articles.latimes.com/2011/aug/30/business/la-fi-robert-greene-20110726 American Apparel’s in-house guru shows a lighter side]. ''The Los Angeles Times''. August 30, 2011.&lt;/ref&gt;.

''The Sunday Times'' taʼkidlashicha, ''„Hokimiyatning 48 qoidasi“'' „Gollivud orqasidan pichoqlanganlarning Injili“ga aylangan va kitob baʼzi biznes rahbarlari tomonidan qoʻllangan boʻlsa-da, kitobning munozarali tabiati tufayli uning taʼsirini ochiq tan oladigan odamlarni topish qiyin&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=August 6, 2006 |title=How to take power and influence people |work=The Sunday Times (London) |url=http://www.thesundaytimes.co.uk/sto/culture/article194033.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140405000902/http://www.thesundaytimes.co.uk/sto/culture/article194033.ece |archive-date=April 5, 2014}} &quot;Despite Greeneʼs obvious influence, most Hollywood executives are coy about admitting it. Jonathan Baker, marketing manager for Sony Pictures Entertainment, says the book is often used by executives he knows, „but because of its nature, you wonʼt find a lot of people who will own up to how important a resource it has become for them. Acknowledging its influence can be damning; you are opening yourself up to being judged in a negative way. But I donʼt mind saying that I stumbled on it in a very down period in my life, and it gave me a lot of clarity when I needed it most“.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=August 31, 2011 |title=Robert Greene and his influence over American Apparel [Video] |work=The Los Angeles Times |url=http://latimesblogs.latimes.com/money_co/2011/08/robert-greene-and-his-influence-over-american-apparel-video.html}}&lt;/ref&gt;. Greene bu fikrga shunday javob qaytaradi: „Bu qonunlar, ha, ular yovuzdir, deyishingiz mumkin, lekin ular har kuni ishbilarmonlar tomonidan qoʻllanadi. Siz doimo raqobatni cheklab oʻtishga harakat qilasiz va bu juda ayanchli va tahlikali boʻlishi mumkin, lekin bu shunchaki haqiqatdir“ &lt;ref name=&quot;LATimesAA&quot;/&gt;.

Kitob asosida ''&quot;Oʻz qahramoningni hech qachon soʻndirma&quot;'' nomli film ishlab chiqilmoqda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.imdb.com/title/tt2088998/ |sarlavha=Never Outshine the Master |ish=IMDb}}&lt;/ref&gt;. [[Drake]] kitob boʻyicha kinematografiya seriyasini ishlab chiqarmoqda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.forbes.com/sites/joshwilson/2020/03/29/drake-to-produce-the-48-laws-of-power-for-quibi/ |sarlavha=Drake To Produce The 48 Laws Of Power For Quibi |ish=Forbes}}&lt;/ref&gt;.

=== ''The 33 Strategies of War'' ===
''„The 33 Strategies of War“'' Greenening uchinchi kitobidir va 2007-yilda nashr etilgan&lt;ref name=&quot;33strategies&quot;&gt;{{Kitob manbasi |title=The 33 Strategies of War |url=https://archive.org/details/33strategiesofwa0000gree_p6w0 |last=Greene |first=Robert |year=2006 |publisher=Viking |location=New York |isbn=0143112783 |pages=496}}&lt;/ref&gt;. Kitob besh qismga boʻlingan: oʻz-oʻzini boshqarish urushi, tashkiliy (jamoa) urushi, mudofaa urushi, hujumkor urush va noanʼanaviy urush&lt;ref name=&quot;33strategies&quot; /&gt;. Kitob kundalik hayot tarzi boʻyicha qoʻllanma boʻlib, [[Napoleon|Napoleon Bonapart]], [[Sunszi|Sun Tzu]], [[Alfred Hitchcock|Alfred Xitkok]], [[Aleksandr|Makedoniyalik Aleksandr]] va [[Margaret Thatcher|Margaret Tetcher]] kabi tarixiy shaxslarning harbiy hikmatlarini toʻplaydi&lt;ref name=&quot;BusinessInsider33&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Lee |first=Eloise |date=May 4, 2012 |title=33 War Strategies That Will Help You Win Everything In Life |work=Business Insider |url=http://www.businessinsider.com/33-strategies-of-war-you-should-apply-to-everyday-life-2012-5?op=1}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;BusinessWeek&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=April 30, 2006 |title=Online Extra: A Best-Seller Smorgasbord |work=[[BusinessWeek]] |url=http://www.businessweek.com/stories/2006-04-30/online-extra-a-best-seller-smorgasbord |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130731191538/http://www.businessweek.com/stories/2006-04-30/online-extra-a-best-seller-smorgasbord |archive-date=July 31, 2013}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;PublisherWeekly&quot;&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=33 Strategies of War |url=http://www.publishersweekly.com/978-0-670-03457-4 |nashriyot=Publishers Weekly |sana=December 12, 2005}}&lt;/ref&gt;.

''[[The Sunday Times]]'' bu kitobni „biznes va munosabatlar bilan shugʻullanish uchun ajoyib vosita“ deb atadi va ''The Independent'' ga koʻra, Greene oʻzini zamonaviy [[Niccolò Machiavelli|Makiavelli]] sifatida namoyon qilmoqda, ammo u yozgan narsalariga haqiqatan ham ishonadimi yoki yoʻqmi, hech qachon aniq emas yoki bu shunchaki uning irodasining quroli&quot; &lt;ref name=&quot;TheIndependent&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Fearn |first=Nicholas |date=March 5, 2006 |title=The 33 Strategies of War, by Robert Greene |work=The Independent |location=London |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/reviews/the-33-strategies-of-war-by-robert-greene-468732.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081217163908/http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/reviews/the-33-strategies-of-war-by-robert-greene-468732.html |archive-date=December 17, 2008}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;SundayTimes&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Dillon |first=Frank |date=January 10, 2010 |title=A guide to balancing your books; Business leaders give Frank Dillon tips on what the best managers should be reading |work=The Sunday Times}}&lt;/ref&gt;. NBA oʻyinchisi Kris Bosh uning sevimli kitobi ''„The 33 Strategies of War“'' ekanligini aytdi&lt;ref name=&quot;Entrepreneur&quot;&gt;Tice, Carol. [http://www.entrepreneur.com/article/168770 All’s Fair?]. ''Entrepreneur''. November 1, 2006.&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;GQ&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Green |first=Mark |date=January 12, 2012 |title=Not a Third Wheel: A GQ&amp;A with Chris Bosh |work=GQ |url=https://www.gq.com/sports/profiles/201201/chris-bosh-miami-heat-interview-style |access-date=2023-09-15 |archive-date=2015-02-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150203115238/http://www.gq.com/sports/profiles/201201/chris-bosh-miami-heat-interview-style |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;NewYorkPost&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Mirchandini |first=Raakhee |date=January 5, 2007 |title=The Merchant of Menace |work=The New York Post |url=http://www.nypost.com/p/entertainment/item_CRnkXeIsCkhsYyCyAwDh1J}}&lt;/ref&gt;. U 200 000 dan ortiq nusxada sotilgan&lt;ref name=&quot;rginterview&quot;&gt;[http://powerseductionandwar.com/the-robert-greene-interview-part-1/ Robert Greene Interview, Part 1] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140104205543/http://powerseductionandwar.com/the-robert-greene-interview-part-1/ |date=2014-01-04 }}. ''Power Seduction and War''. July 7, 2006.&lt;/ref&gt;.

=== ''The 50th Law'' ===
''„The 50th Law“'' Greenening toʻrtinchi kitobi boʻlib, [[Rep|repper]] [[50 Cent]] bilan hamkorlikda yozilgan va 2009-yilda nashr etilgan&lt;ref name=&quot;Vibe&quot;&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=50 Cent is New York Times Certified |url=http://www.vibe.com/article/50-cent-new-york-times-certified |nashriyot=Vibe |sana=September 28, 2009}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;NYTimeslist&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Schuessler |first=Jennifer |date=September 27, 2009 |title=Bestsellers |work=New York Times |url=https://www.nytimes.com/best-sellers-books/2009-09-27/hardcover-advice/list.html}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;InsidetheList&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Schuessler |first=Jennifer |date=September 18, 2009 |title=Inside the List |work=New York Times |url=https://www.nytimes.com/2009/09/27/books/review/InsideList-t.html?ref=books}}&lt;/ref&gt;. Kitob strategiya va qoʻrqmaslik haqidagi gap-soʻzlarni umumiylashtirib yuboradi, 50 Centning shov-shuvli va kelajakdagi musiqachi sifatida yuksalishi davridagi hazillarni turli tarixiy shaxslardan saboqlar bilan toʻldiradi&lt;ref name=&quot;FastCompany&quot;&gt;{{Veb manbasi |muallif=Johnson |ism=Lynne |sarlavha=The 50 Cent Bible |url=http://www.fastcompany.com/1353390/50-cent-bible |nashriyot=Fast Company |sana=September 10, 2009}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;BusinessInsider50th&quot;&gt;{{Veb manbasi |muallif=Groth |ism=Aimee |sarlavha=10 Tips For Becoming Fearless Like 50 Cent |url=http://www.businessinsider.com/robert-greene-and-50-cents-50th-law-2012-5?op=1 |sana=May 10, 2012}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;TheAustralian&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Goodman |first=Matthew |date=October 29, 2009 |title=Rapper's latest hit for business scene |work=The Australian |url=http://www.theaustralian.com.au/arts/rappers-latest-hit-for-business-scene/story-e6frg8n6-1225792219460}} {{Oʻlikhavola|date=noyabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. Kitobdagi 10 ta bobning har biri qoʻrqmaslik omilini tushuntiradi va 50 kishi bu „Qoʻrqmas falsafa“ni Sautsayd Kvinsda qanday oʻrganganligini aytib berishi bilan boshlanadi&lt;ref name=&quot;HuffPost&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Richards |first=Jason |date=September 17, 2009 |title=Interview: Robert Greene on 50 Cent |work=The Huffington Post |url=http://www.huffingtonpost.com/jason-richards/interview-robert-greene-o_b_289888.html}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Guardian&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Burkeman |first=Oliver |date=September 4, 2009 |title=When the gangsta rapper met the self-help guru |work=The Guardian |location=London |url=https://www.theguardian.com/global/2009/sep/05/50-cent-robert-greene-interview}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;LibraryJournal&quot;&gt;{{Veb manbasi |muallif=Finnell |ism=Joshua |sarlavha=The Blingdom of God: Books on the Religion of Hip-Hop |url=http://www.libraryjournal.com/article/CA6678919.html |nashriyot=Library Journal |sana=August 20, 2009 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20120915025144/http://www.libraryjournal.com/article/CA6678919.html |arxivsana=September 15, 2012}}&lt;/ref&gt;.

Kitob The New York Times bestseller roʻyxatida 5-oʻrin bilan debyut qildi va [[USA Today|USA Todayning]] eng koʻp sotilgan kitobi boʻldi&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/best-sellers-books/2009-09-27/hardcover-advice/list.html Hardcover Advice &amp; Misc. Bestsellers]. ''New York Times''. September 27, 2009.&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;USATodaylist&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=October 12, 2009 |title=USA TODAY Money best sellers |work=USA Today}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;USAToday50&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=The 50th Law |publisher=USA Today |url=http://books.usatoday.com/book/50-cent-robert-greene-the-50th-law/l28947}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;NYPost&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Getlen |first=Larry |date=September 20, 2009 |title=Talking Cents |work=New York Post |url=http://www.nypost.com/p/news/opinion/books/item_tguY4nvmF3fQokWV94jfnO}}&lt;/ref&gt;.

=== ''The Laws of Human Nature'' ===
Greenening oltinchi kitobi ''„The Laws of Human Nature“'' 2018-yil oktyabr oyida nashr etilgan. Kitob odamlarning ongli va [[Gʻayrishuuriylik|ongsiz]] harakatlarini, motivatsiyalarini va kognitiv tarafkashliklarini oʻrganadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://qz.com/quartzy/1440945/book-review-the-laws-of-human-nature-by-robert-greene/ |sarlavha=The big new book on all your flaws and how to turn them around |ism=Ephrat |muallif=Livni |ish=Quartz |sana=October 28, 2018}}&lt;/ref&gt;.

== OAV ==
Greenening ishi ''[[The New York Times]]'', ''[[USA Today]]'', [[CNN]], ''The New Yorker'', ''Newsweek'', ''Los Angeles Times'', ''[[Forbes]] va'' ''[[The Huffington Post|Huffington Post]] kabi gazetalarda namoyish etilgan''&lt;ref name=&quot;LATimes&quot;/&gt; &lt;ref name=&quot;FreshPrince&quot;/&gt; . Greenening ijodlari shuningdek, ''The Today Show'', [[CNBC]], [[American Broadcasting Company|ABC]] va MTV News larda paydo boʻldi&lt;ref name=&quot;TodayShow&quot;&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=50 Cent On The Today Show for supporting his new book &quot;The 50th Law&quot; |url=https://www.youtube.com/watch?v=e52S-lgtRq0 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160817203232/https://www.youtube.com/watch?v=e52S-lgtRq0 |arxivsana=2016-08-17 |nashriyot=The Today Show |sana=October 1, 2009 |qaralgan sana=2023-09-15 }}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;CNBC&quot;&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=50 Cent sits down with CNBC and talks about his new book &quot;The 50th Law |url=https://www.youtube.com/watch?v=gCzb5zpV0PA |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210102200432/http://www.youtube.com/watch?v=gCzb5zpV0PA |arxivsana=2021-01-02 |nashriyot=CNBC |sana=October 1, 2009 |qaralgan sana=2023-09-15 }}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;ABCNews&quot;&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=The 50 Cent Empire |url=https://abcnews.go.com/video/playerindex?id=9001375 |nashriyot=ABC News |sana=November 5, 2009}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;MTVnews&quot;&gt;{{Veb manbasi |muallif=Reid |ism=Shaheem |sarlavha=50 Cent Signs Copies Of His New Book 'The 50th Law' |url=http://www.mtv.com/news/articles/1621181/50-cent-signs-copies-his-new-book-50th-law.jhtml |nashriyot=MTV News |sana=September 10, 2009 |qaralgan sana=2023-09-15 |arxivsana=2013-01-29 |arxivurl=https://archive.today/20130129052752/http://www.mtv.com/news/articles/1621181/50-cent-signs-copies-his-new-book-50th-law.jhtml }}&lt;/ref&gt;.

2013-yilda Robert oʻzining ''&quot;Mastery'' on Talks on Google&quot; kitobi boʻyicha taqdimot qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.youtube.com/watch?v=J4v_34RRCeE |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230528110801/https://www.youtube.com/watch?v=J4v_34RRCeE |arxivsana=2023-05-28 |sarlavha=Mastery - Robert Greene - Talks at Google |ish=[[YouTube]] |qaralgan sana=7 Apr 2013 }}&lt;/ref&gt;. Yil oxirida u [[TED]] boʻyicha „Oʻzingizni oʻzgartirish kaliti“ deb nomlangan taqdimot qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.youtube.com/watch?v=gLt_yDvdeLQ |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230330030222/https://www.youtube.com/watch?v=gLt_yDvdeLQ |arxivsana=2023-03-30 |sarlavha=The key to transforming yourself -- Robert Greene at TEDxBrixton |ish=[[YouTube]] |qaralgan sana=24 Oct 2013 }}&lt;/ref&gt;. 2016-yilda Microsoft Researchda Robertning oldingi taqdimoti „Urush, kuch, strategiya“ deb nomlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.youtube.com/watch?v=O_asN2Qib2w |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230323164253/https://www.youtube.com/watch?v=O_asN2Qib2w |arxivsana=2023-03-23 |sarlavha=War, Power, Strategy |ish=[[YouTube]] |qaralgan sana=6 Sep 2016 }}&lt;/ref&gt;. 2019-yilda u ''„The Laws of Human Nature“'' kitobida Googleda Talks haqida yana bir taqdimot qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.youtube.com/watch?v=KcaVhMt71qE |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230603184805/https://www.youtube.com/watch?v=KcaVhMt71qE |arxivsana=2023-06-03 |sarlavha=Robert Greene - The Laws of Human Nature - Talks at Google |ish=[[YouTube]] |qaralgan sana=28 Jul 2019 }}&lt;/ref&gt;.

== Shaxsiy hayot ==
Greene [[Los-Anjeles|Los-Anjelesda]] rafiqasi rejissor Anna Biller bilan yashaydi&lt;ref name=&quot;FreshPrince&quot;/&gt;. Greene besh tilda gapira oladi va Zen Buddizmining talabasi hisoblanadi&lt;ref name=&quot;LATimesAA&quot;/&gt;.

Greene ''&quot;Menga ishon, men yolgʻon gapiraman&quot;, „'' ''Toʻsiq – bu yoʻl“'', ''&quot;Ego – bu dushman'' „ va ''“The Daily Stoic&quot; kabi bestseller kitoblarining'' muallifi Rayan Holiday uchun murabbiy&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://learningleader.com/episode-088-ryan-holiday-how-to-find-the-best-mentor-viewing-obstacles-as-opportunities/ |sarlavha=Episode 088: Ryan Holiday – How to Find the Best Mentor &amp; Viewing Obstacles as Opportunities |sana=January 11, 2016}}&lt;/ref&gt;.

Greene [[AQSh prezidentlik saylovi (2012)|2012-yilgi AQSh prezidentlik saylovlarida]] Barak Obamani qoʻllab-quvvatlagan va liberal siyosat bilan ajralib turadi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Lynskey |first=Dorian |date=3 Dec 2012 |title=Robert Greene on his 48 laws of power: 'I'm not evil – I'm a realist' |agency=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/books/2012/dec/03/robert-greene-48-laws-of-power |access-date=20 November 2020}}&lt;/ref&gt;. Greenening aytishicha, [[Donald Trump|Donald Tramp]] hokimiyatni notoʻgʻri tushunadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.msnbc.com/the-beat-with-ari-melber/watch/strategic-thinking-expert-trump-doesn-t-get-laws-of-power-1036355139917 |sarlavha=Strategic thinking expert: Trump doesn't get 'laws of power' |ish=MSNBC.com |qaralgan sana=2023-09-15 |arxivsana=2021-05-15 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210515184443/https://www.msnbc.com/the-beat-with-ari-melber/watch/strategic-thinking-expert-trump-doesn-t-get-laws-of-power-1036355139917 }}&lt;/ref&gt;.


Greene 2018-yilda ''&quot;Inson tabiatining qonunlari&quot;'' yangi kitobini chiqarishdan oldin jiddiy insultni boshdan kechirdi. Ari chaqishi uning boʻynidagi qon ivishiga sabab boʻlgan, buning natijasida insult kelib chiqqan va Greene ancha vaqt davomida chap qoʻli va oyogʻidan foydalana olmagan&lt;ref&gt;{{Tweet manbasi|number=1041728219987238912|user=RobertGreene|title=A few weeks ago as I was beginning the preparations for the launch of my new book, ''The Laws of Human Nature'', I suffered a serious stroke, the result of a blood clot in my neck. This has rendered my left arm and leg virtually useless. The doctors expect me to make a complete recovery, but it will require a few months of rehab, and much patience on my part. It also unfortunately means I will have to curtail and postpone many of the interviews and events we had planned and scheduled. ''The Laws of Human Nature'' was six years in the making and is the culmination of my life's study of power, psychology, and history, so I am profoundly disappointed that I won't be able to discuss with you many of the book's lessons right away. I'm grateful for the many messages of support from friends and family and plan to be out speaking and writing about the book soon, with the added poignancy of having survived a brush with death. In the meantime I hope you will enjoy this book, which I poured my mind and soul into over the last several years, and please be on the lookout for some of the videos and articles we prepared before this temporary setback.|date=September 17, 2018}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://lewishowes.com/podcast/master-the-laws-of-human-nature-with-robert-greene/ |sarlavha=Master the Laws of Human Nature with Robert Greene |sana=October 31, 2018}}&lt;/ref&gt;.

== Bibliografiya ==

* 1998-yil ''„Hokimiyatning 48 qoidasi“'' (Jost Elffers bilan).
* 2001-yil ''&quot;Behayolik sanʼati&quot;.''
* 2006-yil ''„The 33 Strategies of War“.''
* 2009-yil ''„The 50th Law“'' ([[50 Cent|50 sent]] bilan).
* 2012-yil ''„Mahorat“.''
* 2018-yil ''„The Laws of Human Nature“.''
* 2021-yil „''Kunlik qonunlar“.''

== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1959-yilda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>2he4zybi268ld8h8rrk4ci9aoh4hf6h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rolex Submariner</title>
    <ns>0</ns>
    <id>972561</id>
    <revision>
      <id>6327585</id>
      <parentid>6215296</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T18:33:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327585</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27101" sha1="3vydi4nfv6jkm5wz80mro5f9lav5vba" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot;
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-image&quot; |[[File:Rolex-Submariner.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Rolex-Submariner.jpg|263x263px]]
|}
{| class=&quot;infobox&quot;
! scope=&quot;row&quot; class=&quot;infobox-label&quot; |Display
| class=&quot;infobox-data&quot; |Analogue
|-
! scope=&quot;row&quot; class=&quot;infobox-label&quot; |Type
| class=&quot;infobox-data&quot; |Automatic
|-
! scope=&quot;row&quot; class=&quot;infobox-label&quot; |Introduced
| class=&quot;infobox-data&quot; |1953
|}
'''Rolex Oyster Perpetual Submariner''' [[Suv ostida sho'ng'in|shoʻngʻin]] uchun moʻljallangan va [[Rolex]] tomonidan ishlab chiqarilgan, suvga va korroziyaga chidamli sport soatlari qatoridir&lt;ref name=&quot;GQ&quot; /&gt;. Birinchi Submariner 1954 yilda [[BaselWorld|Bazel soatlari]] koʻrgazmasida ommaga taqdim etilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=The History of an Icon – The Rolex Submariner - Chrono24 Magazine |url=https://www.chrono24.com/magazine/the-history-of-an-icon-the-rolex-submariner-p_32882/ |qaralgan sana=2021-08-01 |ish=www.chrono24.com |til=en}}&lt;/ref&gt;. Bu 100 metrgacha suv oʻtkazmaydigan birinchi soat edi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sana=2020-01-03 |sarlavha=Rolex History of Firsts |url=https://www.swisswatchexpo.com/TheWatchClub/2020/01/03/rolex-history-of-firsts/ |qaralgan sana=2021-08-01 |ish=The Watch Club by SwissWatchExpo |til=en-US}}&lt;/ref&gt;. Rolex Submariner dunyodagi eng taniqli hashamatli brendlardan biri tomonidan ishlab chiqarilgan&lt;ref name=&quot;GQ&quot;&gt;[https://www.gq.com/how-to/fashion/200704/gq-guide-buy-a-watch-slideshow#slide=3 GQ magazine] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20150523022312/http://www.gq.com/how-to/fashion/200704/gq-guide-buy-a-watch-slideshow#slide=3 |date=2015-05-23 }} GQ: How to Buy a Watch The Classics Buy any one of these signature watches and you canʼt go wrong 1. Rolex Oyster Perpetual Submariner ''Unveiled in 1953, the Submariner was the first watch water-resistant to 330 feet. Its „combination of unparalleled elegance and spy-friendly versatility“ appealed to Sean Connery’s James Bond and none other than Che Guevara.''&lt;/ref&gt; „qoʻl soatlari orasida klassik“ hisoblanadi&lt;ref name=&quot;CNN Money&quot;&gt;[https://money.cnn.com/magazines/moneymag/moneymag_archive/1997/05/01/225689/index.htm CNN Money] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20210302213625/https://money.cnn.com/magazines/moneymag/moneymag_archive/1997/05/01/225689/index.htm |date=2021-03-02 }} Quote: ''That explains why big recognizable brands like Cartier, Patek Philippe and Rolex rule. They can be thought of, in fact, as portable status symbols, owing to their tradition of quality workmanship.''&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Time Magazine&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=21 September 2007 |title=China: Breaking out the largest logos |work=Time Magazine |url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1664358,00.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071023031337/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1664358,00.html |archive-date=23 October 2007}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;New York Times&quot;&gt;[https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9B0DEFDD1531F935A35751C1A961948260 New York Times Magazine] quote: ''…became as much a status symbol as a silver Porsche or a gold-faced Rolex watch.''&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Guardian UK&quot;&gt;[https://www.theguardian.com/lifeandstyle/2005/dec/01/shopping.jesscartnermorley Guardian UK: What is it with men and their watches?] quote: ''It used to be so simple – rich men adorned themselves with that ultimate macho status symbol the Rolex, while the less well-to-do strapped on Timex or Casio.''&lt;/ref&gt;. Uning mashhurligi tufayli, taniqli soat ishlab chiqaruvchilar tomonidan juda koʻp [[Soxta soat|hurmatli soatlar]], shuningdek, noqonuniy [[Soxta soat|soxta narsalar]] mavjud. Rolex Submariner Rolexning [[Rolex|Oyster Perpetual]] liniyasining bir qismidir&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=The Rolex Submariner |url=https://www.rolex.com/watches/submariner.html |qaralgan sana=2021-08-01 |ish=Rolex |til=en |arxivsana=2021-10-31 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20211031210515/https://www.rolex.com/watches/submariner.html }}&lt;/ref&gt;.

Bugungi kunda Submariner va Submariner Date modellari mos ravishda Rolex Calibres 3230 va 3235 bilan jihozlangan shu bilan birga lyuminestsent soat belgilari shuningdek Cerachrom seramika qoʻshimchali bir yoʻnalishli aylanadigan ramka va mustahkam bogʻlangan Oyster bilaguzuk bilan jihozlangan. Ular uch yuz metrgacha suvga chidamli (1000&amp;nbsp;ft)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.rolex.com/watches/submariner.html |sarlavha=Discover more on Rolex.com |ish=Rolex |til=en |qaralgan sana=2019-07-23 |arxivsana=2021-10-31 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20211031210515/https://www.rolex.com/watches/submariner.html }}&lt;/ref&gt;.

== Dastlabki modellar ==
Submariner modeli 1953-yilda ishlab chiqarilgan va 1954-yilda [[BaselWorld|Bazel soatlari koʻrgazmasida]] namoyish etilgan. Ushbu dastlab suv osti kemasining tayinlangan ish raqami olti ming iki yuzi toʻrt yoki olti ming ikki yuzi besh edi. Qaysi model birinchi boʻlib kelgani nomaʼlum; har qanday holatda ham, ikkita soat deyarli bir xil. Hech bir oʻziga xos „sobor“ yoki „Mersedes“ qoʻllari endi Submariner liniyasi bilan unchalik kuchli bogʻliq emas. Toʻgʻrirogʻi, bu ikkala erta suv osti kemasi ham toʻgʻri „qalam“ uslubidagi qoʻllarga ega. Olti ming ikki yuz olti soatlardan bir nechtasi, agar mavjud boʻlsa, siferblatda „Submariner“ nomi mavjud boʻlib, bu zamonaviy Submarinersning asosiy farqidir. Baʼzi olti ming ikki yuzi toʻrt modellarida Submariner logotipi markaziy pinion ostida chop etilgan, boshqalarida esa logotip qoraygan. 6204 va 6205 rusumlari chiqarilgan paytda „Submariner“ nomi bilan bogʻliq kutilmagan tovar belgilari bilan bogʻliq muammolar paydo boʻlgan deb ishoniladi, bu esa ushbu dastlabki suvosti kemalarida Submariner belgisidan nomuvofiq foydalanish bilan bogʻliq. Savdo belgisidagi qoidabuzarliklarga qaramay shuningdek 6204 va 6205 ikkalasi ham Rolex mahsulot adabiyotida Submariner modellari sifatida belgilangan.
[[Fayl:Back_of_Rolex_Submariner_Professional.JPG|thumb|210x210px| 2008 yilgacha boʻlgan zanglamaydigan poʻlatdan yasalgan Submarinerning orqa tomoni, asl Rolex yashil stikeri olib tashlangan]]
1954-yillarda Rolex ham oz sonli ref ishlab chiqardi. Olti ming ikki yuz [[Suv osti kemasi|suv osti kemalari]]. Bu Mercedes qoʻl toʻplamidan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sana=2018-01-28 |sarlavha=6 Quick Facts About the Rolex Submariner 6200 |url=https://www.bobswatches.com/rolex-blog/watch-review/rolex-submariner-6200.html |qaralgan sana=2021-08-01 |ish=Bob's Watches |til=en}}&lt;/ref&gt; foydalangan birinchi suv osti kemasi (birinchi Rolex boʻlmasa ham) edi, bu keyingi barcha suvosti kemalarining xususiyatidir. Olti ming ikki yuz, shuningdek, Olti ming ikki yuz turt va 6205 modellariga nisbatan katta oʻlchamli oʻrash tojiga ega edi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sana=March 2, 2011 |sarlavha=A Submariner Ref 6200: What's The Deal With These Big Crowns, Anyway? |url=https://www.hodinkee.com/articles/a-submariner-ref-6200-whats-the-deal-with-these-big-crowns-a |qaralgan sana=2021-08-01 |ish=Hodinkee |til=en}}&lt;/ref&gt;. Bir necha yil ichida Rolex oʻzining Submariner liniyasini qayta koʻrib chiqdi va 6536 (kichik toj) va 6538 (katta oʻlchamli toj) modellarini ishlab chiqardi. Bu soatlar „yaxshilangan“ harakatlarga ega edi (kal. ming oʻttiz), shu jumladan 6536 ta modeldagi xronometr versiyasi (6536/1 belgilangan), hozirda tanish boʻlgan Mercedes qoʻllari, Submariner logotipi va terishda chop etilgan chuqurlik reytingi.

1960-yillarning boshlariga kelib, bu modellar oʻz oʻrnini 5508 (kichik toj) va 5510 (katta toj) modellariga boʻshatib berdi. Ushbu dastlabki suv osti kemalarining barchasi zarhal (Olti ming ikki yuz, Olti ming ikki yuztoʻrt, olti ming ikki yuz besh) yoki yaltiroq qora terishlarda zarhal/kumush (6536, 6538) bosmadan foydalangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=What's So Special About a Rolex Submariner? Glad You Asked |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2019-07-25/why-rolex-submariner-is-the-best-which-to-buy-how-expensive |qaralgan sana=2021-08-01 |ish=www.bloomberg.com}}&lt;/ref&gt;.Yorugʻlik koʻrsatkichlari uchun [[Radiy|radiyli]] boʻyoq ishlatilgan &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sana=2020-02-29 |sarlavha=Rolex Lume (Luminous materials) Complete guide |url=https://millenarywatches.com/rolex-luminous/ |qaralgan sana=2021-08-01 |ish=Millenary Watches |til=en-US |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210801221733/https://millenarywatches.com/rolex-luminous/ |arxivsana=2021-08-01}}&lt;/ref&gt;.

Submarinersning navbatdagi toʻlqini, besh ming besh yuzi oʻn ikki 5512 (xronometrli versiya) va besh ming besh yuz oʻn uch (xronometr boʻlmagan) mashhur Rolex dizayni koʻrinishida sezilarli oʻzgarishlarni qayd etdi. Oʻrash / oʻrnatish mexanizmini himoya qilish uchun korpusning toj tomoniga „elkalar“ qoʻshildi. Dastlabki soatlarda – 1964-yilgacha – bu yelkalar piramida shaklida boʻlib, nuqta bilan tugaydi. Keyinchalik yumaloq yelkali soatlar ishlab chiqarildi. Besh ming besh yuzi oʻn ikki va 5513 ikkalasi ham katta oʻlchamli toj bilan jihozlangan, keyinchalik u Submariner liniyasining standart xususiyatiga aylandi. 1960-yillarning boshlarida Rolex yorugʻlik koʻrsatkichlari uchun radium boʻyoqlaridan foydalanishni toʻxtatdi va xavfsizroq [[Tritiy|tritiyli]] boʻyoqqa oʻtdi.
[[Fayl:Dsdsdsd3.jpg|thumb|210x210px| Sana funktsiyasisiz suv osti kemasi]]
1965–1966 yillarda Rolex Submariner soatlarida zarhal/kumush zarhal siferblatlardan foydalanishni toʻxtatib, oq nashrga oʻtdi.1960-yillarning oxirida bir ming olti yuzi sakson modelining joriy etilishi bilan yakuniy muhim oʻzgarish boʻldi: 1680 sana funksiyasi bilan jihozlangan birinchi suvosti kemasi boʻlib&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=Altieri |ism=Paul |sana=2020-11-19 |sarlavha=Rolex 1680 Submariner Ultimate Guide |url=https://www.bobswatches.com/rolex-blog/watch-review/appeal-reference-submariner-1680.html |qaralgan sana=2023-03-22 |ish=Bob's Watches |til=en-US}}&lt;/ref&gt;, suvosti kemasi liniyasining [[Akvalang yordamida suv ostida suzish|akvavkalar]] uchun maxsus asbob soatlaridan oʻtish tugaganini bildiradi. Hozirgi kunda modda boʻlgan aksessuarini ommaviy bozorga [[Akvalang yordamida suv ostida suzish|olib chiqish]] . Koʻpgina professional shu bilan birga harbiy gʻavvoslar suv osti kemalarini eng talabchan suv osti muhitida ishlatgan va ishlatishda davom etgan boʻlsa-da,1960-yillarning oxiriga kelib, soat ham shubhasiz ommaviy bozor mahsulotiga aylandi.

== Keyinchalik modellar ==
[[Fayl:Rolex_Glidelock.jpeg|thumb|210x210px| Hozirgi Rolex „Glidelock“ mikro sozlash dizayni]]
Keyingi qirq yil davomida Submariner yaxshilangan suvga chidamlilik, yangi harakatlar va koʻplab kichik kosmetik oʻzgarishlar bilan yangilandi. 2003-yilda Rolex Submarinerning ellik yilligini nishonladi va Rolex [[Bezel sozlamalari|Submariner]] Date yubiley nashrini (16610 LV) chiqardi. Soatning ishlab chiqarilishi 2010-yilda yakuniy soatlar yangi „tasodifiy“ seriya raqami bilan chiqarilishi bilan yakunlandi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Rolex - A &quot;new old stock&quot; stainless steel wristwatch with date and bracelet, accompanied by original Rolex guarantee, presentation box, and hang tags, 2003 {{!}} Game Changers New York Monday, December 9, 2019 Lot 3 |url=https://www.phillips.com/detail/rolex/NY080119/3 |qaralgan sana=2021-08-01 |ish=Phillips |til=en}}&lt;/ref&gt;. 2008-yilda Submariner-Date uchun GMT II dan yangi korpus taqdim etildi, u ogʻirroq quloqchalar va toj himoyasi bilan jihozlangan; Cerachrom ramkasi va tez sozlash funksiyasiga ega yangilangan qisqich ham qoʻshildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sana=2020-09-11 |sarlavha=Rolex Cerachrom Bezel: A Closer Look |url=https://www.swisswatchexpo.com/TheWatchClub/2020/09/11/rolex-cerachrom-bezel/ |qaralgan sana=2021-08-01 |ish=The Watch Club by SwissWatchExpo |til=en-US}}&lt;/ref&gt;.14060Mda bunday oʻzgarishlar yoʻq edi.

2008-yil Bazel koʻrgazmasida [[Rolex GMT Master II|GMT Master II]] da qoʻllanadigan „Super Case“ asosidagi yangi Submariner-Date, 116613 modeli (16613 modeli bilan adashtirmaslik kerak) taqdim etildi. Taklif etilgan birinchi Submariner-Date modellari koʻk yuzi va ramkali sariq oltin va koʻk yuzi va ramkali yangi oq tilla boʻlgan. Zanglamaydigan poʻlatdan ishlangan korpus modeli 2010-yil Bazel koʻrgazmasida taqdim etilgan. Rolex Submariner maʼlumotnomasi bir yuzi oʻn oltiming olti yuzi oʻn 116610. Safir kristalli kristalning ichki tomonida aks ettiruvchi qoplamaga ega edi.

2012-yil [[BaselWorld]] tomosha koʻrgazmasida yangilangan Submariner ref bir yuzi oʻn toʻrtming oltmishga teng taqdim etildi. Rolex Submariner 14060M oʻrniga kengroq yelkalari, kattalashtirilgan toj himoyasi, kengaytirilgan „Chromalight“ soat belgilari va koʻrinishni oshirish uchun kengroq qoʻllar, keramik ramka, moviy Parachrom soch bulogʻi va faqat mustahkam bogʻlamli bilaguzuk bilan almashtirildi. erta eskirish yoki bilaguzuk choʻzilishining oldini olish uchun oʻq yenglari va „Glidelock“ uzatma tizimi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.hodinkee.com/2012/3/27/in-depth-the-new-rolex-submariner-no-date-reference-114060-l.html |sarlavha=In-Depth: The New Rolex Submariner No-Date Reference 114060 (Live Pics, Specs, Pricing, Video) |nashriyot=[[Hodinkee]] |sana=21 February 2010 |qaralgan sana=10 December 2012 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20121130103426/http://www.hodinkee.com/2012/3/27/in-depth-the-new-rolex-submariner-no-date-reference-114060-l.html |arxivsana=30 November 2012}}&lt;/ref&gt;.

Rolex Submariner soatlari korpusining diametri {{Convert|40.0|mm|in|lk=on|abbr=on}} ga teng shu bilan birga qalinligi {{Convert|13.0|mm|in|abbr=on}} (kristal qalinligi 2 mm (0,08 dyuym), tuzilishi va bilaguzukning massasi {{Convert|155|g|oz|lk=on|abbr=on}}&lt;ref&gt;[https://www.horobox.com/en/review-detail/?UserKey=Battle-Of-Three-Rolex-Divers&amp;P=1 Battle Of Three Rolex Divers]&lt;/ref&gt;.

2020-yilda Rolex {{Convert|41.0|mm|in|lk=on|abbr=on}} ega yangi soat korpusini taqdim etdi diametri, qalinligi {{Convert|12.0|mm|in|abbr=on}} va kristallning ichki qismida aks ettiruvchiga qarshi himoyalangan qoplama qoʻllanadi. Soat qutisi singari, ushlagichning kengligi ham 1 mm ga oshirilib, {{Convert|21.0|mm|in|lk=on|abbr=on}} ga yetkazildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Rolex Submariner Guide For Collectors {{!}} WatchBox |url=https://www.thewatchbox.com/blog/rolex-submariner-guide.html |qaralgan sana=2021-08-01 |ish=www.thewatchbox.com |til=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://monochrome-watches.com/rolex-submariner-date-126610lv-in-depth-review-specs-price/ The Rolex Submariner Date 126610LV]&lt;/ref&gt;.

Shuningdek, 2020-yilda Submariner modellari uchun ikkita yangi harakat paydo boʻldi. No – Date modeli kalibrli uchming ikki yuzi oʻttiz 3230 va sana modellari uchun kalibr 3235 deb ataladi. Ikkalasi ham [[COSC]] sertifikatiga ega&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sana=2020-08-31 |sarlavha=2020 Rolex Submariner 124060 41mm No-Date - Review, Live Pics, Price |url=https://monochrome-watches.com/rolex-submariner-124060-41mm-no-date-2020-review-price/ |qaralgan sana=2021-08-01 |ish=Monochrome Watches |til=en-US}}&lt;/ref&gt;.

== Maxsus versiyadan foydalanish ==
1970-yildan boshlab, fransuz shoʻngʻin kompaniyasi [[Dengiz ekspertizasi kompaniyasi|COMEX]] Rolex Submariner besh ming besh yuz oʻn uchning maxsus versiyasini oldi, ularning [[To'yingan sho'ng'in|toʻyinganligi]] uchun [[Geliy chiqarish valfi|geliy chiqarish klapaniga]] ega&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=COMEX Rolex |url=http://www.diving-watch.net/COMEX-ROLEX- |qaralgan sana=2021-08-01 |ish=www.diving-watch.net}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=A Quick Dive Into the Rolex-Comex Relationship |url=https://montrespubliques.com/1minute-reads/a-quick-dive-into-the-rolex-comex-relationship |qaralgan sana=2021-08-01 |ish=Montres Publiques |til=en-CA |arxivsana=2021-08-01 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210801222958/https://montrespubliques.com/1minute-reads/a-quick-dive-into-the-rolex-comex-relationship }}&lt;/ref&gt;. Submarinerning ushbu versiyasi tez-tez daʼvo qilinganidek, aksincha emas, balki [[Rolex dengiz aholisi|Sea Dweller-]] ga asoslangan edi. 1974-yilda Comex logotipi aks ettirilgan birinchi ikki imzoli terishlar paydo boʻldi, soʻngra mos yozuvlar raqami esh ming besh yuz oʻn toʻrtga oʻzgartirildi va shu bilan Comex uchun eksklyuziv maʼlumotnoma yaratildi. Ushbu soatlar hech qachon ommaga taqdim etilmagan.

== Hozirgi modellar ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Model raqami
! Model
! Material
! Bezel
! Harakat
! Ishlab chiqarish
! USD MSRP
|-
| 126610LN
| Suv osti kemasi sanasi 41&amp;nbsp;mm
| Chelik
| Qora
| 3235
COSC
| 2020-
| 10 250 dollar
|-
| 124060
| Suv osti kemasi 41&amp;nbsp;mm
| Chelik
| Qora
| 3230
COSC
| 2020-
| 9100 dollar
|-
| 126610LV
| Suv osti kemasi sanasi 41&amp;nbsp;mm
| Chelik
| Yashil
| 3235 COSC
| 2020–
| 10 800 dollar
|-
| 126613 LB
| Suv osti kemasi sanasi 41&amp;nbsp;mm
| Chelik va sariq oltin
| Moviy
| 3235 COSC
| 2020–
| 15 600 dollar
|-
| 126613LN
| Suv osti kemasi sanasi 41&amp;nbsp;mm
| Chelik va sariq oltin
| Qora
| 3235 COSC
| 2020–
| 15 600 dollar
|-
| 126618 LB
| Suv osti kemasi sanasi 41&amp;nbsp;mm
| Sariq oltin
| Moviy
| 3235 COSC
| 2020–
| 39 000 dollar
|-
| 126618LN
| Suv osti kemasi sanasi 41&amp;nbsp;mm
| Sariq oltin
| Qora
| 3235 COSC
| 2020–
| 39 000 dollar
|-
| 126619 LB
| Suv osti kemasi sanasi 41&amp;nbsp;mm
| Oq oltin
| Moviy
| 3235 COSC
| 2020–
| 42 000 dollar
|}
Barcha modellar uch yuz metr (1000 fut) suvga chidamliligiga ega.

== Toʻxtatilgan modellar ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Model raqami
! Ishlab chiqarishda
! Eslatma
|-
| 6200
| 1955 yil
|-
| 6204
| 1953 yil
|-
| 6205
| 1953–1957 yillar
|-
| 6536
| 1954–1958 yillar
|-
| 6536/1
| 1955–1961 yillar
|-
| A/6538
| 1957 yil
|-
| 6538
| 1958-1961 yillar
|-
| 5508
| 1958–1965 yillar
|-
| 5510
| 1959 yil
|-
| 5512
| 1959–1978 yillar
|-
| 5513
| 1962–1990 yillar
|-
| 5513/17
| 1972–1978 yillar
|-
| 5514
| 1972–1978 yillar
|-
| 5517
| 1972–1978 yillar
|-
| 1680
| 1966–1981 yillar
|-
| 16800
| 1977–1987 yillar
|-
| 168 000
| 1987 yil
|-
| 16610
| 1988–2010
|-
| 14060
| 1990–2002
|-
| 14060M
| 2002–2012
| Sertifikatlangan xronometr 2007–2012
|-
| 16610LV
| 2003–2010
| 50 yillik yubiley modeli
|-
| 114060
| 2012–2020
|-
| 116610LN
| 2010 – 2020 yillar
|-
| 116610LV
| 2010 – 2020 yillar
|-
| 116619 LB
| 2008 – 2020 yillar
|-
|}

== Submariner spinoff ==
1967-yilda oʻylab topilgan va ishlab chiqilgan, lekin 1971-yilda keng ommaga taqdim etilgan [[Rolex Sea-Dweller]] Submarinerning ogʻirroq poʻlat shaklidagi boʻlib shuningdek qalinroq korpus va kristall, shuningdek sana xususiyatiga ega boʻlib, shu bilan birga ([[Linza|Lens#Types_of_simple_lensesplano- konveks]]) sanani kattalashtiruvchi linzalar („sikloplar“). Sea-Dweller dekompressiyada va geliy bosim ostida yashash muhitining gaz aralashmasida boʻlganda foydalanish uchun geliydan chiqish klapanini oʻz ichiga oladi; ushbu model (ref oʻnoltiming olti yuz) {{Convert|1220|m|ft}} kafolatlangan suv oʻtkazmaydigan chuqurlikka ega. .

Dengiz aholisi 2008-yilning oxirida DeepSea Sea-Dweller bilan almashtirildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sana=November 9, 2017 |ism=Louis |muallif=Westphalen |sarlavha=Reference Points: Understanding The Rolex Sea-Dweller |url=https://www.hodinkee.com/articles/reference-points-rolex-sea-dweller |qaralgan sana=2021-08-01 |ish=Hodinkee |til=en}}&lt;/ref&gt;, soʻnggi 16600 dengiz aholisi V seriyasiga (2008-yilning oxiri) kirib keldi. DeepSea qirq toʻrtga ega&amp;nbsp;mm korpus, bu {{Convert|3900|m|ft}} (ref. 116660)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Oyster Perpetual-Sea-Dweller - Rolex Deepsea |url=https://content.rolex.com/dam/media/user-guides/sea-dweller/rolex_sea-dweller_en.pdf}}&lt;/ref&gt;.

2022-yil oxirida Rolex Deepsea Challenge soatini taqdim etdi, bu ellikga teng boʻlgan, okeanning toʻliq chuqurligidagi tijorat soati. Ellik&amp;nbsp;mm titanium qotishma qutisi&lt;ref&gt;[https://monochrome-watches.com/introducing-rolex-oyster-perpetual-deepsea-challenge-rlx-titanium-126067-record-breaking-dive-watch-specs-price/ The Record-Breaking Rolex Deepsea Challenge RLX Titanium (And Itʼs Not A Prototype)]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://monochrome-watches.com/rolex-oyster-perpetual-deepsea-challenge-rlx-titanium-126067-review-opinion-price/ The Beast Of The Depths, The Titanium Rolex Deepsea Challenge 126067]&lt;/ref&gt;. Deepsea Challenge modeli Deepsea va Sea-Dweller modellaridan farqli oʻlaroq, odamlar bosim ostida bir necha kun oʻtkazishlari kerak boʻlgan [[to'yingan sho'ng'in]] uchun moʻljallangan, sana bilan bogʻliq murakkabliklarga ega emas&lt;ref&gt;[https://www.hodinkee.com/articles/rolex-shatters-water-resistance-records-with-its-first-titanium-watch-and-weve-got-exclusive-live-pi Rolex Shatters Water-Resistance Records With Its First Titanium Watch]&lt;/ref&gt;.

== Model maʼlumotlari va xususiyatlari ==

* Maksimal 300 chuqurlikda suv oʻtkazmaydigan&amp;nbsp;metr (1000&amp;nbsp;ft). Ilgari modellar yupqaroq va {{Convert|200|m|ft}} .
* Triplok tizimi suv oʻtkazmaydigan toj, tojdagi uchta nuqta bilan aniqlangan uch tomonlama qistirma tizimiga ega. Suv ostida shoʻngʻish uchun qoʻshimcha suv oʻtkazmaydigan himoyani taʼminlash uchun korpus trubkasiga va Oyster korpusiga mahkam oʻrnatiladi.
* Gʻilof 904L zanglamaydigan poʻlatdan, korroziyaga chidamli qotishma yoki oltindan yasalgan. Oltinlar (oq yoki sariq) Rolexning oʻz quyish zavodida tayyorlanadi.
* Gʻavvosga suvga choʻmish vaqtini eslab qolish va kuzatish imkonini beruvchi bir yoʻnalishli ramka. Ramka faqat soat miliga teskari yoʻnalishda aylanganligi sababli, suv ostida juda koʻp vaqt oʻtkazish xavfining oldini oluvchi bezel tasodifiy harakatlangan taqdirdagina shoʻngʻish vaqti „uzoqroq“ boʻlishi mumkin.
* Oʻz-oʻzidan oʻralgan qoʻl soati mexanizmidagi doimiy rotor, soatning uzluksiz ishlashiga imkon beradi, chunki bilakning har bir engil harakati harakatni aylantiradi. Ishlab chiqarilgan energiya asosiy buloqda saqlanadi, bu esa soatning bir necha kun davomida harakatsiz ishlashiga imkon beradi. Har bir harakat COSC tomonidan rasman tasdiqlangan [[Shveysariya]] xronometridir.
* Rolex kalendar mexanizmi yarim tunda keyingi sanaga bitta qisqa aylanishda oʻtadi.
* 2007 yilgacha taqdim etilgan korpusdagi olinadigan gologramma.
* Submariner va Submariner-Date (2008 yil oxiri) ning soʻnggi modellarida oʻziga xos „ROLEX ROLEX ROLEX“ va seriya raqami „ichki panelda“ oʻyilgan, shuningdek, „Rehaut“ (fransuz) yoki &quot; [[Flanets|Flanj]] „ (inglizcha) deb nomlanadi. &lt;ref&gt;[http://montresuisses.blogspot.com/2007/10/terms-of-art-rehaut-flange.html montresuisses.blogspot.com]&lt;/ref&gt; Shuningdek, u kristallning pastki qismida soat 6 belgisiga mos keladigan kichik lazer bilan oʻyilgan Rolex Crownni oʻz ichiga oladi.
* Yillar davomida Submariner modellariga soatlar yigʻuvchi hamjamiyat tomonidan bir maʼlumotni boshqasidan ajratish uchun taxalluslar berildi. Bu nomlarga quyidagilar kiradi: 'Jeyms Bond', 'Single Red', 'Double Red', 'Smurf', 'Bart Simpsonʼ, 'Kermitʼ, 'Starbucks', 'Hulk', 'The Bluesy' &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Nicknames for Rolex Watches: Pepsi, Fat Lady, Hulk &amp; Co |url=https://www.watchmaster.com/en/journal/brand-guide/what-do-the-fat-lady-hulk-and-a-rainbow-have-in-common-rolex-watches-and-their-nicknames |qaralgan sana=2022-02-02 |arxivsana=2022-02-02 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220202040129/https://www.watchmaster.com/en/journal/brand-guide/what-do-the-fat-lady-hulk-and-a-rainbow-have-in-common-rolex-watches-and-their-nicknames }}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=The Rolex Submariner (16613) |url=https://chronock.com/5-reasons-to-buy-the-rolex-submariner-16613-in-2022/}}&lt;/ref&gt;

== Jeyms Bond ==
Rolex Submariner [[James Bond|Jeyms Bond]] haqidagi bir qancha [[Jeyms Bond (film seriyasi)|fi]] tushgan. [[Sean Connery|Shon Konneri]] oʻzining birinchi toʻrtta filmida 6538 maʼlumotnomasini kiygan. ''[[Doktor No|“Doktor No&quot;]]'' va ''[[Rossiyadan muhabbat bilan|&quot;Rossiyadan sevgi bilan&quot;]]'' kitoblarida &lt;ref name=&quot;Bonding with time&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.ajb007.co.uk/articles/007/rolex-submariner/ |sarlavha=Bonding with time |ism=Donald |muallif=Grant |sana=29 June 2006 |qaralgan sana=8 May 2014 |arxivsana=2008-11-21 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20081121153644/http://www.ajb007.co.uk/articles/007/rolex-submariner/ }}&lt;/ref&gt; soat charm tasma bilan taqilgan. ''[[Goldfinger]]'' va ''[[Sharli momaqaldiroq|Thunderball]]'' oʻyinlarida kamar kam oʻlchamdagi NATO tipidagi neylon [[Soat tasmasi|tasmaga]] almashtirilgan edi. (Mudofaa vazirligining „G10“ tasmasi 1973-yilgacha foydalanishga topshirilmagan, keyin esa faqat admiraltik kul rangda chiziqlarsiz). Jorj Lazenbi besh maʼlumotnomasini ''[[Hazrati Oliyalarining maxfiy xizmatida|ustritsa]]'' bilaguzuk bilan taqib yurgan edi&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |url=https://books.google.com/books?id=pFV6C4K-jRIC&amp;pg=PA267 |page=267 |publisher=Simon and Schuster |year=2012 |title=Hello Goodbye Hello: A Circle of 101 Remarkable Meetings |last=Brown |first=Craig |isbn=9781451684520}}&lt;/ref&gt;. [[Roger Moore|Rojer Mur]] oʻzining Bond haqidagi birinchi ikkita filmi ''[[Yashayver|&quot;Yasha va oʻlasin&quot;]]'' va ''[[Oltin toʻpponchali kishi|&quot;Oltin qurolli odam&quot;]]'' filmlarida yetti ming besh yuzi olti perchinli bilaguzuk bilan besh ming besh yuz oʻn uch maʼlumotnomasini taqib yurgan. [[Timothy Dalton|Timoti Dalton]] hozircha Bond franshizasida Rolex kiygan oxirgi Bond aktyori; u oʻzining oxirgi Bond filmi ''[[Qotillik uchun ruxsatnoma|&quot;Oʻldirish uchun litsenziya&quot;]]'' filmida sana oynasi bilan Submariner kiygan. Film 1988-yilning yozida suratga olingani uchun soat 16800 yoki bir yuz olmish sakkizming boʻlishi mumkin. ''[[Oltin koʻz|GoldenEye-]]'' dan boshlab, Jeyms Bond [[Omega Seamaster|Omega Seamasters]] kiyadi&lt;ref&gt;[https://www.omegawatches.com/en-us/planet-omega/cinema/james-bond James Bond] omegawatches.com&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.fratellowatches.com/omega-seamaster-james-bond-watches-an-overview/ All Omega Seamaster James Bond Watches – An Overview] Fratello Watches, 17 August 2015&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.watchtime.com/featured/watches-james-bond/ James Bond’s Watches: The Complete Movie Timeline] ''WatchTime'', 5 November 2018&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.thejewelleryeditor.com/watches/article/james-bond-watches-007-rolex-omega/ |sarlavha=A concise history of James Bond watches |ism=Rebecca |muallif=Doulton |sana=13 July 2017}}&lt;/ref&gt;.

== Shuningdek qarang ==

* Shoʻngʻin soati
* Rolex Daytona
* Rolex kuni sanasi
* Rolex Datejust
* Rolex GMT Master II
* Rolex Milgauss
* Rolex dengiz aholisi
* Rolex Yacht-Master
{{Manbalar}}

== Tashqi havolalar ==

* [http://www.rolex.com/watches/submariner/m116610lv-0002.html Rolex: Suv osti kemasi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200520161613/http://www.rolex.com/watches/submariner/m116610lv-0002.html |date=2020-05-20 }}
* [http://blog.dreamchrono.com/2014/04/rolex-submariner-ref-114060/ Rolex Submariner Ref. 114060 koʻrib chiqish] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140418220918/http://blog.dreamchrono.com/2014/04/rolex-submariner-ref-114060/ |date=2014-04-18 }}</text>
      <sha1>3vydi4nfv6jkm5wz80mro5f9lav5vba</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>STEMda pokistonlik ayollar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>973848</id>
    <revision>
      <id>6327635</id>
      <parentid>6148072</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T00:05:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327635</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18480" sha1="jfywkri2b8x9uyvafne90lj058of6fe" xml:space="preserve">{{avtomat tarjima|sana=2023-09}}

Butun dunyoda [[Fan, texnologiya, muhandislik va matematika|STEM]] ([[fan]], [[texnologiya]], [[muhandislik]] va [[matematika]]) sohalari erkaklar tomonidan ustunlik qilinsa-da, bu sohalardagi eng katta [[gender]] tafovutlaridan biri tufayli „STEM“ dagi [[Pokiston ayollari|pokistonlik ayollar]] soni kam.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Inspiring a new generation of Pakistani women leaders in STEM |url=https://blogs.worldbank.org/endpovertyinsouthasia/inspiring-new-generation-pakistani-women-leaders-stem |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201113070022/https://blogs.worldbank.org/endpovertyinsouthasia/inspiring-new-generation-pakistani-women-leaders-stem |archive-date=13 November 2020 |access-date=7 November 2020 |website=blogs.worldbank.org |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;thenews&quot;&gt;{{Cite web |title=Women in science |url=https://www.thenews.com.pk/print/279449-women-in-science |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201107095944/https://www.thenews.com.pk/print/279449-women-in-science |archive-date=7 November 2020 |access-date=7 November 2020 |website=www.thenews.com.pk |language=en}}&lt;/ref&gt; Shunga qaramasdan, vaqt oʻtgan sayin, baʼzi pokistonlik ayollar [[fizika]], [[biologiya]] va [[kompyuter fanlari]] kabi sohalarda [[olima]] sifatida paydo boʻlishdi.


== Pokistonda gender tafovuti ==
Pokistonda dunyodagi eng katta gender tafovutlaridan biri mavjud va u 2020-yildagi [[Jahon iqtisodiy forumi|Jahon Iqtisodiy Forumi]] tomonidan chop etilgan hisobotga koʻra, gender tengligi boʻyicha uchinchi eng kam koʻrsatkichdir.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Global Gender Gap Report 2020 |url=https://www.weforum.org/reports/gender-gap-2020-report-100-years-pay-equality/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201104203411/https://www.weforum.org/reports/gender-gap-2020-report-100-years-pay-equality |archive-date=4 November 2020 |access-date=7 November 2020 |website=World Economic Forum |language=en}}&lt;/ref&gt; Ayollar [[aholi]]&lt;nowiki/&gt;ning deyarli yarmini tashkil qilishiga qaramasdan, ayollarning savodxonlik darajasining pastligi STEM sohalarida gender tafovutining yuqori omillaridan biri hisoblanadi. Bu savodxonlik darajasi ilm-fan va texnika sohasida ham pastroq.

=== Faktlar ===
[[Yunesko|YUNESKO]] maʼlumotlariga koʻra, bakalavr bosqichiga qabul qilingan talabalar orasida 47%i ayollar va 53%i erkaklardir.

Doktoranturada oʻqishini davom ettirayotgan ayollar soni atigi 36% ni, erkaklar foizi esa 64% tashkil qiladi. Shuningdek, tadqiqot sohasida ham katta gender tafovuti boʻlib, ayollar tadqiqotchilarning atigi 34 foizini tashkil qiladi.

Universitet talabalari orasida tabiiy fanlar yoʻnalishida atigi 40%, tibbiyot fanlarida 45%, muhandislik fanlarida 21% va qishloq xoʻjaligi fanlarida atigi 12% talaba ayollar borligi maʼlum qilingan.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=30 January 2019 |title=National Dialogue on Women in Science - Pakistan |url=https://en.unesco.org/events/national-dialogue-women-science-pakistan |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201120235120/https://en.unesco.org/events/national-dialogue-women-science-pakistan |archive-date=20 November 2020 |access-date=7 November 2020 |website=UNESCO |language=en}}&lt;/ref&gt;

=== Muhandislik gender tafovuti ===
[[Jahon iqtisodiy forumi|Jahon Iqtisodiy Forumi]] maʼlumotlariga koʻra, Pokistonda muhandislik ishlarining atigi 4,9 foizi ayollar tomonidan egallangan. Ayniqsa, raqamlar energetika sohasida past boʻlib, elektr uzatish tarmogʻi atigi 3% ayol muhandislardan iborat. Sunʼiy intellekt sohasida ham kam sonli muhandis ayollar bor, ular ishchi kuchining atigi 22 foizini tashkil qiladi. &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=Ahmed |ism=Amin |sana=19 December 2018 |sarlavha=Pakistan among worst performers on gender equality: WEF |url=https://www.dawn.com/news/1452284 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20201111193517/https://www.dawn.com/news/1452284 |arxivsana=11 November 2020 |qaralgan sana=7 November 2020 |ish=DAWN.COM |til=en}}&lt;/ref&gt;

=== Tafovutni yoʻqotish ===
STEMdagi keng gender tafovutini kamaytirish uchun Pokiston hukumati, shuningdek, STEM sohalarining bir qismi boʻlgan ayollar tomonidan saʼy-harakatlar amalga oshirildi. 2018-yildan beri,Pokiston hukumati ish haqi tengligi va taʼlimda erishilgan yutuqlar indeksi boʻyicha oʻz oʻrnini yaxshilash ustida ishlamoqda.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Pakistan fares badly on gender gap index |url=https://www.thenews.com.pk/print/585465-pakistan-fares-badly-on-gender-gap-index |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191219182227/https://www.thenews.com.pk/print/585465-pakistan-fares-badly-on-gender-gap-index |archive-date=19 December 2019 |access-date=8 November 2020 |website=www.thenews.com.pk |language=en}}&lt;/ref&gt; Shuningdek, ayollarni STEM sohalarida ham, STEM boʻlmagan sohalarda ham ishchi kuchining bir qismi boʻlishga undash uchun ish joyidagi jinsiy zoʻravonlik qonunlari ishlab chiqildi.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=12 February 2019 |title=Workplace harassment law in Pakistan |url=https://dailytimes.com.pk/353990/workplace-harassment-law-in-pakistan/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190213132520/https://dailytimes.com.pk/353990/workplace-harassment-law-in-pakistan/ |archive-date=13 February 2019 |access-date=8 November 2020 |website=Daily Times |language=en-US}}&lt;/ref&gt; STEM taʼlimini ayolarda qoʻllab-quvvatlash uchun „[https://www.womenintechpk.com/about-us/ Texnikadagi ayollar]“, „[https://www.womenengineers.pk/ Pokiston ayol muhandislari] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220525192422/http://womenengineers.pk/ |date=2022-05-25 }}“ kabi koʻplab xususiy tashkilotlar tashkil etilgan.

== Mashhur ayollar ==
Baʼzi diqqatga sazovor STEMga hissa qoʻshayotgan ayollar:

* [[Nergis Mavalvala]] : 2015-yilda gravitatsion toʻlqinlarni aniqlash boʻyicha oʻzining ulkan izlanishlari bilan tanilgan pokiston-amerikalik fizik. &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=MIT Department of Physics |url=https://web.mit.edu/physics/people/faculty/mavalvala_nergis.html |qaralgan sana=2020-11-26 |ish=web.mit.edu}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Nergis Mavalvala named School of Science dean |url=https://news.mit.edu/2020/nergis-mavalvala-science-dean-0817 |qaralgan sana=2020-11-26 |ish=MIT News {{!}} Massachusetts Institute of Technology |til=en}}&lt;/ref&gt; Shuningdek, u 2010-yilda nufuzli MakArtur Foundation mukofotiga sazovor boʻlgan &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Nergis Mavalvala: inspiration for all Pakistanis |url=https://www.thenews.com.pk/print/705042-nergis-mavalvala-inspiration-for-all-pakistanis |qaralgan sana=2020-11-26 |ish=www.thenews.com.pk |til=en}}&lt;/ref&gt; Nergis 2020-yilda MIT fanlar maktabining birinchi ayol dekani boʻldi &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sana=2020-08-18 |sarlavha=Pakistan-born astrophysicist Nergis Mavalvala named dean of MIT School of Science |url=https://www.dawn.com/news/1575089 |qaralgan sana=2020-11-26 |ish=DAWN.COM |til=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Nergis Mavalvala {{!}} Albright Institute |url=https://www.wellesley.edu/albright/about/faculty/nergis-mavalvala |qaralgan sana=2020-11-26 |ish=www.wellesley.edu}}&lt;/ref&gt;
* [[Tasnim Zehra Husain]] : nazariy fizik va fizika fanlari doktori darajasini olgan kam sonli pokistonlik ayollar orasida. &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Tasneem Zehra Husain PD |url=https://ice.dartmouth.edu/tasneem-zehra-husain-pd |qaralgan sana=2020-11-26 |ish=Institute for Cross Disciplinary Engagement At Dartmouth |til=en-US}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Pakistan's First Female String Theorist Publishes Novel On Scientific Discovery |url=https://www.wbur.org/radioboston/2014/12/03/longest-threads |qaralgan sana=2020-11-26 |ish=www.wbur.org |til=en}}&lt;/ref&gt; U, shuningdek, simlar nazariyasi ustida ishlaydigan birinchi pokistonlik ayol. Husain Germaniyaning Lindau shahrida boʻlib oʻtgan Nobel mukofoti laureatlari yigʻilishida Pokiston nomidan vakillik qildi va [[Pokiston]] jamoasini Parijdagi Butunjahon fizika yili (WYP) ochilish konferentsiyasiga olib bordi. &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Meet Dr Tasneem Husain – Pakistan's first woman string theorist {{!}} SAMAA |url=https://www.samaa.tv/news/2019/05/meet-dr-tasneem-husain-pakistans-first-woman-string-theorist/ |qaralgan sana=2020-11-26 |ish=Samaa TV |til=en-US}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=Sarwar |ism=Mahrukh |sana=2016-12-02 |sarlavha=Inside the life of Pakistan's first female string theorist |url=http://www.dawn.com/news/1300054 |qaralgan sana=2020-11-26 |ish=DAWN.COM |til=en}}&lt;/ref&gt;
* [[Asma Zaheer|Asma Zohir]] : [[kompyuter olimi]] va „ [[IBM|IBMning]] eng yaxshi mukofoti, 2019“ni olgan birinchi pokistonlik. &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Pakistani woman scientist Asma Zaheer honoured with IBM's highest award |url=https://www.thenews.com.pk/latest/475699-pakistani |arxivurl=https://web.archive.org/web/20201107232538/https://www.thenews.com.pk/latest/475699-pakistani |arxivsana=7 November 2020 |qaralgan sana=7 November 2020 |ish=www.thenews.com.pk |til=en}}&lt;/ref&gt;
* Azra Qurayshi : U Pokistonda kartoshka hosildorligini 5% ga oshirgan botanik edi. &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Pakissan.com; Tissue culture: a getaway to genetic engineering |url=https://www.pakissan.com/english/advisory/tissue.culture.genetic.engg.shtml |qaralgan sana=2020-11-26 |ish=www.pakissan.com |arxivsana=2022-07-14 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220714160141/http://www.pakissan.com/english/advisory/tissue.culture.genetic.engg.shtml }}&lt;/ref&gt; Bu Pokistonning savdodagi mavqeini yaxshiladi va Azraning milliy tan olinishiga olib keldi. U 1997 yilda Norman Borlaug mukofoti bilan taqdirlangan &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=PARC |sana= |sarlavha=Azra Quraishi |url=http://www.parc.gov.pk/index.php/en/borluag-awards/124-borluag/468-norman-borlaug-award-for-dr-azra-quraishi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190404172033/http://www.parc.gov.pk/index.php/en/borluag-awards/124-borluag/468-norman-borlaug-award-for-dr-azra-quraishi |arxivsana=2019-04-04 |qaralgan sana= |ish= }}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=pakbs |sana= |sarlavha=Pakistan journal of Botany - Azra Quraishi |url=http://www.pakbs.org/pjbot/abstracts/35(1)/01.html |arxivurl= |arxivsana= |qaralgan sana= |ish=}}&lt;/ref&gt;
* [[Arfa Karim]] : 2004 yilda Microsoft sertifikatiga ega boʻlgan eng yosh mutaxassis boʻlgan kompyuter vunderkindisi edi &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sana=2020-01-14 |sarlavha=Remembering Arfa Karim: a computer prodigy |url=https://nation.com.pk/14-Jan-2020/remembering-arfa-karim-a-computer-prodigy |qaralgan sana=2020-11-26 |ish=The Nation |til=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sana=2012-01-14 |sarlavha=Arfa Karim passes away: Whiz kid loses battle for her life |url=http://tribune.com.pk/story/321610/child-prodigy-aarifa-karim-loses-race-for-her-life |qaralgan sana=2020-11-26 |ish=The Express Tribune |til=en}}&lt;/ref&gt; Uni [[Bill Gates|Bill Geyts]] shaxsan AQShdagi Microsoft bosh qarorgohiga taklif qilgan. Arfa [[Guinness rekordlar kitobi|Ginnesning]] rekordlar kitobiga ham kiritilgan. &lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=2012-01-18 |title=Arfa Randhawa death: Pakistan mourns IT girl genius |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-16599781 |access-date=2020-11-26}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Arfa Karim {{!}} Pakistan Today |url=https://www.pakistantoday.com.pk/tag/arfa-karim/ |qaralgan sana=2020-11-26 |til=en-GB}}&lt;/ref&gt;
* Mariam Sultana : astrofizik. U 2012-yilda doktorlik dissertatsiyasini qoʻlga kiritgandan soʻng Pokistondagi birinchi ayol astrofizik boʻldi &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sana=2012-07-27 |sarlavha=First Pakistani woman to earn PhD in astrophysics fought red tape |url=http://tribune.com.pk/story/413930/first-pakistani-woman-to-earn-phd-in-advanced-astrophysics-fought-red-tape-right-wingers |qaralgan sana=2020-11-26 |ish=The Express Tribune |til=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=Siegel |ism=Ethan |sana=2015-09-03 |sarlavha=Throwback Thursday: Pakistan's First Female Astrophysics Ph.D. |url=https://medium.com/starts-with-a-bang/throwback-thursday-pakistan-s-first-female-astrophysics-ph-d-f018c70b5770 |qaralgan sana=2020-11-26 |ish=Medium |til=en}}&lt;/ref&gt;
* Talat Shahnoz Rahmon – kondensatsiyalangan modda fizikasi . Uning tadqiqot mavzulariga sirt hodisalari va qoʻzgʻatilgan muhitlar, jumladan [[kataliz]], tebranish dinamikasi va magnit qoʻzgʻalishlar kiradi. &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Professor Talat S. Rahman {{!}} Department of Physics {{!}} University of Central Florida |url=https://physics.ucf.edu/~talat/ |qaralgan sana=2020-11-26 |ish=physics.ucf.edu |arxivsana=2020-06-21 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200621201758/https://physics.ucf.edu/~talat/ }}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=researchgate |sana= |sarlavha=Talat Rahman |url=https://www.researchgate.net/lab/Talat-Rahman-Lab |arxivurl= |arxivsana= |qaralgan sana= |ish=}}&lt;/ref&gt;
* Aban Markar Kabraji – biolog va forsiy olim. &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Interview: Aban Marker Kabraji |url=https://newslinemagazine.com/magazine/interview-aban-marker-kabraji/ |qaralgan sana=2020-11-26 |ish=Newsline |til=en |arxivsana=2022-05-28 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220528133005/https://newslinemagazine.com/magazine/interview-aban-marker-kabraji/ }}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Aban Marker Kabraji |url=https://www.climate-change.tv/tag/aban-marker-kabraji |qaralgan sana=2020-11-26 |ish=www.climate-change.tv}}&lt;/ref&gt; U [[Tabiatni muhofaza qilish xalqaro ittifoqi|IUCN]], Xalqaro tabiatni muhofaza qilish ittifoqining Osiyo mintaqaviy idorasining mintaqaviy direktori. &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sana=2018-08-14 |sarlavha=Perspectives on Pakistan from Asia Regional Director Aban Marker Kabraji |url=https://www.iucn.org/news/asia/201808/perspectives-pakistan-asia-regional-director-aban-marker-kabraji |qaralgan sana=2020-11-26 |ish=IUCN |til=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Aban Marker Kabraji {{!}} Al Jazeera News |url=https://www.aljazeera.com/author/aban_marker_kabraji_170307110244833 |qaralgan sana=2020-11-26 |ish=www.aljazeera.com |til=en}}&lt;/ref&gt; U atrof-muhitni muhofaza qilish, barqaror rivojlanish va tabiatni asrashga qoʻshgan ulkan hissasi va fidoyiligi uchun Tamgha-e-Imtiaz bilan taqdirlangan. &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sana=2018-03-19 |sarlavha=IUCN Asia Regional Director nominated for prestigious Pakistan Civil Award |url=https://www.iucn.org/news/pakistan/201803/iucn-asia-regional-director-nominated-prestigious-pakistan-civil-award |qaralgan sana=2020-11-26 |ish=IUCN |til=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sana=2018-03-17 |sarlavha=Aban Marker-Kabraji Conferred Tamgha-i-Imtiaz Award |url=https://zoroastrians.net/2018/03/17/aban-marker-kabraji-conferred-tamgha-i-imtiaz-award/ |qaralgan sana=2020-11-26 |ish=Zoroastrians.net |til=en-US}}&lt;/ref&gt;
* [[Asifa Axtar]] : xromosomalar sohasida ishlagan biolog. &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Asifa Akhtar interview {{!}} Abcam |url=https://www.abcam.com/en-us/technical-resources/research-areas/epigenetics |qaralgan sana=2020-11-26 |ish=www.abcam.com |arxivsana=2024-07-22 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240722132657/https://www.abcam.com/en-us/technical-resources/research-areas/epigenetics }}&lt;/ref&gt; U Germaniyaning nufuzli Maks Plank jamiyatining biologiya va tibbiyot boʻlimining birinchi xalqaro ayol vitse-prezidenti boʻldi. &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=Desk |ism=Monitoring |sana=2020-07-15 |sarlavha=Pakistan-born scientist becomes first woman to head section at renowned body |url=https://www.dawn.com/news/1569093 |qaralgan sana=2020-11-26 |ish=DAWN.COM |til=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Pak scientist gets rare honour in Germany |url=https://www.thenews.com.pk/print/687556-pak-scientist-gets-rare-honour |qaralgan sana=2020-11-26 |ish=www.thenews.com.pk |til=en}}&lt;/ref&gt; Asifa, shuningdek, Yevropa hayot fanlari tashkiloti (ELSO) mukofoti bilan taqdirlangan. &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Professor Asifa Akhtar |url=https://www.feldbergfoundation.org/prizewinners/resume/asifa_akhtar.htm |qaralgan sana=2020-11-26 |ish=www.feldbergfoundation.org |arxivsana=2019-09-17 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190917064027/http://www.feldbergfoundation.org/prizewinners/resume/asifa_akhtar.htm }}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sana=2020-07-11 |sarlavha=Making history, Pakistan born Asifa to lead biology, at Max Planck Society |url=https://www.technologytimes.pk/2020/07/11/making-history-pakistan-born-asifa-to-lead-biology-medicine-at-max-planck-society/ |qaralgan sana=2020-11-26 |ish=Technology Times |til=en-US |arxivsana=2020-10-30 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20201030044028/https://www.technologytimes.pk/2020/07/11/making-history-pakistan-born-asifa-to-lead-biology-medicine-at-max-planck-society/ }}&lt;/ref&gt;
* Farzana Aslam: fizik va astronom. U yarimoʻtkazgich nanozarrachalar, foton va lazer fanlari bilan sensibilizatsiyalangan polimer kompozitsiyasi sohasida ishlagan. &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sana=2011-02-18 |sarlavha=Dr Farzana Aslam - Coventry University |url=http://www.coventry.ac.uk/cu/engineeringandcomputing/mathematicalsciences/staff/a/4803 |qaralgan sana=2020-11-26 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110218071840/http://www.coventry.ac.uk/cu/engineeringandcomputing/mathematicalsciences/staff/a/4803 |arxivsana=2011-02-18}}&lt;/ref&gt; Farzona Glazgodagi Fizika instituti tomonidan oʻtkazilgan Photon 04 konferensiyasida qoʻshgan hissasi uchun faxriy yorliq bilan taqdirlandi. &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=GIFT University |url=https://www.gift.edu.pk/home/news/meeting-with-delegation-from-coventry-university |qaralgan sana=2020-11-26 |ish=www.gift.edu.pk}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Search for people {{!}} The University of Manchester |url=https://personalpages.manchester.ac.uk/advanced.php?dn=cn=Farzana+Aslam+umanroleid=58941,ou=School+of+Physics+&amp;+Astronomy, ou=Faculty+of+Science+and+Engineering, ou=People, o=University+of+Manchester, c=GB&amp;action=read&amp;form_input=Submit |qaralgan sana=2020-11-26 |ish=personalpages.manchester.ac.uk |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240906191253/https://personalpages.manchester.ac.uk/advanced.php?dn=cn=Farzana+Aslam+umanroleid=58941,ou=School+of+Physics+&amp;+Astronomy, |arxivsana=2024-09-06}}&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Tashqi havolalar ==

* [https://www.womenintechpk.com/about-us/ Texnikadagi ayollar]
[[Turkum:Pokiston ayollari]]
[[Turkum:Pokiston]]
[[Turkum:Ilm-fan va texnologiyada ayollar]]
[[Turkum:Ta'lim tizimi]]
[[Turkum:Olima ayollar]]</text>
      <sha1>jfywkri2b8x9uyvafne90lj058of6fe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ananenko, Ivan Prokopyevich</title>
    <ns>0</ns>
    <id>974857</id>
    <revision>
      <id>6328094</id>
      <parentid>3956021</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T11:32:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */</comment>
      <origin>6328094</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3087" sha1="n02mlashv5mxyf3nj1qf5trajlko704" xml:space="preserve">'''Ivan Prokopievich Ananenko''' (1921-yilning 5-fevralida tugʻilgan , [[1983]]-yilning 29-dekabrida 62 yoshida vafot etgan)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=23217 |sarlavha=Ananenko, Ivan Prokopyevich}}&lt;/ref&gt;

== Hayoti va Faoliyati ==
1921-yil 5-fevralda Tomsk viloyati, Tomsk tumani, Barabinskiy tumani, Shupikovka qishlogʻida tugʻilgan, hozir mavjud emas, Novosibirsk viloyatining zamonaviy Kargatskiy tumani hududida joylashgan. Dehqon oilasidan.

1927-yilda oila Kuznetsk-Sibirskiy shahriga koʻchib oʻtdi (1932-yildan – Stalinsk, 1961-yildan – Novokuznetsk). 1937-yilda yetti yillik maktabni, 1939-yilda zavod shogirdlik maktabini tamomlagan.

1939-yil aprel oyidan boshlab u I. V. Stalin.

1940-yil oktyabr oyida Qizil Armiya safiga chaqirildi. Uzoq Sharqda 12-alohida avtomobil batalonida xizmat qilgan. 1945-yil avgustda Sovet-Yapon urushi qatnashchisi. 1946-yilda u demobilizatsiya qilindi.

1946-yildan Kuznetsk metallurgiya zavodining oʻrta navli ustaxonasida rulon boʻlib ishlashni davom ettirdi. Ishlab chiqarish jarayonini mukammal oʻrganib, u etakchi va ishlab chiqarishning ajoyib novatoriga aylandi. Mehnatni tashkil etish boʻyicha koʻplab ratsionalizatorlik takliflari muallifi. Temir yoʻl prokatining yangi texnologiyasini oʻzlashtirganda, u ishlab chiqarish jarayonini takomillashtirish boʻyicha bir qator takliflarni taklif qildi va ular ishlab chiqarishga joriy etildi. Ishlab chiqarish rejalarini doimiy ravishda oshirib, ijaraning yuqori sifatini saqlab turdi.

Qora metallurgiyani rivojlantirishda erishgan ulkan muvaffaqiyatlari uchun SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1958-yil 19 -iyuldagi Farmoni bilan Ivan Prokopyevich Ananenkoga Lenin va Bolgʻa ordeni bilan [[Sotsialistik Mehnat Qahramoni]] unvoni berildi. Oʻroq oltin medal.

1964-yilda ishlab chiqarishda uzilishlarsiz Kuznetsk metallurgiya kollejini tamomlagan. 1975-yilda nafaqaga chiqqunga qadar zavodda ishladi.

1943-yildan KPSS(b)/KPSS aʼzosi. [[Kemerovo viloyati]], Novokuznetsk shahrida yashagan. 1983-yil 29-dekabrda vafot etgan. U Novokuznetskdagi Redakovskiy qabristoniga dafn etilgan. Lenin ordeni (19.07.1958), Mehnat Qizil Bayrogʻi (04.2.1952), „Mehnatdagi farqi uchun“ (05.05.1949), „Mehnatdagi jasorati uchun“ (11.5.1952) medallari bilan taqdirlangan. 1954-yil) va boshqa medallar&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://libnvkz.ru/chitatelyam/o-novokuznetske/imya-v-istorii/ananenko-i-p |sarlavha=Герой Социалистического труда. Участник Великой Отечественной войны. Старший вальцовщик среднесортного цеха Кузнецкого металлургического комбината.}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
[[Turkum:Shavkatli mehnat uchun medali sohiblari]]
[[Turkum:Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari]]
[[Turkum:Lenin ordeni sohiblari]]
[[Turkum:Sotsialistik Mehnat Qahramonlari]]
[[Turkum:1983-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:29-dekabrda vafot etganlar]]
[[Turkum:1921-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:5-fevralda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>n02mlashv5mxyf3nj1qf5trajlko704</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328095</id>
      <parentid>6328094</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T11:32:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328095</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3086" sha1="3cgclik874sleeq8igmhso45ty7v7q4" xml:space="preserve">'''Ivan Prokopievich Ananenko''' (1921-yilning 5-fevralida tugʻilgan, [[1983]]-yilning 29-dekabrida 62 yoshida vafot etgan)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=23217 |sarlavha=Ananenko, Ivan Prokopyevich}}&lt;/ref&gt;

== Hayoti va Faoliyati ==
1921-yil 5-fevralda Tomsk viloyati, Tomsk tumani, Barabinskiy tumani, Shupikovka qishlogʻida tugʻilgan, hozir mavjud emas, Novosibirsk viloyatining zamonaviy Kargatskiy tumani hududida joylashgan. Dehqon oilasidan.

1927-yilda oila Kuznetsk-Sibirskiy shahriga koʻchib oʻtdi (1932-yildan – Stalinsk, 1961-yildan – Novokuznetsk). 1937-yilda yetti yillik maktabni, 1939-yilda zavod shogirdlik maktabini tamomlagan.

1939-yil aprel oyidan boshlab u I. V. Stalin.

1940-yil oktyabr oyida Qizil Armiya safiga chaqirildi. Uzoq Sharqda 12-alohida avtomobil batalonida xizmat qilgan. 1945-yil avgustda Sovet-Yapon urushi qatnashchisi. 1946-yilda u demobilizatsiya qilindi.

1946-yildan Kuznetsk metallurgiya zavodining oʻrta navli ustaxonasida rulon boʻlib ishlashni davom ettirdi. Ishlab chiqarish jarayonini mukammal oʻrganib, u etakchi va ishlab chiqarishning ajoyib novatoriga aylandi. Mehnatni tashkil etish boʻyicha koʻplab ratsionalizatorlik takliflari muallifi. Temir yoʻl prokatining yangi texnologiyasini oʻzlashtirganda, u ishlab chiqarish jarayonini takomillashtirish boʻyicha bir qator takliflarni taklif qildi va ular ishlab chiqarishga joriy etildi. Ishlab chiqarish rejalarini doimiy ravishda oshirib, ijaraning yuqori sifatini saqlab turdi.

Qora metallurgiyani rivojlantirishda erishgan ulkan muvaffaqiyatlari uchun SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1958-yil 19 -iyuldagi Farmoni bilan Ivan Prokopyevich Ananenkoga Lenin va Bolgʻa ordeni bilan [[Sotsialistik Mehnat Qahramoni]] unvoni berildi. Oʻroq oltin medal.

1964-yilda ishlab chiqarishda uzilishlarsiz Kuznetsk metallurgiya kollejini tamomlagan. 1975-yilda nafaqaga chiqqunga qadar zavodda ishladi.

1943-yildan KPSS(b)/KPSS aʼzosi. [[Kemerovo viloyati]], Novokuznetsk shahrida yashagan. 1983-yil 29-dekabrda vafot etgan. U Novokuznetskdagi Redakovskiy qabristoniga dafn etilgan. Lenin ordeni (19.07.1958), Mehnat Qizil Bayrogʻi (04.2.1952), „Mehnatdagi farqi uchun“ (05.05.1949), „Mehnatdagi jasorati uchun“ (11.5.1952) medallari bilan taqdirlangan. 1954-yil) va boshqa medallar&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://libnvkz.ru/chitatelyam/o-novokuznetske/imya-v-istorii/ananenko-i-p |sarlavha=Герой Социалистического труда. Участник Великой Отечественной войны. Старший вальцовщик среднесортного цеха Кузнецкого металлургического комбината.}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
[[Turkum:Shavkatli mehnat uchun medali sohiblari]]
[[Turkum:Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari]]
[[Turkum:Lenin ordeni sohiblari]]
[[Turkum:Sotsialistik Mehnat Qahramonlari]]
[[Turkum:1983-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:29-dekabrda vafot etganlar]]
[[Turkum:1921-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:5-fevralda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>3cgclik874sleeq8igmhso45ty7v7q4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328096</id>
      <parentid>6328095</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T11:32:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328096</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3087" sha1="n1s0e87hj6mt2np0v367yyqpked4el3" xml:space="preserve">'''Ivan Prokopievich Ananenko''' (1921-yilning 5-fevralida tugʻilgan, [[1983]]-yilning 29-dekabrida 62 yoshida vafot etgan)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=23217 |sarlavha=Ananenko, Ivan Prokopyevich}}&lt;/ref&gt;

== Hayoti va Faoliyati ==
1921-yil 5-fevralda Tomsk viloyati, Tomsk tumani, Barabinskiy tumani, Shupikovka qishlogʻida tugʻilgan, hozir mavjud emas, Novosibirsk viloyatining zamonaviy Kargatskiy tumani hududida joylashgan. Dehqon oilasidan.

1927-yilda oila Kuznetsk-Sibirskiy shahriga koʻchib oʻtdi (1932-yildan – Stalinsk, 1961-yildan – Novokuznetsk). 1937-yilda yetti yillik maktabni, 1939-yilda zavod shogirdlik maktabini tamomlagan.

1939-yil aprel oyidan boshlab u I. V. Stalin.

1940-yil oktyabr oyida Qizil Armiya safiga chaqirildi. Uzoq Sharqda 12-alohida avtomobil batalonida xizmat qilgan. 1945-yil avgustda Sovet-Yapon urushi qatnashchisi. 1946-yilda u demobilizatsiya qilindi.

1946-yildan Kuznetsk metallurgiya zavodining oʻrta navli ustaxonasida rulon boʻlib ishlashni davom ettirdi. Ishlab chiqarish jarayonini mukammal oʻrganib, u etakchi va ishlab chiqarishning ajoyib novatoriga aylandi. Mehnatni tashkil etish boʻyicha koʻplab ratsionalizatorlik takliflari muallifi. Temir yoʻl prokatining yangi texnologiyasini oʻzlashtirganda, u ishlab chiqarish jarayonini takomillashtirish boʻyicha bir qator takliflarni taklif qildi va ular ishlab chiqarishga joriy etildi. Ishlab chiqarish rejalarini doimiy ravishda oshirib, ijaraning yuqori sifatini saqlab turdi.

Qora metallurgiyani rivojlantirishda erishgan ulkan muvaffaqiyatlari uchun SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1958-yil 19 -iyuldagi Farmoni bilan Ivan Prokopyevich Ananenkoga Lenin va Bolgʻa ordeni bilan [[Sotsialistik Mehnat Qahramoni]] unvoni berildi. Oʻroq oltin medal.

1964-yilda ishlab chiqarishda uzilishlarsiz Kuznetsk metallurgiya kollejini tamomlagan. 1975-yilda nafaqaga chiqqunga qadar zavodda ishladi.

1943-yildan KPSS(b)/KPSS aʼzosi. [[Kemerovo viloyati]], Novokuznetsk shahrida yashagan. 1983-yil 29-dekabrda vafot etgan. U Novokuznetskdagi Redakovskiy qabristoniga dafn etilgan. Lenin ordeni (19.07.1958), Mehnat Qizil Bayrogʻi (04.2.1952), „Mehnatdagi farqi uchun“ (05.05.1949), „Mehnatdagi jasorati uchun“ (11.5.1952) medallari bilan taqdirlangan. 1954-yil) va boshqa medallar&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://libnvkz.ru/chitatelyam/o-novokuznetske/imya-v-istorii/ananenko-i-p |sarlavha=Герой Социалистического труда. Участник Великой Отечественной войны. Старший вальцовщик среднесортного цеха Кузнецкого металлургического комбината.}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==

[[Turkum:Shavkatli mehnat uchun medali sohiblari]]
[[Turkum:Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari]]
[[Turkum:Lenin ordeni sohiblari]]
[[Turkum:Sotsialistik Mehnat Qahramonlari]]
[[Turkum:1983-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:29-dekabrda vafot etganlar]]
[[Turkum:1921-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:5-fevralda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>n1s0e87hj6mt2np0v367yyqpked4el3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328097</id>
      <parentid>6328096</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T11:32:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328097</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3099" sha1="4ucwasa7ang106qxxq05ioi1r32czfr" xml:space="preserve">'''Ivan Prokopievich Ananenko''' (1921-yilning 5-fevralida tugʻilgan, [[1983]]-yilning 29-dekabrida 62 yoshida vafot etgan)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=23217 |sarlavha=Ananenko, Ivan Prokopyevich}}&lt;/ref&gt;

== Hayoti va Faoliyati ==
1921-yil 5-fevralda Tomsk viloyati, Tomsk tumani, Barabinskiy tumani, Shupikovka qishlogʻida tugʻilgan, hozir mavjud emas, Novosibirsk viloyatining zamonaviy Kargatskiy tumani hududida joylashgan. Dehqon oilasidan.

1927-yilda oila Kuznetsk-Sibirskiy shahriga koʻchib oʻtdi (1932-yildan – Stalinsk, 1961-yildan – Novokuznetsk). 1937-yilda yetti yillik maktabni, 1939-yilda zavod shogirdlik maktabini tamomlagan.

1939-yil aprel oyidan boshlab u I. V. Stalin.

1940-yil oktyabr oyida Qizil Armiya safiga chaqirildi. Uzoq Sharqda 12-alohida avtomobil batalonida xizmat qilgan. 1945-yil avgustda Sovet-Yapon urushi qatnashchisi. 1946-yilda u demobilizatsiya qilindi.

1946-yildan Kuznetsk metallurgiya zavodining oʻrta navli ustaxonasida rulon boʻlib ishlashni davom ettirdi. Ishlab chiqarish jarayonini mukammal oʻrganib, u etakchi va ishlab chiqarishning ajoyib novatoriga aylandi. Mehnatni tashkil etish boʻyicha koʻplab ratsionalizatorlik takliflari muallifi. Temir yoʻl prokatining yangi texnologiyasini oʻzlashtirganda, u ishlab chiqarish jarayonini takomillashtirish boʻyicha bir qator takliflarni taklif qildi va ular ishlab chiqarishga joriy etildi. Ishlab chiqarish rejalarini doimiy ravishda oshirib, ijaraning yuqori sifatini saqlab turdi.

Qora metallurgiyani rivojlantirishda erishgan ulkan muvaffaqiyatlari uchun SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1958-yil 19 -iyuldagi Farmoni bilan Ivan Prokopyevich Ananenkoga Lenin va Bolgʻa ordeni bilan [[Sotsialistik Mehnat Qahramoni]] unvoni berildi. Oʻroq oltin medal.

1964-yilda ishlab chiqarishda uzilishlarsiz Kuznetsk metallurgiya kollejini tamomlagan. 1975-yilda nafaqaga chiqqunga qadar zavodda ishladi.

1943-yildan KPSS(b)/KPSS aʼzosi. [[Kemerovo viloyati]], Novokuznetsk shahrida yashagan. 1983-yil 29-dekabrda vafot etgan. U Novokuznetskdagi Redakovskiy qabristoniga dafn etilgan. Lenin ordeni (19.07.1958), Mehnat Qizil Bayrogʻi (04.2.1952), „Mehnatdagi farqi uchun“ (05.05.1949), „Mehnatdagi jasorati uchun“ (11.5.1952) medallari bilan taqdirlangan. 1954-yil) va boshqa medallar&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://libnvkz.ru/chitatelyam/o-novokuznetske/imya-v-istorii/ananenko-i-p |sarlavha=Герой Социалистического труда. Участник Великой Отечественной войны. Старший вальцовщик среднесортного цеха Кузнецкого металлургического комбината.}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[Turkum:Shavkatli mehnat uchun medali sohiblari]]
[[Turkum:Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari]]
[[Turkum:Lenin ordeni sohiblari]]
[[Turkum:Sotsialistik Mehnat Qahramonlari]]
[[Turkum:1983-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:29-dekabrda vafot etganlar]]
[[Turkum:1921-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:5-fevralda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>4ucwasa7ang106qxxq05ioi1r32czfr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328098</id>
      <parentid>6328097</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T11:32:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328098</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3100" sha1="okjry2ijifrikipvbx7zn4ayg4a3908" xml:space="preserve">'''Ivan Prokopievich Ananenko''' (1921-yilning 5-fevralida tugʻilgan, [[1983]]-yilning 29-dekabrida 62 yoshida vafot etgan)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=23217 |sarlavha=Ananenko, Ivan Prokopyevich}}&lt;/ref&gt;

== Hayoti va Faoliyati ==
1921-yil 5-fevralda Tomsk viloyati, Tomsk tumani, Barabinskiy tumani, Shupikovka qishlogʻida tugʻilgan, hozir mavjud emas, Novosibirsk viloyatining zamonaviy Kargatskiy tumani hududida joylashgan. Dehqon oilasidan.

1927-yilda oila Kuznetsk-Sibirskiy shahriga koʻchib oʻtdi (1932-yildan – Stalinsk, 1961-yildan – Novokuznetsk). 1937-yilda yetti yillik maktabni, 1939-yilda zavod shogirdlik maktabini tamomlagan.

1939-yil aprel oyidan boshlab u I. V. Stalin.

1940-yil oktyabr oyida Qizil Armiya safiga chaqirildi. Uzoq Sharqda 12-alohida avtomobil batalonida xizmat qilgan. 1945-yil avgustda Sovet-Yapon urushi qatnashchisi. 1946-yilda u demobilizatsiya qilindi.

1946-yildan Kuznetsk metallurgiya zavodining oʻrta navli ustaxonasida rulon boʻlib ishlashni davom ettirdi. Ishlab chiqarish jarayonini mukammal oʻrganib, u etakchi va ishlab chiqarishning ajoyib novatoriga aylandi. Mehnatni tashkil etish boʻyicha koʻplab ratsionalizatorlik takliflari muallifi. Temir yoʻl prokatining yangi texnologiyasini oʻzlashtirganda, u ishlab chiqarish jarayonini takomillashtirish boʻyicha bir qator takliflarni taklif qildi va ular ishlab chiqarishga joriy etildi. Ishlab chiqarish rejalarini doimiy ravishda oshirib, ijaraning yuqori sifatini saqlab turdi.

Qora metallurgiyani rivojlantirishda erishgan ulkan muvaffaqiyatlari uchun SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1958-yil 19 -iyuldagi Farmoni bilan Ivan Prokopyevich Ananenkoga Lenin va Bolgʻa ordeni bilan [[Sotsialistik Mehnat Qahramoni]] unvoni berildi. Oʻroq oltin medal.

1964-yilda ishlab chiqarishda uzilishlarsiz Kuznetsk metallurgiya kollejini tamomlagan. 1975-yilda nafaqaga chiqqunga qadar zavodda ishladi.

1943-yildan KPSS(b)/KPSS aʼzosi. [[Kemerovo viloyati]], Novokuznetsk shahrida yashagan. 1983-yil 29-dekabrda vafot etgan. U Novokuznetskdagi Redakovskiy qabristoniga dafn etilgan. Lenin ordeni (19.07.1958), Mehnat Qizil Bayrogʻi (04.2.1952), „Mehnatdagi farqi uchun“ (05.05.1949), „Mehnatdagi jasorati uchun“ (11.5.1952) medallari bilan taqdirlangan. 1954-yil) va boshqa medallar&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://libnvkz.ru/chitatelyam/o-novokuznetske/imya-v-istorii/ananenko-i-p |sarlavha=Герой Социалистического труда. Участник Великой Отечественной войны. Старший вальцовщик среднесортного цеха Кузнецкого металлургического комбината.}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Shavkatli mehnat uchun medali sohiblari]]
[[Turkum:Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari]]
[[Turkum:Lenin ordeni sohiblari]]
[[Turkum:Sotsialistik Mehnat Qahramonlari]]
[[Turkum:1983-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:29-dekabrda vafot etganlar]]
[[Turkum:1921-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:5-fevralda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>okjry2ijifrikipvbx7zn4ayg4a3908</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328099</id>
      <parentid>6328098</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T11:32:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328099</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3101" sha1="ou8a8h01vcrto5ymls7lh0ctyhzdi9g" xml:space="preserve">'''Ivan Prokopievich Ananenko''' (1921-yilning 5-fevralida tugʻilgan, [[1983]]-yilning 29-dekabrida 62 yoshida vafot etgan)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=23217 |sarlavha=Ananenko, Ivan Prokopyevich}}&lt;/ref&gt;

== Hayoti va Faoliyati ==

1921-yil 5-fevralda Tomsk viloyati, Tomsk tumani, Barabinskiy tumani, Shupikovka qishlogʻida tugʻilgan, hozir mavjud emas, Novosibirsk viloyatining zamonaviy Kargatskiy tumani hududida joylashgan. Dehqon oilasidan.

1927-yilda oila Kuznetsk-Sibirskiy shahriga koʻchib oʻtdi (1932-yildan – Stalinsk, 1961-yildan – Novokuznetsk). 1937-yilda yetti yillik maktabni, 1939-yilda zavod shogirdlik maktabini tamomlagan.

1939-yil aprel oyidan boshlab u I. V. Stalin.

1940-yil oktyabr oyida Qizil Armiya safiga chaqirildi. Uzoq Sharqda 12-alohida avtomobil batalonida xizmat qilgan. 1945-yil avgustda Sovet-Yapon urushi qatnashchisi. 1946-yilda u demobilizatsiya qilindi.

1946-yildan Kuznetsk metallurgiya zavodining oʻrta navli ustaxonasida rulon boʻlib ishlashni davom ettirdi. Ishlab chiqarish jarayonini mukammal oʻrganib, u etakchi va ishlab chiqarishning ajoyib novatoriga aylandi. Mehnatni tashkil etish boʻyicha koʻplab ratsionalizatorlik takliflari muallifi. Temir yoʻl prokatining yangi texnologiyasini oʻzlashtirganda, u ishlab chiqarish jarayonini takomillashtirish boʻyicha bir qator takliflarni taklif qildi va ular ishlab chiqarishga joriy etildi. Ishlab chiqarish rejalarini doimiy ravishda oshirib, ijaraning yuqori sifatini saqlab turdi.

Qora metallurgiyani rivojlantirishda erishgan ulkan muvaffaqiyatlari uchun SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1958-yil 19 -iyuldagi Farmoni bilan Ivan Prokopyevich Ananenkoga Lenin va Bolgʻa ordeni bilan [[Sotsialistik Mehnat Qahramoni]] unvoni berildi. Oʻroq oltin medal.

1964-yilda ishlab chiqarishda uzilishlarsiz Kuznetsk metallurgiya kollejini tamomlagan. 1975-yilda nafaqaga chiqqunga qadar zavodda ishladi.

1943-yildan KPSS(b)/KPSS aʼzosi. [[Kemerovo viloyati]], Novokuznetsk shahrida yashagan. 1983-yil 29-dekabrda vafot etgan. U Novokuznetskdagi Redakovskiy qabristoniga dafn etilgan. Lenin ordeni (19.07.1958), Mehnat Qizil Bayrogʻi (04.2.1952), „Mehnatdagi farqi uchun“ (05.05.1949), „Mehnatdagi jasorati uchun“ (11.5.1952) medallari bilan taqdirlangan. 1954-yil) va boshqa medallar&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://libnvkz.ru/chitatelyam/o-novokuznetske/imya-v-istorii/ananenko-i-p |sarlavha=Герой Социалистического труда. Участник Великой Отечественной войны. Старший вальцовщик среднесортного цеха Кузнецкого металлургического комбината.}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Shavkatli mehnat uchun medali sohiblari]]
[[Turkum:Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari]]
[[Turkum:Lenin ordeni sohiblari]]
[[Turkum:Sotsialistik Mehnat Qahramonlari]]
[[Turkum:1983-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:29-dekabrda vafot etganlar]]
[[Turkum:1921-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:5-fevralda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>ou8a8h01vcrto5ymls7lh0ctyhzdi9g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Foydalanuvchi:Jizzakhlik</title>
    <ns>2</ns>
    <id>977744</id>
    <revision>
      <id>6327690</id>
      <parentid>5475493</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T04:23:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jizzakhlik</username>
        <id>89448</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6327690</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="747" sha1="0qq09q7r5lbx0s1ea4239smv0ipqgvh" xml:space="preserve">{{User_Slytherin}}
{| style=&quot;background-color: var(--background-color-success-subtle, #fdffe7); border: 1px solid var(--border-color-success, #fceb92); color: var(--color-base, #202122);&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[Fayl:Tireless Contributor Barnstar Hires.gif|100px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; | '''„Charchamas ishtirokchi“ yulduzi'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; | Hurmatli @[[User:Jizzakhlik|Jizzakhlik]]! Beminnat va mazmumli tahrirlaringzi uchun tashakkur. Gʻayratingizga koʻz tegmasin. Yoqimli tahrirlar. [[Foydalanuvchi:Mirishkorlik|Mirishkorlik]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mirishkorlik|munozara]]) 08:36, 2026-yil 25-oktyabr (UTC)
|}</text>
      <sha1>0qq09q7r5lbx0s1ea4239smv0ipqgvh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jean Tirole</title>
    <ns>0</ns>
    <id>978184</id>
    <revision>
      <id>6327737</id>
      <parentid>6319294</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T05:47:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Muhcmmad</username>
        <id>322368</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */</comment>
      <origin>6327737</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13061" sha1="4pbbr6tyijm2246ch68tv3hokumpvbv" xml:space="preserve">{{Olim bilgiqutisi
| ismi                  = Jean Tirole
| tasvir                =Jean Tirole (cropped).jpg
| tasvir_eni            =
| izoh                  =Tirole 2019-yil
| tavallud_sanasi      = 1953-yil 9-avgust
| tavallud_joyi        = Troyes, [[Fransiya]]
| vafot_sanasi          = 
| vafot_joyi            = 
| istiqomat_joylari     = 
| fuqaroligi            = Fransiya
| millati               = 
| sohasi                = {{hlist|[[Mikroiqtisodiyot]]|[[Oʻyinlar nazariyasi]]|}}
| ish_joylari = Toulouse Capitole universiteti &lt;br /&gt; Tuluza iqtisodiyot maktabi &lt;br /&gt;
| institutlar =
| alma_mater =[[Massachusetts texnologiya instituti]]&lt;br /&gt;Paris Dauphine Universiteti&lt;br /&gt;[[École nationale des ponts et chaussées]]&lt;br /&gt;[[École polytechnique]]
| tezis_sarlavhasi =
| akademik_rahbarlari = [[Eric Maskin]]
| mashhur_shogirdlari = [[Roland Bénabou]]
| mashhur_ishlari =
| oʻtkazayotgan_taʼsiri =
| koʻrsatgan_taʼsiri =
| mukofotlari = [[Iqtisodiyot boʻyicha Nobel mukofoti]] (2014-yil)
| turmush_oʻrtogʻi =
| dini =
| vebsayt =
}}

'''Jean Tirole''' (1953-yil 9-avgust) – ''Tuluza Capitole'' universitetining [[fransuz]] iqtisod professori. [[Professor]] sanoatni tashkil etish, oʻyinlar nazariyasi, ''bank-moliya'' va psixologiyaga ixstisoslashgan. U asosan innovatsiyalarga toʻsqinlik qilmaydigan va adolatli qoidalarni saqlaydigan iqtisodiyotni tartib solish boʻyicha ishlarni oʻrganishga eʼtibor qaratgan&lt;ref&gt;{{Citation |title=Jean Tirole - Hyde Park Civilizace {{!}} Česká televize |url=https://www.ceskatelevize.cz/porady/10441294653-hyde-park-civilizace/222411058091015/ |access-date=2023-07-12 |language=cs}}&lt;/ref&gt;.

„Koʻpchilik dunyoni rahm-shafqat yoki rahm-shafqatni bilmaydigan shaxsiy manfaatlar aralashmasi deb hisoblaydi“[https://www.ceskatelevize.cz/porady/10441294653-hyde-park-civilizace/222411058091015/].

2014-yilda u bozor kuchi va tartibga solish boʻyicha qilgan tadqiqotlari uchun [[Iqtisodiyot boʻyicha Nobel mukofoti]]ga sazovor boʻldi&lt;ref&gt;{{citation |title=Sveriges Riksbank's Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 2014. |url=https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/economic-sciences/laureates/2014/ |publisher=Sveriges Riksbank |date=October 13, 2014 |access-date=October 13, 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Biography of [http://www.ecgi.org/members_directory/member.php?member_id=80 Jean Tirole] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141018173655/http://www.ecgi.org/members_directory/member.php?member_id=80 |date=18 October 2014 }}&lt;/ref&gt;.

== Taʼlim ==
Tirole 1976-yilda Parijdagi [[École polytechnique]] institutida va 1978-yilda [[École nationale des ponts et chaussées]] institutida muhandislik darajasini oldi. Tirole [[Paris Dauphine University|Paris Dauphine universitetida]] aspiranturada tahsil oldi va 1976-yilda magistrlik darajasiga va 1978-yilda [[falsafa doktori]] darajasiga sazovor boʻldi.

1981 yilda u [[Massachusetts texnologiya instituti]]da Eric Maskin boshchiligidagi „iqtisodiy nazariya boʻyicha insholari“ nomli dissertatsiyasi uchun iqtisod fanlari [[falsafa doktori]] ilmiy darajasini oldi&lt;ref&gt;{{cite web | url = http://library.mit.edu/item/000117200 | title = Essays in economic theory / by Jean Tirole | publisher = MIT Library catalog | access-date = 2014-10-13}}&lt;/ref&gt;.

Ajablanarlisi shundaki, u 21 yoshida iqtisodiyotni oʻrganish haqida oʻylashni boshladi. „Men 21 yoshimda juda qiyin boʻlgan soha boʻyicha isteʼtedodim borligi bilganman, biroq u ijtimoiy fan edi. Qaror qabul qilishimda inson omili koʻp boʻlgan lekin bu men uchun muhim boʻlgan. Shunday qilib, bu men uchun qiziqarli boʻlishi mumkinligini tushuna boshladim va [[matematik]] boʻlish menga koʻp yordam bergan“[https://www.ceskatelevize.cz/porady/10441294653-hyde-park-civilizace/222411058091015/].

== Ish faoliyati ==
[[File:(31) - Toulouse School of Economics.jpg|thumb|180px|left|Tuluza iqtisodiyot maktabi.]]
Tirole Tuluza Iqtisodiyot maktabidagi Jan-Jak Laffont fondi boshqaruvi raisi va Tuluza Capitole universitetidagi Sanoat iqtisodiyot instituti ilmiy direktori. 1981-yilda Massachusetts texnologiya institutida doktorlik darajasini olgandan soʻng, u 1984 yilgacha [[École nationale des ponts et chaussées]]da tadqiqotchi boʻlib ishladi. 1984-1991-yillarda [[Massachusetts texnologiya instituti|MIT]]da iqtisod professori lavozimida ishlagan.

1994-yildan 1996-yilgacha u [[École polytechnique|École polytechnique universiteti]]da iqtisod professori boʻlgan. Tirole Jan-Jak Laffon bilan Tuluzada yangi Iqtisodiyot maktabini yaratish loyihasida ishtirok etgan. U 1995-yildan buyon koʻpriklar, suv resurslari va oʻrmonlar tashkilotida bosh muhandisi, Tuluza iqtisodiyot maktabi boshqaruvi raisi, Massachusets texnologiya institutining vaqtinchalik professori va Ijtimoiy fanlar oliy tadqiqot maktabining professori boʻlib faoliyat yuritgan.

U 1998-yilda Ekonometrik jamiyati va 2001-yilda Yevropa iqtisodiy assotsiatsiyasining prezidenti boʻlgan. Shu vaqt ichida u tabiiy monopoliyalarni tartibga solish uchun maqbul narxlarni hisoblash usulini aniqlay oldi va kapital bozorlarini tartibga solish boʻyicha bir qator maqolalar yozdi va markazlashtirilmagan kreditorlar va bank boshqaruvining markazlashtirilgan nazorati oʻrtasidagi nazorat farqiga eʼtibor qaratgan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite journal|title = Jean Tirole: Market Power and Regulation|date = 13 October 2014|journal = Royal Swedish Academy of Sciences}}&lt;/ref&gt;.

== Iqtisodiyotga qoʻshgan hissasi ==
Tirolening „Sanoatni tashkil etish nazariyasi“ darsligida oligopolistik raqobatning zamonaviy modellari tahlil qilingan boʻlib, sanoat tarmoqlarida sezilarli bozor kuchiga ega boʻlgan oz sonli firmalardan iborat boʻlgan turli holatlari tahlil qilingan. Rochet va Tirole ikki tomonlama bozorlarning raqobat siyosatiga taʼsirini birgalikda tahlil qilgan&lt;ref&gt;{{Cite journal|last1=Rochet|first1=Jean-Charles|last2=Tirole|first2=Jean|date=2003-06-01|title=Platform Competition in Two-Sided Markets|journal=Journal of the European Economic Association|volume=1|issue=4|pages=990–1029|doi=10.1162/154247603322493212|issn=1542-4766|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;. Fudenberg va Tirole ham oligopolistik raqobat modellarida strategik taʼsirlar turkimini yaratdilar&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.rasmusen.org/GI/reader/15a.aerfud&amp;Tirole.Puppy.pdf|title=The Fat Cat Effect, the Puppy Dog Ploy and the Lean and Hungry Look}}&lt;/ref&gt;.

== Mukofotlari ==
Tirole 2014-yilda bozor kuchi va tabiiy monopoliyalarni tartibga solishni tahlil qilgani uchun [[Iqtisodiyot boʻyicha Nobel mukofoti]]ga sazovor boʻlgan. Tirole 1989-yilda Bruxelles universitetida, 2007-yilda London biznes maktabi va [[Monreal universiteti]]da, 2011-yilda [[Mannheim universiteti]]da, 2012-yilda Afina iqtisodiyot va biznes universitetida va Rim Tor Vergata universitetida shuningdek 2013-yilda [[Lozanna universiteti]] faxriy doktorlik unvoni oldigan&lt;ref&gt;{{in lang|it}} [http://www.economia.uniroma2.it/nuovo/eventi.asp?id=1078 Laurea magistrale honoris causa Jean Tirole] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120502004054/http://www.economia.uniroma2.it/nuovo/eventi.asp?id=1078 |date=2 May 2012 }}&lt;/ref&gt;.

Amerika sanʼat va fanlar akademiyasining va Amerika iqtisodiy assotsiatsiyasining chet ellik faxriy aʼzosi hisoblanadi. U shuningdek Sloan stipendianti va Guggenxaym stipendianti boʻlgan. U 1986 yilda Ekonometrik jamiyat aʼzosi va 2011-yilda Iqtisodiy nazariya (Iqtisodiy nazariyani rivojlantirish jamiyati) aʼzosi boʻlgan. 2013-yilda Tirol Edinburg Qirollik jamiyatining faxriy aʼzosi etib saylangan&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.rse.org.uk/fellow/jean-tirole/|title=Professor Jean Marcel Tirole HonFRSE - The Royal Society of Edinburgh|work=The Royal Society of Edinburgh|access-date=2018-02-01|language=en-GB}}&lt;/ref&gt;.

== Asarlari ==
Tirole iqtisodiyot va moliya sohalari boʻyicha 200 ga yaqin maqolalar va ''The Theory of Industrial Organization'', '''Game Theory'' (Drew Fudenberg bilan), ''A Theory of Incentives in Procurement and Regulation'' (Jean-Jacques Laffont bilan), ''The Prudential Regulation of Banks'' (Mathias Dewatripontbilan), ''Competition in Telecommunications'' (Jean-Jacques Laffont bilan), ''Financial Crises, Liquidity, and the International Monetary System'', and ''The Theory of Corporate Finance'' kabi kitoblarni oʻz ichiga olgan 10 ga yaqin asarlarni nashr qilgan. Uning tadqiqotlari sanoatni tashkil etish, tartibga solish, oʻyinlar nazariyasi, davlat iqtisodiyoti, bank va moliya, psixologiya va iqtisodiyot, xalqaro moliya va makroiqtisodiyotni qamrab oladi.

;Kitoblari

* Dynamic Models of Oligopoly (with D. Fudenberg), 1986-yil &lt;ref&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=ax2F6ozajBkC|title=Dynamic Models of Oligopoly|first1=Drew|last1=Fudenberg|first2=Jean|last2=Tirole|date=11 June 2018|publisher=Routledge|via=Google Books|isbn=9780415269179}}&lt;/ref&gt;.
* The Theory of Industrial Organization, MIT Press, 1988-yil[https://archive.org/details/theoryofindustri00jean Description] and chapter-preview [https://archive.org/details/theoryofindustri00jean links.].
* Dynamic Models of Oligopoly (with Drew Fudenberg) Harwood Academic Publishers GMbH, 1986.
* Game Theory (D.Fudenberg bilan), MIT Press, 1991-yil&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://mitpress.mit.edu/books/game-theory|title=Game Theory |last1=Fudenberg |first1=Drew |last2=Tirole |first2=Jean |website=The MIT Press}}&lt;/ref&gt;.
* A Theory of Incentives in Regulation and Procurement (with J. J. Laffont), MIT Press,1993[https://archive.org/details/theoryofindustri00jean Description] &amp; chapter-preview [https://books.google.com/books?id=4iH4Z2wbNqAC&amp;pg=PR7 links.].
* The Prudential Regulation of Banks (with M. Dewatripont), MIT Press,1994.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://mitpress.mit.edu/books/prudential-regulation-banks|title=The Prudential Regulation of Banks |first1=Mathias |last1=Dewatripont |first2=Jean |last2=Tirole |publisher=The MIT Press}}&lt;/ref&gt;.
* Competition in Telecommunications, MIT Press, 1999&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://mitpress.mit.edu/books/competition-telecommunications|title=Competition in Telecommunications|first1=Jean-Jacques |last1=Laffont |first2=Jean |last2=Tirole |publisher=The MIT Press}}&lt;/ref&gt;.
* Financial Crises, Liquidity and the International Monetary System, Princeton University Press, 2002&lt;ref&gt;{{cite book|url=http://press.princeton.edu/titles/7427.html|title=Financial Crises, Liquidity, and the International Monetary System|date=21 July 2002|isbn=9780691099859|last1=Tirole|first1=Jean|publisher=Princeton University Press }}&lt;/ref&gt;.
* The Theory of Corporate Finance, Princeton University Press, 2005. Description. Association of American Publishers 2006 Award for Excellence.
* Balancing the Banks (with Mathias Dewatripont, and Jean-Charles Rochet), Princeton University Press, 2010&lt;ref&gt;{{Cite book|last1=Dewatripont|first1=Mathias|url=https://www.worldcat.org/oclc/642206030|title=Balancing the banks: global lessons from the financial crisis|date=2010|publisher=Princeton University Press|first2=Jean-Charles |last2=Rochet |first3=Jean |last3=Tirole |first4=Keith |last4=Tribe |isbn=978-1-4008-3464-8|location=Princeton|oclc=642206030}}&lt;/ref&gt;.
* Inside and Outside Liquidity (with Bengt Holmström), MIT Press, 2011&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://mitpress.mit.edu/books/inside-and-outside-liquidity|title=Inside and Outside Liquidity|publisher=The MIT Press |first1=Bengt |last1=Holmström |first2=Jean |last2=Tirole}}&lt;/ref&gt;.
* Théorie de l’organisation industrielle, Economica, 2015.
* Économie du bien commun, Presses universitaires de France, 2016.
* Economics for the common good, Princeton University Press; 2017&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2018-07-09 |title=Book Review: Economics for the Common Good by Jean Tirole |url=https://blogs.lse.ac.uk/lsereviewofbooks/2018/07/09/book-review-economics-for-the-common-good-by-jean-tirole/ |access-date=2022-08-13 |website=LSE Review of Books}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Tashqi havolalar ==
* [https://www.ceskatelevize.cz/porady/10441294653-hyde-park-civilizace/222411058091015/ Jean Tirole in Hyde Park Civilization on ČT24 16.10.2022 (moderator Daniel Stach)]
* [https://web.archive.org/web/20141016141314/http://idei.fr/member.php?i=3 Personal info and curriculum vitae on the IDEI website]
* [http://idei.fr/vitae.php?i=3 Bibliography] {{Oʻlikhavola|date=oktabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [https://web.archive.org/web/20141018173655/http://www.ecgi.org/members_directory/member.php?member_id=80 Biography]
* [http://www.fbbva.es/TLFU/tlfu/ing/home/index.jsp BBVA Foundation Frontiers of Knowledge Awards] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170606162608/http://www.fbbva.es/TLFU/tlfu/ing/home/index.jsp |date=6 June 2017 }}
* [https://www.richmondfed.org/publications/research/econ_focus/2017/q4/interview ''Econ Focus'' interview], Federal Reserve Bank of Richmond, Fourth Quarter 2017

[[Turkum:Iqtisodiyot boʻyicha Nobel mukofoti laureatlari]]
[[Turkum:Nobel mukofoti]]
[[Turkum:Fransiyalik professorlar]]
[[Turkum:Fransiyalik iqtisodchilar]]</text>
      <sha1>4pbbr6tyijm2246ch68tv3hokumpvbv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ravil Agishev</title>
    <ns>0</ns>
    <id>980945</id>
    <revision>
      <id>6327496</id>
      <parentid>6107180</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T12:35:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327496</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4213" sha1="o5lea89gxqrvob0xw3aw7f6axwunexj" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Ravil Agishev
 | tavallud_sana      = {{tugʻilgan sanasi|1959|03|14|df=yes}}
 | toʻliqism          = Ravil Rustamovich Agishev
 | tavallud_joyi      = {{TavalludJoyi|Buxoro}}
 | vafot_sana         = {{Vafot sanasi va yoshi|1979|08|11|1959|03|14}}
 | pozitsiya          = [[Himoyachi]]
 | joriyklub          = ''Faoliyati yakunlangan''
 | vafot_joyi         = {{VafotJoyi|Kamianske}} [[Dnepropetrovsk viloyati|Dnepr]]
 | yillar1            = 1976—1977
 | klublar1           = [[Xonqa (futbol klubi)|Xonqa Yangiariq]]
 | isht1              = ?
 | gollar1            = 2
 | yillar2            = 1978—1979
 | klublar2           = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
 | isht2              = 28
 | gollar2            = 1
 | yoshlikklublari    = G.Ruor. Titov
}}

'''Ravil Rustamovich Agishev''' ({{Lang-ru|Агишев, Равиль Рустамович}}; 14-mart 1959-yil, [[Buxoro]] – 11-avgust, 1979-yil, [[Kamianske]]&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://footballfacts.ru/person/46137-agishevravilrustamovich |sarlavha=Погиб в авиакатастрофе в р-не Днепродзержинска в составе ташкентского «Пахтакора». |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231015032205/https://footballfacts.ru/person/46137-agishevravilrustamovich |arxivsana=2023-10-15 |qaralgan sana=2023-10-15 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://anhor.uz/society/pamyati-komandi-pahtakor-sostava-1979-goda/ |sarlavha=1979 yil Paxtakor jamoasi xotirasiga |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231015042215/https://anhor.uz/society/pamyati-komandi-pahtakor-sostava-1979-goda/ |arxivsana=2023-10-15 |qaralgan sana=2023-10-15 }}&lt;/ref&gt;) – [[Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi|Oʻzbekiston SSR]] sobiq [[Futbolchi|futbolchisi]], [[Himoyachi (futbol)|himoyachi]] pozitsiyasida oʻynagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/oz/news/paxtakor-79ni-xotirlab-ravil-agishev |sarlavha=&quot;Paxtakor-79&quot;ni xotirlab - Ravil Agishev |arxivurl=https://web.archive.org/web/20241204062813/https://championat.asia/oz/news/paxtakor-79ni-xotirlab-ravil-agishev |arxivsana=2024-12-04 |qaralgan sana=2023-10-15 }}&lt;/ref&gt;.

== Biografiya ==
Futbolchilik faoliyatini Buxorodagi „Spartak“ sport makatabida, murabbiy A. M. Chernishev qoʻl ostida boshlagan. 1973-yildan Toshkentda yangi murabbylari G.Daraseliy va V.Babichlardan tahsil oldi. [[1975-yil]]dan „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ jamoasi oʻrimbbosalar jamoasiga jalb etilgan. 1976—1977-yillarda [[Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi|Oʻzbekiston SSR]] kubogi sohibi boʻlgan (1977) [[Yangiariq]]&lt;nowiki/&gt;ning „[[Xonqa (futbol klubi)|Xonqa]]“ jamoasi tarkibida [[SSSR ikkinchi futbol ligasi]]&lt;nowiki/&gt;da oʻynagan. 1978-yilda „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ga qaydi va oliy ligada yigirma sakkista oʻyin oʻtkazgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.fergananews.com/articles/3078 |sarlavha=Xotira: “Paxtakor-79” |arxivurl=https://web.archive.org/web/20221001042757/https://www.fergananews.com/articles/3078 |arxivsana=2022-10-01 |qaralgan sana=2023-10-15 }}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==

* [https://www.transfermarkt.world/ravil-agishev/profil/spieler/832253 Ravil Agishev] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20231015032205/https://www.transfermarkt.world/ravil-agishev/profil/spieler/832253 |date=2023-10-15 }} [[Transfermarkt]] saytida futbolchi profili
* [https://web.archive.org/web/20231015032205/https://footballfacts.ru/person/46137-agishevravilrustamovich Ravil Agishev] Footballfacts saytida futbolchi profili
{{OʻzME}}
{{Dneprodzerjinsk osmonida aviahalokatda halok boʻlgan Paxtakor futbol jamoasi aʼzolari}}

{{DEFAULTSORT:Agishev, Ravil}}

[[Turkum:Buxorolik sportchilar]]
[[Turkum:SSSR erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Erkak futbol himoyachilari]]
[[Turkum:Xonqa klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Paxtakor jamoasi futbolchilari]]
[[Turkum:Toshkentdagi Botkin qabristoniga dafn etilganlar]]
[[Turkum:Dneprodzerjinsk osmonida 1979-yil 11-avgustda aviahalokatda halok boʻlganlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Sportchilar]]</text>
      <sha1>o5lea89gxqrvob0xw3aw7f6axwunexj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Saparbay Oʻtemisov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>983717</id>
    <revision>
      <id>6327853</id>
      <parentid>5393071</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:56:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327853</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3565" sha1="klm8npxcrpl2gd76eb4uyhwgzaaz3re" xml:space="preserve">{{Aktyor bilgiqutisi
| ismi                    = Oʻtemisov Saparbay Oʻtemis oʻgʻli
| tasvir                  = 
| eni                     = 
| izoh                    = 
| tavallud_paytidagi_ismi = 
| tavallud_sanasi         = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1943|5|3}}
| tavallud_joyi = [[Toshkent viloyati]], {{TavalludJoyi|Boʻstonliq tumani}}
| vafot_sanasi =
| vafot_joyi =
| fuqaroligi ={{SSSR}}→{{RUS}}
| kasbi = [[aktyor]]
| filmlari =
| janr =
| faoliyat_yillari = 1967—hozirgacha
| otasi =
| onasi =
| turmush_oʻrtogʻi =
| bolalari =
| qarindoshlari =
| mukofotlari ={{Mehnatda oʻrnak koʻrsatganlik uchun}} {{Parasat ordeni}} {{Mehnat fahriysi}}
| veb-sayt =
}}
'''Oʻtemisov Saparbay Oʻtemis oʻgʻli''' ([[1943-yil]] [[3-may]], [[Toshkent viloyati]], [[O'zbekiston SSR]]) – sovet va qozoq [[teatr]] [[aktyor]]i&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=O'temisov Saparbay O'temis o'g'li |url=https://ticketon.kz/kz/place/gorodskoy-kazahskij-dramaticheskij-teatr-imeni-zh-shanina |website=www.ticketon.kz |accessdate=1-noyabr 2023-yil |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231101194111/https://ticketon.kz/kz/place/gorodskoy-kazahskij-dramaticheskij-teatr-imeni-zh-shanina |arxivsana=2023-11-01}}&lt;/ref&gt;. Qozogʻiston SSRda xizmat koʻrsatgan artist (1980). [[Janubiy Qozog‘iston viloyati]] faxriy fuqarosi.

== Hayoti ==
Oʻtemisov Saparbay Oʻtemis oʻgʻli [[1943-yil]] [[3-may]]da [[Oʻzbekiston SSR]], [[Toshkent viloyati]], [[Boʻstonliq tumani]]da tugʻilgan. Millati qozoq. Otasi – Primbetov Oʻtemis, vafot etgan, kolxozda faoliyat yuritgan. Onasi – Omarova Guljan, vafot etgan, kolxozda ishlagan.

[[1967-yil]]da Qurmangazi Sanʼat institutining aktyorlik fakultetini tamomlagan. Rus va qozoq tillarida soʻzlasha oladi. [[1960-yil]]dan [[1963-yil]]gacha Janubiy Qozogʻiston viloyatidagi qozoq drama teatrida sahna xodimi boʻlib ishlagan. [[1967-yil]]dan hozirgacha J.Shanina nomidagi Janubiy Qozogʻiston viloyati musiqali drama teatrida aktyorlik qiladi.

== Oilasi ==
[[Xotin]]i – Sara Nigʻmetova (1941-yilda tugʻilgan) nafaqaxoʻr. Al-Farobiy nomidagi Madaniyat instituti katta oʻqituvchisi hamda J. Shanina nomidagi Janubiy Qozogʻiston viloyat qozoq drama teatri vokal oʻqituvchisi boʻlgan.

[[O'g'il]]lari – Oʻtemis Qayrat Saparbay oʻgʻli (1966-yilda tugʻilgan), Oʻtemis Kanat Saparbay oʻgʻli (1976-yilda tugʻilgan).

[[Qiz]]lari – Oʻtemis Togʻjon Saparbay qizi (1969-yilda tugʻilgan), Oʻtemis Aynur Saparbay qizi (1975-yilda tugʻilgan).

== Mukofotlari ==
1980-yil – „Qozogʻiston SSRda xizmat koʻrsatgan artist“ faxriy unvoni.

1989 yil – Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining Faxriy yorliqlari.

„Mehnat faxriysi“ medali (SSSR).

„Mehnatdagi farqi uchun“ medali (SSSR).

2010-yil – Parasat ordeni.

„Janubiy Qozogʻiston viloyatidagi xizmatlari uchun“ medali.

„Janubiy Qozogʻiston viloyati faxriy fuqarosi“

2016-yil – Janubiy Qozogʻiston viloyati hokimining maxsus mukofoti&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://meta.kz/novosti/kazakhstan/1109547-25-izvestnym-deyatelyam-kul-tury-vrucheny-spetsial-nye-prizy-akima-yuko.html |title=25 известным деятелям культуры вручены специальные призы акима ЮКО |access-date=2018-10-31 |archive-date=2018-07-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180731153509/http://meta.kz/novosti/kazakhstan/1109547-25-izvestnym-deyatelyam-kul-tury-vrucheny-spetsial-nye-prizy-akima-yuko.html |deadlink=yes }}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

[[Turkum:Qozogʻistonlik aktyorlar]]</text>
      <sha1>klm8npxcrpl2gd76eb4uyhwgzaaz3re</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Robiya Qodir</title>
    <ns>0</ns>
    <id>984226</id>
    <revision>
      <id>6327574</id>
      <parentid>5971282</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T17:43:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327574</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8717" sha1="ez10yovievjxzhce2fw6ba5j82myd8v" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi
 | ismi                 = Robiya Qodir&lt;br/&gt;رابىيە قادىر&lt;br/&gt;热比娅·卡德尔
 | tasvir               = Rebiya Kadeer (2).jpg
 | tasvir_eni           = 250px
 | izoh                 = 
 | asl_ismi             = &lt;!-- bu parametrga faqat kishining ona tili lotin yozuviga asoslanmagan hollarda qiymat kiritilishi kerak (masalan, kirill, arab, xitoy yozuvlarida va h.k.). --&gt;
 | tavallud_paytidagi_ismi = 
 | tavallud_sanasi      = {{Tugʻilgan sanasi va yoshi|1946|11|21}}
 | tavallud_joyi        = Oltoy shahri, [[XXR]]
 | vafot_sanasi         = &lt;!-- {{vafot sanasi va yoshi|YYYY|OO|SS|YYYY|OO|SS}}--&gt;
 | vafot_joyi           = 
 | fuqaroligi           = {{Xitoy bayrogʻi}} [[XXR]]&lt;br /&gt;{{USA}}
 | taʼlimi              = 
 | kasbi                = 
 | dini                 = 
 | faoliyat_yillari     = 
 | asarlari             = 
 | boʻyi                = 
 | unvoni               = 
 | turmush_oʻrtogʻi     = &lt;nowiki&gt;Abdurehim Tohti (]]1962]]—&lt;/nowiki&gt;[[1977]])&lt;br /&gt;Siddiq Roʻzi ([[1981]])
 | bolalari             = 6 nafar (Abdurahim Tohtidan)&lt;br /&gt;5 nafar (Siddiq Roʻzidan)
 | otasi                = 
 | onasi                = 
 | qarindoshlari        = 
 | mukofotlari          = [[Tinchlik boʻyicha Nobel mukofoti]]ga 5 marotaba nomzod.
 | veb-sayt             = [https://www.uyghurcongress.org/en/ Dunyo Uygʻurlari Qurultoyi]
 | imzosi               = 
}}
'''Robiya Qodir''' ({{lang-ug|رابىيە قادىر|translit=Rabiye Qadir}}; [[anaʼnaviy xitoy yozuvi]]da: 熱比婭·卡德爾; [[Pinyin]]: ''Rèbǐyà Kǎdé'ěr''; 1946-yil 15-noyabr, Oltoy shahri, [[XXR]]) – asli Xitoyga qarashli [[Shinjon-Uygʻur muxtor rayoni|Shinjon-Uygʻur viloyati]] (Sharqiy Turkiston)dan boʻlgan va uygʻur xalqining insoniy huquqlari uchun kurashib kelayotgan uygʻur faollaridan biri. [[2005-yil]]dan buyon AQShda istiqomat qilib, Uygʻurlarning ovozini dunyoga yoyish uchun harakat qilib kelmoqda.

2006-yilda Dunyo Uygʻurlari Qurultoyi (WUC)ga rahbar etib saylangan. Robiya Qodir bu lavozimda 2017-yilga qadar faoliyat koʻrsatib keldi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.uyghurcongress.org/En/AboutWUC.asp?mid=1095738888&amp;mid2=-696970330 |work=Uyghurcongress.org |title=Leadership of the World Uyghur Congress |access-date=10 July 2005 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20061017215058/http://www.uyghurcongress.org/En/AboutWUC.asp?mid=1095738888 |archive-date=17 October 2006}}&lt;/ref&gt;.

== Hayoti ==
Robiya Qodir [[1947|1947-yil]] [[21-noyabr]] kuni [[Shinjon-Uygʻur muxtor rayoni|Shinjon-Uygʻur muxtor viloyatining]] Oltoy shahrida tugʻilgan. Kambagʻal oilada tugʻilib oʻsgan Robiya oʻrta taʼlimni Oltoyda olgan. [[1965|1965-yili]] 18 yoshga toʻlgan Robiya oila qurib, viloyatning boshqa bir shahri boʻlgan Agsuga koʻchib oʻtadi. [[Xitoy Xalq Respublikasi]] hukumati tomonidan oʻsha yillarda amalga oshirilgan madaniy inqilob davrida turmush oʻrtogʻ bilan diniy kiyim-kechak savdosi bilan shugʻullangan. Robiya Qodir bu kabi biznes bilan shugʻullangani tufayli hukumatda oʻtirgan yuqori doiradagi shaxslar tomonidan dushman va chayqovchi deb eʼlon qilingan. Buning natijasida keyinchalik eri bilan ajrashishga majbur boʻlgan&lt;ref&gt;{{cite web |last=Basu |first=Arin |title=I Want to Make my Fights International: Rebiya Kadeer |url=http://www.rfa.org/english/background/kadeer_text-20050404.html |work=Interview |publisher=Radio Free Asia |access-date=13 December 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110515220025/http://www.rfa.org/english/background/kadeer_text-20050404.html/ |archive-date=15 May 2011}}&lt;/ref&gt;.

[[1981|1981-yilda]] Robiya Qodir olim Siddiq Roʻzi bilan turmush quradi. Bu nikohdan keyin er-xotin [[Shinjon-Uygʻur muxtor rayoni|Shinjon-Uygʻur muxtor viloyatining]] markaziy shahri boʻlmish [[Urumchi|Urumchiga]] koʻchib oʻtadi. Allaqachon tadbirkor sifatida oʻzini namoyon qila boshlagan Rabiya Urumchida uygʻur milliy mahsulotlari sotiladigan universal doʻkon ochadi. [[1985|1985-yilda]] Rabiya Qodirga tegishli boʻlgan savdo markazining maydoni 14 000 kvadrat metrni tashkil etgan. Ishini tobora kengaytirib olgan Robiya Qodir imkoniyatlari ortib borishiga parallel ravishda koʻplab uygʻurlarni ish bilan taʼminlab, ularning taʼlim-tarbiyasiga ham eʼtibor qaratgani aytiladi. Rabiya musulmon ayollarni Urumchi shahridagi mehnat faoliyatiga jalb qilish uchun „Ming onalar harakati“ loyihasini ham amalga oshirgan&lt;ref name=&quot;profile050317&quot;&gt;{{cite news |date=17 March 2005 |title=Profile: Rebiya Kadeer |work=[[BBC]] |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/4357607.stm |access-date=4 January 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;profile0503172&quot;&gt;{{cite news |date=17 March 2005 |title=Profile: Rebiya Kadeer |work=[[BBC]] |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/4357607.stm |access-date=4 January 2010}}&lt;/ref&gt;. Xitoy hukumati uzoq yillar davomida Robiyani etnik ozchilik xalqlar orasidan chiqqan Xitoydagi eng muvaffaqiyatli ayol sifatida koʻrsatib kelgan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Films &quot;Leaving Fear Behind&quot; and &quot;China's Public Enemy No. 1 – Rebiya Kaadeer&quot; |url=http://kultura.lublin.eu/wydarzenia,0,11535,Films_Leaving_Fear_Behind_and_Chinas_Public_Enemy_No_1_-_Rebiya_Kaadeer.html?locale=en_GB |work=Online Article about a Movie |publisher=City of Tublin |access-date=14 December 2011 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20150402115039/http://kultura.lublin.eu/wydarzenia,0,11535,Films_Leaving_Fear_Behind_and_Chinas_Public_Enemy_No_1_-_Rebiya_Kaadeer.html?locale=en_GB |arxivsana=2015-04-02}}&lt;/ref&gt;.

SSSR parchalangan yillarida Robiya Qodir oʻsha paytgacha yigʻib olgan 200 million yuan bilan oʻz savdosini yanada kengaytirib oladi. Bir necha yil oʻtgach, uygʻur tadbirkor Xitoyning eng boy 5 kishisidan biriga aylangan. Muvaffaqiyatli biznes karerasini yoʻlga qoʻygan Robiya Qodir „millioner ayol“ laqabini ham olgan. Robiya Qodir [[Xitoy]], [[Rossiya]] va [[Qozogʻiston]] bilan savdo aloqalarini oʻrnatuvchi 8 kompaniyani oʻz atrofida birlashtirgan xolding kompaniyaga asos solgan&lt;ref name=&quot;reut20090908&quot;&gt;{{cite news |last=Chan |first=Royston |date=8 September 2009 |title=China to demolish Kadeer buildings in restive Urumqi |publisher=[[Reuters]] |url=https://www.reuters.com/article/latestCrisis/idUSSP473138 |access-date=2015-12-24}}&lt;/ref&gt;. Robiya Qodir tadbirkorlik faoliyati haqida gapirar ekan, bu yoʻlda davlatdan bir tiyin ham yordam olmaganini taʼkidlab keladi. Biznes hayotiga kir yuvish biznesi bilan qadam qoʻygan Robiya Qodir oʻz biznesini supermarketlar tarmogʻi bilan yanada rivojlantirib olgan.

== Oilasi ==
Ikki marotaba turmush qurgan Robiya Qodirning 11 nafar farzandi boʻlib, hozirda [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQShning]] [[Virginiya|Virginiya shtatiga]] qarashli Fairfaks shahrida istiqomat qiladi.

== Siyosiy faoliyati ==
[[1994-yil]] Xitoyning eng boy yettinchi odami sanalgan Robiya Qodir [[1997|1997-yilgacha]] deputatlik faoliyatini olib borgan. [[1997|1997-yilda]] deputatlik mandatidan mahrum qilingan va qamoqqa olingan. 8 yillik qamoq jazosiga hukm qilingan Robiya Qodir qamoqxonada inson huquqlari boʻyicha kurash olib borgan va shu sababli koʻplab nufuzli xalqaro mukofotlarga sazovor boʻlgan. AQSh va xalqaro tashkilotlar bosimi ostida Xitoy hukumati [[2005|2005-yilda]] Robiya Qodirni ozod qilishga majbur boʻlgan. 2006-yilda Tinchlik boʻyicha Nobel mukofotiga nomzodi koʻrsatilgan Robiya Qodir Qoʻshma Shtatlarga koʻchib oʻtdi.  2005-yildan buyon Amerikada yashab, uygʻurlarning ovozini dunyoga yetkazishga harakat qilib kelmoqda.

2006-yilda Dunyo Uygʻurlari Qurultoyi (WUC) rahbari etib saylangan.

2007-yil iyun oyida nemis yozuvchisi Aleksandra Kaveli Robiya Qodir hayoti va ijodi haqida kitob yozdi. Kitobning nomi „Buyuk gʻoyali ayol“dir.

Shinjon-uygʻur muxtoriyatidagi uygʻur xalqining huquqlarini himoya qiluvchi Robiya Qodir oʻz intervyularida barcha uygʻur tashkilotlari tinchlik uchun kurashayotganiga ishonishini qayta-qayta taʼkidlab keladi.

Robiya Qodir 2007 yili Chexiya Respublikasi poytaxti Praga shahrida boʻlib oʻtgan demokratiya va xavfsizlik boʻyicha xalqaro konferensiyada ishtirok etdi.

2009-yil iyul oyi boshida Xitoyning Shinjon-Uygʻur avtonom viloyatida ikki uygʻurning oʻldirilishi ortidan hukumat politsiyasi va uygʻurlar oʻrtasida toʻqnashuvlar boshlangan. Robiya Qodir bu toʻqnashuvlarda Xitoy politsiyasi 1000 dan ortiq uygʻurni oʻldirganini aytib keladi. Xitoy hukumati, oʻz navbatida, Shinjondagi voqealarda Robiya Qodirni ayblab chiqqan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[Turkum:1947-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Tirik odamlar]]
[[Turkum:Xitoy musulmonlari]]
[[Turkum:Uygʻur faollari]]
[[Turkum:Xitoylik inson huquqlari faollari]]</text>
      <sha1>ez10yovievjxzhce2fw6ba5j82myd8v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rustam Qodirov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>996163</id>
    <revision>
      <id>6327626</id>
      <parentid>6182687</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T22:33:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327626</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5837" sha1="3x9tg69hdntlf1h5ehdu7b2sdsqqp7p" xml:space="preserve">{{ism+familiya|Rustam (ism)|Rustam|Qodirov}}
{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Rustam Qodirov
 | tavallud_sana      = {{Tugʻilgan sanasi va yoshi|1983|07|27}}
 | toʻliqism          = Rustam Qodirov
 | tavallud_joyi      = {{TavalludJoyi|Guliston}} [[Oʻzbekiston]]
 | pozitsiya          = [[Himoyachi]], [[Yarim himoyachi]], [[Hujumchi]]
 | joriyklub          = ''Faoliyatini yakunlgan''
 | yillar1            = 2000—2001
 | klublar1           = [[Guliston (futbol klubi)|Guliston]]
 | isht1              = 15
 | gollar1            = 3
 | yillar2            = 2002—2008
 | klublar2           = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
 | isht2              = 167
 | gollar2            = 61
 | yillar3            = 2009—2010
 | klublar3           = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]
 | isht3              = 32
 | gollar3            = 4
 | yillar4            = 2011
 | klublar4           = [[Metallurg Bekobod]]
 | isht4              = 5
 | gollar4            = 0
 | yillar5            = 2012—2014
 | klublar5           = [[Guliston (futbol klubi)|Guliston]]
 | isht5              = 42
 | gollar5            = 12
 | milliyyillar1      = 2002—2003
 | milliyjamoa1       = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)|Oʻzbekiston U20]]
 | milliyyillar2      = 2004—2006
 | milliyjamoa2       = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|Oʻzbekiston U23]]
 | milliyyillar3      = 2006—2008
 | milliyjamoa3       = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston]]
 | milliyisht3        = 4
 | milliygollar3      = 1
}}

'''Rustam Qodirov''' ({{Lang-ru|Рустам Кадыров}}; 27-iyul 1983-yil, Guliston) – [[Oʻzbekiston|Oʻzbekistonl]]&lt;nowiki/&gt;ik sobiq [[futbolchi]], [[Himoyachi (futbol)|himoyachi]] va [[yarim himoyachi]] pozitsiyalarida oʻynagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/222285-rustam-qodirov |sarlavha=Rustam QODIROV - footballdatabase |sana=2023/11/28}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.national-football-teams.com/player/30489/Rustam_Qodirov.html |sarlavha=General Information about the player Rustam Qodirov |sana=2023/11/28}}&lt;/ref&gt;.

== Faoliyati ==
Rustam futbolchilik faoliyatini 1999-yilda [[Guliston]]&lt;nowiki/&gt;ning „[[Guliston (futbol klubi)|Guliston]]“ jamoasida boshlagan. 2002-yilgi mavsumda [[Muborak]]&lt;nowiki/&gt;ning „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]“ jamoasi tarkibiga oʻtgan. „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]“ klubi tarkibida oʻzining eng yaxshi davrlarini oʻtkazdi. Rustam [[Futbol boʻyicha 2006-yilgi Oʻzbekiston Oliy ligasi|2007]], [[Futbol boʻyicha 2007-yilgi Oʻzbekiston Oliy ligasi|2007]]-yillarda 14 va 11 ta gol urgan holda jamoasining eng yaxshi toʻpurariga aylandi. 2009-yilgi mavsumda [[Qashqadaryo viloyati|Qashqadaryo]]&lt;nowiki/&gt;ning boshqa bir klubi, [[Qarshi]]&lt;nowiki/&gt;ning „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ jamoasiga va ketma-ket ikki mavsum Oʻzbekiston Superligasida bronza medallarini qoʻlga kiritishida yordam berdi. 2011-yilgi mavsumda [[Bekobod]]&lt;nowiki/&gt;ning „[[Metallurg Bekobod|Metallurg]]“ klubiga oʻtgan. 2012-yilgi mavsumda sobiq jamoasi, Guliston klubiga qaytgan va 2014-yilgi mavsumda shu jamoa safida faoliyatiga yakun yasagan.

=== Milliy terma jamoa ===
[[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)|Oʻzbekiston U-20]] terma jamoasi safida 2003-yilda [[Birlashgan Arab Amirliklari|BAA]] da oʻtkazilgan [[FIFA U-20 Jahon chempionati 2023|FIFA U-20 jahon chempionati]]&lt;nowiki/&gt;da qatnashgan. [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|Oʻzbekiston olimpiya terma jamoasi]] tarkibida 2006-yilgi Osiyo oʻyinlarida ishtirok etgan. 2007-yilda [[Rauf Inileyev]] murabbiylik davrida milliy terma jamoadagi debyutini, Estoniya terma jamoasiga qarshi oʻyinda oʻtkazgan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== Yutuqlar ==
* [[Oʻzbekiston Kubogi]] finalchisi: [[Futbol boʻyicha 2006-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2006]]
* [[Oʻzbekiston Superligasi]] ikkinchi oʻrin: [[Futbol boʻyicha 2005-yilgi Oʻzbekiston Oliy ligasi|2005]]
* [[Oʻzbekiston Superligasi]] uchinchi oʻrin: [[Futbol boʻyicha 2007-yilgi Oʻzbekiston Oliy ligasi|2007]], [[Futbol boʻyicha 2009-yilgi Oʻzbekiston Oliy ligasi|2009]], [[Futbol boʻyicha 2010-yilgi Oʻzbekiston Oliy ligasi|2010]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==

* [https://pfl.uz/uzb/m/players/view/192 Rustam Qodirov]{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Oʻzbekiston Professional futbol ligasi|OʻzPFL]] saytida futbolchi profili

* [https://footballfacts.ru/person/118104-kadyrovrustam Rustam Qodirov] {{Oʻlikhavola|date=noyabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Footballfactsru saytida futbolchi profili
* [https://www.national-football-teams.com/player/30489/Rustam_Qodirov.html Rustam Qodirov] National-football-teams saytida futbolchi profili
{{Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha) 2003-yilgi jahon chempionati tarkibi}}{{Oʻzbekiston tarkibi 2006-yilgi Osiyo oʻyinlari}}
{{DEFAULTSORT|Qodirov, Rustam}}
[[Turkum:1983-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Gulistonda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Erkak futbol himoyachilari]]
[[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]]
[[Turkum:Futboldagi erkak hujumchilar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Guliston klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Mashʼal klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Metallurg Bekobod klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Nasaf klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston 21 yoshgacha boʻlgan terma jamoasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston milliy terma jamoasi erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston yoshlar terma jamoasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]</text>
      <sha1>3x9tg69hdntlf1h5ehdu7b2sdsqqp7p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sangtoʻda GES-2</title>
    <ns>0</ns>
    <id>998920</id>
    <revision>
      <id>6327706</id>
      <parentid>5821981</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T05:13:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327706</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6189" sha1="3pql7lc2kj6n1p3bp8simpvu4wnucb8" xml:space="preserve">{{Elektrostansiya bilgiqutisi
| Turi = GES
| Nomi = Sangtoʻda GES-2
| Asl nomi = {{lang-tg|НБО Сангтӯда-2}}
| Tasvir = SGII-Dam.JPG
| Tavsif = 
| Mamlakat = Tojikiston
| Joylashuvi = [[Xatlon (viloyat)|Xatlon viloyati]] [[Dangʻara tumani (Tojikiston)|Dangʻara tumani]]
| coordinates = {{coord|37|58|15|N|69|1|37|E|type:landmark|display=inline,title}}
| lat_dir = N
| lat_deg = 37
| lat_min = 58
| lat_sec = 15
| lon_dir = E
| lon_deg = 69
| lon_min = 1
| lon_sec = 37
| JoyXarita = Tojikiston
| Egasi = Sangob ({{IRN}} &lt;br&gt; {{TJK}} hukumati (&lt;small&gt;Loyiha ishga tushganidan 12 yildan keyin&lt;/small&gt;)
| Boshqaruvchisi = 
| Maqomi = Amalda
| Daryo = [[Vaxsh]]
| Kaskad = [[Vaxsh GESlar kaskadi]]
| Qurilishi boshlangan sana = 2006-yil 20-dekabr
| Agregatlar ishga tushgan = 2011, 2014
| Quvvati = 220 &lt;!--  МВт --&gt;
| Elektr energiyasi ishlab chiqarilishi = 932 &lt;!-- млн кВт·ч  --&gt;
| GES turi = toʻgʻonli
| Qisman kuchlanish = 22,5 &lt;!--  м --&gt;
| Turbinalar soni = 
| Turbinalar = 
| Turbinalardan chiqish = 2×635 &lt;!-- м³/с   --&gt;
| Elektr generatorlar = 
| Generatorlar quvvati = 2×110 &lt;!-- МВт =--&gt;
| Toʻgʻon turi = tosh-tuproqli
| Toʻgʻon balandligi = 34 &lt;!--  м  --&gt;
| Toʻgʻon uzunligi = &lt;!--  м  --&gt;
| Shlyuz = mavjud emas
| Taqsimlovchi qurilma = 220 kV
| Commons:Category = Sangtoʻda GES-2
}}
'''Sangtoʻda GES-2''' ({{lang-tg|Нерӯгоҳи барқи обии Сангтӯда-2, НБО Сангтӯда-2}}) – Tojikistonning [[Xatlon (viloyat)|Xatlon viloyati]] [[Dangʻara tumani (Tojikiston)|Dangʻara tumanida]], Vaxsh daryosida joylashgan [[gidroelektr stansiya]]. [[Vaxsh GESlar kaskadi]] tarkibiga kiradi va kaskadning beshinchi pogʻonasi hisoblanadi.

== Tarixi ==
Sangtoʻda GES-2 qurilishi sovet davrida 1980-yillarda boshlangan, biroq 1990-yillarda moliyalashtirishning yetishmasligi ortidan qurilishi toʻxtatilgan. 1995-yilda [[Eron]] loyihani moliyalashtirishga qiziqish bildirdi, biroq bitim 2005-yilgacha imzolanmadi. Qurilish ishlari 2006-yil 20-dekabrda qayta tiklanadi&lt;ref name=rfe210206&gt;
{{cite news
 | title = Tajikistan, Iran, Afghanistan Sign Deal On Electric Power Line
 | publisher = [[Radio Free Europe/Radio Liberty]]
 | url = http://www.rferl.org/content/article/1065995.html
 | date = 2006-02-21
 | accessdate = 2009-08-09}}
&lt;/ref&gt;&lt;ref name=forbes200206&gt;
{{cite news
 | title = Iran starts building 180 mln usd Tajik hydroelectric power plant
 | work = [[Forbes]]
 | url = https://www.forbes.com/feeds/afx/2006/02/20/afx2539136.html
 | date = 2006-02-20
 | accessdate = 2009-08-09}}{{dead link|date=January 2022|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}
&lt;/ref&gt;.

Loyihaning umumiy qiymati 220 million dollarni tashkil qiladi, shundan Eronning ulushi 380 mln, Tojikistonniki $40 mln.

Stansiyaning birinchi [[gidroagregat]]i 2011-yil 6-sentyabrda [[Emomali Rahmon]] hamda [[Mahmud Ahmadinajod]] ishtirokidagi marosimda ishga tushirildi{{citation needed}}.

Ikkinchi gidroagregat esa 2014-yil sentyabr oyida toʻliq ishga tushirildi.

Tojikiston Respublikasi va Afgʻoniston oʻrtasidagi hukumatlararo kelishuvga koʻra, 300 megavatt elektr energiyasi, xususan, Sangtoʻda GES-2da generatsiya qilingan energiya yoz oylarida Sangtoʻda—Puli Xumri yuqori voltli elektr uzatish tarmogʻi orqali uzatiladi&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.news.tj/ru/news/v-tadzhikistane-ofitsialno-sdana-v-ekspluatatsiyu-lep-sangtuda-puli-khumri |title=В Таджикистане официально сдана в эксплуатацию ЛЭП Сангтуда-Пули Хумри. news.tj |accessdate=2015-01-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150101213654/http://www.news.tj/ru/news/v-tadzhikistane-ofitsialno-sdana-v-ekspluatatsiyu-lep-sangtuda-puli-khumri |archivedate=2015-01-01 }}&lt;/ref&gt;.

== Tavsifi ==
Gidroelektr stansiya Eronning Sangob kompaniyasi tomonidan qurib bitkazilgan va foydalaniladi&lt;ref name=tw291110/&gt;. Foydalanishga qadar toʻliq ishga tushirishni pudratchi Farab International Co. kompaniyasi amalga oshirdi. Loyihaga Mahab Ghods Engineering Company konsultantlik, Omran Maroon Engineers Company subpudratchilik qildi&lt;ref name=omran&gt;{{cite web
 | title = Omran Maroon Engineers Company Projects
 | publisher = Omran Maroon
 | url = http://www.omran-maroon.com/website/eviewproject.aspx?id=52
 | accessdate = 2011-12-26
 | arxivsana = 2013-01-30
 | arxivurl = https://archive.today/20130130212940/http://www.omran-maroon.com/website/eviewproject.aspx?id=52
 }}&lt;/ref&gt;. U [[Sangtoʻda GES-1]] bilan bir vaqtda ishlaydi. [[Norak suv ombori]] darvozalaridan foydalanadi&lt;ref name=tw291110&gt;{{cite news
 | title = Emomali Rahmon gives start to construction of Sangtuda-2 dam
 | work = Tajik Water
 | url = http://tajikwater.net/docs/101202_HydroWorld.html
 | date = 2010-11-29
 | accessdate = 2011-12-26
 }}{{Oʻlikhavola|date=mart 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

Toʻgʻon tosh-tuproqdan barpo etilgan. Balandligi daryo oʻzanidan boshlab hisoblaganda {{convert|31.5|m}} va uzunligi {{convert|3185|m}}&lt;ref name=omran /&gt;.

Daryoda qurilgan gidroeletr stansiya 2 ta agregatdan iborat va oʻrtacha yillik elektr energiyasi ishlab chiqarishi – 1 tVt*soat. Generatori [[Xitoy]]da ishlab chiqarilgan&lt;ref name=neurope190909&gt;
{{cite news
 | title = Sangtuda-2 units to be delivered by year-end
 | work = New Europe
 | url = http://www.neurope.eu/article/sangtuda-2-units-be-delivered-year-end
 | date = 2009-09-19
 | accessdate = 2010-01-17}} {{Oʻlikhavola|date=noyabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=asianews010811&gt;
{{cite news
 | title = Iran sends equipment by air to complete Sangtuda-2 dam
 | work = AsiaNews
 | url = http://www.asianews.it/news-en/Iran-sends-equipment-by-air-to-complete-Sangtuda-2-dam-20447.html
 | date = 2011-08-01
 | accessdate = 2010-01-17}}
&lt;/ref&gt;.

Dastlabki 12 yillik daromadi Eronga toʻlanadi, shundan soʻng GES egaligi Tojikistonga oʻtadi&lt;ref name=forbes200206 /&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Vaxsh daryosidagi GESlar}}

[[Turkum:Tojikiston gidroelektr stansiyalari]]
[[Turkum:Tojikiston toʻgʻonlari]]
[[Turkum:Eron–Tojikiston munosabatlari]]
[[Turkum:Xatlon viloyati]]
[[Turkum:Vaxsh daryosidagi GESlar]]</text>
      <sha1>3pql7lc2kj6n1p3bp8simpvu4wnucb8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ravshan Doʻrmonov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>999094</id>
    <revision>
      <id>6327507</id>
      <parentid>6178268</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T12:45:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327507</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9650" sha1="fd5tftuwhew816gmeois7lobied9k3y" xml:space="preserve">{{ism+familiya|Ravshan (ism)|Ravshan|Doʻrmonov}}
{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Ravshan Doʻrmonov
 | tavallud_sana      = {{Tugʻilgan sanasi va yoshi|1971|03|04}}
 | toʻliqism          = Ravshan Chorshanbeyivich Doʻrmonov
 | tavallud_joyi      = {{TavalludJoyi|Termiz}} [[Oʻzbekiston SSR]]
 | vafot_sana         = {{Vafot sanasi va yoshi|2018|10|24|1971|03|04}}
 | vafot_joyi         = {{VafotJoyi|Termiz}} [[Oʻzbekiston]]
 | boʻyi              = {{Height|cm=1,76}}
 | pozitsiya          = [[Hujumchi]]
 | joriyklub          = ''Faoliyati yakunlangan''
 | yillar1            = 1989
 | klublar1           = {{flagicon|SSSR}} [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]]
 | isht1              = 32
 | gollar1            = 2
 | yillar2            = 1990
 | klublar2           = {{flagicon|SSSR}} [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]]
 | isht2              = 16
 | gollar2            = 2
 | yillar3            = 1991
 | klublar3           = {{flagicon|SSSR}} [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi (Fargʻona)]]
 | isht3              = 21
 | gollar3            = 0
 | yillar4            = 1991
 | klublar4           = {{flagicon|SSSR}} [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]]
 | isht4              = 16
 | gollar4            = 0
 | yillar5            = 1992
 | klublar5           = {{flagicon|UZB}} [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi (Fargʻona)]]
 | isht5              = 2
 | gollar5            = 0
 | yillar6            = 1992
 | klublar6           = {{Ijara}} {{flagicon|UZB}} [[Atlaschi (futbol klubi)|Atlaschi (Margʻilon)]]
 | isht6              = 15
 | gollar6            = 5
 | yillar7            = 1993—1995
 | klublar7           = {{flagicon|UZB}} [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]]
 | isht7              = 78
 | gollar7            = 32
 | yillar8            = 1996—1997
 | klublar8           = {{flagicon|UZB}} [[MHSK (futbol klubi)|MHSK]]
 | isht8              = 22
 | gollar8            = 3
 | yillar9            = 1997—1999
 | klublar9           = {{flagicon|UZB}} [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]]
 | isht9              = 66
 | gollar9            = 38
 | yillar10           = 2000
 | klublar10          = {{flagicon|UZB}} [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
 | isht10             = 15
 | gollar10           = 2
 | yillar11           = 2001—2002
 | klublar11          = {{flagicon|UZB}} [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]]
 | isht11             = 53
 | gollar11           = 12
 | yillar12           = 2003
 | klublar12          = {{flagicon|UZB}} [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]
 | isht12             = ?
 | gollar12           = 16
 | yillar13           = 2004
 | klublar13          = {{flagicon|UZB}} [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]
 | isht13             = ?
 | gollar13           = 28
 | yillar14           = 2005
 | klublar14          = {{flagicon|UZB}} [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]
 | isht14             = ?
 | gollar14           = 18
 | yillar15           = 2006
 | klublar15          = {{flagicon|UZB}} [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]]
 | isht15             = ?
 | gollar15           = 4
 | club-update        = 2007-yil 1-yanvar
 | vazni              = 72 kg
 | boshliqyillar1     = 2010—2011
 | boshliqklublar1    = {{flagicon|UZB}} [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]]
}}

'''Ravshan Chorshanbiyevich Doʻrmonov''' ([[1971|1971-yil]] [[4-mart]], [[Termiz]] – [[24-oktyabr]] [[2018|2018-yil]]&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/oz/news/dormonovlar-oilasiga-taziya-bildiramiz |sarlavha=Doʻrmonovlar oilasiga taziya bildiramiz |sana=2018/10/24}}&lt;/ref&gt;, [[Termiz]]) – [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet]] va [[Oʻzbeklar|oʻzbek]] sobiq [[Futbolchi|futbolchisi]], [[Hujumchi (futbol)|hujumchi]] pozitsiyasida oʻynagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.transfermarkt.co.in/ravshan-durmonov/profil/spieler/1096406 |sarlavha=Дурманов Равшан |sana=2023/12/17 |qaralgan sana=2023-12-17 |arxivsana=2025-01-28 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250128021331/https://www.transfermarkt.co.in/ravshan-durmonov/profil/spieler/1096406 }}&lt;/ref&gt;.

== Futbolchilik faoliyati ==
Ravshan akalari singari faoliyatini [[Termiz]]&lt;nowiki/&gt;ning „[[Surxon (futbol klubi)|Surxon]]“ klubida 1989-yilda boshlagan. [[Termiz]] jamoasida bir mavsum oʻynagach 1990-yilgi mavsumda [[Samarqand]]&lt;nowiki/&gt;ning „&lt;nowiki/&gt;[[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]&lt;nowiki/&gt;“ klubida oʻynagan. 1991-yilgi mavsumda [[Fargʻona]]&lt;nowiki/&gt;ning „&lt;nowiki/&gt;[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]&lt;nowiki/&gt;“ jamoasidan taklif olgan va yarim mavsum davomida [[Fargʻona]] klubi tarkibida [[Futbol boʻyicha 1991-yilgi SSSR Birinchi ligasi|1991-yilgi]] [[SSSR Birinchi Ligasi|SSSR Birinchi ligasi]]&lt;nowiki/&gt;da ishtirok etgan. 1991-yilning yoz oyida „&lt;nowiki/&gt;[[Surxon (futbol klubi)|Surxon]]&lt;nowiki/&gt;“ jamoasiga qaytib [[SSSR ikkinchi futbol ligasi|SSSR Ikkinchi ligasi]] oʻynagan. 1992-yilda yana „&lt;nowiki/&gt;[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]&lt;nowiki/&gt;“ jamoasiga qaytdi va yozgi transfer oynasida [[Margʻilon]]&lt;nowiki/&gt;ning „&lt;nowiki/&gt;[[Atlaschi (futbol klubi)|Atlaschi]]&lt;nowiki/&gt;“ jamoasiga tarkibiga oʻtgan. 1993-yilgi mavsumda [[Termiz]]&lt;nowiki/&gt;ga, „&lt;nowiki/&gt;[[Surxon (futbol klubi)|Surxon]]&lt;nowiki/&gt;“ klubiga qaytdi va uch mavsum davomida eng yaxshi toʻpurariga aylandi. 1996-yilgi mavsumda [[Toshkent]]&lt;nowiki/&gt;ning „&lt;nowiki/&gt;[[MHSK (futbol klubi)|MHSK]]&lt;nowiki/&gt;“ klubi bilan shartnoma imzolagan va bir yarim mavsum davomida Toshkent klubi tarkibida oʻynagan. 1997-yil mavsumning ikkinchi qismida Termizga qaytdi va 2000-yilgacha „Surxon“ klubi tarkibida oʻynagan. 2000-yilgi mavsumda „&lt;nowiki/&gt;[[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]&lt;nowiki/&gt;“ jamoasida oʻynagan. 2001—2002-yilgi mavsumda „Surxon“ jamoasida oʻynagan. 2003-yilgi mavsumda [[Jizzax (shahar)|Jizzax]]&lt;nowiki/&gt;ning „&lt;nowiki/&gt;[[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]&lt;nowiki/&gt;“ klubida oʻynagan. 2004-yilgi mavsumda [[Gʻuzor]]&lt;nowiki/&gt;ning „&lt;nowiki/&gt;[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]&lt;nowiki/&gt;“ klubida oʻynagan. 2005-yilgi mavsumda „&lt;nowiki/&gt;[[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]&lt;nowiki/&gt;“ jamoasida oʻynagan. 2006-yilgi mavsumda [[Termiz]]&lt;nowiki/&gt;ga qaytgan va shu yilning oʻzida „Surxon“ klubida faoliyatini yakunlagan.

== Murabbiylik faoliyati ==
Ravshan murabbiylik faoliyatini oʻzining asosiy faoliyati oʻtgan jamoasi, [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]] klubida boshlagan. 2010—2011-yillarda „Surxon“ klubida bosh murabbiylik qilgan. Shundan soʻng Termiz klubida bir necha yil boshqa lavozimlarda ham faoliyat yuritgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/oz/news/ravshan-dormonov-surxon-kelasi-yil-birinchi-ligada-oynaydi |sarlavha=Ravshan Doʻrmonov: &quot;Surxon&quot; kelasi yil birinchi ligada oʻynaydi&quot; |sana=2016/10/25}}&lt;/ref&gt;. Ravshan 2018-yil 24-oktyabrda [[Termiz]]&lt;nowiki/&gt;da vafot etgan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. vafotidan soʻng bir necha bor faxriylar va Ravshan doʻstlari oʻrtasida [[Ravshan Doʻrmonov xotira turniri]] oʻtkazildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/oz/news/toshkentda-ravshan-dormonov-xotirasiga-bagishlangan-turnir-otkazilmoqda |sarlavha=Toshkentda Ravshan Doʻrmonov xotirasiga bagʻishlangan turnir oʻtkazilmoqda |sana=2019/03/01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://futboll.tv/news/4373-ravshan-durmonov-hotirasi-uchun-turnir-bulib-utdi.html |sarlavha=Равшан Дўрмонов хотираси учун турнир бўлиб ўтди |sana=08.04.2019}}&lt;/ref&gt;.

== Yutuqlar ==

* [[Oʻzbekiston Superligasi]] uchinchi oʻrin: [[Futbol boʻyicha 1996-yilgi Oʻzbekiston Oliy ligasi|1996]]
* [[Oʻzbekiston Pro ligasi]] gʻolibi: [[Futbol boʻyicha 2003-yilgi Oʻzbekiston Birinchi ligasi|2003]]
* [[Oʻzbekiston Pro ligasi]] ikkinchi oʻrin: [[Futbol boʻyicha 2004-yilgi Oʻzbekiston Birinchi ligasi|1993]], [[Futbol boʻyicha 1993-yilgi Oʻzbekiston Birinchi ligasi|2004]]

== Shaxsiy hayot ==
Ravshan Doʻrmonovning Ikki akasi [[Abdusamad Doʻrmonov|'''Abdusamad''']] va [[Rustam Doʻrmonov|'''Rustam Doʻrmonov''']] ham futbolchi boʻlib uch aka uka bir vaqtda „[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]“ ([[Fargʻona]]) klubida oʻynagan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==

* [https://web.archive.org/web/20231217154619/https://footballfacts.ru/person/32062-durmanovravshan Ravshan Doʻrmonov] Footballfacts saytida futbolchi profili
* [https://www.transfermarkt.co.in/ravshan-durmonov/profil/spieler/1096406 Ravshan Doʻrmonov] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20250128021331/https://www.transfermarkt.co.in/ravshan-durmonov/profil/spieler/1096406 |date=2025-01-28 }} [[Transfermarkt]] saytida futbolchi profili
{{Surxon futbol klubi murabbiylari}}

{{DEFAULTSORT|Doʻrmonov, Ravshan}}
[[Turkum:1971-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:4-martda tugʻilganlar]]
[[Turkum:2018-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:24-oktyabrda vafot etganlar]]
[[Turkum:Kishilar]]
[[Turkum:Surxondaryo viloyati kishilari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbol murabbiylari]]
[[Turkum:SSSR erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Surxon klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Neftchi (Fargʻona) futbolchilari]]
[[Turkum:Atlaschi FC futbolchilari]]
[[Turkum:Dinamo Samarqand futbolchilari]]
[[Turkum:MHSK klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Buxoro klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Soʻgʻdiyona Jizzax futbolchilari]]
[[Turkum:Xorazm futbolchilari]]
[[Turkum:Shoʻrtan klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik futbol murabbiylari]]
[[Turkum:Surxon murabbiylari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Pro ligasi murabbiylari]]</text>
      <sha1>fd5tftuwhew816gmeois7lobied9k3y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rubén García</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1001259</id>
    <revision>
      <id>6327612</id>
      <parentid>6081117</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T21:15:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327612</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10719" sha1="8d6zkzfum9143moy862sigtpctsovhx" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Rubén García
 | tasvir             = Rubén García Alcorcón-RSG 2017-18.jpg
 | izoh               = García  [[:en:Sporting de Gijón|Sporting Gijón]] jamoasi libosida
 | toʻliqism          = Rubén García Santos&lt;ref name=Bio&gt;{{yangiliklar manbasi|url=https://en.as.com/resultados/ficha/deportista/ruben_garcia/19915/|title=Rubén García|publisher=[[Diario AS]]|accessdate=14 January 2023}}&lt;/ref&gt;
 | tavallud_sana      = {{Tugʻilgan sanasi va yoshi|1993|7|14|df=y}}&lt;ref name=Bio/&gt;
 | tavallud_joyi      = [[Valencia]], Spain
 | boʻyi              = {{convert|1.71|m|ftin|0|abbr=on}}&lt;ref name=Bio/&gt;
 | pozitsiya          = [[Yarim himoyachi|Winger]]
 | joriyklub          = [[:en:CA Osasuna|Osasuna]]
 | klubraqami         = 14
 | yoshlikyillari1    = 
 | yoshlikklublari1   = [[Valencia CF|Valencia]]
 | yoshlikyillari2    = 2010–2011
 | yoshlikklublari2   = [[:en:Levante UD|Levante]]
 | yillar1            = 2010–2012
 | klublar1           = [[:en:Atlético Levante UD|Levante B]]
 | isht1              = 20
 | gollar1            = 3
 | yillar2            = 2012–2018
 | klublar2           = [[:en:Levante UD|Levante]]
 | isht2              = 129
 | gollar2            = 8
 | yillar3            = 2017–2018
 | klublar3           = → [[:en:Sporting de Gijón|Sporting Gijón]] (Ijara)
 | isht3              = 41
 | gollar3            = 8
 | yillar4            = 2018–
 | klublar4           = [[:en:CA Osasuna|Osasuna]]
 | isht4              = 178
 | gollar4            = 22
 | milliyyillar1      = 2013
 | milliyjamoa1       = [[:en:Spain national under-20 football team|Ispaniya U20]]
 | milliyisht1        = 5
 | milliygollar1      = 1
 | milliyyillar2      = 2013
 | milliyjamoa2       = [[:en:Spain national under-21 football team|Ispaniya U21]]
 | milliyisht2        = 1
 | milliygollar2      = 0
 | club-update        = 22:27, 12 October 2023 (UTC)
 | ntupdate           = 
}}

'''Rubén García Santos''' ({{Lang-uz|Ruben Garsiya}}; 1993-yil 14-iyul) – ispaniyalik professional [[futbol]]chi, CA Osasuna jamoasida [[Yarim himoyachi|chap qanot himoyachisi]] sifatida oʻynaydi.

== Klub faoliyati ==

=== Levante ===
[[Valencialar mamlakati|Valensiya hamjamiyatining]] [[Valensiya (shahar)|Valensiya]] shahrida tugʻilgan Garsiya mahalliy Levante UD yoshlar tizimini tugatgan va Tercera Divisióndagi zaxiradagi debyutini qilgan. 2011-yilda u [[Valencia CF|Valensiya CF]] ga qaytishi mumkin edi&lt;ref&gt;[http://www.superdeporte.es/valencia/2011/11/04/valencia-quiere-ultima-perla-levante/143744.html El Valencia quiere a la última perla del Levante (Valencia want Levanteʼs newest gem)]; [[Super Deporte]], 4 November 2011 (in Spanish)&lt;/ref&gt;, ammo kelishuvga erishilmadi; keyingi 31-yanvarda u 2016-yilgacha professional shartnoma imzoladi&lt;ref&gt;[https://www.levanteud.com/en/info/ruben-garcia-renueva-con-el-levante-ud-hasta-2016 Rubén García renueva con el Levante UD hasta 2016 (Rubén García renews with Levante UD until 2016)]; Levante UD, 31 January 2012 (in Spanish)&lt;/ref&gt;.

2012-yil 2-sentabrda Garsiya oʻzining [[La Liga]]dagi ilk uchrashuvini oʻtkazdi va oʻz maydonida RCD Espanyol jamoasi ustidan 3:2 hisobida gʻalaba qozonganilgan oʻyinda Nabil El-Jharning oʻrniga maydonga tushgan&lt;ref&gt;[http://soccernet.espn.go.com/report?id=348479&amp;cc=3888 Levante up and running in thrilling fashion]{{Oʻlikhavola|date=yanvar 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}; [[ESPN FC]], 2 September 2012&lt;/ref&gt;. 21-oktyabr kuni xuddi shu musobaqada u Mishelga „Xetafe“ klubiga qarshi oʻyindagi yagona golga assistentlik qildi&lt;ref&gt;[http://soccernet.espn.go.com/report?id=348437&amp;cc=3888 Michel stunner lights up dour contest]{{Oʻlikhavola|date=yanvar 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}; ESPN FC, 21 October 2012&lt;/ref&gt;.

Garsiya oliy diviziondagi oʻzining birinchi golini 2012-yilning 9-dekabrida RCD Mallorca jamoasiga qarshi oʻz maydonida oʻtgan oʻyinda, jamoasining uchinchi golini kiritgan. Yakunda jamoasi 4:0 hisobida gʻalaba qozongan&lt;ref&gt;[http://espnfc.com/en/report/348375/report.html?soccernet=true&amp;cc=null Mallorca canʼt live with Martins] ; ESPN FC, 9 December 2012&lt;/ref&gt;. U 2013-yil yanvar oyida doimiy ravishda asosiy jamoaga koʻtarilib, 11-raqamga ega boʻldi.

2017-yilning 28-iyulida Levante jamoasiga yuqori ligaga koʻtarilishiga hissa qoʻshgandan soʻng, Garsiya Segunda Diviziyasining „Sporting de Xixon“ klubiga bir yilga ijaraga berilgan&lt;ref&gt;[http://agencias.abc.es/agencias/noticia.asp?noticia=2564051 El extremo Rubén García llega al Sporting cedido por el Levante (Winger Rubén García arrives to Sporting loaned by Levante)] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20180822015000/http://agencias.abc.es/agencias/noticia.asp?noticia=2564051 |date=2018-08-22 }}; [[ABC (newspaper)|ABC]], 28 July 2017 (in Spanish)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.realsporting.com/noticia/ruben-garcia-nueva-incorporacion-para-el-ataque-rojiblanco Ruben García, nueva incorporación para el ataque rojiblanco (Rubén García, new addition for the red-and-white attack)] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200323063051/https://www.realsporting.com/noticia/ruben-garcia-nueva-incorporacion-para-el-ataque-rojiblanco |date=2020-03-23 }}; Sporting Gijón, 28 July 2017 (in Spanish)&lt;/ref&gt;.

=== Osasuna ===
2018-yil 20-avgustda Garsiya ikkinchi darajali CA Osasuna bilan uch yillik shartnomaga tekin transferga rozi boʻldi – Levante ham oʻyinchining federativ huquqlarining 50 foizini saqlab qoldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.osasuna.es/noticia/_/12020/20-08-2018-ruben-garcia-nuevo-jugador-de-osasuna.html |sarlavha=Rubén García, nuevo jugador de Osasuna |nashriyot=CA Osasuna |til=Spanish |sana=20 August 2018 |qaralgan sana=20 August 2018 |arxivsana=2018-08-20 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20180820234807/https://www.osasuna.es/noticia/_/12020/20-08-2018-ruben-garcia-nuevo-jugador-de-osasuna.html }}&lt;/ref&gt;. Keyingi 21-iyunda, ularga chempion boʻlishga yordam berganidan soʻng, u butunlay sotib olindi va [[El Sadar stadioni]]da shartnomasini 2023-yilgacha uzaytirdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.osasuna.es/noticia/_/13074/21-06-2019-osasuna-adquiere-los-derechos-de-ruben-garcia-que-sera-rojillo-hasta-el-2023.html |sarlavha=Osasuna adquiere los derechos de Rubén García, que será rojillo hasta el 2023 |nashriyot=CA Osasuna |til=Spanish |sana=21 June 2019 |qaralgan sana=24 June 2019 |arxivsana=2019-06-21 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190621222815/https://www.osasuna.es/noticia/_/13074/21-06-2019-osasuna-adquiere-los-derechos-de-ruben-garcia-que-sera-rojillo-hasta-el-2023.html }}&lt;/ref&gt;.

Garsiya 2020-yil oktabr oyida 2023/2024-yilgi mavsum oxirigacha davom etadigan yana bir uzaytirishga rozi boʻldi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Fiuza |first=Gorka |date=7 October 2020 |title=Osasuna mejora el contrato de Rubén García y le subirá la cláusula a 10 millones |language=Spanish |trans-title=Osasuna improve Rubén García's contract and will raise his clause to 10 million |publisher=[[Diario de Navarra]] |url=https://www.diariodenavarra.es/noticias/deportes/futbol/osasuna/2020/10/07/osasuna-mejora-contrato-ruben-garcia-le-sube-clausula-10-millones-704189-1027.html |access-date=10 October 2023}}&lt;/ref&gt;.

== Terma jamoadagi faoliyati ==
2012-yilning 19-yanvarida Garsiya Ispaniyaning 19 yoshgacha boʻlgan terma jamoasi bilan mashgʻulotlarga chaqirildi&lt;ref&gt;[http://www.marca.com/2012/01/16/futbol/cantera/1326713588.html Omar y Rubén García sustituyen a Rafinha y Alcácer (Omar and Rubén García replace Rafinha and Alcácer)]; [[Marca (newspaper)|Marca]], 19 January 2012 (in Spanish)&lt;/ref&gt;.

== Faoliyat statistikasi ==
{{Updated|match played 7 October 2023}}&lt;ref&gt;{{Soccerway|ruben-garcia-santos/260118}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{UEFA player|250054754}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+Klub, mavsum va musobaqalar boʻyicha koʻrinish va gollar
! rowspan=&quot;2&quot; |Jamoa
! rowspan=&quot;2&quot; |Mavsum
! colspan=&quot;3&quot; |Liga
! colspan=&quot;2&quot; |Milliy kubok
! colspan=&quot;2&quot; |Xalqaro
! colspan=&quot;2&quot; |Boshqa
! colspan=&quot;2&quot; |Jami
|-
!Divizion
!Isht
!Gol
!Isht
!Gol
!Isht
!Gol
!Isht
!Gol
!Isht
!Gol
|-
|Levante B
|2012–13
|Segunda División B
|2
|1
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|2
|1
|-
| rowspan=&quot;6&quot; |Levante
|2012–13
|[[La Liga]]
|31
|4
|3
|0
|10{{Efn|Appearance(s) in [[UEFA Europa League]]|name=EU}}
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
|44
|4
|-
|2013–14
|La Liga
|32
|2
|2
|1
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|34
|3
|-
|2014–15
|La Liga
|27
|1
|3
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|30
|1
|-
|2015–16
|La Liga
|22
|1
|1
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|23
|1
|-
|2016–17
|Segunda División
|17
|0
|1
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|18
|0
|-
! colspan=&quot;2&quot; |Jami
!129
!8
!10
!1
!10
!0
!0
!0
!149
!9
|-
|Sporting Gijón (loan)
|2017–18
|Segunda División
|41
|8
|0
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
|2{{Efn|Appearance(s) in Promotion Playoffs|name=pro}}
|0
|43
|8
|-
| rowspan=&quot;7&quot; |Osasuna
|2018–19
|Segunda División
|37
|7
|1
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|38
|7
|-
|2019–20
|La Liga
|30
|8
|1
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|31
|8
|-
|2020–21
|La Liga
|37
|3
|2
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|39
|3
|-
|2021–22
|La Liga
|37
|1
|1
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|38
|1
|-
|2022–23
|La Liga
|29
|2
|8
|2
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|37
|4
|-
|2023–24
|La Liga
|8
|1
|0
|0
|2{{Efn|Appearances in [[UEFA Europa Conference League]]|name=UECL|group=lower-alpha}}
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
|10
|1
|-
! colspan=&quot;2&quot; |Jami
!178
!22
!13
!2
!2
!0
!0
!0
!193
!24
|-
! colspan=&quot;3&quot; |Umumiy faoliyat
!350
!39
!23
!3
!12
!0
!2
!0
!387
!42
|}
{{Notelist}}

== Yutuqlar ==
'''Levante'''

* Segunda divizioni : 2016–17

'''Osasuna'''

* Segunda divizioni: 2018–19&lt;ref&gt;[https://www.marca.com/blogs/master-big-data-deportivo/2019/06/18/los-goles-del-ascenso-del-osasuna.html Los goles del Osasuna campeón (The goals of champions Osasuna)]; Marca, 18 June 2019 (in Spanish)&lt;/ref&gt;

== Eslatmalar ==
{{notelist}}
{{manbalar|group=izoh}}
{{manbalar|group=lower-alpha}}
{{manbalar|group=upper-alpha}} 
{{manbalar|group=note}} 
{{manbalar|group=†}}
{{manbalar|group=n}} 

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==

* Rubén García at BDFutbol
* Rubén García at Futbolme (in Spanish)

[[Turkum:1993-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Ispaniyalik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Futboldagi erkak qanot yarim himoyachilari]]
[[Turkum:Tercera División oʻyinchilari]]
[[Turkum:Segunda División B oʻyinchilari]]
[[Turkum:La Liga oʻyinchilari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]</text>
      <sha1>8d6zkzfum9143moy862sigtpctsovhx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Samarra</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1025435</id>
    <revision>
      <id>6327682</id>
      <parentid>6196514</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T03:35:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327682</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21067" sha1="5c4g1ze1hfxloydv2q5a6fyy8gf5xb9" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi                   = Samarra
| asl nomi               = {{lang|ar|سَامَرَّاء}}
| mavqe                  = Shahar
| tasvir                 = Fayl:صوره في اجواء مطريه للمأذنه الملويه في سامراء العراق.jpg
| mamlakat               = Iroq
| mintaqa turi           = Muhofazot
| mintaqa                = Saladin muhofazoti
| sanalgan yil           = {{circa|2003}}
| aholi                  = 348,700
| koordinatalar          = {{coord|34|11|54|N|43|52|27|E|region:IQ_type:city(300000)|display=inline,title}}
}}

'''Samarra''' ({{lang-ar|سَامَرَّاء}}, ''{{transl|ar|DIN|Sāmarrāʾ}}'') [[Iroq]]dagi shahar. Shahar [[Saladin muhofazoti]]da, [[Dajla]]ning sharqiy qirgʻogʻida, [[Bagʻdod]]dan {{convert|125|km|mi|sp=us}} shimolda joylashgan. Hozirgi Samarra shahri 836-yilda [[Abbosiylar xalifaligi|abbosiylar xalifasi]] [[Muʼtasim]] tomonidan yangi maʼmuriy poytaxt va harbiy baza sifatida tashkil etilgan&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Northedge |first=Alastair E. |title=Encyclopaedia of Islam, Three |url=https://archive.org/details/encyclopaediaofi0000unse_u8d8 |publisher=Brill |year=2012 |isbn=9789004161658 |editor-last=Fleet |editor-first=Kate |location= |pages= |chapter=ʿAbbāsid art and architecture |editor-last2=Krämer |editor-first2=Gudrun |editor-last3=Matringe |editor-first3=Denis |editor-last4=Nawas |editor-first4=John |editor-last5=Rowson |editor-first5=Everett}}&lt;/ref&gt;. 2003-yil holatida shahar aholisi 348,700 nafarni tashkil qilgan. [[Iroq fuqarolar urushi (2006—2008)|Iroq fuqarolar urushi]] davrida Samarra qarshilikning „[[sunniy uchburchagi]]“da edi.

[[Abbosiylar Samarrasi|Samarra arxeologik obʼekti]] hanuzgacha tarixiy shaharning asl rejasi, meʼmorchiligi va badiiy yodgorliklarining katta qismini saqlab qolgan&lt;ref&gt;{{Cite web |last= |first= |title=Samarra Archaeological City |url=https://whc.unesco.org/en/list/276/ |access-date=2023-04-24 |website=UNESCO World Heritage Centre |language=en}}&lt;/ref&gt;. Shahar 2007-yilda [[UNESCO]] [[Jahon merosi|Butunjahon merosi roʻyxati]]ga kiritilgan&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/6248244.stm | publisher=[[BBC News]] | title=Unesco names World Heritage sites | date=2007-06-28 | access-date=2010-05-23}}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==

=== Qadimgi davrda Samarra ===

[[Ibtidoiy jamiyat|Qadimgi davr]] Samarra qoldiqlari birinchi marta 1911—1914-yillarda [[Ernst Gersfeld]] tomonidan qazib, oʻrganilgan. Samarra [[Samarra madaniyati]]ning bir qismiga aylandi. 1946-yildan beri daftarlar, xatlar, eʼlon qilinmagan qazishma hisobotlari va fotosuratlar Vashingtondagi [[Freer sanʼat galereyasi]]da saqlanadi. 

Samarra sivilizatsiyasi [[Ubayd madaniyati]]ning bir qismi boʻlib, [[Yaqin Sharq]]dagi ilk shahar davlatlaridan biri sifatida gullab-yashnagan. Shahar miloddan avvalgi 5500-yilda mavjud boʻlgan va oxir-oqibat miloddan avvalgi 3900-yilda qulagan.

=== Yangi Ossuriya davri ===

Sur-marrati shahri (miloddan avvalgi 690-yilda [[Sennaxerib]] tomonidan qurilgan. [[Uolters sanʼat muzeyi]]dagi [[stella]]ga koʻra qayta tiklangan) zamonaviy Samarra roʻparasida Dajla boʻyidagi mustahkam [[ossuriya]]liklar joylashgan joy al-Xuvayshda. Ossuriya Onlayn davlat arxivida ''Surimarratni'' Samarraning zamonaviy oʻrni sifatida belgilangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160304023539/http://oracc.museum.upenn.edu/saao/cbd/qpn/qpn.x030705.html |arxivsana=2016-03-04 |sarlavha=SAAO |url=http://oracc.museum.upenn.edu/saao/cbd/qpn/qpn.x030705.html |qaralgan sana=2024-02-03}}&lt;/ref&gt;.

Samarra arxeologik tadqiqoti qayd etgan Samarraning qadimiy nomlari yunoncha ''Souma'' ([[Ptolomey]] V.19, [[Zosimus (tarixchi)|Zosimus]] III, 30), lotincha ''Sumere'', [[Samarra jangi (363)|miloddan avvalgi 363-yilda Julian qoʻshinining chekinishi voqealari]]da ([[Ammian Marsellin]] XXV, 6, 4) tilga olingan qalʼa va qishloq deya tasvirlangan (Hoffmann, ''Auszüge'', 188; [[Suriyalik Mixail]] III, 88) suryoniycha ''Sumra''dir.

[[Yoqut Hamaviy]] tomonidan [[Anushirvon]]ga bagʻishlab yozilgan asarda (Muʼjam, „Qatul“ boʻlimiga qarang) Samarra mintaqasida [[Dajla daryosi]]dan suv oladigan [[Nahravon kanali]]ning shimoliy davomi boʻlgan Qatul al-Kisraviyning ochilishi aholi sonining koʻpayishi uchun imkoniyat taqdim etgani haqida yozgan. Ushbu loyihaning yakunlanishini nishonlash uchun Samarraning janubiy kirish qismida yodgorlik minorasi (hozirgi Burj al-Qoim) qurilgan. [[Ad-Davr]] yaqinidagi shimoliy kirish qismida esa (hozirgi Nahr ar-Rasasi) devor bilan oʻralgan ov bogʻi boʻlgan saroy qurilgan. [[Abbosiylar xalifaligi|Abbosiylar xalifasi]] [[Horun ar-Rashid]] tomonidan qazilgan qoʻshimcha kanal, Qatul Abi al-Jund, al-Muborak deb nomlangan va 796-yilda qurilishi tugallanmay, qarovsiz qoldirilgan sakkizburchakli shaklda qurilgan rejali shahar qurilishi (hozirgi Husn al-Qadisiyya) bilan nishonlangan.

&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
Fayl:Female Statuette Halaf Culture 6000-5100 BCE.jpg|Ayol statuetkasi. Samarra. Mil. avv. 6-ming yillik
Fayl:Samarra bowl.jpg|[[Berlindagi Vorderasiatisches muzeyi|Vorderasiatisches muzeyi]]da saqlanayotgan Samarra kosasi. Berlin. Kosa markazidagi [[svastika]] rekonstruksiya qilingan&lt;ref&gt;Stanley A. Freed, &quot;Research Pitfalls as a Result of the Restoration of Museum Specimens&quot;, ''Annals of the New York Academy of Sciences'', Volume 376, The Research Potential of Anthropological Museum Collections, pages 229–245, December 1981. {{doi|10.1111/j.1749-6632.1981.tb28170.x}}.&lt;/ref&gt;.
Fayl:Chinese sancai sherd 9th 10th century found in Samarra.jpg|Samarradan topilgan 9—10-asrlarga oid Xitoyda ishlab chiqarilgan [[sankay]] sopol parchasi. Bu [[islom kulolchiligiga Xitoy taʼsiri]]ning namunasi hisoblanadi. [[Britaniya muzeyi]].
&lt;/gallery&gt;

=== Abbosiylar poytaxti ===
{{Asosiy|Abbosiylar Samarrasi}}

[[Fayl:Dirhem of al-Muntasir, AH 247-248.jpg|thumb|Samarrada zarb etilgan [[Muntasir]] [[dirham]]i. Mil. 861/862|left]]

836-yilda [[Abbosiylar xalifaligi|Abbosiylar xalifasi]] [[Muʼtasim]] Dajla boʻyida yangi poytaxtga asos solgan. Xalifa bu yerda asosan [[Oʻrta Osiyo]] va [[Eron]]dan (eng mashhuri [[Turkiy xalqlar|turklar]], shuningdek, Xurosonlik ''[[Ishtaxoniy]]'', ''[[faragʻina]]'' va ''[[ushrusoniy]]'' boʻlinmalari) yoki Shimoliy Afrikadan (''[[Magʻariba (Abbosiylar armiyasi)|magʻaribalar]]'' kabi) jalb qilingan askarlar uchun garnizon bilan oʻralgan katta saroy majmualari qurdirdi. [[Mamluklar]]ni qul askarlar deb atashsa ham, aslida ularning mavqei ancha baland edi. Mamluklarning baʼzi sarkardalari soʻgʻdlarga xos zodagonlik unvonlari egasi edilar&lt;ref name=&quot;Babaie&quot;&gt;{{cite book | title=Slaves of the Shah | url=https://archive.org/details/slavesofshahnewe0000unse | url-access=limited | publisher=I.B.Tauris &amp; Co Ltd | author=Babaie, Sussan | year=2004 | location=New York | pages=[https://archive.org/details/slavesofshahnewe0000unse/page/4 4]–5 | isbn=1-86064-721-9}}&lt;/ref&gt;.

[[File:قصر البركة في سامراء.jpg|thumb|260x260px|[[Muʼtasim]] ({{hukmronlik|833|842}}) qurdirgan ''Dor ul-Xilafa'' saroyidagi ziyofat zallari bilan oʻralgan dumaloq hovuz qoldiqlari&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Blair |first1=Sheila S. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=-mhIgewDtNkC&amp;pg=PP3 |title=The Art and Architecture of Islam 1250-1800 |last2=Bloom |first2=Jonathan M. |publisher=Yale University Press |year=1995 |isbn=9780300064650 |location= |pages= |chapter=Samarra}}&lt;/ref&gt;.]]

Shahar xalifa [[Mutavakkil]] davrida yanada rivojlandi. Xalifa Mutavakkiliya kabi hashamatli saroy majmualari va 847-yilda qurilgan mashhur spiral [[minora]] yoki Malviya hamda [[Samarra Katta masjidi]] qurilishiga homiylik qildi. Xalifa oʻgʻli [[Muʼtazz]] uchun katta Bulkuvara saroyini qurdirdi.

[[File:قصر العاشق مدينه سامراء.jpg|thumb|Samarra yaqinidagi Abbosiylar davriga oid [[Qasr al-Oshiq]].]]

Nestorian patriarxi [[Sargis (nestorian patriarxi)|Sargis]] (860—872) [[Sharq cherkovi]]ning patriarxal markazini Bagʻdoddan Samarraga koʻchirdi. Patriarxning bevosita vorislaridan bir yoki ikkitasi ham oliy hokimiyatga yaqin boʻlish uchun Samarrada faoliyat olib borgan boʻlishi mumkin&lt;ref&gt;Mari, 80–1 (Arabic), 71–2 (Latin)&lt;/ref&gt;.

Samarra 892-yilgacha, [[Mutazid]] poytaxtni Bagʻdodga qayta koʻchirgunga qadar xalifa qarorgohi boʻlib qoldi&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. Tarixiy manbalarda shahar aynan shu davrda talon-taroj qilingani haqida maʼlumotlar mavjud. Ehtimol, shahar aholisi kamaygan, shahar ham kichraygan, lekin muhim bozor markazi mavqeini saqlab qola olgan&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{EI2|volume=8|article=Sāmarrā'|last=Northedge|first=Alastair|pages=1039–1041}}&lt;/ref&gt;.

10-asrdan boshlab shahar muhim ziyoratgohga aylangan. 12—13-asrlarda daryo oqimining shahar janubiga tomon oʻzgarishi shaharning ham sharq tomonga siljishiga olib kelgan. Natijada Bag‘dod va Mosul o‘rtasidagi asosiy yo‘l g‘arbiy sohilga ko‘chirilib, Samarra savdo shaharchasi sifatidagi ahamiyatini yo‘qotgan&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

=== Zamonaviy davr ===

18-asrda 1730—1735-yillardagi [[Usmonli—Fors urushi (1730—1735)|Usmonli—Fors urushi]]ning eng shiddatli janglaridan biri [[Samarra jangi (1733)|Samarra jangi]] boʻlib o'tdi. Ushbu jangda 50 000 dan ortiq turklar va forslar qurbon boʻldi. Bu jang [[Usmonli Iroqi]]ning taqdirini hal qilib, uning [[Birinchi jahon urushi]]gacha Istanbul hukmronligi ostida qolishiga sabab boʻldi.

1950-yillarda Bagʻdodni tez-tez suv bosishining oldini olish maqsadida qurilgan [[Samarra toʻgʻoni]]ning qurilishi natijasida doimiy koʻl — [[Tartar koʻli]] yaratilgach, Samarra yana muhim ahamiyat kasb eta boshladi. Toʻgʻon tufayli koʻplab mahalliy aholi koʻchirilishi natijasida Samarra aholisi koʻpaygan&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Hann |first1=Geoff |url=https://books.google.com/books?id=-9RNCgAAQBAJ&amp;dq=samarra+barrage+displacement+population&amp;pg=PA188 |title=Iraq: The ancient sites and Iraqi Kurdistan |last2=Dabrowska |first2=Karen |last3=Townsend-Greaves |first3=Tina |date=2015-08-07 |publisher=Bradt Travel Guides |isbn=978-1-84162-488-4 |language=en}}&lt;/ref&gt;.

[[Fayl:Samarra City 1.jpg|thumb|[[Al-Askariy ziyoratgohi]]]]

Samarra [[Saladin muhofazoti]]dagi muhim shahar boʻlib, [[Iroq urushi]] paytida isyonchilar faol boʻlgan [[sunniy uchburchagi]]ning asosiy qismidir&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Bazzaz |first=Sahar |title=Imperial Geographies in Byzantine and Ottoman Space |publisher=Center for Hellenic Studies |year=2013 |editor-last=Bazzaz |editor-first=Sahar |series=Hellenic Studies Series |location=Washington, DC |language=en |chapter=The Discursive Mapping of Sectarianism in Iraq: The “Sunni Triangle” in the Pages of The New York Times |editor-last2=Batsaki |editor-first2=Yota |editor-last3=Angelov |editor-first3=Dimiter |chapter-url=https://chs.harvard.edu/chapter/11-the-discursive-mapping-of-sectarianism-in-iraq-the-sunni-triangle-in-the-pages-of-the-new-york-times-sahar-bazzaz/}}&lt;/ref&gt;. Samarra shialarning muqaddas joylari, jumladan, bir nechta shia imomlarining qabrlari bilan mashhur boʻlsa-da, shaharda anʼanaviy tarzda va yaqin vaqtgacha [[Sunniylik|sunniy]] [[arablar]] hukmronlik qilgan. Iroq urushi paytida sunniylar va shialar oʻrtasida keskinlik yuzaga kelgan. 2006-yil 22-fevralda [[al-Askariy masjidi]]ning oltin gumbazi bombardimon qilingach, mamlakat boʻylab yuzlab odamlarning hayotiga zomin boʻlgan tartibsizliklar va repression hujumlar boshlandi. Hech qaysi tashkilot portlash uchun javobgarlikni o‘z zimmasiga olmadi. 2007-yil 13-iyunda isyonchilar masjidga yana [[Al-Askariy masjidi portlashi (2007)|hujum qilib]], gumbaz xarobalari yonidagi ikkita [[minora]]ni vayron qilishdi&lt;ref name=&quot;Ricks2010&quot;&gt;{{cite book|author=Thomas E. Ricks|title=The Gamble: General Petraeus and the American Military Adventure in Iraq|url=https://books.google.com/books?id=gHMJCgAAQBAJ&amp;pg=PT3|date=6 January 2010|publisher=Penguin Publishing Group|isbn=978-1-101-19206-1|page=228}}&lt;/ref&gt;. 2007-yil 12-iyulda soat minorasi portlatilgan. Halok bo‘lganlar haqida xabar berilmagan. Shia ruhoniysi [[Muqtada as-Sadr]] tinch namoyishlar va uch kunlik motam eʼlon qilishga chaqirdi&lt;ref name=&quot;rfer_Expl&quot;&gt;{{Cite web | title = Explosion Topples Minarets At Iraqi Shi'ite Shrine | work = RadioFreeEurope/RadioLiberty | date = 2007-06-13 | access-date = 2015-08-22 | url = http://www.rferl.org/content/article/1077098.html }}&lt;/ref&gt;. Uning taʼkidlashicha, hujum ortida sunniy arab turmagan. Biroq, ''Nyu-York Taymsga'' koʻra, hujumchilar [[Al-Qoida]] bilan aloqador sunniylar boʻlishi mumkin&lt;ref name=&quot;nyti_Seve&quot;&gt;{{Cite web | title = Several Mosques Attacked, but Iraq Is Mostly Calm - New York Times | author1 = John F. Burns | author2 = Jon Elsen | work = [[The New York Times]] | date = 2007-06-14 | access-date = 2015-08-22 | url = https://www.nytimes.com/2007/06/14/world/middleeast/14cnd-iraq.html?pagewanted=all }}&lt;/ref&gt;. Masjid majmuasi 2006-yildagi portlashdan so‘ng yopilgan va o‘sha paytda Iroq politsiyasi shaharda noma’lum muddatli komendantlik soati joriy qilgan edi&lt;ref&gt;{{cite news|author= Qassim Abdul-Zahra|agency=Associated Press |date=June 13, 2007|url=https://news.yahoo.com/s/ap/20070613/ap_on_re_mi_ea/iraq|title=Iraqi police say famous shrine attacked}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/6747419.stm |title=Blast hits key Iraq Shia shrine|publisher=BBC |date=2007-06-13 |access-date=2012-04-21}}&lt;/ref&gt;. 2009-yilda restavratsiya ishlari davom etayotgan boʻlsa-da, masjid qayta ochilgan&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Chulov |first=Martin |date=2009-04-16 |title=Bombed Iraq shrine reopens to visitors |language=en-GB |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/world/2009/apr/16/samarra-shia-shrine-restored |access-date=2023-09-26 |issn=0261-3077}}&lt;/ref&gt;.

2007-yilda Iroqdagi fuqarolar urushi tugaganidan buyon muqaddas shahardagi shia aholisi keskin koʻpaydi. Biroq zo‘ravonliklar davom etib, [[Samarradagi portlash (2011)|2011]] va [[Samarradagi hujum (20-sentyabr)|2013]]-yillarda portlashlar sodir etilgan. 2014-yil iyun oyida [[Shimoliy Iroq hujumi (2014-yil iyun)|Shimoliy Iroq hujumi]] doirasida shahar [[IShID]] hujumiga uchragan. IShID kuchlari munitsipalitet binosi va universitetni egallab oldi, biroq keyinchalik [[Iroq armiyasi]] va SWAT kuchlari tomonidan siqib chiqarildi&lt;ref name=&quot;autogenerated3&quot;&gt;{{cite web|last=Hassan |first=Ghazwan |url=https://www.reuters.com/article/us-iraq-security-idUSKBN0EG1RG20140605 |title=Iraq dislodges insurgents from city of Samarra with airstrikes |work=Reuters |date=5 June 2014 |access-date=27 June 2014}}&lt;/ref&gt;. Yaqin atrofdagi [[Imom Dur maqbarasi]], shia hukmdori [[Muslim ibn Quraysh]]ga bagʻishlangan tarixiy maqbara IShID tomonidan 2014-yilda vayron qilingan&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Archnet &gt; Site &gt; Qubba Imam al-Dur |url=https://www.archnet.org/sites/3838 |access-date=2023-04-14 |website=www.archnet.org |arxivsana=2015-06-29 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20150629155356/https://www.archnet.org/sites/3838 }}&lt;/ref&gt;.

== Geografiyasi ==

=== Iqlimi ===

Samarra [[Arid iqlimi|ssiq choʻl iqlimi]]ga ega ([[Köppen iqlim tasnifi]] ''BWh''). Asosiy yomgʻir qishda yogʻadi. Samarradagi oʻrtacha yillik harorat {{convert|22.7|°C|1}}. Yillik taxminiy yogʻingarchilik miqdori {{convert|171|mm|2|abbr=on}}.

{{Weather box|location = Samarra
|metric first = Y
|single line = Y
|Jan high C = 15.3	
|Feb high C = 18.0
|Mar high C = 22.1
|Apr high C = 28.3
|May high C = 35.7
|Jun high C = 41.1
|Jul high C = 43.9
|Aug high C = 43.6
|Sep high C = 39.7
|Oct high C = 33.2
|Nov high C = 24.4
|Dec high C = 17.4
|Jan low C =  4.4			
|Feb low C =  5.9
|Mar low C =  9.3
|Apr low C =  14.2
|May low C = 19.6
|Jun low C = 23.5
|Jul low C = 25.9
|Aug low C = 25.4
|Sep low C = 21.4
|Oct low C = 16.4
|Nov low C =  10.6
|Dec low C =  5.8
|Jan precipitation mm = 25				
|Feb precipitation mm = 30
|Mar precipitation mm = 29
|Apr precipitation mm = 21
|May precipitation mm = 8
|Jun precipitation mm = 0
|Jul precipitation mm = 0
|Aug precipitation mm = 0
|Sep precipitation mm = 0
|Oct precipitation mm = 4
|Nov precipitation mm = 20
|Dec precipitation mm = 34
|year precipitation mm= 127
|source = {{url|climate-data.org}}
|date=27 January 2018
}}

== Diniy ahamiyati ==
{{Yana qarang|Qurʼonda Iroq}}

Shaharda [[al-Askariy ziyoratgohi]] joylashgan. Shuningdek, oʻninchi va oʻn birinchi [[Imomiylar|shia]] [[imom]]lari [[Ali al-Hadiy]] va [[Hasan al-Askariy]]lar maqbarasi, [[Oʻn ikki imom|oʻn ikki]] yoki [[Shialik|shia]] eʼtiqodida „[[Gʻayb (Islom)|gʻayb]]“ga kirganligi haqida maʼlumot berilgan „Yashirin imom“ nomi bilan taniqli [[Muhammad al-Mahdiy]] nomli joy joylashgan. Ushbu ziyoratgohlar tufayli shahar shialar uchun muhim joy hisoblanadi&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite book |last= |first= |url=https://books.google.com/books?id=n9WLDwAAQBAJ |title=The Shi'a of Samarra: The Heritage and Politics of a Community in Iraq |publisher=Bloomsbury Publishing |year=2012 |isbn=978-1-78672-982-8 |editor-last=Panjwani |editor-first=Imranali |language=en}}&lt;/ref&gt;. Bundan tashqari, shaharda musulmonlar hurmatiga sazovor bo‘lgan [[Muhammad]] payg‘ambar va imomlarning ayol qarindoshlari Hakima va [[Narjis]]lar dafn etilgani bu masjidni eng muhim ibodat maskanlaridan biriga aylantirgan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== Ommaviy madaniyatda ==

O‘limni anglatuvchi „Samarradagi uchrashuv“ hikoyasi [[Talmud|Bobil Talmudi]]da qayd etilgan. [[Moem Uilyam Somerset|U.Somerset Moem]] qadimgi Bobil afsonasi asosida adabiy havola yozgan boʻlib&lt;ref&gt;&quot;The Appointment in Samarra&quot; (as retold by W. Somerset Maugham [1933]).&lt;/ref&gt;, unda O‘lim odamning undan Bagʻdoddan Samarraga qochib, behuda urinishini hikoya qiladi. „Samarradagi uchrashuv“ hikoyasi keyinchalik [[Jon OʼHara]]ning [[Appointment in Samarra|xuddi shu nomdagi romani]] uchun asos boʻlgan&lt;ref&gt;John O'Hara, ''Appointment in Samarra'', Harcourt, Brace &amp; Co., . L., &quot;The Destined Hour&quot; in ''From Many Times and Lands'' (London, 1953); reprinted in ''Every Poem Tells a Story: A Collection of Stories in Verse'', ed. Raymond Wilson (London, 1988; {{ISBN|0-670-82086-5}} / 0-670-82086-5).&lt;/ref&gt;.

1968-yilda suratga olingan ''[[Targets]]'' filmida [[Boris Karloff]] rol o‘ynagan qari va qo‘rqinchli film yulduzi Bayron Orlok o‘zining yosh hamkasblariga Maugʻamning hikoya versiyasini aytib beradi&lt;ref&gt;{{cite AV media | people=Bogdanovich, Peter (director) | date=1968 | title=Targets | type=DVD | location=United States of America | publisher=Criterion}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Adabiyotlar ==

* De la Vaissière, Étienne (2007): ''Samarcande et Samarra. Élites d’Asie central dans l’empire abbaside'' (Studia Iranica, Cahier 35), Paris.
* {{Gordon-The Breaking of a Thousand Swords}}
* Northedge, Alastair (2005): ''The historical topography of Samarra'', London.
* Robinson, Chase (ed.) (2001): ''A Medieval Islamic City Reconsidered: An Interdisciplinary Approach to Samarra'' (Oxford Studies in Islamic Art 14). Oxford.

== Havolalar ==
{{Commons category|Samarra}}
{{Wikivoyage}}
* [http://siris-archives.si.edu/ipac20/ipac.jsp?&amp;profile=all&amp;source=~!siarchives&amp;view=subscriptionsummary&amp;uri=full=3100001~!289733~!2&amp;ri=1&amp;aspect=subtab157&amp;menu=search&amp;ipp=20&amp;spp=20&amp;staffonly=&amp;term=herzfeld&amp;index=.AW&amp;uindex=&amp;oper=&amp;term=samarra&amp;index=.SW&amp;uindex=&amp;aspect=subtab157&amp;menu=search&amp;ri=1#focus Ernst Herzfeld Papers, Series 7: Records of Samarra Expeditions, 1906–1945] Smithsonian Institution, Freer Gallery of Art and Arthur M. Sackler Gallery Archives, Washington, D.C.
* [http://collections.si.edu/search/results.jsp?fq=place%3A%22Sa%5Cu0304marra%5Cu0304%27+%28Iraq%29%22&amp;q=ernst+herzfeld&amp;view=grid&amp;start=0 Ernst Herzfeld Papers, Series 7: Records of Samarra Expeditions, 1906–1945]{{Oʻlikhavola|date=mart 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Collections Search Center, S.I.R.I.S., Smithsonian Institution, Washington, D.C.
* [http://www.iraqimage.com/pages/browse/Samarra.html Iraq Image - Samarra Satellite Observation]
* [http://www.dur.ac.uk/derek.kennet/samarra.htm Samarra Archaeological Survey]
* [http://www.k-state.edu/english/baker/english320/Maugham-AS.htm &quot;The Appointment in Samarra&quot;]
* [http://www.indybay.org/newsitems/2006/02/28/43052.php Destruction of Askari Mosque]
* [https://maps.google.com/maps?f=q&amp;hl=en&amp;geocode=&amp;q=Samarra&amp;sll=32.033228,44.396803&amp;sspn=0.005457,0.009356&amp;ie=UTF8&amp;ll=34.206975,43.867722&amp;spn=0.08518,0.216293&amp;t=h&amp;z=13 Samarra on Google Earth]

[[Turkum:Samarra]]
[[Turkum:Arab arxitekturasi]]
[[Turkum:Iroqdagi arxeologik obyektlar]]
[[Turkum:Arxeologik turdagi joylar]]
[[Turkum:Xalifaliklar poytaxtlari]]
[[Turkum:Iroqdagi shaharlar]]
[[Turkum:Iroqning tuman markazlari]]
[[Turkum:Muqaddas shaharlar]]
[[Turkum:Levant]]
[[Turkum:saladin muhofazotidagi aholi manzilgohlari]]
[[Turkum:Dajla daryosi sohilidagi aholi manzilgohlari]]
[[Turkum:Samarra madaniyati]]
[[Turkum:Shialarning muqaddas shaharlari]]
[[Turkum:Xavf ostidagi jahon merosi obyektlari]]
[[Turkum:Iroqdagi jahon merosi obyektlari]]</text>
      <sha1>5c4g1ze1hfxloydv2q5a6fyy8gf5xb9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jamiya Ashrafiya</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1027497</id>
    <revision>
      <id>6327742</id>
      <parentid>5875522</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T05:49:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Muhcmmad</username>
        <id>322368</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */</comment>
      <origin>6327742</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4122" sha1="aftp7acq742culzetv446a6azh7s5ad" xml:space="preserve">{{Taʼlim muassasasi|nomi=Ashrafiya islom universiteti|qisqartma=Jamiya Ashrafiya|asl_nomi=جامعہ اشرفیہ|asos_yil={{start date and age|1947}}|turi=Dorul Ulum Deoband|prezident=Mavlono Fazel Rahim Ashrafi|talabalar=2000 nafar&lt;ref&gt;{{cite web|title=Jamia Ashrafia Today|url=http://www.ashrafia.org.pk/jamia_today.html|access-date=1 July 2010|arxivsana=2018-10-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20181001102208/http://ashrafia.org.pk/jamia_today.html}}&lt;/ref&gt;|manzil=[[Lohur]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://wikimapia.org/1671728/Jamia-Ashrafia-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%DB%81-%D8%A7%D8%B4%D8%B1%D9%81%DB%8C%DB%81%D8%8C-%D9%84%D8%A7%DA%BE%D9%88%D8%B1|title=Jamia Ashrafia جامعہ اشرفیہ، لاھور – Wikimapia}}&lt;/ref&gt;,|vebsayt={{url|www.ashrafia.org.pk}}|Shahar nomi=Panjob|Davlat nomi=Pokiston}}

'''Jamiya Ashrafiya''' (&lt;big&gt;جامعہ اشرفیہ&lt;/big&gt;, '''Ashrafiya islom universiteti'''), Pokistonning [[Lohur|Lahor]] shahrida – 1947-yilda muftiy Muhammad Hasan tomonidan asos solingan diniy taʼlim muassasasidir&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.sunniforum.com/forum/showthread.php?14535-Jamia-Ashrafia |sarlavha=Jamia Ashrafia |qaralgan sana=10 January 2012 |arxivurl=https://archive.today/20120910182848/http://www.sunniforum.com/forum/showthread.php?14535-Jamia-Ashrafia |arxivsana=10 September 2012}}&lt;/ref&gt;. Universitet hayotning turli sohalariga xizmat qiladigan koʻplab islom olimlarini yetishtirgan.

== Tarixi ==
Maktab 1947-yil 14-sentyabrda, Pokiston hududida Hindistonning boʻlinishidan bir oy oʻtgach tashkil etilgan. Muhammad Hasan Amritsari Britaniyalik Hindiston musulmonlari uchun mustaqil vatan yaratishni qoʻllab-quvvatlagani uchun universitetga Deobandiy olimi [[Ashraf Ali Tahonaviy]] nomini berdi.

U Nila Gumbad Anarkali shahridagi toʻrtburchak uch qavatli binoda Lahorning zich joylashgan hududi markazida tashkil etilgan. 1955-yil 28-martda Kanal yoʻli va Ferozepur yoʻli oʻrtasidagi 120 ''kanalli'' yer sotib olingan va yangi maktab binosi qurilishi masjidning poydevorini qoʻyish bilan boshlangan. 1957-yilda koʻpchilik xodimlar va talabalar yangi kampusga koʻchib oʻtgan va 1958-yilda mashhur olim Muhammad Idris Kandhlaviy davrida ''[[hadis]]'' kurslari oʻqitilish amalyoti boshlangan.

Bugungi kunda asosiy kampus masjid, katta maʼmuriy va oʻquv bloki, ikkita pansionat (biri mahalliy talabalar uchun, biri chet ellik talabalar uchun), shifoxona va professor-oʻqituvchilar va xodimlar uchun turar joydan tashkil topgan.

== Yetakchilik ==
Muftiy Muhammad Hasan 1961-yil 1-iyunda vafot etgan. Uning oʻgʻillari muftiy Muhammad Ubaydulloh (marhum), Mavlono Abdurrahmon Ashrafiy (marhum), Mavlono Fazlur Rahim va muftiy Hasanning nabirasi Mavlono Hofiz Arshad Ubayd universitet ishlarini boshqargan.

== Filiallari ==
Jamiya Ashrafiyaning asosiy filiali 120 kanalli hududni oʻz ichiga olgan [[Lohur|Lahorning]] Ferozpur yoʻlida joylashgan. Jamiya Ashrafiyaning boshqa filiallari quyida keltirilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Ashrafia Islamic University Lahore – A Leading Institution of Islamic Learning |url=https://ashrafia.org.pk/branches.html |qaralgan sana=2020-12-20 |ish=ashrafia.org.pk}}&lt;/ref&gt;:

# Madrisatul Faysal Lil Bannat, Model Town, [[Lohur|Lahor]] (asosiy ayollar filiali)
# [[Madrasa]] Ashrafiya, Eski Anarkali, [[Lohur|Lahor]]
# Mahad Al-Quba, Johr shahrida, [[Lohur|Lahor]]
# Madrasa Baytul [[Qurʼon|Qur’on]] Samanobod, [[Lohur|Lahor]]
# Iqro Baytul Atfaal, [[Lohur|Lahor]], [[Alloma]] Iqbol shaharchasida
# Ahsanul maktabi, Gujjar Pura, [[Lohur|Lahor]].
# Madrasa Hasan, Bedian Road, [[Lohur|Lahor]].
# Madrasa Sodiq, Raiwind Road, [[Lohur|Lahor]].
# Madrasa Ashrafiya lil Bannat, Garden Town, [[Lohur|Lahor]] .
# Madrasa Abdulloh bin Zubayr, Gulshan-e-Ravi, [[Lohur|Lahor]] .
# Madrasa Hasan, Hasan Abdal, Ravalpindi.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
{{Commons category-inline}}

* {{Rasmiy sayt|http://www.jamiaashrafia.org/}}
{{Tashqi havolalar}}
[[Turkum:Jamiya Ashrafiya]]
[[Turkum:Deobandiy madrasalar]]
[[Turkum:Lahordagi universitet va kollejlar]]
[[Turkum:Pokistondagi islomiy universitet va kollejlar]]</text>
      <sha1>aftp7acq742culzetv446a6azh7s5ad</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sains Malayziya Islom universiteti</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1029935</id>
    <revision>
      <id>6327645</id>
      <parentid>5353050</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T01:53:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327645</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3929" sha1="ff93xkd8ejxz5xm9r4e3dq9htvuy71f" xml:space="preserve">{{Taʼlim muassasasi|qisqartma=USIM|asl_nomi=''Institusi Pengajian Tinggi Awam''; '''IPTA'''|shior=Berilmu, Berdisiplin Dan Bertakwa|asos_yil={{start date and age|1998}}|prezident=[[Tuanku Aishah Rohani]]|manzil=Bandar Baru Nilai, 71800 Nilai,|vebsayt={{URL|http://www.usim.edu.my}}|Shahar nomi=Negeri Sembilan|Davlat nomi=Malayziya}}

'''Sains Malayziya Islom universiteti''' (lit. „Malasiyadagi Islom fanlari universiteti“; arabcha: جامعة العلوم الإسلامية الماليزية; [[Abbreviatura|qisqartirilgan:]] '''USIM''') Malayziya hukumati tomonidan toʻliq egalik qilinadigan va moliyalashtiriladigan Nilaining Seremban hududi Negeri Sembilan shahrida joylashgan Islom universiteti. Oliy taʼlimning 12-davlat muassasasi ([[Malay tili|malaycha]]:''Institusi Pengajian Tinggi Awam''; '''IPTA''') boʻlib, u islom fanining global maʼlumot markazi boʻlishni maqsad qilgan.

== Tarixi ==
[[Fayl:USIM_Campus,_Bandar_Baru_Nilai,_Negeri_Sembilan.jpg|right|thumb|USIM kampusi, Bandar Baru Nilai, Negeri Sembilan]]
KUIM 1998-yil 13-martda davlat universitetiga aylantirilgan. Universitet 2000-yil yanvar oyida Bangi shahridagi Malayziya Milliy universitetida ish boshlagan. KUIM uchun birinchi roʻyxatga olish 2000-yil 18-iyunda Institut Professional Baitulmal, Kuala-Lumpurdagi vaqtinchalik joyida boshlangan. 2002-yil yanvar oyida KUIM yana A va B minoralaridagi boshqa vaqtinchalik kampusga, Persiaran MPAJ, Pandan Indah, Ampang Jaya, Selangor hududiga koʻchib oʻtgan. 2005-yil 15-iyulda KUIM Nilay shahridagi doimiy kampusiga koʻchib oʻtadi, tibbiyot fakulteti esa Selangorning Ampang shahrida qoladi. KUIM 2007-yil 1-fevralda rasman universitet maqomiga koʻtariladi. 2023-yilgacha 8000 ga yaqin talabalar roʻyxatdan oʻtgan.

== Maqsadlar ==
USIMning maqsadi islomshunoslikni qoʻllab-quvvatlash, islomshunoslikni milliy asosiy taʼlim oqimiga olib kirish hamda taʼlim va tadqiqot tizimlarida axborot texnologiyalaridan foydalanishga alohida urgʻu berishdir. Oʻqitishda davlat tili bilan bir qatorda arab va ingliz tillarini ham oʻzlashtirishga eʼtibor qaratiladi.

=== Shior ===
„Berilmu, Berdisiplin Dan Bertakwa“ (Bilimli, intizomli va dindor)

== Galeriya ==
&lt;gallery class=&quot;center&quot;&gt;
Fayl:USIM_-_Lecture_Hall.jpg|alt=Lecture hall|Oʻquv zali
Fayl:USIM_-_Moot_Court.jpg|alt=Moot court|Sud
Fayl:USIM_-_Library.jpg|alt=Library|[[Kutubxona]]
Fayl:USIM_-_Radio_Studio.jpg|alt=Radio studio|Radio studiyasi
Fayl:USIM_-_Science_Lab.jpg|alt=Science lab|Ilmiy laboratoriya
Fayl:USIM_-_Medical_Lab.jpg|alt=Medical lab|Tibbiyot laboratoriyasi
Fayl:USIM_-_Dental_Lab.jpg|alt=Dental lab|Stomatologiya laboratoriyasi
Fayl:USIM_-_Wifi.jpg|alt=Campus Wifi|Kampusda Wifi
Fayl:USIM_-_Sport.jpg|alt=Sport activity|Sport faoliyati
Fayl:USIM_-_Health.jpg|alt=Health facility|Sogʻliqni saqlash muassasasi
Fayl:USIM_-_Hostel.jpg|alt=Students' residential college block|Talabalarning yashash joylari
Fayl:USIM_-_Cafe.jpg|alt=Cafeteria|Oshxona
&lt;/gallery&gt;

== Yana qarang ==

* [[Islom taʼlim muassasalari roʻyxati]]
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
{{Commons turkum|Islamic Science University of Malaysia}}

* [https://web.archive.org/web/20210522080049/http://www.usim.edu.my/ Universitet Islomni oʻrganadi Malayziya]
* https://web.archive.org/web/20111012124116/http://www.usimonline.my/
* http://goals.usim.edu.my/moodle/index.php {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20210513123628/https://goals.usim.edu.my/moodle/index.php |date=2021-05-13 }}
* http://egallery.usim.edu.my/ {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20240227055239/http://egallery.usim.edu.my/ |date=2024-02-27 }}
* http://ddms.usim.edu.my/ {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20230930083556/https://ddms.usim.edu.my/ |date=2023-09-30 }}
* http://radio.usim.edu.my/
* http://alumni.usim.edu.my/index.php
{{Tashqi havolalar}}
[[Turkum:Malayziyadagi islomiy universitet va kollejlar]]
[[Turkum:Seremban tumani]]</text>
      <sha1>ff93xkd8ejxz5xm9r4e3dq9htvuy71f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Darfur genotsidi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1031121</id>
    <revision>
      <id>6327858</id>
      <parentid>5273967</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:12:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>204</id>
      </contributor>
      <comment>[[Tasvir:Darfur_map.png]] [[Tasvir:Darfur_map_(2004).png]] bilan almashtirildi ([[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] tomonidan; [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · The Sudan map was published by CIA World Fact</comment>
      <origin>6327858</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2028" sha1="54nd825n661erd46b1058uw4inob8e0" xml:space="preserve">{{Terroristik hujum bilgiqutisi
|nomi = Darfur genotsidi
|qismi = [[Sudan mojarosi]]
|tasvir = Darfur map (2004).png
|tagyozuv = Darfur xaritasi
|xarita = 
|xarita_tagyozuvi =
|ostsarlavha = 
|asl_nomi = 
|asl_nomi_tilida = 
|joylashgan = 
|koordinatlar = 
|sana        = {{start date|2003|02|23}}dan bugungi kungacha
|vaqt =
|vaqt_mintaqasi =
|nishon =
|turi =
|qurol =
|halok_boʻlganlar = 80 000 va 400 000 oraligʻida
|jarohat_olganlar =
|qurbonlar =
|jinoyatchilar = Sudan hukumati
|tajovuzkorlar =
|gumon_qilingan_jinoyatchilar =
|qatnashganlar_soni =
|himoyachilar =
|maqsadi =
|qidiruvlar =
|koronerlar =
|ayblanuvchi =
|hukm_qilingan =
|hukm =
|hujumlar =
|sud_jarayoni =
|vebsayt =
}}
'''Darfur genotsidi''' – [[Sudan mojarosi (2023)|Sudanda davom etayotgan urush paytida (2023-yildan hozirgacha)]] [[Darfur|Darfurda]] sodir boʻlayotgan darfuriliklarning muntazam ravishda oʻldirilishi jarayonidir. Bu XXI asrning ilk genotsidi sifatida tanilgan{{Sfn|Williams|2012}}&lt;ref name=&quot;Bambuti&quot;&gt;The [[Effacer le tableau|Bambuti]] genocide predates the Darfur genocide.&lt;/ref&gt;. 2003-yildan 2005-yilgacha taxminan 200 000 kishi halok boʻlgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Darfur |url=https://encyclopedia.ushmm.org/content/en/article/darfur |qaralgan sana=2023-08-02 |ish=encyclopedia.ushmm.org |til=en}}&lt;/ref&gt;. 2023-yilda Masalit xalqiga qarshi etnik zoʻravonlik [[Sudan mojarosi (2023)|Sudanda navbatdagi urushning]] yon taʼsiri sifatida avj olgan, natijada jabrlanganlarning koʻpchiligi [[Chad|Chadga]] qochib ketgan&lt;ref name=&quot;revival&quot;&gt;{{Veb manbasi |sana=11 July 2023 |sarlavha=Ethnically targeted violence worsens in Sudan's Darfur, rights monitors say |url=https://www.reuters.com/world/africa/ethnically-targeted-violence-worsens-sudans-darfur-rights-monitors-2023-07-11/ |ish=Reuters}}&lt;/ref&gt;.

[[File:Darfur report - Page 4 Image 2.jpg|thumb|160px| Mojarolarda asosiy ishtirokchilardan boʻlgan [[Janjavid]] jangarilaridan biri]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}{{Chala}}
[[Turkum:Genotsidlar]]
[[Turkum:Afrika tarixi]]</text>
      <sha1>54nd825n661erd46b1058uw4inob8e0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Saraçlar (Çine)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1044934</id>
    <revision>
      <id>6327864</id>
      <parentid>5531909</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:34:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327864</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1755" sha1="hm1sojiaepa1j1dccyqcrw6hk5o1daj" xml:space="preserve">{{Turkiya aholi punktlari bilgiqutisi|type=neighbourhood|name=Saraçlar|province=Aydın|district=Çine|population_total=468|population_as_of=2022|coordinates={{coord|37.6267|N|27.9261|E|region:TR_type:city_source:GNS-enwiki|display=it}}}}'''Saraçlar''' – Turkiyaning [[Aydın (viloyat)|Aydin viloyatining]] Çine tumanida joylashgan mahalla&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Saraçlar Mah, Çine - Posta Kodu - 09500 - Türkiye Posta Kodu |url=https://www.turkeypostcode.com/aydin-cine-saraclar-mah.html |qaralgan sana=2023-10-06 |ish=www.turkeypostcode.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Saraçlar Köyü, Turkey on the map — exact time, time zone, airports nearby |url=https://bw.utc.city/2153703 |qaralgan sana=2023-10-06 |ish=bw.utc.city |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250128021342/https://bw.utc.city/2153703 |arxivsana=2025-01-28}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Saraçlar, Aydın, Turkey |url=https://www.mindat.org/feature-301868.html |ish=mindat.org}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.e-icisleri.gov.tr/Anasayfa/MulkiIdariBolumleri.aspx Mahalle] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20150706215822/https://www.e-icisleri.gov.tr/Anasayfa/MulkiIdariBolumleri.aspx |date=2015-07-06 }}, Turkey Civil Administration Departments Inventory. Retrieved 12 July 2023.&lt;/ref&gt;. Aholi soni 468 nafar (2022)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Address-based population registration system (ADNKS) results dated 31 December 2022, Favorite Reports |url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&amp;locale=en |qaralgan sana=12 July 2023 |nashriyot=[[TÜİK]] |til=en |format=XLS}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Turkiya-geo-stub}}

[[Turkum:Çine tumanidagi mahallalar]]
[[Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]</text>
      <sha1>hm1sojiaepa1j1dccyqcrw6hk5o1daj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ravil Galimov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1054155</id>
    <revision>
      <id>6327505</id>
      <parentid>6112558</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T12:40:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>3 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327505</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4173" sha1="ggxcr7348u7n9dwo2d2k3f3x5sa4uw3" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Ravil Galimov
 | tavallud_sana      = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1957|01|01}}
 | toʻliqism          = Ravil Galimov
 | tavallud_joyi      = {{flagicon|Oʻzbekiston SSR}} {{tavalludJoyi|Denov}}, [[Oʻzbekiston SSR]]
 | pozitsiya          = [[Yarim himoyachi]]
 | joriyklub          = ''Faoliyatini yakunlagan''
 | yillar1            = 1974-1980
 | klublar1           = {{flagicon|SSSR}} [[Surxon (futbol klubi)|Avtomobilist]]
 | isht1              = 9+
 | gollar1            = 3+
 | yillar2            = 1977-1978
 | klublar2           = {{flagicon|SSSR}} Gatchina
 | isht2              = -
 | gollar2            = -
 | yillar3            = 1980-1984
 | klublar3           = {{flagicon|SSSR}} [[Qarshistroy (futbol klubi)|Qarshistroy]]
 | isht3              = 11+
 | gollar3            = 0
}}

'''Ravil Galimov''' ({{Lang-ru|Галимов, Равиль}}; 1967-yil, [[Denov]]) [[Surxondaryo viloyati|Surxondayo]] [[futbol]] maktabi tabiyalanuvchisi va uzoq yillar [[Termiz]]&lt;nowiki/&gt;ning „&lt;nowiki/&gt;[[Surxon (futbol klubi)|Surxon]]&lt;nowiki/&gt;“ klubida oʻynagan. [[Yarim himoyachi]] pozitsiyasida oʻynagan.

== Futbolchilik faoliyati ==
Ravil dastlab Denov sport maktabida tahsil olgan. 1970-yil Denov yoshlar terma jamoasi murabbiyi [[Lavrentiy Avanesov]] Ravil Galimovni tarkibga qoʻshib olgan. Ittifoq mintaqalarida tashkil etilgan „Charm toʻp“ turnirida ishtirok etgan Denov yoshlar terma jamoasi, viloyatda birinchi oʻrinni egallagan va [[Navoiy (shahar)|Navoiy]] shahrida boʻlib oʻtgan Respublika turnirida ishtirok etgan.

1973-1974-yillar Ravil Galimov viloyat futbol terma jamoasi safidan joy egallagan. [[Ravil Galimov]] talabalik davridayoq [[Termiz]]&lt;nowiki/&gt;ning „[[Surxon (futbol klubi)|Avtomobilist]]“ futbol jamoasi oʻrinbosarlari tarkibida oʻynay boshlagan. Oʻshanda „Avtomobilist“ jamoasi sobiq [[SSSR ikkinchi futbol ligasi|SSSR chempionatlarining 2-ligasi]] 7-mintaqasida ishtirok etgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://footballfacts.ru/person/71453-galimovravil |sarlavha=Деятельность Галимова Равиля |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240308040040/https://footballfacts.ru/person/71453-galimovravil |arxivsana=2024-03-08 |qaralgan sana=2024-03-08}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://footballfacts.ru/clubsezon/43802-1974spartaktermez |sarlavha=Состав команды «Спартак» Термез в сезоне 1974. |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240308040040/https://footballfacts.ru/clubsezon/43802-1974spartaktermez |arxivsana=2024-03-08 |qaralgan sana=2024-03-08}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://footballfacts.ru/clubsezon/42184-avtomobilisttermez |sarlavha=Состав команды «Автомобилист» Термез в сезоне 1976. |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240308040041/https://footballfacts.ru/clubsezon/42184-avtomobilisttermez |arxivsana=2024-03-08 |qaralgan sana=2024-03-08}}&lt;/ref&gt;.

1976-yilning noyabr oyida Ravil Galimov [[harbiy xizmat]]&lt;nowiki/&gt;ga chaqirilgan. Xizmat davrida ham u oʻz kasbini davom ettirgan holda [[Leningrad]] (hozirgi [[Sankt-Peterburg]])ning [[Gatchina]] shahar terma jamoasi tarkibida oʻynagan.

Ravil Galimov professional futboldagi faoliyatini 1984-yilda yakunlagan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==

* [https://www.transfermarkt.world/ravil-galimov/profil/spieler/1181803 Ravil Galimov] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20250410094458/https://www.transfermarkt.world/ravil-galimov/profil/spieler/1181803 |date=2025-04-10 }} [[Transfermarkt]] saytida
* {{FootballFacts.ru|id=71453}}
* {{DEFAULTSORT|Galimov, Ravil}}

[[Turkum:Denovda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Surxondaryo viloyati kishilari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:SSSR erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]]
[[Turkum:Surxon klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Qarshistroy futbolchilari]]
[[Turkum:SSSR ikkinchi ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]
[[Turkum:1967-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1-yanvarda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>ggxcr7348u7n9dwo2d2k3f3x5sa4uw3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Respect Graduate School</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1074548</id>
    <revision>
      <id>6327528</id>
      <parentid>4348682</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T14:50:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327528</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3231" sha1="mngf12zktlfaz4y6hts0u5sm1jrrru1" xml:space="preserve">{{Taʼlim muassasasi|tasvir=Respect Graduate School.jpg|asos_yil={{Start date and age|2015}}|prezident=Suleyman Eris|vebsayt={{URL|http://www.respectgs.us/|www.respectgs.us}}|tipi=islomiy universitet|Shahar nomi=Pennsylvania|Davlat nomi=AQSh}}

'''Respect Graduate School''' – [[Bethlehem (Pennsylvania)|Pensilvaniya shtatining Baytlahm]] shahrida joylashgan xususiy [[islom]] [[Adʼyunktura|aspiranturasi]]. Maktab 2015-yilda ochilgan va hozirda islomshunoslik boʻyicha sanʼat magistri (MAIS) darajasiga qadar oʻqishlikni taklif qilishga qaratilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://northwestern.thelehighvalleypress.com/2015/09/24/islamic-studies-graduate-school-opens-valley |sarlavha=Islamic studies graduate school opens in Valley {{!}} Northwestern Press |ish=northwestern.thelehighvalleypress.com |qaralgan sana=2017-06-15 |arxivsana=2018-01-05 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20180105011600/http://northwestern.thelehighvalleypress.com/2015/09/24/islamic-studies-graduate-school-opens-valley }}&lt;/ref&gt;.

Respect Graduate School (RGS) da MAIS darajasi dasturi talabalar uchun ikkita oʻqish yoʻnalishini taklif etadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.respectgs.us/mais-degree-program-2/ |sarlavha=Respect Graduate School {{!}} MAIS Degree Program |ish=www.respectgs.us |til=en-US |qaralgan sana=2017-06-15 |arxivsana=2021-04-18 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210418063520/https://www.respectgs.us/mais-degree-program-2/ }}&lt;/ref&gt;. Talabalar oʻqishni yakunlash uchun dasturning Akademik yoki Professional yoʻnalishidan birini tanlashlari mumkin.

Boshqa tomondan, dasturning professional yoʻnalishi islomiy vazirlik, ruhoniylik, taʼlim, islom moliyasi, dinlararo munosabatlar, xalqaro aloqalar va jurnalistika kabi kengroq kasblarga qiziqqan talabalar uchundir. RGS dinlararo muloqotni targʻib qilishga bagʻishlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://lehighchurches.org/event/islams-jesus/ |sarlavha=Respect Graduate School Colloquium Series: Islam's JesusLehigh Conference of Churches |ish=lehighchurches.org |til=en-US |qaralgan sana=2017-06-15 |arxivsana=2018-08-25 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20180825220705/http://lehighchurches.org/event/islams-jesus/ }}&lt;/ref&gt; va Moraviya universiteti qoshidagi Lehigh Dialogue Center va Moravian Teologik seminariyasi bilan hamkorlikda muntazam ravishda jamoatchilikka ochiq tadbirlarni oʻtkazadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.respectgs.us/event/christians-muslims-talking-together-christianitys-principle-more/ |sarlavha=Respect Graduate School {{!}} Christians &amp; Muslims Talking Together: Christianity’s Principle &amp; More |ish=www.respectgs.us |til=en-US |qaralgan sana=2017-06-15}}&lt;/ref&gt;.

RGS shuningdek, oʻrta maktab yoshidagi oʻquvchilarni kollejga tayyorlashga qaratilgan Al-Mizan yozgi yoshlar instituti deb nomlangan yozgi dasturlarda oʻqishlikni ham taklif qiladi.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==

* {{Rasmiy sayt|http://www.respectgs.us/}}
* [https://web.archive.org/web/20240315050733/https://www.respectgs.us/rgs-library-2/ Respect Library]

{{Tashqi havolalar}}
[[Turkum:Pennsylvaniadagi kutubxonalar]]
[[Turkum:AQShdagi islomiy universitet va kollejlar]]
[[Turkum:Pennsylvaniada taʼlim]]
[[Turkum:Pennsylvaniada islom]]</text>
      <sha1>mngf12zktlfaz4y6hts0u5sm1jrrru1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Saveliy Safronov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1076460</id>
    <revision>
      <id>6327988</id>
      <parentid>5078164</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T08:58:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327988</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6566" sha1="s0to7r8phqerlqxk0zhw0ax6ok94h7h" xml:space="preserve"> {{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Saveliy Safronov
 | tavallud_sana      = {{tugʻilgan sanasi|1925|09|01}}
 | toʻliqism          = Saveliy Semyonovich Safronov
 | tavallud_joyi      = {{tavalludJoyi|Vladikavkaz}}, [[RSFSR]]
 | vafot_sana         = {{vafot sanasi va yoshi|1997|04|15|1925|09|01}}
 | vafot_joyi         = {{VafotJoyi|Sankt-Peterburg}}, [[Rossiya]]
 | pozitsiya          = [[Himoyachi]]
 | yillar1            = 1946—1947
 | klublar1           = {{flagicon|SSSR}} Dinamo Rostov
 | yillar2            = 1948—1953
 | klublar2           = {{flagicon|SSSR}} Dinamo Leningrad
 | isht2              = 96
 | gollar2            = 1
 | yillar3            = 1954
 | klublar3           = {{flagicon|SSSR}} Mehnat zahiralari Leningrad
 | isht3              = 2
 | gollar3            = 0
 | boshliqyillar1     = 1959
 | boshliqklublar1    = Admiralty
 | boshliqyillar2     = 1960
 | boshliqklublar2    = {{flagicon|SSSR}} Mehnat zaxiralari (Lipetsk)
 | boshliqyillar3     = 1961
 | boshliqklublar3    = {{flagicon|SSSR}} Sokol (Leningrad)
 | boshliqyillar4     = 1962
 | boshliqklublar4    = {{flagicon|SSSR}} Skoroxod
 | boshliqyillar5     = 1963
 | boshliqklublar5    = {{flagicon|SSSR}} Mehnat zaxiralari (Lugansk)
 | boshliqyillar6     = 1963
 | boshliqklublar6    = {{flagicon|SSSR}} Skoroxod
 | boshliqyillar7     = 1964
 | boshliqklublar7    = {{flagicon|SSSR}} [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Spartak Samarqand]]
 | boshliqyillar8     = 1964
 | boshliqklublar8    = {{flagicon|SSSR}} [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
 | boshliqyillar9     = 1965
 | boshliqklublar9    = {{flagicon|SSSR}} [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Spartak Samarqand]]
 | boshliqyillar10    = 1965—1973
 | boshliqklublar10   = {{flagicon|SSSR}} Sever
}}

'''Saveliy (Savva) Semyonovich (Savelyevich) Safronov (Safronidi)''' ({{Lang-ru|Сафронов, Савелий Семёнович}}; 1925-yil 1-sentyabr, [[Vladikavkaz]] – 1997-yil 15-aprel, [[Sankt-Peterburg]]) – [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|sovet]] [[Futbol|futbolchisi]], [[Himoyachi (futbol)|vinger]] pozitsiyasida oʻynagan, futbol murabbiyi sifatida faoliyat olib borgan. [[SSSR sport ustasi]] (1953).

== Biografiya ==
Yunon oilasida tugʻilgan. 1943-yil iyundan 1950-yil martgacha Ichki ishlar vazirligi qoʻshinlarida xizmat qilgan. [[Ulugʻ Vatan urushi|Ulug 'Vatan urushi]] qatnashchisi. „[[„1941-1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushida Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun“ medali|Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun]]“ medali bilan taqdirlangan.

=== Futboldagi faoliyat ===
1946-1947-yillarda Rostov-Donning „Dinamo“ jamoasida oʻynagan. 1948-1953-yillarda u Leningradning „Dinamo“ tarkibida SSSR chempionatida 96 ta oʻyin oʻtkazib, bitta gol urgan. 1954-yilda u Leningradning „Mehnat zahiralari“ tarkibida ikkita oʻyin oʻtkazdi va futbolchilik faoliyatini yakunladi.

=== Murabbiylik faoliyati ===
1950-yilda [[Lesgaft nomidagi universitet|GOLIFK nomidagi Oliy murabbiylar maktabiga oʻqishga kirdi.]] [[Lesgaft nomidagi universitet|P. F. Lesgaft]] oʻqishini 1953-yil mart oyida imtiyozli diplom bilan tugatgan. 1954-yilda GOLIFK universitetining maxsus tayyorgarlik fakultetiga oʻqishga kirdi. Saveliy 1958-yilda 4-kursda oʻqishdan ketgan.

Leningradning „Mehnat zahiralari“ FSM VSO yoshlar va yoshlar jamoalari bosh va katta murabbiyi (1955—1956), „Mehnat zahiralari“ VSO Stavropol viloyat kengashida katta murabbiy (1957-yil iyun – 1957-yil dekabr), „Mehnat zahiralari“ VSO Oʻzbekiston kengashi (1958-yil yanvar – 1959-yil fevral; 1959-yil iyun – 1960-yil yanvar), „Admiralteytse“ Leningrad (1959-yil fevral – may), Lipetsk „Mehnat zahiralari“ (1960), „Sokole“ (1961-yil mart – 1962-yil mart), SC „Skoroxod“ Leningrad (1962-yil mart – 1962-yil 12-dekabr, 1963-yil dekabr), Lugansk „Trudovye zahiralari“ jamoasida murabbiy (1962-yil dekabr – 1963-yil avgust), „[[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Spartak Samarqand]]“ jamoasida katta yordamchisi (1963-yil dekabr – 1964-yil iyun, 1964-yil dekabr – 1965-yil avgust), [[Paxtakor (futbol klubi)|Toshkentning „Paxtakor“]] klubida ikkinchi va katta murabbiy (1964-yil iyun – dekabr)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://wap.uff.uz/blogs/author/dimawf2012/articles/4158 |sarlavha=Uff.uz: Дмитрий Михайлович. Женский футбол (и не только) - „Отцы и деды” народной команды |sana=2016-04-25 |qaralgan sana=2024-03-21 |arxivsana=2016-04-25 |arxivurl=https://archive.today/20160425095100/http://wap.uff.uz/blogs/author/dimawf2012/articles/4158 }}&lt;/ref&gt;, „Sever Murmansk“ katta murabbiyi (1965-yil oktyabr – 1973-yil oktyabr). 1983-yil fevral oyidan to vafotigacha Smena jamoasi oʻsmirlar futbol sport maktabida murabbiy va oʻqituvchi boʻlib ishlagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Kolskaya Ensiklopediya |url=http://ke.culture.gov-murman.ru/slovnik/?ELEMENT_ID=99741 |qaralgan sana=2024-03-21 |arxivsana=2016-05-13 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160513112642/http://ke.culture.gov-murman.ru/slovnik/?ELEMENT_ID=99741 }}&lt;/ref&gt;.

== Vafoti ==
1997-yil 15-aprelda 71 yoshida ish joyida vafot etdi. Saveliy Sankt-Peterburgdagi Shimoliy qabristonga dafn qilingan.

== Shaxsiy hayot ==
Katta qizi Viktoriya Fershalova orienteering boʻyicha faxriylar oʻrtasida uch karra jahon chempioni (1995, 1999), uning qizi Yana 1999-yilda 18 yoshlilar oʻrtasida estafeta boʻyicha Yevropa chempioni boʻlgan.

Katta jiyani Nikolay Safronidi – rossiyalik futbolchi va murabbiy.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==

* YU. Lukosyak „Sankt-Peterburg futbolida kim kim“. 163-bet
* [https://web.archive.org/web/20240321183925/https://footballfacts.ru/person/27370 Saveliy Safronov] Footballfacts saytida futbolchi profili

{{Dinamo-Samarqand futbol klubi murabbiylari}}{{Paxtakor futbol klubi murabbiylari}}
{{DEFAULTSORT|Safronov, Saveliy}}
[[Turkum:1925-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1-sentyabrda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1997-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:15-aprelda vafot etganlar]]
[[Turkum:Sankt-Peterburgda vafot etganlar]]
[[Turkum:„1941-1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushida Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun“ medali sohiblari]]
[[Turkum:Erkak futbol himoyachilari]]
[[Turkum:SSSR erkak futbolchilari]]
[[Turkum:SSSR sport ustasi]]
[[Turkum:Paxtakor futbol klubi murabbiylari]]
[[Turkum:Dinamo Samarqand futbol klubi murabbiylari]]
[[Turkum:SSSR futbol murabbiylari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]</text>
      <sha1>s0to7r8phqerlqxk0zhw0ax6ok94h7h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rival Zokirov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1080612</id>
    <revision>
      <id>6327554</id>
      <parentid>5077119</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T16:48:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327554</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2483" sha1="2oktnskhetnzjbc0fa1gl8czco3qlw6" xml:space="preserve"> {{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Rival Zokirov
 | tavallud_sana      = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1939|9|15}}
 | toʻliqism          = Rival Salixovich Zokirov
 | vafot_sana         = {{vafot sanasi va yoshi|2012|11|22|1939|9|15}}
 | tavallud_joyi      = {{tavalludJoyi|SSSR}}
 | pozitsiya          = [[Himoyachi (futbol)|Himoyachi]]
 | yillar1            = 1961—1962
 | klublar1           = Sokol (Toshkent)
 | yillar2            = 1963—1968
 | klublar2           = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
 | isht2              = 125
 | gollar2            = 0
 | yillar3            = 1968—1969
 | klublar3           = [[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]
}}

'''Rival Salixovich Zokirov''' ({{Lang-ru|Закиров, Риваль Салихович}}; 1939-yil 15-sentyabr – 2012-yil 22-noyabr) – [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|sovet]] va [[Oʻzbekiston|oʻzbek]] [[Futbol|futbolchisi]], [[Himoyachi (futbol)|himoyachi]] pozitsiyasida oʻynagan.

== Faoliyati ==
U 1961—1962-yillardagi Oʻzbekiston SSR chempionatida [[Toshkent|Toshkentning]] „Sokol“ jamoasi safida oʻynay boshlagan. 1963, 1965—1968-yillarda [[Toshkent]]&lt;nowiki/&gt;ning „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ jamoasi tarkibida 125 ta oʻyin oʻtkazgan, shundan 100 tasini SSSR chempionatida oʻtkazgan. Faoliyatini 1968—1969-yillarda [[Yangiyer (futbol klubi)|Tselinnik/Yangierda]] oʻyinaganidan soʻng yakunlagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://footbook.ru/index.php?type=3&amp;pid=9826 |sarlavha=Профиль игрока |til=ru |ish=footbook.ru |nashriyot=Сайт футбольной статистики |qaralgan sana=2021-08-15 |arxivsana=2020-06-29 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200629183636/http://footbook.ru/index.php?type=3&amp;pid=9826}}&lt;/ref&gt; .

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==

* [https://web.archive.org/web/20240405133619/https://footballfacts.ru/person/48845 Rival Zokirov] Footballfactsru saytida
[[Turkum:15-sentyabrda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1939-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:22-noyabrda vafot etganlar]]
[[Turkum:2012-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:SSSR erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Erkak futbol himoyachilari]]
[[Turkum:Yangiyer klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Paxtakor jamoasi futbolchilari]]
[[Turkum:Sokol Toshkent klubi futbolchilari]]
[[Turkum:SSSR birinchi ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:SSSR Oliy ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]</text>
      <sha1>2oktnskhetnzjbc0fa1gl8czco3qlw6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ellen Datlow</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1107928</id>
    <revision>
      <id>6327594</id>
      <parentid>6318270</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T18:53:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rosiestep</username>
        <id>24186</id>
      </contributor>
      <comment>Ellen Datlow at the World Fantasy Convention 2026.jpg</comment>
      <origin>6327594</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7887" sha1="jzdag83c6vhy7s6ouymgf4p369p9m2v" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi
 | Oti                  = Ellen Datlow
 | tasvir               = Ellen Datlow at the World Fantasy Convention 2026.jpg
 | izoh                 = Datlow in 2026
 | tavallud_paytidagi_ismi = &lt;!-- only use if different from name --&gt;
 | tavallud_sanasi      = {{Birth date and age|1949|12|31}}
 | tavallud_joyi        = 
 | vafot_sanasi         = &lt;!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (DEATH date then BIRTH date) --&gt;
 | vafot_joyi           = 
 | kasbi                = {{hlist|Muharrir|antolog}}
 | faoliyat_yillari     = 
 | veb-sayt             = {{url|ellendatlow.com}}
}}

'''Ellen Datlow''' (31-dekabr 1949-yilda tugʻilgan) — [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|amerika]]lik [[ilmiy fantastika]], [[fentezi]] va qoʻrqinchli asarlarni [[muharrir]] va [[Antologiya|antolog]]. U World Fantasy Award va Bram Stoker Award (Horror Writers Association) sovrinini qozondi.

== Karyerasi ==
Datlow oʻz kariyerasini Holt, Rinehart va Winston uchun uch yil ishlashdan boshladi, shuningdek Crown Publishing Groupda ishladi. U 1981-yildan 1998-yilgacha ''Omni'' jurnalida va ''Omni'' Online-da fantastika muharriri boʻlib, oʻnlab Omni antologiyasini tahrirlagan. U 1988-yildan 2008-yilgacha ''Yearʼs Best Fantasy and Horror''seriyasini ([[Terri Windling]] bilan 2003-yilgacha, keyinchalik Gavin Grant va Kelly Link bilan seriya tugashgacha) birgalikda tahrirlagan&lt;ref&gt;Gavin Grant announces the end of Yearʼs Best Fantasy and Horror: http://smallbeerpress.com/not-a-journal/2009/01/12/the-years-best-fantasy-horror/&lt;/ref&gt;. U 1998-yildan 1999-yilgacha „Event Horizon: Science Fiction, Fantasy and Horror“ webzineni muharriri boʻlgan, shuningdek, 2005-yil 28-dekabr kuni nashr etishni toʻxtatgunga qadar „Sci Fiction“ jurnalining muharriri boʻlgan.

Datlow Nebula Awards Showcase 2009, Darkness: Two Decades of Horror (2010), Hauntings (2013), Queen Victoriaʼs Book of Spells (Terri Windling bilan, Tor Books, 2013)&lt;ref&gt;Queen Victoriaʼs Book of Spells cover art, anthology incl Genevieve Valentine and Catherynne M Valente: {{Veb manbasi |url=http://upcoming4.me/news/book-news/queen-victoria-s-book-of-spells-cover-art-anthology-incl-genevieve-valentine-and-catherynne-m-valente |sarlavha=Queen Victoria's Book of Spells cover art, anthology incl Genevieve Valentine and Catherynne M Valente - Upcoming4.me |qaralgan sana=July 22, 2012 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20120724005520/http://upcoming4.me/news/book-news/queen-victoria-s-book-of-spells-cover-art-anthology-incl-genevieve-valentine-and-catherynne-m-valente |arxivsana=July 24, 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.sfsignal.com/archives/2012/03/toc-queen-victorias-book-of-spells-edited-by-ellen-datlow-terri-windling/ |muallif=DeNardo, John |sana=March 2, 2012 |sarlavha=TOC: 'Queen Victoria's Book of Spells' Edited by Ellen Datlow &amp; Terri Windling |nashriyot=SF Signal |iqtibos=Ellen Datlow has posted the table of contents for the upcoming anthology... |qaralgan sana=August 30, 2012 |arxivsana=August 15, 2012 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20120815183530/http://www.sfsignal.com/archives/2012/03/toc-queen-victorias-book-of-spells-edited-by-ellen-datlow-terri-windling/}}&lt;/ref&gt;, Lovecraftʼs Monsters (2014), The Cutting Room (2014), The Monstrous (2015), Nightmares (Tachyon Publications, 2016), The Doll Collection (2016), Mad Hatters and March Hares (2017), The Devil and the Deep (2018), va When Things Get Dark (2021) antologiyasini tahrirladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=Guslandi |ism=Mario |sana=June 12, 2021 |sarlavha=Epeolatry Book Review: When Things Get Dark edited by Ellen Datlow |url=https://horrortree.com/epeolatry-book-review-when-things-get-dark-edited-by-ellen-datlow/ |qaralgan sana=August 21, 2021 |ish=The Horror Tree |til=en-us}}&lt;/ref&gt;.

Datlow endi „''The Best Horror of the Year''“ ni muharriri va u Night Shade Books toʻmonidan nashr etildi. Bu oʻtgan yili nashr etilgan qoʻrqinchli fantastika va sheʼrlarning yillik toʻplami. Unda Laird Barron, Stephen Graham Jones, Michael Marshall Smith, Joe R. Lansdale va Nicholas Royle kabi taniqli yozuvchilar assrlari kiritigan.

== Mukofotlar va eʼtiroflar ==
[[Fayl:Delia_Sherman-Nancy_Kress-Ellen-Datlow.jpg|thumb|Delia Sherman, Nancy Kress va Ellen Datlow, 2007]]
Datlow 2002 va 2005-yillarda Best Professional Editor uchun Hugo Award, 2009, 2010, 2012, 2014, 2016 va 2017-yillarda Best Short Form Editor uchun Hugo Awardiga sazovor boʻldi. Uning tahrirlash ishi besh Bram Stoker Awards, oʻn World Fantasy Awards, ikkita eng yaxshi antologiya uchun International Horror Guild Awards, eng yaxshi antologiya uchun uchta Shirley Jackson Awards va eng yaxshi tahrirchi uchun oʻn ikki Locus Awards bilan tan olingan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=World Fantasy Convention |yil=2010 |sarlavha=Award Winners and Nominees |url=http://www.worldfantasy.org/awards/awardslist.html/ |qaralgan sana=February 4, 2011 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20101201074405/http://worldfantasy.org/awards/awardslist.html |arxivsana=December 1, 2010}}&lt;/ref&gt;. U „janrga qoʻshgan oʻzgacha hissasi“ uchun 2007-yilgi British Fantasy Conventionda berilgan Karl Edward Wagner Award oluvchi deb nomlandi. 2011-yilda u Horror Writers Association tomonidan Lifetime Achievement Awardga sazovor boʻldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.horror.org/news-2010_LAA.htm |sarlavha=Horror Writers Association |qaralgan sana=August 20, 2011 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110814064328/http://www.horror.org/news-2010_LAA.htm |arxivsana=August 14, 2011}}&lt;/ref&gt;. U Horror Writers Associationning uzoq vaqtdan beri ishonchli vakili va 2000-yildan beri KGB bar Fantastic Fiction seriyasining hammuallifi boʻlib kelgan.

=== Tanlangan mukofotlar roʻyxati ===

* 1989-yilgi World Fantasy Award for Best Anthology, ''The Year’s Best Fantasy: First Annual Collection'' (Terri Windling bilan)
* 1990-yilgi World Fantasy Award for Best Anthology, ''The Year’s Best Fantasy: Second Annual Collection'' (Terri Windling bilan)
* 1992-yilgi World Fantasy Award for Best Anthology, ''The Year’s Best Fantasy and Horror: Fourth Annual Collection'' (Terri Windling bilan)
* 1995-yilgi World Fantasy Award for Best Anthology, ''Little Deaths''
* 1995-yilgi World Fantasy Special Award, professional
* 2000-yilgi World Fantasy Award for Best Anthology, ''Silver Birch, Blood Moon'' (Terri Windling bilan)
* 2003-yilgi World Fantasy Award for Best Anthology, ''The Green Man'' (Terri Windling bilan)
* 2007-yilgi World Fantasy Award for Best Anthology, ''Salon Fantastique'' (Terri Windling bilan)
* 2008-yilgi World Fantasy Award for Best Anthology, ''Inferno''
* 2010-yilgi Bram Stoker Award for Lifetime Achievement&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://horror.org/past-award-nominees-winners/ |sarlavha=2010 Bram Stoker Award Nominees &amp; Winners |ish=Horror Writers Association |sana=June 15, 2000 |qaralgan sana=February 9, 2020}}&lt;/ref&gt;
* 2014-yilgi World Fantasy Award for Lifetime Achievement&lt;ref&gt;[http://news.ansible.co.uk/a325.html Ansible 325] August 2014. „Ellen Datlow and Chelsea Quinn Yarbro are the two winners of the World Fantasy Award life achievement honour for 2014.“&lt;/ref&gt;
* 2020-yilgi Hugo Award for Best Editor, Short Form&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sana=April 7, 2020 |sarlavha=2020 Hugo Awards |url=http://www.thehugoawards.org/hugo-history/2020-hugo-awards/ |qaralgan sana=August 6, 2020 |ish=The Hugo Awards |til=en-US}}&lt;/ref&gt;
* 2020-yilgi Bram Stoker Award for Superior Achievement in an Anthology, ''Echoes: The Saga Anthology of Ghost Stories''&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=The 2019 Bram Stoker Award® Winners |url=http://www.thebramstokerawards.com/front-page/the-2019-bram-stoker-award-winners/ |ish=Bram Stoker Awards |qaralgan sana=August 19, 2020}}&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1949-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Amerikalik yozuvchilar]]</text>
      <sha1>jzdag83c6vhy7s6ouymgf4p369p9m2v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Salome Zurabishvili</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1108719</id>
    <revision>
      <id>6327673</id>
      <parentid>6276403</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T02:58:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327673</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40214" sha1="7zdc50uzh627uj3otaszckab4uentwy" xml:space="preserve">{{Davlat arbobi bilgiqutisi
| ismi = Salome Zurabishvili
| asl ismi = {{nobold|სალომე ზურაბიშვილი}}
| tasvir =President of Georgia Salome Zourabichvili.jpg
| uzunlik =
| izoh = Salome Zurabishvili 2024-yilda
| tartib = 5
| lavozim = [[Gruziya Prezidenti]]
| bayroq = Flag of the President of Georgia.svg
| bayroq2 =Greater coat of arms of Georgia.svg
| ismi ostida =
| boshlanish davri = 16-dekabr 2018-yil
| tugash davri =
| premyer =
| prezident =
| spiker =
| senat raisi =
| vitse-prezident =
| gubernator =
| vitse-gubernator =
| vazir =
| bosh vazir = [[Mamuka Baxtadze]] &lt;br /&gt; [[Giorgi Gaxariya]] &lt;br /&gt; [[Irakliy Garibashvili]]&lt;br /&gt;[[Irakliy Kobaxidze]]
| birinchi vazir =
| monarx =
| noib =
| kansler =
| parlament =
| lider =
| hokim =
| hokim yordamchisi =
| hukmdor =
| hukmdor yordamchisi =
| yordamchisi =
| muvaqqat =
| muxolif =
| oʻrinbosar =
| oʻtmishdoshi = [[Georgi Margvelashvili]]
| vorisi =
| avvalgisi =
| keyingisi =
| toj kiydirish marosimi =
| 1belginomi =
| 1matnnomi =
| 2belginomi =
| 2matnnomi =
| 3belginomi =
| 3matnnomi =
| 4belginomi =
| 4matnnomi =
| 5belginomi =
| 5matnnomi =
| tartib_2 =
| lavozim_2 = [[Gruziya parlamenti]] deputati
| bayroq_2= Parliament of Georgia Logo.svg
| bayroq2_2=Flag of Georgia.svg
| ismi ostida_2 =
| boshlanish davri_2 = 18-noyabr 2016-yil
| tugash davri_2 = 22-dekabr 2018-yil
| premyer_2 =
| prezident_2 =
| vitse-prezident_2 =
| gubernator_2 =
| vitse-gubernator_2 =
| vazir_2 =
| bosh vazir_2 =
| birinchi vazir_2 =
| monarx_2 =
| noib_2 =
| kansler_2 =
| parlament_2 =
| lider_2 =
| hokim_2 =
| hokim yordamchisi_2 =
| hukmdor_2 =
| hukmdor yordamchisi_2 =
| yordamchisi_2 =
| muvaqqat_2 =
| muxolif_2 =
| oʻrinbosar_2 =
| oʻtmishdoshi_2 = Zaza Papuashvili
| vorisi_2 = Lado Kaxadze
| avvalgisi_2 =
| keyingisi_2 =
| toj kiydirish marosimi_2 =
| 1belginomi_2 = Parlament guruhi
| 1matnnomi_2 = Mustaqil
| 2belginomi_2 = Saylov okrugi
| 2matnnomi_2 = [[Mtatsminda tumani| Mtatsminda]]
| 3belginomi_2 =
| 3matnnomi_2 =
| 4belginomi_2 =
| 4matnnomi_2 =
| 5belginomi_2 =
| 5matnnomi_2 =
| tartib_3 =
| lavozim_3 = [[Gruziya Tashqi ishlar vazirligi|Gruziya Tashqi ishlar vaziri]]
| bayroq_3=MFA Georgia.svg
| bayroq2_3=Flag of Georgia.svg
| ismi ostida_3 =
| boshlanish davri_3 = 20-mart 2004-yil
| tugash davri_3 = 18-oktyabr 2005-yil
| premyer_3 =
| prezident_3 = [[Mixail Saakashvili]]
| vitse-prezident_3 =
| gubernator_3 =
| vitse-gubernator_3 =
| vazir_3 =
| bosh vazir_3 = [[Zurab Jvaniya]]&lt;br /&gt;[[Zurab Nogaideli]]
| birinchi vazir_3 =
| monarx_3 =
| noib_3 =
| kansler_3 =
| parlament_3 =
| lider_3 =
| hokim_3 =
| hokim yordamchisi_3 =
| hukmdor_3 =
| hukmdor yordamchisi_3 =
| yordamchisi_3 =
| muvaqqat_3 =
| muxolif_3 =
| oʻrinbosar_3 =
| oʻtmishdoshi_3 =[[Tedo Japaridze]]
| vorisi_3 = [[Gela Bejuashvili]]
| avvalgisi_3 =
| keyingisi_3 =
| toj kiydirish marosimi_3 =
| 1belginomi_3 =
| 1matnnomi_3 =
| 2belginomi_3 =
| 2matnnomi_3 =
| 3belginomi_3 =
| 3matnnomi_3 =
| 4belginomi_3 =
| 4matnnomi_3 =
| 5belginomi_3 =
| 5matnnomi_3 =
| tartib_4 =
| lavozim_4 = [[Gruziya yoʻli]] rahbari
| bayroq_4=
| bayroq2_4=
| ismi ostida_4 =
| boshlanish davri_4 = 11-mart 2006-yil
| tugash davri_4 = 12-noyabr 2010-yil
| premyer_4 =
| prezident_4 =
| vitse-prezident_4 =
| gubernator_4 =
| vitse-gubernator_4 =
| vazir_4 =
| bosh vazir_4 =
| birinchi vazir_4 =
| monarx_4 =
| noib_4 =
| kansler_4 =
| parlament_4 =
| lider_4 =
| hokim_4 =
| hokim yordamchisi_4 =
| hukmdor_4 =
| hukmdor yordamchisi_4 =
| yordamchisi_4 =
| muvaqqat_4 =
| muxolif_4 =
| oʻrinbosar_4 =
| oʻtmishdoshi_4 = &lt;small&gt;''Partiya shkil etilgan''&lt;/small&gt;
| vorisi_4 = Kaxa Seturidze
| avvalgisi_4 =
| keyingisi_4 =
| toj kiydirish marosimi_4 =
| 1belginomi_4 =
| 1matnnomi_4 =
| 2belginomi_4 =
| 2matnnomi_4 =
| 3belginomi_4 =
| 3matnnomi_4 =
| 4belginomi_4 =
| 4matnnomi_4 =
| 5belginomi_4 =
| 5matnnomi_4 =
| tartib_5 =
| lavozim_5 = [[Fransiya]]ning [[Gruziya]]dagi [[Diplomatiya daraja va martabalari|Favqulodda va muxtor elchisi]]
| bayroq_5=Flag of France.svg
| bayroq2_5=Flag of Georgia.svg
| ismi ostida_5 =
| boshlanish davri_5 = oktyabr 2003-yil
| tugash davri_5 = 20-mart 2004-yil
| premyer_5 =
| prezident_5 =[[Jacques Chirac]]
| vitse-prezident_5 =
| gubernator_5 =
| vitse-gubernator_5 =
| vazir_5 =
| bosh vazir_5 =
| birinchi vazir_5 =
| monarx_5 =
| noib_5 =
| kansler_5 =
| parlament_5 =
| lider_5 =
| hokim_5 =
| hokim yordamchisi_5 =
| hukmdor_5 =
| hukmdor yordamchisi_5 =
| yordamchisi_5 =
| muvaqqat_5 =
| muxolif_5 =
| oʻrinbosar_5 =
| oʻtmishdoshi_5 = Mireille Musso
| vorisi_5 = Philippe Lefort
| talaffuzi =
| tavallud_paytidagi_ismi =
| tavallud_sanasi = {{birth date and age|1952|3|18|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Parij]], [[Fransiya Toʻrtinchi Respublikasi|Fransiya]]
| vafot sanasi =
| vafot joyi =
| vafot sababi =
| dafn etilgan joyi =
| fuqaroligi =
| millati = [[Gruzin]]
[[Fransuz]] (2018-yilgacha)
| partiya = Gruziya yoʻli (2006-2011)&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://georgiatoday.ge/news/11862/Presidential-Candidate-Apologizes-for-Unethical-Address-to-Reporters |title=Presidential Candidate Apologizes for Unethical Address to Reporters |website=Georgia Today on the Web |access-date=16 August 2018 |archive-date=31 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201031100156/http://georgiatoday.ge/news/11862/Presidential-Candidate-Apologizes-for-Unethical-Address-to-Reporters |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;[[Mustaqil siyosatchi|Mustaqil]] (2011 — hozirgi kungacha)
| boshqa partiya =
| boʻyi =
| turmush_oʻrtogʻi = {{Unbulleted list
|{{marriage|Nikolay Gorjestani|1981|1992|end=div}}
|{{marriage|Janri Kasiya|1993|2012|end=d}}}}
| bolalari = 2
| otasi =
| onasi =
| nikohsiz jufti =
| munosabatlar =
| qarindoshlari = [[Niko Nikoladze]] (katta bobosi}&lt;br /&gt; [[Hélène Carrère d'Encausse]] (amakivachchasi)
| istiqomat joyi = [[Orbeliani Palace|Atoneli qarorgohi]], [[Tbilisi]], [[Gruziya]]
| dini =
| taʼlim = [[Parij siyosiy tadqiqotlar instituti]]&lt;br /&gt; [[Columbia universiteti]]
| alma_mater =
| kasbi =
| mashhur ishlari =
| maoshi =
| kabinet =
| qoʻmitalar =
| portfolio =
| ilmiy unvoni =
| unvoni =
| maʼlumoti =
| mukofotlari =
| blanka1 =
| matn1 =
| blanka2 =
| matn2 =
| blanka3 =
| matn3 =
| blanka4 =
| matn4 =
| blanka5 =
| matn5 =
| imzosi = Salome Zurabishvili-signature.svg
| sayt =
| taxallus =
| mansubligi =
| qoʻshin turi =
| xizmat qilgan yillari =
| harbiy_mukofotlari =
| harbiy_blanka1 =
| harbiy_matn1 =
| harbiy_blanka2 =
| harbiy_matn2 =
| harbiy_blanka3 =
| harbiy_matn3 =
| harbiy_blanka4 =
| harbiy_matn4 =
| harbiy_blanka5 =
| harbiy_matn5 =
| modul =
| modul2 =
| modul3 =
| modul4 =
| modul5 =
| izohlar =
| sana =
| yil =
| manba =
}}


'''Salome Zurabishvili'''{{efn|Zurabichvili familiyasining fransuz tarjimasidan foydalanadi; Ingliz tarjimasi Zurabishvili}} ({{lang-fr|link=no|Salomé Zourabichvili}}, {{lang-ka|სალომე ზურაბიშვილი}}, {{IPA-ka|saɫome zuɾabiʃʷili|}}, [[1952-yil]] [[18-mart]]da tugʻilgan) — [[fransuz]] va [[gruziya]]lik [[siyosatchi]], sobiq [[diplomat]], [[2018-yil]]dan [[Gruziya]]ning beshinchi [[Gruziya prezidenti|prezidenti]]. Salome Zurabishvili [[Gruziya prezidenti]] etib saylangan birinchi ayol prezident hisoblanadi&lt;ref&gt;[[Nino Burjanadze]] [[Gruziya parlamenti|Parlament spikeri]] sifatida qisqa muddatga ikki marta prezident vazifasini bajaruvchi sifatida ishlagan.&lt;/ref&gt;. [[2024-yil]]da kuchga kiradigan [[Gruziya Respublikasining Konstitutsiyasi|konstitutsiyaviy]] oʻzgarishlar natijasida Zurabishvili [[Gruziya]]ning xalq tomonidan saylangan soʻnggi prezidenti boʻlishi kutilmoqda. Boʻlajak davlat rahbarlari bilvosita parlament [[Saylov kollegiyasi|saylovchilar kollegiyasi]] tomonidan saylanadi.

== Shaxsiy va oilaviy hayoti ==
=== Ajdodlari ===
[[File:Niko Nikoladze, a prominent Georgian statesman, with his family in 1902.jpg|thumb|left|Niko Nikoladze va uning oilasi, 1902-yil]]

Salome Zurabishvili [[1921-yil]]da [[Qizil Armiyaning Gruziyaga bostirib kirishi|Qizil Armiya]] [[Gruziya Demokratik Respublikasi|Gruziya Demokratik Respublikasiga]] bostirib kirishi ortidan [[Fransiya]]ga qochib ketgan gruziyalik emigrantlar oilasida tugʻilgan&lt;ref name=&quot;The Washington Post&quot;&gt;{{Cite news |url=https://www.washingtonpost.com/archive/politics/2004/06/04/a-georgian-reborn-still-straddling-two-cultures/a5d37ba3-3c97-463d-9d56-c939107d3d14/ |title=A Georgian Reborn, Still Straddling Two Cultures |date=2004-06-04 |access-date=2022-09-26 |newspaper=The Washington Post |last=Boustany |first=Nora}}&lt;/ref&gt;. Uning otasi, kasb-hunar muhandisi Levan Zurabishvili koʻp yillar davomida Fransiya Gruziya uyushmasi (AGF) raisi boʻlib ishlagan&lt;ref&gt;{{Cite magazine |title=Mort de Levan Zourabichvili |date=1975-04-01 |magazine=Tavisuplebis Tribuna |url=https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/310827/1/Tavisuflebis_Tribuna_1975_N7.pdf |page=16 |access-date=2022-09-26}}&lt;/ref&gt;. Levan [[XIX asr]] oxirlarida [[Gruziya sotsial-demokratik partiyasi|sotsial-demokratik partiya]] aʼzosi boʻlgan, [[Rossiya imperiyasi]] davrida Gruziya liberal ziyolilarining nufuzli rahbari boʻlgan [[tadbirkor]], [[filantrop]] va [[gruzin]] [[siyosatchi]]si [[Niko Nikoladze]]ning (1843-1928) ona tomondan nabirasi&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://agenda.ge/en/news/2019/460 |title=Georgian president: in my childhood I never thought I'd return to France as a president |date=2019-02-18 |access-date=2022-09-26 |website=Agenda.ge}}&lt;/ref&gt;. Uning onasi Zaynab Kedia (1921-2016) [[Gruziya Demokratik Respublikasi]] xavfsizlik xizmati rahbari Melkisedek Kedianing qizi edi&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://fortuna.ge/fortuna/post/salome-zurabishvilis-deda-zeinab-kedia-gardaicvala |title=სალომე ზურაბიშვილის დედა, ზეინაბ კედია გარდაიცვალა |date=2016-02-22 |access-date=2022-09-26 |website=Fortuna.ge |language=ka |trans-title=Zeinab Kedia, mother of Salome Zourabichvili, has died |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220925212446/https://fortuna.ge/fortuna/post/salome-zurabishvilis-deda-zeinab-kedia-gardaicvala |arxivsana=2022-09-25}}&lt;/ref&gt;.

Salome Zurabishvilining bitta ukasi bor. Otar Zurabishvili—[[shifokor]], [[yozuvchi]] va AGFning 2006-yildan beri raisi&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.lesechos.fr/pme-regions/ile-de-france/leuville-sur-orge-berceau-de-la-communaute-georgienne-francilienne-1779517 |title=Leuville-sur-Orge, berceau de la communauté géorgienne francilienne |date=2022-07-22 |access-date=2022-09-26 |website=Les Echos |last=Piffaretti |first=Alain |language=fr |trans-title=Leuville-sur-Orge, cradle of the Georgian community in France}}&lt;/ref&gt;. Salome Zurabishvili hamda Otar Zurabishvili [[Fransiya akademiyasi]]ning aʼzosi boʻlgan tarixchi [[Hélène Carrère dʼEncausse]] va [[faylasuf]] Fransua Zurabichvilining amakivachchalaridir&lt;ref&gt;{{Cite book |title=Deleuze: A Philosophy of the Event |last=Zourabichvili |first=François |publisher=Edinburgh University Press |year=2012 |isbn=978-0-7486-4562-6 |location=Edinburgh |pages=38}}&lt;/ref&gt;.

=== Yoshligi ===

Salome Nino Zurabichvili [[1952-yil]] [[18-mart]]da [[Parij]]da tugʻilgan va [[1921-yil]]da [[Gruziya Demokratik Respublikasi]] qulaganidan beri [[Parij]] va [[Leuville-sur-Orge]] oʻrtasida joylashgan [[Fransiyadagi gruzinlar]] jamoasida oʻsgan&lt;ref name=&quot;The Washington Post&quot; /&gt;. Gruziyaning surgundagi hukumati bilan yaqin aloqada boʻlgan taniqli muhojir oilasida tarbiyalangan, diaspora uning bolaligida mamlakat bilan boʻlgan yagona aloqasi boʻlib, bir vaqtlar shunday degan edi:
{{Iqtibos|Temir parda tushishidan oldingi yillarda Gruziya bilan aloqa yoʻq edi - na xatlar, na gazetalar, na tashriflar. Biz uchun u faqat kitoblarda mavjud boʻlgan afsonaviy mamlakat edi&lt;ref name=&quot;The Washington Post&quot; /&gt;. }}
=== Talabalik davri ===
[[File:Sciences Po Paris, 28 rue des Saints-Pères, Paris 7e.jpg|thumb|Salome Zurabishvili 1969—1972-yillarda Parij siyosiy tadqiqotlar institutida tahsil olgan.]]

17 yoshida Zurabishvili [[bakalavr]] natijalarini oldi. Bu unga [[1969-yil]] [[sentyabr]] oyida [[Parij siyosiy tadqiqotlar instituti]]ga „dahshatli tayyorgarlik yilida toʻgʻridan-toʻgʻri oʻqishga kirish imtiyozi“ imkonini berdi&lt;ref name=&quot;Sciences Po&quot; /&gt;. [[1970-yil]] [[may]] oyida uning „1917 va 1923-yillar oraligʻida Yevropada inqilob va aksilinqilob“ mavzusidagi yakuniy imtihon mavzusini tanlash unga institutda oʻqishni kafolatladi&lt;ref name=&quot;Sciences Po&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.sciencespo.fr/en/news/salome-zourabichvili-alumna-and-president |title=SALOMÉ ZOURABICHVILI, ALUMNA AND PRESIDENT |access-date=2022-09-26 |website=Sciences Po}}&lt;/ref&gt;. Keyinchalik [[2019-yil]]da maktab ''[[Rerum novarum]]'', ''[[Kulturkampf]]'' va ''[[Aleksandr II]]'' islohotlari mavzusidagi natijalarini „gʻalaba“ deb taʼriflagan&lt;ref name=&quot;Sciences Po&quot; /&gt;.

1970-yilda Zurabishvili Xalqaro fanlar boʻlimiga qoʻshildi, diplomatik xizmat yoʻliga institutning 4000 nafar talabasidan faqat ozchilik kirgan, ulardan uchdan biri ayollar edi&lt;ref name=&quot;Sciences Po&quot; /&gt;. U bir qator taniqli [[fransuz]] [[professor]]lari, jumladan, tarixchilar [[Jean-Baptiste Duroselle]], [[Louis Chevalier (tarixchi)|Louis Chevalier]], uning amakivachchasi [[Hélène Carrère dʼEncausse]] va [[Parij siyosiy tadqiqotlar instituti]]da dars beradiagan yagona ayol xalqaro huquqshunos [[Suzanne Bastid]] kabi bir qancha taniqli [[fransuz]] professorlari qoʻlida tahsil olgan&lt;ref name=&quot;Sciences Po&quot; /&gt;. Zurabishvili oʻz taʼlimini Sovet dunyosiga qaratdi va [[1972-yil]] [[iyul]] oyida [[Parij siyosiy tadqiqotlar instituti]]ni tugatdi&lt;ref name=&quot;Sciences Po&quot; /&gt;.

[[Parij siyosiy tadqiqotlar instituti]] Bosh kotibi René Henry-Gréardning tavsiya maktubida, ikkinchisi uni „uyatchanligi“ga qaramay, „alohida fazilatlarga“ ega boʻlgan talaba sifatida tasvirlangan&lt;ref name=&quot;Sciences Po&quot; /&gt;. Zurabishvili 1972-1973 yillarda [[Columbiya universiteti]]ga oʻqishga kirdi. Universitetda uch tomonlama komissiya direktori boʻlgan [[Zbignev Bjezinskiy]] uni Sovet siyosati va [[Sovuq urush]] diplomatiyasi boʻyicha oʻqitgan&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://europe-diplomatic.eu/politics/democraty/salome-zourabichvili-a-portrait-and-exclusive-interview/ |title=SALOMÉ ZOURABICHVILI A PORTRAIT AND EXCLUSIVE INTERVIEW |access-date=2022-09-26 |website=Europe Diplomatic |last=Gibbons |first=Jim |date=9 March 2020 |arxivsana=2023-10-01 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231001011659/https://europe-diplomatic.eu/politics/democraty/salome-zourabichvili-a-portrait-and-exclusive-interview/ }}&lt;/ref&gt;.

Zurabishvilining soʻzlariga koʻra, diplomatiya sohasida kasb tanlash bir kun kelib Gruziyaga yordam berishda muhim rol oʻynashga umid qilish bilan bogʻliq&lt;ref name=&quot;The Washington Post&quot; /&gt;.

=== Oʻqituvchilik yillari ===
Zurabishvili [[2006-yil]]da [[Parij siyosiy tadqiqotlar instituti]]ga qaytdi, bu safar [[Gruziya Tashqi ishlar vaziri]] lavozimidan ketganidan koʻp oʻtmay professor sifatida ish boshladi&lt;ref name=&quot;Sciences Po&quot; /&gt;. Salome Zurabashvili [[2014-yil]]gacha Parij xalqaro munosabatlar maktabida ishladi, yirik davlatlarning tashqi siyosati, postsovet dunyosi, [[SSSRning qulashi|SSSR parchalanganidan]] keyin [[Yevroosiyo]]ning rivojlanishi va uning qulashi sabablaridan dars bergan&lt;ref name=&quot;Sciences Po&quot; /&gt;. Bu postda u inqiroz davridagi Yevropa Ittifoqi taraqqiyotini akademik tahlil qildi&lt;ref name=&quot;Sciences Po&quot; /&gt;. Bir talaba keyinchalik uning darslarini „muhim bahslarni ragʻbatlantiruvchi“ deb taʼriflaydi&lt;ref name=&quot;Sciences Po&quot; /&gt;.

Zurabishvili [[Parij siyosiy tadqiqotlar instituti]] taxsil olgan birinchi davlat rahbari va ayol professori hisoblanadi&lt;ref name=&quot;Sciences Po&quot; /&gt;.

=== Shaxsiy va oilaviy hayoti ===

Jahon banki iqtisodchisi Nikolas Gorjestani bilan birinchi turmushidan Zurabishvilining ikki farzandi bor: Kethevane (''[[France 24]]'' jurnalisti&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://bm.ge/en/article/-president-zourabichvilis-daughter-appointed-to-white-house-/115066 |title=PRESIDENT ZOURABICHVILI'S DAUGHTER APPOINTED TO WHITE HOUSE |date=2022-08-19 |access-date=2022-09-26 |website=Business Media Georgia}}&lt;/ref&gt;) va Teimouraz (fransuz diplomati&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.politico.eu/article/emmanuel-macron-diplomacy-tension-turf-wars-burnouts/ |title=Inside Macron's diplomacy: Tension, turf wars and burnouts |date=2020-10-28 |access-date=2022-09-26 |website=Politico Europe |last=Momtaz |first=Rym}}&lt;/ref&gt;). [[1993-yil]]da u [[Fransiya]]da siyosiy qochqin boʻlgan nufuzli gruzin yozuvchisi va jurnalisti, ikkinchi turmush oʻrtogʻi Janri Kashiaga uylandi. Kashia 2012-yilda vafot etgan&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.nplg.gov.ge/emigrants/ka/00000203/ |title=ჯანრი კაშია |access-date=2022-09-26 |website=National Parliamentary Library of Georgia}}&lt;/ref&gt;.

Zurabishvili fransuz va gruzin tillaridan tashqari ingliz va italyan tillarida bemalol soʻzlasha oladi&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://president.ge/index.php?m=196 |title=Biography |access-date=2022-09-26 |website=President.ge |arxivsana=2022-10-07 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20221007164855/https://president.ge/index.php?m=196 }}&lt;/ref&gt;.

== Fransiyadagi faoliyati ==
Zurabishvili [[1974-yil]]da Fransiya diplomatik xizmatiga kirish uchun oʻqishni tashlab ketdi&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.councilwomenworldleaders.org/salome-zourabichvili.html |title=Biography |access-date=2022-09-26 |website=Council of Women World Leaders |arxivsana=2022-09-26 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220926170243/https://www.councilwomenworldleaders.org/salome-zourabichvili.html }}&lt;/ref&gt;. [[1977-yil]]gacha Fransiyaning [[Rim]]dagi elchixonasiga uchinchi kotib sifatida yuborildi&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.lesbiographies.com/Biographie/Mme-Salome-ZOURABICHVILI-KACHIA,9893 |title=Extrait de la fiche de Mme Salomé ZOURABICHVILI |access-date=2022-09-26 |website=LesBiographies.com |language=fr}}&lt;/ref&gt;, shundan soʻng [[1980-yil]]gacha [[Fransiyaning BMTdagi Doimiy vakolatxonasi]]ning ikkinchi kotibi lavozimida faoliyat olib bordi&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.messenger.com.ge/issues/2234_november_12_2010/2234_eto.html |title=Opposition Leader takes UN Security Council job |date=2010-11-12 |access-date=2022-09-26 |website=The Messenger |last=Tsotniashvili |first=Etuna}}&lt;/ref&gt;. Tajribali diplomat Jak Lepret qoʻl ostida ishlagan holda Zurabishvili [[1978-yil]] [[oktyabr]] va [[1980-yil]] [[yanvar]] oylarida Fransiyani [[Birlashgan Millatlar Tashkilotining Xavfsizlik Kengashi|BMT Xavfsizlik Kengashi]]ga ikki marta raislik qilgan.

[[Parij]]ga qaytgach, Salome Fransiya Tashqi ishlar vazirligining Siyosatni rejalashtirish boʻlimi xodimi boʻlib ishladi, [[1984-yil]]da [[Vashington]]dagi Fransiya elchixonasining birinchi kotibi sifatida AQShga qaytib keldi&lt;ref name=&quot;Intelligence Online&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.intelligenceonline.fr/intelligence-politique_decideurs/2001/11/29/salome-zourabichvili,2821603-art |title=Salomé Zourabichvili |date=2001-11-29 |access-date=2022-09-26 |website=Intelligence Online |language=fr}}&lt;/ref&gt;. AQShga qaytgach, Elchi Emmanuel de Margerie boshchiligida, siyosiy va harbiy boʻlimda ishlagan va AQSh-Sovet munosabatlariga eʼtibor qaratgan&lt;ref name=&quot;The Washington Post&quot; /&gt;. Aynan shu lavozim paytida u [[1986-yil]] onasini olib, birinchi marta [[Gruziya]]ga tashrif buyurgan&lt;ref name=&quot;The Washington Post&quot; /&gt;. [[1988-yil]]dan [[1989-yil]]gacha Salome [[Vena]] shahriga Yevropada xavfsizlik va hamkorlik konferensiyasidagi Fransiya missiyasining birinchi kotibi sifatida yuborilgan va u oddiy kuchlarni qisqartirish boʻyicha fransuz muzokaralar guruhini boshqargan&lt;ref name=&quot;Academia&quot;&gt;{{Cite web |url=https://sciences-po.academia.edu/salomezourabichvili/CurriculumVitae |title=Curriculum Vitae |access-date=2022-09-26 |website=Sciences Po Academia}}&lt;/ref&gt;.

1989—1992-yillarda [[Chad]]dagi Fransiya elchixonasining ikkinchi maslahatchisi boʻldi&lt;ref name=&quot;Academia&quot; /&gt;. Uning Chaddagi muddati Fransiya tomonidan qoʻllab-quvvatlangan [[Chad davlat toʻntarishi (1990)|davlat toʻntarishi]] natijasida [[Idriss Déby]] tomonidan hokimiyatni qoʻlga kiritish bilan bir vaqtga toʻgʻri keldi.

[[1992-yil]]da Zurabishvili Fransiyaning [[Gʻarbiy Yevropa Ittifoqi]]dagi doimiy vakili oʻrinbosari boʻlishdan oldin, 1993-yildan 1996-yilgacha Fransiyaning [[NATO]]dagi doimiy vakolatxonasiga birinchi kotib etib tayinlandi&lt;ref name=&quot;Academia&quot; /&gt;.

1996—1997-yillarda [[Yevropa va tashqi ishlar vazirligi (Fransiya)|Parijdagi Tashqi ishlar vazirligida]] texnik maslahatchi lavozimida ishlagan.

2003—2004-yillarda Zurabishvili [[Fransiya]]ning [[Gruziya]]dagi [[Diplomatiya daraja va martabalari|Favqulodda va muxtor elchisi]] boʻlgan&lt;ref name=&quot;Academia&quot; /&gt;.

== Gruziya siyosati ==
=== Tashqi ishlar vaziri ===
[[File:Zourabichvili - Powell2.jpg|thumb|upright|Zurabishvili AQSh Davlat kotibi [[Colin Powell]] bilan 2004 yilda]]

[[Gruziya prezidenti]] [[Mixail Saakashvili]] uni yangi hukumatda tashqi ishlar vaziri lavozimiga taklif qildi. Zurabishvili 2004-yil 18-martda [[Gruziya]]da bu lavozimga tayinlangan birinchi ayol boʻldi&lt;ref name=&quot;auto1&quot;&gt;Henry Foy (25 October 2018), [https://www.ft.com/content/070d1514-d774-11e8-a854-33d6f82e62f8 Frenchwoman frontrunner to become Georgiaʼs next president] ''[[Financial Times]]''.&lt;/ref&gt;.

Zurabishvili [[Birlashgan Millatlar Tashkilotining Xavfsizlik Kengashi|BMT Xavfsizlik Kengashi]]ning [[Eronning yadroviy dasturi|Eronga qarshi sanksiyalar]] qoʻmitasiga yordam beruvchi ekspertlar guruhining koordinatori boʻlgan&lt;ref name=&quot;biodict&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.nplg.gov.ge/bios/ka/00001216/|title=სალომე ზურაბიშვილი (1952)|website=www.nplg.gov.ge}}&lt;/ref&gt;.

Gruziya tashqi ishlar vaziri sifatida Zurabishvili [[2005-yil]] [[19-may]]da [[Rossiya]] tashqi ishlar vaziri [[Sergey Lavrov]] bilan imzolangan Rossiya harbiy bazalarini Gruziya hududidan olib chiqish boʻyicha kelishuvning asosiy muzokarachisidir&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/2005/05/31/world/europe/a-georgian-victory-as-russia-will-quit-2-bases.html A Georgian victory as Russia will quit 2 bases] ''[[New York Times]]'', 31 May 2005.&lt;/ref&gt;. Zurabishvilining tashqi ishlar vaziri boʻlgan davrida [[Ukraina]], [[Litva]], [[Latviya]], [[Estoniya]], [[Ruminiya]], [[Bolgariya]], [[Chexiya]] va [[Polsha]]ni birlashtirgan „Gruziyaning yangi doʻstlari guruhi“ Gruziyaning [[NATO]]ga boʻlgan intilishlariga yordam berish va [[Yevropa ittifoqi]]ni qoʻllab-quvvatlash uchun tuzildi.

Zourabishvili 2005-yil 19-oktyabrda parlament aʼzolari bilan boʻlgan bir qator tortishuvlardan soʻng bosh vazir [[Zurab Nogaideli]] tomonidan ishdan boʻshatildi&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.civil.ge/eng/article.php?id=11000|title=Civil.Ge – Foreign Minister Zourabichvili Sacked|first=Civil|last=Georgia|website=www.civil.ge|qaralgan sana=2024-05-21|arxivsana=2016-03-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160303180622/http://www.civil.ge/eng/article.php?id=11000}}&lt;/ref&gt;. U Gruziyaning bir qator elchilari tomonidan ham qattiq tanqid qilingan. Uning ishdan boʻshatilishi eʼlon qilinishidan biroz oldin, Zurabishvili vazirlik davrida unga maosh toʻlashda davom etgan Fransiya tashqi ishlar xizmatidan isteʼfoga chiqdi va siyosat bilan shugʻullanish uchun Gruziyada qolishini eʼlon qildi.
=== Siyosiy faoliyati ===
[[File:Goga Khaindrava and Salome Zurabishvili in front od parliament building. April 11, 2009.jpg|thumb|right|Zurabishvili 2009-yilda muxolifat lideri Goga Xaindrava bilan]]

[[2005-yil]] [[noyabr]] oyida Zurabishvili „Salome Zurabishvili harakati“ tashkilotini tuzdi. [[2006-yil]] [[yanvar]] oyida u [[Gruziya yoʻli]] yangi siyosiy partiyasi tashkil etilganini eʼlon qilib, mamlakatdagi „de-fakto bir partiyaviy tizimni“ tanqid qildi&lt;ref&gt;Quentin Peel and Isabel Gorst (31 October 2007), [https://www.ft.com/content/e7bb2890-86a3-11dc-a3ff-0000779fd2ac Liberal laboratory at Russiaʼs door] ''[[Financial Times]]''.&lt;/ref&gt;. Zurabishvili Gruziyada maʼlum darajada obroʻ-eʼtiborga ega boʻlsa-da, uzoq muddat siyosiy sohada oʻzini koʻrsata olmadi. [[2006-yil]] [[5-oktabr]]da [[Tbilisi]]da boʻlib oʻtgan shahar kengashiga saylovda okrugning atigi 2,77 foizi uning partiyasiga ovoz bergan. Olti oy oldin Gruziyaning haftalik nashri ''Kviris Palitra'' oʻtkazgan soʻrovda Zurabishvili prezidentlik saylovlarida 23,1% ovoz toʻplashini koʻrsatgan edi.

Gruziya muxolifatining [[2009-yil]]da prezident [[Mixail Saakashvili]]ni isteʼfoga majburlash kampaniyasi doirasida Zurabishvili 2009-yil 26-mart kuni [[Tbilisi]]da muxolifatning yana uchta taniqli arbobi — [[Nino Burjanadze]], [[David Gamkrelidze]] va Eka Beseliya bilan birgalikda norozilik yurishini oʻtkazdi&lt;ref&gt;[https://www.rferl.org/a/Georgian_Opposition_Mulls_More_Radical_Forms_Of_Protest_/1741017.html Georgian Opposition Mulls More Radical Forms Of Protest] ''[[Radio Free Europe/Radio Liberty]]'', 27 May 2009.&lt;/ref&gt;.

2010-yil 12-noyabrda Zurabichvili Gruziya yoʻli yetakchiligidan ketishini eʼlon qildi. Uning oʻrniga Kaxa Seturidze keldi&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.messenger.com.ge/issues/2234_november_12_2010/2234_eto.html|title=The Messenger – Opposition Leader takes UN Security Council job|website=www.messenger.com.ge}}&lt;/ref&gt;. Siyosatdan ikki yillik taʼtildan soʻng, u 2013-yilgi prezidentlik saylovlari oldidan [[Gruzin orzusi]]ni omma oldida maʼqulladi&lt;ref&gt;[https://www.rferl.org/a/former-georgian-foreign-minister-zurabishvili-endorses-saakashvili-rival/24643311.html Former Georgian Foreign Minister Zurabishvili Endorses Saakashvili Rival] ''[[Radio Free Europe/Radio Liberty]]'', 12 July 2012.&lt;/ref&gt;. Koʻp oʻtmay, Gruziya Markaziy saylov komissiyasi uni Gruziya-Fransiya fuqaroligi boʻlgani sababli prezidentlikka nomzod sifatida roʻyxatga olishdan bosh tortdi&lt;ref&gt;[https://www.rferl.org/a/georgia-election-commission/25094520.html Georgia Election Board Rejects Former Foreign Minister] ''[[Radio Free Europe/Radio Liberty]]'', 3 September 2013.&lt;/ref&gt;.

[[2016-yil]] [[8-oktabr]]da boʻlib oʻtgan parlament saylovlarida Zurabishvili [[Tbilisi]]ning Mtatsminda tumani vakili boʻlgan mustaqil deputatlik mandatini qoʻlga kiritdi. [[18-noyabr]] kuni Zurabishvili deputat boʻldi. Deputatlik davrida Salome parlamentning Diaspora va Kavkaz masalalari qoʻmitasi raisining oʻrinbosari boʻlgan&lt;ref&gt;Liz Fuller (1 November 2016), [https://www.rferl.org/a/georgian-dream-super-majority-for-common-good-or-selfish-ends/28089134.html Will Georgiaʼs Ruling Party Use Super-Majority For Common Good Or To Further Own Interests?] ''[[Radio Free Europe/Radio Liberty]]'', 3 September 2013.&lt;/ref&gt;.

== 2018-yilgi Gruziya prezidentlik saylovlari ==
[[2017-yil]] 20-aprelda televideniyega bergan intervyusida Zurabishvili 2018-yilgi prezidentlik saylovlarida ishtirok etishi haqida „hech qanday gap-soʻz boʻlmasligini“ aytdi. 2018-yil 6-avgust kuni hovlisida oʻtkazilgan brifingda u saylovda ishtirok etish istagini bildirdi. 2018-yil 16-avgustda u prezidentlik kampaniyasini rasman [[Imereti viloyati]], Didi Jixayshi qishlogʻidagi ajdodlari Niko Nikoladze uy-muzeyidan boshladi.

2018-yilning 23-avgustida, saylovlarga ikki oy qolganda, Zurabishvili prezidentlik saylovlarida ishtirok etish uchun Fransiya fuqaroligidan voz kechdi. [[Gruziya Respublikasining Konstitutsiyasi|Gruziya konstitutsiyasi]]ga koʻra, ikki fuqarolik shaxsi prezident, bosh vazir yoki parlament raisi lavozimlarini egallashi mumkin emas. 2018-yil 9-sentabrda Gruziya orzusi partiyasi Zurabishvilining prezidentlik saylovlarida mustaqil nomzodini qoʻllab-quvvatlashini eʼlon qildi.

[[2018-yilgi Gruziya prezidentlik saylovlari|Prezident saylovi]] 2018-yilning 23-oktabr kuni boʻlib oʻtdi. Zurabishvili 38,64 foiz ovoz (615 572 ovoz) oldi va Birlashgan muxolifat nomzodiga qarshi saylovning ikkinchi bosqichida ishtirok etishini taʼminladi.
28-noyabr kuni prezidentlik saylovining ikkinchi bosqichi boʻlib oʻtdi. Zurabishvili 59,52% ovoz (1 147 625 ovoz) olib, raqibi Grigol Vasadzeni magʻlub etib, Gruziya tarixidagi birinchi ayol prezident boʻldi.

== Gruziya Prezidenti (2018-yildan hozirgacha) ==
{{Main|Salome Zurabishvilining prezidentligi}}
[[File:Macron and Zourabichvili with the joint declaration of establishing the Amilakhvari dialogue.jpg|thumb|right|Zourabishvili Fransiya prezidenti [[Emmanuel Macron]] bilan.]]
[[File:Salome Zourabichvili and Charles Michel.jpg|thumb|right|Zurabichvili Yevropa Kengashi prezidenti [[Charles Michel]] bilan.]]
=== Inauguratsiya ===
[[16-dekabr]] kuni [[Telavi]] shahridagi Erekle II saroyida Gruziyaning 5-prezidentining inauguratsiyasi boʻlib oʻtdi. Zurabishvili marosimga [[Fransiya]]da ishlayotgan gruziyalik [[dizayner]] Jaba Diasamidze tomonidan yaratilgan Gruziya bayrogʻi ranglari boʻlgan oq va qizil libosni kiygan.

Tadbirda jami 1800 nafar mehmon ishtirok etdi. Tashkilotchilar qaroriga koʻra, sogʻligʻida muammosi boʻlganlardan tashqari barcha mehmonlar tik turib kutib olishdi. Inauguratsiya marosimida Gruziyaning 4-prezidenti [[ Georgi Margvelashvili]] va uning rafiqasi, Butun Gruziya katolikos-patriarxi [[Ilya II]], [[Armaniston prezidenti]] [[Armen Sarkisyan]], [[Fransiya]]ning sobiq prezidenti [[Nicolas Sarkozy]] va boshqa delegatsiyalar vakillari ishtirok etishdi.

=== Ichki siyosat ===
Zurabishvilining prezident sifatidagi ilk yillik hisoboti [[2019-yil]] [[6-mart]] kuni parlamentning 9-chaqiriqiga taqdim etilgan&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://1tv.ge/lang/en/news/president-salome-zurabishvili-to-deliver-annual-report-in-parliament/|title=President Salome Zurabishvili delivering annual report in parliament|website=www.1tv.ge}}&lt;/ref&gt;.

2021-yil 20-aprel kuni Zurabishvili Yevropa kengashi prezidenti [[Charles Michel]] sharafiga rasmiy kechki ovqat berdi. Kechki ovqatda [[Yevropa ittifoqi]]ning [[Gruziya]]dagi elchisi [[Carl Hartzell]] va [[AQSh]] elchisi [[Kelly C. Degnan|Kelly Degnan]] ishtirok etdi.

=== Koronavirus pandemiyasi ===

2020-yil 10-mart kuni prezident Zurabishvili [[COVID-19 koronavirus infeksiyasi|koronavirus pandemiyasi]] sababli [[Bolgariya]], [[Belgiya]] va [[Ukraina]]ga rejalangan tashriflarini bekor qildi. Oʻsha yilning 21-mart kuni u mamlakatda favqulodda holat eʼlon qildi. Favqulodda holat bir oy davom etishi kerak edi. Ammo 2020-yil 21-aprelda prezident 21-maygacha uzaytirgan.

2020-yil 22-dekabr kuni Zurabishvili Orbeliani saroyida [[Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti]]ning Yevropa mintaqaviy byurosi direktori [[Hans Kluge]]ni qabul qildi. Uchrashuv chogʻida [[Gruziya]] tomonidan pandemiya davrida sogʻliqni saqlash boʻyicha koʻrilayotgan chora-tadbirlar va [[COVID-19]] [[vaksina]]si bilan bogʻliq masalalar muhokama qilindi. 2021-yilning 26-yanvarida Zurabishvili Jeneva xalqaro muzokaralari hamraisi, Yevropa Ittifoqining Janubiy Kavkaz va Gruziyadagi inqiroz boʻyicha maxsus vakili Toivo Klaar bilan uchrashdi.

=== Tashqi siyosat ===
[[File:Batumi International Conference, on 19 July 2021 03 (cropped).jpg|thumb|Salome Zurabichvili, Moldova prezidenti [[Maia Sandu]], Ukraina prezidenti [[Volodimir Zelenskiy]] va [[Yevropa kengashi]] prezidenti [[Charles Michel]] 2021-yil [[Batumi]]da boʻlib oʻtgan xalqaro konferensiya davomida.]]

Zurabishvili Gruziya prezidenti sifatida koʻplab mamlakatlarga tashrif buyurgan va xorijiy davlatlar rahbarlari bilan uchrashgan. [[2019-yil]] [[25-sentabr]] kuni Zurabishvili [[Nyu-York]]da [[Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assambleyasining 74-sessiyasi|BMT Bosh Assambleyasining 74-sessiyasi]]da nutq soʻzladi. Zurabishvili oʻz nutqida Gruziyada kechayotgan siyosiy jarayonlar, sogʻliqni saqlash va iqlim oʻzgarishlari haqida gapirdi.

2020-yil yanvar oyida [[Belgiya]]ga, fevralda esa [[Fransiya]] va [[Afgʻoniston]]ga tashrif buyurdi. Shuningdek, [[Ukraina]], [[Armaniston]], [[Germaniya]], [[Polsha]], [[Latviya]], [[Ozarbayjon]] va boshqa koʻplab davlatlarga tashrif buyurgan.

[[File:Nancy Pelosi met with Salome Zourabichvili at the US Capitol for Russian aggression.jpg|thumb|left|Zurabishvili [[Nancy Pelosi]] bilan]]

[[2022-yil]] fevralida [[Rossiyaning Ukrainaga bosqini|Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi]] ortidan Gruziyadagi ommaning fikri [[Rossiya]]ga qarshi qattiqlashdi va 3-mart kuni bu davlat [[Moldova]] bilan birgalikda [[Yevropa Ittifoqi]]ga aʼzo boʻlish uchun rasmiy ariza berdi. [[Gruziya orzusi]] partiyasi raisi [[Irakliy Kobaxidze]] [[Yevropa Ittifoqi]] organlarini „favqulodda vaziyatda“ arizani koʻrib chiqish va Gruziyaga [[Yevropa Ittifoqi]] aʼzoligiga nomzod maqomini berish toʻgʻrisida qaror qabul qilishga chaqirdi&lt;ref name=&quot;nbtg&quot;&gt;{{cite news |last1=Beard |first1=Nadia |title=Georgia speeds up EU application in policy U-turn |url=https://www.theguardian.com/world/2022/mar/07/georgia-expedites-eu-application-in-policy-u-turn-russia-ukraine |publisher=Guardian News &amp; Media Limited |date=7 March 2022}}&lt;/ref&gt;.

2022-yil may oyida [[DW News]] nashriga bergan intervyusida Zurabishvili Gruziya Rossiyaga qoʻyilgan xalqaro moliyaviy sanksiyalarga toʻliq rioya qilishini taʼkidladi. Zurabishvili taʼkidlashicha, Makron boshchiligidagi [[Fransiya]] ham, Scholz boshchiligidagi Germaniya ham 2008-yil avgustida [[Janubiy Osetiya urushi (2008)|Rus-Gruzin urushi]] oldidan oʻz [[Gruziya va NATO#Gruziyadagi urush (2008)|pozitsiyasini oʻzgartirgan]] va hozirda ekspansion siyosatni qabul qilmoqda&lt;ref name=&quot;ytdw&quot;&gt;{{cite news |title=Putin's next target? Interview with Georgian President Salome Zourabichvili |url=https://www.youtube.com/watch?v=PSjBMdjmFkI |agency=YouTube |publisher=DW News |date=3 May 2022}}&lt;/ref&gt;.

=== Turar joy va moliyalashtirish ===
[[File:Orbeliani Palace.jpg|thumb|[[Tbilisi]]dagi Orbeliani saroyidagi prezidentning rasmiy qarorgohi]]
Zurabishvili prezidentlik kampaniyasi chogʻida, agar saylansa, [[2009-yil]]da [[Mixail Saakashvili]]ning prezidentligi davrida ochilgan [[Gruziya tantanalar saroyi]]da ishlamasligini maʼlum qilgan edi. Saylanganidan soʻng u toʻrtinchi prezident bilan [[Gruziya tantanalar saroyi]]da uchrashdi, ammo uning maʼmuriyati [[Tbilisi]]ning markaziy qismidagi Atoneli koʻchasidagi Orbeliani saroyiga koʻchib oʻtdi&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://georgiatoday.ge/news/13458/Where-Will-Georgia%E2%80%99s-New-President-Live%3F|title=Where Will Georgia's New President Live?|date=29 November 2018|publisher=Georgiatoday.ge|access-date=26 December 2018|archive-date=26 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181226092841/http://georgiatoday.ge/news/13458/Where-Will-Georgia%E2%80%99s-New-President-Live%3F|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. [[2018-yil]] [[18-dekabr]] kuni u birinchi marta Atoneli qarorgohiga tashrif buyurdi. Ommaviy axborot vositalari uni kiraverishda kutib olishdi va Zurabishvili ofisga piyoda kelganiga urgʻu berishdi&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://1tv.ge/en/news/salome-zurabishvili-arrives-atoneli-presidential-palace/|title=Salome Zurabishvili arrives at Atoneli Presidential Palace|date=18 December 2018|publisher=1tv.ge|access-date=26 December 2018}}&lt;/ref&gt;.

Zurabishvilining idorasi kichikroq qarorgohga koʻchib oʻtish bilan bir qatorda, byudjetni sezilarli darajada qisqartirishga duch keldi. 2019-yilgi byudjetga koʻra, prezident maʼmuriyatini moliyalashtirish 3,5 million yevrodan sal koʻproqqa qisqartirildi. Natijada, sobiq xodimlarning aksariyati ishdan boʻshatildi, ulardan faqat 60 nafari maʼmuriyatda qoldi&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://jam-news.net/new-georgian-president-will-have-less-resources-details-on-the-inauguration-and-new-residence/|title=New Georgian president will have less funding: details on the inauguration and new residence|date=4 December 2018|publisher=jam-news.net|access-date=26 December 2018}}&lt;/ref&gt;.

Oʻzgarishlar, shuningdek, 5 million funt sterlingni tashkil etgan va stipendiyalar, taʼlim dasturlari va boshqa turli loyihalarni moliyalashtirgan Prezident jamgʻarmasining tugatilishiga olib keldi. Bu qaror sobiq prezident [[Georgi Margvelashvili]] va sobiq birinchi xonim [[Maka Chichua]] uning qolishini targʻib qilganlar tomonidan qattiq tanqid qilindi&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://georgiatoday.ge/news/13638/Margvelashvili-Calls-on-Gov%27t-Not-to-Abolish-Presidential-Fund|title=Margvelashvili Calls on Gov't Not to Abolish Presidential Fund|date=10 December 2018|publisher=Georgiatoday.ge|access-date=26 December 2018|archive-date=26 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181226084837/http://georgiatoday.ge/news/13638/Margvelashvili-Calls-on-Gov%27t-Not-to-Abolish-Presidential-Fund|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

== Xorijiy mukofotlari ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:100%;&quot;
|-
! style=&quot;width:80px;&quot;| Lenta paneli!! Mamlakat/Shaxs !! Mukofot
|-
| [[File:Legion Honneur Chevalier ribbon.svg|70px]] || [[Fransiya]] || Chevaliver [[Faxriy legion ordeni]] (2003)&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.legifrance.gouv.fr/jorf/id/JORFTEXT000000419116 |title=Décret du 17 avril 2003 portant promotion et nomination |date=2003-04-17 |access-date=2022-09-26 |website=Legifrance.gouv.fr |language=fr |trans-title=17 April 2003 Decree on Promotions and Nominations}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[File:Ordre national du Merite Officier ribbon.svg|70px]] || [[Fransiya]] ||[[Milliy xizmatlari uchun ordeni]]&lt;ref name=&quot;MdG&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.memoiresdeguerre.com/2019/09/zourabichvili-salome.html |title=Zourabichvili Salomé |date=2019-09-29 |access-date=2022-09-26 |website=Mémoires de Guerre}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[File:OSSIbis3.png|70px]] || [[Italiya]] ||[[Italiya yulduzi ordeni]] (1978)&lt;ref name=&quot;MdG&quot; /&gt;
|-
| [[File:ITA OMRI 2001 GC-GCord BAR.svg|70px]] || [[Italiya]] ||[[Italiya Respublikasining xizmatlari uchun ordeni]] (2022)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.quirinale.it/onorificenze/insigniti/375441|title=Le onorificenze della Repubblica Italiana}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[File:OESSG Cavaliere di Gran Croce BAR.jpg|70px]] || [[Quddus yunon pravoslav patriarxiyasi]] || [[Muqaddas qabr ordeni]] (2020)&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://en.jerusalem-patriarchate.info/blog/2020/01/22/visit-of-the-president-of-georgia-at-the-patriarchate/ |title=VISIT OF THE PRESIDENT OF GEORGIA AT THE PATRIARCHATE |date=2020-01-22 |access-date=2022-09-26 |newspaper=Jerusalem Patriarchate News Gate}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[File:CYP Order of Makarios III ribbon.svg|70px]] || [[Kipr]] || [[Makarios III ordeni]] (2021)&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://newsbulletin247.com/world/4148.html |title=Anastasiadis: The demands of the Turkish side for changing the agreed solution base are unacceptable |date=2021-11-09 |access-date=2022-09-26 |website=News Bulletin 24/7 |arxivsana=2022-09-29 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220929165926/https://newsbulletin247.com/world/4148.html }}&lt;/ref&gt;
|}

== Yozgan kitoblari ==
* ''Une femme pour deux pays'' [&quot;Ikki mamlakat uchun ayol&quot;] Salome Zurabishvili (Grasset nashriyoti, 2006) {{ISBN|978-2246695615}}
* ''საქართველოსკენ'' [&quot;Gruziya tomon&quot;] Salome Zurabishvili (Litera nashriyoti, 2005) {{ISBN|978-9941-21-321-2}}
* ''Les cicatrices des nations'' [&quot;Millatlar yarasi&quot;] Salome Zurabishvili (François Bourin nashriyoti, 2008) {{ISBN|978-2849410752}}
* ''La tragédie géorgienne'' [&quot;Gruziya fojiasi&quot;] Salome Zurabishvili (Grasset nashriyoti, 2009) {{ISBN|978-2246753919}}
* ''L’exigence démocratique'' [&quot;Demokratik ehtiyoj&quot;] Salome Zurabishvili (François Bourin nashriyoti, 2010) {{ISBN|978-2849412206}}

== Izohlar ==
{{notelist}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==

{{commons category}}
{{wikiquote}}
* {{Twitter|zourabichvili_s}}
* {{Facebook|zourabichvilisalome}}
* [https://www.president.gov.ge/ Rasmiy sayt] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20161224001609/https://www.president.gov.ge/ |date=2016-12-24 }}

{{s-start}}
{{s-off}}
{{s-bef|before=[[Tedo Japaridze]]}}
{{s-ttl|title=[[Gruziya Tashqi ishlar vazirligi|Tashqi ishlar vaziri]]|years=2004–2005}}
{{s-aft|after=[[Gela Bejuashvili]]}}
|-
{{s-bef|before=[[Georgi Margvelashvili]]}}
{{s-ttl|title=[[Gruziya prezidenti]]|years=2018 - hozirgi kungacha}}
{{s-inc}}
{{s-end}}
{{Andoza:GUAM yetakchilari}}
{{Authority control}}

[[Turkum:Yevropadagi birinchi ayol prezidentlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Yevropadagi ayol prezidentlar]]</text>
      <sha1>7zdc50uzh627uj3otaszckab4uentwy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ravshan Muhadov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1108822</id>
    <revision>
      <id>6327510</id>
      <parentid>6304213</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T12:51:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327510</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13528" sha1="m5bwo02wowa5rfpq9poujt5n73jtxzk" xml:space="preserve">{{ism+familiya|Ravshan (ism)|Ravshan|Muhadov}}
{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                =  Ravshan Muhadov
 | tasvir             = 
 | izoh               = 
 | toʻliqism          = Röwşen Abdurahmanowiç Muhadow
 | tavallud_sana      = {{birth date and age|1961|09|23|df=y}}
 | tavallud_joyi      = {{tavalludJoyi|Ashxobod}}, SSSR&lt;ref&gt;[https://www.globalsportsarchive.com/people/soccer/rowsen-muhadow/177749/ Röwşen Muhadow - Soccer player profile &amp; career statistics - Global Sports Archive]&lt;/ref&gt;
 | pozitsiya          = [[Hujumchi (futbol)|Hujumchi]]
 | joriyklub          = 
 | yillar1            = ?-1988
 | klublar1           = [[FK Köpetdag Aşgabat]]
 | isht1              = 208
 | gollar1            = 119
 | yillar2            = 1989
 | klublar2           = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor Toshkent]]
 | isht2              = 35
 | gollar2            = 8
 | yillar3            = 1990
 | klublar3           = [[CSKA Pomir (Dushanbe, futbol klubi)|CSKA Pamir Dushanbe]]
 | isht3              = 0
 | gollar3            = 0
 | yillar4            = 1990-1992
 | klublar4           = [[FK Köpetdag Aşgabat]]
 | isht4              = 76
 | gollar4            = 58
 | yillar5            = 1992-1993
 | klublar5           = [[Gençlerbirliği S.K.|Gençlerbirliği]]
 | isht5              = 18
 | gollar5            = 5
 | yillar6            = 1994
 | klublar6           = [[FC Spartak Semey|Yelimay]]
 | isht6              = 24
 | gollar6            = 15
 | yillar7            = 1995-1996
 | klublar7           = [[Yozgatspor|Yimpaş Yozgatspor]]
 | isht7              = 8
 | gollar7            = 1
 | yillar8            = 1995-1996
 | klublar8           = [[Nevşehirspor]]
 | isht8              = 14
 | gollar8            = 2
 | yillar9            = 1997
 | klublar9           = [[FC Spartak Semey|Yelimay]]
 | isht9              = 14
 | gollar9            = 1
 | yillar10           = 1997-1998
 | klublar10          = [[FK Köpetdag Aşgabat]]
 | isht10             = 
 | gollar10           = 
 | milliyyillar1      = 1992-1994
 | milliyjamoa1       = [[Turkmaniston milliy futbol terma jamoasi|Turkmaniston]]
 | milliyisht1        = 12
 | milliygollar1      = 3
 | milliyyillar2      = 
 | milliyjamoa2       = 
 | milliyisht2        = 
 | milliygollar2      = 
 | boshliqyillar1     = 1999-2000
 | boshliqklublar1    = [[Nisa Aşgabat]]
 | boshliqyillar2     = 1999-2000
 | boshliqklublar2    = [[Turkmaniston milliy futbol terma jamoasi|Turkmaniston]]
 | boshliqyillar3     = 2003-2007
 | boshliqklublar3    = [[Turkmaniston milliy futbol terma jamoasi|Turkmenistan Olympic Team]]
 | boshliqyillar4     = 2010-201?
 | boshliqklublar4    = [[Ahal (futbol klubi)|Ahal FK]]
 | boshliqyillar5     = 2012-2013
 | boshliqklublar5    = [[Turkmenistan national football team|Turkmenistan (youth)]]
 | boshliqyillar6     = 2012-2013
 | boshliqklublar6    = [[Turkmenistan national under-16 football team|Turkmenistan U-16]]
 | boshliqyillar7     = 2016-201?
 | boshliqklublar7    = [[Turkmaniston milliy futbol terma jamoasi|Turkmaniston]]
 | boshliqyillar8     = 2021
 | boshliqklublar8    = [[Turkmaniston milliy futbol terma jamoasi|Turkmaniston]]
}}

'''Rovshen Abdurahmanovich Muhadov''' ({{Lang-tk|Röwşen Abdurahmanowiç Muhadow}}; 1961-yil 23-sentyabr), [[Turkmanlar|turkman]] [[futbol]] murabbiyi va sobiq futbolchisi, [[Hujumchi (futbol)|hujumchi]] pozitsiyasida oʻynagan va [[Turkmaniston milliy futbol terma jamoasi|Turkmaniston terma jamoasini]] boshqargan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://turkmenportal.com/blog/35135/naznachen-novyi-glavnyi-trener-sbornoi-turkmenistana-po-futbolu |sarlavha=Назначен новый главный тренер сборной Туркменистана по футболу &amp;#124; Спорт}}&lt;/ref&gt;. Turkmanistonda xizmat koʻrsatgan murabbiylardan biri. 1994-yil Qozogʻiston Respublikasi sport ustasi&lt;ref&gt;[http://panoramakz.com/archiv/2000/34.htm Bundesliga interesuetsya kazaxstanskim golkiperom Davidom Loriya]&lt;/ref&gt;.

== Shaxsiy hayot ==
Ravshan Muhadov 1961-yil 23-sentyabrda [[Ashxobod|Ashxobodda]] ([[Turkmaniston Sovet Sotsialistik Respublikasi|Turkmaniston SSR]]) tugʻilgan. Uning ukasi [[Çaryýar Muhadow|Charyyar]] ham turkmanistonlik taniqli futbolchi boʻlib, bir muddat Turkmaniston terma jamoasi shtab-kvartirasini boshqargan. Uning oʻgʻli [[Azat Muhadov|Azat]] Turkmanistonning „Bolqon“ klubi va Turkmaniston terma jamoasida toʻp surgan.

== Oʻyin faoliyati ==
Muhadov mahalliy „Kolxozchi“ (keyinchalik nomini Kopetdogʻga oʻzgartirgan) jamoasida ikkinchi ittifoq ligasida oʻynagan. U Ashxobod klubi safidagi ilk oʻyinini [[SSSR Kubogi|SSSR kubogi]]&lt;nowiki/&gt;da 1980-yili Lunchxutining „Guriya“ klubiga qarshi oʻtkazgan, tanaffusdan soʻng zaxiradan maydonga tushgan&lt;ref&gt;[http://footballfacts.ru/matches/200001-kolhozchi-ashhabad-guriya-lanchhuti-20 Protokol matchu] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20190129225324/http://footballfacts.ru/matches/200001-kolhozchi-ashhabad-guriya-lanchhuti-20 |date=2019-01-29 }} {{In lang|ru}}&lt;/ref&gt;. U 1982-yilda SSSR ikkinchi ligasida chempionatidagi debyut oʻyinini oʻtkazgan. U koʻp vaqtini Ashxobod klubida oʻynagan, jamoaning eng yaxshi toʻpurari boʻlgan. Sermahsulligi yuqori boʻlgan va 1988-yilgi mavsumda 34 oʻyinda 24 gol urgan.

Muvaffaqiyatli 1988-yilgi mavsumdan soʻng 1989-yilda Muhadov SSSR birinchi ligasidagi Toshkentning „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ klubidan taklif olgan. U Oʻzbekiston klubi safida 35 ta oʻyin oʻtkazib&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.ukr-football.org.ua/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=8042%3Aqq-&amp;catid=15%3A1992&amp;Itemid=4 |sarlavha=&quot;Пахтакор&quot; Ташкент — 1989. |qaralgan sana=22 November 2016 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20150415043314/http://ukr-football.org.ua/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=8042%3Aqq-&amp;catid=15%3A1992&amp;Itemid=4 |arxivsana=15 April 2015}}&lt;/ref&gt;, 8 ta gol urgan. Mavsum yakunida „Paxtakor“ turnir jadvalining oʻrtalaridan joy oldi va oliy ligaga qayta olmadi.

1990-yillarning boshlarida, Muhadov va uning katta ukasi [[Çaryýar Muhadow|Çaryyar]] [[Dushanbe]]&lt;nowiki/&gt;ning „[[CSKA Pomir (Dushanbe, futbol klubi)|Pomir]]“ jamoasi tarkibiga oʻtgan. Keyinchalik ukasidan farqli oʻlaroq, Tojikiston klubi tarkibida oʻynamagan va Kopetdogʻ klubiga qaytgan&lt;ref&gt;[https://www.ukr-footbal.org.ua/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=7524%3Aqq-&amp;catid=15%3A1992&amp;Itemid=4 „Pamіr“ Dushanbe&amp;nbsp;— 1990]{{Oʻlikhavola|date=iyun 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

1990-yillar oʻrtalarida u „Kopetdogʻ“ga qaytib keldi va u bilan 1991-yilda [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] parchalangunga qadar Ikkinchi ligada muvaffaqiyatli oʻynagan. Kopetdag jamoasida faoliyatini davom ettirgab Muhadov yana eng yaxshi toʻpurariga aylandi va 1991-yilgi mavsumda 42 oʻyinda 35 ta gol urib, SSSR Bufer ligasining sharqiy zonasida eng yaxshi toʻpurarga aylandi. Kopetdag esa ikkinchi oʻrinni egallagan&lt;ref&gt;[http://fc-ocean.ru/god/1991-god/ Vixod v vishku. (1991 god)] {{In lang|ru}}&lt;/ref&gt;. 1992-yilgi mavsumda klub bilan birgalikda Turkmaniston chempionatida start oldi. Biroq, Sovet Ittifoqi parchalanganidan keyin barcha sobiq ittifoq respublikalari oʻzlarining milliy chempionatlarini oʻtkaza boshladilar. Kopetdogʻ 1992-yilda Turkmanistonning birinchi chempionligini qoʻlga kiritgan.

1992-yilning oktabr oyida Turkmaniston chempionligini qoʻlga kiritgach, Muhadov oʻzini Turkiya chempionatida sinab koʻrishga qaror qildi va mavsum davomida poytaxtning „[[Gençlerbirliği S.K.|Genchlerbirligi]]“ klubida oʻynagan.

1994-yilda Muhadov [[Qozogʻiston Premyer-ligasi]]&lt;nowiki/&gt;ning, [[Semipalatinsk]] shahrining „Elimay“ klubidan taklif olgan&lt;ref&gt;[http://semeylib.kz/?page_id=592&amp;lang=ru Istoriya Semeyskogo futbola] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20170131015718/http://semeylib.kz/?page_id=592&amp;lang=ru |date=2017-01-31 }} {{In lang|ru}}&lt;/ref&gt;. [[Qozog‘iston]] klubi tarkibida Muhadov 15 ta gol urib, eng yaxshi toʻpurarlardan biri boʻldi. Mavsum yakunida Qozogʻiston chempioni&lt;ref&gt;[http://www.fanatik.kz/people/user/8860/blog/11396/ PFK „YeLIMAY“ g. SYeMIPALATINSK&amp;nbsp;— ChYeMPION KAZAXSTANA 1994 god!] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20170317120501/http://www.fanatik.kz/people/user/8860/blog/11396 |date=2017-03-17 }} {{In lang|ru}}&lt;/ref&gt; va Qozogʻiston sport ustasi boʻlgan&lt;ref&gt;[http://panoramakz.com/archiv/2000/34.htm Bundesliga interesuetsya kazaxstanskim golkiperom Davidom Loriya] {{In lang|ru}}&lt;/ref&gt;.

1995-yil oʻrtalaridan boshlab u yana Turkiyada quyi liga klublarida oʻynagan. U yerda avvaliga „Impash Yozgatspor“, keyin „Nevshehirspor“ jamoasida oʻynagan. 1997-yilda u Elimayga qaytdi, biroq avvalgi koʻrsatkichlarini takrorlay olmadi. 14 uchrashuvda atigi 1 ta gol urgan. 1998-yilda Muhadov Kopetdogʻga qaytib keldi va u yerda oʻzining oldingi sport formasiga yaqinlashdi&lt;ref&gt;[http://www.sport-express.ru/newspaper/1997-11-11/11_2/ PAS IZ-ZA GRANITsI. ChYeMPIONAT TURKMYeNII] {{In lang|ru}}&lt;/ref&gt; va yana Turkmaniston chempioni boʻlgan. 1998-1999-yilgi mavsumda Ashxobod klubi safida yana Turkmaniston chempioni boʻldi va shundan soʻng futbol maydonlarida oʻynashni tugatgan.

== Xalqaro martaba ==
Muhadov [[Turkmaniston milliy futbol terma jamoasi|Turkmaniston]] terma jamoasida oʻynagan. U Turkmaniston terma jamoasining birinchi oʻyinida [[Olmaota|Olmaotada]] [[Qozogʻiston milliy futbol terma jamoasi|Qozogʻistonga]] qarshi maydongga tushgan va 0:1 hisobida magʻlub boʻlgan&lt;ref&gt;[http://footballfacts.ru/matches/364344-0-1 Kazaxstan&amp;nbsp;— Turkmeniya&amp;nbsp;— 1 : 0 01.06.1992] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20181121031914/http://footballfacts.ru/matches/364344-0-1 |date=2018-11-21 }} {{In lang|ru}}&lt;/ref&gt;.

Milliy terma jamoa tarkibida Muhadov 1994-yilda Yaponiyada boʻlib oʻtgan Osiyo oʻyinlarida ishtirok etgan. 1992-yildan 2000-yilgacha terma jamoa safida jami 12 ta oʻyin oʻtkazib, 3 ta gol urgan.

== Murabbiylik faoliyati ==
Muhadov murabbiylik faoliyatini, futbolchilik faoliyatini yakunlagan paytda boshlagan. Faoliyati yakunlaginidan soʻng „Nisa“ klubi va Turkmaniston terma jamoasini boshqargan. Bu lavozimlarda u bir yildan kamroq vaqt ishlagan.

2003-2007-yillarda mamlakat olimpiya terma jamoasi bosh murabbiyi lavozimida ishlagan. Ayni paytda yoshlar terma jamoasida ham murabbiylik qilgan.

2010-yilda Muhadov bir muddat „[[Ahal (futbol klubi)|Ahal]]“ klubini boshqargan. 2011-yil sentyabr oyida Muhadov Pro murabbiylik litsenziyasini oldi. Bu unga dunyoning istalgan mamlakatidagi terma jamoalar va klublarni boshqarish huquqini beradi&lt;ref&gt;[http://www.turkmenistan.ru/ru/articles/36482.html Dva futbolnix trenera iz Turkmenistana poluchili litsenziyu kategorii PRO]&lt;/ref&gt;.

2012-yildan 2013-yilgacha Muhadov mamlakat yoshlar terma jamoasiga ustozlik qilgan va u bilan 2012-yilda [[Turkmaniston Prezidenti kubogi|Turkmaniston prezidenti kubogi]]&lt;nowiki/&gt;ni qoʻlga kiritgan&lt;ref&gt;[http://www.turkmenistan.gov.tm/?id=2955 Opredelilis soperniki turkmenskix futbolistov v Kubke Sodrujestva-2013]&lt;/ref&gt;.

2016-yilda Turkmaniston U-16 terma jamoasi yoshlar terma jamoasi bosh murabbiyi lavozimida ishlagan&lt;ref&gt;[http://championat.asia/ru/news/110716 „Ertangi kun sporti“. Rovshan Muxadov: „Turkmanistonda futbol rivojlanmoqda“] {{In lang|tk}}&lt;/ref&gt;. Muhadov Turkmanistonda xizmat koʻrsatgan murabbiy unvoniga ega&lt;ref&gt;[http://www.turkmenistan.gov.tm/?id=4834 Nakanune mejdunarodnogo turnira] {{In lang|ru}}&lt;/ref&gt;.

2021-yil 12-mart kuni Muhadov [[Turkmaniston milliy futbol terma jamoasi|Turkmaniston milliy futbol terma jamoasiga]] murabbiy boʻlgan&lt;ref&gt;[http://tff.com.tm/ru/news/%D0%B3%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D1%8B%D0%BC-%D1%82%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%80%D0%BE%D0%BC-%D1%81%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BD%D0%BE%D0%B9-%D1%82%D1%83%D1%80%D0%BA%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0-%D0%BF%D0%BE-%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D1%83-%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%BD%D0%B0%D1%87%D0%B5%D0%BD-%D1%80%D0%BE%D0%B2%D1%88%D0%B5%D0%BD-%D0%BC%D1%83%D1%85%D0%B0%D0%B4%D0%BE%D0%B2 Glavnim trenerom sbornoy Turkmenistana po futbolu naznachen Rovshen Muxadov]{{Oʻlikhavola|date=iyun 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}
{{Turkmaniston tarkibi 1994-yilgi Osiyo oʻyinlari}}
{{Turkmaniston milliy futbol terma jamoasi murabbiylari}}
{{Nisa Ashxobod futbol klubi murabbiylari}}

{{DEFAULTSORT:Muhadov, Ravshan}}
[[Turkum:1961-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Ashxobodlik kishilar]]
[[Turkum:Ashxobodlik futbolchilar]]
[[Turkum:SSSR erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Turkmanistonlik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Futboldagi erkak hujumchilar]]
[[Turkum:CSKA Pomir Dushanbe futbolchilari]]
[[Turkum:Paxtakor jamoasi futbolchilari]]
[[Turkum:Kopetdag futbol klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Turkiyadagi muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Qozogʻistondagi muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Turkmanistonlik muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Turkiya Super Ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Turkmaniston futbol murabbiylari]]
[[Turkum:Turkmaniston milliy futbol terma jamoasi murabbiylari]]
[[Turkum:Gençlerbirliği S.K. futbolchilari]]
[[Turkum:FC Yelimay futbolchilari]]
[[Turkum:Yozgatspor futbolchilari]]
[[Turkum:FC Nevshehirspor futbolchilari]]
[[Turkum:FC Nisa klubi futbolchilari]]
[[Turkum:FC Nisa Aşgabat murabbiylari]]
[[Turkum:FC Ahal klubi murabbiylari]]</text>
      <sha1>m5bwo02wowa5rfpq9poujt5n73jtxzk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rossiyada inson huquqlari</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1110029</id>
    <revision>
      <id>6327604</id>
      <parentid>5333812</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T20:11:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327604</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14197" sha1="d8cfr16mjg6sx091p1k70apez3avswz" xml:space="preserve">[[Fayl:RR5111-0064R_Год_прав_человека_в_Российской_Федерации.png|right|thumb|250x250px| Rossiya Federatsiyasi Markaziy banki tomonidan Inson huquqlari yili sharafiga chiqarilgan 3 rubllik esdalik tangasi, 1998-yil]]
'''Rossiyada inson huquqlari''' ({{Lang-ru|Права человека в России}}) – [[Rossiya|Rossiya Federatsiyasidagi]] inson huquqlari – Rossiya Federatsiyasi Konstitutsiyasining ikkinchi bobida, shuningdek Rossiya Federatsiyasi tomonidan ratifikatsiya qilingan xalqaro shartnomalarda mustahkamlangan inson huquqlaridir. Konstitutsiyaviy huquqi u yoki bu federal qonun normasi bilan buzilgan deb hisoblagan shaxs barcha birinchi instantsiya sudlaridan oʻtib, Rossiya Federatsiyasi Konstitutsiyaviy sudiga shikoyat qilish huquqiga ega. Bundan tashqari, agar shaxs uning ishi boʻyicha Inson huquqlari va asosiy erkinliklarini himoya qilish toʻgʻrisidagi Yevropa konvensiyasi yoki Fuqarolik va siyosiy huquqlar toʻgʻrisidagi xalqaro paktda koʻrsatilgan huquqi buzilgan deb hisoblasa, u EHM va BMT Huquqlar qoʻmitasi (2022-yilgacha) ga murojaat qilish huquqiga ega boʻlgan.

Rossiyada inson huquqlari boʻyicha milliy institutlarning (prokuratura, Inson huquqlari boʻyicha turli komissarlari) samaradorligi pastligicha qolmoqda. 2010-yilga koʻra, ushbu tuzilmalar 6-12% hollarda ariza beruvchilarning huquqlarini tiklashga qodir.

[[Human Rights Watch|Human Rights Watchning]] 2019-yilgi hisobotiga koʻra, Rossiyada inson huquqlari bilan bogʻliq vaziyat salbiy dinamikani boshidan kechirmoqda. Kamdan-kam holatlardan tashqari, davlatning fuqarolik faolligini oshirishga boʻlgan munosabati repressiv boʻlib, taqiqlar, qonunchilikni qatʼiylashtirish va siyosiy sabablarga koʻra maʼmuriy va jinoiy taʼqiblarga sabab boʻladi. Rossiyada, ayniqsa qamoqxonalarda qiynoqlar va boshqa shafqatsiz muomalalar keng tarqalgan. Oiladagi zoʻravonlik ham keng miqyosda avj olgan, jabrlanganlarga yetarlicha yordam koʻrsatilmagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.hrw.org/ru/world-report/2020/country-chapters/336557 |sarlavha=Россия. События 2019 года |qaralgan sana=2020-09-10 |arxivsana=2020-10-15 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20201015210809/https://www.hrw.org/ru/world-report/2020/country-chapters/336557}}&lt;/ref&gt;.

2017-yil hisobotlariga koʻra, Rossiya [[Yevropa Kengashi|Yevropa Kengashiga]] aʼzo davlatlar orasida [[Inson huquqlari boʻyicha Yevropa sudi|Inson huquqlari boʻyicha Yevropa sudi]] (EHM) tomonidan koʻrib chiqilgan shikoyatlar soni boʻyicha ikkinchi oʻrinni egallagan. Inson huquqlari boʻyicha Yevropa konvensiyasi (ECHR) tomonidan tan olingan huquqbuzarliklar soni boʻyicha Rossiya yetakchilik qilmoqda. EHM yashash huquqining buzilishiga doir barcha qarorlarining 60 foizi, qiynoqlar, gʻayriinsoniy muomala yoki ularga nisbatan shikoyatlarni samarasiz tergov qilish toʻgʻrisidagi qarorlarning yarmi, „samarali huquqiy himoya vositalarining yoʻqligi“ va asossiz qamoqqa olish toʻgʻrisidagi qarorlarning yarmi rossiyalik murojaatchilarga tegishli&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.vedomosti.ru/politics/articles/2018/01/26/749031-lidiruet-po-chislu-podtverzhdennih-espch-narushenii |sarlavha=Россия лидирует по числу подтвержденных ЕСПЧ нарушений прав человека |qaralgan sana=2020-09-10 |arxivsana=2020-06-30 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200630215913/https://www.vedomosti.ru/politics/articles/2018/01/26/749031-lidiruet-po-chislu-podtverzhdennih-espch-narushenii}}&lt;/ref&gt;.

[[Yevropa xavfsizlik va hamkorlik tashkiloti|YXHT]] Demokratik institutlar va inson huquqlari boʻyicha byurosining 2022-yilgi hisobotida taʼkidlanishicha, Rossiyada hokimiyat organlari soʻnggi oʻn yil ichida amalga oshirilgan qonunchilikdagi islohotlar fuqarolik jamiyati muhitini sezilarli darajada oʻzgartirib, uning xorijiy va xalqaro hamkorlar bilan aloqalarini uzib, mustaqil tashabbuslar va tanqidlarni boʻgʻib qoʻygan. Shuningdek, soʻnggi yillarda qabul qilingan reaksion qonunlar ommaviy axborot vositalarining ovozini oʻchirib, siyosiy muxolifatga bosimni kuchaytirgan. Ushbu choralarning repressivligi 2011-2012-yillardagi norozilik namoyishlaridan keyin 2012-yildan boshlab asta-sekin oʻsib, 2022-yilda [[Rossiyaning Ukrainaga bosqini|Rossiyaning Ukrainaga boʻlgan agressiyasidan]] keyin eng yuqori choʻqqiga chiqqan. Bu nodavlat notijorat tashkilotlari, korrupsiyaga qarshi kurashuvchi faollar, jurnalistlar va boshqa ommaviy axborot vositalari vakillari, huquq himoyachilari, huquqshunoslar va tadqiqotchilarni oʻz faoliyatini cheklashga yoki toʻxtatib turishga yo mamlakatni tark etishga majbur qilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://ru.usembassy.gov/wp-content/uploads/sites/138/OSCE-Report-Sep-2022-Russias-Legal-and-Administrative-Practice-in-Light-on-Its-OSCE-Human-Dimension-Commitments-Rus.pdf |sarlavha=ДОКЛАД О ПРАВОВОЙ И АДМИНИСТРАТИВНОЙ ПРАКТИКЕ РОССИЙСКОЙ ФЕДЕРАЦИИ В СВЕТЕ ПРИНЯТЫХ В ОБСЕ ОБЯЗАТЕЛЬСТВ В ОБЛАСТИ ЧЕЛОВЕЧЕСКОГО ИЗМЕРЕНИЯ |qaralgan sana=2022-09-28 |arxivsana=2022-09-28 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220928112642/https://ru.usembassy.gov/wp-content/uploads/sites/138/OSCE-Report-Sep-2022-Russias-Legal-and-Administrative-Practice-in-Light-on-Its-OSCE-Human-Dimension-Commitments-Rus.pdf}}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
[[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqida]] inson huquqlari qattiq cheklangan edi. Mamlakat 1927—1953-yillarda totalitar tuzum, 1990-yilgacha esa bir partiyaviy davlat sifatida boshqarilgan. Hukumat umuman soʻz erkinligini cheklagan va barcha oʻzgacha fikrlilarni ommaga chiqishiga yoʻl qoʻymagan. Mustaqil siyosiy tashkilot, jumladan kasaba uyushmalari, xususiy sektor, cherkovlar va muxolif siyosiy partiyalarga ruxsat berilmagan. Fuqarolarning harakatlari ham mamlakat ichida, ham xalqaro miqyosda qatʼiy nazoratga olingan, xususiy mulk huquqlari keskin cheklangan.

Darhaqiqat, Sovet hukumati qonun ustuvorligi, fuqarolar erkinliklari, huquqiy himoya va mulkiy huquqlarning koʻplab tamoyillarini sezilarli darajada cheklab qoʻygan. Sovet advokati [[Andrey Vishinskiy|Andrey Vishinskiyning]] soʻzlariga koʻra, bu „burjua axloqi“ koʻrsatkichlari deb hisoblanishi kerak. 1973-yilda Fuqarolik va siyosiy huquqlar toʻgʻrisidagi xalqaro pakt kabi inson huquqlari boʻyicha shartnomalarning rasmiy imzolanishiga qaramay, bu hujjatlar asosan yuridik kuchga ega boʻlmagan va kommunistik boshqaruv ostida yashovchi odamlar uchun mavjud emas deb hisoblangan. Bundan tashqari, kommunistik hokimiyat bu majburiyatlarga unchalik hurmat koʻrsatilmagan. Sovet Ittifoqidagi inson huquqlari faollari doimiy taʼqiblar, qarshilik va qamoqlarga duchor boʻlishgan.

== Shaxslarning konstitutsiyaviy huquqlari ==
[[Fayl:Red_copy_of_the_Russian_constitution.jpg|right|thumb|315x315px| [[Rossiya prezidenti|Rossiya Federatsiyasi Prezidenti tomonidan]] qasamyod qilgan Rossiya Federatsiyasi Konstitutsiyasi matnining maxsus nusxasi]]

[[Rossiya Federatsiyasi Konstitutsiyasi|Rossiya Federatsiyasi Konstitutsiyasiga]] koʻra, respublika boshqaruv shakliga ega demokratik federal huquqiy davlatdir&lt;ref&gt;Razdel 1, Glava 1, Statya 1 Konstitutsii Rossii)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[[:ru:Козлова, Екатерина Ивановна|Kozlova]]''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[[:ru:Комаров, Сергей Александрович|Komarov S.]]''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://wciom.ru/index.php?id=236&amp;uid=116596 |sarlavha=Конституция: изменить или оставить? |muallif=ВЦИОМ |ish= |sana=2017-12-12 |nashriyot= |qaralgan sana=2018-03-13 |arxivsana=2018-03-14 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20180314042354/https://wciom.ru/index.php?id=236&amp;uid=116596}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Полный текст поправок в Конституцию: что меняется? |url=http://duma.gov.ru/news/48045/ |ish=Государственная Дума |qaralgan sana=2020-07-03 |til=ru |arxivsana=2020-04-10 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200410065440/http://duma.gov.ru/news/48045/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.cikrf.ru/news/cec/46749/ |ish=www.cikrf.ru |qaralgan sana= |sarlavha=Глава ЦИК РФ Элла Памфилова: «Изменения в Конституцию Российской Федерации считаются одобренными» |muallif= |ism= |sana= |nashriyot= |til= |arxivsana=2020-07-04 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200704012046/http://www.cikrf.ru/news/cec/46749/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |til= |url=http://publication.pravo.gov.ru/Document/View/0001202007040001 |sarlavha=Конституция Российской Федерации (принята всенародным голосованием 12 декабря 1993 года; с изменениями, одобренными в ходе общероссийского голосования 1 июля 2020 года) |muallif= |ish=publication.pravo.gov.ru |sana= |nashriyot= |qaralgan sana=2020-07-04 |arxivsana=2023-10-21 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231021213244/http://publication.pravo.gov.ru/Document/View/0001202007040001}}&lt;/ref&gt;.

Rossiyada inson huquqlari va erkinliklari Rossiya Konstitutsiyasining „Inson va fuqaroning huquq va erkinliklari“ 2-bobida belgilangan. Rossiya Federatsiyasi fuqarosi oʻz hududida barcha huquq va erkinliklarga ega hamda Rossiya Federatsiyasi Konstitutsiyasida nazarda tutilgan teng majburiyatlarni oladi.

Rossiya Federatsiyasi Konstitutsiyasida inson huquqlariga quyidagilardan iborat:

# Shaxsiy (bu huquqlarning aksariyati tabiiydir, yaʼni shaxsning fuqaroligi bilan bogʻliq emas) 20-29-moddalar
# Siyosiy (fuqarolik maqomidan kelib chiqadi; bu huquqlarning bir qismi chet elliklar uchun cheklanishi mumkin) 20-29-moddalar
# Iqtisodiy (shu jumladan, ijtimoiy-iqtisodiy) moddalar 29-33
# Ijtimoiy (shu jumladan, ijtimoiy-iqtisodiy) moddalar 34-37
# Madaniy huquqlar, 37-44-moddalar
# Ekologik (ijtimoiy-iqtisodiylardan farq qiladi, lekin tasnifi barcha tadqiqotchilar tomonidan tan olinmaydi, 42-modda)

Insonning barcha huquq va erkinliklari teng himoyalangan, Konstitutsiyada huquq va erkinliklar ierarxiyasi belgilanmagan. Huquqlar mas’uliyat bilan birga keladi. Rossiya Federatsiyasi fuqarosining majburiyatlari konstitutsiyaviy qonunda aniq koʻrsatilgan.

[[Rossiya|Rossiya Federatsiyasining]] davlat organlari hamda mansabdor shaxslari faoliyatida inson huquqlari va erkinliklariga rioya etilishini nazorat qilish Rossiya Federatsiyasi Konstitutsiyasiga muvofiq Rossiya Federatsiyasi Inson huquqlari boʻyicha vakil tomonidan amalga oshiriladi. Diskriminatsiya qonun bilan taqiqlangan. Jinoyat kodeksining „Inson va fuqaroning teng huquq va erkinliklarini buzish“ 136-moddasida mansab mavqeidan foydalangan holda kamsitish uchun javobgarlik nazarda tutilgan. Mas’uliyat nazariy jihatdan qattiq – 100 dan 200 ming [[Rubl|rublgacha]] jarima, 480 soatgacha majburiy mehnat, 2 yilgacha axloq tuzatish ishlari yoki 5 yilgacha ozodlikdan mahrum qilishdan iborat&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://base.consultant.ru/cons/cgi/online.cgi?req=doc;base=LAW;n=177261 |sarlavha=Устаревший или неподдерживаемый веб-обозреватель&lt;!-- Заголовок добавлен ботом --&gt; |qaralgan sana=2015-05-15 |arxivsana=2015-05-03 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20150503200253/http://base.consultant.ru/cons/cgi/online.cgi?req=doc;base=LAW;n=177261}}&lt;/ref&gt;. Aslida, ushbu modda mavjud boʻlsa ham, amalda umuman qoʻllanilmaydi. 2014-yildagi sud statistikasiga koʻra, ushbu modda boʻyicha hech kim sudlanmagan&lt;ref name=&quot;autogenerated1&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.cdep.ru/index.php?id=79&amp;item=2883 |sarlavha=Судебный департамент&lt;!-- Заголовок добавлен ботом --&gt; |qaralgan sana=2015-05-15 |arxivsana=2015-09-23 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20150923201251/http://www.cdep.ru/index.php?id=79&amp;item=2883}}&lt;/ref&gt;. Shu bilan birga, 2011-yil 7-dekabrda lavozimga koʻra kamsitish dekriminallashtirilgan&lt;ref&gt;''Sabitov R.''&lt;/ref&gt;,

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==

* [http://ombudsmanrf.org/ Inson huquqlari boʻyicha komissar]
* [http://hro.org/ Rossiyada inson huquqlari boʻyicha veb-sayti] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20090429200122/http://hro.org/ |date=2009-04-29 }}
* [http://www.hro.org/files/National%20report%20rus.pdf Rossiya Federatsiyasining BMT Inson huquqlari boʻyicha kengashi uchun maʼruzasi] 2008-yil
* [http://www.index.org.ru/ „Indeks. Dose na senzuru“]
* [http://www.ohchr.org/EN/Countries/ENACARegion/Pages/RUIndex.aspx BMT OHCHR portalida Rossiya haqida boʻlimi]
* [https://www.coe.int/en/web/commissioner/country-monitoring/russian-federation Evropa Kengashi Inson huquqlari boʻyicha komissarining Rossiyada inson huquqlari boʻyicha hujjatlari] {{Ref-en}}
* [https://web.archive.org/web/20100430055207/http://www.fidh.org/-Rossiya- Inson huquqlari boʻyicha xalqaro federatsiya (FIDN) saytning Rossiya haqidagi boʻlimi]
* [https://www.hrw.org/europecentral-asia/russia Human Rights Watch Rossiyada inson huquqlari boʻyicha]
* [https://www.amnesty.org/download/Documents/EUR0113552020RUSSIAN.PDF Sharqiy Yevropa va Markaziy Osiyoda inson huquqlari. 2019-yil uchun sharh] 27—32-sahifalar
* [https://ru.usembassy.gov/ru/our-relationship-ru/official-reports-ru/hrr-2018-ru/AQSh Davlat departamentining 2018 yildagi Rossiya Federatsiyasida inson huquqlari boʻyicha hisoboti] {{Oʻlikhavola|date=noyabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [https://eeas.europa.eu/sites/eeas/files/eu_annual_report_on_human_rights_and_democracy_2019_russia.pdf Rossiya haqida boʻlimi] {{Ref-en}}
* [https://www.gov.uk/government/publications/human-rights-and-democracy-report-2018/russia-human-rights-priority-country-report-russian-language/ Buyuk Britaniya Tashqi ishlar vazirligining 2018-yilgi Inson huquqlari boʻyicha hisobotining Rossiya Federatsiyasi boʻlimi.]

[[Turkum:Rossiya siyosati]]
[[Turkum:Inson huquqlari]]</text>
      <sha1>d8cfr16mjg6sx091p1k70apez3avswz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Semyon Gelferg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1110713</id>
    <revision>
      <id>6328073</id>
      <parentid>4329478</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T11:21:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328073</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3194" sha1="7ze7i1qb2pm1rqykmcihn23wmjox3jp" xml:space="preserve">{{Harbiy arbob
| ismi             = Semyon Gelferg
| asl_ismi         = {{lang-ru|Семён Григорьевич Гельферг}}
| tasvir =
| tasvir_tavsifi =
| hayot_davri =
| laqabi =
| taxallusi =
| tugʻilgan_sanasi = [[1924-yil]]
| tugʻilgan_joyi = [[Odessa]], [[USSR]]
| vafot_sanasi = {{vafot sanasi|1943|09|29}}
| vafot_joyi = [[Grigorovka (Kanevskiy tumani)|Grigorovka]], [[Kanevskiy tumani]], [[Cherkassi viloyati]]
| fuqaroligi = {{SSSR}}
| xizmat_yillari =1942-1943-yillar
| unvoni = {{Kichik serjant (SSSR)}}
| qism =
| qoʻmondonlik =
| qoʻshin turlari =
| jang = [[Ikkinchi jahon urushi]]
| mukofotlari = {{{!}} style=&quot;background:transparent&quot;
{{!}}{{Sovet Ittifoqi Qahramoni}}
{{!}}}
{{{!}} style=&quot;background: transparent&quot;
{{!}}{{Lenin ordeni}}{{!}}{{Qizil Yulduz ordeni}}
{{!}}}
| bilimi =
| otasi =
| onasi =
| turmush oʻrtogi =
| bolalari =
| aloqa =
| istefoda =
| dastxati =
}}
'''Semyon Grigoryevich Gelferg''' ({{lang-ru|Семён Григорьевич Гельферг}}; 1924-yil — 1943-yil 29-sentyabr) — [[Ikkinchi jahon urushi]] qatnashchisi, [[Sovet Ittifoqi Qahramoni]] (17.10.1943).

== Hayoti ==
1924-yil [[Odessa|Odessada]] ishchilar oilasida tugʻilgan. 7-sinfni tugatgach, avto-chilangar boʻlib ishlagan. 1942-yilda [[Toshkent]] harbiy komissarligi tomonidan [[Qizil Armiya]] safiga chaqirilgan. 1943-yildan janglarda qatnashgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=11485 |sarlavha=Гельферг Семён Григорьевич |muallif=warheroes.ru}}&lt;/ref&gt;.

1943-yil 22-sentyabrga oʻtar kechasi motooʻqchi batalyonining u boshchiligidagi guruhi birinchilardan boʻlib [[Dnepr|Dneprni]] jang bilan kechib oʻtadi va oʻng sohildagi dushman bilan jangga kirishadi. Guruh tomonidan [[Lukovitsi]] va [[Grigorovka (Kanevskiy tumani)|Grigorovka]] qishloqlari ([[Kanevskiy tumani]], [[Cherkassi viloyati]]) uchun boʻlgan janglarda 2 ta [[tank]] va [[mototsikl]] yakson etiladi. 29-sentyabrda balandlik uchun boʻlgan jangda, halok boʻlgan [[vzvod]] qoʻmondonini oʻrnini egallab vzvodni jangga boshlaydi, shaxsan oʻzi bitta dushman tankini yoʻq qiladi. Shu jangda oʻzi ham halok boʻlgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://war-heroes.uz/bizning-qahramonlarimiz-2/sovet-ittifoqi-qahramonlari/gelferg-demyon-grigoryevich/ |sarlavha=GELFERG SEMYON GRIGORYEVICH |muallif=war-heroes.uz |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240527150517/http://war-heroes.uz/bizning-qahramonlarimiz-2/sovet-ittifoqi-qahramonlari/gelferg-demyon-grigoryevich/ |arxivsana=2024-05-27 |qaralgan sana=2024-05-27}}&lt;/ref&gt;.

[[SSSR Oliy Kengashi]] Prezidiumining 1943-yil 17-oktyabrdagi farmoni bilan „Dnepri tez va mohirlik bilan kechib oʻtganligi, gʻarbiy qirgʻoqdagi platsdarmni mustahkam ushlab qolganligi hamda koʻrsatgan jasorati va qahramonligi uchun“, Semyon Gelferg [[Sovet Ittifoqi Qahramoni]] unvoni bilan taqdirlangan (vafotidan soʻng)&lt;ref&gt;Geroi Sovetskogo Soyuza: Kratkiy biograficheskiy slovar / Pred. red. kollegii I. N. Shkadov. — &lt;abbr&gt;M.&lt;/abbr&gt;: Voenizdat, 1987. — T. 1 /Abaev — Lyubichev/. — 911 s. — 100 000 ekz. — ISBN ots., Reg. № v RKP 87-95382.&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}</text>
      <sha1>7ze7i1qb2pm1rqykmcihn23wmjox3jp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mariya Todorova</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1112478</id>
    <revision>
      <id>6327748</id>
      <parentid>6093054</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T05:53:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Muhcmmad</username>
        <id>322368</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */</comment>
      <origin>6327748</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8972" sha1="hznmqubr3kyqiaisvx7pdf69z3m0458" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi
 | Oti                  = Mariya Todorova
 | asl oti              = {{lang-bg|Мария Николаева Тодорова}}
 | tavallud_sanasi      = {{birth date and age|1949|01|05}}
 | tavallud_joyi        = {{Tavallud joyi|Sofiya}}, [[Bolgariya]]
 | fuqaroligi           = {{BUL}}
 | taʼlimi              = [[Sofiya universiteti]]
 | kasbi                = [[tarixchi]]
}}

'''Mariya Nikolayeva Todorova''' ({{Lang-bg|Мария Николаева Тодорова}}) (1949-yil 5-yanvar, [[Sofiya|Sofiyada]] tugʻilgan) – [[Bolgariya|bolgariyalik]] tarixchi, oʻzining „Imagining of Balkans“ nomli taʼsirli kitobi bilan mashhur boʻlib, unda [[Edward Said|Edward Saidning]] „[[Oriyentalizm|Orientalism]]“ asari tushunchasini bolqonlarga tatbiq etgan. Tarixchi va siyosatchi Nikolay Todorovning qizi, Bolgariya Milliy Assambleyasi (1990-yil iyul – 1991-yil 2-oktyabr) spikeri va 1990-yil iyulda Bolgariya Prezidenti vazifasini bajaruvchi&lt;ref name=&quot;Shashko&quot;&gt;{{Cite journal|last=Shashko|first1=Philip|title=Nikolai T. Todorov, 1921-2003|journal=Slavic Review|volume=63|issue=2|date=Summer 2004|page=457|doi=10.1017/S0037677900040419|url=https://www.cambridge.org/core/services/aop-cambridge-core/content/view/CD254B7836D97A9D31A4253CB2382AD0/S0037677900040419a.pdf/nikolai_t_todorov_19212003.pdf|jstor=3185796|access-date=8 October 2018}}&lt;/ref&gt;.

== Faoliyati ==
Professor Mariya Todorova hozirda Urbana-Champaigndagi [[Illinoys|Illinois]] universitetidap rofessor hisoblanadi&lt;ref&gt;[https://history.illinois.edu/directory/profile/mtodorov history.illinois.edu]&lt;/ref&gt;. Ixtisosligi – [[Bolqon yarim oroli|Bolqonning]] zamonaviy davr tarixi. „Imagining the Balkans“ (1997) kitobi oʻn toʻrt tilga, jumladan, nemis, polyak, yunon, italyan, bolgar, turk va alban tillariga tarjima qilingan&lt;ref&gt;[https://www.goodreads.com/work/editions/1425273-imagining-the-balkans Foreign Editions of ''Imagining the Balkans'']&lt;/ref&gt;.

Todorovaning hozirgi tadqiqotlari millatchilik muammolari, xususan, Bolgariya va Bolqon yarim orolida [[millatchilik]] ramzi, milliy xotira va milliy qahramonlar bilan bogʻliq. 2007—2010-yillarda „Remembering Communism“ loyihasi boʻyicha xalqaro tadqiqot guruhiga rahbarlik qilgan&lt;ref&gt;Remembering Communism Project Website, http://www.rememberingcommunism.org/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110202183423/http://www.rememberingcommunism.org/|date=2011-02-02}}&lt;/ref&gt;.

[[Sofiya universiteti|Sofiya universitetida]] tarix va ingliz tilini oʻrgangan va 1977-yilda [[Falsafa doktori|fan nomzodi ilmiy darajasini]] olgan. Mariya Todorova keyinchalik turli institutlarda, jumladan [[Istanbul|Istanbuldagi]] [[Sabanci universiteti]] va [[Florida universiteti|Florida universitetida]] (u yerda ham professor boʻlgan) adyunkt va tashrif buyuruvchi professor boʻlgan. 2000-yilda nufuzli John Simon Guggenheim stipendiyasi bilan taqdirlangan&lt;ref&gt;[http://www.gf.org/fellows/14740-maria-todorova Maria Todorova – John Simon Guggenheim Memorial Foundation] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120921225649/http://www.gf.org/fellows/14740-maria-todorova|date=2012-09-21}}&lt;/ref&gt;. 2006-yilda Mariya Todorova Italiyaning [[Florensiya]] shahridagi Yevropa universiteti institutining faxriy doktori ilmiy darajasiga sazovor boʻlgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |nashriyot=European University Institute (EUI) |url=https://www.eui.eu/ServicesAndAdmin/AcademicService/Honorary-Doctorates |sarlavha=Doctor Honoris Causa of the EUI and Recipients of Doctor Honoris Causa Degrees |qaralgan sana=6 October 2018}}&lt;/ref&gt;. 2022-yilda Mariya Todorova Amerika sanʼat va fanlar akademiyasiga qabul qilingan&lt;ref&gt;Lois Yoksoulian, &quot;[https://news.illinois.edu/view/6367/1388973974 Two Illinois faculty members elected to American Academy of Arts and Sciences], &quot; ''Illinois News Bureau'', April 29, 2022&lt;/ref&gt;. Todorova, shuningdek, Janubi-Sharqiy Yevropaning bugungi kundagi eng yirik tarixchisi ekanligi, sohadagi xizmati va mavqei sababli Slavyan, [[Sharqiy Yevropa]] va Yevroosiyo tadqiqotlari assotsiatsiyasi (ASEEES) tomonidan 2022-yilda „Slavyan, Sharqiy Yevropa va Yevroosiyo tadqiqotlariga qoʻshgan hissasi“ mukofotini qoʻlga kiritgan&lt;ref&gt;2022 [https://www.aseees.org/programs/aseees-prizes/distinguished-contributions-award/2022 DISTINGUISHED CONTRIBUTIONS AWARD RECIPIENT MARIA TODOROVA]&lt;/ref&gt;.

== Bolqonizm ==
Todorova Bolqon tarixiga oid ishlari bilan mashhur. „Imagining the Balkans“ asari Gʻarb madaniyati ichidagi mintaqaning nomuvofiq (lekin odatda salbiy) qiyofasiga, shuningdek, madaniy paradoks va uning taxminlariga bagʻishlangan. Asarda [[Edward Said|Edward Saidning]] [[Orientalism]] va Milica Bakić-Haydenning „Nesting Balkanisms“ asariga oʻxshash&lt;ref&gt;{{Citation |title=Ethnologia Balkanica |url=https://books.google.com/books?id=0ogSzrXJEfMC&amp;q=%22Nesting+Orientalisms%22&amp;pg=PA37 |page=37 |year=1995 |place=Sofia |publisher=Prof. M. Drinov Academic Pub. House |oclc=41714232 |quote=the idea of &quot;nesting orientalisms&quot; in Bakic-Hayden 1995, and the related concept of &quot;nesting balkanisms&quot; in Todorova 1997 ...}}&lt;/ref&gt;.

== Tanlangan asarlari ==

* ''&lt;nowiki&gt;Подбрани извори за историята на балканските народи XV—XIX век&lt;/nowiki&gt;'', &lt;nowiki&gt;Изд. «Наука и изкуство». София, 1977, 460 с.&lt;/nowiki&gt;
* ''&lt;nowiki&gt;Англия, Русия и танзиматът&lt;/nowiki&gt;'', &lt;nowiki&gt;Изд. «Наука и изкуство». София, 1980, 208 с.&lt;/nowiki&gt;
* ''&lt;nowiki&gt;Историци за историята&lt;/nowiki&gt;'', &lt;nowiki&gt;Т. 1, УИ «Св. Климент Охридски». София, 1985, 440 с.&lt;/nowiki&gt;
* ''Balkan Family Structure and the European Pattern: Demographic Developments in Ottoman Bulgaria'', Central European University Press, 2006 [1993]
* ''Balkan Identities: Nation and Memory'', Hurst, [[London]] &amp; New York University Press, 2004
* {{Citation |title=Imagining the Balkans |url=https://books.google.com/books?id=WZweAIJI0ZwC&amp;q=%22Imagining+the+Balkans%22 |year=2009 |location=New York |publisher=Oxford University Press |isbn=978-9989-851-31-5 |oclc=34282740 |orig-year=1997}}
* ''The Journal of Modern History'' Vol. 78, No. 2, June 2006
* ''Bones of Contention: the Living Archive of Vasil Levski and the Making of Bulgariaʼs National Hero''. Budapest: Central European University Press, 2009
* ''[http://www.berghahnbooks.com/title.php?rowtag=todorovapost Postcommunist Nostalgia]'', Maria Todorova and Zsuzsa Gille (Eds.) Berghahn Books, 2010
* ''Remembering Communism: Genres of Representation''. Social Science Research Council, 2010
* ''Post-Communist Nostalgia''. Berghahn Books 2012, [[:en:Special:BookSources/9780857456434|ISBN 978-0857456434]].
* ''Remembering Communism: Private and Public Recollections of Lived Experience in Southeast Europe,'' (with Augusta Dimou and Stefan Troebst), CEU Press, 2014
* ''The Bulgarian case: Womenʼs issues or feminist issues?'' (2017) In ''Gender Politics and Post-Communism: Reflections from Eastern Europe and the Former Soviet Union'' (pp.&amp;nbsp;30–38). Taylor and Francis. https://doi.org/10.4324/9780429425776-4
* ''The Lost World of Socialists at Europeʼs Margins: Imagining Utopia, 1870s–1920s''. Bloomsbury Academic. https://doi.org/10.5040/9781350150362


Todorova, shuningdek, &lt;nowiki&gt;XIX—XX&lt;/nowiki&gt; asrlarda Bolqonlarning [[Ijtimoiy tarix|ijtimoiy]] va [[Madaniyat tarixi|madaniy tarixi]], tarixiy [[Demografiya|demografiyasi]] va tarixshunosligi boʻyicha jildlar, koʻplab maqolalar va insholarga muharrirlik qilgan. 2017-yilda [[Afina (shahar)|Afinadagi]] Panteion universiteti tomonidan faxriy doktor unvoni berilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://history.illinois.edu/news/2017-04-13/maria-todorova-awarded-honorary-doctorate |sarlavha=Maria Todorova awarded honorary doctorate &amp;#124; History at Illinois}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==

* [https://web.archive.org/web/20060910100109/https://netfiles.uiuc.edu/mtodorov/www/ Rasmiy veb-sayti]
* [http://www.history.uiuc.edu/people/mtodorov/ UIUC fakulteti sahifasi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20080509200714/http://www.history.uiuc.edu/people/mtodorov/ |date=2008-05-09 }}
* [https://web.archive.org/web/20110607111746/http://www.clas.ufl.edu/events/news/articles/199610_Todorova.html Qisqacha intervyusi]
* [http://www.tol.org/client/article/22382-the-book-of-laughter-and-remembering.html „Kommunizmni eslash“ sharhi]
* [https://www.theguardian.com/commentisfree/2009/nov/09/1989-communism-bulgaria Bolgariyani eslashga jur’at etish, 1989-yilgacha], [[The Guardian]] gazetasining 2009-yil 9 noyabrdagi maqolasi
* Professor Mariya N. Todorova sharafiga festival: [https://www.degruyter.com/document/isbn/9783111166421/html?lang=de Bolqonlarni qayta tasavvur qilish: mintaqani qanday oʻylash va oʻrgatish] .
{{Tashqi havolalar}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1949-yilda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>hznmqubr3kyqiaisvx7pdf69z3m0458</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ross Turnbull</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1115873</id>
    <revision>
      <id>6327599</id>
      <parentid>6276028</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T19:26:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327599</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20637" sha1="oreeytszgirxba3eecvv0eskyjlgy8m" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Ross Turnbull
 | tasvir             = Ross Turnbull cropped.jpg
 | izoh               = Turnbull Middlesbrough tarkibida, 2009-yil
 | toʻliqism          = Ross Turnbull&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.efl.com/news/2016/june/efl-club-retained-and-released-lists-published/ |title=EFL: Club retained and released lists published |publisher=English Football League |date=23 June 2016 |access-date=15 March 2020}}&lt;/ref&gt;
 | tavallud_sana      = {{Birth date and age|1985|1|4|df=y}}&lt;ref name=&quot;FCWC 2012&quot;&gt;{{cite web |title=FIFA Club World Cup Japan 2012 presented by Toyota: List of Players |url=http://www.fifadata.com/document/FCWC/2012/pdf/FCWC_2012_SquadLists.pdf |publisher=FIFA |page=3 |date=29 November 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121207065034/http://www.fifadata.com/document/FCWC/2012/pdf/FCWC_2012_SquadLists.pdf |archive-date=7 December 2012 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
 | tavallud_joyi      = Bishop Auckland, Angiya
 | pozitsiya          = [[Darvozabon (futbol)|Darvozabon]]
 | boʻyi              = 1.93 m&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.premierleague.com/en-gb/players/profile.html/ross-turnbull|title=Player Profile: Ross Turnbull|publisher=Premier League|access-date=3 July 2012|archive-date=1 August 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130801090634/http://www.premierleague.com/en-gb/players/profile.html/ross-turnbull|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
 | joriyklub          = 
 | yoshlikyillari1    = {{0|0000}}–2002
 | yoshlikklublari1   = Middlesbrough
 | yillar1            = 2002–2009
 | klublar1           = Middlesbrough
 | isht1              = 27
 | gollar1            = 0
 | yillar2            = 2003
 | klublar2           = → Darlington (ijara)
 | isht2              = 1
 | gollar2            = 0
 | yillar3            = 2004
 | klublar3           = → Barnsley (ijara)
 | isht3              = 3
 | gollar3            = 0
 | yillar4            = 2004
 | klublar4           = → Bradford City (ijara)
 | isht4              = 2
 | gollar4            = 0
 | yillar5            = 2004–2005
 | klublar5           = → Barnsley (ijara)
 | isht5              = 23
 | gollar5            = 0
 | yillar6            = 2005–2006
 | klublar6           = → Crewe Alexandra (ijara)
 | isht6              = 29
 | gollar6            = 0
 | yillar7            = 2007
 | klublar7           = → Cardiff City (ijara)
 | isht7              = 6
 | gollar7            = 0
 | yillar8            = 2009–2013
 | klublar8           = [[Chelsea F.C.|Chelsea]]
 | isht8              = 7
 | gollar8            = 0
 | yillar9            = 2013–2014
 | klublar9           = Doncaster Rovers
 | isht9              = 28
 | gollar9            = 0
 | yillar10           = 2014–2015
 | klublar10          = Barnsley
 | isht10             = 22
 | gollar10           = 0
 | milliyyillar1      = 2000
 | milliyjamoa1       = Angliya U-16
 | milliyisht1        = 1
 | milliygollar1      = 0
 | milliyyillar2      = 2001–2002
 | milliyjamoa2       = Angliya U-17
 | milliyisht2        = 4
 | milliygollar2      = 0
 | milliyyillar3      = 2002–2003
 | milliyjamoa3       = Angliya U-18
 | milliyisht3        = 5
 | milliygollar3      = 0
 | milliyyillar4      = 2003–2004
 | milliyjamoa4       = Angliya U-19
 | milliyisht4        = 8
 | milliygollar4      = 0
}}

'''Ross Turnbull''' (1985-yil 4-yanvar) – angliyalik sobiq professional [[Futbol|futbolchi]]. [[Darvozabon (futbol)|Darvozabon]] pozitsiyasida oʻynagan. 2002-2015-yillar oraligʻida Middlesbrough, Chelsea, Crew Alexandra va Doncaster Rovers kabi jamoalarda faoliyat olib borgan.

== Hayoti ==
Turnbull avval ''Byerley Park'' boshlangʻich maktabi soʻngra ''Woodham Community Technology College''da oʻqigan. U oʻzi tugʻulgan shahrining jamoasi ''Newton Aycliffe Youth Centre AFC'' tarkibida yarim himoyachi sifatidaoʻynagan, keyinchalik murabbiyi Artur Vickerstaff uni darvozabon pozitsiyasida oʻynatishni boshlagan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Fraser |first=Paul |date=18 October 2008 |title=Turnbull's journey from park to Premier League |work=The Northern Echo |url=https://www.thenorthernecho.co.uk/sport/3770278.turnbulls-journey-park-premier-league/ |access-date=25 August 2020}}&lt;/ref&gt;. Unda North-East Darlington va Sunderland jamoalariga qoʻshilish imkoni boʻlgn, ammo Turnbullning oʻzi Middlesbrough akademiyasiga borib qoʻshiladi&lt;ref name=&quot;proud&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Fay |first=Chris |date=4 July 2009 |title=So proud – the junior club where it all began for Ross |work=The Northern Echo |url=http://www.thenorthernecho.co.uk/news/4475144.So_proud_____the_junior_club_where_it_all_began_for_Ross/ |access-date=4 July 2009}}&lt;/ref&gt;.

== Karyerasi ==

=== Middlesbrough ===
Turnbull yoshlar klubida faoliyat olib borganidan soʻng 2002-yilda Middlesbrough bilan professional shartnoma imzoladi. 20030-yilgi FIFA yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionatida Angliya U-20 tarkibiga jalb qilindi.
[[Fayl:Ross_Turnbull_Middlesbrough_v._Chelsea_1.png|left|thumb|418x418px|Turnbull 2008-yil Middlesbrough tarkibida]]
2007-yil iyul oyida Turnbull EFL Championship klubi boʻlgan Cardiff City bilan bir mavsumlik ijara shartnoma tuzadi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=29 July 2007 |title=Bluebirds swoop for Boro keeper |work=BBC Sport |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/c/cardiff_city/6917379.stm |access-date=12 March 2010}}&lt;/ref&gt;. U uzoq vaqt davomida Cardiff posboni boʻlgan [[Neil Alexander|Neil Aleksandr]] ketishi munosabati bilan unga oʻrinbosar sifatida olib kelindi. Biroq dastlabki oʻyinlaridagi xatolari tufayli u Preston North End jamoasi bilan kechgan 2-2 hisobidagi oʻyinda zaxiraga olinadi va asosiy tarkibdagi oʻrinin yoʻqotadi. Soʻngra Middlesbrough ikkinchi raqamli darvozaboni Brad Jones jarohat olganidan keyin 2007-yil 5-oktabr kuni oʻz klubiga qaytadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.mfc.co.uk/page/news/latest/0,,1~1128170,00.html |arxivurl=https://archive.today/20140706195935/http://www.mfc.co.uk/page/news/latest/0,,1~1128170,00.html |arxivsana=6 July 2014 |sarlavha=Ross Returns From Loan Spell |nashriyot=Middlesbrough F.C. |qaralgan sana=3 July 2014}}&lt;/ref&gt;. U jarohatdagi asosiy darvozabon safga qaytgunga qadar ikki oʻyin oʻtkazdi. Ulardan biri 2007-yil 9-dekabrda Arsenal ustida qozonligan gʻalabaga toʻgʻri keldi.

11 yildan ortiq Middlesbrough tarkibida boʻlgan Mark Schwarzer 2008-yil yozida klubni tark etib Fulhamga borib qoʻshiladi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=22 May 2008 |title=Fulham complete Schwarzer signing |work=BBC Sport |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/f/fulham/7414143.stm |access-date=24 August 2008}}&lt;/ref&gt;. Middlesbrough murabbiyi [[Gareth Southgate]] yangi darvozabonni sotib olmasdan Turnbull va Jonesga asosiy darvozabon boʻlish uchun kurashish imkonini beradi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.gazettelive.co.uk/sport/football/football-news/jones-turnbull-chance---southgate-3729928 |sarlavha=Jones and Turnbull will get their chance - Southgate |ism=Adam |muallif=Steel |nashriyot=Gazette Live |sana=9 July 2008 |qaralgan sana=3 July 2014}}&lt;/ref&gt;. Jones mavsumning birinchi oʻyinini asosiy tarkibda oʻtkazgan boʻlsa-da, mashgʻulotlarda jarohat olganidan soʻng Turnbull keyingi haftadagi [[Liverpool F.C.|Liverpoolga]] qarshi maydonga tushadi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Hughes |first=Ian |date=23 August 2008 |title=Liverpool 2–1 Middlesbrough |work=BBC Sport |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/7565060.stm |access-date=24 August 2008}}&lt;/ref&gt;. 2009-yil iyun oyida Turnbull Middlesbrough bilan shartnomasi yakunlangandan soʻng klubni tark etishini eʼlon qiladi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=5 June 2009 |title=Turnbull to Leave Boro |publisher=Sky Sports |url=http://www.skysports.com/story/0,19528,11095_5365568,00.html}}&lt;/ref&gt;.

=== Chelsea ===
Turnbull 2009-yil 2-iyul kuni Chelseaga erkin agent sifatida kelib qoʻshiladi va klub bilan toʻrt yillik shartnoma imzolaydi&lt;ref name=&quot;Chelsea bring in keeper Turnbull&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=2 July 2009 |title=Chelsea bring in keeper Turnbull |work=BBC Sport |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/c/chelsea/8131653.stm |access-date=2 July 2009}}&lt;/ref&gt;. Turnbull asosiy tarkib darvozaboni boʻlish uchun [[Petr Čech]] bilan raqobatlashishiga tayyor ekanligini eʼlon qiladi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Dall |first=James |date=8 July 2009 |title=Turnbull up for the fight |publisher=Sky Sports |url=http://www.skysports.com/story/0,19528,11095_5421778,00.html |access-date=12 March 2010}}&lt;/ref&gt;. Turnbull debyut oʻyinidagi ketma-ket xatolaridan keyin jamoasi 4-0 hisobi bilan [[Aston Villa F.C.|Aston Villaga]] magʻlub boʻladi va oqibatda Turnbull toʻlaqonli zaxira darvozaboniga aylanadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.chelseafc.com/news-article/article/1768932 |arxivurl=https://archive.today/20140706195926/http://www.chelseafc.com/news-article/article/1768932 |arxivsana=6 July 2014 |sarlavha=Reserve report: Chelsea 0 Aston Villa 4 |nashriyot=Chelsea F.C. |qaralgan sana=3 July 2014}}&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:Ross_Turnbull_4471.jpg|right|thumb|236x236px|Turnbull 2010-yil Chelsea mashgʻulotlarida]]
U asosiy jamoadagi debyutini Bolton Wanderersga qarshi Liga Kubogi doirasida 23 daqiqada jarohatlangan [[Hilário]] oʻringa tushgan holda oʻtkazadi, oʻyin Chelsea foydasiga 4-0 hisobida yakunlanadi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Dawkes |first=Phil |date=28 October 2009 |title=Chelsea 4 – 0 Bolton |work=BBC Sport |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/league_cup/8323104.stm |access-date=12 March 2010}}&lt;/ref&gt;. U [[UEFA Chempionlar Ligasi|UEFA Chempionlar Ligasidagi]] debyutini esa APOEL qarshi 2-2 hisobida yakunlangan oʻyinda oʻtkazadi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=McNulty |first=Phil |date=8 December 2009 |title=Chelsea 2 – 2 Apoel Nicosia |work=BBC Sport |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/europe/8399422.stm |access-date=12 March 2010}}&lt;/ref&gt;. U Premyer Ligadagi dastlabki oʻyinin esa ikkkala darvozabon [[Hilário]] va [[Petr Čech]] ham jarohatlangandan soʻng West Ham Unitedga qarshi oʻtkazgan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=16 March 2010 |title=Chelsea 0 – 1 Inter (agg. 1 – 3) |publisher=[[BBC]] |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/europe/8568613.stm |access-date=17 March 2010}}&lt;/ref&gt;.

U 2010-yilgi [[Angliya kubogi]] finalida Portsmouthga qarshi oʻyinda qaydnomaga kiritilmaydi, shunga qaramasdan unga ham medallar topshiriladi&lt;ref name=&quot;guardian&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=David Hytner |date=24 July 2010 |title=Chelsea's keepers of the faith demand more recognition |work=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/football/2010/jul/24/petr-cech-hilario-turnbull-chelsea |access-date=13 February 2011}}&lt;/ref&gt;. Oʻsha mavsum Premyer ligada yetarlicha oʻynamaganligi sababli chempionlik medali berilmaydi&lt;ref name=&quot;guardian&quot; /&gt;.

2011-2012-yilgi Premyer liga mavsumida faqatgina oxirga ikki oʻyinda u maydonga tushadi. Chempionlar ligasida ham maydonga tushmagan boʻlishiga qaramasdan oltin medallar unga ham taqdim etiladi.

Toʻrt mavsum davomida Londonliklar safida toʻp surgan Turnbull 2013-yil 30-iyunda shartnoma yakunlangandan soʻng klubni tark etadi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=30 June 2013 |title=GOODBYE TURNBULL |publisher=Chelsea F.C. |url=http://www.chelseafc.com/news-article/article/3220912/title/goodbye-turnbull |url-status=dead |access-date=30 June 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130701234408/http://www.chelseafc.com/news-article/article/3220912/title/goodbye-turnbull |archive-date=1 July 2013}}&lt;/ref&gt;.

=== Doncaster Rovers ===
2013-yil 31-iyul kuni Ross Chempionshipga yangi chiqqan jamoa Doncaster Rovers bilan bir yillik shartnoma imzoladi&lt;ref name=&quot;Dony&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=31 July 2013 |title=Goalkeeper Ross Turnbull joins new arrivals at Doncaster |publisher=Sky Sports News |url=http://www1.skysports.com/football/news/12691/8849386/transfer-news-goalkeeper-ross-turnbull-joins-new-arrivals-at-doncaster |access-date=31 July 2013}}&lt;/ref&gt;. Klubdagi debyutini mavsuming dastlabki turida oʻtkazdi va uchta gol oʻtkazib yubordi. Ushbu oʻyinda jamoasi Blakpoolga 3-1 hisobida magʻlub boʻldi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=4 August 2013 |title=Championship: Blackpool open season with 3-1 away win at Doncaster |publisher=Sky Sports |url=http://www1.skysports.com/football/live/match/287671/report |access-date=4 August 2013}}&lt;/ref&gt;. 2015-yilning fevral oyi boshida Turnbullning boʻgʻinlaridan olgan jarohati tufayli uch-toʻrt haftaga safdan chiqqani maʼlum boʻladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.doncaster.vitalfootball.co.uk/article.asp?a=348153 |sarlavha=Doncaster Rovers - DRFC Turnbull out for a month |muallif=Vitalnetwork Ltd |ish=vitalfootball.co.uk |qaralgan sana=2024-06-10 |arxivsana=2015-09-23 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20150923215852/http://www.doncaster.vitalfootball.co.uk/article.asp?a=348153 }}&lt;/ref&gt;.

=== Leeds United ===
Turnbull 2015-yilning 15-iyul kuni Leeds United bilan ikki yillik shartnoma imzolaydi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=15 July 2015 |title=Ross Turnbull: Leeds United sign Barnsley goalkeeper |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/33540646 |access-date=15 July 2015}}&lt;/ref&gt;. Turnbull Mark Silvestri bilan 1-raqam uchun raqobat qilishini aytadi &lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=16 July 2015 |title=TURNBULL VOWS TO CHALLENGE FOR NO.1 |publisher=Leeds United Official Site |url=http://www.leedsunited.com/news/article/2ne699mn7h3917n3ya2d5ngty/title/turnbull-vows-to-challenge-for-no1 |access-date=16 July 2015 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304060202/http://www.leedsunited.com/news/article/2ne699mn7h3917n3ya2d5ngty/title/turnbull-vows-to-challenge-for-no1 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. 2015-yil 31-iyul kuni Turnbullga 2015-2016-yilgi mavsum uchun 22-raqam berildi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=31 July 2015 |title=2015/16 SQUAD NUMBERS ANNOUNCED |publisher=Leeds United Official site |url=http://www.leedsunited.com/news/article/13qz1j2snco7s1ip1xc6j5mk2b/title/201516-squad-numbers-announced |access-date=31 July 2015 |archive-date=2015-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150803005811/http://www.leedsunited.com/news/article/13qz1j2snco7s1ip1xc6j5mk2b/title/201516-squad-numbers-announced |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

Turnbull 2015-yilning 12-avgustida Leedsdagi debyutini oʻzining sobiq klubi Doncaster Roversga qarshi League kubogida oʻtkazadi. 1-1 hisobida yakunlangan oʻyinda Doncaster penaltilar seriyasida gʻalaba qozonib keyingi bosqichga yoʻllanma olgan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=12 August 2015 |title=DONCASTER: UNITED EXIT CUP ON PENALTIES |publisher=Leeds United Official site |url=http://www.leedsunited.com/news/article/tq9ka0mhwvog1wx1szbqrvwzk/title/doncaster-united-exit-cup-on-penalties |access-date=12 August 2015 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304075143/http://www.leedsunited.com/news/article/tq9ka0mhwvog1wx1szbqrvwzk/title/doncaster-united-exit-cup-on-penalties |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

2017-yil 17-may kuni Turnbull Leeds bilan shartnomasini uzaytirmaganligi eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.leedsunited.com/news/team-news/21895/2017-18-retained-list |sarlavha=2017/18 RETAINED LIST |nashriyot=Leeds United F.C |sana=17 May 2017 |qaralgan sana=17 May 2017 |arxivsana=2017-08-12 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20170812055706/https://www.leedsunited.com/news/team-news/21895/2017-18-retained-list}}&lt;/ref&gt;.

== Murabbiylik faoliyati ==
Faoliyatini yakunlagandan soʻng Turnbull Leedsga raqib darvozabonlari oʻyinlarini tahlil qiluvchi mutaxasis sifatida qoʻshiladi. U bir yildan soʻng 2017-yilda Chelsea klubida ham huddi shu vazifani bajara boshlaydi.

2018-yil mart oyida xohishiy ravishda Turnbull Hartlepool United klubi murabbiylar shtabiga darvozabonlar murabbiyi sifatida qoʻshiladi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=20 March 2018 |title=Matthew Bates discusses the impact of ex-Sunderland man Ged McNamee and former Chelsea and Middlesbrough keeper Ross Turnbull at Pools |work=Hartlepool Mail |url=https://www.hartlepoolmail.co.uk/sport/football/hartlepool-united/matthew-bates-discusses-the-impact-of-ex-sunderland-man-ged-mcnamee-and-former-chelsea-and-middlesbrough-keeper-ross-turnbull-at-pools-1-9071467 |access-date=4 May 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180627150242/https://www.hartlepoolmail.co.uk/sport/football/hartlepool-united/matthew-bates-discusses-the-impact-of-ex-sunderland-man-ged-mcnamee-and-former-chelsea-and-middlesbrough-keeper-ross-turnbull-at-pools-1-9071467 |archive-date=2018-06-27 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. 2018-yil may oyida [[Matthew Bates|Matyu Bates]] murabbiy etib tayinlanishi bilan u ham toʻlaqonli bu vazifani egalagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.hartlepoolunited.co.uk/news/2018/may/040518-an-introduction-to-hartlepool-uniteds-new-management-team/ |arxivurl=https://web.archive.org/web/20180505070310/https://www.hartlepoolunited.co.uk/news/2018/may/040518-an-introduction-to-hartlepool-uniteds-new-management-team/ |arxivsana=5 May 2018 |sarlavha=Meet The New Management Team - News - Hartlepool United}}&lt;/ref&gt;. 2020-2021-yilgi mavsum yakunida Turnbull sobiq Chelsea jamoasi uchun skaut vazifasini bajarishni boshlaydi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.hartlepoolmail.co.uk/sport/football/ross-turnbull-sends-classy-parting-message-to-hartlepool-united-ahead-of-new-role-at-former-club-chelsea-3289805 |sarlavha=Ross Turnbull sends classy parting message to Hartlepool United ahead of new role at former club Chelsea |nashriyot=Hartlepool Mail}}&lt;/ref&gt;.

== Shaxsiy hayoti ==
Uning ikki farzandi boʻlib 2008-yilda tugʻilgan Maisy ismli qizi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Fay |first=Chris |date=4 July 2009 |title=So proud – the junior club where it all began for Ross |work=The Northern Echo |publisher=[[Newsquest]] |url=http://www.thenorthernecho.co.uk/news/4475144.So_proud_____the_junior_club_where_it_all_began_for_Ross/ |access-date=8 May 2017}}&lt;/ref&gt; va Josh ismli oʻgʻli bor&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Schilken |first=Chuck |date=21 May 2013 |title=Watch goal-scoring toddler upstage a retiring Chelsea veteran |work=[[Los Angeles Times]] |url=http://articles.latimes.com/2013/may/21/sports/la-sp-sn-chelsea-toddler-20130521 |access-date=8 May 2017}}&lt;/ref&gt;.

== Statistikasi ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+Klublar safidagi statistikasi&lt;ref&gt;{{Soccerbase|37002}}&lt;/ref&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; |Klub
! rowspan=&quot;2&quot; |Mavsum
! colspan=&quot;3&quot; |Liga
! colspan=&quot;2&quot; |Umumiy
|-
!Divizion
!Oʻyinlar
!Maqsadlar
!Oʻyinlar
!Gollar
|-
|Darlington (ijara)
|2003–04
|Third Division
|1
|0
|1
|0
|-
|Barnsley (iajra)
|2003–04
|Second Division
|3
|0
|3
|0
|-
|Bradford City (ijara)
|2004–05
|League One
|2
|0
|2
|0
|-
|Barnsley (ijara)
|2004–05
|League One
|23
|0
|24
|0
|-
|Crewe Alexandra (qimmat)
|2005–06
|Championship
|29
|0
|29
|0
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |Middlesbrough
|2005–06
| rowspan=&quot;4&quot; |[[Angliya Premyer-ligasi|Premyer Liga]]
|2
|0
|2
|0
|-
|2006–07
|0
|0
|1
|0
|-
|2007–08
|3
|0
|3
|0
|-
|2008–09
|22
|0
|23
|0
|-
! colspan=&quot;2&quot; |Umumiy
!27
!0
!29
!0
|-
|Cardiff city (qarz)
|2007–08
|Championship
|6
|0
|8
|0
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |[[Chelsea F.C.|Chelsea]]
|2009–10
| rowspan=&quot;4&quot; |Premyer Liga
|2
|0
|5
|0
|-
|2010–11
|0
|0
|2
|0
|-
|2011–12
|2
|0
|5
|0
|-
|2012–13
|3
|0
|7
|0
|-
! colspan=&quot;2&quot; |Umumiy
!7
!0
!19
!0
|-
|Doncaster Rovers
|2013–14
|Championship
|28
|0
|31
|0
|-
|Barnsley
|2014–15
|League One
|22
|0
|27
|0
|-
|Leeds United
|2015–16
|Championship
|0
|0
|0
|0
|-
! colspan=&quot;3&quot; |Umumiy
!148
!0
!174
!0
|}

== Sovrinlar ==
'''Chelsea'''

* [[Angliya kubogi]]: 2009-10&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.theguardian.com/football/2010/jul/24/petr-cech-hilario-turnbull-chelsea |sarlavha=Chelsea's keepers of the faith demand more recognition |ish=[[TheGuardian.com]] |sana=24 July 2010}}&lt;/ref&gt;, 2011-2012
* [[UEFA Chempionlar Ligasi]]: [[UEFA Chempionlar Ligasi 2011—2012|2011–2012]]
* [[UEFA Yevropa Ligasi|UEFA Yevropa ligasi]]: 2012-2013

Individual

* Middlesbrough yilning eng yaxshi yosh futbolchisi: 2007-2008

== Manbalar ==
{{Manbalar}}
[[Turkum:UEFA Yevropa Ligasida gʻolib boʻlgan futbolchilar]]
[[Turkum:UEFA Chempionlar ligasida gʻolib boʻlgan futbolchilar]]
[[Turkum:Angliya Premyer-ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Chelsea F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Erkak futbol darvozabonlari]]
[[Turkum:Angliyalik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1985-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]</text>
      <sha1>oreeytszgirxba3eecvv0eskyjlgy8m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Salim ibn Nosir ibn Said al-Avfiy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1116008</id>
    <revision>
      <id>6327668</id>
      <parentid>6242743</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T02:39:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>2 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327668</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5936" sha1="qrqr9p54s6k5skgfuzf6cgwuykv3sek" xml:space="preserve">{{adashlar|Salim}}
{{Davlat arbobi bilgiqutisi
| ismi                      = Salim ibn Nosir ibn Said al-Avfiy
| lavozim                   = Ummon Sultonligi Energetika va Minerallar vazirligi
| boshlanish davri          = 2022-yil 16-iyun
| bosh vazir                = Haysam ibn Tariq
| alma_mater                = Heriot-Watt University (magistratura)
| oʻtmishdoshi              = Mohammed al-Rumhiy
}}

'''Salim ibn Nosir ibn Said al-Avfiy''' – [[Ummon Sultonligi|Ummon Sultonligining]] Energetika va Minerallar vaziri. 2022-yilning 16-iyunda ushbu lavozimga tayinlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sana=2022-06-16 |sarlavha=Oman Sultan reshuffles cabinet |url=https://gulfnews.com/world/gulf/oman/oman-sultan-reshuffles-cabinet-1.1655376635795 |qaralgan sana=2023-10-18 |ish=gulfnews.com |til=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Ambassador’s message (July, 2022) |url=https://www.oman.emb-japan.go.jp/files/100503796.pdf |qaralgan sana=2023-10-18}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;&lt;/ref&gt;.

== Taʼlimi ==
Al-Avfiy Heriot-Vatt universitetida neft muhandisligi boʻyicha [[Magistr|magistr darajasiga]] ega&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;&lt;/ref&gt;.

== Karyerasi ==
— 2010-yilda Petroleum Development Oman (PDO) shirkatida Shimoliy Ummon direktori etib tayinlangan&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Veb manbasi |sana=2016-02-04 |sarlavha=Charting Process - The Business Year |url=https://thebusinessyear.com/interview/charting-process/ |qaralgan sana=2023-12-06 |ish=thebusinessyear.com |til=en-US |arxivsana=2023-12-07 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231207180211/https://thebusinessyear.com/interview/charting-process/ }}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot;&gt;[https://thebusinessyear.com/interview/charting-process/ „Charting Process – The Business Year“] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20240525144618/https://thebusinessyear.com/interview/charting-process/ |date=2024-05-25 }}. ''thebusinessyear.com''. 2016-02-04&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;2023-12-06&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;&lt;/ref&gt;.

— 2012-yilda Fuqarolik aviatsiyasi boʻyicha (PACA)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sana=2014-01-09 |sarlavha=Salim bin Nasser Al Aufi, Former CEO, Public Authority for Civil Aviation (PACA): Interview - Oman 2014 - Oxford Business Group |url=https://oxfordbusinessgroup.com/articles-interviews/obg-talks-to-salim-bin-nasser-al-aufi-former-ceo-public-authority-for-civil-aviation-paca-interview |qaralgan sana=2023-12-12 |til=en-US}}&lt;/ref&gt; [[Bosh ijrochi direktor|bosh direktor]] etib tayinlangan&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;/&gt;.

— 2013-yilda&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt; Neft va gaz vazirligining maslahatchisi lavozimiga tayinlangan&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Veb manbasi |muallif= |ism= |sana=2022-06-16 |sarlavha=Oman appoints Salim al-Aufi as New Minister of Energy and Minerals |url=https://arabiandaily.com/oman-appoints-salim-al-aufi-as-new-minister-of-energy-and-minerals/ |qaralgan sana=2023-12-06 |ish=Arabian Daily News |til=en-US |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231207180330/https://arabiandaily.com/oman-appoints-salim-al-aufi-as-new-minister-of-energy-and-minerals/ |arxivsana=2023-12-07}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot;&gt;[https://arabiandaily.com/oman-appoints-salim-al-aufi-as-new-minister-of-energy-and-minerals/ „Oman appoints Salim al-Aufi as New Minister of Energy and Minerals“] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20240811225115/https://arabiandaily.com/oman-appoints-salim-al-aufi-as-new-minister-of-energy-and-minerals/ |date=2024-08-11 }}. ''Arabian Daily News''. 2022-06-16&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;2023-12-06&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;.

— 2020-yilda Energetika va mineral xomashyo vazirligi kotibining oʻrinbosari boʻlgan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Veb manbasi |sana=2022-06-16 |sarlavha=Salim Al Aufi appointed as Oman’s new Minister of Energy and Minerals |url=https://www.thearabianstories.com/2022/06/16/salim-al-aufi-appointed-as-omans-new-minister-of-energy-and-minerals/ |qaralgan sana=2023-12-12 |ish=The Arabian Stories News |til=en-US}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot;&gt;[https://www.thearabianstories.com/2022/06/16/salim-al-aufi-appointed-as-omans-new-minister-of-energy-and-minerals/ „Salim Al Aufi appointed as Omanʼs new Minister of Energy and Minerals“]. ''The Arabian Stories News''. 2022-06-16&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;2023-12-12&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=H.E. Salim Al Aufi {{!}} World Hydrogen Summit 2024 |url=https://www.world-hydrogen-summit.com/speakers/h-e-salim-al-aufi/ |qaralgan sana=2023-12-12 |ish=World Hydrogen 2024 Summit &amp; Exhibition |til=en-US }}{{Oʻlikhavola|date=may 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot;&gt;[https://www.world-hydrogen-summit.com/speakers/h-e-salim-al-aufi/ „H. E. Salim Al Aufi | World Hydrogen Summit 2024“]{{Oʻlikhavola|date=may 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. ''World Hydrogen 2024 Summit &amp; Exhibition''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;2023-12-12&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;.

— Petroleum Development Ummon direktorlar kengashi raisi sifatida faoliyat yuritgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=The Board of Directors |url=https://www.pdo.co.om/en/about/board-of-directors/Pages/default.aspx |qaralgan sana=2023-12-12 |ish=www.pdo.co.om |arxivsana=2023-12-12 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231212090354/https://www.pdo.co.om/en/about/board-of-directors/Pages/default.aspx }}&lt;/ref&gt;.

— 2022-yil 16-iyundan bugungi kungacha Energetika va Mineral xomashyo vaziri lavozimida ishlab kelmoqda&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot;/&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Ummonlik shaxslarga oid chala maqolalar]]
{{Bio-stub}}</text>
      <sha1>qrqr9p54s6k5skgfuzf6cgwuykv3sek</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rasul Xayitov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1120604</id>
    <revision>
      <id>6327477</id>
      <parentid>6177683</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T12:21:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327477</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2537" sha1="8z18qd5smwip01lci5f52eaym320iho" xml:space="preserve">{{ism+familiya|Rasul (ism)|Rasul|Xayitov}}
{{Futbolchi
 | ism              = Rasul Xayitov
 | tasvir           = 
 | toʻliqism        = 
 | tavallud_sana    = {{birth date and age|1984|3|29}}
 | tavallud_joyi    = {{TavalludJoyi|Jizzax}}
 | vafot_sana       =
 | vafot_joyi       =
 | boʻyi            = {{boʻy|m=1.70}} 
 | vazni            =
 | laqabi           = 
 | pozitsiya        = [[Yarim himoyachi]]
 | joriyklub        = 
 | klubraqami       = 
 | yoshlikyillari1  = 
 | yoshlikklublari1 = 
 | yoshlikyillari2  = 
 | yoshlikklublari2 = 
 | yoshlikyillari3  = 
 | yoshlikklublari3 = 
 | yillar1          = 
 | klublar1         = 
 | isht1            = 
 | gollar1          = 
 | yillar2          = 
 | klublar2         = 
 | isht2            = 
 | gollar2          = 
 | yillar3          = 
 | klublar3         = 
 | isht3            = 
 | gollar3          = 
 | yillar4          = 
 | klublar4         = 
 | isht4            = 
 | gollar4          = 
 | yillar5          = 
 | klublar5         = 
 | isht5            = 
 | gollar5          = 
 | yillar6          = 
 | klublar6         = 
 | isht6            = 
 | gollar6          = 
}}
'''Rasul Xayitov''' – oʻzbekistonlik futbolchi. „[[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]“ klubi [[yarim himoyachi]]si boʻlgan&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.eurosport.com/football/rasul-khayitov_prs280359/person.shtml|title=Rasul Khayitov|publisher=[[Eurosport]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.footballdatabase.eu/fr/joueur/details/221798-rasul-khaitov|title=Rasul KHAITOV|publisher=Footballdatabase}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://sg.soccerway.com/players/rasul-khayitov/180688/|title=R. KHAYITOV|publisher=[[Soccerway]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.transfermarkt.com/rasul-khayitov/profil/spieler/1171471 Rasul Xayitov] [[Transfermarkt]] saytida futbolchi profili&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://footballfacts.ru/person/189138-haitovrasul Rasul Xayitov] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20240623011643/https://footballfacts.ru/person/189138-haitovrasul |date=2024-06-23 }} Footballfacts saytida futbolchi profili&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar|2}}
{{uzbekistan-footy-bio-stub}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]]
[[Turkum:Soʻgʻdiyona Jizzax futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]]
{{DEFAULTSORT:Xayitov, Rasul}}
[[Turkum:Oʻzbekistonlik futbol murabbiylari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]</text>
      <sha1>8z18qd5smwip01lci5f52eaym320iho</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Büyükköy (Zara)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1158998</id>
    <revision>
      <id>6327607</id>
      <parentid>5976759</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T20:28:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-58160-34</username>
        <id>322603</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6327607</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="886" sha1="3954l5jbmqyp206ypscszha5u74gaw2" xml:space="preserve">{{Turkiya aholi punktlari bilgiqutisi|type=qishloq|name=Büyükköy|province=Sivas|district=Zara|population_total=154 nafar|population_as_of=2023-yil|coordinates={{coord|39.492|N|37.642|E|region:TR_type:city_source:GNS-enwiki|display=it}}}}
'''Büyükköy''' – [[Turkiya]] [[Sivas (viloyat)|Sivas viloyati]] [[Zara tumani]]&lt;nowiki/&gt;dagi qishloq &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Türkiye Mülki İdare Bölümleri Envanteri |url=https://www.e-icisleri.gov.tr/Anasayfa/MulkiIdariBolumleri.aspx |qaralgan sana=25 June 2024 |ish=T.C. İçişleri Bakanlığı |til=tr |arxivsana=2015-07-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20150706215822/https://www.e-icisleri.gov.tr/Anasayfa/MulkiIdariBolumleri.aspx }}&lt;/ref&gt;. 

== Manbalar ==
{{Manbalar}}
{{turkiya-geo-stub}}
[[Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]
[[Turkum:Zara tumanidagi qishloqlar]]</text>
      <sha1>3954l5jbmqyp206ypscszha5u74gaw2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ruslan Vagapov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1173809</id>
    <revision>
      <id>6327619</id>
      <parentid>5260059</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T22:11:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>2 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327619</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2301" sha1="gsr5q53g2tv0oov3qk0p5is977q95t0" xml:space="preserve">{{familiyadoshlar|Vagapov}}
'''Ruslan Rafaelovich Vagapov''' ([[1980-yil]] [[20-yanvar]]da tugʻilgan) – oʻzbekistonlik futbolchi. Toshkentning [[Rubin (futbol klubi, Toshkent)|Nurafshon]] futbol klubi sobiq [[Himoyachi (futbol)|himoyachisi]]&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://footballfacts.ru/person/188294-vagapovruslan |title=Вагапов Руслан |publisher=[[Footballfactsru]] |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240701091738/https://footballfacts.ru/person/188294-vagapovruslan |arxivsana=2024-07-01 |qaralgan sana=2024-07-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://ua.tribuna.com/football/person/ruslan-vagapov/career/ |sarlavha=Руслан Вагапов — карьера |nashriyot=ua.tribuna.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/en/news/ruslan-vagapov-lokomotiv-bfk-shunday-kurashishini-kutgandim |sarlavha=Руслан Вагапов: &quot;Локомотив-БФК&quot; шундай курашишини кутгандим&quot; |sana=2018/05/24}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar|2}}

== Havolalar ==

* [https://web.archive.org/web/20240701091738/https://footballfacts.ru/person/188294-vagapovruslan Ruslan Vagapov] Footballfactsru saytida futbolchi profili
* [https://pfl.uz/ru/m/players/view/353 Ruslan Vagapov] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20240701091742/https://pfl.uz/ru/m/players/view/353 |date=2024-07-01 }} [[Oʻzbekiston Professional futbol ligasi|OʻzPFL]] saytida
* {{Soccerway|id=122740}}
{{uzbekistan-footy-bio-stub}}
{{Oʻzbekiston tarkibi 2002-yilgi Osiyo oʻyinlari}}

{{DEFAULTSORT:Vagapov, Ruslan}}
[[Turkum:1980-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:20-yanvarda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Zarafshonda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]]
[[Turkum:Futboldagi erkak hujumchilar]]
[[Turkum:Zarafshon Navoiy futbolchilari]]
[[Turkum:Qizilqum klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Dinamo Samarqand futbolchilari]]
[[Turkum:Metallurg Bekobod klubi futbolchilari]]
[[Turkum:AGMK futbolchilari]]
[[Turkum:Navbahor futbolchilari]]
[[Turkum:Shoʻrtan klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Rubin Toshkent klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]</text>
      <sha1>gsr5q53g2tv0oov3qk0p5is977q95t0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ruslan Ahmedov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1206773</id>
    <revision>
      <id>6327616</id>
      <parentid>5986058</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T21:55:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327616</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1827" sha1="2vnt8pgpwt0569q8jdlqmleovvjpv7t" xml:space="preserve">{{familiyadoshlar|Ahmedov}}
{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Ruslan Ahmedov
 | tasvir             = 
 | toʻliqism          = 
 | boʻyi              = {{height|m=1.79}}
 | tavallud_sana      = {{Birth date and age|df=yes|1972|2|16}}
 | tavallud_joyi      = {{TavalludJoyi|Toshkent}}
 | boshliqklublar     = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]
 | boshliqyillar      = 2022—2024
 | pozitsiya          = 
}}
'''Ruslan Ahmedovich Ahmedov''' (&lt;nowiki&gt;Руслан Адхамович Ахмедов&lt;/nowiki&gt;) – [[oʻzbekiston]]lik [[futbolchi]]. „[[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]“ klubi bosh murabbiyi&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://int.soccerway.com/players/farhod-nishonov/208690/|title=F. Nishanov|publisher=[[Soccerway]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.transfermarkt.world/farhod-nishonov/profil/trainer/108265|title=Farkhod Nishonov|publisher=[[Transfermarkt]]|qaralgan sana=2024-07-29|arxivsana=2024-07-29|arxivurl=https://web.archive.org/web/20240729050921/https://www.transfermarkt.world/farhod-nishonov/profil/trainer/108265}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar|2}}

== Havolalar ==

* [https://web.archive.org/web/20240729120501/https://footballfacts.ru/person/141412-ahmedovruslan Ruslan Ahmedov] Footballfactsru saytida
{{uzbekistan-footy-bio-stub}}
{{Xorazm futbol klubi murabbiylari}}

{{DEFAULTSORT:Ahmedov, Ruslan}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:SSSR erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]]
[[Turkum:Futboldagi erkak hujumchilar]]
[[Turkum:Erkak futbol himoyachilari]]
[[Turkum:Soʻgʻdiyona Jizzax futbolchilari]]
[[Turkum:Surxon klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Xorazm futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik futbol murabbiylari]]
[[Turkum:Xorazm klubi murabbiylari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]</text>
      <sha1>2vnt8pgpwt0569q8jdlqmleovvjpv7t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Regbi 7 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida – erkaklar jamoalari</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1211495</id>
    <revision>
      <id>6327522</id>
      <parentid>6260077</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T14:00:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327522</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44517" sha1="78i5wabv541l9gwoemhpyx27deqcms4" xml:space="preserve">{{Regbi 7 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida}}
Ushbu maqolada [[2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari|2024-yilgi Yozgi Olimpiada]] oʻyinlarida erkaklar oʻrtasidagi regbi yettilik musobaqasida ishtirok etuvchi barcha jamoalarning tarkiblari koʻrsatilgan. Har bir jamoada 12 tagacha oʻyinchi, shuningdek, jarohatlangan taqdirda ularning oʻrniga maydonga tushishi uchun ikkita zaxira oʻyinchisi boʻlishi mumkin&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Kohlhüber |first=Nicolas |date=13 December 2022 |title=How to qualify for rugby at Paris 2024. The Olympics qualification system explained |publisher=[[International Olympic Committee]] |url=https://olympics.com/en/news/how-to-qualify-rugby-paris-2024-qualification-system |access-date=18 February 2023}}&lt;/ref&gt;.
== A guruhi ==
=== Yangi Zelandiya ===
&lt;section begin=NZL /&gt;Yangi Zelandiyaning 12 nafar regbichidan iborat tarkibi 2024-yil 20-iyun kuni eʼlon qilingan. Bundan tashqari, Tim Mikkelson, Sione Molia va Joe Webber zaxira oʻyinchisi sifatida koʻrsatilgan&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Rugby Sevens teams named for Paris Olympics |url=https://www.nzrugby.co.nz/news-and-events/latest-news/rugby-sevens-teams-named-for-paris-olympics |access-date=27 June 2024 |website=NZ Rugby |language=en-NZ}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=worldrugby.org |title=New Zealand - Rugby Sevens Olympic Games Paris 2024 {{!}} World Rugby |url=https://www.world.rugby/tournaments/olympics/paris-2024/participating-nations/new-zealand |access-date=19 July 2024 |website=www.world.rugby}}&lt;/ref&gt;.

Bosh murabbiy: [[Junior Tomasi Cama]]

{| class=&quot;sortable wikitable plainrowheaders&quot; style=&quot;font-size:95%; width: 70%&quot;
|-
!scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:4%&quot;|{{Abbr|No.|Number}}
!scope=&quot;col&quot;|Oʻyinchi
!scope=&quot;col&quot;|Tugʻilgan sana (yosh)
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 1
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Scott Curry (regbi)|Scott Curry]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1988|5|17|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 2
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Brady Rush]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1999|4|24|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 3
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Tone Ng Shiu]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1994|5|26|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 4
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Akuila Rokolisoa]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1995|6|4|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 5
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Dylan Collier]] (jamoa sardori)
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1991|4|27|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 6
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Ngarohi McGarvey-Black]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1996|5|20|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 7
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Fehi Fineanganofo]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|2002|8|31|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 8
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Andrew Knewstubb]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1995|9|14|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 9
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Regan Ware]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1994|8|7|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 10
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Tepaea Cook-Savage]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|2001|2|8|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 11
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Moses Leo]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1997|8|11|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 12
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Leroy Carter (regbi)|Leroy Carter]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1999|2|24|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 13
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Joe Webber]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1993|8|27|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 14
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Sione Molia]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1993|9|5|df=y}}
|}&lt;section end=&quot;NZL&quot; /&gt;
=== Irlandiya ===
&lt;section begin=IRL /&gt;Irlandiyaning 12 nafar regbichidan iborat tarkibi 2024-yil 17-iyun kuni eʼlon qilingan. Bundan tashqari, Sean Cribbin va Bryan Mollen zaxira oʻyinchisi sifatida koʻrsatilgan&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Irish Rugby {{!}} Ireland Sevens Squads Confirmed For 2024 Paris Olympics |url=https://www.irishrugby.ie/2024/06/17/ireland-sevens-squads-confirmed-for-2024-paris-olympics/ |access-date=27 June 2024 |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=worldrugby.org |title=Ireland - Rugby Sevens Olympic Games Paris 2024 {{!}} World Rugby |url=https://www.world.rugby/tournaments/olympics/paris-2024/participating-nations/ireland |access-date=19 July 2024 |website=www.world.rugby}}&lt;/ref&gt;.

Bosh murabbiy: [[James Topping]]

{| class=&quot;sortable wikitable plainrowheaders&quot; style=&quot;font-size:95%; width: 70%&quot;
|-
!scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:4%&quot;|{{Abbr|No.|Number}}
!scope=&quot;col&quot;|Oʻyinchi
!scope=&quot;col&quot;|Tugʻilgan sana (yosh)
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 1
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Jack Kelly (rugby union, born 1997)|Jack Kelly]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1997|10|26|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 2
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Andrew Smith (rugby union, born 2000)|Andrew Smith]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|2000|7|21|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 3
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Harry McNulty]] (jamoa sardori)
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1993|3|5|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 4
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Mark Roche]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1993|1|25|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 5
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Zac Ward]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1998|12|11|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 6
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Chay Mullins]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|2002|1|23|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 7
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Jordan Conroy]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1994|3|10|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 8
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Hugo Keenan]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1996|6|18|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 9
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Hugo Lennox]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1999|3|6|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 10
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Terry Kennedy (rugby union, born 1996)|Terry Kennedy]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1996|7|4|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 11
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Gavin Mullin]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1997|11|29|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 12
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Niall Comerford]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|2000|4|6|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 13
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Sean Cribbin]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1998|8|20|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 14
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Bryan Mollen]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1995|9|25|df=y}}
|}&lt;section end=&quot;IRL&quot; /&gt;

=== Janubiy Afrika ===
&lt;section begin=RSA /&gt;Janubiy Afrikaning 12 nafar regbichidan iborat tarkibi 2024-yil 10-iyul kuni eʼlon qilingan. Bundan tashqari, [[Ronald Brown (regbi)|Ronald Brown]] va [[Katlego Letebele]] zaxira oʻyinchisi sifatida koʻrsatilgan&lt;ref&gt;{{Cite web |title= Springbok Sevens squad named for 2024 Olympic Games|url=https://www.sarugby.co.za/news-features/articles/2024/07/10/springbok-sevens-squad-named-for-2024-olympic-games/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=worldrugby.org |title=South Africa - Rugby Sevens Olympic Games Paris 2024 {{!}} World Rugby |url=https://www.world.rugby/tournaments/olympics/paris-2024/participating-nations/south-africa |access-date=19 July 2024 |website=www.world.rugby}}&lt;/ref&gt;.

Bosh murabbiy: [[Philip Snyman]]

{| class=&quot;sortable wikitable plainrowheaders&quot; style=&quot;font-size:95%; width: 70%&quot;
|-
!scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:4%&quot;|{{Abbr|No.|Number}}
!scope=&quot;col&quot;|Oʻyinchi
!scope=&quot;col&quot;|Tugʻilgan sana (yosh)
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 1
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Christie Grobbelaar]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|2000|5|25|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 2
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Ryan Oosthuizen]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1995|5|22|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 3
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Impi Visser]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1995|5|30|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 4
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Zain Davids]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1997|5|4|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 5
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Quewin Nortje]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|2003|1|14|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 6
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Tiaan Pretorius]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|2001|2|19|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 7
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Tristan Leyds]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1997|5|24|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 8
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Selvyn Davids]] (jamoa sardori)
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1994|3|26|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 9
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Shaun Williams (regbi)|Shaun Williams]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1998|4|13|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 10
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Rosko Specman]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1989|4|28|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 11
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Siviwe Soyizwapi]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1992|12|7|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 12
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Shilton van Wyk]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1999|12|22|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 13
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Ronald Brown (regbi)|Ronald Brown]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1995|9|2|df=y}}
|}&lt;section end=&quot;RSA&quot; /&gt;

=== Yaponiya ===
&lt;section begin=JPN /&gt;Yapolning 12 nafar regbichidan iborat tarkibi 2024-yil 4-iyul kuni eʼlon qilingan&lt;ref&gt;{{Cite web |last=JRFU |title=パリ2024オリンピック競技7人制ラグビー男女日本代表 内定選手発表のお知らせ｜日本ラグビーフットボール協会｜RUGBY：FOR ALL「ノーサイドの精神」を、日本へ、世界へ。 |url=https://www.rugby-japan.jp/news/52717 |access-date=4 July 2024 |website=www.rugby-japan.jp |language=ja}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=worldrugby.org |title=Japan - Rugby Sevens Olympic Games Paris 2024 {{!}} World Rugby |url=https://www.world.rugby/tournaments/olympics/paris-2024/participating-nations/japan |access-date=19 July 2024 |website=www.world.rugby}}&lt;/ref&gt;. Bundan tashqari, [[Naoki Motomura]] va [[Taichi Yoshizawa]] zahira oʻyinchisi sifatida koʻrsatilgan&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |date=2024-07-11 |title=Japan's Olympic Sevens Teams Revealed Alongside New National Sevens Jersey |url=http://en.rugby-japan.jp/?p=31067 |access-date=2024-07-26 |website=Japan Rugby Football Union |language=en}}&lt;/ref&gt;.

Bosh murabbiy: {{Flagdeco|GBR}} [[Simon Amor]]

{| class=&quot;sortable wikitable plainrowheaders&quot; style=&quot;font-size:95%; width: 70%&quot;
|-
!scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:4%&quot;|{{Abbr|No.|Number}}
!scope=&quot;col&quot;|Oʻyinchi
!scope=&quot;col&quot;|Tugʻilgan sana (yosh)
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 1
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Taiga Ishida]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1997|10|1|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 2
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Kippei Ishida]] (jamoa sardori)
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|2000|4|28|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 3
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Shotaro Tsuoka]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1996|3|22|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 4
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Junya Matsumoto]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|2000|3|17|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 5
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Josua Kerevi]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1992|6|18|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 6
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Moeki Fukushi]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1999|3|11|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 7
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Kippei Taninaka]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|2000|6|4|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 8
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Yoshihiro Noguchi]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1994|12|26|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 9
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Kazuma Ueda]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|2002|12|4|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 10
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Takamasa Maruo]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1999|1|8|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 11
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Yu Okudaira]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1999|5|26|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 12
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Yoshiyuki Koga]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1998|8|28|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 13
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Taichi Yoshizawa]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1991|7|18|df=y}}
|}&lt;section end=&quot;JPN&quot; /&gt;

== B guruhi ==
=== Argentina ===
&lt;section begin=ARG /&gt;Argentinaning 12 nafar regbichidan iborat tarkibi 2024-yil 28-iyun kuni eʼlon qilingan. Bundan tashqari, [[Rodrigo Isgró]] va [[Santiago Vera Feld]] zahira oʻyinchisi sifatida koʻrsatilgan&lt;ref&gt;{{Cite web |date=28 June 2024 |title=Argentina Roster for Paris 2024 Olympic Games |url=https://www.americasrugbynews.com/2024/06/28/argentina-roster-for-paris-2024-olympic-games/ |access-date=1 July 2024 |website=Americas Rugby News |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=worldrugby.org |title=Argentina - Rugby Sevens Olympic Games Paris 2024 {{!}} World Rugby |url=https://www.world.rugby/tournaments/olympics/paris-2024/participating-nations/argentina |access-date=19 July 2024 |website=www.world.rugby}}&lt;/ref&gt;.

Bosh murabbiy: [[Santiago Gómez Cora]]

{| class=&quot;sortable wikitable plainrowheaders&quot; style=&quot;font-size:95%; width: 70%&quot;
|-
!scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:4%&quot;|{{Abbr|No.|Number}}
!scope=&quot;col&quot;|Oʻyinchi
!scope=&quot;col&quot;|Tugʻilgan sana (yosh)
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 1
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Joaquín Pellandini]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1999|5|27|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 2
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Tomás Elizalde]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|2002|11|18|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 3
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Germán Schulz]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1994|2|5|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 4
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Matteo Graziano]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|2001|7|21|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 5
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Agustín Fraga]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|2002|3|6|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 6
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Santiago Álvarez (regbi)|Santiago Álvarez]] (jamoa sardori)
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1994|2|17|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 7
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Tobías Wade]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1999|8|6|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 8
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Gastón Revol]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1986|11|26|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 9
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Matías Osadczuk]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1997|4|22|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 10
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Santiago Mare]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1996|10|21|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 11
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Luciano González (regbi)|Luciano González]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1997|4|10|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 12
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Marcos Moneta]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|2000|3|7|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 13
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Rodrigo Isgró]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1999|3|24|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 14
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Santiago Vera Feld]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|2001|3|29|df=y}}
|}&lt;section end=&quot;ARG&quot; /&gt;

=== Avstraliya ===
&lt;section begin=AUS /&gt;Avstraliyaning 12 nafar regbichidan iborat tarkibi 2024-yil 2-iyul kuni eʼlon qilingan. Bundan tashqari, [[Michael Icely]] va [[Josh Turner (regbi)|Josh Turner]] zahira oʻyinchisi sifatida koʻrsatilgan&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Williamson |first=Nathan |date=3 July 2024 |title=Toole, Nawaqanitawase included as Australia announces Men's Paris Olympics Sevens squad |url=https://au7s.rugby/news/paris-olympics-australian-sevens-squads-mens-rugby-union-202472 |access-date=3 July 2024 |website=au7s.rugby |language=en |arxivsana=2024-07-19 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240719015740/https://au7s.rugby/news/paris-olympics-australian-sevens-squads-mens-rugby-union-202472 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=worldrugby.org |title=Australia - Rugby Sevens Olympic Games Paris 2024 {{!}} World Rugby |url=https://www.world.rugby/tournaments/olympics/paris-2024/participating-nations/australia |access-date=19 July 2024 |website=www.world.rugby}}&lt;/ref&gt;.

Bosh murabbiy: [[John Manenti]]

{| class=&quot;sortable wikitable plainrowheaders&quot; style=&quot;font-size:95%; width: 70%&quot;
|-
!scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:4%&quot;|{{Abbr|No.|Number}}
!scope=&quot;col&quot;|Oʻyinchi
!scope=&quot;col&quot;|Tugʻilgan sana (yosh)
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 1
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Henry Hutchison]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1997|2|12|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 2
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Ben Dowling]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|2002|3|5|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 3
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Corey Toole]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|2000|3|7|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 4
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Dietrich Roache]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|2001|7|6|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 5
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Mark Nawaqanitawase]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|2000|9|11|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 6
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Henry Paterson]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1997|2|26|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 7
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Hayden Sargeant]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1998|3|11|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 8
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[James Turner (regbi)|James Turner]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1998|8|29|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 9
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Matt Gonzalez (regbi)|Matt Gonzalez]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1994|6|1|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 10
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Nick Malouf]] (jamoa sardori)
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1993|3|19|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 11
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Maurice Longbottom]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1995|1|30|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 12
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Nathan Lawson (regbi)|Nathan Lawson]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1999|1|23|df=y}}
|}&lt;section end=&quot;AUS&quot; /&gt;

=== Samoa ===
&lt;section begin=SAM /&gt;Samoaning 12 nafar regbichidan iborat tarkibi 2024-yil 18-iyul kuni eʼlon qilingan. Bundan tashqari, [[Paul Eti Slater]] va [[Malakesi Masefau]] zahira oʻyinchisi sifatida koʻrsatilgan&lt;ref&gt;{{Cite web |last=worldrugby.org |title=Samoa - Rugby Sevens Olympic Games Paris 2024 {{!}} World Rugby |url=https://www.world.rugby/tournaments/olympics/paris-2024/participating-nations/samoa |access-date=19 July 2024 |website=www.world.rugby}}&lt;/ref&gt;.

Bosh murabbiy: [[Brian Lima]]

{| class=&quot;sortable wikitable plainrowheaders&quot; style=&quot;font-size:95%; width: 70%&quot;
|-
!scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:4%&quot;|{{Abbr|No.|Number}}
!scope=&quot;col&quot;|Oʻyinchi
!scope=&quot;col&quot;|Tugʻilgan sana (yosh)
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 1
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Vaovasa Afa Su'a]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1991|10|11|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 2
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Alamanda Motuga]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1994|9|11|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 3
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[BJ Telefoni Lima]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1999|7|23|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 4
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Motu Opetai]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|2001|6|20|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 5
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Tom Maiava]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1999|3|6|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 6
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Taunu'u Niulevaea]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|2000|1|21|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 7
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Lalomilo Lalomilo]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1999|2|12|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 8
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Neueli Leitufia]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|2001|10|24|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 9
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Fa'afoi Falaniko]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|6|30|2002|3|14|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 10
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Paul Scanlan (regbi)|Paul Scanlan]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1996|8|9|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 11
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Steve Onosai]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|2001|9|19|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 12
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Va'a Apelu Maliko]] (jamoa sardori)
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1998|11|10|df=y}}
|}&lt;section end=&quot;SAM&quot; /&gt;

=== Keniya ===
&lt;section begin=KEN /&gt;Keniyaning 12 nafar regbichidan iborat tarkibi 2024-yil 2-iyul kuni eʼlon qilingan. Bundan tashqari, [[Festus Shiasi]] va [[Denis Abukuse]] zahira oʻyinchisi sifatida koʻrsatilgan&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Mumbi |first=Wambui |date=3 July 2024 |title=Shujaa Squad Announced for the 2024 Paris Olympics |url=https://www.kru.co.ke/shujaa-squad-announced-for-the-2024-paris-olympics/ |access-date=3 July 2024 |website=Kenya Rugby |language=en-US |arxivsana=2024-07-03 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240703112827/https://www.kru.co.ke/shujaa-squad-announced-for-the-2024-paris-olympics/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=worldrugby.org |title=Kenya - Rugby Sevens Olympic Games Paris 2024 {{!}} World Rugby |url=https://www.world.rugby/tournaments/olympics/paris-2024/participating-nations/kenya |access-date=19 July 2024 |website=www.world.rugby}}&lt;/ref&gt;.

Bosh murabbiy: [[Kevin Wambua]]

{| class=&quot;sortable wikitable plainrowheaders&quot; style=&quot;font-size:95%; width: 70%&quot;
|-
!scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:4%&quot;|{{Abbr|No.|Number}}
!scope=&quot;col&quot;|Oʻyinchi
!scope=&quot;col&quot;|Tugʻilgan sana (yosh)
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 1
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[John Okoth (regbi)|John Okoth]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|2000|4|28|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 2
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Lamech Ambetsa|Lamec Ambetsa]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|2000|1|27|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 3
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[George Ooro]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|2000|3|3|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 4
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Vincent Onyala]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1996|12|10|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 5
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Brian Tanga]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1995|9|19|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 6
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Kevin Wekesa]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|2000|8|7|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 7
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Tony Omondi]] (jamoa sardori)
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1995|3|26|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 8
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Herman Humwa]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1995|11|8|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 9
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Samuel Asati (regbi)|Samuel Asati]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1999|3|14|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 10
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Nigel Amaitsa]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|2002|5|26|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 11
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Patrick Odongo]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|2002|3|20|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 12
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Chrisant Ojwang]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1998|12|15|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 13
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Denis Abukuse]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1999|2|4|df=y}}
|}&lt;section end=&quot;KEN&quot; /&gt;

== C guruhi ==
=== Fiji ===
&lt;section begin=FIJ /&gt;Fijining 12 nafar regbichidan iborat tarkibi 2024-yil 18-iyul kuni eʼlon qilingan. Bundan tashqari, [[Josaia Raisuqe]] va [[Filipe Sauturaga]] zahira oʻyinchisi sifatida koʻrsatilgan&lt;ref&gt;{{Cite web |last=worldrugby.org |title=Fiji - Rugby Sevens Olympic Games Paris 2024 {{!}} World Rugby |url=https://www.world.rugby/tournaments/olympics/paris-2024/participating-nations/fiji |access-date=19 July 2024 |website=www.world.rugby}}&lt;/ref&gt;.

Bosh murabbiy: [[Osea Kolinisau]]

{| class=&quot;sortable wikitable plainrowheaders&quot; style=&quot;font-size:95%; width: 70%&quot;
|-
!scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:4%&quot;|{{Abbr|No.|Number}}
!scope=&quot;col&quot;|Oʻyinchi
!scope=&quot;col&quot;|Tugʻilgan sana (yosh)
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 1
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Joji Nasova]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|2000|6|9|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 2
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Joseva Talacolo]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1997|4|1|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 3
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Jerry Matana|Jeremaia Matana]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1998|7|14|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 4
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Sevuloni Mocenacagi]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1990|6|29|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 5
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Iosefo Masi|Iosefo Baleiwairiki]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1998|5|9|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 6
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Ponepati Loganimasi]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1998|3|26|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 7
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Terio Veilawa]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1994|7|6|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 8
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Waisea Nacuqu]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1993|5|24|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 9
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Jerry Tuwai]] (jamoa sardori)
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1989|3|23|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 10
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Iowane Teba]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1993|2|23|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 11
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Kaminieli Rasaku]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1999|7|12|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 12
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Selestino Ravutaumada]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|2000|1|17|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 13
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Josaia Raisuqe]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1994|7|22|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 14
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Filipe Sauturaga]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1994|6|19|df=y}}
|}&lt;section end=&quot;FIJ&quot; /&gt;

=== Fransiya ===
&lt;section begin=FRA /&gt;Fransiyaning 12 nafar regbichidan iborat tarkibi 2024-yil 8-iyul kuni eʼlon qilingan. Bundan tashqari, [[Nelson Epee]] va [[William Iraguha]] zahira oʻyinchisi sifatida koʻrsatilgan&lt;ref&gt;{{Cite web |date=9 July 2024 |title=Dupont's Olympic selection confirmed as French rugby federation announces squads for Paris Games |url=https://apnews.com/article/olympics-2024-rugby-sevens-dupont-c91d3dc4557d2c8c2d245a7d21c58d5e |access-date=10 July 2024 |website=AP News |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=worldrugby.org |title=France - Rugby Sevens Olympic Games Paris 2024 {{!}} World Rugby |url=https://www.world.rugby/tournaments/olympics/paris-2024/participating-nations/france |access-date=19 July 2024 |website=www.world.rugby}}&lt;/ref&gt;

Bosh murabbiy: [[Jérôme Daret]]

{| class=&quot;sortable wikitable plainrowheaders&quot; style=&quot;font-size:95%; width: 70%&quot;
|-
!scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:4%&quot;|{{Abbr|No.|Number}}
!scope=&quot;col&quot;|Oʻyinchi
!scope=&quot;col&quot;|Tugʻilgan sana (yosh)
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 1
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Varian Pasquet]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1999|7|29|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 2
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Andy Timo]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|2004|5|28|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 3
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Rayan Rebbadj]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1999|8|15|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 4
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Théo Forner]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|2001|10|17|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 5
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Stephen Parez]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1994|8|1|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 6
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Paulin Riva]] (jamoa sardori)
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1994|4|20|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 7
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Jefferson-Lee Joseph]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|2002|10|29|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 8
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Antoine Zeghdar]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1999|5|22|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 9
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Aaron Grandidier Nkanang]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|2000|5|18|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 10
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Jean-Pascal Barraque]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1991|4|24|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 11
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Antoine Dupont]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1996|11|15|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 12
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Jordan Sepho]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1998|12|8|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 14
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Nelson Épée]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|2001|2|20|df=y}}
|}&lt;section end=&quot;FRA&quot; /&gt;

=== AQSh ===
&lt;section begin=USA /&gt;Amerika Qoʻshma Shtatlarining 12 nafar regbichidan iborat tarkibi 2024-yil 1-iyul kuni eʼlon qilingan. Bundan tashqari, [[Adam Channel]] va [[Pita Vi]] zahira oʻyinchisi sifatida koʻrsatilgan&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Dean |first=Taylor |date=1 July 2024 |title=USA Rugby Announces Men's Olympic Rugby Sevens Team for Paris |url=https://eagles.rugby/news/usa-rugby-announces-mens-olympic-rugby-sevens-team-for-paris-202471 |access-date=2 July 2024 |website=eagles.rugby |language=en |arxivsana=2024-09-20 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240920141736/https://eagles.rugby/news/usa-rugby-announces-mens-olympic-rugby-sevens-team-for-paris-202471 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=worldrugby.org |title=USA - Rugby Sevens Olympic Games Paris 2024 {{!}} World Rugby |url=https://www.world.rugby/tournaments/olympics/paris-2024/participating-nations/usa |access-date=19 July 2024 |website=www.world.rugby}}&lt;/ref&gt;.

Bosh murabbiy: {{Flagdeco|GBR}} [[Mike Friday]]

{| class=&quot;sortable wikitable plainrowheaders&quot; style=&quot;font-size:95%; width: 70%&quot;
|-
!scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:4%&quot;|{{Abbr|No.|Number}}
!scope=&quot;col&quot;|Oʻyinchi
!scope=&quot;col&quot;|Tugʻilgan sana (yosh)
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 1
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Aaron Cummings]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1997|7|1|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 2
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Maka Unufe]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1991|9|28|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 3
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Orrin Bizer]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|2000|12|13|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 4
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Matai Leuta]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1990|7|20|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 5
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Marcus Tupuola]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1995|10|5|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 6
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Kevon Williams]] (jamoa sardori)
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1991|6|7|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 7
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Naima Fuala'au]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1998|6|17|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 8
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Malacchi Esdale]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1995|5|4|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 9
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Stephen Tomasin]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1994|9|25|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 10
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Madison Hughes]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1992|10|26|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 11
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Perry Baker]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1986|6|29|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 12
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Lucas Lacamp]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|2001|6|4|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 13
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Pita Vi]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|2002|1|31|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 14
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Adam Channel]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1997|1|16|df=y}}
|}&lt;section end=&quot;USA&quot; /&gt;

=== Urugvay ===
&lt;section begin=URU /&gt;Urugvayning 12 nafar regbichidan iborat tarkibi 2024-yil 11-iyul kuni eʼlon qilingan. Bundan tashqari, [[Koba Brazionis]] va [[Dante Soto]] zahira oʻyinchisi sifatida koʻrsatilgan&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Plantel de Los Teros 7's para los Juegos Olímpicos |url=http://www.uru.org.uy/plantel-de-los-teros-7-s-para-los-juegos-olimpicos-13?nid=1561 |access-date=15 July 2024 |website=Unión de Rugby del Uruguay |language=es |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240715194240/https://uru.org.uy/plantel-de-los-teros-7-s-para-los-juegos-olimpicos-13?nid=1561 |arxivsana=2024-07-15}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=worldrugby.org |title=Uruguay - Rugby Sevens Olympic Games Paris 2024 {{!}} World Rugby |url=https://www.world.rugby/tournaments/olympics/paris-2024/participating-nations/uruguay |access-date=19 July 2024 |website=www.world.rugby}}&lt;/ref&gt;.

Bosh murabbiy: [[Ivo Dugonjic]]

{| class=&quot;sortable wikitable plainrowheaders&quot; style=&quot;font-size:95%; width: 70%&quot;
|-
!scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:4%&quot;|{{Abbr|No.|Number}}
!scope=&quot;col&quot;|Oʻyinchi
!scope=&quot;col&quot;|Tugʻilgan sana (yosh)
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 1
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[James McCubbin]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1998|5|27|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 2
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Valentin Grille]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1998|6|15|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 3
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Tomás Etcheverry]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|2001|9|30|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 4
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Juan Manuel Tafernaberry]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|2002|5|27|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 5
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Bautista Basso]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|2001|1|18|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 6
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Diego Ardao]] (jamoa sardori)
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1995|8|4|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 7
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Mateo Viñals]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1998|10|7|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 8
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Felipe Arcos Pérez]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|2000|5|17|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 9
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Guillermo Lijtenstein]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1990|9|14|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 10
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Baltazar Amaya]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1999|5|26|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 11
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Ignacio Facciolo]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|2001|8|12|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 12
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Juan Gonzalez (regbi)|Juan Gonzalez]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|2003|4|12|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 13
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Koba Brazionis]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|1998|10|7|df=y}}
|-
| style=&quot;text-align:center; border:0&quot; | 14
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | [[Dante Soto]]
| style=&quot;text-align:left; border:0&quot; | {{birth date and age2|2024|7|30|2003|6|2|df=y}}
|}&lt;section end=&quot;URU&quot; /&gt;
== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[Turkum:2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida erkaklar bahslari]]
[[Turkum:2024-yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlarida regbi 7]]
[[Turkum:2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida qatnashuvchilar roʻyxati]]
[[Turkum:Olimpiada regbi 7 jamoalari]]</text>
      <sha1>78i5wabv541l9gwoemhpyx27deqcms4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayriddin Gʻafforov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1212690</id>
    <revision>
      <id>6327994</id>
      <parentid>6215697</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T09:23:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327994</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7804" sha1="3oawpvxs15njbfu6qchrhvqvehc7vri" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Sayriddin Gʻafforov
 | toʻliqism          = Sayriddin Gʻafforov
 | tavallud_sana      = {{tugʻilgan sanasi|1990|08|29}}
 | vafot_sana         = {{vafot sanasi va yoshi|2024|08|25|1990|08|29}}
 | tavallud_joyi      = {{TavalludJoyi|Sariosiyo tumani}}, [[Surxondaryo viloyati]]
 | vafot_joyi         = {{vafotJoyi|Oʻzbekiston}}
 | boʻyi              = {{height|cm=175}}
 | vazni              = 68 kg
 | pozitsiya          = [[Yarim himoyachi]]
 | joriyklub          = ''Faoliyati yakunlangan''
 | yillar1            = ...—2008
 | klublar1           = [[Shoʻrchi-Lochin (futbol klubi)|Shoʻrchi-Lochin]]
 | isht1              = ?
 | gollar1            = ?
 | yillar2            = 2009—2010
 | klublar2           = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]
 | isht2              = 2
 | gollar2            = -
 | yillar3            = 2010
 | klublar3           = [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]]
 | isht3              = ?
 | gollar3            = ?
 | yillar4            = 2011
 | klublar4           = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]
 | isht4              = 0
 | gollar4            = 0
 | yillar5            = 2012
 | klublar5           = [[Regar-TadAZ (Tursunzoda, futbol klubi)|Regar-TadAZ]]
 | isht5              = ?
 | gollar5            = ?
 | yillar6            = 2013—2014
 | klublar6           = [[Ravshan (Koʻlob, futbol klubi)|Ravshan Koʻlob]]
 | isht6              = ?
 | gollar6            = ?
 | yillar7            = 2014
 | klublar7           = [[Xoʻjand (futbol klubi)|Xoʻjand]]
 | isht7              = ?
 | gollar7            = ?
 | yillar8            = 2015
 | klublar8           = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
 | isht8              = 7
 | gollar8            = 0
 | yillar9            = 2016
 | klublar9           = [[Norin (futbol klubi)|Norin]]
 | isht9              = -
 | gollar9            = -
 | yillar10           = 2017
 | klublar10          = [[Xosilot (futbol klubi)|Xosilot]]
 | isht10             = -
 | gollar10           = -
 | yillar11           = 2017
 | klublar11          = [[Norin (futbol klubi)|Norin]]
 | gollar11           = ?
 | isht11             = ?
 | yillar12           = 2017—2018
 | klublar12          = [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]]
 | gollar12           = ?
 | isht12             = ?
}}

'''Sayriddin Gʻafforov''' ([[29-avgust]] [[1990-yil]], [[Sariosiyo tumani]], [[Surxondaryo viloyati]], [[Oʻzbekiston SSR]]&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/338834?utm_source=telegram&amp;utm_medium=championatasia |sarlavha=Бемор - собиқ футболчи ёрдамингизга мухтож! |sana=19.01.2023 |qaralgan sana=27.08.2024}}&lt;/ref&gt; – [[25-avgust]] [[2024-yil]], [[Oʻzbekiston]]&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/en/news/sobiq-futbolchi-sayriddin-gaffarov-vafot-etdi |sarlavha=Собиқ футболчи Сайриддин Гаффаров вафот этди |sana=26.08.2024 |qaralgan sana=27.08.2024}}&lt;/ref&gt;) – oʻzbekistonlik [[futbolchi]], [[yarim himoyachi]] pozistiyasida oʻynagan. Faoliyati davomida asosan Oʻzbekiston va Tojikiston klublarida oʻynagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://daryo.uz/ru/2024/08/27/footballer-sayriddin-gafforov-dies-at-the-age-of-34 |sarlavha=Скончался 34-летний футболист Сайриддин Гаффоров |sana=27-avgust 2024-yil }}{{Oʻlikhavola|date=avgust 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://khovar.tj/2017/01/osilot-i-farhor-ajati-bozingaronashro-muajyan-kard/ |sarlavha=«Ҳосилот»- и Фархор ҳайати бозингаронашро муайян кард |sana=2017/01/13}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://footballtj.wordpress.com/2013/09/11/%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B8-%D1%80%D0%B0%D0%B2%D1%88%D0%B0%D0%BD-%D0%B4%D0%B0%D1%80-%D0%B1%D0%BE%D0%B7%D0%B8%D0%B8-%D0%BC%D1%83%D2%B3%D0%B8%D0%BC-%D0%B1%D0%B0%D1%80-%D0%B8/ |sarlavha=Ғалабаи «Равшан» дар бозии муҳим бар “Истиқлол” |sana=11/09/2013}}&lt;/ref&gt;.

== Vafoti ==
Futbolchilik davrida ortirgan jarohati sababli [[Tojikiston]] va [[Oʻzbekiston]]&lt;nowiki/&gt;da bir necha bor [[jarrohlik]] amaliyotini oʻtkazgan. Jarohatning ogʻirlashishi natijasida tana aʼzolarining boshqa qismlari, dastlab ikki qoʻli keyinchalik esa oyoqlari oʻz kuchini yoʻqotgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/oz/news/sayriddin-gaffarov-xayriya-akciyasi-tojikistonda-ham-katta-aks-sado-bermoqda |sarlavha=Sayriddin Gaffarov xayriya akciyasi Tojikistonda ham katta aks-sado bermoqda! |sana=20 jan 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://asiaplustj.info/news/sports/20230120/tadzhikskie-boleltshiki-hotyat-pomoch-seme-paralizovannogo-uzbekskogo-futbolista |sarlavha=Таджикские болельщики хотят помочь семье парализованного узбекского футболиста |sana=2023/01/13}}&lt;/ref&gt;. Shifokorlar unda Amyotrofik lateral skleroz kasallik borligini aniqlashgan. Sayriddin keyinchalik gapirish qobilyatini ham yoʻqtgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.sports.kz/news/uzbekistanskiy-futbolist-skonchalsya-v-vozraste-34-let-podrobnosti |sarlavha=Узбекистанский футболист скончался в возрасте 34 лет. Подробности |sana=28 августа 2024}}&lt;/ref&gt;. Sayriddin Gʻafforov 2024-yil 25-avgustda vafot etgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://bugun.uz/ozbekistonlik-futbolchi-ogir-kasallikdan-vafot-etdi?fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTEAAR23vPRJ5voR4gp_oqN302RL4q1sdJTwFIR83BoCBLsluKB57z0ynYzmZR0_aem_az2jufuIdJgxwe7Jj68w0Q |sarlavha=Ўзбекистонлик футболчи оғир касалликдан вафот этди |sana=27.08.24 }}{{Oʻlikhavola|date=aprel 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== Yutuqlar ==

* Tojikiston Oliy ligasi chempioni: 2013
* Tojikiston Superkubogi sohibi: 2013

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==

* [https://www.playmakerstats.com/player/sairiddin-gafforov/254933/results?epoca_id=144 Sayriddin Gʻafforov]{{Oʻlikhavola|date=dekabr 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Playmakerstats saytida futbolchi profili
* [https://footballfacts.ru/person/215305-gafarovsayriddin Sayriddin Gʻafforov] {{Oʻlikhavola|date=noyabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Footballfactsru saytida
* [https://www.transfermarkt.co.uk/sayriddin-gafarov/profil/spieler/966786 Sayriddin Gʻafforov] [[Transfermarkt]] saytida
* [https://int.soccerway.com/players/sayriddin-gafarov/180683/ Sayriddin Gʻafforov] [[Soccerway]] saytida
* [https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/196709-sayriddin-gafarov Sayriddin Gʻafforov] FootballDatabase.eu saytida
* [https://www.fastscore.com/people/sayriddin-gafarov Sayriddin Gʻafforov] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20250606061319/https://www.fastscore.com/people/sayriddin-gafarov |date=2025-06-06 }} Fastscore saytida

{{DEFAULTSORT:Gʻafforov, Sayriddin}}
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]]
[[Turkum:Shoʻrchi-Lochin futbolchilari]]
[[Turkum:Shoʻrtan klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Dinamo Samarqand futbolchilari]]
[[Turkum:Andijon klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Norin klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Surxon klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Regar-TadAZ klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Ravshan Koʻlob futbolchilari]]
[[Turkum:Xoʻjand klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Xosilot klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Tojikiston Oliy Ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik muhojir erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Tojikistondagi muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]</text>
      <sha1>3oawpvxs15njbfu6qchrhvqvehc7vri</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jawaharlal Neru</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1219020</id>
    <redirect title="Javoharlal Neru" />
    <revision>
      <id>6328050</id>
      <parentid>5212529</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T10:34:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Fixing double redirect from [[Jawaharlal Nehru]] to [[Javoharlal Neru]]</comment>
      <origin>6328050</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34" sha1="dhknpar6d4ul08j9dle6oxfzaxpcdcf" xml:space="preserve">#YOʻNALTIRISH [[Javoharlal Neru]]</text>
      <sha1>dhknpar6d4ul08j9dle6oxfzaxpcdcf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Jawaharlal Neru</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1219021</id>
    <redirect title="Munozara:Javoharlal Neru" />
    <revision>
      <id>6328051</id>
      <parentid>5212531</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T10:34:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Fixing double redirect from [[Munozara:Jawaharlal Nehru]] to [[Munozara:Javoharlal Neru]]</comment>
      <origin>6328051</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43" sha1="s0g7y20cp0xm6tr79bux5lssvgy38fz" xml:space="preserve">#YOʻNALTIRISH [[Munozara:Javoharlal Neru]]</text>
      <sha1>s0g7y20cp0xm6tr79bux5lssvgy38fz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Farhod Abdullayev</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1222976</id>
    <revision>
      <id>6327512</id>
      <parentid>6266969</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T12:58:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mukhammadrasul Isakov</username>
        <id>215746</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6327512</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10969" sha1="4r012ik2oztbhoesxqrbhr9b4bqghky" xml:space="preserve">{{Aktyor bilgiqutisi
| ismi                    = Farhod Abdullayev
| tasvir                  = Farhod Abdullayev.jpg
| eni                     = 
| izoh                    = 
| tavallud_paytidagi_ismi = 
| tavallud_sanasi         = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1957|10|01}}
| tavallud_joyi           = {{TavalludJoyi|Yakkabogʻ}} tumani, [[Qashqadaryo viloyati]], [[OʻzSSR]]
| vafot_sanasi            = 
| vafot_joyi              = 
| fuqaroligi              = {{SSSR bayrogʻi}} [[OʻzSSR]] → {{UZB}}
| kasbi                   = 
| filmlari                =
| janr                    =
| faoliyat_yillari        = 
| otasi                   =      
| onasi                   =   
| turmush_oʻrtogʻi        =
| bolalari                =
| qarindoshlari           =
| mukofotlari             ={{Mehnat shuhrati ordeni}}(2026)
 
{{Sogʻlom avlod uchun ordeni}}(2021)

{{Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist}}(2002)
| veb-sayt                =
}}

'''Farhod Abdullayev''' (1957-yil 1-oktyabr, [[Yakkabogʻ tumani]], [[Qashqadaryo viloyati]], [[OʻzSSR]]) – [[Oʻzbekiston|oʻzbekistonlik]] [[teatr]] va [[kino]] [[Aktyor|aktyori]]. [[Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist]](2002). [[ Mehnat shuhrati ordeni]] va [[Sog'lom avlod uchun ordeni]] sohibi.

== Hayoti ==
Farhod Abdullayev 1957-yil 1-oktyabrda [[Qashqadaryo viloyati|Qashqadaryo viloyatining]] [[Yakkabogʻ tumani|Yakkabogʻ tumanida]] tavallud topgan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://daryo.uz/2023/10/04/teatrga-aktyorlikka-ishga-olishmagan-yetimlikda-ulgaygan-tan-olinmagan-va-40-yoshda-keyin-omadi-kulgan-farhod-abdullayev-66-yoshda-foto-video-chalaroq |sarlavha=Teatrda suflyorlikdan aktyorlikkacha bo‘lgan yo‘lni bosib o‘tgan va 40 yoshdan keyin omadi kulgan Farhod Abdullayev 66 yoshda (foto) |sana=2023-yil 4-oktyabr |qaralgan sana=2024-yil 11-oktyabr |muallif=Daryo.uz}}&lt;/ref&gt;. Oilada 9 farzand (7 oʻgʻil va 2 qiz) boʻlishgan&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://daryo.uz/2023/12/06/ozbekistonda-xizmat-korsatgan-artist-farhod-abdullayevning-onasi-vafot-etdi |sarlavha=O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan artist Farhod Abdullayevning onasi vafot etdi |sana=2023-yil 6-dekabr |qaralgan sana=2024-yil 11-oktyabr |muallif=Daryo.uz}}&lt;/ref&gt;. Maktabni bitirib, Toshkentga keladi va oʻqishga kiradi. Shu yiliyoq [[Oʻzbek milliy akademik drama teatri|Oʻzbek milliy akademik drama teatriga]] sahna ishchisi boʻlib ishlashni boshlaydi va keyinchalik [[suflyor]], yordamchi [[rejissyor]] sifatida ham faoliyat olib boradi. U institutni tamomlamasdan turib rol oʻynashni boshlab yuboradi. Lekin teatr rahbariyati uni aktyor sifatida ishga olishni xohlashmaydi&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Institutni tamomlagandan keyin [[Oʻzbek davlat drama teatri|Oʻzbek davlat drama teatriga]] ishga yuboriladi&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.kino-teatr.ru/kino/acter/m/post/249839/works/ |sarlavha=ФАРХАД АБДУЛЛАЕВ |qaralgan sana=2024-yil 11-oktyabr |muallif=Kino-teatr.ru}}&lt;/ref&gt;.

Bundan soʻng „Yosh gvardiya“ teatriga ishga kiradi. Bu paytda kinofilmlarda rol oʻynashni boshlaydi va teatrdagi ishiga kech kelishni boshlaydi. Bu rejissyor [[Bahodir Yoʻldoshev|Bahodir Yoʻldoshevga]] yoqmaydi va Farhod Abdullayev u yerdan chiqib ketadi. Soʻng Xamza teatriga ishga kiradi&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

U hozirda teatrda aktyor va rejissyor, telekanallarda boshlovchi boʻlib faoliyat yuritadi&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

=== Oilasi ===
Turmush oʻrtogʻi bogʻchada tarbiyachi boʻlib ishlaydi. Ularning 3 ta farzandi va 8 nafar nabiralari bor&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== Faoliyati ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!Yil
!Nomi
!Obraz
!Izoh
|-
|
|Kelinlar qoʻzgʻaloni
|Kenja oʻgʻril
|
|-
|2015
|Koʻngil
|
|&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Suratga tushgan filmlari
!Yil
!Nomi
!Obraz
!Izoh
|-
|1984
|''Olovli yoʻllar''
|
|[[Epizod]]
|-
|1992
|''Makler''
|Koʻp bolali ota
|
|-
|1995
|''Bomba''
|Rajab, kulgili mototsiklchi
|
|-
|1997
1998
|''Koʻngil koʻchalari''
|
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1998
|''Bo Ba Bu''
|
|[[Italiya]], [[Fransiya]] va [[Oʻzbekiston]] filmi
|-
|[[Shaytanat (teleserial)|''Shaytanat'']]
|Murodilla (Xumkalla)
|Serial
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2002
|''Cinedictum''
|Kitob oʻqiyotgan odam
|
|-
|''Dilxiroj''
|
|
|-
|[[O‘rtoq Boykenjayev|''Oʻrtoq Boykenjayev'']]
|Boykenjayev
|Bosh rol
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2003
|''Anastasiya Slutskaya''
|
|[[Belarus]] filmi
|-
|''Dard''
|Umarov, militsiya polkovnigi
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2004
|''Meni yolgʻiz qoldirma''
|
|Epizod
|-
|''Sevinch''
|Mirzabek, Sevinchning otasi
|
|-
|''Afandi va Azroil''
|Bektosh
|Bosh rol
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2005
|''Erkak''
|
|
|-
|''Yarim baxt''
|
|
|-
|''Sardor 2''
|
|Bosh rol
|-
|''Taqdir charxpalagi''
|
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2006
|''Chashma''
|Ichkilikboz
|
|-
|''Shamol odami''
|
|
|-
|2007
|''Notanish''
|Jamolning otasi
|
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2009
|''Gastarbayter''
|Karim
|
|-
|''Jannat qaydadir?''
|Tursun
|
|-
|''Salamander izi''
|Militsiya mayori
|
|-
|''Sogʻinch''
|
|
|-
|2010
|''Uchar qiz''
|
|Bosh rol&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;
|-
|2011
|''Uchar otlar''
|Xon
|
|-
| rowspan=&quot;7&quot; |2012
|''Afgʻon''
|Fayzullo, oʻlgan askarning otasi
|
|-
|''Qovun''
|Militsiya mayori
|
|-
|''Dunyo''
|
|
|-
|''Tubanlik''
|
|
|-
|''Robinzon Qoʻzi''
|
|
|-
|''Taqdirlar''
|
|
|-
|''Yarim baxt''
|
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2013
|''Vafodorim''
|
|Bosh rol
|-
|''Bekatdagi odam''
|
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2014
|''Zarb''
|Adham Gʻofurovich
|&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://daryo.uz/2014/04/13/15-aprelda-zarb-filmining-premyeraoldi-namoyishi-otkaziladi |sarlavha=15-aprelda xiyonatga duch kelgan doirachi haqidagi “Zarb” filmining premyeraoldi namoyishi o‘tkaziladi |sana=2014-yil 13-aprel |qaralgan sana=2024-yil 11-oktyabr |muallif=Daryo.uz}}&lt;/ref&gt;
|-
|''Katta hovli''
|
|&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://daryo.uz/2014/11/09/katta-hovli-musiqali-komediyasi-ozbekiston-yulduzlarini-birlashtirdi |sarlavha=“Katta hovli” musiqali komediyasi O‘zbekiston yulduzlarini birlashtirdi |sana=2014-yil 9-noyabr |qaralgan sana=2024-yil 11-oktyabr |muallif=Daryo.uz}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |2015
|''[[Kuzda gullagan daraxt]]''
|
|&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://daryo.uz/2015/02/26/alisher-uzoqov-ozining-kuzda-gullagan-daraxt-filmini-taqdim-etdi |sarlavha=Alisher Uzoqov o‘zining “Kuzda gullagan daraxt” filmini taqdim etdi |sana=2015-yil 26-fevral |qaralgan sana=2024-yil 11-oktyabr |muallif=Daryo.uz}}&lt;/ref&gt;
|-
|''Barakasini bersin''
|
|&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://daryo.uz/2015/07/23/komediya-janridagi-barakasini-bersin-filmi-suratga-olindi |sarlavha=Komediya janridagi “Barakasini bersin” filmi suratga olindi |sana=2015-yil 23-iyul |qaralgan sana=2024-yil 11-oktyabr |muallif=Daryo.uz}}&lt;/ref&gt;
|-
|''Qanot''
|
|
|-
|''Payshanbadan payshanbagacha 2''
|
|
|-
|''[[Novda (film)|Novda]]''
|
|
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2016
|''Avtotest''
|
|Serial&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://daryo.uz/2016/10/24/milliy-tv-da-yangi-serial-nima-uchun-uni-albatta-tomosha-qilish-kerak |sarlavha=Milliy TV’da yangi serial. Nima uchun uni albatta tomosha qilish kerak? |sana=2016-yil 24-oktyabr |qaralgan sana=2024-yil 11-oktyabr |muallif=Daryo.uz}}&lt;/ref&gt;
|-
|''Dadam betob''
|
|&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://daryo.uz/2016/11/21/zulfiqor-musoqov-yangi-filmini-polshalik-rejissor-anjey-vaydaga-bagishlaydi |sarlavha=Zulfiqor Musoqov yangi filmini polshalik rejissor Anjey Vaydaga bag‘ishlaydi |sana=2016-yil 21-noyabr |qaralgan sana=2024-yil 11-oktyabr |muallif=Daryo.uz}}&lt;/ref&gt;
|-
|''Maʼsuma''
|
|&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://daryo.uz/2016/12/27/yolqin-toychiyevning-masuma-filmi-premyerasi-bolib-otdi-foto |sarlavha=Yolqin To‘ychiyevning aktrisa Shahzoda Matchonova ishtirokidagi “Ma’suma” filmi premyerasi bo‘lib o‘tdi |sana=2016-yil 27-dekabr |qaralgan sana=2024-yil 11-oktyabr |muallif=Daryo.uz}}&lt;/ref&gt;
|-
|''Erkaklar fasli''
|
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2017
|''Muqaddas istak''
|
|&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://daryo.uz/2017/02/06/hilol-nasimovning-muqaddas-istak-filmi-ilk-rasmiy-tizeri-chiqdi-video |sarlavha=Hilol Nasimovning Namangan voqealari haqidagi “Muqaddas istak” filmi treyleri chiqdi (video) |sana=2017-yil 6-fevral |qaralgan sana=2024-yil 11-oktyabr |muallif=Daryo.uz}}&lt;/ref&gt;
|-
|''Mama''
|
|&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://daryo.uz/2018/03/28/ozbekistonlik-ikki-talabaning-filmi-venetsiyadagi-kinofestivalda-eng-yaxshi-deb-topildi-lekin-ular-festivalga-borishga-pul-topolmadi |sarlavha=O‘zbekistonlik ikki talabaning filmi Venetsiyadagi kinofestivalda eng yaxshi deb topildi. Lekin ular festivalga borishga pul topolmadi |sana=2018-yil 28-mart |qaralgan sana=2024-yil 11-oktyabr |muallif=Daryo.uz}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2018
|''Berlin – Oqqoʻrgʻon''
|
|
|-
|''Hayot''
|
|&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://daryo.uz/2018/09/30/toshkentda-hayot-filmining-taqdimot-marosimi-bolib-otdi |sarlavha=Toshkentda “Hayot” filmining taqdimot marosimi bo‘lib o‘tdi |sana=2018-yil 30-sentyabr |qaralgan sana=2024-yil 11-oktyabr |muallif=Daryo.uz}}&lt;/ref&gt;
|-
|2019
|''Elparvar''
|
|&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://daryo.uz/2019/03/15/elparvar-tarixiy-filmining-premyera-kuni-malum-boldi-foto-va-video |sarlavha=“Elparvar” tarixiy filmining premyera kuni ma‘lum bo‘ldi (foto va video) |sana=2019-yil 15-mart |qaralgan sana=2024-yil 11-oktyabr |muallif=Daryo.uz}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;8&quot; |2020
|''Meni uylantirish''
|
|Serial
|-
|''Rais''
|
|
|-
|''Ketma onasi''
|
|
|-
|''Hamilion''
|
|
|-
|''Duel''
|
|
|-
|''Erka kelin''
|
|
|-
|''Snos mojarosi''
|
|
|-
|''Devona oshiqlar''
|
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2021
|''Ishtahadagi ishq''
|
|
|-
|''Orzular qanotida''
|
|&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://daryo.uz/2021/04/16/yangi-o%25ca%25bbzbek-myuzikli-orzular-qanotida-komediyasining-katta-premyerasi |sarlavha=Yangi o‘zbek myuzikli: “Orzular qanotida” komediyasining katta premyerasi |sana=2021-yil 16-aprel |qaralgan sana=2024-yil 11-oktyabr |muallif=Daryo.uz}}&lt;/ref&gt;
|-
|''Kuydurmajon''
|
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2022
|''Vatan ostonasi''
|
|&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;
|-
|''Boshga tushganni koʻz koʻrar''
|
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2023
|[[Abdulla Oripov (film)|''Abdulla Oripov'']]
|
|Bosh rol
|-
|[[Osmondagi bolalar 3: Yerdagi otalar|''Osmondagi bolalar 3: Yerdagi otalar'']]
|
|
|-
|''Hokim buva''
|
|Kichik serial
|}

== Mukofotlari ==

* [[Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist]]
* „Eʼtirof 2016“ – Eng yaxshi kinoaktyori&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://daryo.uz/2017/02/14/elmira-rahimjonova-etirof-taqdimotida-2016-yilning-eng-yaxshi-kinoaktrisasi-deb-topildi-u-2016-yilda-birorta-filmda-suratga-tushmagan |sarlavha=Elmira Rahimjonova “E’tirof” taqdimotida 2016-yilning eng yaxshi kinoaktrisasi deb topildi. U 2016-yilda birorta filmda suratga tushmagan |sana=2017-yil 14-fevral |qaralgan sana=2024-yil 11-oktyabr |muallif=Daryo.uz}}&lt;/ref&gt;
*[[Mehnat shuhrati ordeni]](2026)

[[Sog'lom avlod uchun ordeni]](2023)

== Manbalar ==
{{manbalar|2}}

== Havolalar ==

* {{IMDbda kishi|Name=Farkhad Abdullayev|id=nm0008304}}

[[Turkum:Oʻzbekistonlik aktyorlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]</text>
      <sha1>4r012ik2oztbhoesxqrbhr9b4bqghky</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327513</id>
      <parentid>6327512</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T12:59:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mukhammadrasul Isakov</username>
        <id>215746</id>
      </contributor>
      <comment>/* Mukofotlari */</comment>
      <origin>6327513</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10970" sha1="jwrw1nqhwfucj61k3titfipmoth9u3c" xml:space="preserve">{{Aktyor bilgiqutisi
| ismi                    = Farhod Abdullayev
| tasvir                  = Farhod Abdullayev.jpg
| eni                     = 
| izoh                    = 
| tavallud_paytidagi_ismi = 
| tavallud_sanasi         = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1957|10|01}}
| tavallud_joyi           = {{TavalludJoyi|Yakkabogʻ}} tumani, [[Qashqadaryo viloyati]], [[OʻzSSR]]
| vafot_sanasi            = 
| vafot_joyi              = 
| fuqaroligi              = {{SSSR bayrogʻi}} [[OʻzSSR]] → {{UZB}}
| kasbi                   = 
| filmlari                =
| janr                    =
| faoliyat_yillari        = 
| otasi                   =      
| onasi                   =   
| turmush_oʻrtogʻi        =
| bolalari                =
| qarindoshlari           =
| mukofotlari             ={{Mehnat shuhrati ordeni}}(2026)
 
{{Sogʻlom avlod uchun ordeni}}(2021)

{{Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist}}(2002)
| veb-sayt                =
}}

'''Farhod Abdullayev''' (1957-yil 1-oktyabr, [[Yakkabogʻ tumani]], [[Qashqadaryo viloyati]], [[OʻzSSR]]) – [[Oʻzbekiston|oʻzbekistonlik]] [[teatr]] va [[kino]] [[Aktyor|aktyori]]. [[Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist]](2002). [[ Mehnat shuhrati ordeni]] va [[Sog'lom avlod uchun ordeni]] sohibi.

== Hayoti ==
Farhod Abdullayev 1957-yil 1-oktyabrda [[Qashqadaryo viloyati|Qashqadaryo viloyatining]] [[Yakkabogʻ tumani|Yakkabogʻ tumanida]] tavallud topgan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://daryo.uz/2023/10/04/teatrga-aktyorlikka-ishga-olishmagan-yetimlikda-ulgaygan-tan-olinmagan-va-40-yoshda-keyin-omadi-kulgan-farhod-abdullayev-66-yoshda-foto-video-chalaroq |sarlavha=Teatrda suflyorlikdan aktyorlikkacha bo‘lgan yo‘lni bosib o‘tgan va 40 yoshdan keyin omadi kulgan Farhod Abdullayev 66 yoshda (foto) |sana=2023-yil 4-oktyabr |qaralgan sana=2024-yil 11-oktyabr |muallif=Daryo.uz}}&lt;/ref&gt;. Oilada 9 farzand (7 oʻgʻil va 2 qiz) boʻlishgan&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://daryo.uz/2023/12/06/ozbekistonda-xizmat-korsatgan-artist-farhod-abdullayevning-onasi-vafot-etdi |sarlavha=O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan artist Farhod Abdullayevning onasi vafot etdi |sana=2023-yil 6-dekabr |qaralgan sana=2024-yil 11-oktyabr |muallif=Daryo.uz}}&lt;/ref&gt;. Maktabni bitirib, Toshkentga keladi va oʻqishga kiradi. Shu yiliyoq [[Oʻzbek milliy akademik drama teatri|Oʻzbek milliy akademik drama teatriga]] sahna ishchisi boʻlib ishlashni boshlaydi va keyinchalik [[suflyor]], yordamchi [[rejissyor]] sifatida ham faoliyat olib boradi. U institutni tamomlamasdan turib rol oʻynashni boshlab yuboradi. Lekin teatr rahbariyati uni aktyor sifatida ishga olishni xohlashmaydi&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Institutni tamomlagandan keyin [[Oʻzbek davlat drama teatri|Oʻzbek davlat drama teatriga]] ishga yuboriladi&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.kino-teatr.ru/kino/acter/m/post/249839/works/ |sarlavha=ФАРХАД АБДУЛЛАЕВ |qaralgan sana=2024-yil 11-oktyabr |muallif=Kino-teatr.ru}}&lt;/ref&gt;.

Bundan soʻng „Yosh gvardiya“ teatriga ishga kiradi. Bu paytda kinofilmlarda rol oʻynashni boshlaydi va teatrdagi ishiga kech kelishni boshlaydi. Bu rejissyor [[Bahodir Yoʻldoshev|Bahodir Yoʻldoshevga]] yoqmaydi va Farhod Abdullayev u yerdan chiqib ketadi. Soʻng Xamza teatriga ishga kiradi&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

U hozirda teatrda aktyor va rejissyor, telekanallarda boshlovchi boʻlib faoliyat yuritadi&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

=== Oilasi ===
Turmush oʻrtogʻi bogʻchada tarbiyachi boʻlib ishlaydi. Ularning 3 ta farzandi va 8 nafar nabiralari bor&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== Faoliyati ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!Yil
!Nomi
!Obraz
!Izoh
|-
|
|Kelinlar qoʻzgʻaloni
|Kenja oʻgʻril
|
|-
|2015
|Koʻngil
|
|&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Suratga tushgan filmlari
!Yil
!Nomi
!Obraz
!Izoh
|-
|1984
|''Olovli yoʻllar''
|
|[[Epizod]]
|-
|1992
|''Makler''
|Koʻp bolali ota
|
|-
|1995
|''Bomba''
|Rajab, kulgili mototsiklchi
|
|-
|1997
1998
|''Koʻngil koʻchalari''
|
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1998
|''Bo Ba Bu''
|
|[[Italiya]], [[Fransiya]] va [[Oʻzbekiston]] filmi
|-
|[[Shaytanat (teleserial)|''Shaytanat'']]
|Murodilla (Xumkalla)
|Serial
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2002
|''Cinedictum''
|Kitob oʻqiyotgan odam
|
|-
|''Dilxiroj''
|
|
|-
|[[O‘rtoq Boykenjayev|''Oʻrtoq Boykenjayev'']]
|Boykenjayev
|Bosh rol
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2003
|''Anastasiya Slutskaya''
|
|[[Belarus]] filmi
|-
|''Dard''
|Umarov, militsiya polkovnigi
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2004
|''Meni yolgʻiz qoldirma''
|
|Epizod
|-
|''Sevinch''
|Mirzabek, Sevinchning otasi
|
|-
|''Afandi va Azroil''
|Bektosh
|Bosh rol
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2005
|''Erkak''
|
|
|-
|''Yarim baxt''
|
|
|-
|''Sardor 2''
|
|Bosh rol
|-
|''Taqdir charxpalagi''
|
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2006
|''Chashma''
|Ichkilikboz
|
|-
|''Shamol odami''
|
|
|-
|2007
|''Notanish''
|Jamolning otasi
|
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2009
|''Gastarbayter''
|Karim
|
|-
|''Jannat qaydadir?''
|Tursun
|
|-
|''Salamander izi''
|Militsiya mayori
|
|-
|''Sogʻinch''
|
|
|-
|2010
|''Uchar qiz''
|
|Bosh rol&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;
|-
|2011
|''Uchar otlar''
|Xon
|
|-
| rowspan=&quot;7&quot; |2012
|''Afgʻon''
|Fayzullo, oʻlgan askarning otasi
|
|-
|''Qovun''
|Militsiya mayori
|
|-
|''Dunyo''
|
|
|-
|''Tubanlik''
|
|
|-
|''Robinzon Qoʻzi''
|
|
|-
|''Taqdirlar''
|
|
|-
|''Yarim baxt''
|
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2013
|''Vafodorim''
|
|Bosh rol
|-
|''Bekatdagi odam''
|
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2014
|''Zarb''
|Adham Gʻofurovich
|&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://daryo.uz/2014/04/13/15-aprelda-zarb-filmining-premyeraoldi-namoyishi-otkaziladi |sarlavha=15-aprelda xiyonatga duch kelgan doirachi haqidagi “Zarb” filmining premyeraoldi namoyishi o‘tkaziladi |sana=2014-yil 13-aprel |qaralgan sana=2024-yil 11-oktyabr |muallif=Daryo.uz}}&lt;/ref&gt;
|-
|''Katta hovli''
|
|&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://daryo.uz/2014/11/09/katta-hovli-musiqali-komediyasi-ozbekiston-yulduzlarini-birlashtirdi |sarlavha=“Katta hovli” musiqali komediyasi O‘zbekiston yulduzlarini birlashtirdi |sana=2014-yil 9-noyabr |qaralgan sana=2024-yil 11-oktyabr |muallif=Daryo.uz}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |2015
|''[[Kuzda gullagan daraxt]]''
|
|&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://daryo.uz/2015/02/26/alisher-uzoqov-ozining-kuzda-gullagan-daraxt-filmini-taqdim-etdi |sarlavha=Alisher Uzoqov o‘zining “Kuzda gullagan daraxt” filmini taqdim etdi |sana=2015-yil 26-fevral |qaralgan sana=2024-yil 11-oktyabr |muallif=Daryo.uz}}&lt;/ref&gt;
|-
|''Barakasini bersin''
|
|&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://daryo.uz/2015/07/23/komediya-janridagi-barakasini-bersin-filmi-suratga-olindi |sarlavha=Komediya janridagi “Barakasini bersin” filmi suratga olindi |sana=2015-yil 23-iyul |qaralgan sana=2024-yil 11-oktyabr |muallif=Daryo.uz}}&lt;/ref&gt;
|-
|''Qanot''
|
|
|-
|''Payshanbadan payshanbagacha 2''
|
|
|-
|''[[Novda (film)|Novda]]''
|
|
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2016
|''Avtotest''
|
|Serial&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://daryo.uz/2016/10/24/milliy-tv-da-yangi-serial-nima-uchun-uni-albatta-tomosha-qilish-kerak |sarlavha=Milliy TV’da yangi serial. Nima uchun uni albatta tomosha qilish kerak? |sana=2016-yil 24-oktyabr |qaralgan sana=2024-yil 11-oktyabr |muallif=Daryo.uz}}&lt;/ref&gt;
|-
|''Dadam betob''
|
|&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://daryo.uz/2016/11/21/zulfiqor-musoqov-yangi-filmini-polshalik-rejissor-anjey-vaydaga-bagishlaydi |sarlavha=Zulfiqor Musoqov yangi filmini polshalik rejissor Anjey Vaydaga bag‘ishlaydi |sana=2016-yil 21-noyabr |qaralgan sana=2024-yil 11-oktyabr |muallif=Daryo.uz}}&lt;/ref&gt;
|-
|''Maʼsuma''
|
|&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://daryo.uz/2016/12/27/yolqin-toychiyevning-masuma-filmi-premyerasi-bolib-otdi-foto |sarlavha=Yolqin To‘ychiyevning aktrisa Shahzoda Matchonova ishtirokidagi “Ma’suma” filmi premyerasi bo‘lib o‘tdi |sana=2016-yil 27-dekabr |qaralgan sana=2024-yil 11-oktyabr |muallif=Daryo.uz}}&lt;/ref&gt;
|-
|''Erkaklar fasli''
|
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2017
|''Muqaddas istak''
|
|&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://daryo.uz/2017/02/06/hilol-nasimovning-muqaddas-istak-filmi-ilk-rasmiy-tizeri-chiqdi-video |sarlavha=Hilol Nasimovning Namangan voqealari haqidagi “Muqaddas istak” filmi treyleri chiqdi (video) |sana=2017-yil 6-fevral |qaralgan sana=2024-yil 11-oktyabr |muallif=Daryo.uz}}&lt;/ref&gt;
|-
|''Mama''
|
|&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://daryo.uz/2018/03/28/ozbekistonlik-ikki-talabaning-filmi-venetsiyadagi-kinofestivalda-eng-yaxshi-deb-topildi-lekin-ular-festivalga-borishga-pul-topolmadi |sarlavha=O‘zbekistonlik ikki talabaning filmi Venetsiyadagi kinofestivalda eng yaxshi deb topildi. Lekin ular festivalga borishga pul topolmadi |sana=2018-yil 28-mart |qaralgan sana=2024-yil 11-oktyabr |muallif=Daryo.uz}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2018
|''Berlin – Oqqoʻrgʻon''
|
|
|-
|''Hayot''
|
|&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://daryo.uz/2018/09/30/toshkentda-hayot-filmining-taqdimot-marosimi-bolib-otdi |sarlavha=Toshkentda “Hayot” filmining taqdimot marosimi bo‘lib o‘tdi |sana=2018-yil 30-sentyabr |qaralgan sana=2024-yil 11-oktyabr |muallif=Daryo.uz}}&lt;/ref&gt;
|-
|2019
|''Elparvar''
|
|&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://daryo.uz/2019/03/15/elparvar-tarixiy-filmining-premyera-kuni-malum-boldi-foto-va-video |sarlavha=“Elparvar” tarixiy filmining premyera kuni ma‘lum bo‘ldi (foto va video) |sana=2019-yil 15-mart |qaralgan sana=2024-yil 11-oktyabr |muallif=Daryo.uz}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;8&quot; |2020
|''Meni uylantirish''
|
|Serial
|-
|''Rais''
|
|
|-
|''Ketma onasi''
|
|
|-
|''Hamilion''
|
|
|-
|''Duel''
|
|
|-
|''Erka kelin''
|
|
|-
|''Snos mojarosi''
|
|
|-
|''Devona oshiqlar''
|
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2021
|''Ishtahadagi ishq''
|
|
|-
|''Orzular qanotida''
|
|&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://daryo.uz/2021/04/16/yangi-o%25ca%25bbzbek-myuzikli-orzular-qanotida-komediyasining-katta-premyerasi |sarlavha=Yangi o‘zbek myuzikli: “Orzular qanotida” komediyasining katta premyerasi |sana=2021-yil 16-aprel |qaralgan sana=2024-yil 11-oktyabr |muallif=Daryo.uz}}&lt;/ref&gt;
|-
|''Kuydurmajon''
|
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2022
|''Vatan ostonasi''
|
|&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;
|-
|''Boshga tushganni koʻz koʻrar''
|
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2023
|[[Abdulla Oripov (film)|''Abdulla Oripov'']]
|
|Bosh rol
|-
|[[Osmondagi bolalar 3: Yerdagi otalar|''Osmondagi bolalar 3: Yerdagi otalar'']]
|
|
|-
|''Hokim buva''
|
|Kichik serial
|}

== Mukofotlari ==

* [[Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist]]
* „Eʼtirof 2016“ – Eng yaxshi kinoaktyori&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://daryo.uz/2017/02/14/elmira-rahimjonova-etirof-taqdimotida-2016-yilning-eng-yaxshi-kinoaktrisasi-deb-topildi-u-2016-yilda-birorta-filmda-suratga-tushmagan |sarlavha=Elmira Rahimjonova “E’tirof” taqdimotida 2016-yilning eng yaxshi kinoaktrisasi deb topildi. U 2016-yilda birorta filmda suratga tushmagan |sana=2017-yil 14-fevral |qaralgan sana=2024-yil 11-oktyabr |muallif=Daryo.uz}}&lt;/ref&gt;
*[[Mehnat shuhrati ordeni]](2026)

*[[Sog'lom avlod uchun ordeni]](2021)

== Manbalar ==
{{manbalar|2}}

== Havolalar ==

* {{IMDbda kishi|Name=Farkhad Abdullayev|id=nm0008304}}

[[Turkum:Oʻzbekistonlik aktyorlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]</text>
      <sha1>jwrw1nqhwfucj61k3titfipmoth9u3c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rustam Saparov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1223008</id>
    <revision>
      <id>6327627</id>
      <parentid>6182698</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T22:37:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327627</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6285" sha1="8e8pgabebwk1m0033o55jjw34yo42ig" xml:space="preserve">{{ism+familiya|Rustam (ism)|Rustam|Saparov}}
{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Rustam Saparov
 | tavallud_sana      = {{birth date and age|1978|4|10|df=y}}
 | birth_place        = {{tavalludJoyi|Turkmaniston}}, [[Sovet Ittifoqi]]
 | height             = {{boʻy|m=1.83}}
 | position           = [[Yarim himoyachi]]
 | currentclub        = 
 | clubnumber         = 
 | yillar1            = 2002
 | klublar1           = Garagum Turkmenabat
 | isht1              = 
 | gollar1            = 
 | yillar2            = 2003–2007
 | klublar2           = [[Nebitchi (futbol klubi)|Nebitçi Balkanabat]]
 | isht2              = 
 | gollar2            = 
 | yillar3            = 2007
 | klublar3           = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]
 | isht3              = 14
 | gollar3            = 0
 | yillar4            = 2008–2009
 | klublar4           = [[FC Aşgabat|Aşgabat]]
 | isht4              = 
 | gollar4            = 
 | yillar5            = 2010
 | klublar5           = [[:en:FC Bagtyyarlyk-Lebap|Lebap]]
 | isht5              = 
 | gollar5            = 
 | milliyyillar1      = 2003–2008
 | milliyjamoa1       = [[Turkmaniston milliy futbol terma jamoasi|Turkmaniston]]
 | milliyisht1        = 17
 | milliygollar1      = 1
 | pcupdate           = 
 | ntupdate           = 
}}
'''Rustam Saparov''' ({{lang-tk|Rustam Saparow}}; 1978-yil 10-aprelda tugʻilgan) – [[turkmaniston]]&lt;nowiki/&gt;lik sobiq professional [[futbolchi]], [[Himoyachi (futbol)|himoyachi]] va [[yarim himoyachi]] ampulasida oʻynagan. 2004-yilgi AFC Osiyo kubogi turnirdida [[Turkmaniston milliy futbol terma jamoasi|Turkmaniston]] terma jamoasi tarkibida ishtirok etgan.

== Futbolchilik faoliyati ==
Faoliyatining boshida bir necha mavsumni [[Turkmanobod]]ning „Ekskavator“/&quot;Jayhun&quot;/&quot;Qoraqum&quot; klubida oʻtkazgan. 2002-yilda Turkmaniston chempionatining bronza medali va mamlakat kubogi gʻolibi boʻlgan. 2003-yilda „[[Nebitchi (futbol klubi)|Nebitchi]]“ jamoasiga ([[Bolqonobod]]) koʻchib oʻtgan va keyingi uch mavsumda chempionatning oltin (2004), kumush (2003) va bronza (2005) medallari, shuningdek, ikki marta mamlakat kubogi (2003, 2004) sohibi boʻlgan. 2006-yilda Oʻzbekistonning „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ ([[Qarshi]]) klubiga oʻtib, ikki mavsum davomida Oʻzbekiston chempionatida 49 oʻyin oʻtkazib, 2 ta gol muallifi boʻlgan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Сапаров Рустам |url=https://pfl.uz/uz/players/288 |website=pfl.uz/ |publisher=Uzbekistan Super League |accessdate=2 September 2020 |language=Uzbek }}{{Oʻlikhavola|date=fevral 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. Nasaf jamoasidagi davrida 2006-yilgi mavsum bronza medali sohibiga aylangan. 2008-yilgi mavsumda vataniga qaytgan va „Ashxobod“ jamoasi safida toʻp surgan. 2008-yilda mamlakat chempioni boʻlgan. Osiyo kubogi musobaqalarida ishtirok etgan, 2009-yilgi OFK prezidenti kubogida jamoasi bilan yarim finalchi bosqichiga qadar yetib borgan. 2010-yilda u Lebap jamoasiga qaytib kelgan va u bilan oʻsha yili chempionatning bronza medali sovrindori boʻlgan.

===Terma jamodagi faoliyati===
2003-yil 19-oktabrda Turkmaniston terma jamoasi safida [[Birlashgan Arab Amirliklari milliy futbol terma jamoasi|BAA]]ga qarshi [[AFC Osiyo kubogi|Osiyo Kubogi]] saralash bahsida debyut qilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20241007095856/https://footballfacts.ru/match/124019-turkmeniyaoae10 |arxivsana=2024-10-07 |sarlavha=Turkmeniya – OAE – 1:0 |url=https://footballfacts.ru/match/124019-turkmeniyaoae10 |qaralgan sana=2024-10-11}}&lt;/ref&gt;. 2004-yili Osiyo Kubogi final turnirida ishtirok etib, jamoasining uchala uchrashuvida ham maydonga tushgan. 2008-yilning 18-may kuni Ummon darvozasiga milliy terma jamoadagi ilk golini urgan&lt;ref&gt;[https://national-football-teams.com/matches/report/6170/Oman_Turkmenistan.html Oman vs. Turkmenistan 2008-05-18]&lt;/ref&gt;. Umuman olganda, 2003—2008-yillar davomida u terma jamoa safida kamida 17 ta oʻyin oʻtkazib, bitta gol urgan.

== Faoliyat statistikasi ==

=== Terma jamoa ===
{{updated|oʻyinlar va gollar 2008-yil 3-mart xolatiga toʻgʻri}}&lt;ref name=&quot;NFT&quot;&gt;{{NFT player|pid=6864}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+Terma jamoada yilllar boʻyicha oʻtkazgan oʻyinlari va gollari
!Terma jamoa
!Yil
!Oʻyinlar
!Gollar
|-
| rowspan=&quot;6&quot; |[[Turkmaniston milliy futbol terma jamoasi|Turkmaniston]]
|2003
|7
|0
|-
|2004
|6
|0
|-
|2005
|0
|0
|-
|2006
|0
|0
|-
|2007
|0
|0
|-
|2008
|4
|1
|-
! colspan=&quot;2&quot; |Total
!17
!1
|}
{{updated|Gol 2008-yil 18-mayda urilgan}}&lt;ref name=&quot;NFT&quot;/&gt;
:''Gollar va hsioblar roʻyxati birinchi boʻlib Oʻzbekistonning gollari soni, Hisob ustuni esa Saparovning har bir golidan keyin golni koʻrsatadi''.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+Rustam Saparov tomonidan kiritilgan xalqaro gollar roʻyxati
! scope=&quot;col&quot; |№
! scope=&quot;col&quot; |Sana
! scope=&quot;col&quot; |Stadion
! scope=&quot;col&quot; |Raqib
! scope=&quot;col&quot; |Hisob
! scope=&quot;col&quot; |Natija
! scope=&quot;col&quot; |Musoboqa
! scope=&quot;col&quot; class=&quot;unsortable&quot; |{{Abbr|Ref.|Manbalar}}
|-
| align=&quot;center&quot; |1
|2008-yil 18-may
|Nizva sport majmuasi, Nizwa, Oʻmon
|{{fb|OMA}}
| align=&quot;center&quot; |1–1
| align=&quot;center&quot; |1–2
|[[Oʻrtoqlik uchrashuvi|Oʻrtoqlik]]
|
|}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* {{NFT player|pid=6864}}
* {{FootballFacts.ru|person_id=116189}}
* [https://www.transfermarkt.com/rustam-saparov/profil/spieler/832511 Rustam Saparov] [[Transfermarkt]] saytida
* {{FootballDatabase.eu|id=9654}}

{{Turkmaniston tarkibi 2004-yilgi Osiyo Kubogi}}
{{Turkmaniston tarkibi 2008-yilgi OFK Chaqiruv kubogi}}

{{DEFAULTSORT:Saparov, Rustam}}
[[Turkum:10-aprelda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1978-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Turkmanistonda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Turkmanistonlik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]]
[[Turkum:Bagtiyarliq-Lebap FK futbolchilari]]
[[Turkum:FK Nebitchi futbolchilari]]
[[Turkum:Nasaf klubi futbolchilari]]
[[Turkum:FC Aşgabat futbolchilari]]
[[Turkum:Osiyo Kubogi 2004 futbolchilari]]
[[Turkum:Turkmaniston milliy terma jamoasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistondagi muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]]</text>
      <sha1>8e8pgabebwk1m0033o55jjw34yo42ig</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sulton Sanjar Moziy masjidi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1232542</id>
    <revision>
      <id>6327747</id>
      <parentid>6056521</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T05:52:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Muhcmmad</username>
        <id>322368</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */</comment>
      <origin>6327747</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7698" sha1="ay8rng9p9rehrkr5dp55lqygrn3xufz" xml:space="preserve">{{Masjid
 |Oʻzbekcha nomi        = Sulton Sanjar Moziy masjidi
 |Tasvir                = Sulton sanjar moziy masjidi.jpg
 |Tasvir imzosi         = 
 |Tasvir kengligi       = 
 |Mamlakat              = Oʻzbekiston
 |Hudud turi            = [[Pitnak shahar]]
 |Hudud                 = [[Tuproqqalʼa tumani]]
 |Joylashuv nomi        =  
 |Joylashuvi            = 
 |Manzil                = Muhabbat mahallasi
 |lat_deg =
 |region     =   UZ
 |CoordScale = 10000 
 |Maqomi                 = 
 |Maktab yoʻnalishi      =
 |IDB                    = 
 |Mulkdor                = 
 |Masjid turi            = Jomeʼ-masjid
 |Meʼmoriy uslub         = Islom, sharq va oʻzbek milliy meʼmorchiligi
 |Loyiha muallifi        = 
 |Meʼmor                 = 
 |Binokor                = 
 |Binokorlik tashabbuschisi = 
 |Homiylar               = 
 |Asosiy sana            = 
 |Qurila boshladi    = 2021
 |Qurilib bitkazildi = 2025
 |Imom                   = [[Babajanov G'ulomjon]]
 |Holati                 = 
 |Umumiy maydoni         = 
 |Oʻlchami               = 
 |Bino maydoni           = 
 |Hajmi                  = 
 |Gumbazlar soni         = 1
 |Balandligi             = 
 |Gumbaz balandligi      = 
 |Gumbaz yoʻgʻonligi     = 
 |Minoralar soni         = 
 |Minoralar balandligi   = 
 |Qurilish materiali     = Oq marmar, gʻisht
 |Tarovih                = +
 |Saharlik va iftor      = +
 |Kutubxona              = +
 |Madrasa                = 
 |Sayt                   = https://t.me/Turobuz
 |Qoʻshimcha maʼlumotlar = 
}}
'''Sulton Sanjar Moziy jome masjidi''' — [[Oʻzbekiston]]ning [[Xorazm viloyati]] [[Tuproqqalʼa tumani]] da, [[Pitnak]] shahrining „Muhabbat“ mahallasida joylashgan yirik jome masjid. U 2700 nafar namozxonni sigʻdira oluvchi, hududdagi eng zamonaviy va hashamatli diniy inshootlardan biridir. Masjid 2025-yilda barpo etilib, 34 yillik mustaqillik bayrami arafasida foydalanishga topshirilgan&lt;ref&gt;https://muslim.uz/oz/e/post/44203-xorazmda-sulton-sanjar-moziy-masjidi-foydalanishga-topshirildi-foto&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
Masjid qurilishi tashabbusi 2021-yilning yozida, mahalliy aholining va xayriya homiylarining qoʻllab-quvvatlashi bilan boshlangan. 12-avgust kuni uning ramziy tamal toshi qoʻyilib, tadbirda tuman hokimligi, mahalla faollari, imom-xatiblar hamda quruvchilar ishtirok etgan&lt;ref&gt;https://yuz.uz/news/tuproqqalada-sulton-sanjar-moziy-jome-masjidi-yangidan-quriladi{{Oʻlikhavola|date=mart 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

Yangi masjid „Muhabbat“ mahallasida qad rostlagan boʻlib, 2025-yil 30-avgust kuni Oʻzbekiston mustaqilligining 34 yilligi munosabati bilan ochilish marosimi oʻtkazilgan. Tadbir davomida [[Qurʼon]] tilovati, duo marosimlari va diniy-maʼrifiy chiqishlar boʻlib oʻtgan. Marosimdan soʻng masjid jome ibodatlari, taroveh namozlari va juma marosimlari uchun rasmiy ravishda ochilgan&lt;ref&gt;
https://muslim.uz/oz/e/post/44203-xorazmda-sulton-sanjar-moziy-masjidi-foydalanishga-topshirildi-foto&lt;/ref&gt;.

Hozirda masjidda imom-xatib sifatida Babajanov Gʻulomjon faoliyat yuritadi. U diniy-maʼnaviy tarbiya, yoshlar bilan ishlash yoʻnalishlarida faol.

== Arxitektura ==
Masjid arxitekturasida zamonaviy va anʼanaviy sharqona uslublar uygʻunlashgan. U nafaqat ibodat maskani, balki Tuproqqal’a hududining meʼmoriy bezagi sifatida ham qad rostlagan.

=== Umumiy tuzilma ===
Bino ikki qavatli boʻlib, markazda yirik gumbazli ibodat zali joylashgan. Umumiy maydoni bir necha yuz kvadrat metrni tashkil etadi. Masjidning tashqi va ichki dizayni oq va moviy-yashil ranglar uygʻunligida ishlangan boʻlib, bu tinchlik va ruhiy poklik ramzi sifatida tanlangan.

=== Tashqi koʻrinish ===
* Masjidning tashqi jabhasi oq marmar koʻrinishidagi silliq gʻishtlar bilan qoplangan.
* Yuqorisida yirik yashil gumbaz oʻrnatilgan boʻlib, uning atrofida oltin rangli bezak halqasi masjidga bayramona ruh beradi.
* Gumbaz atrofida baland minoralar qurilmagan, biroq fasadning monumental shakli binoga jiddiylik va ulugʻvorlik baxsh etadi.
* Kiraverish peshtoq qismi keng zinapoyalar, metall naqshli soyabon va dekorativ ustunlar bilan bezatilgan.
* Binoning orqa qismida texnik xonalar, tahoratxona va yordamchi xonalar joylashgan.

=== Ichki tuzilish ===
Masjid ichki makoni keng, yorugʻ va havodor. Asosiy zal ustunli boʻlib, baland shift ostidagi markaziy gumbaz ostida joylashgan.
* Polga moviy tusdagi yumshoq gilam toʻshalgan, saf yoʻnalishlari geometrik naqshlar bilan belgilangan.
* Ikkinchi qavatda ayollar uchun moʻljallangan balkon-ayvon mavjud.
* Ichki devorlar Qur’on oyatlari bilan arabiy xattotlikda bezatilgan; bezaklarda [[islimiy]] va geometrik naqshlar ustunlik qiladi.
* Yorugʻlik yirik derazalar orqali tabiiy tarzda kiradi; tunda esa kristall qandillar yorugʻlik beradi.

=== Bezak va detallar ===
Masjidning ichki bezaklarida oltin, oq, moviy va och kulrang ranglar uygʻunligi koʻzga tashlanadi. Devordagi marmar panellar, arab yozuvidagi oyatlar, geometrik naqshlar — bularning barchasi anʼanaviy Xorazm uslubini zamonaviy materiallar bilan uygʻunlashtirgan holda yasalgan. Gumbaz atrofi arabeska naqshlari bilan bezatilgan, har bir detal puxta ishlangan.

=== Atrof-muhit bilan uygʻunlik ===
Masjid atrofi keng maydoncha va koʻkalamzorlashtirilgan hudud bilan oʻralgan. Daraxtlar, gulzorlar va orqa tomonda joylashgan suv havzasi inshootga sokinlik baxsh etadi. Kiraverishda avtoturargoh uchun joy ajratilgan.

== Diniy faoliyat ==
Masjidda besh mahal namoz, juma va hayit namozlari oʻtkaziladi. Shuningdek:
* Diniy-maʼnaviy suhbatlar,
* Yoshlar uchun axloqiy-tarbiyaviy darslar,
* Hayriya tadbirlari va mahalla yigʻinlari oʻtkaziladi.

Ramazon va Qurbon hayitlari kunlari masjidga yuzlab mahalliy aholi, yoshlar va ziyoratchilar tashrif buyuradi. Masjid faqat ibodat maskani emas, balki mahalla hayotining markaziga aylangan.

== Madaniy va ijtimoiy ahamiyati ==
„Sulton Sanjar Moziy“ jome masjidi Tuproqqal’a tumani uchun muhim maʼnaviy markaz boʻlib, diniy-maʼrifiy hayotning jonlanishiga katta hissa qoʻshmoqda. Masjidning ochilishi Xorazm viloyatida olib borilayotgan diniy-maʼnaviy islohotlarning natijasi sifatida baholanadi. U mahalliy yoshlarni iymon-eʼtiqod, odob-axloq, mehr-oqibat ruhida tarbiyalashga xizmat qilmoqda.

Masjidning nomi „Sulton Sanjar Moziy“ — tarixiy siymo, Xorazm va Turon mintaqasida madaniyat, ilm va [[Islom|islomni]] rivojlantirgan shaxslar xotirasiga ishora qiladi.

== Galereya ==
[[Fayl:SultonSanjarMoziyInterior1.jpg|thumb|Markaziy gumbaz ichki qismi, 2025-yil]]
[[Fayl:SultonSanjarMoziyInterior3.jpg|thumb|Markaziy gumbaz ichki qismi, 2025-yil]]
[[Fayl:SultonSanjarMoziyInterior2.jpg|thumb|Namoz zali ichki koʻrinishi]]
[[Fayl:SultonSanjarMoziyInterior4.jpg|thumb|Namoz zali ichki koʻrinishi, ikkinchi qavat]]
[[Fayl:SultonSanjarMoziyExterior.jpg|thumb|Masjidning tashqi koʻrinishi, 2025-yil]]
[[Fayl:SultonSanjarMoziyExterior1.jpg|thumb|Masjidning tashqi koʻrinishi (yon tomon), 2025-yil]]
[[Fayl:SultonSanjarMoziyExterior2.jpg|thumb|Masjidning tashqi koʻrinishi (uzoqdan), 2025-yil]]

== Manzil ==
Masjid Xorazm viloyati, Tuproqqal’a tumani, Pitnak shahrining „Muhabbat“ mahallasida joylashgan

== Shuningdek qarang ==
* [[Xorazm viloyati]]
* [[Pitnak]]
* [[Islom meʼmorchiligi]]

== Tashqi havolalar ==
* [https://www.instagram.com/sulton_sanjar_moziy/ Rasmiy ijtimoiy sahifa (Instagram)]
* [https://yuz.uz/uz/news/tuproqqalada-sulton-sanjar-moziy-jome-masjidi-yangidan-quriladi Yuz.uz — „Sulton Sanjar Moziy“ masjidi haqida xabar]
* [https://muslim.uz/ Oʻzbekiston musulmonlari idorasi sayti]

== Manbalar ==
&lt;references /&gt;
[[Turkum:Oʻzbekistondagi masjidlar]]
[[Turkum:Islom]]</text>
      <sha1>ay8rng9p9rehrkr5dp55lqygrn3xufz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>SHA-1</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1238421</id>
    <revision>
      <id>6327634</id>
      <parentid>6276214</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T23:49:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327634</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11761" sha1="8x6h944y89g21iasjtawz73ryfc4wz9" xml:space="preserve">{{SHA-box}}
{{Wikifunctions|Z10148|SHA-1}}

'''[[Kriptografiya]]da SHA-1''' (Xavfsiz Xeshlash Algoritmi 1) – kiritilgan maʼlumotni qabul qilib, 160 [[Bit (oʻlchov birligi)|bitli]] (20 [[Bayt (toʻplam)|baytli]]) xesh qiymatini yaratadigan [[xesh funksiyasi]]dir. Bu qiymat xabar digesti deb atalib, odatda 40 ta [[Oʻn oltilik sanoq sistemasi|oʻn oltilik raqam]] koʻrinishida ifodalanadi. SHA-1 Amerika Qoʻshma Shtatlari [[Milliy Xavfsizlik Agentligi]] tomonidan ishlab chiqilgan boʻlib, AQSh [[Federal Axborotni Qayta Ishlash Standarti]] hisoblanadi&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |url=https://nvlpubs.nist.gov/nistpubs/FIPS/NIST.FIPS.180-4.pdf |title=Secure Hash Standard (SHS) | id= Federal Information Processing Standards Publication 180-4 | doi= 10.6028/NIST.FIPS.180-4 | date= 2015|access-date=2019-09-23 |archive-date=2020-01-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200107195003/https://nvlpubs.nist.gov/nistpubs/FIPS/NIST.FIPS.180-4.pdf |url-status=dead | publisher= National Institute of Standards and Technology }}&lt;/ref&gt;. Algoritm kriptografik jihatdan buzilgan boʻlsa-da, hali ham keng qoʻllanilmoqda&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;autogenerated1&quot;&gt;{{Cite web |title=SHA-1 Broken – Schneier on Security |url=https://www.schneier.com/blog/archives/2005/02/sha1_broken.html |website=www.schneier.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite web |title=New Cryptanalytic Results Against SHA-1 – Schneier on Security |url=https://www.schneier.com/blog/archives/2005/08/new_cryptanalyt.html |website=www.schneier.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;leurent-peyrin-sha1-shambles&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;shappening&quot;&gt;{{cite web |url=https://sites.google.com/site/itstheshappening/ |title=The SHAppening: freestart collisions for SHA-1 |access-date=2015-10-09 |first1=Marc |last1=Stevens |first2=Pierre |last2=Karpman |first3=Thomas |last3=Peyrin}}&lt;/ref&gt;.

2005-yildan beri SHA-1 yaxshi moliyalashtirilgan raqiblarga qarshi xavfsiz deb hisoblanmaydi&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.schneier.com/blog/archives/2005/02/cryptanalysis_o.html |title=Schneier on Security: Cryptanalysis of SHA-1|date=February 18, 2005|last=Schneier|first=Bruce }}&lt;/ref&gt;. 2010-yildan boshlab koʻplab tashkilotlar uni almashtirishni tavsiya etishgan&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://csrc.nist.gov/groups/ST/toolkit/secure_hashing.html|title=NIST.gov – Computer Security Division – Computer Security Resource Center|access-date=2019-01-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20110625054822/http://csrc.nist.gov/groups/ST/toolkit/secure_hashing.html|archive-date=2011-06-25|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;shappening&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.schneier.com/blog/archives/2015/10/sha-1_freestart.html |first=Bruce |last=Schneier |date=8 October 2015 |title=SHA-1 Freestart Collision |work=Schneier on Security}}&lt;/ref&gt;. [[Milliy standartlar va texnologiyalar instituti|NIST]] 2011-yilda SHA-1 dan foydalanishni rasman eskirgan deb eʼlon qildi va 2013-yilda undan raqamli imzolar uchun foydalanishni taqiqladi hamda 2030-yilgacha undan toʻliq voz kechish kerakligini bildirdi. 2020-yilga kelib, SHA-1 ga qarshi tanlangan prefiks hujumlari amaliyotda qoʻllanila boshlandi&lt;ref&gt;{{Cite press release |date=2022-12-15 |title=NIST Retires SHA-1 Cryptographic Algorithm |url=https://www.nist.gov/news-events/news/2022/12/nist-retires-sha-1-cryptographic-algorithm |publisher=NIST |language=en}}&lt;/ref&gt; (2020-yil xolatiga koʻra), [[chosen-prefix attack]]s against SHA-1 are practical.&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web |title=Critical flaw demonstrated in common digital security algorithm |url=https://www.ntu.edu.sg/news/detail/critical-flaw-demonstrated-in-common-digital-security-algorithm |website=Nanyang Technological University, Singapore |date=24 January 2020 |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;leurent-peyrin-sha1-shambles&quot;&gt;{{cite web|last1=Leurent |first1=Gaëtan |last2=Peyrin |first2=Thomas |date=2020-01-05 |title=SHA-1 is a Shambles First Chosen-Prefix Collision on SHA-1 and Application to the PGP Web of Trust |url=https://eprint.iacr.org/2020/014.pdf |work=Cryptology ePrint Archive, Report 2020/014}}&lt;/ref&gt;. Shu sababli, mahsulotlardan SHA-1 ni iloji boricha tezroq olib tashlash va uning oʻrniga [[SHA-2]] yoki [[SHA-3]] dan foydalanish tavsiya etilgan. SHA-1 ni almashtirish, ayniqsa, u [[Elektron raqamli imzo|raqamli imzolar]] uchun ishlatiladigan joylarda juda muhimdir.

2017-yilda barcha yirik [[Brauzer|veb-brauzer]] ishlab chiqaruvchilari SHA-1 [[Ochiq kalit sertifikati|SSL sertifikatlarini]] qabul qilishni toʻxtatdilar&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://arstechnica.com/information-technology/2016/05/microsoft-to-retire-support-for-sha1-certificates-in-the-next-4-months/|title=Microsoft to retire support for SHA1 certificates in the next 4 months|last=Goodin|first=Dan|date=2016-05-04|website=Ars Technica|language=en-us|access-date=2019-05-29}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Cite web|url=https://venturebeat.com/2015/12/18/google-will-drop-sha-1-encryption-from-chrome-by-january-1-2017/|title=Google will drop SHA-1 encryption from Chrome by January 1, 2017|date=2015-12-18|website=VentureBeat|language=en-US|access-date=2019-05-29|arxivsana=2019-05-29|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190529173230/https://venturebeat.com/2015/12/18/google-will-drop-sha-1-encryption-from-chrome-by-january-1-2017/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://blog.mozilla.org/security/2017/02/23/the-end-of-sha-1-on-the-public-web/|title=The end of SHA-1 on the Public Web|website=Mozilla Security Blog|date=23 February 2017 |language=en-US|access-date=2019-05-29}}&lt;/ref&gt;. 2017-yil fevral oyida CWI Amsterdam va [[Google]] SHA-1 ga qarshi toʻqnashuv hujumini amalga oshirganliklarini eʼlon qilishdi va bir xil SHA-1 xeshini hosil qilgan ikkita turli PDF fayllarini eʼlon qilishdi&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://phys.org/news/2017-02-cwi-google-collision-industry-standard.html|title=CWI, Google announce first collision for Industry Security Standard SHA-1|access-date=2017-02-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;sha1-shattered&quot;&gt;{{Cite conference|date=2017|last1=Stevens|first1=Marc|author-link1=Marc Stevens (cryptology)|last2=Bursztein|first2=Elie|author-link2=Elie Bursztein|last3=Karpman|first3=Pierre|last4=Albertini|first4=Ange|last5=Markov|first5=Yarik|editor-last=Katz|editor-first=Jonathan|editor-link1=Jonathan Katz (computer_scientist)|editor2-last=Shacham|editor2-first=Hovav|title=The First Collision for Full SHA-1|url=https://shattered.io/static/shattered.pdf|conference=Advances in Cryptology – [[International Cryptology Conference|CRYPTO]] 2017|series=[[Lecture Notes in Computer Science]]|publisher=[[Springer Publishing|Springer]]|volume=10401|pages=570–596|doi=10.1007/978-3-319-63688-7_19|isbn=9783319636870|df=mdy-all|access-date=2017-02-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20180515222208/http://shattered.io/static/shattered.pdf|archive-date=2018-05-15|url-status=dead|archivedate=2018-05-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180515222208/http://shattered.io/static/shattered.pdf}}
* {{cite web |author=Marc Stevens |author2=Elie Bursztein |author3=Pierre Karpman |author4=Ange Albertini |author5=Yarik Markov |author6=Alex Petit Bianco |author7=Clement Baisse |date=February 23, 2017 |title=Announcing the first SHA1 collision |website=Google Security Blog |url=https://security.googleblog.com/2017/02/announcing-first-sha1-collision.html }}&lt;/ref&gt;. Biroq, SHA-1 hali ham [[HMAC]] uchun xavfsiz hisoblanadi&lt;ref&gt;{{Citation| mode= cs1|title=Recommendation for Key Management: Part 1 – General, Table 3.|doi=10.6028/NIST.SP.800-57pt1r5|last1=Barker|first1=Elaine|publisher=NIST|type= Technical Report|date=May 2020|pages=56|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;.

[[Microsoft]] 2020-yil 3-avgustda [[Windows Update]] uchun SHA-1 kod imzolashni qoʻllab-quvvatlashni toʻxtatgan&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://techcommunity.microsoft.com/t5/windows-it-pro-blog/sha-1-windows-content-to-be-retired-august-3-2020/ba-p/1544373|title=SHA-1 Windows content to be retired August 3, 2020|website=techcommunity.microsoft.com|access-date=2024-02-28}}&lt;/ref&gt;. Bu esa [[Windows 2000]] dan [[Windows Vista|Vista]] gacha, shuningdek [[Windows Server 2000|Windows 2000 Server]] dan [[Windows Server 2003|Server 2003]] gacha boʻlgan [[Windows Server]] versiyalari kabi [[SHA-2]] ga yangilanmagan [[Microsoft Windows|Windows]] versiyalari uchun yangilash serverlarini amalda tugatdi.

== Yana qarang ==
* Kriptografik xesh funksiyalarni taqqoslash
* Xesh funksiyasining xavfsizlik xulosasi
* Xalqaro kriptologik tadqiqotlar assotsiatsiyasi
* Xavfsiz xesh algoritmlari

== Adabiyotlar ==
{{Refbegin}}
* [[Eli Biham]], Rafi Chen, Near-Collisions of SHA-0, Cryptology ePrint Archive, Report 2004/146, 2004 (appeared on CRYPTO 2004), [https://web.archive.org/web/20040927021451/http://eprint.iacr.org/2004/146/ IACR.org]
* [[Xiaoyun Wang]], Hongbo Yu and Yiqun Lisa Yin, [https://web.archive.org/web/20050910132832/http://www.infosec.sdu.edu.cn/paper/sha0-crypto-author-new.pdf Efficient Collision Search Attacks on SHA-0], Crypto 2005
* [[Xiaoyun Wang]], Yiqun Lisa Yin and Hongbo Yu, [https://web.archive.org/web/20200929231155/https://www.iacr.org/archive/crypto2005/36210017/36210017.pdf Finding Collisions in the Full SHA-1], Crypto 2005
* [[Henri Gilbert]], [[Helena Handschuh]]: [https://link.springer.com/content/pdf/10.1007/978-3-540-24654-1_13.pdf Security Analysis of SHA-256 and Sisters]. [[Selected Areas in Cryptography]] 2003: pp175–193
* [http://www.unixwiz.net/techtips/iguide-crypto-hashes.html An Illustrated Guide to Cryptographic Hashes]
* {{cite journal|title=Proposed Revision of Federal Information Processing Standard (FIPS) 180, Secure Hash Standard|journal=Federal Register|date=1994-07-11|volume=59|issue=131|pages=35317–35318|url=http://frwebgate1.access.gpo.gov/cgi-bin/waisgate.cgi?WAISdocID=5963452267+0+0+0&amp;WAISaction=retrieve|access-date=2007-04-26}}{{dead link|date=April 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* A. Cilardo, L. Esposito, A. Veniero, A. Mazzeo, V. Beltran, E. Ayugadé, [https://web.archive.org/web/20170830045350/http://people.ac.upc.edu/vbeltran/papers/HPCC2010.pdf A CellBE-based HPC application for the analysis of vulnerabilities in cryptographic hash functions], High Performance Computing and Communication international conference, August 2010
{{Refend}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
&lt;!-- Biz bu yerda oz-oʻzini reklama qilishdan aziyat chekamiz.
 --- Iltimos, oʻz saytingizga havola qoʻshmang. Qarang: http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=WP:COI
 --- U olib tashlanadi va qoʻshimcha ogohlantirishsiz bloklanishingiz mumkin. --&gt;
* [https://web.archive.org/web/20110625054822/http://csrc.nist.gov/groups/ST/toolkit/secure_hashing.html CSRC Cryptographic Toolkit] – Official [[National Institute of Standards and Technology|NIST]] site for the Secure Hash Standard
* [https://web.archive.org/web/20161126003357/http://nvlpubs.nist.gov/nistpubs/FIPS/NIST.FIPS.180-4.pdf FIPS 180-4: Secure Hash Standard (SHS)]
* [https://www.zdnet.com/article/fixing-a-hole-in-security/ Interview with Yiqun Lisa Yin concerning the attack on SHA-1]
* [http://www.heise-online.co.uk/security/Hash-cracked--/features/75686 Explanation of the successful attacks on SHA-1] (3 pages, 2006)
* [http://www.cryptography.com/cnews/hash.html Cryptography Research – Hash Collision Q&amp;amp;A]
* {{YouTube|5q8q4PhN0cw|Lecture on SHA-1 (1h 18m)}} by [http://www.emsec.rub.de/chair/_staff/christof-paar/ Christof Paar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170424134012/http://www.emsec.rub.de/chair/_staff/christof-paar/ |date=2017-04-24 }}

{{Kriptografiya navbox}}

[[Turkum:Kriptografik xesh funksiyalar]]
[[Turkum:Buzilgan xesh funktsiyalari]]
[[Turkum:Milliy xavfsizlik agentligi kriptografiyasi]]</text>
      <sha1>8x6h944y89g21iasjtawz73ryfc4wz9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ratyan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1240493</id>
    <revision>
      <id>6327488</id>
      <parentid>6188015</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T12:28:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327488</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4890" sha1="78hhm5rbde1hs5w92yhj8cve9s4i22c" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi                 = Ratyan
| asl nomi             = رتيان
| mavqe                = Qishloq
| mamlakat             = Suriya
| mintaqa_turi         = [[Suriya hududiy boʻlinishi|Muhofaza]]
| koʻrsatilgan mintaqa = [[Halab muhofazasi|Halab]]
| tuman_turi           = [[Suriya okruglari|Okrug]]
| koʻrsatilgan tuman   = [[Azaz okrugi]]
| jamoat turi          = [[Nohiya]]
| jamoat               = [[Nubl]]
| aholi                = {{nts|2216}}&lt;ref name=&quot;CBS&quot;/&gt;
| sanalgan yil         = 2004
| vaqt mintaqasi       = EET +2; +3
}}
'''Ratyan''' ({{lang-ar|رتيان}}) [[Suriya]] shimolidagi shaharcha. Maʼmuriy jihatdan [[Halab muhofazasi]]ning [[Azaz okrugi]] tarkibiga kiradi. [[Halab]]dan shimoli-gʻarbda joylashgan. Shimoli-gʻarbda [[Mayer (Suriya)|Mayer]], gʻarbda [[az-Zahraa]] va [[Bayanoun]], sharqda esa [[Tell Jabin]] bilan chegaradosh. Suriya [[Markaziy Statistika Byurosi (Suriya)|Markaziy Statistika Byurosi]] (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Ratyan aholisi {{nts|2216}} kishini tashkil qilgan&lt;ref name=&quot;CBS&quot;&gt;[http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB02-26-2004.htm General Census of Population and Housing 2004] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200110122734/http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB02-26-2004.htm |date=2020-01-10 }}. [[Central Bureau of Statistics (Syria)|Syria Central Bureau of Statistics]] (CBS). Aleppo Governorate. Archived at. {{in lang|ar}}&lt;/ref&gt;.
== Suriya fuqarolar urushi ==
{{Asosiy|Halab jangi (2012—2016)}}
Ratyan [[Suriya fuqarolar urushi]] boshidanoq muxolifat nazoratidagi shaharcha boʻlgan.

[[ARA News]] xabar qilishicha, Livan [[Hizbulloh]] militsiyasi va [[Islom inqilobi qoʻriqchilari korpusi|Eron inqilobiy gvardiyasi]] qoʻllovidagi hukumatparast kuchlar 2015-yil 17-fevralda Ratyan qishlogʻini nazoratga olgan. Biroq, oʻsha kuni kechqurun [[Levant fronti]] isyonchilari qishloq ustidan nazoratni qayta qoʻlga kiritgan. Janglar davomida [[Nuriddin az-Zenki harakati]] qoʻmondoni [[Hasan Mayka]] halok boʻlgan&lt;ref name=&quot;ARA&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20150405115840/http://aranews.net/2015/02/syrian-army-accused-slaughtering-30-civilians-near-aleppo/] Syrian army accused of massacre of 30 civilians near Aleppo. ARA-NEWS, 18 February 2015&lt;/ref&gt;. ''[[The Times]]'' gazetasining xabar qilishicha, isyonchilar 19-fevral kuni bir necha kunlik shiddatli janglardan soʻng qishloqni qayta qoʻlga kiritib, 32 nafar hukumat askarini asir olishgan&lt;ref name=&quot;Coghlan 2015&quot;&gt;{{cite web | last=Coghlan | first=Tom | title=Isis hit by desertions and disgust at brutality | website=The Times | date=2015-02-20 | url=https://www.thetimes.co.uk/article/isis-hit-by-desertions-and-disgust-at-brutality-97b95v8n5xk | access-date=2020-08-19}}&lt;/ref&gt;.

2016-yil boshlarida [[Shimoli Halab hujumi (2016-yil fevral)|Shimoliy Halab hujumi]] doirasida Ratyan shahrida qattiq janglar sodir boʻldi. Hukumatga yaqin [[Al-Masdar News]] nashri 2016-yil 5-fevralda hukumat kuchlarining qishloqni qayta egallagani haqida xabar qilgan boʻlsa-da&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.almasdarnews.com/article/syrian-army-hezbollah-capture-the-strategic-village-of-rityan-in-northern-aleppo/|title=Syrian Army, Hezbollah capture the strategic village of Rityan in northern Aleppo|author=Leith Fadel|date=5 February 2016|work=Al-Masdar News|qaralgan sana=2025-03-24|arxivsana=2016-02-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160205181748/http://www.almasdarnews.com/article/syrian-army-hezbollah-capture-the-strategic-village-of-rityan-in-northern-aleppo/}}&lt;/ref&gt;, [[Suriya inson huquqlari observatoriyasi]] oʻsha kuni shaharchaning yarmini isyonchilar qaytarib olganini ma’lum qilgan&lt;ref name=&quot;RTE.ie 2016&quot;&gt;{{cite web | title=Up to 20,000 people at Syrian border - UN | website=RTE.ie | date=2016-02-05 | url=https://www.rte.ie/news/world/2016/0205/765599-syria-aleppo-russia/ | access-date=2020-08-19}}&lt;/ref&gt;. ''[[The Independent]]'' va ''[[The Guardian]]'' gazetalari esa 7-fevral kuni ham janglar davom etayotganini yozishgan&lt;ref name=&quot;Pitel 2016&quot;&gt;{{cite web | last=Pitel | first=Laura | title=Turkey 'can take no more' as refugees build up on border | website=The Independent | date=2016-02-07 | url=http://www.independent.co.uk/news/world/europe/refugee-crisis-turkey-can-take-no-more-as-syrian-refugees-fleeing-russian-backed-offensive-build-up-a6859681.html | access-date=2020-08-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Black 2016&quot;&gt;{{cite web | last=Black | first=Ian | title=Tens of thousands of Syrian refugees remain stranded at Turkish border | website=The Guardian | date=2016-02-07 | url=http://www.theguardian.com/world/2016/feb/07/tens-of-thousands-of-syrians-remain-stranded-at-the-turkish-border | access-date=2020-08-19}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[Turkum:Azaz okrugi aholi punktlari]]
{{Suriya-geo-stub}}</text>
      <sha1>78hhm5rbde1hs5w92yhj8cve9s4i22c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Reflections Laughing</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1241878</id>
    <revision>
      <id>6327519</id>
      <parentid>6104814</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T13:56:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327519</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9192" sha1="r8n3r24kukevmsz2cx90i1zz0q8pgrt" xml:space="preserve">{{Qoʻshiq bilgiqutisi
| nomi           = Reflections Laughing
| muqova         =
| turi           = 
| artist         = [[The Weeknd]], [[Travis Scott]] va Florence and the Machine
| albom          = [[Hurry Up Tomorrow]]
| a-tomon        =
| b-tomon        =
| chiqarilgan    = 2025-yil 31-yanvar
| format         = 
| yozilgan       =
| studiya        =
| janr           =
| davomiyligi    = 4:51
| leybl          = * XO
* Republic
| shoir          = * [[Abel Tesfaye]]
* Jacques Webster II
* Michael Dean
| prodyuser      = * [[The Weeknd]]
* [[Travis Scott]]
* Mike Dean
| prev_title     = 
| prev_year      = 
| next_title     = 
| next_year      = 
| tracks         =  
| yana           =
}}
'''„Reflections Laughing“''' ({{Lang2|uz|Kulib turgan akslar}}) – kanadalik qoʻshiqchi va qoʻshiqlar muallifi [[The Weeknd]], amerikalik repper va qoʻshiqchi [[Travis Scott]] hamda britaniyalik indie rok guruhi Florence and the Machine tomonidan ijro etilgan qoʻshiq. Qoʻshiq XO va Republic Records orqali The Weekndning oltinchi studiyaviy albomi – ''[[Hurry Up Tomorrow]]'' tarkibida 2025-yil 31-yanvarda chiqarilgan. Trekni The Weeknd va Travis Scott, Mike Dean bilan birga yozgan va ishlab chiqqan, Metro Boomin, OPN va Nathan Salon ko-prodyuserlar sifatida ishlagan.

== Kompozitsiyasi va matni ==
Qoʻshiq fonida toʻsatdan telefon jiringlaydi va bir stakan viskidagi muzlar idish devoriga urilib ovoz chiqaradi, bu esa qoʻshiqchining ichki holati va stressi haqida soʻzlaydi. U oʻziga yuklangan ogʻir mas’uliyat, tashvishlar va hayotidagi qiyinchiliklar bilan yuzma-yuz turadi.
{{Cquote|I won't make a sound / Blood on the ground / When they take my crown / If they take my crown}}
satrlari uning ichki kurashini, qaygʻu va tashvishlarini yashirishga harakat qilishini va oʻz mavqeini yoʻqotishdan, shu jumladan, oʻz hukmronligini yoʻqotishdan qoʻrqishini ifodalaydi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=On Hurry Up Tomorrow, The Weeknd delivers a spectacular final chapter in his 'After Hours' trilogy |last=O'Connor |first=Roisin |date=2025-01-31 |work=The Independent |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/reviews/the-weeknd-hurry-up-tomorrow-review-features-lyrics-b2689689.html}}&lt;/ref&gt;. Britaniyaning ''GQ'' jurnali jurnalisti Josiah Gogarty, qoʻshiqdagi Travis Scottning kuylaydigan qismida ishlatilgan „chopped and screwed“ effekti haqida shunday yozgan: „Uning ushbu trek paydo boʻlishi bizga Astroworld kabi katta loyihalarni boshqarishdan tashqari, ajoyib kupletlar ham yoza olishi mumkinligini eslatadi“&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Every feature on The Weeknd's ''Hurry Up Tomorrow'', ranked |last=Gogarty |first=Josiah |date=2025-01-31 |work=GQ |url=https://www.gq-magazine.co.uk/article/the-weeknd-hurry-up-tomorrow-features-2025}}&lt;/ref&gt;. ''Billboard'' jurnalisti Carl Lamarre „Reflections Laughing“ni albomdagi eng yaxshi oʻn uchinchi qoʻshiq sifatida baholab, Weeknd va Travis Scott „yana bir bor ular nima uchun kuchli jamoa ekanliklarini isbotlashdi“ deb izohlab oʻtgan&lt;ref&gt;{{Jurnal manbasi |date=2025-01-31 |title=Every Song From The Weeknd's 'Hurry Up Tomorrow' Album Ranked: Critic's Picks |magazine=[[Billboard]] |last=Saponara |first=Michael |url=https://www.billboard.com/lists/the-weeknd-hurry-up-tomorrow-album-song-rankings/ |last2=Lamarre |first2=Carl}}&lt;/ref&gt;.

== Xodimlar ==
Maʼlumotlar Tidaldan olingan.&lt;ref&gt;{{Citation |title=The Weeknd - Hurry Up Tomorrow |date=January 31, 2025 |url=https://listen.tidal.com/album/414851656/credits|language=en}}&lt;/ref&gt;

* [[The Weeknd]] – vokal, klavishlar, dasturlash, qoʻshiq yozish, ishlab chiqarish
* [[Travis Scott]] – vokal, qoʻshiq yozish, ishlab chiqarish
* Florence and the Machine – vokal
* [[Chxrry22]] – aytilgan soʻzlar
* Mike Dean – qoʻshiq yozish, ishlab chiqarish, miksing, mastering
* OPN – sintezator, qoʻshimcha ishlab chiqarish
* Metro Boomin – ko-prodyuser
* Nathan Salon – qoʻshimcha ishlab chiqarish
* Tommy Rush – ikkichi muhandis, miksing
* Sage Skofield – vokal muhandis, vokal ishlab chiqarish
* Ethan Stevens – yozish

== Chartlar ==
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+ „Reflections Laughing“ning chartlardagi oʻrni
! scope=&quot;col&quot;| Chart (2025)
! scope=&quot;col&quot;| Eng yuqori&lt;br /&gt;oʻrin
|-
! scope=&quot;row&quot;| {{AUS}} ([[ARIA Charts|ARIA]])&lt;ref&gt;{{cite magazine|title=The ARIA Report: Week Commencing 10 February 2025|magazine=The ARIA Report|publisher=[[Australian Recording Industry Association]]|issue=1823|page=4|date=February 10, 2025}}&lt;/ref&gt;
| 75
|-
{{single chart|Billboardhot100|53|artist=The Weeknd|rowheader=true|access-date=February 11, 2025}}
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{UK}} Streaming ([[Official Charts Company|OCC]])&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://officialcharts.com/charts/streaming-chart/20250207/7510/|title=Official Streaming Chart Top 100|publisher=[[Official Charts Company]]|access-date=February 8, 2025}}&lt;/ref&gt;
| 72
|-
! scope=&quot;row&quot;| {{FRA}} ([[SNEP]])&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://snepmusique.com/les-tops/le-top-de-la-semaine/top-albums/?categorie=Top%20Singles&amp;semaine=6|title=Top Singles (Week 6, 2025)|publisher=[[SNEP]]|language=fr|access-date=February 12, 2025}}&lt;/ref&gt;
| 44
|-
{{single chart|Billboardglobal200|38|artist=The Weeknd|rowheader=true|access-date=February 11, 2025}}
|-
! scope=&quot;row&quot;| {{GRE}} International ([[IFPI Greece|IFPI]])&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ifpi.gr/digital_iel.html|title=Official IFPI Charts − Digital Singles Chart (International) − Εβδομάδα: 06/2025|publisher=[[IFPI Greece]]|access-date=February 12, 2025|language=el|archive-url=https://web.archive.org/web/20250212103436/https://www.ifpi.gr/digital_iel.html|archive-date=February 12, 2025|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| 12
|-
! scope=&quot;row&quot;| {{ISL}} ([[Tónlistinn]])&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://plotutidindi.is/tonlistinn/|title=Tónlistinn – Lög: Streymi, spilun og sala viku 6. Birt 8. febrúar 2025 – Næst uppfært 15. febrúar 2025.|language=is|publisher=Plötutíðindi|access-date=February 8, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250208080531/https://plotutidindi.is/tonlistinn/|archive-date=February 8, 2025|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| 22
|-
! scope=&quot;row&quot;| {{ITA}} ([[Federazione Industria Musicale Italiana|FIMI]])&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fimi.it/top-of-the-music/classifiche.kl#/charts/3/2025/6|title=Top Singoli – Classifica settimanale WK 6|publisher=[[Federazione Industria Musicale Italiana]]|language=it|access-date=February 8, 2025}}&lt;/ref&gt;
| 74
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{ZAF}} ([[The Official South African Charts|TOSAC]])&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://theofficialsacharts.co.za/new-releases/ |title=Local &amp; International Streaming Chart Top 10 Week 06-2025 |access-date=February 18, 2025 |publisher=[[The Official South African Charts]] |url-status=bot: unknown |archive-date=February 14, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250214085538/https://theofficialsacharts.co.za/new-releases/}}&lt;/ref&gt;
| 62
|-
{{single chart|Canada|29|artist=The Weeknd|rowheader=true|access-date=February 11, 2025}}
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{LAT}} ([[Latvian Music Producers Association|LaIPA]])&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://sejas.tvnet.lv/8189943/latvijas-dziesmu-topa-nonak-ari-supernovas-dziesmas |title=Latvijas dziesmu topā nonāk arī &quot;Supernovas&quot; dziesmas |trans-title=Supernova songs also enter the Latvian song chart |language=lv |publisher={{Ill|TV Net|lv|TVNET GRUPA}} |access-date=February 11, 2025 |date=February 11, 2025}}&lt;/ref&gt;
| 14
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{LIT}} ([[AGATA (organization)|AGATA]])&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.agata.lt/lt/naujienos/s6-3/ |title=2025 6-os savaitės klausomiausi (Top 100) |language=lt |publisher=[[AGATA (organization)|AGATA]] |date=February 7, 2025 |access-date=February 7, 2025 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250217042600/https://www.agata.lt/lt/naujienos/s6-3/ |arxivsana=2025-02-17}}&lt;/ref&gt;
| 33
|-
! scope=&quot;row&quot;| {{POL}} ([[Polish music charts|Polish Streaming Top 100]])&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.olis.pl/charts/oficjalna-lista-sprzedazy/single-w-streamie|title=OLiS – oficjalna lista sprzedaży – single w streamie|publisher=[[OLiS]]|language=pl|access-date=February 13, 2025|type=Select week 31.01.2025–06.02.2025.}}&lt;/ref&gt;
| 84
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{NZL}}Hot Singles ([[Recorded Music NZ|RMNZ]])&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/hot-singles/2025-02-07 |title=NZ Hot 40 Singles |publisher=[[Recorded Music NZ]] |date=February 7, 2025 |access-date=February 7, 2025}}&lt;/ref&gt;
| 5
|-
! scope=&quot;row&quot;| {{SWE}} ([[Sverigetopplistan]])&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://sverigetopplistan.se/chart/41/?dspy=2025&amp;dspp=6|title=Veckolista Singlar, vecka 6, 2025|publisher=[[Sverigetopplistan]]|language=sv|access-date=February 8, 2025}}&lt;/ref&gt;
| 82
|}

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{The Weeknd qoʻshiqlari}}

[[Turkum:2025-yil qoʻshiqlari]]
[[Turkum:The Weeknd qoʻshiqlari]]
[[Turkum:Travis Scott qoʻshiqlari]]
[[Turkum:Florence and the Machine qoʻshiqlari]]
[[Turkum:The Weeknd tomonidan yozilgan qoʻshiqlar]]
[[Turkum:The Weeknd prodyuserligidagi qoʻshiqlar]]
[[Turkum:Ingliz tilidagi qoʻshiqlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha qoʻshiqlar]]</text>
      <sha1>r8n3r24kukevmsz2cx90i1zz0q8pgrt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Foydalanuvchi:Azizbekce</title>
    <ns>2</ns>
    <id>1243454</id>
    <revision>
      <id>6327581</id>
      <parentid>5483646</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T18:20:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Azizbekce</username>
        <id>162282</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6327581</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="384" sha1="a9ujpcgvrd0ggn6nohd96j61r138qk4" xml:space="preserve">'''azizbekce - Azizbek (Azizbek Abduraşidov) CE, bu erda CE (Complete Empire) &quot;Mukammal Imperiya&quot; degan ma'noni anglatadi.'''


CE shunchaki ikkita harf emas - bu shaxsiy imperiyaning boshlanishi.


Barcha ijtimoiy tarmoqlarda foydalanilgan ''azizbekce,'' shaxsiy brendni anglatadi.


CE 4 bosqichdan iborat, bular: CE-0 Tug'ulish | CE-11 O'sish | CE-17 Rivojlanish | CE-21 Bajarish.</text>
      <sha1>a9ujpcgvrd0ggn6nohd96j61r138qk4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rather Lie</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1243763</id>
    <revision>
      <id>6327484</id>
      <parentid>6149365</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T12:25:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327484</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12250" sha1="7y50mh8xfioucoadds1d3vbs4u078re" xml:space="preserve">{{Qoʻshiq bilgiqutisi
| nomi           = Rather Lie
| muqova         = 
| turi           = singl
| artist         = Playboi Carti va [[The Weeknd]]
| albom          = Music
| a-tomon        = 
| b-tomon        = 
| chiqarilgan    = 2025-yil 26-mart
| format         = 
| yozilgan       = 
| studiya        = 
| janr           = 
| davomiyligi    = 3:29
| leybl          = 
* AWGE
* [[Interscope Records|Interscope]]
| muallif        =
* Jordan Carter
* [[The Weeknd|Abel Tesfaye]]
* Mark Williams
* Raul Cubina
* Richard Ortiz
| prodyuser      = 
* F1lthy
* Ojivolta
* Twisco
* Ramzoid
| chronology    = Playboi Carti
| prev_title    = Blick Sum
| prev_year     = 2025
| next_title    = 
| next_year     = 
| yana          = {{Extra chronology
| artist     = [[The Weeknd]]
| type       = single
| prev_title = [[Cry for Me]]
| prev_year  = 2025
| title      = Rather Lie
| year       = 2025
| next_title = Drive
| next_year  =  2025
}}{{External music video|type=single|header=Audio video|{{YouTube|fYD7YsSRHOY|„Rather Lie“}}
}}
}}'''„Rather Lie“''' – amerikalik repper Playboi Carti hamda kanadalik qoʻshiqchi [[The Weeknd]] ijrosidagi qoʻshiq. U 2025-yil 26-martda Playboi Cartining uchinchi studiyaviy albomi ''Music''dan asosiy singl sifatida AQShdagi ritmik radiostansiyalarga yuborilgan&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.hitsdailydouble.com/news/radio/radio-add-recaps-2025-02-12 |title=A Recap of Radio Add Recaps |website=Hits |date=February 12, 2025 |access-date=}}&lt;/ref&gt;. Qoʻshiqqa F1lthy, Ojivolta, Jarrod „Twisco“ Morgan va Ramzoid prodyuserlik qilgan. Ikki kundan soʻng, u Italiya radiolarida ham eshittirilgan&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://earone.com/post/45cefdff7b28/playboi-carti-the-weeknd-rather-lie-radio-date-28-03-2025 |title=Rather Lie – Playboi Carti, The Weeknd |lang=it |date=March 24, 2025 |first=Dario |last=Bellone |work=EarOne |access-date=}}&lt;/ref&gt;.

== Kompozitsiyasi ==
„Rather Lie“ qoʻshigʻida naqarot The Weeknd tomonidan ijro etilib, u „pop musiqaga xos tiniq“, „yengil“ hamda „quloqqa yoqimli“ deb tasvirlangan, Carti esa „yoqimli, ammo mutlaqo maʼnosiz narsalar“ni pichirlayotgani eshitiladi. Shu sababli, ushbu qoʻshiq albomdagi „sevgi qoʻshigʻi“ sifatida eʼtirof etilgan esda qolarli qismlardan biri deb qaraladi&lt;ref name=&quot;stereogum&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.stereogum.com/2300444/premature-evaluation-playboi-carti-music/reviews/premature-evaluation/ |title=Premature Evaluation: Playboi Carti Music |last=Breihan |first=Tom |website=Stereogum |date=March 14, 2025 |access-date=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;billboard&quot;&gt;{{cite magazine |last=Cummings-Grady |first=Mackenzie |date=March 14, 2025 |title=Playboi Carti's ''Music'': All Guest Features Ranked |url=https://www.billboard.com/lists/playboi-carti-music-features-ranked-kendrick-lamar-future/rather-lie-featuring-the-weeknd/ |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |access-date=}}&lt;/ref&gt;. Qoʻshiq davomida Carti avval tinch ohangda kuylaydi, biroq keyinroq ovozini turlicha ishlatib, sevgilisini manipulyatsiya qiladi va muhabbati haqidagi ichki fikrlarini ochib beradi&lt;ref name=&quot;billboard2&quot;&gt;{{cite magazine |author=Diaz, Angel; Saponara, Michael |date=March 14, 2025 |title=Every Song From Playboi Carti's ''Music'' Album Ranked: Critic's Picks |url=https://www.billboard.com/lists/playboi-carti-i-am-music-tracks-ranked-2025/rather-lie-feat-the-weeknd/ |magazine=Billboard |access-date=}}&lt;/ref&gt;. Trek yaqin munosabatlardagi notekisliklarni aks ettiradi, bu jarayonda esa Carti oʻziga achinish oʻrniga hushyor va realistik ohangda eshitiladi&lt;ref name=&quot;complex&quot;&gt;{{cite magazine |author=Sanfiorenzo, Dimas; Barlas, Jon; Schube, Will; Medithi, Vivian |date=March 14, 2025 |title=Was Playboi Carti's ''Music'' Worth the Wait? |url=https://www.complex.com/music/a/dimassanfiorenzo/playboi-carti-music-album-review |magazine=Complex |access-date=}}&lt;/ref&gt;.

== Tanqidiy qabul ==
Qoʻshiq musiqiy tanqidchilar tomonidan iliq kutib olindi. ''Billboard'' jurnalidan Mackenzie Cummings-Grady albomdagi barcha birgalikda ishlangan qoʻshiqlar reytingida „Rather Lie“ni ikkinchi oʻringa qoʻydi va ushbu duet „uchta muvaffaqiyatli ish“ni amalga oshirdi deb fikr bildirdi, chunki ular bundan avval „[[Popular (The Weeknd, Playboi Carti va Madonna qoʻshigʻi)|Popular]]“ (2023) va „Timeless“ (2024) dek katta shuhratga erishgan qoʻshiqlarda birga ishlashgan edi. Cummings-Grady qoʻshiq ikkalasi uchun ham eng muvaffaqiyatli trekka aylanishini taxmin qildi&lt;ref name=&quot;billboard&quot; /&gt;. Angel Diaz va Michael Saponara keyinroq qoʻshiqni albomning umumiy reytingida ikkinchi oʻringa qoʻyishdi, uni albomning „radio singli“ deb atashdi va ikkalasining qoʻshma albomi chiqishiga umid qilishgan&lt;ref name=&quot;billboard2&quot; /&gt;.

C. Vernon Coleman II [[XXL]] jurnalida „Rather Lie“ qoʻshigʻini albomning dastlabki ajralib turadigan treklaridan biri sifatida keltirdi va uni albomning „energiyaga boy“ treklaridan biri deb atadi&lt;ref&gt;{{cite magazine |last=Coleman II |first=C. Vernon |date=March 14, 2025 |title=Playboi Carti drops new album music - listen |url=https://www.xxlmag.com/playboi-carti-drops-new-album-music/ |magazine=[[XXL (magazine)|XXL]] |access-date=}}&lt;/ref&gt;.

== Chartlar ==
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+„Rather Lie“ning chartlardagi oʻrni
! scope=&quot;col&quot; |Chart (2025)
! scope=&quot;col&quot; |Eng yuqori&lt;br /&gt;oʻrin
|-
{{single chart|Billboardhot100|4|artist=Playboi Carti|rowheader=true|access-date=March 24, 2025}}
|-
{{single chart|Billboardrandbhiphop|3|artist=Playboi Carti|rowheader=true|access-date=March 25, 2025}}
|-
{{single chart|Billboardrhythmic|19|artist=Playboi Carti|rowheader=true|access-date=April 21, 2025}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{AUS}} ([[ARIA Charts|ARIA]])&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.aria.com.au/charts/singles-chart/2025-03-24 |title=ARIA Top 50 Singles Chart |publisher=[[Australian Recording Industry Association]] |date=March 24, 2025 |access-date=March 21, 2025}}&lt;/ref&gt;
|16
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{AUS}} Hip Hop/R&amp;B ([[ARIA Charts|ARIA]])&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.aria.com.au/charts/hip-hop-r-and-b-singles-chart/2025-03-24 |title=ARIA Top 40 Hip Hip/R&amp;B Singles Chart |publisher=[[Australian Recording Industry Association]] |date=March 24, 2025 |access-date=March 21, 2025}}&lt;/ref&gt;
|4
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{AUT}} ([[Ö3 Austria Top 40]])&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://oe3.orf.at/charts/stories/oe3austriatop40/ |title=Ö3 Austria Top40: Single Charts vom 25. März 2025 |date=November 8, 2019 |publisher=[[Ö3 Austria Top 40]] |access-date=March 26, 2025}}&lt;/ref&gt;
|12
|-
{{single chart|UK|10|date=20250321|rowheader=true|access-date=March 21, 2025}}
|-
{{single chart|UKrandb|3|date=20250321|rowheader=true|access-date=March 21, 2025}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{DEN}} ([[Tracklisten]])&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://hitlisten.nu/default.asp?w=11&amp;y=2025&amp;list=t40 |title=Track Top-40 Uge 11, 2025 |publisher=[[Hitlisten]] |access-date=March 26, 2025}}&lt;/ref&gt;
|35
|-
{{single chart|Finland|43|artist=Playboi Carti|song=Rather Lie|rowheader=true|access-date=March 22, 2025}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{FRA}} ([[SNEP]])&lt;ref name=&quot;France&quot;&gt;{{cite web |url=http://snepmusique.com/les-tops/le-top-de-la-semaine/top-albums/?categorie=Top%20Singles&amp;semaine=12 |title=Top Singles (Week 12, 2025) |publisher=Syndicat National de l'Édition Phonographique |language=French |access-date=March 26, 2025}}&lt;/ref&gt;
|59
|-
{{single chart|Billboardglobal200|6|artist=Playboi Carti|rowheader=true|access-date=March 25, 2025}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{GRE}} International ([[IFPI Greece|IFPI]])&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.ifpi.gr/digital_iel.html |title=Official IFPI Charts − Digital Singles Chart (International) − Εβδομάδα: 12/2025 |publisher=[[IFPI Greece]] |access-date=March 26, 2025 |language=el |archive-url=https://web.archive.org/web/20250326080910/https://www.ifpi.gr/digital_iel.html |archive-date=March 26, 2025 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|8
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{ISL}} ([[Tónlistinn]])&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://plotutidindi.is/tonlistinn/ |title=Tónlistinn – Lög: Streymi, spilun og sala viku 13. Birt 29. mars 2025 – Næst uppfært 5. apríl 2025. |publisher=Plötutíðindi |access-date=April 1, 2025 |lang=is |archive-url=https://web.archive.org/web/20250330090004/https://plotutidindi.is/tonlistinn/ |archive-date=March 30, 2025 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|11
|-
{{single chart|Ireland4|27|date=20250321|rowheader=true|access-date=March 21, 2025}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{ITA}} ([[Federazione Industria Musicale Italiana|FIMI]])&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.fimi.it/top-of-the-music/classifiche.kl#/charts/3/2025/12 |title=Top Singoli – Classifica settimanale WK 12 (dal 14.03.2025 al 20.03.2025) |publisher=[[Federazione Industria Musicale Italiana]] |language=it |access-date=March 22, 2025}}&lt;/ref&gt;
|63
|-
{{single chart|Canada|9|artist=Playboi Carti|rowheader=true|access-date=March 25, 2025}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{LAT}} ([[Latvian Music Producers Association|LaIPA]])&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://sejas.tvnet.lv/8216809/latvijas-muzikas-topu-parnem-reperis-playboi-carti-vadiba-atgriezas-sudden-lights |title=Latvijas mūzikas topu pārņem reperis Playboi Carti; vadībā atgriežas &quot;Sudden Lights&quot; |trans-title=Rapper Playboi Carti takes over the Latvian music chart; Sudden Lights returns to the top |language=lv |publisher={{Ill|TV Net|lv|TVNET GRUPA}} |access-date=March 25, 2025 |date=March 25, 2025}}&lt;/ref&gt;
|2
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{LTU}} ([[AGATA (organization)|AGATA]])&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.agata.lt/lt/naujienos/s12-4/ |title=2025 12-os savaitės klausomiausi (Top 100) |language=lt |publisher=[[AGATA (organization)|AGATA]] |date=March 21, 2025 |access-date=March 21, 2025 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250321082632/https://www.agata.lt/lt/naujienos/s12-4/ |arxivsana=2025-03-21}}&lt;/ref&gt;
|7
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{LUX}} (''[[Billboard (magazine)|Billboard]]'')&lt;ref&gt;{{cite magazine |title=Playboi Carti Chart History (Luxembourg Songs) |url=https://www.billboard.com/artist/playboi-carti/chart-history/i12/ |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |access-date=March 25, 2025}}&lt;/ref&gt;
|12
|-
{{single chart|Dutch100|41|artist=Playboi Carti feat. The Weeknd|song=Rather Lie|rowheader=true|access-date=March 22, 2025}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{NGA}} ([[TurnTable Top 100|''TurnTable'' Top 100]])&lt;ref&gt;{{cite magazine |title=TurnTable Nigeria Top 100: March 21st, 2025 – March 27th, 2025 |url=https://www.turntablecharts.com/charts/1 |url-status=dead |magazine=[[TurnTable]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20250401121939/https://www.turntablecharts.com/charts/1 |archive-date=April 1, 2025 |access-date=April 1, 2025}}&lt;/ref&gt;
|59
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{NOR}} ([[VG-lista]])&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://topplista.no/charts/singles/2025-w12/ |title=Singel 2025 uke 12 |publisher=[[VG-lista]] |access-date=March 22, 2025}}&lt;/ref&gt;
|31
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{ROM}} (''[[Billboard (magazine)|Billboard]]'')&lt;ref&gt;{{cite magazine |title=Playboi Carti Chart History (Romania Songs) |url=https://www.billboard.com/artist/playboi-carti/chart-history/i36/ |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |access-date=March 25, 2025}}&lt;/ref&gt;
|15
|-
{{single chart|Hungarysingle|22|year=2025|week=12|rowheader=true|access-date=March 27, 2025}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{NZL}} ([[Recorded Music NZ]])&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/singles/2025-03-21 |title=NZ Top 40 Singles Chart |publisher=[[Recorded Music NZ]] |date=March 21, 2025 |access-date=March 21, 2025}}&lt;/ref&gt;
|7
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{SWE}} ([[Sverigetopplistan]])&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.sverigetopplistan.se/chart/41?dspy=2025&amp;dspp=12 |title=Veckolista Singlar, vecka 12, 2025 |publisher=Sverigetopplistan |access-date=March 22, 2025}}&lt;/ref&gt;
|49
|-
{{single chart|Switzerland|8|artist=Playboi Carti feat. The Weeknd|song=Rather Lie|rowheader=true|access-date=March 23, 2025}}
|-
{{single chart|Czechdigital|12|year=2025|week=12|rowheader=true|access-date=March 27, 2025}}
|}

== Manbalar ==
{{Manbalar}}{{The Weeknd qoʻshiqlari}}
[[Turkum:2025-yil qoʻshiqlari]]
[[Turkum:2025-yil singllari]]
[[Turkum:Playboi Carti qoʻshiqlari]]
[[Turkum:The Weeknd qoʻshiqlari]]
[[Turkum:The Weeknd tomonidan yozilgan qoʻshiqlar]]</text>
      <sha1>7y50mh8xfioucoadds1d3vbs4u078re</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Scared to Live</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1244540</id>
    <revision>
      <id>6328010</id>
      <parentid>6304901</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T09:46:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328010</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18632" sha1="4xxo1qth2or7vtqxk19nu96785vzuok" xml:space="preserve">{{Qoʻshiq bilgiqutisi
| nomi           = Scared to Live
| artist         = [[The Weeknd]]
| albom          = [[After Hours]]
| chiqarilgan    = {{Start date|2020|3|20}}
| studiya = * Conway, MXM (Los-Anjeles, Kaliforniya)
* Jungle City (Nyu-York, Nyu-York)
* House Mouse Studios, MXM (Stokgolm, Shvetsiya)
| janr = * sinti-pop
* traditional pop
* adult contemporary
| davomiyligi = 3:11
| leybl = * [[XO (yozuv leybli)|XO]]
* [[Republic Records|Republic]]
| muallif = {{hlist|[[The Weeknd|Abel Tesfaye]]|Ahmad Balshe|Max Martin|Oscar Holter|Daniel Lopatin|[[Elton John]]|Bernard Taupin}}
| prodyuser = {{hlist|Max Martin|Oscar Holter|The Weeknd}}
| yana =
}}'''„Scared to Live“''' – kanadalik qoʻshiqchi va qoʻshiqlar muallifi [[The Weeknd|The Weekndning]], toʻrtinchi studiyaviy albomi – ''[[After Hours]]'' tarkibiga kiruvchi qoʻshigʻi&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.rap-up.com/2020/03/17/the-weeknd-after-hours-tracklist/ |title=The Weeknd Reveals 'After Hours' Tracklist |website=Rap-Up |accessdate= |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200319195927/https://www.rap-up.com/2020/03/17/the-weeknd-after-hours-tracklist/ |arxivsana=2020-03-19}}&lt;/ref&gt;. Ushbu qoʻshiq birinchi marta 2020-yil 8-martda, amerikalik musiqachi Oneohtrix Point Never bilan birga, ''[[Saturday Night Live]]'' koʻrsatuvida ijro etilgan&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Young |first1=Alex |title=The Weeknd debuts new song on SNL, appears in &quot;On the Couch&quot; sketch: Watch |url=https://consequenceofsound.net/2020/03/the-weeknd-snl-video/ |website=Consequence of Sound |accessdate= |date=March 8, 2020}}&lt;/ref&gt;. ''Saturday Night Live''dagi ijro albomning deluxe nashri bilan birga 2020-yil 23-martda rasmiy ravish taqdim etilgan&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://pitchfork.com/news/the-weeknd-shares-deluxe-version-of-after-hours-listen/ |title=The Weeknd Shares Deluxe Version of After Hours: Listen |website=Pitchfork |date=March 23, 2020 |accessdate=}}&lt;/ref&gt;. The Weeknd ushbu qoʻshiqni Max Martin va Oscar Holter bilan birgalikda yozib, prodyuserlik qilgan, shuningdek, qoʻshiq mualliflari sifatida Belly va Oneohtrix Point Never ham kiritilgan. [[Elton John]] va Bernard Taupin esa qoʻshiqda Elton Johnning 1970-yilda chiqarilgan „Your Song“ qoʻshigʻidan olingan interpolyatsiya sababli qoʻshimcha mualliflik huquqiga ega.

== Tarixi va targʻib ==
2020-yil fevral oyining boshlarida ''Saturday Night Live'' 2020-yil 7-mart kuni The Weeknd dasturga musiqiy mehmon sifatida qatnashishini tasdiqladi&lt;ref&gt;{{Cite magazine |date=February 6, 2020 |title=The Weeknd &amp; David Byrne to Perform on 'Saturday Night Live' |url=http://www.billboard.com/articles/news/television/8550356/the-weeknd-david-byrne-saturday-night-live |magazine=Billboard |accessdate=}}&lt;/ref&gt;. Shu epizod davomida The Weeknd, Kenan Thompson va Chris Redd bilan birga „On the Couch“ sketchida qatnashdi hamda ''After Hours'' albomidan ikki qoʻshiqni – „[[Blinding Lights]]“ singlini va hali taqdim etilmagan „Scared to Live“ni (Oneohtrix Point Never bilan birga) ijro etdi&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.complex.com/music/2020/03/the-weeknd-snl-performance-after-hours |title=Watch The Weeknd Perform &quot;Blinding Lights&quot; and &quot;Scared to Live&quot; on 'SNL' |website=Complex |accessdate=}}&lt;/ref&gt;. Qoʻshiqning studiya versiyasi esa 2020-yil 20-mart kuni albomning boshqa treklari bilan birga chiqarildi&lt;ref&gt;{{Cite magazine |date=March 17, 2020 |title=The Weeknd's 'After Hours' Track List: See Here |url=http://www.billboard.com/articles/columns/hip-hop/9336720/the-weeknd-after-hours-track-list |magazine=Billboard |accessdate=}}&lt;/ref&gt;.

[[Elton John]] Yangi Zelandiya radiosi boshlovchisi Zane Lowe bilan suhbatda „Scared to Live“ qoʻshigʻida oʻzining „Your Song“ qoʻshigʻi interpolyatsiya qilinganidan mamnunligini bildirgan. Shuningdek, quyidagicha fikr bildirgan&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Aniftos |first=Rania |date=March 23, 2020 |title=Here's What Elton John Thought About The Weeknd's Use of 'Your Song' on 'Scared to Live' |url=https://www.billboard.com/music/music-news/elton-john-the-weeknd-your-song-on-scared-to-live-9341024/ |magazine=Billboard |language=en-US |access-date=}}&lt;/ref&gt;:
{{Quote|text=Men hayratdaman, chin dildan xursandman. Mening yoshimdagilar uchun, uning albomida ishtirok etish katta sharaf. Men u qilayotgan ishlarni juda qadrlayman va uni juda yaxshi koʻraman. Bugun ertalab ham odatdagi narsalar — rep treklariga qulogʻim chalindi. Shunda oʻyladim: &quot;Yaxshiyamki, Abel bor. U chinakam musiqa yaratmoqda. U haqiqiy musiqa bilan shugʻullanmoqda&quot;.|author=Elton John|multiline=}}

== Matni va kompozitsiyasi ==
„Scared to Live“ sinti-pop janridagi ballada sifatida tavsiflangan boʻlib&lt;ref&gt;{{Cite web |date=March 8, 2020 |title=The Weeknd Performs New Ballad &quot;Scared To Live&quot; On SNL |url=https://hiddenjams.com/2020/03/08/the-weeknd-scared-to-live-snl/ |access-date= |website=Hidden Jams |language=en-US }}{{Oʻlikhavola|date=avgust 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;, Elton Johnning „Your Song“ qoʻshigʻidek anʼanaviy pop&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Wyman |first=Bill |date=October 18, 2018 |title=Elton John Is Not the Man They Think He Is at Home |url=https://www.vulture.com/2018/10/elton-john-is-not-the-man-they-think-he-is-at-home.html |access-date= |website=Vulture |language=en-us}}&lt;/ref&gt; va adult contemporary ohanglarga sodiqligini saqlab qoladi&lt;ref&gt;{{Citation |title=After Hours - The Weeknd {{!}} Songs, Reviews, Credits {{!}} AllMusic |url=https://www.allmusic.com/album/after-hours-mw0003358815 |access-date= |language=en}}&lt;/ref&gt;. Qoʻshiq matni The Weekndning sobiq sevgilisi bilan munosabatlarining yakuniga oid kechinmalarni ifodalaydi – bu ajralishdan soʻng ular yana oʻz muhabbatlarini topishi mumkinmi degan savolni tugʻiladi. The Weeknd sobiq sevgilisiga oʻz yoʻlini topib, oʻtmishga qaramay yashashni maslahat beradi; u oʻz ayblari uchun uzr soʻraydi, biroq ular oʻrtasidagi tuygʻularni hanuz sogʻinayotganini ham yashirmaydi&lt;ref&gt;{{Cite web |date=March 8, 2020 |title=The Weeknd Performs New Ballad &quot;Scared To Live&quot; On SNL |url=https://hiddenjams.com/2020/03/08/the-weeknd-scared-to-live-snl/ |access-date= |website=Hidden Jams |language=en-US }}{{Oʻlikhavola|date=avgust 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=March 10, 2020 |title=The Weeknd debuts 'Scared to Live' on 'Saturday Night Live' [Watch] |url=https://dancingastronaut.com/2020/03/the-weeknd-debuts-scared-to-live-on-saturday-night-live-watch/ |access-date= |website=Dancing Astronaut |language=en-US}}&lt;/ref&gt;.

== Tanqidiy qabul ==
Qoʻshiq tanqidchilardan tomonidan eʼtirofga sazovor boʻldi va albomdagi eng yorqin asarlardan biri sifatida baholandi. Balladaning minimalistik tuzilishi, samimiy matni hamda The Weekndning ovozi alohida maqtovga sazovor boʻldi&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://dailybruin.com/2020/03/20/album-review-the-weeknd-authentically-portrays-heartache-over-past-heartbreak-in-after-hours/ |title=Album review: The Weeknd authentically portrays heartache over past heartbreak in 'After Hours' |date=March 20, 2020 |website=Daily Bruin}}&lt;/ref&gt;. Jurnalistlar qoʻshiq matnining toʻliqligi (oxiriga yetkazilgani)ni eʼtirof etishdi va uning ohangini Phil Collins ijro etgan balladalarni eslatuvchi qoʻshiq sifatida tilga olishdi&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://djbooth.net/features/2020-03-20-the-weeknd-after-hours-album-review-new-music |title=The Weeknd 'After Hours' Album Review |first=Yoh |last=Phillips |website=DJBooth |date=March 20, 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.theguardian.com/music/2020/mar/20/the-weeknd-after-hours-album-review-abel-tesfaye |title=The Weeknd: After Hours review – agile blend of usual sex and self-hate |work=[[The Guardian]] |date=March 20, 2020 |last=Cragg |first=Michael}}&lt;/ref&gt;. ''Vibe'' jurnalidan Jack Riedy esa trekni quyidagicha tasvirlab oʻtadi: „Tinglovchi goʻyoki disko shari nurlari ostida bitiruv kechasining soʻnggi raqsida raqs tushayotgan yosh qalblarni koʻrayotgandek boʻladi. Tesfaye esa ulardan yana yashashdan qoʻrqmaslikni soʻraydi“&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.vibe.com/music/music-news/the-weekends-after-hours-review-677470 |title=The Narcotic Odyssey Of The Weekend's 'After Hours' |first=Jack |last=Riedy |website=Vibe |date=March 24, 2020 |accessdate=}}&lt;/ref&gt;.

''Slant'' nashridan Seth Wilson qoʻshiq haqida shunday yozgan: &quot;Bu qoʻshiq pop-ballada ulugʻvorligini – yurakni rom etuvchi, yodda qoladigan naqarot va oʻtmishdagi muhabbatga sokinlik bilan nazar tashlaydigan matnlarni namoyon etadi. Unda faqatgina vaqt oʻtishi bilan yetiladigan hayotiy donishmandlik bor. Qoʻshiq haddan tashqari hissiyotlarga berilib ketgandek tuyuladi, biroq u har xil syurprizlarga boy, xususan, koʻp tinglovchilar payqamay qoladigan Elton Johnning „Your Song“ qoʻshigʻiga qilingan murakkab, naqarotga singib ketgan ishora bor&quot;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.slantmagazine.com/music/review-the-weeknd-after-hours-is-a-triumphant-depiction-of-heartbreak/amp/ |title=MUSICReview: The Weeknd's After Hours Is a Triumphant Depiction of Heartbreak |first=Seth |last=Wilson |website=Slant Magazine |date=March 28, 2020}}&lt;/ref&gt;. ''The Ringer''dan Micah Peters bu asarni: „His-tuygʻularga boy boʻlib, unda The Weeknd ilgari juda ham qaygʻuli boʻlgan his-tuygʻular oʻrnini egallagan quvonch va dardni koʻrsatadi“, – deya tavsiflagan&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.theringer.com/2020/03/25/music/the-weeknd-after-hours-review |title=Abel Tesfaye's 'After Hours' is his most accomplished and coherent project to date—and something to project your basest desires onto |first=Micah |last=Peters |website=The Ringer |date=March 25, 2020}}&lt;/ref&gt;. NME jurnalisti Will Richard qoʻshiqni: „Nur sochayotgan, taʼsirli ballada“, – deb atagan&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.nme.com/news/music/watch-the-weeknd-debut-new-song-scared-to-live-on-snl-2622110 |title=Watch The Weeknd debut new song 'Scared To Live' on SNL |first=Will |last=Richard |website=NME |date=May 31, 2020}}&lt;/ref&gt;. ''Vulture''dan Craig Jenkins esa shunday yozadi: „Trap barabanlari ustida jaranglaydigan sintezatorlar, zavqli burilishlar bilan boyitilgan. Qoʻshiqning matnining puxtaligi, ohang va gʻoyaning uygʻunligi seziladi“&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.vulture.com/article/the-best-albums-of-2020.html |title=The Best Albums of the Year (So Far) |first=Craig |last=Jenkins |website=Vulture.com |date=May 31, 2020}}&lt;/ref&gt;.

== Tijoriy muvaffaqiyati ==
Albom chiqarilganidan soʻng, „Scared to Live“ 2020-yil 4-aprel sanasidagi ''[[Billboard]]'' Hot 100 chartida 24-oʻrinni egalladi. Bu oʻsha haftada ''After Hours'' albomidan eng yuqori natija koʻrsatgan beshinchi qoʻshiq boʻldi&lt;ref name=&quot;Hot 100 Peak&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Zellener |first=Xander |date=March 30, 2020 |title=Every Song From The Weeknd's 'After Hours' Is on the Hot 100 |url=https://www.billboard.com/pro/every-song-weeknd-after-hours-hot-100 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |accessdate=March 30, 2020}}&lt;/ref&gt;.

== Jonli ijrodagi chiqishlar ==
Qoʻshiq birinchi marta 2020-yil 7-martda ''SNL'' dasturida „Blinding Lights“ bilan birga jonli ijro etildi&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.spin.com/2020/03/the-weeknd-debuts-new-song-scared-to-live-on-snl/ |title=Watch The Weeknd Perform New Song &quot;Scared to Live&quot; on &quot;Saturday Night Live&quot; |date=March 8, 2020 |website=Spin |accessdate=}}&lt;/ref&gt;. Bu chiqish [[Daniel Craig]] tomonidan tanishtirildi va The Weeknd bandajlangan holatda, qonga botgan burun bilan va ''After Hours'' erasining tashrif qogʻoziga aylangan qizil kostyumni kiygan holda kuyladi&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.vulture.com/2020/03/the-weekend-debuts-scared-to-live-on-saturday-night-live.html |title=The Weeknd and His Bloody-Nose Debut 'Scared to Live' on SNL |first=Zoe |last=Haylock |date=March 9, 2020 |website=Vulture |accessdate=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://ew.com/tv/recaps/saturday-night-live-season-45-episode-15/ |title='Saturday Night Live' recap: Craig, Daniel Craig |website=EW.com |accessdate=}}&lt;/ref&gt;. Uning yonida Oneohtrix Point Never sintezatorni chaldi&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://popculture.com/music/2020/03/08/the-weeknd-snl-uncut-gems-fans-stoked-about-performance/ |title=The Weeknd on 'SNL': Why 'Uncut Gems' Fans Were Stoked About His Performance |website=Music |accessdate=}}&lt;/ref&gt;.

== Xodimlar ==
Maʼlumotlar [[Genius]] saytidan olindi&lt;ref name=&quot;Genius (website)&quot;&gt;{{cite web |url=https://genius.com/The-weeknd-scared-to-live-lyrics |title=Scared to Live |website=[[Genius]] |accessdate=}}&lt;/ref&gt;.

* [[The Weeknd]] – qoʻshiq muallifi, vokal, ishlab chiqarish, klavishlar, dasturlash, bass, gitara, baraban
* Max Martin – qoʻshiq muallifi, ishlab chiqarish, klavishlar, dasturlash, bass, gitara, baraban
* Oscar Holter – qoʻshiq muallifi, ishlab chiqarish, klavishlar, dasturlash, bass, gitara, baraban
* Belly – qoʻshiq muallifi
* Oneohtrix Point Never – qoʻshiq muallifi, sintezator dasturlashi (''SNL'' Live)
* [[Elton John]] – qoʻshiq muallifi
* Bernard Taupin – qoʻshiq muallifi
* Dave Kutch – mastering
* Kevin Peterson – mastering
* Shin Kamiyama – muhandis
* Sam Holland – muhandis
* Michael Ilbert – muhandis
* Serban Ghenea – miksing muhandisi
* John Hanes – miksing muhandisi

== Chartlar ==
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! scope=&quot;col&quot; |Chart (2020)
! scope=&quot;col&quot; |Eng yuqori&lt;br /&gt;oʻrin
|-
{{single chart|Billboardhot100|24|artist=The Weeknd|rowheader=true|accessdate=March 31, 2020}}
|-
{{single chart|Billboardrandbhiphop|12|artist=The Weeknd|rowheader=true|accessdate=March 31, 2020}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{US}} [[Rolling Stone Top 100|''Rolling Stone'' Top 100]]&lt;ref&gt;{{cite magazine |title=Top 100 Songs |url=https://www.rollingstone.com/charts/songs/2020-03-20/ |url-status=dead |magazine=[[Rolling Stone]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20211022022021/https://www.rollingstone.com/charts/songs/2020-03-20/ |archive-date=October 22, 2021 |accessdate=April 13, 2020}}&lt;/ref&gt;
|9
|-
{{single chart|UKstreaming|40|date=20200327|rowheader=true|accessdate=March 27, 2020}}
|-
{{single chart|Denmark|29|artist=The Weeknd|song=Scared to Live|rowheader=true|accessdate=April 1, 2020}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{EST}} ([[Eesti Tipp-40]])&lt;ref name=&quot;estonianchart&quot;&gt;{{Cite web |url=https://ekspress.delfi.ee/areen/eesti-tipp-40-muusikas-selle-nadala-kangelased-on-the-weeknd-ja-ag?id=89401195 |title=Eesti Tipp-40 Muusikas: Selle nädala kangelased on The Weeknd ja AG |language=Estonian |last=Nestor |first=Siim |website=[[Eesti Ekspress]] |date=March 31, 2020 |accessdate=April 8, 2020}}&lt;/ref&gt;
|29
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{FRA}} ([[Syndicat National de l'Édition Phonographique|SNEP]])&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://snepmusique.com/les-tops/le-top-de-la-semaine/top-albums/?semaine=13?&amp;annee=2020&amp;categorie=Top%20Singles |title=Top Singles (Week 13, 2020) |publisher=[[Syndicat National de l'Édition Phonographique]] |language=French |accessdate=March 31, 2020}}&lt;/ref&gt;
|56
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{GRE}} ([[International Federation of the Phonographic Industry Greece|IFPI]])&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.ifpi.gr/digital_iel.html |title=IFPI Charts Digital Singles Chart (International) Week 13 2020 |publisher=[[IFPI Greece]] |accessdate=April 9, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200409175938/https://www.ifpi.gr/digital_iel.html |archive-date=April 9, 2020 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|44
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{ISL}} ([[Tónlistinn]])&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://plotutidindi.is/lagalistinn/ |title=Tónlistinn – Lög |trans-title=The Music – Songs |language=is |publisher=Plötutíðindi |access-date=July 6, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200401061848/https://plotutidindi.is/lagalistinn/ |archive-date=April 1, 2020 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|26
|-
{{single chart|Italy|64|artist=The Weeknd|song=Scared to Live|rowheader=true|accessdate=March 28, 2020}}
|-
{{single chart|Canada|33|artist=The Weeknd|rowheader=true|accessdate=March 31, 2020}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{LTU}} ([[AGATA (organization)|AGATA]])&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.agata.lt/lt/naujienos/savaites-klausomiausi-2020w13/ |title=2020 13-os savaitės klausomiausi (TOP 100) |language=Lithuanian |publisher=[[AGATA (organization)|AGATA]] |accessdate=March 29, 2020 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200327105259/https://www.agata.lt/lt/naujienos/savaites-klausomiausi-2020w13/ |arxivsana=2020-03-27}}&lt;/ref&gt;
|32
|-
{{single chart|Norway|33|artist=The Weeknd|song=Scared to Live|rowheader=true|accessdate=March 28, 2020}}
|-
{{single chart|Portugal|37|artist=The Weeknd|song=Scared to Live|rowheader=true|accessdate=April 9, 2020}}
|-
{{single chart|Slovakdigital|23|year=2020|week=13|rowheader=true|accessdate=March 31, 2020}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{NZL}} Hot Singles ([[Recorded Music NZ|RMNZ]])&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/hot-singles/2020-03-27 |title=NZ Hot Singles Chart |publisher=[[Recorded Music NZ]] |date=March 30, 2020 |access-date=March 28, 2020}}&lt;/ref&gt;
|3
|-
{{single chart|Sweden|34|artist=The Weeknd|song=Scared to Live|rowheader=true|accessdate=March 28, 2020}}
|-
{{single chart|Czechdigital|47|year=2020|week=13|rowheader=true|accessdate=March 31, 2020}}
|}

== Sertifikatsiya ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|+„Scared to Live“ning sertifikatsiyasi
!Hudud
!Sertifikatsiya
!Sertifikatlangan birliklar/sotuvlar
|-
! scope=&quot;row&quot; |Avstraliya ([[ARIA Charts|ARIA]])
|Oltin
|35,000
|-
! scope=&quot;row&quot; |Braziliya ((Pro-Música Brasil)
|Oltin
|20,000
|}

== Chiqarilish tarixi ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
! scope=&quot;col&quot; |Hudud
! scope=&quot;col&quot; |Sana
! scope=&quot;col&quot; |Format
! scope=&quot;col&quot; |Leybl(lar)
! scope=&quot;col&quot; |{{abbr|Man.|Manbalar}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Har xil
|2020-yil 20-mart
|{{hlist|raqamli yuklab olish|striming}}
|{{hlist|[[XO (yozuv leybli)|XO]]|[[Republic Records|Republic]]}}
|&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://pitchfork.com/news/listen-to-the-weeknds-new-album-after-hours/ |title=Listen to the Weeknd's New Album After Hours |website=Pitchfork |date=March 20, 2020 |accessdate=}}&lt;/ref&gt;
|}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* {{YouTube|MzsU_sn2aIE|Scared to Live (Audio)}}
* {{YouTube|MCg8YfDQYLY|Scared to Live (Live on ''Saturday Night Live'' audio)}}
{{The Weeknd qoʻshiqlari}}{{Tashqi havolalar}}
[[Turkum:2020-yil qoʻshiqlari]]
[[Turkum:The Weeknd qoʻshiqlari]]
[[Turkum:The Weeknd tomonidan yozilgan qoʻshiqlar]]
[[Turkum:The Weeknd prodyuserligidagi qoʻshiqlar]]
[[Turkum:Kanada sinti-pop qoʻshiqlari]]</text>
      <sha1>4xxo1qth2or7vtqxk19nu96785vzuok</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Repeat After Me (Interlude)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1244544</id>
    <revision>
      <id>6327526</id>
      <parentid>5457653</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T14:39:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327526</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8742" sha1="lu0q8cda64idzbn0sqrjcyk41s92qoi" xml:space="preserve">{{Qoʻshiq bilgiqutisi
| nomi           = Repeat After Me (Interlude)
| artist         = [[The Weeknd]]
| albom          = [[After Hours]]
| chiqarilgan    = {{Start date|2020|3|20}}
| studiya = Republic Studios (Los-Anjeles, Kaliforniya)
| janr = [[Contemporary R&amp;B|R&amp;B]]
| davomiyligi = 3:15
| leybl =
* [[XO (yozuv leybli)|XO]]
* [[Republic Records|Republic]]
| muallif =
* [[The Weeknd|Abel Tesfaye]]
* Kevin Parker
* Daniel Lopatin
| prodyuser = * Kevin Parker
* OPN
| yana = {{External music video|{{YouTube|CE-Iy24NOTY|&quot;Repeat After Me (Interlude)&quot;}}| type = song| header = Audio}}
}}'''„Repeat After Me (Interlude)“''' – kanadalik qoʻshiqchi va qoʻshiqlar muallifi [[The Weeknd|The Weekndning]], toʻrtinchi studiyaviy albomi – ''[[After Hours]]'' tarkibiga kiruvchi qoʻshigʻi boʻlib, avstraliyalik musiqachi Kevin Parkerning vokallari ham mavjud. Qoʻshiq The Weeknd, shuningdek, trek ustida prodyuser sifatida ishlagan Oneohtrix Point Never va Kevin Parker tomonidan yozilgan. Qoʻshiq 2020-yil 20-mart kuni albomning boshqa treklari bilan birga taqdim etilgan.

== Tarixi va kompozitsiyasi ==
[[File:Tame Impala Surly Brewing in Minneapolis 2019 (48419382936) (cropped).jpg|thumb|Avstraliyalik musiqachi Kevin Parker qo‘shiq boshida yashirin vokallari bilan ishtirok etgan.]]
The Weeknd 2020-yil 17-mart kuni ''After Hours'' albomining treklar roʻyxatini eʼlon qildi va „Repeat After Me (Interlude)“ ushbu roʻyxatda 12-qoʻshiq sifatida koʻrsatilgan edi&lt;ref&gt;{{cite news |date=March 18, 2020 |title=The Weeknd shares tracklist for new album 'After Hours' |work=NME |url=https://www.nme.com/news/music/the-weeknd-shares-tracklist-for-new-album-after-hours-2628308 |access-date=}}&lt;/ref&gt;. Ushbu trek 2020-yil 20-mart kuni, albomning qolgan qismi bilan birga rasman chiqarilgan.

Albomning dastlabki oʻn bir trekidan keyin va yakunlovchi ikkita qorongʻu ruhdagi trek (yaʼni, „[[After Hours (qoʻshiq)|After Hours]]“ hamda „[[Until I Bleed Out]]“) orasidagi oraliq interlyudiya sifatida joylashtirilgan ushbu qoʻshiq asosan [[Contemporary R&amp;B|R&amp;B]] janrida boʻlib, unda trap elementlari ham mavjud&lt;ref&gt;{{cite magazine |last=Mamo |first=Heran |date=March 20, 2020 |title=What's Your Favorite Song From The Weeknd's 'After Hours'? Vote! |url=https://www.billboard.com/music/rb-hip-hop/the-weeknd-after-hours-favorite-song-poll-9339685/ |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |access-date=}}&lt;/ref&gt;. ''Pitchfork'' nashri „Repeat After Me“ qoʻshigʻi matnini qisqacha „sen uni emas, meni sev“ deb taʼriflaydi&lt;ref name=&quot;Pitchfork&quot;&gt;{{cite news |title=The Weeknd: &quot;Repeat After Me (Interlude)&quot; Track Review |work=Pitchfork |url=https://pitchfork.com/reviews/tracks/oneohtrix-point-never-tame-impala-the-weeknd-repeat-after-me-interlude/ |access-date=}}&lt;/ref&gt;. ''Rolling Stone'' uni „koinot ohanglari bilan toʻyingan, ‘bubble-progʻ uslubidagi klaviaturada chalinuvchi kuchli ballada“ deb tasvirlaydi&lt;ref&gt;{{cite magazine |last=Dolan |first=Jon |date=March 23, 2020 |title=The Weeknd Is Alone Again, Naturally, on 'After Hours' |url=https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/the-weeknd-after-hours-971129/ |magazine=Rolling Stone |access-date=}}&lt;/ref&gt;. Qoʻshiq kirish qismida trekning prodyuserlaridan biri hisoblanadigan avstraliyalik musiqachi Kevin Parker tomonidan kuylangan tushunarsiz, mujmal vokallar eshitiladi&lt;ref name=&quot;MTV&quot;&gt;{{cite news |title=Tame Impala Best Collaborations, Ranked |website=[[MTV]] |url=https://www.mtv.com.au/news/jsmi0c/kevin-parker-music-collaborations-best-ranked |access-date=}}&lt;/ref&gt;.

== Tanqidiy qabul ==
Tanqidchilar qoʻshiq chiqishi bilan uning ohangini maqtashdi. ''Billboard'' „Repeat After Me (Interlude)“ qoʻshigʻini ''After Hours'' albomidagi eng yaxshi 11-chi qoʻshiq deb baholadi. Nashr „you donʼt love him if you’re thinking of me“ („agar meni oʻylayotgan boʻlsang, demak uni sevmaysan“) kabi misralarni „tweetbop“ jumlalar deb atadi. Yana taʼkidlanishicha, Tesfayening musiqasida baʼzida trap uslubi tayanch boʻlib koʻrinishi mumkin, biroq yengil va eksperimental tovushlar bilan hip-hopga oʻtishi yanada yoqimli qabul qilinadi&lt;ref&gt;{{cite magazine |date=March 20, 2020 |title=Every Song Ranked on The Weeknd's ''After Hours'': Critic's Picks |url=https://www.billboard.com/music/rb-hip-hop/the-weeknd-after-hours-every-song-ranked-9339446/ |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |access-date=}}&lt;/ref&gt;. Qoʻshiq haqidagi sharhida ''Pitchfork'' uning soʻzlarini „The Weekndga xos“ – „sen meni sevasan, uni emas“ deya taʼriflagan va Tesfaye vokalining nozikligi va soʻzlari „melanxolik taʼsir“ qoldirishini alohida qayd etgan. Shuningdek, ''Pitchfork'' Parkerning prodyuserlik ishlarini ham maqtagan va qoʻshiqni „[[Tame Impala]] uslubidagi elektron nafis chizgilar bilan toʻla“ deb taʼriflagan&lt;ref name=&quot;Pitchfork&quot; /&gt;.

''MTV'' „Repeat After Me (Interlude)“ni Parkerning yettinchi eng yaxshi hamkorligi deb atagan, qoʻshiqni „Tame Impala uslubining namunasi“ deb taʼriflab, Tesfayening vokali, instrumental bilan yoqimli tarzda qorishib ketganligini taʼkidlagan&lt;ref name=&quot;MTV&quot; /&gt;.

== Tijoriy muvaffaqiyat ==
Albomdagi boshqa qoʻshiqlar bilan birga chiqarilganidan soʻng, „Repeat After Me (Interlude)“ 2020-yil 4-aprel sanasidagi ''[[Billboard]]'' Hot 100 chartida 32-oʻrinni egalladi. Bu oʻsha haftada ''After Hours'' albomidagi eng past natija koʻrsatgan ikkinchi qoʻshiq boʻldi, undan pastki oʻrinda esa yakunlovchi trek „[[Until I Bleed Out]]“ joy olgan&lt;ref name=&quot;Hot 100 Peak&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Zellener |first=Xander |date=March 30, 2020 |title=Every Song From The Weeknd's ''After Hours'' Is on the Hot 100 |url=https://www.billboard.com/pro/every-song-weeknd-after-hours-hot-100 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |access-date=}}&lt;/ref&gt;.

== Xodimlar ==

* The Weeknd – vokal, qoʻshiq muallifi
* Kevin Parker – vokal, qoʻshiq muallifi, ishlab chiqarish
* Daniel Lopatin – qoʻshiq muallifi, ishlab chiqarish
* Shin Kamiyama – muhandis
* Matt Cohn – muhandis, miksksing
* Dave Kutch – mastering
* Kevin Peterson – mastering

== Chartlar ==
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! scope=&quot;col&quot; |Chart (2020)
! scope=&quot;col&quot; |Eng yuqori&lt;br /&gt;oʻrin
|-
{{single chart|Billboardhot100|69|artist=The Weeknd|rowheader=true|access-date=May 19, 2022}}
|-
{{single chart|Billboardrandbhiphop|32|artist=The Weeknd|rowheader=true|access-date=May 19, 2022}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{US}} [[Rolling Stone Top 100|''Rolling Stone'' Top 100]]&lt;ref&gt;{{cite magazine |title=Top 100 Songs |url=https://www.rollingstone.com/charts/songs/2020-03-20/ |magazine=[[Rolling Stone]] |access-date=May 19, 2020 |arxiv-sana=2021-10-22 |arxiv-url=https://web.archive.org/web/20211022022021/https://www.rollingstone.com/charts/songs/2020-03-20/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|31
|-
{{single chart|UKstreaming|96|date=20200327|rowheader=true|access-date=May 19, 2022}}
|-
{{single chart|France|130|artist=The Weeknd|song=Repeat After Me|rowheader=true|access-date=May 19, 2022}}
|-
{{single chart|Canada|62|artist=The Weeknd|rowheader=true|access-date=May 19, 2022}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{LTU}} ([[AGATA (organization)|AGATA]])&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.agata.lt/lt/naujienos/savaites-klausomiausi-2020w13/ |title=2020 13-os savaitės klausomiausi (TOP 100) |language=lt |publisher=[[AGATA (organization)|AGATA]] |access-date=May 21, 2022 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200327105259/https://www.agata.lt/lt/naujienos/savaites-klausomiausi-2020w13/ |arxivsana=2020-03-27}}&lt;/ref&gt;
|49
|-
{{single chart|Portugal|81|artist=The Weeknd|song=Escape from LA|rowheader=true|access-date=May 19, 2022}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{SWE}} Heatseeker ([[Sverigetopplistan]])&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.sverigetopplistan.se/chart/215?dspy=2020&amp;dspp=13 |title=Veckolista Heatseeker, vecka 13 |publisher=[[Sverigetopplistan]] |access-date=May 19, 2022}}&lt;/ref&gt;
|8
|}

== Chiqarilish tarixi ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
! scope=&quot;col&quot; |Hudud
! scope=&quot;col&quot; |Sana
! scope=&quot;col&quot; |Format
! scope=&quot;col&quot; |Leybl(lar)
! scope=&quot;col&quot; |{{abbr|Man.|Manbalar}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Har xil
|2020-yil 20-mart
|{{hlist|raqamli yuklab olish|striming}}
|{{hlist|[[XO (yozuv leybli)|XO]]|[[Republic Records|Republic]]}}
|&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://pitchfork.com/news/listen-to-the-weeknds-new-album-after-hours/ |title=Listen to the Weeknd's New Album After Hours |website=Pitchfork |date=March 20, 2020 |accessdate=}}&lt;/ref&gt;
|}

== Manbalar ==
{{manbalar}}{{The Weeknd qoʻshiqlari}}{{Tashqi havolalar}}
[[Turkum:2020-yil qoʻshiqlari]]
[[Turkum:The Weeknd qoʻshiqlari]]
[[Turkum:The Weeknd tomonidan yozilgan qoʻshiqlar]]</text>
      <sha1>lu0q8cda64idzbn0sqrjcyk41s92qoi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Turkum:AFC Osiyo Elita Chempionlar Ligasida gʻolib boʻlgan futbolchilar</title>
    <ns>14</ns>
    <id>1245063</id>
    <revision>
      <id>6327478</id>
      <parentid>5459863</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T12:21:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6327478</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="54" sha1="4h2y1fgs6dtkibdpkrl868cdac3duww" xml:space="preserve">[[Turkum:AFC Chempionlar ligasi|gʻolib futbolchilar]]</text>
      <sha1>4h2y1fgs6dtkibdpkrl868cdac3duww</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tafsir al-Ayyoshiy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1245576</id>
    <revision>
      <id>6327741</id>
      <parentid>6261453</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T05:49:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Muhcmmad</username>
        <id>322368</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */</comment>
      <origin>6327741</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4174" sha1="f4fkfyyjb5wskepk057m3ub16ga2mrn" xml:space="preserve">{{Kitob bilgiqutisi
| nomi                 = Tafsir al-Ayyoshiy
| asl_nomi             = تفسير العياشي
| tasvir               = 
| izoh                 = 
| muallif              = [[Muhammad ibn Masud al-Ayyoshiy]]
| tarjimon             = 
| til                  = Arab
| mamlakat             = 
| janr                 = Diniy
| nashr_etilgan_sanasi = 
| isbn                 = 
| oclc                 = 
| avvalgisi            = 
| keyingisi            = 
| sahifalar            = 
}}

'''Ayyoshiy tafsiri''' ({{lang-ar|تفسیر العیاشي}}) – Muhammad ibn Masud Ayyoshiy tomonidan yozilgan [[Qurʼon|Qur’onning]] imomiy [[Shialik|shia]] tafsiri, shuningdek al-Ayyoshi ({{lang-ar|العيّاشي}}: 320 hijriy / 932 yil) nomi bilan ham tanilgan.

Saqlanib qolgan matn faqatgina 18-suraga – yaʼni „Kahf“ surasining oxirigacha boʻlgan qismini oʻz ichiga oladi; koʻproq maʼlumotni keyingi imomiy olimlar&lt;ref name=&quot;Rahmati&quot;&gt;{{Kitob manbasi |last=Muhammad Khazim Rahmati |chapter=Tafsir al-Ayyashi |title=Encyclopaedia of the World of Islam}}&lt;/ref&gt; keltirganlar, masalan Tabriziy&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |last=Ethan Kohlberg |year=2009 |title=Revelation and Falsification |publisher=Brill}}, 190 #390 on Q. 26:224.&lt;/ref&gt;. 18-asrda al-Majlisiy va Al-Hurr al-Omiliy Ayyoshiy asarining toʻliq matnidan xabardor emas edi.

[[Furat Kufiy tafsiri|Tafsir Furat Kufiy]] va Tafsir Qummiyga oʻxshab, bu asar butun matnning birlashgan sharhi emas, balki tanlangan misralarga qilingan sharhlar toʻplamidir. Uning bir baytdan iborat koʻplab sharhlari Ayyoshiydan mustaqil ravishda al-Kulayniyning ''al-kofiy'' va al-Hakim al-Hasakoniyning ''Shavohid al-tanzil'' asarlarida ham mavjud&lt;ref name=&quot;TABAHABAEI&quot;&gt;{{Cite journal|journal=Maqalat Wa Barrasiha (Quranic Sciences and Hadith)|date=Spring 2006|volume=39|issue=79|pages=129–148|title=Tafsir al-Ayyashi and Recovery of the Chain Transmitters of Traditions of Asanid Al-Ahadith in the Shawahid Al-Tanzil|last=Tabahabaei S. K.|last2=Razi T.}}&lt;/ref&gt;. Bu hadislarning aksariyati as-Sayyoriyning ''Kitob al-Qiroat asaridan'' olingan, boshqalar, Jobir ibn Yazid al-Ju’fiy va Abul-Jarud Ziyod ibn al-Munzir (texnik jihatdan Zaydiy, Jarudiya asoschisi)ning yoʻqolgan tafsirlaridan. ''Shavohidlar'' bilan oʻzaro bogʻliqlik sunniylarga ham ishora qiladi&lt;ref name=&quot;Rahmati2&quot;&gt;{{Kitob manbasi |last=Muhammad Khazim Rahmati |chapter=Tafsir al-Ayyashi |title=Encyclopaedia of the World of Islam}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |last=A. F. L. Beeston |title=Arabic Literature to the End of the Umayyad Period}} p. 306.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |last=Clifford Edmund Bosworth, Moukhamed Saïfitdinovitch Asimov |title=History of Civilizations of Central Asia}} vol.4, part 2 p. 108&lt;/ref&gt;.

Ayyoshiy Qur’onning Usmoniy mushafida oʻzgartirish (tahrif) boʻlganligi haqidagi hadislarni qabul qilgan&lt;ref name=&quot;Rahmati3&quot;&gt;{{Kitob manbasi |last=Muhammad Khazim Rahmati |chapter=Tafsir al-Ayyashi |title=Encyclopaedia of the World of Islam}}&lt;/ref&gt;. U, shuningdek, qiyomat bilan bogʻliq materiallarga qiziqib, uni Q. 2:148, 155 ga keltirgan (lekin 243 emas); 3:83; 6:158 (65 emas); 8:39; 9:33; 11:8; 16:1; 17:4–8&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |last=David Cook |year=2002 |title=Studies in Muslim Apocalyptic |publisher=Darwin Press}}, 296.&lt;/ref&gt;. Biroq uning faoliyatining asosiy mavzusi [[fiqh]], yaʼni ''ahkom oyatlariga'' qaratilgan&lt;ref name=&quot;Rahmati3&quot; /&gt;.

„Tafsir al-Ayyoshiy“ning ingliz tiliga birinchi toʻliq tarjimasi 2020-yilda [https://www.amipress.co.uk/product/tafsir-al-%ca%bfayyashi-volume-1-a-fourth-tenth-century-shi%ca%bfi-commentary-on-the-qur%ca%bean/ AMI Press] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20240606124948/https://www.amipress.co.uk/product/tafsir-al-%CA%BFayyashi-volume-1-a-fourth-tenth-century-shi%CA%BFi-commentary-on-the-qur%CA%BEan/ |date=2024-06-06 }} tomonidan ikki tilli ilmiy matn nashri sifatida chop etilgan&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |last= |year=2020 |first= |date=2020 |editor=Amin |title=Tafsīr al-ʿAyyāshī: A Fourth/Tenth Century Shiʿi Commentary on the Qurʾan |publisher=AMI Press |location=Birmingham |isbn=978-1838032074}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
[[Turkum:Shia tafsiri]]</text>
      <sha1>f4fkfyyjb5wskepk057m3ub16ga2mrn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rizo Hamzey</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1248141</id>
    <revision>
      <id>6327555</id>
      <parentid>5683116</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T16:55:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327555</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1993" sha1="1hlve61w7ljd50idw0bqwkidpgvgjns" xml:space="preserve">{{short description|Eron-Amerika iqtisodchisi}}
'''Rizo G. Hamzey''' ({{lang-fa|رضا حمزه‌ای}}, 1951-yil 7-mayda tugʻilgan) – asli [[eron]]lik, [[AQSH|Amerikada]] yashovchi iqtisodchi va Missuri Gʻarbiy davlat universitetida BOG-Distinguished professori&lt;ref&gt;{{cite journal|last1=Hall|first1=Jennifer|title=Koʻplab odamlar minimal ish haqini oshirishni talab qilmoqda|journal=[[St. Joseph News-Press]]|date=7-sentabr 2013-yil|url=http://www.newspressnow.com/news/local_news/many-make-case-for-raising-minimum-wage/article_c99de61d-cfe7-5d2f-ab45-67805a5c901c.html|access-date=16-aprel 2018-yil|language=en}}{{Oʻlikhavola|date=sentabr 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|title=Iqtisod professori Eronga dars berish uchun yana safar rejalashtirmoqda – Griffon News|journal=[[Griffon News]]|date=5-noyabr 2010-yil|url=http://www.thegriffonnews.com/2010/11/economics-professor-plans-another-trip-to-iran-to-teach/|access-date=16-aprel 2018-yil|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180618052954/http://www.thegriffonnews.com/2010/11/economics-professor-plans-another-trip-to-iran-to-teach/|archivedate=2018-06-18}}&lt;/ref&gt;. U [[bank ishi]] va [[boshqaruv iqtisodi]] sohasidagi tadqiqotlari bilan tanilgan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* [https://academic.missouriwestern.edu/hamzaee/ Hamzeyning MWSUdagi sahifasi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20170501145848/http://academic.missouriwestern.edu/hamzaee/ |date=2017-05-01 }}
* [https://www.missouriwestern.edu/epss/wp-content/uploads/sites/44/2018/01/Vita-Hamzaee. June2017.pdf Hamzeyning rezyumesi]
* {{YouTube|WwCDzJaxafM|Qarz muammosi tarafdori Rizo Hamzey milliy qarz taʼsiri haqida}}

{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Hamzey, Rizo}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Eron iqtisodchilari]]
[[Turkum:Eron taʼlim arboblari]]
[[Turkum:Eronlik erkak yozuvchilar]]
[[Turkum:Eron millatiga mansub amerikaliklar]]
[[Turkum:1951-yilda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>1hlve61w7ljd50idw0bqwkidpgvgjns</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Futbol boʻyicha 2025-yilgi Klublar oʻrtasidagi jahon chempionati C guruhi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1248413</id>
    <revision>
      <id>6327640</id>
      <parentid>5479726</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T01:16:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>LCont5</username>
        <id>146035</id>
      </contributor>
      <comment>Boca kit</comment>
      <origin>6327640</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="41320" sha1="2nsmuqd0eoaybgbc99b6dpucif0gpoo" xml:space="preserve">'''C guruhi''' [[Futbol boʻyicha 2025-yilgi Klublar oʻrtasidagi jahon chempionati|2025-yilgi Klublar oʻrtasidagi jahon chempionati]] doirasidagi sakkizta guruhdan biridir. Turnir [[AQSH|AQSHda]] boʻlib oʻtadi va [[FIFA]] tomonidan tashkil etiladi. Ushbu guruhda toʻrtta jamoa ishtirok etadi: [[Bavariya|Bayern Munich]] (Germaniya), [[Auckland City FC|Auckland City]] (Yangi Zelandiya), [[Boca Juniors]] (Argentina) hamda [[S.L. Benfica|Benfica]] (Portugaliya). Jamoalar ushbu turnirga oʻz [[Konfederatsiya|konfederatsiyasining]] qitʼa klublar oʻrtasidagi chempionatida gʻalaba qozonish, musobaqalardagi natijalar asosida tuzilgan reyting orqali yoʻllanma oldi. Har bir mamlakatdan faqat ikki klubgacha ishtirok etishiga ruxsat berildi. 2025-yilgi Klublar oʻrtasidagi jahon chempionati ushbu musobaqa tarixida ilk bor har toʻrt yilda bir marta oʻtkaziladigan 32 jamoali formatda oʻtkazilmoqda&lt;ref&gt;{{cite news |last=Middleton |first=Emma |date=December 3, 2024 |title=How does the new Club World Cup work? |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/c9835np3205o |accessdate=}}&lt;/ref&gt;. Guruh bosqichi uchrashuvlari 15-iyun kuni boshlandi va 24-iyun kuni yakunlandi&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/83583980e0bb1fb/original/FCWC25-Match-Schedule.pdf |title=FIFA Club World Cup 2025 Match Schedule |publisher=Fédération Internationale de Football Association |website=FIFA.com |date=December 7, 2024 |access-date=}}&lt;/ref&gt;.

== Jamoalar ==
C guruhidagi toʻrt jamoa 2024-yil 5-dekabr kuni FIFA tomonidan [[Mayami|Mayamida]] oʻtkazilgan Klublar oʻrtasidagi jahon chempionati qur’asi orqali aniqlangan. Musobaqada ishtirok etuvchi 32 ta jamoa FIFA ning klublar reytingi tizimi asosidagi konfederatsiyasi va reytingiga koʻra toʻrt savatchaga ajratilgan&lt;ref name=&quot;ESPN-Draw&quot;&gt;{{cite news |last=Johnson |first=Dale |date=May 7, 2025 |title=FIFA Club World Cup: Format, draw, teams, schedule ... Messi |work=ESPN |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/41959489/fifa-club-world-cup-format-schedule-why-lionel-messi-playing |accessdate=}}&lt;/ref&gt;. Har bir guruhga har bir savatchadan bittadan jamoa joylashtirilgan. Bitta konfederatsiyaga mansub jamoalar bir guruhga tushishi mumkin emas edi, bundan qoida faqat UEFA ga tegishli emas, chunki u 12 ta oʻringa ega edi. Biroq, bir xil milliy assotsiatsiyaga mansub jamoalar bir guruhga tushishi mumkin emas edi&lt;ref name=&quot;FIFA-Draw&quot;&gt;{{cite web |date=December 2024 |title=Draw Procedures for the FIFA Club World Cup 2025 |pages=2–5 |url=https://digitalhub.fifa.com/m/41ecaf295251d7c8/original/Draw-Procedures-for-the-FIFA-Club-World-Cup-2025.pdf |publisher=Fédération Internationale de Football Association |website=FIFA.com |accessdate=}}&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
|+2025-yilgi Klublar oʻrtasidagi jahon chempionati C guruhi qur’a natijasi
! scope=&quot;col&quot; |Qur’adan keyingi joylashuvi
! scope=&quot;col&quot; |Jamoa
! scope=&quot;col&quot; |Assotsiatsiya&lt;ref name=&quot;FIFA-Draw&quot; /&gt;
! scope=&quot;col&quot; |Savatcha&lt;ref name=&quot;FIFA-Draw&quot; /&gt;
! scope=&quot;col&quot; |Konfederatsiya&lt;ref name=&quot;FIFA-Draw&quot; /&gt;
! scope=&quot;col&quot; |Saralanish usuli&lt;ref name=&quot;ESPN-Draw&quot; /&gt;
! scope=&quot;col&quot; |Saralangan sana
! scope=&quot;col&quot; data-sort-type=&quot;number&quot; |Ishtiroki
! scope=&quot;col&quot; |Soʻnggi ishtiroki
! scope=&quot;col&quot; |Eng yaxshi natijasi
|-
|C1
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;white-space:nowrap; text-align:left&quot; |[[FC Bayern Munich|Bayern Munich]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{fba|GER}}
|1
|[[UEFA]]
| align=&quot;left&quot; |UEFA toʻrt yillik reytingi (saralanganlar orasida 1-oʻrin)
| align=&quot;left&quot; |2023-yil 17-dekabr
|3
|2020
| align=&quot;left&quot; |Gʻolib ([[FIFA 2013 Klublar oʻrtasida jahon chempionati|2013]], 2020)
|-
|C2
! align=&quot;left&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;white-space:nowrap&quot; |[[Auckland City FC|Auckland City]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{fba|NZL}}
|4
|[[Okeaniya Futbol Konfederatsiyasi|OFC]]
| align=&quot;left&quot; |OFC Chempionlar Ligasi gʻoliblarining soʻnggi toʻrt yildagi reytingi
| align=&quot;left&quot; |2023-yil 17-dekabr
|12
|[[FIFA Klublar oʻrtasidagi jahon chempionati 2023|2023]]
| align=&quot;left&quot; |3-oʻrin (2014)
|-
|C3
! align=&quot;left&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;white-space:nowrap&quot; |[[Boca Juniors]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{fba|ARG}}
|3
|[[CONMEBOL]]
| align=&quot;left&quot; |CONMEBOL toʻrt yillik reytingi (saralanganlar orasida 2-oʻrin)
| align=&quot;left&quot; |2024-yil 22-avgust
|2
|2007
| align=&quot;left&quot; |Finalchi (2007)
|-
|C4
! align=&quot;left&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;white-space:nowrap&quot; |[[S.L. Benfica|Benfica]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{fba|POR}}
|2
|[[UEFA]]
| align=&quot;left&quot; |UEFA toʻrt yillik reytingi (saralanganlar orasida 7-oʻrin)
| align=&quot;left&quot; |2023-yil 17-dekabr
|ilk|| {{N/A}} || {{N/A}}
|}

== Guruh jadvali ==
{{Futbol boʻyicha 2025-yilgi Klublar oʻrtasidagi jahon chempionati guruh jadvallari|C guruhi}}
[[Futbol boʻyicha 2025-yilgi Klublar oʻrtasidagi jahon chempionati pley-off bosqichi|1/8 final bosqichida]]&lt;ref name=&quot;regulations&quot;&gt;{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/18848e4224efbd91/original/FCWC25_Regulations_EN.pdf |title=Regulations for the FIFA Club World Cup 2025 |publisher=Fédération Internationale de Football Association |website=FIFA.com |date=November 5, 2024 |access-date=}}&lt;/ref&gt;:

* C guruhi gʻolibi, [[Futbol boʻyicha 2025-yilgi Klublar oʻrtasidagi jahon chempionati D guruhi|D guruhining]] ikkinchi oʻrin sohibiga qarshi oʻynaydi.
* C guruhining ikkinchi oʻrin sohibi, [[Futbol boʻyicha 2025-yilgi Klublar oʻrtasidagi jahon chempionati D guruhi|D guruhi]] gʻolibiga qarshi oʻynaydi.

== Oʻyinlar ==
Oʻyinlar 14-iyundan 23-iyungacha boʻlib oʻtdi. Barcha vaqtlar mahalliy vaqt boʻyicha keltirilgan.

=== Bayern Munich vs Auckland City ===
&lt;section begin=C1 /&gt;{{Football box
|date       = {{Start date|2025|6|15}}
|time = 12:00&amp;nbsp;pm EDT
|team1 = [[FC Bayern Munich|Bayern Munich]] {{fbaicon|GER}}
|score = {{score link|Futbol boʻyicha 2025-yilgi Klublar oʻrtasidagi jahon chempionati C guruhi#Bayern Munich vs Auckland City|10–0}}
|team2 = {{fbaicon|NZL}} [[Auckland City FC|Auckland City]]
|goals1 =
* [[Kingsley Coman|Coman]] {{goal|6||21}}
* [[Sacha Boey|Boey]] {{goal|18}}
* [[Michael Olise|Olise]] {{goal|20||45+3}}
* [[Thomas Müller|Müller]] {{goal|45||89}}
* [[Jamal Musiala|Musiala]] {{goal|67||73|pen.|84}}
|goals2 =
|stadium = [[TQL Stadium]], [[Cincinnati]]
|attendance = 21,152&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce233/r10545/pdf/FullTimeMatchReport-English.pdf |title=Match Report: FC Bayern München v. Auckland City FC |publisher=Fédération Internationale de Football Association|website=FIFA.com|date=June 15, 2025}}&lt;/ref&gt;
|referee = Issa Sy (Senegal)
|report = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/10005/289175/289176/400019161
}}&lt;section end=C1 /&gt;

{| width=92%
|-
|{{Football kit
 |pattern_la = _bayern2526h
 |pattern_b  = _bayern2526h
 |pattern_ra = _bayern2526h
 |pattern_sh = _bayern2526h
 |pattern_so = _bayern2526hl
 |leftarm    = FF0000
 |body       = FF0000
 |rightarm   = FF0000
 |shorts     = FF0000
 |socks      = FF0000
 |title      = {{nowrap|Bayern Munich}}&lt;ref name=&quot;Match 2&quot;&gt;{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce233/r10545/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up: FC Bayern München v. Auckland City FC |publisher=Fédération Internationale de Football Association|website=FIFA.com |date=June 15, 2025}}&lt;/ref&gt;
}}
|{{Football kit
 |pattern_la = 
 |pattern_b  = _acfc25A
 |pattern_ra = 
 |pattern_sh = 
 |pattern_so = 
 |leftarm    = FFFFFF
 |body       = FFFFFF
 |rightarm   = FFFFFF
 |shorts     = FFFFFF
 |socks      = FFFFFF
 |title      = {{nowrap|Auckland City}}&lt;ref name=&quot;Match 2&quot;/&gt;
}}
|}

{| width=&quot;100%&quot;
|valign=&quot;top&quot; width=&quot;40%&quot;|
{| style=&quot;font-size:90%&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot;
|-
!width=25| !!width=25|
|-
|GK ||'''1''' ||{{flagicon|GER}} [[Manuel Neuer]] ([[Sardor (futbol)|c]])
|-
|RB ||'''23'''||{{flagicon|FRA}} [[Sacha Boey]]
|-
|CB ||'''4''' ||{{flagicon|GER}} [[Jonathan Tah]]
|-
|CB ||'''44'''||{{flagicon|CRO}} [[Josip Stanišić]] || || {{suboff|82}}
|-
|LB ||'''22'''||{{flagicon|POR}} [[Raphaël Guerreiro]] || || {{suboff|61}}
|-
|CM ||'''6''' ||{{flagicon|GER}} [[Joshua Kimmich]]
|-
|CM ||'''45'''||{{flagicon|GER}} [[Aleksandar Pavlović]]
|-
|RW ||'''17'''||{{flagicon|FRA}} [[Michael Olise]] || || {{suboff|46}}
|-
|AM ||'''25'''||{{flagicon|GER}} [[Thomas Müller]]
|-
|LW ||'''11'''||{{flagicon|FRA}} [[Kingsley Coman]] || || {{suboff|46}}
|-
|CF ||'''9''' ||{{flagicon|ENG}} [[Harry Kane]] || || {{suboff|61}}
|-
|colspan=3|'''Oʻzgarishlar:'''
|-
|MF ||'''46'''||{{flagicon|GER}} [[Lennart Karl]] || || {{subon|46}}
|-
|FW ||'''7''' ||{{flagicon|GER}} [[Serge Gnabry]] || || {{subon|46}}
|-
|DF ||'''2''' ||{{flagicon|FRA}} [[Dayot Upamecano]] || || {{subon|61}}
|-
|MF ||'''42'''||{{flagicon|GER}} [[Jamal Musiala]] || || {{subon|61}}
|-
|DF ||'''49'''||{{flagicon|MAR}} [[Adam Aznou]] || || {{subon|82}}
|-
|colspan=3|'''Murabbiy:'''
|-
|colspan=3|{{flagicon|BEL}} [[Vincent Kompany]]
|}
|valign=&quot;top&quot;|[[File:Bayern Munich vs Auckland City 2025-06-15.svg|300px]]
|valign=&quot;top&quot; width=&quot;50%&quot;|
{| style=&quot;font-size:90%; margin:auto&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot;
|-
!width=25| !!width=25|
|-
|GK ||'''1''' ||{{flagicon|NZL}} Conor Tracey
|-
|RB ||'''12'''||{{flagicon|KOS}} Regont Murati
|-
|CB ||'''3''' ||{{flagicon|NZL}} [[Adam Mitchell]]
|-
|CB ||'''25'''||{{flagicon|NZL}} [[Michael den Heijer]] || || {{suboff|82}}
|-
|CB ||'''5''' ||{{flagicon|NZL}} [[Nikko Boxall]]
|-
|LB ||'''13'''||{{flagicon|NZL}} Nathan Lobo || || {{suboff|66}}
|-
|RM ||'''26'''||{{flagicon|NZL}} David Yoo || || {{suboff|71}}
|-
|CM ||'''8''' ||{{flagicon|ESP}} [[Gerard Garriga]] || || {{suboff|66}}
|-
|CM ||'''2''' ||{{flagicon|NZL}} Mario Ilich ([[Sardor (futbol)|c]])
|-
|LM ||'''10'''||{{flagicon|NZL}} [[Dylan Manickum]] || || {{suboff|71}}
|-
|CF ||'''7''' ||{{flagicon|NZL}} [[Myer Bevan]]
|-
|colspan=3|'''Oʻzgarishlar:'''
|-
|FW ||'''17'''||{{flagicon|COL}} Jerson Lagos || || {{subon|66}}
|-
|DF ||'''22'''||{{flagicon|CHN}} [[Zhou Tong]] || || {{subon|66}}
|-
|FW ||'''11'''||{{flagicon|NZL}} [[Ryan De Vries]] || || {{subon|71}}
|-
|FW ||'''9''' ||{{flagicon|NZL}} [[Angus Kilkolly]] || || {{subon|71}}
|-
|DF ||'''28'''||{{flagicon|NZL}} Alfie Rogers || || {{subon|82}}
|-
|colspan=3|'''Vaqtinchalik murabbiy:'''
|-
|colspan=3|{{flagicon|NZL}} [[Ivan Vicelich]]
|}
|}

{| style=&quot;width:100%; font-size:90%;&quot;
|
'''Uchrashuvning eng yaxshi oʻyinchisi:'''
&lt;br /&gt;[[Michael Olise]] (Bayern Munich)&lt;ref name=&quot;MOTM&quot;&gt;{{cite web |url=https://play.fifa.com/potm/en/ |title=Michelob ULTRA Superior Player of the Match |publisher=Fédération Internationale de Football Association|website=FIFA.com}}&lt;/ref&gt;

'''Yordamchi hakamlar:'''&lt;ref name=&quot;Match 2&quot;/&gt;
&lt;br /&gt;Djibril Camara (Senegal)
&lt;br /&gt;Nouha Bangoura (Senegal)
&lt;br /&gt;'''Toʻrtinchi hakam:'''
&lt;br /&gt;Mutaz Ibrahim (Liviya)
&lt;br /&gt;''''[[Video yordamchi hakam|Video assistent referi]]:'''
&lt;br /&gt;Mahmoud Ashour (Misr)
&lt;br /&gt;'''Yordamchi video assistent referi:'''
&lt;br /&gt;Nicolás Gallo (Kolumbiya)
&lt;br /&gt;'''Qoʻllab-quvvatlovchi video assistent referi:'''
&lt;br /&gt;Khamis Al-Marri (Qatar)
|}

=== Boca Juniors vs Benfica ===
&lt;section begin=C2 /&gt;{{Football box
|date       = {{Start date|2025|6|16}}
|time = 6:00&amp;nbsp;pm EDT
|team1 = [[Boca Juniors]] {{fbaicon|ARG}}
|score = {{score link|Futbol boʻyicha 2025-yilgi Klublar oʻrtasidagi jahon chempionati C guruhi#Boca Juniors vs Benfica|2–2}}
|team2 = {{fbaicon|POR}} [[S.L. Benfica|Benfica]]
|goals1 =
* [[Miguel Merentiel|Merentiel]] {{goal|21}}
* [[Rodrigo Battaglia|Battaglia]] {{goal|27}}
|goals2 =
* [[Ángel Di María|Di María]] {{goal|45+3|pen.}}
* [[Nicolás Otamendi|Otamendi]] {{goal|84}}
|stadium = [[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens]]
|attendance = 55,574&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce233/r10546/pdf/FullTimeMatchReport-English.pdf |title=Match Report: CA Boca Juniors v. SL Benfica |publisher=Fédération Internationale de Football Association|website=FIFA.com|date=June 16, 2025}}&lt;/ref&gt;
|referee = [[César Arturo Ramos|César Ramos]] (Meksika)
|report = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/10005/289175/289176/400019162
}}&lt;section end=C2 /&gt;

{| width=92%
|-
|{{Football kit
 |pattern_la = _boca2526H
 |pattern_b  = _boca2526H
 |pattern_ra = _boca2526H
 |pattern_sh = _boca2526H
 |pattern_so = _boca2526Hl
 |leftarm    = 0f3d75
 |body       = 0f3d75
 |rightarm   = 0f3d75
 |shorts     = 0f3d75
 |socks      = 0f3d75
 |title      = {{nowrap|Boca Juniors}}&lt;ref name=&quot;Match 7&quot;&gt;{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce233/r10546/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up: CA Boca Juniors v. SL Benfica |publisher=Fédération Internationale de Football Association |website=FIFA.com |date=June 16, 2025}}&lt;/ref&gt;
}}
|{{Football kit
 |pattern_la = _benfica2526t
 |pattern_b  = _benfica2526t
 |pattern_ra = _benfica2526t
 |pattern_sh = _benfica2526h
 |pattern_so = _adidasredl
 |leftarm    = FFFFFF
 |body       = FFFFFF
 |rightarm   = FFFFFF
 |shorts     = FFFFFF
 |socks      = FFFFFF
 |title      = Benfica&lt;ref name=&quot;Match 7&quot;/&gt;
}}
|}

{| width=&quot;100%&quot;
|valign=&quot;top&quot; width=&quot;40%&quot;|
{| style=&quot;font-size:90%&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot;
|-
!width=25| !!width=25|
|-
|GK ||'''25'''||{{flagicon|ARG}} [[Agustín Marchesín]]
|-
|RB ||'''17'''||{{flagicon|PER}} [[Luis Advíncula]]
|-
|CB ||'''4''' ||{{flagicon|ARG}} [[Nicolás Figal]] || {{sentoff|0|88}}
|-
|CB ||'''32'''||{{flagicon|ARG}} [[Ayrton Costa]] || {{yel|85}}
|-
|LB ||'''23'''||{{flagicon|ARG}} [[Lautaro Blanco]]
|-
|DM ||'''5''' ||{{flagicon|ARG}} [[Rodrigo Battaglia]]
|-
|CM ||'''21'''||{{flagicon|ESP}} [[Ander Herrera]] || {{sentoff|0|45}} || {{suboff|20}}
|-
|CM ||'''8''' ||{{flagicon|CHI}} [[Carlos Palacios]] || {{yel|66}} || {{suboff|66}}
|-
|RF ||'''22'''||{{flagicon|ARG}} [[Kevin Zenón]]
|-
|CF ||'''16'''||{{flagicon|URU}} [[Miguel Merentiel]] ([[Sardor (futbol)|c]]) || || {{suboff|65}}
|-
|LF ||'''20'''||{{flagicon|ARG}} [[Alan Velasco]] || || {{suboff|58}}
|-
|colspan=3|'''Oʻzgarishlar:'''
|-
|MF ||'''30'''||{{flagicon|ARG}} [[Tomás Belmonte]] || || {{subon|20}}
|-
|FW ||'''9''' ||{{flagicon|ARG}} [[Milton Giménez]] || || {{subon|58}}
|-
|FW ||'''7''' ||{{flagicon|ARG}} [[Exequiel Zeballos]] || || {{subon|65}}
|-
|MF ||'''15'''||{{flagicon|CHI}} [[Williams Alarcón]] || || {{subon|66}}
|-
|colspan=3|'''Murabbiy:'''
|-
|colspan=3|{{flagicon|ARG}} [[Miguel Ángel Russo]]
|}
|valign=&quot;top&quot;|[[File:Boca Juniors vs Benfica 2025-06-16.svg|300px]]
|valign=&quot;top&quot; width=&quot;50%&quot;|
{| style=&quot;font-size:90%; margin:auto&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot;
|-
!width=25| !!width=25|
|-
|GK ||'''1''' ||{{flagicon|UKR}} [[Anatoliy Trubin]]
|-
|RB ||'''26'''||{{flagicon|SWE}} [[Samuel Dahl]] || || {{suboff|46}}
|-
|CB ||'''4''' ||{{flagicon|POR}} [[António Silva]]
|-
|CB ||'''30'''||{{flagicon|ARG}} [[Nicolás Otamendi]] ([[Sardor (futbol)|c]])
|-
|LB ||'''3''' ||{{flagicon|ESP}} [[Álvaro Carreras]] || {{yel|67}}
|-
|CM ||'''61'''||{{flagicon|POR}} [[Florentino Luís]] || || {{suboff|90}}
|-
|CM ||'''85'''||{{flagicon|POR}} [[Renato Sanches]] || || {{suboff|61}}
|-
|RW ||'''11'''||{{flagicon|ARG}} [[Ángel Di María]] || || {{suboff|77}}
|-
|AM ||'''8''' ||{{flagicon|NOR}} [[Fredrik Aursnes]]
|-
|LW ||'''27'''||{{flagicon|POR}} [[Bruma]] || || {{suboff|61}}
|-
|CF ||'''14'''||{{flagicon|GRE}} [[Vangelis Pavlidis]] || {{yel|83}}
|-
|colspan=3|'''Substitutions:'''
|-
|FW ||'''19'''||{{flagicon|ITA}} [[Andrea Belotti]] || {{sentoff|0|70}} || {{subon|46}}
|-
|MF ||'''10'''||{{flagicon|TUR}} [[Orkun Kökçü]] || || {{subon|61}}
|-
|FW ||'''17'''||{{flagicon|TUR}} [[Kerem Aktürkoğlu]] || || {{subon|61}}
|-
|FW ||'''25'''||{{flagicon|ARG}} [[Gianluca Prestianni]] || || {{subon|77}}
|-
|MF ||'''18'''||{{flagicon|LUX}} [[Leandro Barreiro]] || || {{subon|90}}
|-
|colspan=3|'''Murabbiy:'''
|-
|colspan=3|{{flagicon|POR}} [[Bruno Lage]]
|}
|}

{| style=&quot;width:100%; font-size:90%;&quot;
|
'''Uchrashuvning eng yaxshi oʻyinchisi:'''
&lt;br /&gt;[[Miguel Merentiel]] (Boca Juniors)&lt;ref name=&quot;MOTM&quot;/&gt;

'''Yordamchi hakamlar:'''&lt;ref name=&quot;Match 7&quot;/&gt;
&lt;br /&gt;Alberto Morín (Meksika)
&lt;br /&gt;Marco Bisguerra (Meksika)
&lt;br /&gt;'''Toʻrtinchi hakam:'''
&lt;br /&gt;Iván Barton (El Salvador)
&lt;br /&gt;'''[[Video yordamchi hakam|Video assistent referi]]:'''
&lt;br /&gt;Guillermo Pacheco (Meksika)
&lt;br /&gt;'''Yordamchi video assistent referi:'''
&lt;br /&gt;Armando Villarreal (Qoʻshma Shtatlar)
&lt;br /&gt;'''Qoʻllab-quvvatlovchi video assistent referi:'''
&lt;br /&gt;Carlos del Cerro Grande (Ispaniya)
|}

===Benfica vs Auckland City===
EDT vaqti bilan 1:06&amp;nbsp;pm da, tanaffus vaqtida noqulay ob-havo sharoiti tufayli uchrashuv to'xtatildi. Uchrashuv EDT vaqti bilan 3:20&amp;nbsp;pm da davom ettirildi.&lt;ref&gt;{{cite web |last=Rampling |first=Ali |url=https://www.nytimes.com/athletic/6440799/2025/06/20/benfica-aukland-city-club-world-cup-weather-delay/ |title=Benfica-Auckland City Club World Cup game endures over two-hour weather delay |work=[[The Athletic]] |date=June 20, 2025 }}&lt;/ref&gt;

&lt;section begin=C3 /&gt;{{Football box
|date       = {{Start date|2025|6|20}}
|time       = 12:00&amp;nbsp;pm EDT
|team1      = [[S.L. Benfica|Benfica]] {{fbaicon|POR}}
|score      = {{score link|Futbol boʻyicha 2025-yilgi Klublar oʻrtasidagi jahon chempionati C guruhi#Benfica vs Auckland City|6–0}}
|team2      = {{fbaicon|NZL}} [[Auckland City FC|Auckland City]]
|goals1     =
*[[Ángel Di María|Di María]] {{goal|45+8|pen.|90+8|pen.}}
*[[Vangelis Pavlidis|Pavlidis]] {{goal|53}}
*[[Renato Sanches|Sanches]] {{goal|63}}
*[[Leandro Barreiro|Barreiro]] {{goal|76||78}}
|goals2     =
|stadium    = [[Inter&amp;Co Stadium]], [[Orlando (Florida)|Orlando]]
|attendance = 6,730&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce233/r10549/pdf/FullTimeMatchReport-English.pdf |title=Match Report: SL Benfica v. Auckland City FC |publisher=Fédération Internationale de Football Association|website=FIFA.com|date=June 20, 2025}}&lt;/ref&gt;
|referee    = Salman Falahi (Qatar)
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/10005/289175/289176/400019165
}}&lt;section end=C3 /&gt;

{| width=92%
|-
|{{Football kit
 |pattern_la = _benfica2526h
 |pattern_b  = _benfica2526h
 |pattern_ra = _benfica2526h
 |pattern_sh = _benfica2526hr
 |pattern_so = _benfica2526hl
 |leftarm    = FE0000
 |body       = FE0000
 |rightarm   = FE0000
 |shorts     = FFFFFF
 |socks      = FE0000
 |title      = Benfica&lt;ref name=&quot;Match 21&quot;&gt;{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce233/r10549/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up: SL Benfica v. Auckland City FC |publisher=Fédération Internationale de Football Association|website=FIFA.com |date=June 19, 2025}}&lt;/ref&gt;
}}
|{{Football kit
 |pattern_la = 
 |pattern_b  = _acfc25t
 |pattern_ra = 
 |pattern_sh = 
 |leftarm    = FFFF00
 |body       = FFFF00
 |rightarm   = FFFF00
 |shorts     = 001842
 |socks      = FFFFFF
 |title      = {{nowrap|Auckland City}}&lt;ref name=&quot;Match 21&quot;/&gt;
}}
|}

{| width=&quot;100%&quot;
|valign=&quot;top&quot; width=&quot;40%&quot;|
{| style=&quot;font-size:90%&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot;
|-
!width=25| !!width=25|
|-
|GK ||'''1''' ||{{flagicon|UKR}} [[Anatoliy Trubin]]
|-
|RB ||'''8''' ||{{flagicon|NOR}} [[Fredrik Aursnes]] || || {{suboff|71}}
|-
|CB ||'''4''' ||{{flagicon|POR}} [[António Silva]] || || {{suboff|86}}
|-
|CB ||'''30'''||{{flagicon|ARG}} [[Nicolás Otamendi]] ([[Sardor (futbol)|c]])
|-
|LB ||'''3''' ||{{flagicon|ESP}} [[Álvaro Carreras]] || {{yel|45+4}} || {{suboff|46}}
|-
|CM ||'''18'''||{{flagicon|LUX}} [[Leandro Barreiro]]
|-
|CM ||'''10'''||{{flagicon|TUR}} [[Orkun Kökçü]] || {{yel|48}} || {{suboff|61}}
|-
|RW ||'''11'''||{{flagicon|ARG}} [[Ángel Di María]]
|-
|AM ||'''25'''||{{flagicon|ARG}} [[Gianluca Prestianni]] || || {{suboff|71}}
|-
|LW ||'''17'''||{{flagicon|TUR}} [[Kerem Aktürkoğlu]] || || {{suboff|61}}
|-
|CF ||'''14'''||{{flagicon|GRE}} [[Vangelis Pavlidis]]
|-
|colspan=3|'''Oʻzgarishlar:'''
|-
|DF ||'''26'''||{{flagicon|SWE}} [[Samuel Dahl]] || || {{subon|46}}
|-
|MF ||'''85'''||{{flagicon|POR}} [[Renato Sanches]] || || {{subon|61}}
|-
|FW ||'''21'''||{{flagicon|NOR}} [[Andreas Schjelderup]] || || {{subon|61}}
|-
|FW ||'''47'''||{{flagicon|POR}} [[Tiago Gouveia]] || || {{subon|71}}
|-
|FW ||'''84'''||{{flagicon|POR}} [[João Rego]] || || {{subon|71}}
|-
|DF ||'''81'''||{{flagicon|ALB}} [[Adrian Bajrami]] || {{yel|87}} || {{subon|86}}
|-
|colspan=3|'''Murabbiy:'''
|-
|colspan=3|{{flagicon|POR}} [[Bruno Lage]]
|}
|valign=&quot;top&quot;|[[File:Benfica vs Auckland City 2025-06-20.svg|300px]]
|valign=&quot;top&quot; width=&quot;50%&quot;|
{| style=&quot;font-size:90%; margin:auto&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot;
|-
!width=25| !!width=25|
|-
|GK ||'''24'''||{{flagicon|NZL}} Nathan Garrow
|-
|CB ||'''3''' ||{{flagicon|NZL}} [[Adam Mitchell]]
|-
|CB ||'''25'''||{{flagicon|NZL}} [[Michael den Heijer]] || || {{suboff|80}}
|-
|CB ||'''5''' ||{{flagicon|NZL}} [[Nikko Boxall]]
|-
|RWB||'''21'''||{{flagicon|NZL}} Adam Bell
|-
|LWB||'''17'''||{{flagicon|COL}} [[Jerson Lagos]]
|-
|RM ||'''26'''||{{flagicon|NZL}} David Yoo || || {{suboff|59}}
|-
|CM ||'''22'''||{{flagicon|CHN}} [[Zhou Tong]] || || {{suboff|46}}
|-
|CM ||'''2''' ||{{flagicon|NZL}} [[Mario Ilich]] ([[Sardor (futbol)|c]]) || || {{suboff|59}}
|-
|LM ||'''27'''||{{flagicon|NZL}} Haris Zeb || || {{suboff|59}}
|-
|CF ||'''7''' ||{{flagicon|NZL}} [[Myer Bevan]] || || {{suboff|73}}
|-
|colspan=3|'''Oʻzgarishlar:'''
|-
|MF ||'''8''' ||{{flagicon|ESP}} [[Gerard Garriga]] || || {{subon|46}}
|-
|MF ||'''6''' ||{{flagicon|NZL}} [[Jackson Manuel]] || || {{subon|59}}
|-
|FW ||'''10'''||{{flagicon|NZL}} [[Dylan Manickum]] || || {{subon|59}}
|-
|MF ||'''20'''||{{flagicon|NZL}} Matt Ellis || || {{subon|59}}
|-
|FW ||'''11'''||{{flagicon|NZL}} [[Ryan De Vries]] || || {{subon|73}}
|-
|DF ||'''4''' ||{{flagicon|NZL}} [[Christian Gray]] || || {{subon|80}}
|-
|colspan=3|'''Murabbiy:'''
|-
|colspan=3|{{flagicon|NZL}} [[Paul Posa]]
|}
|}

{| style=&quot;width:100%; font-size:90%;&quot;
|
'''Uchrashuvning eng yaxshi oʻyinchisi:'''
&lt;br /&gt;[[Ángel Di María]] (Benfica)&lt;ref name=&quot;MOTM&quot;/&gt;

'''Yordamchi hakamlar:'''&lt;ref name=&quot;Match 21&quot;/&gt;
&lt;br /&gt;Ramzan Al-Naemi (Qatar)
&lt;br /&gt;Majid Al-Shammari (Qatar)
&lt;br /&gt;'''Toʻrtinchi hakam:'''
&lt;br /&gt;Danny Makkelie (Niderlandiya)
&lt;br /&gt;'''[[Video yordamchi hakam|Video assistent referi]]:'''
&lt;br /&gt;Khamis Al-Marri (Qatar)
&lt;br /&gt;'''Yordamchi video assistent referi:'''
&lt;br /&gt;Fu Ming (Xitoy)
&lt;br /&gt;'''Qoʻllab-quvvatlovchi video assistent referi:'''
&lt;br /&gt;Rob Dieperink (Niderlandiya)
|}

===Bayern Munich vs Boca Juniors===
&lt;section begin=C4 /&gt;{{Football box
|date       = {{Start date|2025|6|20}}
|time       = 9:00&amp;nbsp;pm EDT
|team1      = [[FC Bayern Munich|Bayern Munich]] {{fbaicon|GER}}
|score      = {{score link|Futbol boʻyicha 2025-yilgi Klublar oʻrtasidagi jahon chempionati C guruhi#Bayern Munich vs Boca Juniors|2–1}}
|team2      = {{fbaicon|ARG}} [[Boca Juniors]]
|goals1     =
*[[Harry Kane|Kane]] {{goal|18}}
*[[Michael Olise|Olise]] {{goal|84}}
|goals2     = [[Miguel Merentiel|Merentiel]] {{goal|66}}
|stadium    = [[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]]
|attendance = 63,587&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce233/r10547/pdf/FullTimeMatchReport-English.pdf |title=Match Report: FC Bayern München v. CA Boca Juniors |publisher=Fédération Internationale de Football Association|website=FIFA.com|date=June 20, 2025}}&lt;/ref&gt;
|referee    = Alireza Faghani (Avstraliya)
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/10005/289175/289176/400019163
}}&lt;section end=C4 /&gt;

{| width=92%
|-
|{{Football kit
 |pattern_la = _bayern2526h
 |pattern_b  = _bayern2526h
 |pattern_ra = _bayern2526h
 |pattern_sh = _bayern2526hr
 |pattern_so = _bayern2526hl
 |leftarm    = FF0000
 |body       = FF0000
 |rightarm   = FF0000
 |shorts     = FF0000
 |socks      = FF0000
 |title      = {{nowrap|Bayern Munich}}&lt;ref name=&quot;Match 24&quot;&gt;{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce233/r10547/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up: FC Bayern München v. CA Boca Juniors |publisher=Fédération Internationale de Football Association|website=FIFA.com |date=June 20, 2025}}&lt;/ref&gt;
}}
|{{Football kit
 |pattern_la = _Boca2526a
 |pattern_b  = _Boca2526a
 |pattern_ra = _Boca2526a
 |pattern_sh = _Boca2526a2
 |pattern_so = _Boca2526a
 |leftarm    = F0E040
 |body       = F0E040
 |rightarm   = F0E040
 |shorts     = F0E040
 |socks      = DBBD64
 |title      = {{nowrap|Boca Juniors}}&lt;ref name=&quot;Match 24&quot;/&gt;
|chapqo'l=|vujud=|o'ngqo'l=|ishton=|paypoq=|sarlavha=}}
|}

{| width=&quot;100%&quot;
|valign=&quot;top&quot; width=&quot;40%&quot;|
{| style=&quot;font-size:90%&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot;
|-
!width=25| !!width=25|
|-
|GK ||'''1''' ||{{flagicon|GER}} [[Manuel Neuer]] ([[Sardor (futbol)|c]])
|-
|RB ||'''27'''||{{flagicon|AUT}} [[Konrad Laimer]]
|-
|CB ||'''4''' ||{{flagicon|GER}} [[Jonathan Tah]]
|-
|CB ||'''44'''||{{flagicon|CRO}} [[Josip Stanišić]]
|-
|LB ||'''22'''||{{flagicon|POR}} [[Raphaël Guerreiro]] || || {{suboff|67}}
|-
|CM ||'''6''' ||{{flagicon|GER}} [[Joshua Kimmich]]
|-
|CM ||'''8''' ||{{flagicon|GER}} [[Leon Goretzka]] || {{yel|45+3}} || {{suboff|57}}
|-
|RW ||'''17'''||{{flagicon|FRA}} [[Michael Olise]]
|-
|AM ||'''7''' ||{{flagicon|GER}} [[Serge Gnabry]] || || {{suboff|57}}
|-
|LW ||'''11'''||{{flagicon|FRA}} [[Kingsley Coman]] || || {{suboff|67}}
|-
|CF ||'''9''' ||{{flagicon|ENG}} [[Harry Kane]]
|-
|colspan=3|'''Oʻzgarishlar:'''
|-
|MF ||'''45'''||{{flagicon|GER}} [[Aleksandar Pavlović]] || || {{subon|57}}
|-
|MF ||'''42'''||{{flagicon|GER}} [[Jamal Musiala]] || || {{subon|57}} {{suboff|82}}
|-
|FW ||'''10'''||{{flagicon|GER}} [[Leroy Sané]] || || {{subon|67}}
|-
|DF ||'''2''' ||{{flagicon|FRA}} [[Dayot Upamecano]] || || {{subon|67}}
|-
|FW ||'''25'''||{{flagicon|GER}} [[Thomas Müller]] || || {{subon|82}}
|-
|colspan=3|'''Murabbiy:'''
|-
|colspan=3|{{flagicon|BEL}} [[Vincent Kompany]]
|}
|valign=&quot;top&quot;|[[File:Bayern Munich vs Boca Juniors 2025-06-20.svg|300px]]
|valign=&quot;top&quot; width=&quot;50%&quot;|
{| style=&quot;font-size:90%; margin:auto&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot;
|-
!width=25| !!width=25|
|-
|GK ||'''25'''||{{flagicon|ARG}} [[Agustín Marchesín]]
|-
|RB ||'''17'''||{{flagicon|PER}} [[Luis Advíncula]] || {{yel|36}}
|-
|CB ||'''40'''||{{flagicon|ARG}} [[Lautaro Di Lollo]] || {{yel|71}}
|-
|CB ||'''32'''||{{flagicon|ARG}} [[Ayrton Costa]]
|-
|LB ||'''23'''||{{flagicon|ARG}} [[Lautaro Blanco]]
|-
|CM ||'''5''' ||{{flagicon|ARG}} [[Rodrigo Battaglia]]
|-
|CM ||'''30'''||{{flagicon|ARG}} [[Tomás Belmonte]] || || {{suboff|69}}
|-
|RW ||'''22'''||{{flagicon|ARG}} [[Kevin Zenón]] || || {{suboff|59}}
|-
|AM ||'''8''' ||{{flagicon|CHI}} [[Carlos Palacios]] || || {{suboff|69}}
|-
|LW ||'''20'''||{{flagicon|ARG}} [[Alan Velasco]] || || {{suboff|80}}
|-
|CF ||'''16'''||{{flagicon|URU}} [[Miguel Merentiel]] ([[Sardor (futbol)|c]]) || || {{suboff|80}}
|-
|colspan=3|'''Oʻzgarishlar:'''
|-
|MF ||'''27'''||{{flagicon|ARG}} [[Malcom Braida]] || || {{subon|59}}
|-
|FW ||'''9''' ||{{flagicon|ARG}} [[Milton Giménez]] || || {{subon|69}}
|-
|MF ||'''15'''||{{flagicon|CHI}} [[Williams Alarcón]] || || {{subon|69}}
|-
|FW ||'''7''' ||{{flagicon|ARG}} [[Exequiel Zeballos]] || || {{subon|80}}
|-
|DF ||'''3''' ||{{flagicon|URU}} [[Marcelo Saracchi]] || || {{subon|80}}
|-
|colspan=3|'''Boshqa intizomiy choralar:'''
|-
|DF ||'''6''' ||{{flagicon|ARG}} [[Marcos Rojo]] || {{yel|15}}
|-
|colspan=3|'''Murabbiy:'''
|-
|colspan=3|{{flagicon|ARG}} [[Miguel Ángel Russo]]
|}
|}

{| style=&quot;width:100%; font-size:90%;&quot;
|
'''Uchrashuvning eng yaxshi oʻyinchisi:'''
&lt;br /&gt;[[Harry Kane]] (Bayern Munich)&lt;ref name=&quot;MOTM&quot;/&gt;

'''Yordamchi hakamlar:'''&lt;ref name=&quot;Match 24&quot;/&gt;
&lt;br /&gt;Anton Shchetinin (Avstraliya)
&lt;br /&gt;Ashley Beecham (Avstraliya)
&lt;br /&gt;'''Toʻrtinchi hakam:'''
&lt;br /&gt;Tori Penso (Qoʻshma Shtatlar)
&lt;br /&gt;'''[[Video yordamchi hakam|Video assistent referi]]:'''
&lt;br /&gt;Tatiana Guzmán (Nikaragua)
&lt;br /&gt;'''Yordamchi video assistent referi:'''
&lt;br /&gt;Shaun Evans (Avstraliya)
&lt;br /&gt;'''Qoʻllab-quvvatlovchi video assistent referi:'''
&lt;br /&gt;Jérôme Brisard (Fransiya)
|}

===Auckland City vs Boca Juniors===
CDT vaqti bilan 3:21&amp;nbsp;pm da, uchrashuvning 54-daqiqasida, noqulay ob-havo sharoiti tufayli uchrashuv to'xtatildi. Uchrashuv  4:10&amp;nbsp;pm da davom ettirildi.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.reuters.com/sports/soccer/boca-juniors-draw-with-auckland-city-exit-club-world-cup-2025-06-24/ |title=Boca Juniors draw with Auckland City, exit Club World Cup |work=[[Reuters]] |date=June 24, 2025}}&lt;/ref&gt;

&lt;section begin=C5 /&gt;{{Football box
|date       = {{Start date|2025|6|24}}
|time       = 2:00&amp;nbsp;pm CDT
|team1      = [[Auckland City FC|Auckland City]] {{fbaicon|NZL}}
|score      = {{score link|Futbol boʻyicha 2025-yilgi Klublar oʻrtasidagi jahon chempionati C guruhi#Auckland City vs Boca Juniors|1–1}}
|team2      = {{fbaicon|ARG}} [[Boca Juniors]]
|goals1     = [[Christian Gray|Gray]] {{goal|52}}
|goals2     = [[Nathan Garrow|Garrow]] {{goal|26|o.g.}}
|stadium    = [[Geodis Park]], [[Nashville (Tennessee)|Nashville]]
|attendance = 16,899&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce233/r10548/pdf/FullTimeMatchReport-English.pdf |title=Match Report: Auckland City FC v. CA Boca Juniors |publisher=Fédération Internationale de Football Association|website=FIFA.com|date=June 24, 2025}}&lt;/ref&gt;
|referee    = Glenn Nyberg (Shvetsiya)
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/10005/289175/289176/400019164
}}&lt;section end=C5 /&gt;

{| width=92%
|-
|{{Football kit
 |pattern_la = _acfc25h
 |pattern_b  = _acfc25h
 |pattern_ra = _acfc25h
 |pattern_sh = 
 |pattern_so = 
 |leftarm    = 001842
 |body       = 001842
 |rightarm   = 001842
 |shorts     = 001842
 |socks      = FFFFFF
 |title      = {{nowrap|Auckland City}}&lt;ref name=&quot;Match 37&quot;&gt;{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce233/r10548/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up: Auckland City FC v. CA Boca Juniors |publisher=Fédération Internationale de Football Association|website=FIFA.com |date=June 24, 2025}}&lt;/ref&gt;
}}
|{{Football kit
 |pattern_la = _Boca2526a
 |pattern_b  = _Boca2526a
 |pattern_ra = _Boca2526a
 |pattern_sh = _Boca2526a2
 |pattern_so = _Boca2526a
 |leftarm    = F0E040
 |body       = F0E040
 |rightarm   = F0E040
 |shorts     = F0E040
 |socks      = DBBD64
 |title      = {{nowrap|Boca Juniors}}&lt;ref name=&quot;Match 37&quot;/&gt;
|chapqo'l=|vujud=|o'ngqo'l=|ishton=|paypoq=|sarlavha=}}
|}

{| width=&quot;100%&quot;
|valign=&quot;top&quot; width=&quot;40%&quot;|
{| style=&quot;font-size:90%&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot;
|-
!width=25| !!width=25|
|-
|GK ||'''24'''||{{flagicon|NZL}} Nathan Garrow
|-
|CB ||'''4''' ||{{flagicon|NZL}} [[Christian Gray]]
|-
|CB ||'''3''' ||{{flagicon|NZL}} [[Adam Mitchell]]
|-
|CB ||'''5''' ||{{flagicon|NZL}} [[Nikko Boxall]]
|-
|RWB||'''12'''||{{flagicon|KOS}} Regont Murati || || {{suboff|54}}
|-
|LWB||'''17'''||{{flagicon|COL}} [[Jerson Lagos]] || || {{suboff|83}}
|-
|RM ||'''26'''||{{flagicon|NZL}} David Yoo || || {{suboff|54}}
|-
|CM ||'''8''' ||{{flagicon|ESP}} [[Gerard Garriga]] || || {{suboff|54}}
|-
|CM ||'''2''' ||{{flagicon|NZL}} [[Mario Ilich]] ([[Sardor (futbol)|c]])
|-
|LM ||'''10'''||{{flagicon|NZL}} [[Dylan Manickum]] || || {{suboff|68}}
|-
|CF ||'''7''' ||{{flagicon|NZL}} [[Myer Bevan]]
|-
|colspan=3|'''Oʻzgarishlar:'''
|-
|MF ||'''14'''||{{flagicon|NZL}} Jordan Vale || || {{subon|54}}
|-
|MF ||'''20'''||{{flagicon|NZL}} Matt Ellis || || {{subon|54}}
|-
|DF ||'''19'''||{{flagicon|IRL}} Dylan Connolly || || {{subon|54}}
|-
|FW ||'''27'''||{{flagicon|NZL}} Haris Zeb || || {{subon|68}}
|-
|FW ||'''16'''||{{flagicon|NZL}} Joseph Lee || || {{subon|83}}
|-
|colspan=3|'''Murabbiy:'''
|-
|colspan=3|{{flagicon|NZL}} [[Paul Posa]]
|}
|valign=&quot;top&quot;|[[File:Auckland City vs Boca Juniors 2025-06-24.svg|300px]]
|valign=&quot;top&quot; width=&quot;50%&quot;|
{| style=&quot;font-size:90%; margin:auto&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot;
|-
!width=25| !!width=25|
|-
|GK ||'''25'''||{{flagicon|ARG}} [[Agustín Marchesín]]
|-
|RB ||'''17'''||{{flagicon|PER}} [[Luis Advíncula]]
|-
|CB ||'''40'''||{{flagicon|ARG}} [[Lautaro Di Lollo]]
|-
|CB ||'''26'''||{{flagicon|ARG}} [[Marco Pellegrino]]
|-
|LB ||'''23'''||{{flagicon|ARG}} [[Lautaro Blanco]]
|-
|CM ||'''5''' ||{{flagicon|ARG}} [[Rodrigo Battaglia]]
|-
|CM ||'''8''' ||{{flagicon|CHI}} [[Carlos Palacios]]
|-
|AM ||'''20'''||{{flagicon|ARG}} [[Alan Velasco]] || || {{suboff|54}}
|-
|RF ||'''7''' ||{{flagicon|ARG}} [[Exequiel Zeballos]] || || {{suboff|26}}
|-
|CF ||'''10'''||{{flagicon|URU}} [[Edinson Cavani]] ([[Sardor (futbol)|c]]) || || {{suboff|54}}
|-
|LF ||'''16'''||{{flagicon|URU}} [[Miguel Merentiel]]
|-
|colspan=3|'''Oʻzgarishlar:'''
|-
|MF ||'''22'''||{{flagicon|ARG}} [[Kevin Zenón]] || || {{subon|26}}
|-
|FW ||'''9''' ||{{flagicon|ARG}} [[Milton Giménez]] || || {{subon|54}}
|-
|MF ||'''27'''||{{flagicon|ARG}} [[Malcom Braida]] || || {{subon|54}}
|-
|colspan=3|'''Murabbiy:'''
|-
|colspan=3|{{flagicon|ARG}} [[Miguel Ángel Russo]]
|}
|}

{| style=&quot;width:100%; font-size:90%;&quot;
|
'''Uchrashuvning eng yaxshi oʻyinchisi:'''
&lt;br /&gt;[[Christian Gray]] (Auckland City)&lt;ref name=&quot;MOTM&quot;/&gt;

'''Yordamchi hakamlar:'''&lt;ref name=&quot;Match 37&quot;/&gt;
&lt;br /&gt;Mahbod Beigi (Shvetsiya)
&lt;br /&gt;Andreas Söderkvist (Shvetsiya)
&lt;br /&gt;'''Toʻrtinchi hakam:'''
&lt;br /&gt;Jean-Jacques Ndala ([[Congolese Association Football Federation|DR Congo]])
&lt;br /&gt;'''[[Video yordamchi hakam|Video assistent referi]]:'''
&lt;br /&gt;Bram Van Driessche (Belgiya)
&lt;br /&gt;'''Yordamchi video assistent referi:'''
&lt;br /&gt;Rob Dieperink (Niderlandiya)
&lt;br /&gt;'''Qoʻllab-quvvatlovchi video assistent referi:'''
&lt;br /&gt;Mahmoud Ashour (Misr)
|}

===Benfica vs Bayern Munich===
&lt;section begin=C6 /&gt;{{Football box
|date       = {{Start date|2025|6|24}}
|time       = 3:00&amp;nbsp;pm EDT
|team1      = [[S.L. Benfica|Benfica]] {{fbaicon|POR}}
|score      = {{score link|Futbol boʻyicha 2025-yilgi Klublar oʻrtasidagi jahon chempionati C guruhi#Benfica vs Bayern Munich|1–0}}
|team2      = {{fbaicon|GER}} [[FC Bayern Munich|Bayern Munich]]
|goals1     = [[Andreas Schjelderup|Schjelderup]] {{goal|13}}
|goals2     =
|stadium    = [[Bank of America Stadium]], [[Charlotte (North Carolina)|Charlotte]]
|attendance = 33,287&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce233/r10544/pdf/FullTimeMatchReport-English.pdf |title=Match Report: SL Benfica v. FC Bayern München |publisher=Fédération Internationale de Football Association|website=FIFA.com|date=June 24, 2025}}&lt;/ref&gt;
|referee    = François Letexier (Fransiya)
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/10005/289175/289176/400019160
}}&lt;section end=C6 /&gt;

{| width=92%
|-
|{{Football kit
 |pattern_la = _benfica2526h
 |pattern_b  = _benfica2526h
 |pattern_ra = _benfica2526h
 |pattern_sh = _bayern2526hr
 |pattern_so = _benfica2526hl
 |leftarm    = FE0000
 |body       = FE0000
 |rightarm   = FE0000
 |shorts     = FE0000
 |socks      = FE0000
 |title      = Benfica&lt;ref name=&quot;Match 38&quot;&gt;{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce233/r10544/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up: SL Benfica v. FC Bayern München |publisher=Fédération Internationale de Football Association|website=FIFA.com |date=June 24, 2025}}&lt;/ref&gt;
}}
|{{Football kit
 |pattern_la = _bayern2526a
 |pattern_b  = _bayern2526a
 |pattern_ra = _bayern2526a
 |pattern_sh = _bayern2526a
 |pattern_so = _bayern2526al
 |leftarm    = FFFFFF
 |body       = FFFFFF
 |rightarm   = FFFFFF
 |shorts     = FFFFFF
 |socks      = FFFFFF
 |title      = {{nowrap|Bayern Munich}}&lt;ref name=&quot;Match 38&quot;/&gt;
}}
|}

{| width=&quot;100%&quot;
|valign=&quot;top&quot; width=&quot;40%&quot;|
{| style=&quot;font-size:90%&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot;
|-
!width=25| !!width=25|
|-
|GK ||'''1''' ||{{flagicon|UKR}} [[Anatoliy Trubin]]
|-
|RB ||'''8''' ||{{flagicon|NOR}} [[Fredrik Aursnes]]
|-
|CB ||'''4''' ||{{flagicon|POR}} [[António Silva]]
|-
|CB ||'''30'''||{{flagicon|ARG}} [[Nicolás Otamendi]] ([[Sardor (futbol)|c]]) || {{yel|46}}
|-
|LB ||'''26'''||{{flagicon|SWE}} [[Samuel Dahl]]
|-
|CM ||'''85'''||{{flagicon|POR}} [[Renato Sanches]] || {{yel|19}} || {{suboff|78}}
|-
|CM ||'''18'''||{{flagicon|LUX}} [[Leandro Barreiro]]
|-
|RW ||'''11'''||{{flagicon|ARG}} [[Ángel Di María]] || || {{suboff|86}}
|-
|AM ||'''25'''||{{flagicon|ARG}} [[Gianluca Prestianni]] || || {{suboff|54}}
|-
|LW ||'''21'''||{{flagicon|NOR}} [[Andreas Schjelderup]] || || {{suboff|54}}
|-
|CF ||'''14'''||{{flagicon|GRE}} [[Vangelis Pavlidis]] || || {{suboff|86}}
|-
|colspan=3|'''Oʻzgarishlar:'''
|-
|MF ||'''10'''||{{flagicon|TUR}} [[Orkun Kökçü]] || || {{subon|54}}
|-
|FW ||'''17'''||{{flagicon|TUR}} [[Kerem Aktürkoğlu]] || || {{subon|54}}
|-
|DF ||'''81'''||{{flagicon|ALB}} [[Adrian Bajrami]] || || {{subon|78}}
|-
|FW ||'''84'''||{{flagicon|POR}} [[João Rego]] || || {{subon|86}}
|-
|FW ||'''47'''||{{flagicon|POR}} [[Tiago Gouveia]] || {{yel|89}} || {{subon|86}}
|-
|colspan=3|'''Murabbiy:'''
|-
|colspan=3|{{flagicon|POR}} [[Bruno Lage]]
|}
|valign=&quot;top&quot;|[[File:Benfica vs Bayern Munich 2025-06-24.svg|300px]]
|valign=&quot;top&quot; width=&quot;50%&quot;|
{| style=&quot;font-size:90%; margin:auto&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot;
|-
!width=25| !!width=25|
|-
|GK ||'''1''' ||{{flagicon|GER}} [[Manuel Neuer]] ([[Sardor (futbol)|c]])
|-
|RB ||'''23'''||{{flagicon|FRA}} [[Sacha Boey]] || || {{suboff|62}}
|-
|CB ||'''2''' ||{{flagicon|FRA}} [[Dayot Upamecano]] || || {{suboff|58}}
|-
|CB ||'''44'''||{{flagicon|CRO}} [[Josip Stanišić]]
|-
|LB ||'''22'''||{{flagicon|POR}} [[Raphaël Guerreiro]]
|-
|CM ||'''16'''||{{flagicon|POR}} [[João Palhinha]] || || {{suboff|46}}
|-
|CM ||'''45'''||{{flagicon|GER}} [[Aleksandar Pavlović]]
|-
|RW ||'''10'''||{{flagicon|GER}} [[Leroy Sané]]
|-
|AM ||'''20'''||{{flagicon|GER}} [[Tom Bischof]] || || {{suboff|46}}
|-
|LW ||'''7''' ||{{flagicon|GER}} [[Serge Gnabry]] || || {{suboff|46}}
|-
|CF ||'''25'''||{{flagicon|GER}} [[Thomas Müller]]
|-
|colspan=3|'''Oʻzgarishlar:'''
|-
|MF ||'''6''' ||{{flagicon|GER}} [[Joshua Kimmich]] || || {{subon|46}}
|-
|FW ||'''9''' ||{{flagicon|ENG}} [[Harry Kane]] || || {{subon|46}}
|-
|FW ||'''17'''||{{flagicon|FRA}} [[Michael Olise]] || || {{subon|46}}
|-
|DF ||'''4''' ||{{flagicon|GER}} [[Jonathan Tah]] || || {{subon|58}}
|-
|MF ||'''27'''||{{flagicon|AUT}} [[Konrad Laimer]] || || {{subon|62}}
|-
|colspan=3|'''Murabbiy:'''
|-
|colspan=3|{{flagicon|BEL}} [[Vincent Kompany]]
|}
|}

{| style=&quot;width:100%; font-size:90%;&quot;
|
'''Uchrashuvning eng yaxshi oʻyinchisi:'''
&lt;br /&gt;[[Anatoliy Trubin]] (Benfica)&lt;ref name=&quot;MOTM&quot;/&gt;

'''Yordamchi hakamlar:'''&lt;ref name=&quot;Match 38&quot;/&gt;
&lt;br /&gt;Cyril Mugnier (Fransiya)
&lt;br /&gt;Mehdi Rahmouni (Fransiya)
&lt;br /&gt;'''Toʻrtinchi hakam:'''
&lt;br /&gt;Espen Eskås (Norvegiya)
&lt;br /&gt;'''[[Video yordamchi hakam|Video assistent referi]]:'''
&lt;br /&gt;Jérôme Brisard (Fransiya)
&lt;br /&gt;'''Yordamchi video assistent referi:'''
&lt;br /&gt;Ivan Bebek (Xorvatiya)
&lt;br /&gt;'''Qoʻllab-quvvatlovchi video assistent referi:'''
&lt;br /&gt;Hamza Al-Fariq (Marokash)
|}

== Intizom ==
Agar jamoalar umumiy va oʻzaro oʻyinlardagi natijalar boʻyicha teng boʻlsa, hal qiluvchi mezon sifatida feyr-pley ochkolari qoʻllaniladi. Ushbu ochkolar guruh bosqichidagi barcha oʻyinlarda olingan sariq va qizil kartochkalarga asoslanib hisoblab chiqiladi&lt;ref name=&quot;regulations&quot; /&gt;:

* birinchi sariq kartochka: −1 ochko
* ikkinchi sariq kartochkadan keyingi qizil kartochka: −3 ochko
* toʻgʻridan-toʻgʻri qizil kartochka: −4 ochko
* sariq kartochka + toʻgʻridan-toʻgʻri qizil kartochka: −5 ochko

Yuqoridagi jazolardan har bir oʻyinchi uchun bir oʻyinda faqat bittasi – eng ogʻiri hisobga olinadi.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!rowspan=2|Jamoa
!colspan=4 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|1-oʻyin
!colspan=4 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|2-oʻyin
!colspan=4 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|3-oʻyin
!rowspan=2 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|Ochkolar
|-
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|{{yel}}
!{{sent off|2}}
!{{sent off|0}}
!{{sent off|1}}
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|{{yel}}
!{{sent off|2}}
!{{sent off|0}}
!{{sent off|1}}
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|{{yel}}
!{{sent off|2}}
!{{sent off|0}}
!{{sent off|1}}
|-
|align=left|{{fbaicon|NZL}} [[Auckland City FC|Auckland City]]
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  || 
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  || 
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  || 
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 0
|-
|align=left|{{nowrap|{{fbaicon|GER}} [[FC Bayern Munich|Bayern Munich]]}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  || 
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 1 ||  ||  || 
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  || 
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| −1
|-
|align=left|{{fbaicon|POR}} [[S.L. Benfica|Benfica]]
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 2 ||  || 1 || 
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 3 ||  ||  || 
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 3 ||  ||  || 
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| −12
|-
|align=left|{{fbaicon|ARG}} [[Boca Juniors]]
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 2 ||  || 2 || 
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 3 ||  ||  || 
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  || 
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| −13
|}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* {{Official website|https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/club-world-cup/usa-2025}}
{{Futbol boʻyicha 2025-yilgi Klublar oʻrtasidagi jahon chempionati}}
[[Turkum:Futbol boʻyicha 2025-yilgi Klublar oʻrtasidagi jahon chempionati|Guruh]]
{{Portal bar|Futbol}}</text>
      <sha1>2nsmuqd0eoaybgbc99b6dpucif0gpoo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sealed Hearts</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1265564</id>
    <revision>
      <id>6328055</id>
      <parentid>5961512</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T10:35:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328055</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1818" sha1="8rk5czmlsaiv1emiya3h6xrpgfypqcs" xml:space="preserve">{{Film bilgiqutisi
| nom                  = Sealed Hearts
| tasvir               = Sheet music cover - SEALED HEARTS (1919).jpg
| rejissyor            = [[Ralph Ince]]
| prodyuser            = [[Lewis J. Selznick]]
| ssenariy_muallifi    = [[Edmund Goulding]] &lt;br&gt; [[R. Cecil Smith]] &lt;br&gt; [[Eugene Walter]]
| rollarda             = [[Eugene O'Brien (aktyor)|Eugene O'Brien]] &lt;br&gt; [[Robert Edeson]] &lt;br&gt; [[Lucille Lee Stewart]]
| hikoyachi            = 
| operator             = 
| montajyor            = 
| bastakor             = 
| studiya              = [[Selznick Pictures]]
| distribyutor         = Select Pictures
| premyera             = {{premyera sanasi|1919}}
| mamlakat             = Amerika Qoʻshma Shtatlari
| til                  = [[Ovozsiz kino|ovozsiz]]
}}
'''Sealed Hearts''' – 1919-yilda rejissyor [[Ralph Ince]] tomonidan suratga olingan Amerika [[Ovozsiz kino|ovozsiz]] drama filmi. Unda [[Eugene O'Brien (aktyor)|Eugene OʻBrien]], [[Robert Edeson]] va [[Lucille Lee Stewart]] bosh rollarni ijro etgan&lt;ref&gt;Monaco p. 273&lt;/ref&gt;. Film avval yoʻqolgan deb hisoblangan, biroq keyinchalik Buyuk Britaniyada kinokolleksioner nusxasini De Montfort universiteti Kino va televideniye tarixi institutiga topshirgan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Lost Silent Movie Found! |url=https://filmisfabulous.org.uk/lost-silent-movie-found/ |website=Film is Fabulous! |access-date=25 October 2023 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250826052109/https://filmisfabulous.org.uk/lost-silent-movie-found/ |arxivsana=2025-08-26}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar|2}}

== Adabiyotlar ==
* Monaco, James. ''The Encyclopedia of Film''. Perigee Books, 1991.

== Havolalar ==
* {{IMDb title|0010673}}

{{Ralph Ince filmlari}}
{{1910-yillar-AQSh-film-stub}}
[[Turkum:1910-yillar Amerika filmlari]]
[[Turkum:Ralph Ince filmlari]]</text>
      <sha1>8rk5czmlsaiv1emiya3h6xrpgfypqcs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sanganahala</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1292515</id>
    <revision>
      <id>6327703</id>
      <parentid>5774948</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T05:09:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327703</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1005" sha1="hmjvoxfiu5fkv0iqohp10j1m7zng3jo" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti
| mavqe                = Qishloq
| bayroq               = 
| gerb                 = 
| mamlakat             = Hindiston
| mintaqa turi         = Shtat
| mintaqa              = Karnataka 
| tuman turi           = Tuman
| tuman                = Koppal
| rahbar turi          = 
| aholi                = 
| sanalgan yil         = 2001-yil
| zichlik              = 
}}
'''Sanganahala''' — [[Hindiston]]ning janubidagi [[Karnataka]] shtatida joylashgan qishloq. Qishloq [[Koppal tumani|Koppal]] tumani tarkibidagi [[Yelburga]] [[Tehsil|taluk]] hududida joylashgan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Sanganhal, Kushtagi Village Polpulation and Location {{!}} Ourhero.In |url=https://ourhero.in/villages/sanganhal-601541}} {{Oʻlikhavola|date=noyabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
*[[Benakal]]
*[[Kallur (Yelburga)]]
*[[Hampi]]
*[[Koppal]]
*[[Karnataka]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}


{{Hindiston-geo-stub}}

[[Turkum:Hindiston shahar va qishloqlari]]</text>
      <sha1>hmjvoxfiu5fkv0iqohp10j1m7zng3jo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sengoku davri</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1295524</id>
    <revision>
      <id>6328076</id>
      <parentid>5808138</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T11:26:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328076</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11841" sha1="gp8ha9ica1te795me5imy17724h8i5w" xml:space="preserve">[[Fayl:Sengoku period battle.jpg|thumb|180px|[[Takeda Shingen]] [[Uesugi Kenshin]]ning zarbasini [[Kavanakajima jangi|toʻrtinchi Kavanakajima jangi]]da qaytarmoqda (''Sengoku davri'')]]
'''Sengoku davri''' ({{lang-ja| 戦国時代}}, Sengoku jidai, soʻzma-soʻz maʼnosi – „Urushayotgan davlatlar davri“&lt;ref&gt;{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}&lt;/ref&gt;) – bu [[Yaponiya tarixi]]da 15–16-asrlarda deyarli uzluksiz [[Fuqarolar urushi|ichki urushlar]] va ijtimoiy beqarorliklar sodir boʻlgan davrdir. Odatda bu davrning boshlanishi sifatida [[Kyōtoku hodisasi]] (1454), [[Ōnin urushi]] (1467) yoki [[Meiō hodisasi]] (1493) koʻrsatiladi. Ammo uning tugash sanasi borasida tarixchilar oʻrtasida turli qarashlar mavjud: baʼzilarga koʻra, 1568-yilda Oda Nobunaga Kyoto sari yurish boshlagan paytda, boshqalarga koʻra esa 1638-yilda [[Shimabara qo‘zg‘oloni]] bostirilganida, yaʼni anʼanaviy tarzda [[Edo davri]] deb ataluvchi davrda yakun topgan&lt;ref name=&quot;jp191129&quot;&gt;{{cite web|url=https://mag.japaaan.com/archives/132811/3|archive-url=https://web.archive.org/web/20230131030808/https://mag.japaaan.com/archives/132811/3|script-title=ja:最長で200年説も！戦国時代とはいつからいつまでを指すのか？諸説をまとめました|language=ja|author=Akio Tsunoda|publisher=[[Shōgakukan]]|date=19 November 2020|archive-date=31 January 2023|access-date=31 January 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;jk061222&quot;&gt;{{cite web|url=https://japanknowledge.com/introduction/keyword.html?i=1930|archive-url=https://web.archive.org/web/20221206163952/https://japanknowledge.com/introduction/keyword.html?i=1930|script-title=ja:戦国時代|language=ja|publisher=Japan Knowledge|date=|archive-date=6 December 2022|access-date=29 January 2023}}&lt;/ref&gt;. Tanlangan sanalardan qatʼi nazar, Sengoku davri [[Muromachi davri]] (1336–1573) bilan sezilarli darajada bir-biriga toʻgʻri keladi.

Bu davr amaldagi markaziy hokimiyat – Ashikaga shogunatining zaiflashuvi bilan ajralib turadi. Shu paytda sengoku daimyo (戦国大名 – Sengoku davri feodal hukmdorlari), yaʼni mahalliy hokimlar, tobora katta siyosiy taʼsirga ega boʻla boshladi. Aholi esa feodallarga qarshi Ikkō-ikki (一向一揆, Ikkō-shū qoʻzgʻoloni) nomi bilan mashhur boʻlgan isyonlarni koʻtardi&lt;ref name=&quot;jk061222&quot;/&gt;.

Bu davrda anʼanaviy xoʻjayin-xizmatkor munosabatlari yemirila boshladi: koʻplab vassallar oʻz xoʻjayinlariga qarshi bosh koʻtardi; zodagon oilalar ichida hokimiyat uchun ichki nizolar kuchaydi (vassallar esa bu mojarolarda turli tomonlarni qoʻllab chiqishdi); baʼzi hollarda esa zodagon oilalarning ikkinchi tarmoqlari ramziy „qoʻgʻirchoq“ hukmdorlarni taxtga oʻtqazdi&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://gendai.media/articles/-/83871?page=3|archive-url=https://web.archive.org/web/20240307071317/https://gendai.media/articles/-/83871?page=3|script-title=ja:意外と知らない「下剋上」とは一体何か？戦国時代の「主殺し」の実像 3/4|language=ja|publisher=[[Kodansha]]|date=18 June 2021|archive-date=7 March 2024|access-date=7 March 2024}}&lt;/ref&gt; . Bu davrda [[Samuraylar|samuray]] madaniyatining qatʼiy ijtimoiy chegaralari ham yumshadi, past tabaqadan chiqqan odamlar jangchi sifatida nom qozonib, samuray maqomiga erishish imkoniga ega boʻldilar&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://gendai.media/articles/-/83871?page=4|archive-url=https://web.archive.org/web/20240307071419/https://gendai.media/articles/-/83871?page=4|script-title=ja:意外と知らない「下剋上」とは一体何か？戦国時代の「主殺し」の実像 4/4|language=ja|publisher=Kodansha|date=18 June 2021|archive-date=7 March 2024|access-date=7 March 2024}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;shugosen2&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.touken-world.jp/history/history-important-word/shugodaimyo-sengokudaimyo/|archive-url=https://web.archive.org/web/20240317190415/https://www.touken-world.jp/history/history-important-word/shugodaimyo-sengokudaimyo/|script-title=ja:守護大名と戦国武将の違い|language=ja|publisher=The Japanese Sword Museum Nagoya Touken World|date=|archive-date=17 March 2024|access-date=17 March 2024}}&lt;/ref&gt;. Shuningdek, oddiy samuraylar ham sengoku daimyo darajasiga koʻtarilishlari mumkin edi. Bunga misol qilib Hōjō Sōun (bunday darajaga birinchi boʻlib erishgan kishi) va Uesugi Kenshinni keltirish mumkin; Kenshin avval Shugodai (守護代 – shugo yordamchisi) boʻlgan, keyinchalik oʻz xoʻjayinini zaiflashtirib, hokimiyatni toʻliq oʻz qoʻliga olgan&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://dot.asahi.com/articles/-/202017?page=3|archive-url=https://web.archive.org/web/20240229075803/https://dot.asahi.com/articles/-/202017?page=3|script-title=ja:豊臣秀吉はなぜ「征夷大将軍」ではなく「関白」になったのか――秀吉をめぐる「三つのなぜ」|language=ja|publisher=[[The Asahi Shimbun]]|date=24 September 2023|archive-date=29 February 2024|access-date=29 February 2024}}&lt;/ref&gt;.

Sengoku davrida eng hayratlanarli ijtimoiy koʻtarilish namunasi esa, odatda, Toyotomi Hideyoshi bilan bogʻlanadi. U dehqon oilasidan chiqqan holda avval samuray, keyin sengoku daimyo, soʻngra kampaku (yaʼni imperator regenti) darajasigacha koʻtarilgan.

Zamonaviy [[Yaponiya]] tarixida Oda Nobunaga, [[Toyotomi Hideyoshi]] va [[Tokugava Ieyasu]] mamlakat markaziy hokimiyatini tiklaganliklari uchun „Uch buyuk birlashtiruvchi“ (三英傑 / さんえいけつ) sifatida tan olinadi&lt;ref name=&quot;denver&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.denverartmuseum.org/en/blog/3-unifiers-japan|archive-url=https://web.archive.org/web/20240227175241/https://www.denverartmuseum.org/en/blog/3-unifiers-japan|title=The 3 Unifiers of Japan|publisher=[[Denver Art Museum]]|date=12 May 2016|archive-date=27 February 2024|access-date=11 March 2024}}&lt;/ref&gt;.

== Tarixiy sharoiti ==
Bu davrda, garchi [[Yaponiya imperatori]] rasmiy jihatdan davlat hukmdori hisoblangan va barcha feodal hukmdorlar unga sadoqat bilan qasamyod qilgan boʻlsalar-da, u asosan ramziy, diniy, faqat marosimlarda qatnashadigan shaxs edi. Amalda hokimiyat harbiy diktatorga teng keladigan zodagon arbob shōgunga topshirilgan edi.

[[Nanboku-cho davri]] (1346–1358) davomida Ashikaga shogunati asta-sekin Kamakura shogunati tomonidan tayinlangan mahalliy harbiy va politsiya amaldorlari, yaʼni Shugo (守護)larning vakolatlarini kengaytirdi. Endilikda Shugolar gokenin (御家人 – shogun xizmatidagi vassallar) oʻrtasidagi yer mojarolarini hal qilish huquqiga ega boʻldi hamda oʻz hududlaridan yigʻilgan soliqlarning yarmiga daʼvo qila oldi. Shugolar bu yangi boylikni mahalliy samuraylar bilan ham baham koʻrdi, natijada Shugo va samuraylar oʻrtasida irodaga boʻysunuvchi ierarxik tuzilma shakllandi. Shu asosda dastlabki feodal hukmdorlar — shugo daimyo (守護大名) deb atalgan ilk daimyolar paydo boʻldi&lt;ref name=&quot;shugosen&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.touken-world.jp/history/history-important-word/shugodaimyo-sengokubusho/|archive-url=https://web.archive.org/web/20240317181933/https://www.touken-world.jp/history/history-important-word/shugodaimyo-sengokubusho/|script-title=ja:守護大名と戦国武将|language=ja|publisher=The Japanese Sword Museum Nagoya Touken World|date=|archive-date=17 March 2024|access-date=17 March 2024}}&lt;/ref&gt;.

[[1428-yil]]da toʻrtinchi Ashikaga shogun – [[Ashikaga Yoshimochi]] kasallikka chalinganida, uning oʻrniga kim oʻtirishi masalasi koʻtarildi. Beshinchi shogun Ashikaga Yoshikazu atigi 19 yoshida kasallikdan vafot etgach, oltinchi shogunYoshimochining toʻrt ukasi orasidan tanlanadigan boʻldi. Adolatni taʼminlash uchun hatto lotereya oʻtkazildi va natijada Ashikaga Yoshinori shogun boʻldi. Ammo Yoshinori shogun boʻlish uchun tayyorlanmagan edi. U oʻta badjahl va zolim sifatida tanildi. Natijada [[Akamatsu Mitsusuke]] uni Kakitsu qoʻzgʻoloni davrida oʻldirdi. Bu voqea Ashikaga shogunati tizimida beqarorlikni kuchaytirdi, va shogunat asta-sekin daimyolar ustidan oʻz taʼsirini yoʻqota boshladi&lt;ref name=&quot;kyoto260523&quot;&gt;{{cite web|url=https://www2.city.kyoto.lg.jp/somu/rekishi/fm/nenpyou/htmlsheet/toshi14.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20230526102155/https://www2.city.kyoto.lg.jp/somu/rekishi/fm/nenpyou/htmlsheet/toshi14.html|script-title=ja:応仁・文明の乱|language=ja|publisher=Kyoto City|date=|archive-date=26 May 2023|access-date=14 March 2024}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;nagoyaka&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.touken-world.jp/history/history-important-word/kakitsu-no-ran/|archive-url=https://web.archive.org/web/20240314154053/https://www.touken-world.jp/history/history-important-word/kakitsu-no-ran/|script-title=ja:嘉吉の乱|language=ja|publisher=The Nagoya Japanese Sword Museum Nagoya Touken World|date=|archive-date=14 March 2024|access-date=14 March 2024}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
{{refbegin|30em}}
* {{cite encyclopedia
 |encyclopedia = Hōfu-shi Rekishi Yōgo-shū
 |title        = Sengoku Jidai
 |language     = ja
 |publisher    = Hōfu Web Rekishi-kan
 |url          = https://kotobank.jp/word/%E6%88%A6%E5%9B%BD%E6%99%82%E4%BB%A3-549884#E9.98.B2.E5.BA.9C.E5.B8.82.E6.AD.B4.E5.8F.B2.E7.94.A8.E8.AA.9E.E9.9B.86
 |ref          = {{SfnRef|Hōfu-shi Rekishi Yōgo-shū}}
}}
*{{Cite book
 |last=Hane |first=Mikiso
 |title=Modern Japan: a historical survey
 |publisher=[[Westview Press]]
 |year=1992
 |isbn=978-0-8133-1368-9
 |edition=2nd
 |location=Boulder, Colo.
}}
*{{Cite book
 |last=Chaplin |first=Danny
 |title=Sengoku Jidai. Nobunaga, Hideyoshi, and Ieyasu: Three Unifiers of Japan
 |publisher=[[CreateSpace Independent Publishing Platform]]
 |year=2018
 |isbn=978-1-9834-5020-4
}}
*{{Cite journal
 |last=Hall |first=John Whitney |author-link=John Whitney Hall
 |date=May 1961
 |title=Foundations of the Modern Japanese Daimyo
 |url=https://archive.org/details/sim_journal-of-asian-studies_1961-05_20_3/page/316 |journal=[[The Journal of Asian Studies]]
 |publisher=[[Association for Asian Studies]]
 |volume=20 |issue=3 |pages=317–329
 |doi=10.2307/2050818 |issn=0021-9118
 |jstor=2050818 |s2cid=56154455
}}
* {{Cite book
 |last=Jansen |first=Marius B. |author-link=Marius B. Jansen
 |url=https://www.bakumatsu.ru/lib/Making_of_modern_Japan_Marius_B._Jansen.pdf
 |title=The making of modern Japan
 |publisher=[[Harvard University Press]]
 |year=2002
 |isbn=978-0-674-00991-2
 |location=Cambridge, Mass.
 |oclc=44090600
}}
*{{Cite book
 |last=Lorimer |first=Michael
 |title=Sengokujidai: autonomy, division and unity in later medieval Japan
 |publisher=Olympia
 |year=2008
 |isbn=978-1-905513-45-1
 |location=London
}}
* {{cite encyclopedia
 |encyclopedia = Mypaedia
 |title        = Sengoku Jidai
 |language     = ja
 |year         = 1996
 |publisher    = [[Hitachi]]
 |url          = https://kotobank.jp/word/戦国時代-549884#E7.99.BE.E7.A7.91.E4.BA.8B.E5.85.B8.E3.83.9E.E3.82.A4.E3.83.9A.E3.83.87.E3.82.A3.E3.82.A2
 |ref          = {{SfnRef|Mypaedia|1996}}
}}
{{refend}}
== Havolalar == 
* [[doi:10.1080/03050629.2023.2149514|Warring-States Japan Battle Dataset]] –&amp;nbsp;2,889 battles occurring within Japan during the Sengoku period
* [https://www.worldhistory.org/Sengoku_Period/ Sengoku Period] – ''[[World History Encyclopedia]]''
* [https://web.archive.org/web/20201125084019/http://samurai-archives.com/ Samurai Archives Japanese History page]
* {{In lang|ja|cap=yes}} [http://www.sengoku-expo.net/E/index.html Sengoku Expo: Japanese Design, Culture in the Age of Civil Wars] held in Gifu Prefecture, 2000–2001
* {{In lang|ja|cap=yes}} [http://www2.harimaya.com/sengoku/bk_1ran.html List of the Sengoku Daimyos]

[[Turkum:Sengoku davri]]
[[Turkum:Muromachi davri]]</text>
      <sha1>gp8ha9ica1te795me5imy17724h8i5w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sahar Hussayn al-Haydariy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1313387</id>
    <revision>
      <id>6327641</id>
      <parentid>5834018</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T01:23:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327641</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10247" sha1="5om0e7sqh6oxxijueam6jff3cm0tl28" xml:space="preserve">'''Sahar Husayn al-Haydariy''' ({{lang-ar|سحر حسين الحيدري}}); (15-iyul 1962 – 7-iyun 2007) – iroqlik ayol gazeta va radio [[jurnalist]]i&lt;ref name=Sahar&gt;{{Yangiliklar manbasi|ism=Anthony|familiya=Borden|title= Tavallud topgan: Sahar Husayn al-Hayderi|url= https://www.theguardian.com/Iraq/Story/0,,2115446,00.html|work= [[The Guardian]] |date=2007-06-30 |foydalanish-sana=2007-07-27 }}&lt;/ref&gt;.
U 2007-yil 7-iyunda ekstremistlar tomonidan oʻldirilgan va bu bilan 2003-yilda boshlanganidan beri [[Iroq urushi]]ni yoritayotganda oʻldirilgan 108-jurnalist (shu jumladan 86-iroqlik jurnalist) boʻlgan&lt;ref name=Sahar/&gt;.

== Hayoti ==
Al-Haydariy [[Iroq]]ning [[Bagʻdod]] shahrida [[shia]] oilasida tugʻilgan&lt;ref name=Sahar/&gt;. U [[Bagʻdod universiteti]]da tahsil olgan va [[biznes boshqaruvi]] boʻyicha diplomga ega&lt;ref name=Sahar/&gt;.

Al-Haydariy Shimoliy Iroqning [[Mosul]] shahridan boʻlgan [[sunniy]] oʻqituvchi Haithem al-Naqibga turmushga chiqqan&lt;ref name=Sahar/&gt;. Juftlikning toʻrt qizi bor edi&lt;ref name=Sahar/&gt;. Oila 1997-yilda Mosulga koʻchib oʻtgan&lt;ref name=Sahar/&gt;.

== Faoliyati ==
Al-Hayderining [[jurnalistika]]dagi faoliyati 2003-yildagi Iroq bosqini va [[Saddam Husayn]]ning [[Baas]] rejimi qulaganidan keyin boshlandi. Iroq boʻylab media agentliklari tomonidan bir qator xalqaro yangiliklar trening dasturlari, shu jumladan IWPR, [[Reuters Foundation]] va boshqalar tashkil etilgan edi. Al-Haydariy IWPR jurnalistika hisobot va trening dasturiga yozilgan kam sonli iroqliklardan biri boʻlgan&lt;ref name=Sahar/&gt;. Dasturlar intiluvchan iroqlik jurnalistlarga yangi yoʻnalishida taʼlim olishlikni taklif qildi.

Al-Haydariy radio va gazeta jurnalisti sifatida ish boshladi. U oʻqigan [[Institute for War and Peace Reporting]] media tashkiloti rivoji uchun hissa qoʻshuvchi maqolalar yozgan&lt;ref name=Sahar/&gt;. U shuningdek, mahalliy Iroq matbuoti, jumladan ingliz tilida ''[[Voices of Iraq]]'' nomi bilan tanilgan [[Asvat al-Iraq]] yangiliklar agentligi uchun ham maqolalar yozgan&lt;ref name=Sahar/&gt;, bu Mosulga asoslangan [[gazeta]] edi. Uning hikoyalari [[Iroq]]da keng yoyilgan travmaga qaratilgan edi. Uning hikoyalari iroqlik ayollarga qarshi zoʻravonlikning kuchayishi va urush tufayli Iroq yoshlarining „yoʻqolgan avlod“i deb atagan narsasini oʻz ichiga olgan. Uning hikoyalarida baʼzan mahalliy Iroq hukumati amaldorlari ham, AQSh kuchlari ham tanqid qilingan, ularning ikkalasi ham Iroqdagi tartibsiz vaziyatni kuchaytirishga hissa qoʻshayotganini koʻrsatilgan&lt;ref name=Sahar/&gt;. Biroq, u urushni bahona qilib, uning qabul qilgan Mosul shahrini Shimoliy Iroqda [[islom fundamentalizmi|fundamentalistik]] „[[amirlik]]“ga&lt;ref name=Sahar/&gt; aylantirishga intilayotgan [[islomiy ekstremistlar]]ni eng koʻp tanqid qilgan.

Uning hikoyalari tobora fundamentalistlar va ularning qoʻzgʻoloni Shimoliy Iroqqa ([[Iroq Kurdistoni]]dan tashqari) olib kelgan zoʻravonlikka qaratila borgan. U [[islom fundamentalisti]] farmonlari haqida maqolalar yozgan, jumladan ularning [[bodring]] va [[pomidor]] alohida idishlarda berilishi kerak, chunki ular taxminan turli jinsda va ayol doʻkon [[maneken]]lari boshini yopishi kerak kabi qarashlari shular jumlasidandir&lt;ref name=Sahar/&gt;. U shuningdek, Iroq isyonchilari tomonidan sodir etilgan vahshiyliklar haqida ham yozgan.

Uning tanqidiy hisoboti uning shaxsiy xavfsizligini, shuningdek uning oilasini xavf ostiga qoʻyadi. Al-Haydariyni bir marta oʻgʻirlashga urinishgan, amerikalik harbiy patrul hududida boʻlgani va hujumni toʻxtatgani uchun qutqarib qolingan&lt;ref name=Sahar/&gt;. Bir paytlar, [[Al-Qoida]] bilan bogʻliq boʻlgan Iroq ekstremist guruhi Al-Haydariyni soxta [[kofir]]lar roʻyxatida toʻrtinchi oʻringa qoʻygan&lt;ref name=Sahar/&gt;.

Al-Haydariy 2006-yilda oilasining xavfsizligi uchun oilasi bilan [[Damashq]]qa koʻchib oʻtgan&lt;ref name=Sahar/&gt;. Biroq u oʻz hisobotlarini topshirish uchun Iroqqa qaytishda davom etadi. Oʻz tanlagan kasbiga juda sadoqatli boʻlgan Al-Haydariy 2007-yilda [[UK Press Gazette]] gazetasiga bergan intervyusida hech qachon isteʼfoga chiqish haqida oʻylamagani haqida gapiradi&lt;ref name=Sahar/&gt;, hatto doimiy tahdidlar ostida qolganida ham. ''Voices of Iraq'' va IWPR ning muharrirlari Al-Haydariyning shaxsiy xavfsizligi uchun Suriyada qolishini va Iroqqa bormasligini takroran iltimos qilishgan&lt;ref name=Sahar/&gt;.

Al-Haydariy 2007-yil 7-iyun kuni [[Mosul]]da [[Ansor al-Sunna]] deb nomlangan ekstremist guruh tomonidan oʻldirilgan&lt;ref name=Sahar/&gt;. U 45 yoshda edi. Uning oʻldirilishidan bir kun oldin unga yangiliklar muharrirlari Damashqqa qaytishni soʻrab uch soat vaqt sarflagan edilar&lt;ref name=Sahar/&gt;. Uning oʻldirilishi xalqaro hamjamiyat tomonidan qoralangan&lt;ref name=&quot;AlHaidariPressReleaseUNESCO001&quot;&gt;{{web cite|url=http://www.unesco.org/ar/home/ar-single-view/news/-56b48a361b/cHash/be277c1d33/ |script-sarlavha=ar:المدير العام يدين جريمة قتل الصحافية العراقية سحر حسين علي الحيدري |tarjima-sarlavha=Bosh direktor iroqlik jurnalist Sahar Husayn Ali al-Hayderiyning oʻldirilishini qoralaydi |nashriyot=[[UNESCO]] |ish=Press Release No. 2007-63 |sana=19-iyun 2007 |foydalanish-sana=10-yanvar 2013 |arxiv-url=https://web.archive.org/web/20140413130504/http://www.unesco.org/ar/home/ar-single-view/news/-56b48a361b/cHash/be277c1d33/ |arxiv-sana=2014-04-13 |tili=ar |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;AlHaidariPressReleaseUNESCO002&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://portal.unesco.org/ci/en/ev.php-URL_ID=24784&amp;URL_DO=DO_PRINTPAGE&amp;URL_SECTION=201.html |sarlavha=Bosh direktor iroqlik jurnalist Sahar Husayn Ali al-Hayderiyning oʻldirilishini qoralaydi |nashriyot=[[UNESCO]] |sana=19-iyun 2007 |foydalanish-sana=10-yanvar 2013 |arxiv-url=https://web.archive.org/web/20140413125916/http://portal.unesco.org/ci/en/ev.php-URL_ID=24784&amp;URL_DO=DO_PRINTPAGE&amp;URL_SECTION=201.html |arxiv-sana=2014-04-13 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

IWPR Al-Haydariy xotirasiga va u jurnalist sifatidagi faoliyati davomida erishgan ishlari sharafiga jurnalistlarga yordam jamgʻarmasini tashkil qilgan&lt;ref name=Sahar/&gt;.

2008-yilda Al-Haydariyga ishida yangi mediadan foydalanganligi uchun vafotidan keyin [[Amnesty International Media Award]] mukofoti topshirilgan&lt;ref name=&quot;MediaAwardWinners2008&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.amnesty.org.uk/news_details_p.asp?NewsID=17786 |sarlavha=Amnesty 2008-yil Media Mukofotlari gʻoliblarini eʼlon qiladi |nashriyot=Amnesty International UK (AIUK) |sana=17-iyun 2008 |foydalanish-sana=10-yanvar 2013 |arxiv-url=https://web.archive.org/web/20121204101453/http://amnesty.org.uk/news_details_p.asp?NewsID=17786 |arxiv-sana=2012-12-04 |url-status=dead |qaralgan sana=2025-12-03 |arxivsana=2012-12-04 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20121204101453/http://amnesty.org.uk/news_details_p.asp?NewsID=17786 }}&lt;/ref&gt;. Hakamlari tomonidan uning {{langx|ar| القتل غسلا للعار يثير مخاوف تفجر صراع عراقي جديد}}, „Sharaf uchun qotillik yangi Iroq mojarosi haqidagi qoʻrquvlarni uygʻotadi“ maqolasi alohida tilga olinadi&lt;ref name=&quot;AlHaoderi001&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=http://iwpr.net/print/report-news/honour-killing-sparks-fears-new-iraqi-conflict |sarlavha=Sharaf uchun qotillik yangi Iroq mojarosi haqidagi qoʻrquvlarni uygʻotadi |nashriyot=[[Institute for War and Peace Reporting]] |ish=iwpr.net saytidan |sana=5-iyun 2007 |foydalanish-sana=10-yanvar 2013 |muallif=al-Hayderi, Sahar al-Hayderi AKA {{langx|ar|سحر حسين الحيدري}} |arxiv-url=https://www.webcitation.org/6DZOL30wz?url=http://iwpr.net/print/report-news/honour-killing-sparks-fears-new-iraqi-conflict |arxiv-sana=2013-01-10 |url-status=dead |qaralgan sana=2025-12-03 |arxivsana=2014-02-25 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20140225100557/http://iwpr.net/print/report-news/honour-killing-sparks-fears-new-iraqi-conflict }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;AlHaideri002&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.menassat.com/?q=ar/news-articles/2169- |sarlavha=القتل غسلا للعار يثير مخاوف تفجر صراع عراقي جديد |nashriyot=menassat.com |sana=1-oktabr 2007 |foydalanish-sana=10-yanvar 2013 |muallif={{langx|ar|سحر حسين الحيدري}} AKA Sahar al-Hayder |izoh=&quot;Sharaf uchun qotillik yangi Iroq mojarosi haqidagi qoʻrquvlarni uygʻotadi&quot; asli arab tilida va ingliz tiliga tarjima qilish imkoniyati bilan mavjud. |arxiv-url=https://web.archive.org/web/20110620151351/http://menassat.com/?q=ar/news-articles/2169- |arxiv-sana=2011-06-20 |url-status=dead |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110620151351/http://menassat.com/?q=ar/news-articles/2169- |arxivsana=2011-06-20 |qaralgan sana=2025-12-03}}&lt;/ref&gt;.

Al-Haydariy oʻldirilgan vaqtda, yoshi 11 dan 17 gacha boʻlgan toʻrt qizi boʻlgan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* [https://www.theguardian.com/Iraq/Story/0,,2115446,00.html The Guardian: Sahar Husayn al-Hayderi]
* [http://www.iwpr.net/people/saharal-haideri Saharning IWPR uchun maqolalari] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140225052446/http://iwpr.net/people/saharal-haideri |date=2014-02-25 }}
* [https://archive.today/20130221170152/http://link.iwpr.net/qgjgk IWPR: Iroqlik muxbir ayol jurnalistlarga qarshi zoʻravonlikning soʻnggi qurboni]
* [http://www.iwpr.net/report-news/requiem-brave-woman Mard ayol uchun rekviyem]{{Oʻlikhavola|date=dekabr 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.politics.guardian.co.uk/Iraq/Story/0,,2127020,00.html The Guardian: Iroqning unutilgan qahramonlari: Iroqlik jurnalist Sahar Husayn al-Hayderiyning oʻtgan oy vafoti mahalliy matbuotning ishlashi kerak boʻlgan xavfli sharoitlarni tasvirlaydi]{{dead link|sana=oktabr 2025|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}
* [https://web.archive.org/web/20070927235245/http://www.kuwaittimes.net/read_news.php?newsid=NTE4NDEwOTkz Kuwait Times: Iroqning jurnalistlari, unutilgan qahramonlar]

{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Haydariy, Sahar Husayn}}
[[Category:Iroqlik jurnalistlar]]
[[Category:Iroq urushini yoritayotganda oʻldirilgan jurnalistlar]]
[[Category:1962-yilda tugʻilganlar]]
[[Category:2007-yilda vafot etganlar]]
[[Category:Bagʻdodlik yozuvchilar]]
[[Category:Bagʻdod universiteti bitiruvchilari]]
[[Category:20-asr jurnalistlari]]</text>
      <sha1>5om0e7sqh6oxxijueam6jff3cm0tl28</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rocky Marciano</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1328770</id>
    <revision>
      <id>6327578</id>
      <parentid>6149390</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T17:57:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327578</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1861" sha1="iwj794gm17bhs9qesumr8pu2akhqao5" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Rocky Marciano Tchatchoua Tchato
 | boʻyi              = {{height|m=1.70}}
 | tasvir             = 
 | tavallud_sana      = {{Tugʻilgan sanasi va yoshi|df=yes|2002|1|3}}
 | tavallud_joyi      = {{TavalludJoyi|Yaunde}}
 | joriyklub          = {{flagicon|UAE}} Ajman
 | klublar1            = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]
 | yillar1             = 2023—2024
 | klubraqami         = 
 | pozitsiya          = [[Hujumchi (futbol)|Hujumchi]]
}}
'''Rocky Marciano Tchatchoua Tchato''' – [[kamerun]]lik futbolchi. Hozir [[Birlashgan Arab Amirliklari]]ning „Ajman“ futbol klubi [[Hujumchi (futbol)|hujumchisi]]&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.transfermarkt.com/rocky-marciano/profil/spieler/1005297|title=Rocky Marciano Tchatchoua Tchato}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://gh.soccerway.com/player/marciano-rocky/GtIbuJNa/|title=Rocky Marciano}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/515398-rocky-marciano|title=Rocky Marciano}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://m.football-lineups.com/footballer/212042/|title=Rocky Marciano Tchatchoua Tchato|arxivurl=https://web.archive.org/web/20260106171230/https://m.football-lineups.com/footballer/212042/|arxivsana=2026-01-06|qaralgan sana=2026-01-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.besoccer.com/team/ajman|title=Rocky Marciano´s career|qaralgan sana=2026-01-01|arxivsana=2025-08-08|arxivurl=https://web.archive.org/web/20250808105849/https://www.besoccer.com/team/ajman}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.footballtransfers.com/en/players/rocky-marciano|title=Rocky Marciano}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar|2}}

{{DEFAULTSORT:Tchatchoua Tchato, Rocky Marciano}}
[[Turkum:Kamerunlik muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Erkak futbol hujumchilari]]
[[Turkum:Xorazm futbolchilari]]


{{footy-bio-stub}}</text>
      <sha1>iwj794gm17bhs9qesumr8pu2akhqao5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Said Nursiy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1344258</id>
    <revision>
      <id>6327644</id>
      <parentid>6227798</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T01:37:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327644</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="46471" sha1="54mn8u51oobi7wrp34dhvtj47rhjoc6" xml:space="preserve">{{Dindor biografiyasi bilgiqutisi
| honorific_suffix   = Ustod{{•}} Badiuzzamon
| image              = Said Nursi passport photo 1918.jpg
| caption            = Pasport surati, 1918-yil
| religion           = [[Islom]]
| denomination       = [[Ahl as-Sunna val-Jamoa|Sunniy]]
| jurisprudence      = [[Shofiʼiylik]]&lt;ref&gt;{{cite book|author=Şükran Vahide|url=https://books.google.com/books?id=2iaPMRxvyt0C|title=Bediuzzaman Said Nursi: Author of the Risale-i Nur|date=27 May 2019|publisher=Islamic Book Trust|isbn=9789675062865|page=174|quote=My name is Sa'id, I am known as Bediuzzaman, my father's name was Mirza. I am not connected to any well-known family. I belong to the Shafi'i school of law. I am a subject of the Ottoman State.}}&lt;/ref&gt;.
| creed              = [[Ashʼariylar|Ashʼariy]]&lt;ref&gt;{{cite book|last=Ozgur|first=Koca|title=Said Nursi's Synthesis of Ash'arite Occasionalism and Ibn 'Arabi's Metaphysical Cosmology: &quot;Diagonal Occasionalism,&quot; Modern Science&quot;, and &quot;Free Will&quot;|isbn=9781303619793|page=217|publisher=UMI Dissertations Publishing}}&lt;/ref&gt;.
| name               = Said Nursiy
| region             = [[Turkiya]]
| father             = Soʻfi Mirzo
| mother             = Nuriye Xonim
| successor          = Ahmad Husrev Altinbashak (Nashriyotchilar guruhi)&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://oku.risale.online/sualar/ondorduncu-sua#533 | title=Risale Online }}&lt;/ref&gt;, [[Gyulen harakati]], [[Yangi Asiya]] guruhi&lt;ref&gt;{{cite journal | last1=Yavuz | first1=M. Hakan | url=https://www.jstor.org/stable/4329392 | title=Towards an Islamic Liberalism?: The Nurcu Movement and Fethullah Gülen | journal=Middle East Journal | date=1999 | volume=53 | issue=4 | pages=584–605 | jstor=4329392 }}&lt;/ref&gt;, Oʻquvchilar guruhi&lt;ref name=&quot;open.metu.edu.tr&quot;&gt;{{cite web | url=https://open.metu.edu.tr/bitstream/handle/11511/16717/index.pdf?sequence=1 | title=IDENTITY AND THE NUR MOVEMENT IN TURKEY }}&lt;/ref&gt;.
| birth_place        = [[Nurs]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://vimeo.com/14360943|title=Bediüzzaman Said Nursi'nin köyü Nurs, TRT'de|via=vimeo.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Ian Markham, ''Globalization, Ethics and Islam: The Case of Bediuzzaman Said Nursi'', Introduction, xvii&lt;/ref&gt; [[Bitlis viloyati (Usmoniylar imperiyasi)|Bitlis viloyati]], [[Usmoniylar davlati|Usmonli imperiyasi]]
| death_date         = 23 mart {{Death year and age|1960|1877}}&lt;ref&gt;Ian Markham, Engaging with Bediuzzaman Said Nursi: A Model of Interfaith Dialogue, p 4. {{ISBN|0754669319}}&lt;/ref&gt;.
| death_place        = [[Shanliurfa|Urfa]], [[Turkiya]]
| main_interests     = [[Teologiya|Ilohiyot]]&lt;ref name=&quot;Gerhard Böwering p482&quot;&gt;[[Gerhard Böwering]], [[Patricia Crone]], Mahan Mirza, The Princeton Encyclopedia of Islamic Political Thought, p482&lt;/ref&gt;, [[tafsir]]&lt;ref name=&quot;Gerhard Böwering p482&quot;/&gt;, Iymonni yangilash&lt;ref&gt;Robert W. Hefner, Shari?a Politics: Islamic Law and Society in the Modern World, p 170. {{ISBN|0253223105}}&lt;/ref&gt; [[Kalom]], [[Balog‘at]], Ilm‑fan va dinning mosligi&lt;ref name=&quot;open.metu.edu.tr&quot;/&gt;, [[Antikommunizm]]&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://encyclopedia.1914-1918-online.net/article/said-nursi/ | title=Said Nursi }}&lt;/ref&gt;.
| influences         = [[Ali|Ali ibn Abu Tolib]], [[Husayn ibn Ali]], [[Gelonii|Abdulqodir Giloniy]]&lt;ref name=&quot;David Livingstone p. 568&quot;&gt;David Livingstone, Black Terror White Soldiers: Islam, Fascism and the New Age, p. 568. {{ISBN|1481226509}}&lt;/ref&gt;, [[Gʻazzoliy|Gʻazzoliy]]&lt;ref name=&quot;David Livingstone p. 568&quot;/&gt;, [[Jaloliddin Rumiy|Rumi]]&lt;ref name=&quot;David Livingstone p. 568&quot;/&gt; [[Ahmad Sirhindi|Ahmad Sirhindiy]]&lt;ref&gt;M. Hakan Yavuz, John L. Esposito, Turkish Islam and the Secular State: The Gülen Movement, p. 6&lt;/ref&gt;, [[Bahouddin Naqshband]], [[Ashʼariylar|Ashʼariy]], [[Taftazoniy|Taftazoni]], [[Ahmad Xoni]]
}}

'''Said Nursiy'''{{Efn|{{Lang-tr|Said Nursî}}; {{Lang-ota|سعيد نورسی}}; {{Lang-ku|سەعید نوورسی|translit=Seîdê Nursî}}; shuningdek '''Said‑i Nursî''' yoki '''Said‑i Kurdî''' shakllarida yoziladi&lt;ref&gt;{{cite book |author1=Janet Klein |title=The Margins of Empire: Kurdish Militias in the Ottoman Tribal Zone |date=2011 |pages=106 &amp; 116}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |author1=Şükran Vahide |title=Bediuzzaman Said Nursi: Author of the Risale-i Nur |date=2019 |publisher=The Other Press |page=195}}&lt;/ref&gt;}} (1877&lt;ref name=&quot;Sukran Vahide p 3&quot;&gt;Şükran Vahide, Islam in Modern Turkey: An Intellectual Biography of Bediuzzaman Said Nursi, p 3. {{ISBN|0791482979}}&lt;/ref&gt; – 1960-yil 23-mart) [[Turkiya]]lik [[Kurdlar|kurd]] [[Islom|islom]] olimi boʻlib, olti ming sahifadan oshadigan [[Qurʼon|Qur’on]] tafsiridan iborat „Risola‑i Nur“ majmuasi muallifidir&lt;ref name=&quot;Gerhard Böwering p. 482&quot;&gt;Gerhard Böwering, Patricia Crone, Mahan Mirza, The Princeton Encyclopedia of Islamic Political Thought, p. 482. {{ISBN|0691134847}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Ian S. Markham 2011 p 194&quot;&gt;Ian S. Markham; Suendam Birinci; Suendam Birinci Pirim (2011). An Introduction to Said Nursi: Life, Thought and Writings. Ashgate Publishing, Ltd, p 194. {{ISBN|978-1-4094-0770-6}}.&lt;/ref&gt;. U oʻz eʼtiborini shaxsiy islomiy iymonni „taʼlim, oʻzini isloh qilish va boshqalarga xizmat qilish“ orqali yangilashga qaratgan&lt;ref&gt;{{cite book |title=Said Nursi | last1= Turner |first1=Colin |last2=Horkuc |first2= Hasan |url=https://www.oxcis.ac.uk/publication/said-nursi |date=2009 |access-date=24 December 2025}}&lt;/ref&gt;.

Zamonaviy fan va mantiq kelajakning yoʻli deb ishongan holda, u dunyoviy maktablarda diniy fanlarni, diniy maktablarda esa zamonaviy fanlarni oʻqitishni targʻib qilgan&lt;ref name=&quot;Gerhard Böwering p. 482&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Ian S. Markham 2011 p 194&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Said Nursi, ''Munazarat'', p. 86 „The religious sciences are the light of the conscience; the modern sciences are the light of the mind; only on the combining of the two does the truth emerge. The students’ aspiration will take flight with those two wings. When they are parted, it gives rise to bigotry in the one, and skepticism and trickery in the other.“&lt;/ref&gt;. U odatda izdoshlari orasida '''''Badiuzzamon''''' (بدیع‌الزمان; {{Soʻzma-soʻz tarjima|zamonda tengsiz mo‘jiza}}) va '''''Ustod''''' (استاد; {{Soʻzma-soʻz tarjima|ustoz}})&lt;ref&gt;{{Cite web |title=nur.org |url=http://www.nur.org/treatise/biography/from_Bediuzzamans_life09.htm |website=www.nur.org |qaralgan sana=2026-02-06 |arxivsana=2017-02-01 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20170201083110/http://www.nur.org/treatise/biography/from_Bediuzzamans_life09.htm }}&lt;/ref&gt; faxriy unvonlari bilan tanilgan.

Nursi Turkiyada islomning qayta tiklanishida muhim rol oʻynagan&lt;ref&gt;Omer Taspinar, Kurdish Nationalism and Political Islam in Turkey: Kemalist Identity in Transition (Middle East Studies: History, Politics &amp; Law), p. 228. {{ISBN|041594998X}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Serif Mardin, Religion and Social Change in Modern Turkey: The Case of Bediuzzaman Said Nursi, p. 23. {{ISBN|0887069967}}&lt;/ref&gt; va hozir butun dunyoda bir necha million izdoshlarga ega boʻlgan diniy harakatga ilhom bergan&lt;ref&gt;Şükran Vahide, Islam in Modern Turkey: An Intellectual Biography of Bediuzzaman Said Nursi, p. 425. {{ISBN|0791482979}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.firstthings.com/article/2007/03/render-unto-atatuumlrk |first=Mustafa |last=Akyol |title=Render Unto Atatürk |date=March 2007 |website=[[First Things]] |access-date=20 May 2021}}&lt;/ref&gt;. Uning izdoshlari ''Nurcu harakati'' yoki ''Nurcu jamoati'' nomi bilan tanilgan&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Balci |first1=Bayram |title=Fethullah Gu¨len's Missionary Schools in Central Asia and their Role in the Spreading of Turkism and Islam |url=https://archive.org/details/sim_religion-state-society_2003-06_31_2/page/152 |journal=Religion, State and Society |date=June 2003 |volume=31 |issue=2 |page=153 |doi=10.1080/09637490308283|s2cid=145455130 }}&lt;/ref&gt;. 2008-yildagi bir nashrga koʻra, ''Nurcu'' izdoshlari soni dunyo boʻyicha 5–6 million kishi deb baholanadi, shuningdek, taxminan 5500 ta ''dersxona'' (Nursiy asarlari oʻrganiladigan zallar) mavjud&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Banchoff|first=Thomas|title=Religious Pluralism, Globalization, and World Politics|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2008|pages=237}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Turner |first=Colin |date=21 September 2010 |title=The Six-Sided Vision of Said Nursi: Towards a Spiritual Architecture of the Risale-i Nur |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/13510340701770295?needAccess=true |journal= Islam and Christian–Muslim Relations|volume=19 |issue=1 |pages=53–71 |doi=10.1080/13510340701770295 |url-access=subscription }}&lt;/ref&gt;.

Dastlab islom nomidan siyosiy faol boʻlgan Nursiy, [[Usmoniylar davlati|Usmonli imperiyasi]] qulashi ortidan siyosatdan voz kechib, oʻzini islom haqida kitoblar yozishga bagʻishladi.

== Hayoti ==
Nursi hayotini uch davrga boʻldi:
# „Eski Said“ davri – unda u islomga eng yaxshi xizmatni siyosiy faoliyat orqali koʻrsatish mumkin, deb ishonib, siyosatda faol boʻlgan. Bu davr tugʻilishidan Birinchi jahon urushi tugagach 1920‑yillarning boshlarigacha davom etgan.
# „Yangi Said“ davri – Usmonli imperiyasi qulashi bilan yuzaga kelgan larzalar ortidan boshlangan boʻlib, Nursiyni chuqur shaxsiy oʻzgarishga olib keldi. U siyosatdan butunlay voz kechib, „Risola‑i Nur“ majmuasini yozishga eʼtibor qaratdi. Unda u islom haqiqatini aql bilan isbotlashga harakat qilganini daʼvo qiladi. Bu davrning katta qismi zindon va surgunda oʻtgan. Bu davr 1949-yilda Afyon qamoqxonasidan ozod qilingach tugagan.
# „Uchinchi Said“ davri 1949-yildan 1960-yildagi vafotigacha davom etdi. Bu davrda Turkiyada birinchi demokratik saylovlar oʻtkazildi va Nursiy nisbatan erkinlikka erishdi&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Balcı |first=Ramazan |title=Bediuzzaman Said Nursi: &quot;wonder of the age&quot; |date=2011 |publisher=Tughra Books |isbn=978-1-59784-260-0 |location=Clifton, NJ |pages=177}}&lt;/ref&gt;.

=== „Eski Said“ davri ===
Said Nursiy Said Okur nomi bilan [[Usmoniylar davlati|Usmonli imperiyasi]]ning [[Bitlis viloyati (Usmoniylar imperiyasi)|Bitlis viloyati]]dagi [[Hizan]] yaqinidagi kurd qishlogʻi Nursda tugʻilgan&lt;ref name=&quot;intellectual bio&quot;&gt;{{cite book|title=Islam in modern Turkey: an intellectual biography of Bediuzzaman Said Nursi|url=https://archive.org/details/islaminmoderntur0000sukr|first=Şükran|last=Vahide|publisher=SUNY Press|year=2005 |isbn= 978-0-7914-6515-8|page=[https://archive.org/details/islaminmoderntur0000sukr/page/2 3]|quote=They [Said Nursî's parents] were among the settled Kurdish population of the geographical region the Ottomans called Kurdistan.}}&lt;/ref&gt;. Uning otasi Mirzo va onasi Nuriye ikkovi ham [[Ahl ul-Bayt|Ahl al-Bayt]]ga (islom paygʻambari [[Muhammad]] avlodiga) mansub ekani aytiladi&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Great Islamic Scholar |date=17 September 2010 |url=http://www.thepenmagazine.net/the-great-islamic-scholar |arxivurl=https://web.archive.org/web/20260208081814/https://thepenmagazine.net/the-great-islamic-scholar/ |arxivsana=2026-02-08 |qaralgan sana=2026-02-06}}&lt;/ref&gt;. Ular yetti farzandli boʻlib, kamtarona turmush kechirgan&lt;ref name=&quot;Özer-IEWW1-2018&quot;&gt;{{cite web |last1=Özer |first1=Abdürrahim |title=Said Nursi |url=https://encyclopedia.1914-1918-online.net/article/said-nursi/ |website=International Encyclopedia of the First World War |access-date=25 December 2025 |date=27 August 2018}}&lt;/ref&gt;. Yoshligida u [[Qodiriylar|Qodiriya]] tasavvuf tariqatiga mansub boʻlgan&lt;ref name=&quot;Özer-IEWW1-2018&quot;/&gt;.

Nursiy anʼanaviy icâzetnoma (diplom) ola olmagan, biroq qisqa muddatli [[Madrasa|madrasalar]]ga tashriflar va mahalliy mashhur shayxlar orqali norasmiy tarzda taʼlimini davom ettirgan&lt;ref name=&quot;Özer-IEWW1-2018&quot;/&gt;.

U Siirtdan akasinikiga borish uchun ketadi, biroq bir muddatdan keyin qaytib kelib, Mulla Fathulloh madrasasiga borgan. U tez orada oʻqigan barcha diniy kitoblari („Suyutiy“, „Mulla Jomiy“ va boshqalar) va ularni tushunishi bilan Fathullohni hayratda qoldirgan.

Aytilishicha, Said koʻplab kitoblarni yoddan oʻqiy olgan.
{{Blockquote|Shunda u [Mulla Fathulloh] uning xotirasini sinab ko‘rishga qaror qildi va unga basralik [[Al-Haririy|al‑Haririy]]ning (1054–1122) (aql-u zakovati va xotira qudrati bilan ham mashhur) ''Maqomat al‑Haririy'' asarini berdi. Said bir sahifani bir marta o‘qib, uni yod oldi va keyin yoddan takrorlab berdi. Mulla Fathulloh hayratini izhor qildi&lt;ref&gt;Şükran Vahide. (2005). ''Islam in Modern Turkey''. State University of New York Press, {{ISBN|0-7914-6515-2}}&lt;/ref&gt; va uning isteʼdodi haqida Siirt boʻylab boshqa olimlarga xabar tarqatdi.}}
Shundan soʻng Siirt ulamolari unga „zamonda tengsiz moʻjiza“ maʼnosidagi „Badiuzzamon“ taxallusini berdilar&lt;ref name=&quot;Tughra Books&quot;&gt;{{cite book |title=Bediüzzaman Said Nursi &quot;Wonder of the Age&quot; |isbn=978-1-59784-260-0 |pages=28–30 |last1=Balcı |first1=Ramazan |year=2011 |publisher=Tughra Books }}&lt;/ref&gt;.

U 13–14 yoshlarida boʻlganida, madrasa dasturidagi yuzdan ortiq kitobni atigi uch oyda tamomlagani aytiladi, holbuki odatda bu 10–15 yilni olardi. Saidning yondashuvi har bir kitobning asosiy gʻoyalarini tushuntirib berish uchun faqat oʻqituvchiga tayanish, qolganini esa mustaqil oʻqib oʻzlashtirishdan iborat edi&lt;ref name=&quot;Tughra Books&quot;/&gt;.
[[File:سەعید نوورسی 1.jpg|thumb|Said Nursiy jiyani va shogirdi Abdurrahmon bilan]]
Nursiy Van valisi, 1847–1913-yillarda yashagan Tohir posho himoyasi va homiyligini qoʻlga kiritdi va 1897–1907-yillarda Vanda yashadi.
U [[Van viloyati]] valisi tomonidan uning qarorgohida istiqomat qilishga taklif qilinganligi aytiladi&lt;ref&gt;{{cite book|last=Vahide|first=Şükran|page=28|title = Bediuzzaman Said Nursi|publisher=Islamic Book Trust|year=2011|isbn=978-967-5062-86-5}}&lt;/ref&gt;. Vali kutubxonasida Nursiy ilgari kira olmagan ilmiy bilimlar xazinasiga ega boʻldi. U bu davrda islomiy fanlardan tashqari tarix, geografiya, matematika, geologiya, fizika, kimyo, astronomiya va falsafa asoslarini oʻrgangan va oʻqigan 90 kitobni yod olgan, deyilgan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Books Bediuzzaman memorized |date=27 August 2010 |url=https://sorularlarisale.com/ustad-bediuzzaman-said-nursi-hazretlerinin-uc-ayda-ezberledigi-doksan-kitap-hangileridir}}&lt;/ref&gt;.

Said Nursiy shu yerda [[Usmonli turk tili|usmonli turk tili]]ni ham oʻrganganligi aytiladi{{Manba kerak|date=June 2023}}. Shu davrda u Usmonli imperiyasining [[Sharqiy viloyatlari]]da&lt;ref name=ibrm&gt;{{cite book|editor=İbrahim M. Abu-Rabi|year=2003|title=Islam at the crossroads: On the life and thought of Bediuzzaman Said Nursi|url=https://archive.org/details/islamatcrossroad0000unse|publisher=SUNY Press|pages= xvii, 6|isbn=978-0-7914-5700-9}}&lt;/ref&gt; ilmiy va diniy (islomiy) taʼlimni uygʻunlashtiradigan „Madrasat uz‑Zahro“ nomli universitet barpo etish rejasini ishlab chiqqan va bu orqali mintaqa taʼlimini umumiy ravishda yuksaltirishni reja qilgan. U bu loyiha uchun Usmonli sultoni [[Mehmed V]]dan moliyaviy koʻmak ola oladi va qurilish 1913-yilda boshlandi, biroq Birinchi jahon urushi boshlanishi bilan loyiha bekor qilingan&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Medresetu'z Zehra |date=17 November 2006 |url=https://sorularlarisale.com/medresetuz-zehra}}&lt;/ref&gt;.

1907-yil oxirida u Istanbulga keldi va bu yerda kurd hamjamiyati bilan yaqinlashdi, kurd ziyolilari bilan uchrashdi hamda ''Kürd Teavün ve Terakki Cemiyeti'' (Kurdlar oʻzaro yordam va taraqqiyot jamiyati)ga qoʻshildi&lt;ref name=&quot;Özer-IEWW1-2018&quot;/&gt;. 1908-yildagi [[Yosh turklar inqilobi]]dan soʻng Nursiy konstitutsiyaviy tuzumning gʻayratli tarafdoriga aylandi va bir qator gazetalarda shariat va islom anʼanasidagi ''meşveret'' (mashvarat/''[[Shoʻro (islom)|shoʻro]]'')ning ahamiyati, taʼlim zarurati va kurdlarning ehtiyojlarini taʼkidlovchi maqolalar chop etdi. 1909-yildagi qarshi inqilob (31‑mart voqeasi)dan keyin Nursi hibsga olinib sud qilindi, biroq barcha ayblovlardan oqlanib chiqdi&lt;ref name=&quot;Özer-IEWW1-2018&quot;/&gt;.

Keyingi yili Nursiy konstitutsiyachilikni targʻib qilish va yangi tuzumning armanlar bilan ittifoqini kurd aholisi orasida oqlash umidida Vanga qaytdi&lt;ref name=&quot;Özer-IEWW1-2018&quot;/&gt;. 1911-yilda undan [[Armanlar|armanlar]]ni (nasroniy boʻlgan) Usmonli viloyatlariga hokim qilib tayinlash gʻoyasi haqida fikri soʻralganda, u bunday tayinlovda armanlarning muhandis, soatsoz va hokazo boʻlishida zarar yoʻqligidek, bundan hech qanday zarar koʻrmayotganini aytgani rivoyat qilinadi&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Nursi |first=Said |title=Munazarat}}&lt;/ref&gt;.

Bu davrda u [[William Ewart Gladstone]] – Britaniya mustamlakalar vaziri – Britaniya parlamentida: „Musulmonlar qoʻlida Qur’on bor ekan, biz ularni boʻysundira olmaymiz. Biz yo uni ularning qoʻlidan olishimiz, yoki uni sevmay qoʻyishlariga erishishimiz kerak“, deganini oʻqib, taqvodorligidan junbushga kelgan. Nursiy goʻyoki: „Men butun dunyoga [[Qurʼon|Qur’on]] oʻlmas, tugamaydigan Quyosh ekanini isbotlab koʻrsataman!“&lt;ref&gt;{{cite book|title=Islam in modern Turkey: an intellectual biography of Bediuzzaman Said Nursi|url=https://archive.org/details/islaminmoderntur0000sukr|first=Şükran|last=Vahide|publisher=SUNY Press|year=2005}}&lt;/ref&gt;, deya eʼlon qilib, keng qamrovli „Risola‑i Nur“ asarini – Qur’on va islomga doir oʻz tafsir va talqinlaridan, hamda oʻz hayoti haqidagi yozuvlardan iborat toʻplamni&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.bediuzzamansaidnursi.org/merakedilenler/said-nursinin-yesilayin-kurucusu-oldugu-dogru-mudur-bu-teskilatin-kurtulus-savasi-ile|title=Said Nursi'nin Yeşilay'ın kurucusu olduğu doğru mudur? Bu teşkilatın Kurtuluş Savaşı ile hiçbir ilgisinin olmadığı söylenmektedir. Buna ne dersiniz?|language=tr|trans-title=Is it true that Said Nursi was the founder of the Green Crescent? It is said that this organization has nothing to do with the War of Independence. How about that?|date=25 February 2012|website=Sorularla Risale|access-date=16 January 2016|archive-date=16 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190616063857/http://www.bediuzzamansaidnursi.org/merakedilenler/said-nursinin-yesilayin-kurucusu-oldugu-dogru-mudur-bu-teskilatin-kurtulus-savasi-ile|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; yozishga kirishgan.

==== Birinchi jahon urushi ====
Usmonli imperiyasi urushga kirgach, Rossiya Turkiyaning sharqiy qismini bosib oladi. Nursiy shogirdlari bilan birga bosqinga qarshi kurashish uchun koʻngillilar brigadasini tuzdi&lt;ref&gt;{{cite book |title=Bediüzzaman Said Nursi &quot;Wonder of the Age&quot; |isbn=978-1-59784-260-0 |pages=59 |last1=Balcı |first1=Ramazan |year=2011 |publisher=Tughra Books }}&lt;/ref&gt; va 3‑armiyada brigada qoʻmondoni sifatida xizmat qildi&lt;ref&gt;{{Cite thesis |last=Mermer |first=Alison Clare |title=Aspects of religious identity : The Nurcu movement in Turkey today. |date=1985 |degree=Doctoral |publisher=Durham University |url=https://etheses.dur.ac.uk/1614/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Şahin |first=Mustafa Gökhan |date=2011 |title=Said Nursi and the Nur Movement in Turkey: An Atomistic Approach |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/j.1949-3606.2011.00097.x |journal=Digest of Middle East Studies |language=en |volume=20 |issue=2 |pages=226–241 |doi=10.1111/j.1949-3606.2011.00097.x |issn=1949-3606|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Özer-IEWW1-2018&quot;/&gt;. Urush chogʻida Nursiy ogʻir oʻqqa tutilishiga qaramay, oʻzi ham xandaqlarga tushgani, shu bois qoʻmondonligi ostidagi askarlar uning jasoratiga qoyil qolganlari aytiladi{{Manba kerak|date=January 2026}}. Aynan shu tajribalar chogʻida u goʻyoki ot ustida yoki xandaqlarga qaytgan paytlarida kotibiga ogʻzaki aytib turib, Qur’on tafsiri – {{Tillararo havola|Ishorot ul‑Ijoz|tr|İşârâtü'l-İ'câz}}ni yozdirgan&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Balcı |first1=Ramazan |title=Bediüzzaman Said Nursi &quot;Wonder of the Age&quot; |publisher=Tughra Books |year=2011 |isbn=978-1-59784-260-0 |pages=60–62}}&lt;/ref&gt;. Jang vaqtida oyogʻi singan va rus qoʻshinlariga taslim boʻlishga majbur boʻlgan. U ruslar tomonidan asirga olinib, Moskvaning shimoli‑sharqidagi Kostroma harbiy asirlar lagerida ikki yarim yil saqlangan.

Rivoyatlarga koʻra, bir kuni asirlik davrida rus qoʻshinlari bosh qoʻmondoni buyuk knyaz Nikolay Nikolayevich lager tekshiruvi uchun kelgan. U uning oldidan oʻtganida, boshqa asirlardan farqli oʻlaroq, Nursiy oʻrnidan turmagan. U yana yonidan oʻtganda ham Nursiy Nikolayevichga eʼtibor bermagan. Nikolayevich undan kim ekanini biladimi, deb soʻragan. Nursiy uni bilishini, lekin oʻzi ulamo boʻlgani va iymonli kishi iymonsiz kishidan ustun ekanini, shu bois oʻrnidan turishi oʻz iymoniga hurmatsizlik boʻlishini aytgan. Rossiya harbiy sudi uning oʻlim jazosini buyurgan. U jazodan oldin oxirgi namozini oʻqishga ruxsat soʻragan. Bir necha daqiqadan soʻng uni olib kelib, koʻzini bogʻlashmoqchi boʻlishgan, biroq u buni rad etib, jannatga boqishni istayotganini aytgan. Nikolayevich uning jasoratidan qoyil qolib, bu xatti‑harakati haqorat emas, balki oʻziga boʻlgan hurmati ekanini tushungan. U darhol qatlni toʻxtatishni buyurib, undan kechirim soʻragan. Keyinroq Nursiyga yaqin atrofdagi tatar masjidida qolishga ruxsat berilgan&lt;ref&gt;{{cite book |title=Bediüzzaman Said Nursi &quot;Wonder of the Age&quot; |isbn=978-1-59784-260-0 |pages=60–62 |last1=Balcı |first1=Ramazan |year=2011 |publisher=Tughra Books }}&lt;/ref&gt;.

Rossiyadagi [[Fevral inqilobi]] Rossiya urush harakatlarini izdan chiqardi va boshqa koʻplab usmonli harbiy asirlari kabi Nursiy ham qochib qutuldi&lt;ref name=&quot;Özer-IEWW1-2018&quot;/&gt;. U 1918-yil iyun oyida Istanbulga qaytib keldi va qahramon sifatida kutib olindi&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Balci |first=Ramazan |title=Bediuzzaman Said Nursi &quot;Wonder of the Age&quot; |date=2011 |isbn=978-1-59784-260-0 |pages=67–68|publisher=Tughra Books }}&lt;/ref&gt;.

==== Armanlar qurbonlari ====
1915–1917-yillarda [[Arman genotsidi|taxminan bir million arman]] Suriya sahrosidagi majburiy yurishlar chogʻida halok boʻlgan. Boshqa koʻplar, asosan ayollar va bolalar, majburan islomga oʻtkazilgan.
Nursiy 1915-yil bahori va yozida armanlar qirgʻin qilinayotgan vaqtda toʻrtta muhim shahar – Erzurum, Van, Mush va Bitlisda boʻlgan. Nursiy Bitlisda arman ayollari va bolalarini qirgʻindan qutqarishga harakat qilganini guvohlik bilan bayon qilgan. U bunga qanchalik muvaffaq boʻlgani, shuningdek boshqa arman fuqarolariga munosabati qanday boʻlgani hamon noaniq boʻlib qolmoqda&lt;ref name=&quot;Özer-IEWW1-2018&quot;/&gt;. Abdürrahim Oʻzer soʻzlariga koʻra, Nursiyning Birinchi jahon urushi davrida arman fuqarolariga boʻlgan munosabati hanuz „bahsli mavzu“dir&lt;ref name=&quot;Özer-IEWW1-2018&quot;/&gt;.

==== Istanbulning inglizlar tomonidan bosib olinishi va unga qarshilik ====
Birinchi jahon urushidan keyin Istanbul chet el qoʻshinlari tomonidan ishgʻol qilingach, Nursiy ochiq tanqidchi sifatida maydonga chiqdi. U chet el kuchlari diniy yetakchilarni Anadoludagi yangi milliy ozodlik harakatini zaiflashtirish uchun qanday qilib boshqarayotganini fosh etdi. Britaniyaliklar bosimi ostidagi Usmonli hukumati hatto harakatga qarshi fatvo ham chiqardi. Nursiy bu fatvoga boʻysunmay, uni omma oldida haqiqiy emas deb eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Balcı |first=Ramazan |title=Bediuzzaman Said Nursi: &quot;wonder of the age&quot; |date=2011 |publisher=Tughra Books |isbn=978-1-59784-260-0 |location=Clifton, NJ |pages=67–68}}&lt;/ref&gt;.

=== „Risola‑i Nur“ va „Nurcu harakati“ („Yangi Said“ davri) ===
1922-yilda Usmonli sultonligi tugatilgach, Nursiy Anqaraga bordi va u yerda parlament tomonidan kutib olindi. Uning islomiy respublika haqidagi qarashlari [[Mustafa Kemal Atatürk|Mustafa Kamol Otaturk]]ning dunyoviy respublika haqidagi rejalariga zid edi va u bu yerda qolmadi&lt;ref name=&quot;Özer-IEWW1-2018&quot;/&gt;. 1924-yilda Istanbulga qisqa tashrifdan soʻng Nursiy Vanga qaytdi va jamoat hamda siyosiy hayotdan chetga chiqdi. U familiyasini tugʻilgan qishlogʻi nomidan kelib chiqib, Nursiyga oʻzgartirdi va asta‑sekin oʻzini kurd islom ziyolisidan Atatürkning yangi dunyoviy dunyosidan ''[[Hijrat|hijrat]]'' qilayotgan, iymonni yangilovchi yuz yillik ''[[Mujaddid|mujaddid]]'' sifatida koʻra boshladi&lt;ref name=&quot;Özer-IEWW1-2018&quot;/&gt;.

==== Taʼlimoti va harakati ====
Said bu davrda Turkiya dunyoviylashuv koʻrinishida namoyon boʻlayotgan kufr va buzuqlikdan katta xavf ostida turibdi, deb hisoblagan{{Manba kerak|date=June 2023}}. (Masalan, [[Usmoniylar xalifaligi|xalifalik]] bekor qilindi, haftalik dam olish kuni anʼanaviy islomiy ibodat kuni boʻlgan [[Juma|juma]]dan [[Yakshanba|yakshanba]]ga oʻzgartirildi, taqvim [[Islomiy taqvim|hijriy]]dan [[Grigoriy taqvimi|gregorian]]ga oʻtkazildi va yozuv alifbosi almashtirilib, [[Arab yozuvi|arab]] yozuvidan [[lotin]] yozuviga oʻtildi.)&lt;ref name=&quot;(Toprak, 2005&quot;&gt;Toprak, B. (2005). ''Secularism and Islam: the building of modern Turkey''. Macalester International: Vol. 15, Article 9, 27-43.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot; Burak,  2012)&quot;&gt;Burak, Begüm. (2012). ''Can secularism hinder democracy? The Turkish experiment'', İnsan &amp; Toplum, 2(4), 65-82.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Jakir Al Faruki 2017-22&quot;&gt;{{cite journal |last1=Al Faruki |first1=Jakir |last2= Siddiky|first2=Md. Roknuzzaman |title=Secularism and the Muslim World: An Overview July 2017 Authors |journal=Journal of Social Science, Rajshahi College |date=July 2017 |volume=1 |issue=1 |page=22 |url=https://www.researchgate.net/publication/330320431 |access-date=23 November 2021}}&lt;/ref&gt;. Shu bois Nursiyning fikricha, bu davrda insoniyat uchun qilinishi mumkin boʻlgan eng buyuk xizmat islom iymonini asrash edi va u buni oʻzining „Risola‑i Nur“ asari orqali amalga oshirishni maqsad qilgan&lt;ref name=&quot;sorularlarisale.com&quot;&gt;{{Cite web|url=https://sorularlarisale.com/makale/soru-ve-cevaplarla-risale-i-nurda-mehdiyet|title=SORU VE CEVAPLARLA RİSALE-İ NUR'DA MEHDİYET » Sorularla Risale|date=13 October 2010|website=Sorularla Risale}}&lt;/ref&gt;.

„Risola‑i Nur“ inson mavjudligining asosiy savollariga – Xudoning borligi, ruhning tabiati va hayot maqsadi kabi masalalarga javob izlaydi. „Risola‑i Nur“ koʻr‑koʻrona eʼtiqod yoki mistikaga tayanmaydi. Aksincha, u eʼtiqod haqiqatlarini isbotlash uchun aql va mantiqdan foydalanadi&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;, hamda Qur’onda zamonaviy fan uchun zarur boʻlgan bilim mujassam ekanini taʼkidlaydi&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite news |title=Slife |newspaper=The Spiritual Life |date=5 August 2012 |url=https://slife.org/bediuzzaman-said-nursis-short-biography/ |author1=Slife |access-date=2026-02-06 |archive-date=2025-11-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251108072958/https://slife.org/bediuzzaman-said-nursis-short-biography/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. Shu bois u har xil kelib chiqish va eʼtiqodga mansub odamlarga ham tushunarli boʻlishi mumkin&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

„Risola‑i Nur“da Nursiy agar bir rasmni koʻrsangiz, rassom bor, deb xulosa qilish kerakligini aytadi. Rasm rassomsiz boʻla olmaydi. Tabiat – sanʼat, lekin Sanʼatkor emas. Har bir mavjudotda yashirin qoʻl bor. Hayvonlarning gʻayrioddiy qobiliyatlari (masalan, sigirlarning dagʻal oʻtdan inson uchun zarur oziq moddalar ishlab chiqarishi, daraxtlarning fotosintez orqali shakar hosil qilib, 200 fut balandlikdagi barglarga suv yetkazishi, oʻsimliklarning kichik urugʻdan oʻsishi) ularning oʻzlariga emas, Yaratganga nisbat berilishi kerak. U Xudoning borligini isbotlash uchun oʻxshatishlar, aql va mantiqdan foydalanadi&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Nursi |first=Said |title=Flashes}}&lt;/ref&gt;. Nursiy soʻzlariga koʻra, koinotdagi barcha tizimlar oʻzaro bogʻlangan. Galaktikalarni yaratgan Zot Yer, inson va boshqa barcha mavjudotlarni ham Yaratgan boʻlishi kerak. Uning soʻzlari bilan aytganda, „chivin koʻzini yaratgan Zot Quyoshni ham yaratgan boʻlishi kerak“&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Nursi |first=Said |title=Masnawi-i Nuriye}}&lt;/ref&gt;.

Uning fikricha, musulmon olamining uch dushmani bor: johillik, qashshoqlik va tafriqa. Bu uch dushmanni yengish uchun musulmonlar uch qurolni qoʻllashlari lozim: taʼlim, sanoat/hunarmandchilik va birlik&lt;ref name=&quot;Tarihcei Hayat pg64&quot;&gt;{{Cite book |title=Tarihce-i Hayat |publisher=Sahdamar Yayinlari |isbn=978-605-4038-70-1 |pages=64}}&lt;/ref&gt;.

Nursiy materializm va ateizmni, ularning manbai boʻlgan materialistik falsafani bu ilm, aql va sivilizatsiya asrining haqiqiy dushmani deb hisoblagan&lt;ref&gt;Ian S. Markham, Suendam Birinci, Suendam Birinci Pirim, An Introduction to Said Nursi: Life, Thought and Writings. p 46. {{ISBN|1409407713}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Ziaulhaq |first1=Mochamad |last2=Sen |first2=Hasbi |date=2021-07-31 |title=Transforming Hate into Compassion as an Islamic Nonviolent Thought of Bediüzzaman Said Nursi |url=https://journal.uinsgd.ac.id/index.php/jw/article/view/13159 |journal=Wawasan: Jurnal Ilmiah Agama Dan Sosial Budaya |volume=6 |issue=1 |pages=13–30 |doi=10.15575/jw.v6i1.13159 |issn=2502-3489 |s2cid=237460737 |doi-access=free}}&lt;/ref&gt;. Ular bilan u „Risola‑i Nur“dagi (oʻzi haqiqat, deb bilgan) aqliy dalillar orqali kurashdi va „Risola‑i Nur“ni bu dushmanlar keltirgan jamiyat buzuqligiga qarshi eng samarali toʻsiq deb bildi.

„Risola‑i Nur“dan tashqari, Nursiy harakatining muvaffaqiyatida uning tanlagan usuli ham katta rol oʻynagan boʻlib, uni ikki ibora bilan jamlash mumkin: ''mânevî jihod'', yaʼni „maʼnaviy jihod“ yoki „jismoniy boʻlmagan jihod“ va „ijobiy harakat“&lt;ref&gt;Ian S. Markham, Engaging with Bediuzzaman Said Nursi: A Model of Interfaith Dialogue, p 15 [Quoting Şükran Vahide, The Biography of Bediuzzaman Said Nursi: the author of the Risale-i Nur (Istanbul, Sozler Publications 1992), p. 352]. {{ISBN|0754669319}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Arvind Sharma, ''The World’s Religions After September 11''. p 92. {{ISBN|0275996212}}&lt;/ref&gt;. Shu maʼnaviy jihodni davom ettirish uchun Nursiy shogirdlaridan kuch ishlatish va tartibsizlik keltiruvchi xatti‑harakatlardan butunlay tiyilishni qatʼiy talab qilgan. „Ijobiy harakat“ va jamoat tartibi hamda xavfsizligini saqlash orqali kufr kuchlari keltirgan deb hisoblangan „zarar“ Qur’onning „shifo“ beruvchi haqiqatlari bilan „tuzatilishi“ mumkin, deb hisoblagan.

Nursiyning taʼsiri [[Davlatga asos solgan tarixiy shaxslarning roʻyxati|asoschi otasi]] va [[Turkiya Respublikasi]]ning birinchi [[Turkiya prezidenti|prezidenti]] [[Mustafa Kemal Atatürk|Mustafa Kamol Otaturk]]ni ham tashvishga solgan&lt;ref&gt;David Tittensor, The House of Service: The Gulen Movement and Islam’s Third Way, p 37. {{ISBN|0199336415}}&lt;/ref&gt;, shuning uchun Otaturk Nursiyga Turkiyaning sharqiy viloyatlari uchun „Diniy ishlar vaziri“ lavozimini taklif etib, u orqali Nursiy rejimga qarshi chiqmasligiga erishmoqchi boʻlgan, biroq Nursiy bu lavozimdan voz kechgan&lt;ref&gt;David Livingstone, Black Terror White Soldiers: Islam, Fascism and the New Age, p. 569. {{ISBN|1481226509}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last=Vahide |first=Şükran |title=Islam in modern Turkey: an intellectual biography of Bediuzzaman Said Nursi |url=https://archive.org/details/islaminmoderntur0000sukr |publisher=SUNY Press |year=2005 |quote=He offered Nursi Shaikh Sanusi’s post as ‘general preacher’ in the Eastern Provinces with a salary of 300 liras, a deputyship in the Assembly, and a post equivalent to that he had held in the Darü’l-Hikmeti’l-Islamiye, together with various perks such as a residence. Part 1; Childhood and Early Life, chapter 8}}&lt;/ref&gt;. Shundan soʻng Nursiy [[Isparta (viloyat)|Isparta viloyati]]ga surgun qilindi, bunga, boshqa narsalar qatori, azonning arabcha aytilishi ham sabab qilib koʻrsatildi&lt;ref name=&quot;McDowall2004&quot;&gt;{{cite book |author=David McDowall |url=https://books.google.com/books?id=dgDi9qFT41oC&amp;pg=PA210 |title=A Modern History of the Kurds: Third Edition |date=14 May 2004 |publisher=I.B.Tauris |isbn=978-1-85043-416-0 |pages=210–211}}&lt;/ref&gt;. Uning taʼlimoti bu yerda odamlarni oʻziga tortgach, Isparta gubernatori uni Barla nomli qishloqqa joʻnatdi va u yerda u „Risola‑i Nur“ning uchdan ikki qismini yozdi&lt;ref&gt;Şükran Vahide, Bediuzzaman Said Nursi, p. 230. {{ISBN|967506286X}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;EI2&quot;&gt;{{cite book |last1=Bosworth |first1=C.E. |title=Encyclopaedia of Islam |last2=van Donzel |first2=E. |last3=Heinrichs |first3=W.P. |last4=Lecomte |first4=G. |date=1995 |publisher=Brill |isbn=978-9004098343 |edition=New |volume=VIII (Ned-Sam) |location=Leiden, Netherlands |page=144}}&lt;/ref&gt;. Bu qoʻlyozmalar mintaqaning boshqa bir qishlogʻi Savga yuborilib, u yerda odamlar ularni 1928-yilda rasmiy ravishda almashtirilganiga qaramay, [[Arab yozuvi|arab yozuvi]]da koʻpaytirdilar&lt;ref name=&quot;McDowall2004&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;EI2&quot; /&gt;. Tayyor boʻlgach, bu kitoblar „Nurcu pochta tizimi“ orqali butun Turkiyadagi Nursiy shogirdlariga yuborilgan&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Awang |first1=Ramli |last2=Yusoff |first2=Kamaruzaman |last3=Ebrahimi |first3=Mansoureh |last4=Yilmaz |first4=Omer |year=2015 |title=A Challenge from Teaching to Social Movement: Bediüzzaman Said Nursi's Struggles for Modification in Turkey |journal=Mediterranean Journal of Social Sciences |volume=6 |issue=6 |page=446 |doi=10.5901/mjss.2015.v6n6s1p444 |doi-access=free}}&lt;/ref&gt;. Nursiy takror va takror dunyoviy rejim tomonidan unga qilinayotgan barcha taʼqib va mashaqqatlarni Xudoning neʼmati deb aytgan va ular rasmiy diniy tuzumni yoʻq qilib, bilmagan holda turklarning yagona haqiqiy dini sifatida ommaviy islomni qoldirganini taʼkidlagan&lt;ref name=&quot;EI2&quot; /&gt;.

Shayx Said 1926-yildagi [[Shayx Said qo‘zg‘oloni]]ga Said Nursiyni ham taklif qilgan, biroq Said Nursiy buni rad etib, tanqid qilgan&lt;ref&gt;''Turkey, Islamists and Democracy: Transition and Globalization in a Muslim State'', Yildiz Atasoy, 2005, pp. 45&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Turkish Islam and the Secular State: The Gülen Movement, 2003, pp. 152&lt;/ref&gt;. Shayx Said bilan kelishmovchiliklariga qaramay, uni koʻp marotaba Shayx Said bilan adashtirib, nishonga olishgan&lt;ref&gt;Bediuzzaman Said Nursi and Risale-i Nur, Extended Special Text Version, Ediz SÖZÜER, pp. 42&lt;/ref&gt;. Shayx Said qoʻzgʻolonidan keyin u Burdurga surgun qilingan&lt;ref name=&quot;Özer-IEWW1-2018&quot;/&gt;. Said Nursiy kurd mustaqilligiga qarshi boʻlgan va Usmonli imperiyasining qayta tiklanishini yoqlagan&lt;ref&gt;Bediuzzaman Said Nursi: Author of the Risale-i Nur, Şükran Vahide, 2019, pp. 197-198&lt;/ref&gt;.

Said Nursiy hayotining katta qismini (20-yildan ortiq) qamoq va surgunda oʻtkazdi, diniy uygʻonishga sarmoya kiritgani uchun dunyoviy davlat tomonidan taʼqib qilingan&lt;ref&gt;Gerhard Böwering, Patricia Crone, Mahan Mirza, ''The Princeton Encyclopedia of Islamic Political Thought'', p. 482.&lt;/ref&gt;. U shogirdlariga qamoqda boʻlgan paytlarida ham „Risola‑i Nur“ kitoblarini tarqatish va odamlarni ularni oʻrganishga undashga eʼtibor qaratishni maslahat bergan. „Risola‑i Nur“ majmuasining katta qismi surgun yoki qamoq davrida yozilgan&lt;ref name=&quot;Emirdag Lahikası, Enver Neşriyat, s.241 s.241&quot;&gt;Emirdag Lahikası, s.241&lt;/ref&gt;.

Kelajakda „Mahdiyning oltin davri“ deb hisoblanadigan davr keladi va 30–40 yil davom etadigan bu davrdan soʻng yana dinsizlik ustunlik qiladi, deb ishonilgan. Uning fikricha, Qiyomat kufr ahli boshiga hijriy 1530–1540-yillar oraligʻida tushishi mumkin&lt;ref name=&quot;Kastamonu Lahikası, s.26&quot;&gt;Kastamonu Lahikası, s.26&lt;/ref&gt;.

=== Keyingi hayoti („Uchinchi Said“ davri) ===
Nursiy taʼlimotining mashhurligi ortib, hatto ziyolilar va harbiylar orasiga ham tarqalishi hukumatni xavotirga soldi va u dunyoviylikni talab qiluvchi qonunlarni buzganlikda ayblanib, surgunga yuborildi{{Manba kerak|date=June 2023}}. U 1956-yilda bu ayblovlarning barchasidan oqlangan&lt;ref name=&quot;EI2&quot;/&gt;.

Hayotining soʻnggi oʻn yilligida Said Nursiy [[Isparta]] shahriga joylashdi{{Manba kerak|date=June 2023}}. Koʻp partiyaviy tizim joriy etilgach, u izdoshlariga ayrim diniy erkinliklarni tiklagan [[Demokratik partiya]] (yetakchisi [[Adnan Menderes]])ga ovoz berishni maslahat bergan&lt;ref name=&quot;EI2&quot;/&gt;. Said Nursiy qatʼiy [[antikommunist]] boʻlgan va [[Kommunizm|kommunizm]]ni davrning eng katta xatari sifatida qoralagan. 1956-yilda unga asarlarini bosma shaklda nashr etishga ruxsat berildi. Uning kitoblari „Risola‑i Nur“ („Ilohiy nurning maktublari“) nomi ostida jamlangan.

U [[Shanliurfa|Urfa]]ga safar chogʻida holdan toyib vafot etgan&lt;ref&gt;Ibrahim M. Abu-Rabi, ''Islam at the Crossroads: On the Life and Thought of Bediuzzaman Said Nursi'', p. xxiv. {{ISBN|0791457001}}&lt;/ref&gt;. U paygʻambar [[Ibrohim]] ([[Avraam (paygʻambar)|Abraham]]) tugʻilgan, deb eʼtiqod qilinadigan gʻorninng roʻparasidagi maqbaraga dafn qilingan&lt;ref&gt;REF_f1b0bb7f&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Ian S. Markham; Suendam Birinci; Suendam Birinci Pirim (2011). ''An Introduction to Said Nursi: Life, Thought and Writings''. Ashgate Publishing, Ltd, p 17. {{ISBN|978-1-4094-0770-6}}.&lt;/ref&gt;. 1960-yildagi Turkiyadagi harbiy [[davlat to‘ntarishi]]dan soʻng, keyinchalik oʻng qanot siyosatchi boʻlgan [[Alparslan Türkeş]] boshchiligidagi askarlar guruhi uning qabrini ochib, xalq orasidagi ziyoratlarni oldini olish maqsadida jasadini 1960-yil iyul oyida Isparta yaqinidagi nomaʼlum joyga koʻchirib koʻmdilar&lt;ref&gt;[http://www.zaman.com/?bl=1960militarycoup&amp;alt=&amp;hn=36483 Nursi’s Letters Found in Yassiada Archives] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110605040258/http://www.zaman.com/?bl=1960militarycoup&amp;alt=&amp;hn=36483 |date=5 June 2011 }}, [[Zaman (newspaper)|Zaman]]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://yenisafak.com.tr/arsiv/2003/agustos/16/turkes03.html Yes to 27 May No to 28th] (in Turkish), ''[[Yeni Şafak]]'', 16 August 2003, Retrieved 17 June 2014&lt;/ref&gt;.

== Nursiy vafotidan keyingi Nur harakati ==
[[File:Risale-dersleri.jpg|thumb|&quot;Risola‑i Nur&quot; kitoblari boʻyicha dars]]
Nursiy vafotidan ikki oy oʻtgach, 1960-yil 27-mayda [[davlat to‘ntarishi]] sodir boʻlib, demokratik yoʻl bilan saylangan Demokratik partiya hukumatini agʻdarib tashladi va Turkiyada nisbatan siyosiy erkinlik davri tugadi. Bosh vazir qatl etildi va Nur harakati aʼzolari ham taʼqib qilindi&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite thesis |last=SACMALI |first=AHMET |title=RECONCILING RELIGION AND NATIONALISM: The Nur Movement in Modern Turkey (2002-2018) |date=2019 |degree=Doctoral |publisher=Durham University |url=https://etheses.dur.ac.uk/13624/}}&lt;/ref&gt;.

Keyingi yillarda Nur harakatidan bir nechta oqimlar ajralib chiqdi, jumladan [[Gyulen harakati]], „Okuyujular“ (Oʻquvchilar) harakati, [[Yangi Asiya]] harakati, „Yazijilar“ (Nashriyotchilar) harakati shular jumlasidandir&lt;ref name=&quot;open.metu.edu.tr&quot;&gt;{{cite web | url=https://open.metu.edu.tr/bitstream/handle/11511/16717/index.pdf?sequence=1 | title=IDENTITY AND THE NUR MOVEMENT IN TURKEY }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

== Ommaviy madaniyatda ==

1999-yilda nashr etilgan Fred Reedning sayohat kitobi Turkiya boʻylab Said Nursiy izidan qilgan sayohatini tasvirlaydi&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Reed |first=Fred |title=Anatolia Junction: A Journey into Hidden Turkey |url=https://archive.org/details/anatoliajunction0000reed |publisher=Talon Books |year=1999 |isbn=978-0-88922-426-1|edition=1st |language=English}}&lt;/ref&gt;.

2011-yilda Nursiy biografiyasiga asoslangan ''Ozod inson'' nomli turk filmi suratga olindi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt1783298/|title=Free Man (2011) |website=[[IMDb]]}}&lt;/ref&gt;.

2011-yilda uning hayoti haqida „Xudoning sodiq quli: Barla“ nomli animatsion film suratga olindi&lt;ref&gt;{{Citation |last=Esin |first=Orhan Öztürk |title=Allah'in Sadik Kulu: Barla |date=2011-11-04 |type=Animation, Biography, Drama |url=https://www.imdb.com/title/tt2109131/ |access-date=2024-12-08 |others=Faruk Akgören, Ugur Aslanoglu, Murat Aydin |publisher=Ser Film}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==

* [[Muhammad Amin Er]] (1914–2013), Said Nursining shogirdlaridan biri
* [[Habiburrahmon Shokir]] (1903–1975), Said Nursining Yevropadagi dastlabki shogirdlaridan biri
* [[Rustam posho madrasasi|Badiuzzamon muzeyi]], [[Istanbul]]ning [[Fotih]] tumanidagi [[Rustam posho madrasasi|Rustam Posho madrasasi]] ichida joylashgan muzey
* [https://risaleinur.com/bediuzzaman-said-nursi/24-his-students/2549-zubeyir-gunduzalp-by-akyuz.html Zubayir Gunduzalp (1920–1971) – Said Nursining eng yaqin shogirdlaridan biri]
* [http://erisale.com/index.jsp?locale=en Erisale – „Risola‑i Nur“ni onlayn oʻqish]
* [https://www.barnesandnoble.com/w/the-quran-revealed-colin-turner/1115535378 The Qur’an Revealed: A Critical Analysis of Said Nursi’s Epistles of Light] , Durham universiteti (Buyuk Britaniya) olimi doktor Kolin Tyurner tomonidan „Risola‑i Nur“ tahlili
* [https://www.jcu.edu/nursi-chair Bediuzzamon Said Nursi kafedrasi (Jon Kerrol universiteti)] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20250717211209/https://www.jcu.edu/nursi-chair |date=2025-07-17 }}
* [[Kurd faylasuflari ro‘yxati]]

== Izohlar ==
{{Notelist}}

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Adabiyotlar ==
* {{Kitob manbasi|author=Camilla T. Nereid|title=In the Light of Said Nursi: Turkish Nationalism and the Religious Alternative|url=https://books.google.com/books?id=sFfYAAAAMAAJ|year=1997|publisher=Centre for Middle Eastern and Islamic Studies, University of Bergen|isbn=978-1-85065-309-7}}
* Sahiner, Necmettin, ''Son Sahitler 3'', Nesil Yayinlari, 2004.
* {{Kitob manbasi|author=Şükran Vahide|title=Islam in Modern Turkey: An Intellectual Biography of Bediuzzaman Said Nursi|url=https://books.google.com/books?id=fdX-iggjrxwC|date=16 February 2012|publisher=SUNY Press|isbn=978-0-7914-8297-1}}
* {{Kitob manbasi|author1=Ian S. Markham|author2=Suendam Birinci|author3=Suendam Birinci Pirim|title=An Introduction to Said Nursi: Life, Thought and Writings|url=https://books.google.com/books?id=xtpM-ae-P6QC|year=2011|publisher=Ashgate Publishing, Ltd.|isbn=978-1-4094-0770-6}}

* {{Kitob manbasi|author1=Angel Rabasa|author2=F. Stephen Larrabee|title=The Rise of Political Islam in Turkey|url=https://books.google.com/books?id=dbP6ATQYHWQC|date=17 June 2008|publisher=Rand Corporation|isbn=978-0-8330-4531-7}}
* {{Kitob manbasi|author=Ibrahim M. Abu-Rabi‘|author-link=Ibrahim M. Abu-Rabi‘|title=Islam at the Crossroads: On the Life and Thought of Bediuzzaman Said Nursi|url=https://books.google.com/books?id=r5bPyy9SWs4C|date=9 April 2003|publisher=SUNY Press|isbn=978-0-7914-5700-9}}
* {{Kitob manbasi|author=Ibrahim M. Abu-Rabi‘|author-link=Ibrahim M. Abu-Rabi‘|title=Spiritual Dimensions of Bediuzzaman Said Nursi's Risale-I Nur: The Supreme Court of Israel and the Occupied Territories|url=https://books.google.com/books?id=-yIcHAd7vawC|date=24 July 2008|publisher=SUNY Press|isbn=978-0-7914-7815-8}}
* {{Kitob manbasi|author=Fred A. Reed|title=Anatolia Junction: A Journey Into Hidden Turkey|url=https://archive.org/details/anatoliajunction0000reed|url-access=registration|date=1 January 1999|publisher=Talonbooks, Limited|isbn=978-0-88922-426-1}}
* {{Kitob manbasi|author=Thomas F. Michel|title=Reflections on Said Nursî's Views on Muslim-Christian Understanding|url=https://books.google.com/books?id=vLmIAAAAMAAJ|year=2003|publisher=Söz Basim Yayin|isbn=978-975-6438-02-2}}
* Thomas F. Michel (2013). ''Insights from the Risale-i Nur: Said Nursi’s Advice for Modern Believers'' Clifton, NJ: Tughra Books {{ISBN|978-1597846783}}
* {{Kitob manbasi|author=Serif Mardin|author-link=Serif Mardin|title=Religion and Social Change in Modern Turkey: The Case of Bediuzzaman Said Nursi|url=https://books.google.com/books?id=og-Q_JA28NwC|year=1989|publisher=SUNY Press|isbn=978-0-88706-996-3}}
* {{Kitob manbasi|author1=Ibrahim Kalin|author2=Oxford University Press|author-link2=Oxford University Press|title=Islam in Turkey: Oxford Bibliographies Online Research Guide|url=https://books.google.com/books?id=gxomwT0_zZMC|date=1 May 2010|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-980651-5}}
* Mustafa Gökhan Sahin, [http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1949-3606.2011.00097.x/abstract ''Said Nursi and the Nur Movement in Turkey: An Atomistic Approach'']
* {{Kitob manbasi|author1=Colin Turner|author2=Hasan Horkuc|title=Said Nursi: Makers of Islamic Civilization|url=https://books.google.com/books?id=VxM4LgAACAAJ|date=15 June 2009|publisher=I. B. Tauris|isbn=978-1-84511-774-0}}

== Havolalar ==
* {{Commons category-inline|Said Nursi}}
* [https://www.yeniasya.com.tr/Sites/YeniAsya/Upload/files/Docs/Bediuzzaman-Said-Nursi.pdf Said Nursining qisqa biografiyasi]
* [http://www.muslimscholars.info/manage.php?submit=scholar&amp;ID=140038 MuslimScholars.info saytida tarjimai hol]
* [http://www.bediuzzamansaidnursi.org/en Bediuzzaman Said Nursi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20191231144308/http://www.bediuzzamansaidnursi.org/en |date=31 December 2019 }}
* [http://saidnur.com/ SaidNur.com] – Said Nursi va „Risola‑i Nur“ majmuasi haqida koʻplab tillarda maʼlumot
* [http://www.suffavakfi.org Suffa vafqi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20210308094832/https://www.suffavakfi.org/ |date=8 March 2021 }} – Said Nursiga asoslangan tashkilot.
* [https://web.archive.org/web/20170424002724/http://www.risaleinur.us/reflist „Risola‑i Nur“]
* [http://www.nur.gen.tr/en.html „Risola‑i Nur“ majmuasi, Bediuzzamon, Bediuzzamon Said Nursi] – „Risola‑i Nur“ majmuasining turli tillardagi matnlarini oʻz ichiga olgan veb-sahifa
* [http://www.erisale.com/index.jsp?locale=en Risale-i – „Risola‑i Nur“ majmuasining inglizcha matnini oʻz ichiga olgan veb-sahifa]
* [http://www.nursistudies.com/ Said Nursi boʻyicha ilmiy tadqiqotlar]
* [https://risaleinur.com/studies/144-academia/durham-university-risale-i-nur-studies/3794-02-dr-colin-turner.html Doktor Kolin Tyurnerning „Risola‑i Nur“ haqidagi ishlari]
* [https://www.risaleinur-int.org/ Risale-i Nur International]

{{Portal bar|Biografiya|Islom|Turkiya}}


{{Ijtimoiy falsafa}}
{{Tashqi havolalar}}

{{DEFAULTSORT:Nursi, Said}}
[[Turkum:Ashʼariylar]]
[[Turkum:Shofiʼiylar]]
[[Turkum:Sunniy soʻfiylar]]
[[Turkum:Mujaddidlar]]
[[Turkum:Turkiyalik kurdlar]]
[[Turkum:Usmonli harbiy asirlari]]
[[Turkum:Rossiya qo‘lidan qochgan asirlar]]
[[Turkum:So‘fit olimlar]]
[[Turkum:Turkiyalik qochqinlar]]
[[Turkum:Ateizm tanqidchisi bo‘lgan musulmonlar]]
[[Turkum:Qurʼon tafsirchilari]]
[[Turkum:XX asr islom olimlari]]
[[Turkum:Sunniy musulmon ulamolar]]
[[Turkum:Kurd olimlari]]
[[Turkum:Kurd ilohiyotshunoslari]]
[[Turkum:Sunniy kurd musulmonlar]]
[[Turkum:1878-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1960-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Turkiyalik antikommunistlar]]
[[Turkum:Musulmon ulamolari]]
[[Turkum:Tafsir]]</text>
      <sha1>54mn8u51oobi7wrp34dhvtj47rhjoc6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Forish tumanidagi arxeologiya yodgorliklari</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1358484</id>
    <revision>
      <id>6328024</id>
      <parentid>6317057</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T10:00:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328024</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3680" sha1="7aqv0t0ghl8e2xavek7ud40uitu95ib" xml:space="preserve">{{multiple issues|
{{wikify|sana=2026-03}}
{{betaraflik|sana=2026-03}}
{{turkumsiz|sana=2026-03}}
{{ichki havolasiz|sana=2026-03}}
{{xatolar|sana=2026-03}}
}}

{{Infobox historic site|name=Forish tumani arxeologiya yodgorliklari|location=Jizzax viloyati, Oʻzbekiston|type=Arxeologik yodgorliklar|period=V–XIII asrlar|condition=Qisman saqlangan|ownership=Davlat|protected=Ha}}'''Forish tumani arxeologiya yodgorliklari''' — [[Oʻzbekiston Respublikasi]] [[Jizzax viloyati]] [[Forish tumani]] hududida joylashgan qadimiy arxeologik obyektlar majmui hisoblanadi. Ushbu yodgorliklar asosan ilk oʻrta asrlar va rivojlangan oʻrta asrlar davriga oid boʻlib, qadimgi aholi manzilgohlari, qoʻrgʻonlar va mudofaa inshootlari xarobalaridan iborat.&lt;ref name=&quot;meros&quot;&gt;{{cite web |title=Oʻzbekiston Respublikasi moddiy madaniy meros obyektlari milliy roʻyxati |url=https://lex.uz/docs/4665442 |publisher=Lex.uz |language=uz}}&lt;/ref&gt;

Mazkur obyektlar hududda qadimdan aholi yashaganligini, dehqonchilik, hunarmandchilik va mahalliy boshqaruv tizimlari rivojlanganini koʻrsatadi. Yodgorliklar moddiy madaniy meros sifatida muhim ilmiy ahamiyatga ega boʻlib, davlat muhofazasiga olingan.&lt;ref name=&quot;meros&quot; /&gt;

== Asosiy yodgorliklar ==

=== Gumbaz-Oqtepa (Oyim) ===
'''Gumbaz-Oqtepa (Oyim)''' — V–VIII asrlarga oid arxeologik yodgorlik boʻlib, Forish tumani, „Osmonsoy“ MFY, Osmonsoy qishlogʻida joylashgan.&lt;ref name=&quot;uzpedia&quot;&gt;{{cite web |title=Gumbaz-Oqtepa (Oyim) |url=https://uzpedia.uz/pedia/gumbazoqtepa_oyim |publisher=UzPedia |language=uz}}&lt;/ref&gt;

Yodgorlik ilk oʻrta asrlar davriga mansub boʻlib, qadimgi manzilgoh yoki kichik istehkom xarobalari sifatida talqin etiladi. Ushbu obyekt hududda yashagan aholi turmush tarzi va mudofaa tizimini oʻrganishda muhim manba hisoblanadi.

=== Qizuchgan tepa ===
'''Qizuchgan tepa''' — X–XIII asrlarga oid arxeologik yodgorlik boʻlib, Forish tumani, „Osmonsoy“ MFY, Sayyod qishlogʻida joylashgan.&lt;ref name=&quot;meros&quot; /&gt;

Mazkur yodgorlik oʻrta asrlar davriga mansub boʻlib, qishloq tipidagi manzilgoh yoki mudofaa tepaligi sifatida xizmat qilgan boʻlishi mumkin. Bu davrda hududda sugʻorma dehqonchilik va hunarmandchilik rivojlangan.

=== Kal tepa ===
'''Kal tepa''' — XII asrga oid arxeologik obyekt boʻlib, Forish tumani, „Uchquloch“ MFY, Xonbandi qishlogʻida joylashgan.&lt;ref name=&quot;meros&quot; /&gt;

Yodgorlik oʻrta asrlarga oid boʻlib, kichik qoʻrgʻon yoki aholi yashash joyi boʻlgan deb taxmin qilinadi. Hudud yaqinida suv inshootlari mavjudligi bu yerda dehqonchilik rivojlanganini koʻrsatadi.&lt;ref&gt;{{cite journal|title=Markaziy Osiyo arxeologik yodgorliklari tadqiqotlari|journal=Scientific Journal|year=2021|url=https://scientific-jl.org/luch/article/view/7340|language=uz|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260428034755/https://scientific-jl.org/luch/article/view/7340|archivedate=2026-04-28|access-date=2026-03-26}}&lt;/ref&gt;

=== Xon keldi tepa ===
'''Xon keldi tepa''' — XII asrga oid arxeologik yodgorlik boʻlib, Forish tumani, „Osmonsoy“ MFY, Osmonsoy qishlogʻida joylashgan.&lt;ref name=&quot;meros&quot; /&gt;

Mazkur obyekt strategik ahamiyatga ega boʻlgan tepaliklardan biri boʻlib, ehtimoliy ravishda mudofaa yoki maʼmuriy markaz vazifasini bajargan.

== Ilmiy ahamiyati ==
Forish tumani hududidagi arxeologik yodgorliklar quyidagi jihatlarni oʻrganishda muhimdir:

* qadimgi aholi manzilgohlarini aniqlash
* ijtimoiy-iqtisodiy hayotni tahlil qilish
* mudofaa inshootlari rivojini oʻrganish
* tarixiy davrlar boʻyicha madaniy qatlamlarni aniqlash

Ushbu yodgorliklar Markaziy Osiyodagi oʻrta asrlar sivilizatsiyasini oʻrganishda muhim manba hisoblanadi.

== Manbalar ==
{{Reflist}}</text>
      <sha1>7aqv0t0ghl8e2xavek7ud40uitu95ib</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328025</id>
      <parentid>6328024</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T10:01:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6328025</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3682" sha1="o7fb1ta90y2km7d5xrgnqmaxadc5fqr" xml:space="preserve">{{multiple issues|
{{wikify|sana=2026-03}}
{{betaraflik|sana=2026-03}}
{{turkumsiz|sana=2026-03}}
{{ichki havolasiz|sana=2026-03}}
{{xatolar|sana=2026-03}}
}}

{{Infobox historic site|name=Forish tumani arxeologiya yodgorliklari|location=Jizzax viloyati, Oʻzbekiston|type=Arxeologik yodgorliklar|period=V–XIII asrlar|condition=Qisman saqlangan|ownership=Davlat|protected=Ha}}

'''Forish tumani arxeologiya yodgorliklari''' — [[Oʻzbekiston Respublikasi]] [[Jizzax viloyati]] [[Forish tumani]] hududida joylashgan qadimiy arxeologik obyektlar majmui hisoblanadi. Ushbu yodgorliklar asosan ilk oʻrta asrlar va rivojlangan oʻrta asrlar davriga oid boʻlib, qadimgi aholi manzilgohlari, qoʻrgʻonlar va mudofaa inshootlari xarobalaridan iborat.&lt;ref name=&quot;meros&quot;&gt;{{cite web |title=Oʻzbekiston Respublikasi moddiy madaniy meros obyektlari milliy roʻyxati |url=https://lex.uz/docs/4665442 |publisher=Lex.uz |language=uz}}&lt;/ref&gt;

Mazkur obyektlar hududda qadimdan aholi yashaganligini, dehqonchilik, hunarmandchilik va mahalliy boshqaruv tizimlari rivojlanganini koʻrsatadi. Yodgorliklar moddiy madaniy meros sifatida muhim ilmiy ahamiyatga ega boʻlib, davlat muhofazasiga olingan.&lt;ref name=&quot;meros&quot; /&gt;

== Asosiy yodgorliklar ==

=== Gumbaz-Oqtepa (Oyim) ===
'''Gumbaz-Oqtepa (Oyim)''' — V–VIII asrlarga oid arxeologik yodgorlik boʻlib, Forish tumani, „Osmonsoy“ MFY, Osmonsoy qishlogʻida joylashgan.&lt;ref name=&quot;uzpedia&quot;&gt;{{cite web |title=Gumbaz-Oqtepa (Oyim) |url=https://uzpedia.uz/pedia/gumbazoqtepa_oyim |publisher=UzPedia |language=uz}}&lt;/ref&gt;

Yodgorlik ilk oʻrta asrlar davriga mansub boʻlib, qadimgi manzilgoh yoki kichik istehkom xarobalari sifatida talqin etiladi. Ushbu obyekt hududda yashagan aholi turmush tarzi va mudofaa tizimini oʻrganishda muhim manba hisoblanadi.

=== Qizuchgan tepa ===
'''Qizuchgan tepa''' — X–XIII asrlarga oid arxeologik yodgorlik boʻlib, Forish tumani, „Osmonsoy“ MFY, Sayyod qishlogʻida joylashgan.&lt;ref name=&quot;meros&quot; /&gt;

Mazkur yodgorlik oʻrta asrlar davriga mansub boʻlib, qishloq tipidagi manzilgoh yoki mudofaa tepaligi sifatida xizmat qilgan boʻlishi mumkin. Bu davrda hududda sugʻorma dehqonchilik va hunarmandchilik rivojlangan.

=== Kal tepa ===
'''Kal tepa''' — XII asrga oid arxeologik obyekt boʻlib, Forish tumani, „Uchquloch“ MFY, Xonbandi qishlogʻida joylashgan.&lt;ref name=&quot;meros&quot; /&gt;

Yodgorlik oʻrta asrlarga oid boʻlib, kichik qoʻrgʻon yoki aholi yashash joyi boʻlgan deb taxmin qilinadi. Hudud yaqinida suv inshootlari mavjudligi bu yerda dehqonchilik rivojlanganini koʻrsatadi.&lt;ref&gt;{{cite journal|title=Markaziy Osiyo arxeologik yodgorliklari tadqiqotlari|journal=Scientific Journal|year=2021|url=https://scientific-jl.org/luch/article/view/7340|language=uz|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260428034755/https://scientific-jl.org/luch/article/view/7340|archivedate=2026-04-28|access-date=2026-03-26}}&lt;/ref&gt;

=== Xon keldi tepa ===
'''Xon keldi tepa''' — XII asrga oid arxeologik yodgorlik boʻlib, Forish tumani, „Osmonsoy“ MFY, Osmonsoy qishlogʻida joylashgan.&lt;ref name=&quot;meros&quot; /&gt;

Mazkur obyekt strategik ahamiyatga ega boʻlgan tepaliklardan biri boʻlib, ehtimoliy ravishda mudofaa yoki maʼmuriy markaz vazifasini bajargan.

== Ilmiy ahamiyati ==
Forish tumani hududidagi arxeologik yodgorliklar quyidagi jihatlarni oʻrganishda muhimdir:

* qadimgi aholi manzilgohlarini aniqlash
* ijtimoiy-iqtisodiy hayotni tahlil qilish
* mudofaa inshootlari rivojini oʻrganish
* tarixiy davrlar boʻyicha madaniy qatlamlarni aniqlash

Ushbu yodgorliklar Markaziy Osiyodagi oʻrta asrlar sivilizatsiyasini oʻrganishda muhim manba hisoblanadi.

== Manbalar ==
{{Reflist}}</text>
      <sha1>o7fb1ta90y2km7d5xrgnqmaxadc5fqr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328026</id>
      <parentid>6328025</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T10:01:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6328026</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3683" sha1="ebil59xz3xis8qsba4nu95mkm3ko8d3" xml:space="preserve">{{multiple issues|
{{wikify|sana=2026-03}}
{{betaraflik|sana=2026-03}}
{{turkumsiz|sana=2026-03}}
{{ichki havolasiz|sana=2026-03}}
{{xatolar|sana=2026-03}}
}}

{{Infobox historic site|name=Forish tumani arxeologiya yodgorliklari|location=Jizzax viloyati, Oʻzbekiston|type=Arxeologik yodgorliklar|period=V–XIII asrlar|condition=Qisman saqlangan|ownership=Davlat|protected=Ha}}

'''Forish tumani arxeologiya yodgorliklari''' — [[Oʻzbekiston Respublikasi]] [[Jizzax viloyati]] [[Forish tumani]] hududida joylashgan qadimiy arxeologik obyektlar majmui hisoblanadi. Ushbu yodgorliklar asosan, ilk oʻrta asrlar va rivojlangan oʻrta asrlar davriga oid boʻlib, qadimgi aholi manzilgohlari, qoʻrgʻonlar va mudofaa inshootlari xarobalaridan iborat.&lt;ref name=&quot;meros&quot;&gt;{{cite web |title=Oʻzbekiston Respublikasi moddiy madaniy meros obyektlari milliy roʻyxati |url=https://lex.uz/docs/4665442 |publisher=Lex.uz |language=uz}}&lt;/ref&gt;

Mazkur obyektlar hududda qadimdan aholi yashaganligini, dehqonchilik, hunarmandchilik va mahalliy boshqaruv tizimlari rivojlanganini koʻrsatadi. Yodgorliklar moddiy madaniy meros sifatida muhim ilmiy ahamiyatga ega boʻlib, davlat muhofazasiga olingan.&lt;ref name=&quot;meros&quot; /&gt;

== Asosiy yodgorliklar ==

=== Gumbaz-Oqtepa (Oyim) ===
'''Gumbaz-Oqtepa (Oyim)''' — V–VIII asrlarga oid arxeologik yodgorlik boʻlib, Forish tumani, „Osmonsoy“ MFY, Osmonsoy qishlogʻida joylashgan.&lt;ref name=&quot;uzpedia&quot;&gt;{{cite web |title=Gumbaz-Oqtepa (Oyim) |url=https://uzpedia.uz/pedia/gumbazoqtepa_oyim |publisher=UzPedia |language=uz}}&lt;/ref&gt;

Yodgorlik ilk oʻrta asrlar davriga mansub boʻlib, qadimgi manzilgoh yoki kichik istehkom xarobalari sifatida talqin etiladi. Ushbu obyekt hududda yashagan aholi turmush tarzi va mudofaa tizimini oʻrganishda muhim manba hisoblanadi.

=== Qizuchgan tepa ===
'''Qizuchgan tepa''' — X–XIII asrlarga oid arxeologik yodgorlik boʻlib, Forish tumani, „Osmonsoy“ MFY, Sayyod qishlogʻida joylashgan.&lt;ref name=&quot;meros&quot; /&gt;

Mazkur yodgorlik oʻrta asrlar davriga mansub boʻlib, qishloq tipidagi manzilgoh yoki mudofaa tepaligi sifatida xizmat qilgan boʻlishi mumkin. Bu davrda hududda sugʻorma dehqonchilik va hunarmandchilik rivojlangan.

=== Kal tepa ===
'''Kal tepa''' — XII asrga oid arxeologik obyekt boʻlib, Forish tumani, „Uchquloch“ MFY, Xonbandi qishlogʻida joylashgan.&lt;ref name=&quot;meros&quot; /&gt;

Yodgorlik oʻrta asrlarga oid boʻlib, kichik qoʻrgʻon yoki aholi yashash joyi boʻlgan deb taxmin qilinadi. Hudud yaqinida suv inshootlari mavjudligi bu yerda dehqonchilik rivojlanganini koʻrsatadi.&lt;ref&gt;{{cite journal|title=Markaziy Osiyo arxeologik yodgorliklari tadqiqotlari|journal=Scientific Journal|year=2021|url=https://scientific-jl.org/luch/article/view/7340|language=uz|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260428034755/https://scientific-jl.org/luch/article/view/7340|archivedate=2026-04-28|access-date=2026-03-26}}&lt;/ref&gt;

=== Xon keldi tepa ===
'''Xon keldi tepa''' — XII asrga oid arxeologik yodgorlik boʻlib, Forish tumani, „Osmonsoy“ MFY, Osmonsoy qishlogʻida joylashgan.&lt;ref name=&quot;meros&quot; /&gt;

Mazkur obyekt strategik ahamiyatga ega boʻlgan tepaliklardan biri boʻlib, ehtimoliy ravishda mudofaa yoki maʼmuriy markaz vazifasini bajargan.

== Ilmiy ahamiyati ==
Forish tumani hududidagi arxeologik yodgorliklar quyidagi jihatlarni oʻrganishda muhimdir:

* qadimgi aholi manzilgohlarini aniqlash
* ijtimoiy-iqtisodiy hayotni tahlil qilish
* mudofaa inshootlari rivojini oʻrganish
* tarixiy davrlar boʻyicha madaniy qatlamlarni aniqlash

Ushbu yodgorliklar Markaziy Osiyodagi oʻrta asrlar sivilizatsiyasini oʻrganishda muhim manba hisoblanadi.

== Manbalar ==
{{Reflist}}</text>
      <sha1>ebil59xz3xis8qsba4nu95mkm3ko8d3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328027</id>
      <parentid>6328026</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T10:01:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6328027</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3683" sha1="ezxbsnbyj4aqovem5c3o90fmrcac83z" xml:space="preserve">{{multiple issues|
{{wikify|sana=2026-03}}
{{betaraflik|sana=2026-03}}
{{turkumsiz|sana=2026-03}}
{{ichki havolasiz|sana=2026-03}}
{{xatolar|sana=2026-03}}
}}

{{Infobox historic site|name=Forish tumani arxeologiya yodgorliklari|location=Jizzax viloyati, Oʻzbekiston|type=Arxeologik yodgorliklar|period=V–XIII asrlar|condition=Qisman saqlangan|ownership=Davlat|protected=Ha}}

'''Forish tumani arxeologiya yodgorliklari''' — [[Oʻzbekiston Respublikasi]] [[Jizzax viloyati]] [[Forish tumani]] hududida joylashgan qadimiy arxeologik obyektlar majmui hisoblanadi. Ushbu yodgorliklar asosan, ilk oʻrta asrlar va rivojlangan oʻrta asrlar davriga oid boʻlib, qadimgi aholi manzilgohlari, qoʻrgʻonlar va mudofaa inshootlari xarobalaridan iborat.&lt;ref name=&quot;meros&quot;&gt;{{cite web |title=Oʻzbekiston Respublikasi moddiy madaniy meros obyektlari milliy roʻyxati |url=https://lex.uz/docs/4665442 |publisher=Lex.uz |language=uz}}&lt;/ref&gt;

Mazkur obyektlar hududda qadimdan aholi yashaganligini, dehqonchilik, hunarmandchilik va mahalliy boshqaruv tizimlari rivojlanganini koʻrsatadi. Yodgorliklar moddiy madaniy meros sifatida muhim ilmiy ahamiyatga ega boʻlib, davlat muhofazasiga olingan&lt;ref name=&quot;meros&quot; /&gt;.

== Asosiy yodgorliklar ==

=== Gumbaz-Oqtepa (Oyim) ===
'''Gumbaz-Oqtepa (Oyim)''' — V–VIII asrlarga oid arxeologik yodgorlik boʻlib, Forish tumani, „Osmonsoy“ MFY, Osmonsoy qishlogʻida joylashgan.&lt;ref name=&quot;uzpedia&quot;&gt;{{cite web |title=Gumbaz-Oqtepa (Oyim) |url=https://uzpedia.uz/pedia/gumbazoqtepa_oyim |publisher=UzPedia |language=uz}}&lt;/ref&gt;

Yodgorlik ilk oʻrta asrlar davriga mansub boʻlib, qadimgi manzilgoh yoki kichik istehkom xarobalari sifatida talqin etiladi. Ushbu obyekt hududda yashagan aholi turmush tarzi va mudofaa tizimini oʻrganishda muhim manba hisoblanadi.

=== Qizuchgan tepa ===
'''Qizuchgan tepa''' — X–XIII asrlarga oid arxeologik yodgorlik boʻlib, Forish tumani, „Osmonsoy“ MFY, Sayyod qishlogʻida joylashgan.&lt;ref name=&quot;meros&quot; /&gt;

Mazkur yodgorlik oʻrta asrlar davriga mansub boʻlib, qishloq tipidagi manzilgoh yoki mudofaa tepaligi sifatida xizmat qilgan boʻlishi mumkin. Bu davrda hududda sugʻorma dehqonchilik va hunarmandchilik rivojlangan.

=== Kal tepa ===
'''Kal tepa''' — XII asrga oid arxeologik obyekt boʻlib, Forish tumani, „Uchquloch“ MFY, Xonbandi qishlogʻida joylashgan.&lt;ref name=&quot;meros&quot; /&gt;

Yodgorlik oʻrta asrlarga oid boʻlib, kichik qoʻrgʻon yoki aholi yashash joyi boʻlgan deb taxmin qilinadi. Hudud yaqinida suv inshootlari mavjudligi bu yerda dehqonchilik rivojlanganini koʻrsatadi.&lt;ref&gt;{{cite journal|title=Markaziy Osiyo arxeologik yodgorliklari tadqiqotlari|journal=Scientific Journal|year=2021|url=https://scientific-jl.org/luch/article/view/7340|language=uz|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260428034755/https://scientific-jl.org/luch/article/view/7340|archivedate=2026-04-28|access-date=2026-03-26}}&lt;/ref&gt;

=== Xon keldi tepa ===
'''Xon keldi tepa''' — XII asrga oid arxeologik yodgorlik boʻlib, Forish tumani, „Osmonsoy“ MFY, Osmonsoy qishlogʻida joylashgan.&lt;ref name=&quot;meros&quot; /&gt;

Mazkur obyekt strategik ahamiyatga ega boʻlgan tepaliklardan biri boʻlib, ehtimoliy ravishda mudofaa yoki maʼmuriy markaz vazifasini bajargan.

== Ilmiy ahamiyati ==
Forish tumani hududidagi arxeologik yodgorliklar quyidagi jihatlarni oʻrganishda muhimdir:

* qadimgi aholi manzilgohlarini aniqlash
* ijtimoiy-iqtisodiy hayotni tahlil qilish
* mudofaa inshootlari rivojini oʻrganish
* tarixiy davrlar boʻyicha madaniy qatlamlarni aniqlash

Ushbu yodgorliklar Markaziy Osiyodagi oʻrta asrlar sivilizatsiyasini oʻrganishda muhim manba hisoblanadi.

== Manbalar ==
{{Reflist}}</text>
      <sha1>ezxbsnbyj4aqovem5c3o90fmrcac83z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328028</id>
      <parentid>6328027</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T10:01:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6328028</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3683" sha1="1tgnbgqr7puv6a64ens65j561lqe7v2" xml:space="preserve">{{multiple issues|
{{wikify|sana=2026-03}}
{{betaraflik|sana=2026-03}}
{{turkumsiz|sana=2026-03}}
{{ichki havolasiz|sana=2026-03}}
{{xatolar|sana=2026-03}}
}}

{{Infobox historic site|name=Forish tumani arxeologiya yodgorliklari|location=Jizzax viloyati, Oʻzbekiston|type=Arxeologik yodgorliklar|period=V–XIII asrlar|condition=Qisman saqlangan|ownership=Davlat|protected=Ha}}

'''Forish tumani arxeologiya yodgorliklari''' — [[Oʻzbekiston Respublikasi]] [[Jizzax viloyati]] [[Forish tumani]] hududida joylashgan qadimiy arxeologik obyektlar majmui hisoblanadi. Ushbu yodgorliklar asosan, ilk oʻrta asrlar va rivojlangan oʻrta asrlar davriga oid boʻlib, qadimgi aholi manzilgohlari, qoʻrgʻonlar va mudofaa inshootlari xarobalaridan iborat&lt;ref name=&quot;meros&quot;&gt;{{cite web |title=Oʻzbekiston Respublikasi moddiy madaniy meros obyektlari milliy roʻyxati |url=https://lex.uz/docs/4665442 |publisher=Lex.uz |language=uz}}&lt;/ref&gt;.

Mazkur obyektlar hududda qadimdan aholi yashaganligini, dehqonchilik, hunarmandchilik va mahalliy boshqaruv tizimlari rivojlanganini koʻrsatadi. Yodgorliklar moddiy madaniy meros sifatida muhim ilmiy ahamiyatga ega boʻlib, davlat muhofazasiga olingan&lt;ref name=&quot;meros&quot; /&gt;.

== Asosiy yodgorliklar ==

=== Gumbaz-Oqtepa (Oyim) ===
'''Gumbaz-Oqtepa (Oyim)''' — V–VIII asrlarga oid arxeologik yodgorlik boʻlib, Forish tumani, „Osmonsoy“ MFY, Osmonsoy qishlogʻida joylashgan.&lt;ref name=&quot;uzpedia&quot;&gt;{{cite web |title=Gumbaz-Oqtepa (Oyim) |url=https://uzpedia.uz/pedia/gumbazoqtepa_oyim |publisher=UzPedia |language=uz}}&lt;/ref&gt;

Yodgorlik ilk oʻrta asrlar davriga mansub boʻlib, qadimgi manzilgoh yoki kichik istehkom xarobalari sifatida talqin etiladi. Ushbu obyekt hududda yashagan aholi turmush tarzi va mudofaa tizimini oʻrganishda muhim manba hisoblanadi.

=== Qizuchgan tepa ===
'''Qizuchgan tepa''' — X–XIII asrlarga oid arxeologik yodgorlik boʻlib, Forish tumani, „Osmonsoy“ MFY, Sayyod qishlogʻida joylashgan.&lt;ref name=&quot;meros&quot; /&gt;

Mazkur yodgorlik oʻrta asrlar davriga mansub boʻlib, qishloq tipidagi manzilgoh yoki mudofaa tepaligi sifatida xizmat qilgan boʻlishi mumkin. Bu davrda hududda sugʻorma dehqonchilik va hunarmandchilik rivojlangan.

=== Kal tepa ===
'''Kal tepa''' — XII asrga oid arxeologik obyekt boʻlib, Forish tumani, „Uchquloch“ MFY, Xonbandi qishlogʻida joylashgan.&lt;ref name=&quot;meros&quot; /&gt;

Yodgorlik oʻrta asrlarga oid boʻlib, kichik qoʻrgʻon yoki aholi yashash joyi boʻlgan deb taxmin qilinadi. Hudud yaqinida suv inshootlari mavjudligi bu yerda dehqonchilik rivojlanganini koʻrsatadi.&lt;ref&gt;{{cite journal|title=Markaziy Osiyo arxeologik yodgorliklari tadqiqotlari|journal=Scientific Journal|year=2021|url=https://scientific-jl.org/luch/article/view/7340|language=uz|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260428034755/https://scientific-jl.org/luch/article/view/7340|archivedate=2026-04-28|access-date=2026-03-26}}&lt;/ref&gt;

=== Xon keldi tepa ===
'''Xon keldi tepa''' — XII asrga oid arxeologik yodgorlik boʻlib, Forish tumani, „Osmonsoy“ MFY, Osmonsoy qishlogʻida joylashgan.&lt;ref name=&quot;meros&quot; /&gt;

Mazkur obyekt strategik ahamiyatga ega boʻlgan tepaliklardan biri boʻlib, ehtimoliy ravishda mudofaa yoki maʼmuriy markaz vazifasini bajargan.

== Ilmiy ahamiyati ==
Forish tumani hududidagi arxeologik yodgorliklar quyidagi jihatlarni oʻrganishda muhimdir:

* qadimgi aholi manzilgohlarini aniqlash
* ijtimoiy-iqtisodiy hayotni tahlil qilish
* mudofaa inshootlari rivojini oʻrganish
* tarixiy davrlar boʻyicha madaniy qatlamlarni aniqlash

Ushbu yodgorliklar Markaziy Osiyodagi oʻrta asrlar sivilizatsiyasini oʻrganishda muhim manba hisoblanadi.

== Manbalar ==
{{Reflist}}</text>
      <sha1>1tgnbgqr7puv6a64ens65j561lqe7v2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328029</id>
      <parentid>6328028</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T10:01:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328029</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3696" sha1="acd05jj303ktlwfjc93ojbhckv80sbj" xml:space="preserve">{{multiple issues|
{{wikify|sana=2026-03}}
{{betaraflik|sana=2026-03}}
{{turkumsiz|sana=2026-03}}
{{ichki havolasiz|sana=2026-03}}
{{xatolar|sana=2026-03}}
}}

{{Infobox historic site|name=Forish tumani arxeologiya yodgorliklari|location=Jizzax viloyati, Oʻzbekiston|type=Arxeologik yodgorliklar|period=V–XIII asrlar|condition=Qisman saqlangan|ownership=Davlat|protected=Ha}}

'''Forish tumani arxeologiya yodgorliklari''' — [[Oʻzbekiston Respublikasi]] [[Jizzax viloyati]] [[Forish tumani]] hududida joylashgan qadimiy arxeologik obyektlar majmui hisoblanadi. Ushbu yodgorliklar asosan, ilk oʻrta asrlar va rivojlangan oʻrta asrlar davriga oid boʻlib, qadimgi aholi manzilgohlari, qoʻrgʻonlar va mudofaa inshootlari xarobalaridan iborat&lt;ref name=&quot;meros&quot;&gt;{{cite web |title=Oʻzbekiston Respublikasi moddiy madaniy meros obyektlari milliy roʻyxati |url=https://lex.uz/docs/4665442 |publisher=Lex.uz |language=uz}}&lt;/ref&gt;.

Mazkur obyektlar hududda qadimdan aholi yashaganligini, dehqonchilik, hunarmandchilik va mahalliy boshqaruv tizimlari rivojlanganini koʻrsatadi. Yodgorliklar moddiy madaniy meros sifatida muhim ilmiy ahamiyatga ega boʻlib, davlat muhofazasiga olingan&lt;ref name=&quot;meros&quot; /&gt;.

== Asosiy yodgorliklar ==

=== Gumbaz-Oqtepa (Oyim) ===
'''Gumbaz-Oqtepa (Oyim)''' — V–VIII asrlarga oid arxeologik yodgorlik boʻlib, Forish tumani, „Osmonsoy“ MFY, Osmonsoy qishlogʻida joylashgan.&lt;ref name=&quot;uzpedia&quot;&gt;{{cite web |title=Gumbaz-Oqtepa (Oyim) |url=https://uzpedia.uz/pedia/gumbazoqtepa_oyim |publisher=UzPedia |language=uz}}&lt;/ref&gt;

Yodgorlik ilk oʻrta asrlar davriga mansub boʻlib, qadimgi manzilgoh yoki kichik istehkom xarobalari sifatida talqin etiladi. Ushbu obyekt hududda yashagan aholi turmush tarzi va mudofaa tizimini oʻrganishda muhim manba hisoblanadi.

=== Qizuchgan tepa ===
'''Qizuchgan tepa''' — X–XIII asrlarga oid arxeologik yodgorlik boʻlib, Forish tumani, „Osmonsoy“ MFY, Sayyod qishlogʻida joylashgan.&lt;ref name=&quot;meros&quot; /&gt;

Mazkur yodgorlik oʻrta asrlar davriga mansub boʻlib, qishloq tipidagi manzilgoh yoki mudofaa tepaligi sifatida xizmat qilgan boʻlishi mumkin. Bu davrda hududda sugʻorma dehqonchilik va hunarmandchilik rivojlangan.

=== Kal tepa ===
'''Kal tepa''' — XII asrga oid arxeologik obyekt boʻlib, Forish tumani, „Uchquloch“ MFY, Xonbandi qishlogʻida joylashgan.&lt;ref name=&quot;meros&quot; /&gt;

Yodgorlik oʻrta asrlarga oid boʻlib, kichik qoʻrgʻon yoki aholi yashash joyi boʻlgan deb taxmin qilinadi. Hudud yaqinida suv inshootlari mavjudligi bu yerda dehqonchilik rivojlanganini koʻrsatadi.&lt;ref&gt;{{cite journal|title=Markaziy Osiyo arxeologik yodgorliklari tadqiqotlari|journal=Scientific Journal|year=2021|url=https://scientific-jl.org/luch/article/view/7340|language=uz|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260428034755/https://scientific-jl.org/luch/article/view/7340|archivedate=2026-04-28|access-date=2026-03-26}}&lt;/ref&gt;

=== Xon keldi tepa ===
'''Xon keldi tepa''' — XII asrga oid arxeologik yodgorlik boʻlib, Forish tumani, „Osmonsoy“ MFY, Osmonsoy qishlogʻida joylashgan.&lt;ref name=&quot;meros&quot; /&gt;

Mazkur obyekt strategik ahamiyatga ega boʻlgan tepaliklardan biri boʻlib, ehtimoliy ravishda mudofaa yoki maʼmuriy markaz vazifasini bajargan.

== Ilmiy ahamiyati ==
Forish tumani hududidagi arxeologik yodgorliklar quyidagi jihatlarni oʻrganishda muhimdir:

* qadimgi aholi manzilgohlarini aniqlash
* ijtimoiy-iqtisodiy hayotni tahlil qilish
* mudofaa inshootlari rivojini oʻrganish
* tarixiy davrlar boʻyicha madaniy qatlamlarni aniqlash

Ushbu yodgorliklar Markaziy Osiyodagi oʻrta asrlar sivilizatsiyasini oʻrganishda muhim manba hisoblanadi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Reflist}}</text>
      <sha1>acd05jj303ktlwfjc93ojbhckv80sbj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328030</id>
      <parentid>6328029</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T10:02:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328030</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3697" sha1="6nyg98pqgztj9epm9me4mjjn18neqxr" xml:space="preserve">{{multiple issues|
{{wikify|sana=2026-03}}
{{betaraflik|sana=2026-03}}
{{turkumsiz|sana=2026-03}}
{{ichki havolasiz|sana=2026-03}}
{{xatolar|sana=2026-03}}
}}

{{Infobox historic site|name=Forish tumani arxeologiya yodgorliklari|location=Jizzax viloyati, Oʻzbekiston|type=Arxeologik yodgorliklar|period=V–XIII asrlar|condition=Qisman saqlangan|ownership=Davlat|protected=Ha}}

'''Forish tumani arxeologiya yodgorliklari''' — [[Oʻzbekiston Respublikasi]] [[Jizzax viloyati]] [[Forish tumani]] hududida joylashgan qadimiy arxeologik obyektlar majmui hisoblanadi. Ushbu yodgorliklar asosan, ilk oʻrta asrlar va rivojlangan oʻrta asrlar davriga oid boʻlib, qadimgi aholi manzilgohlari, qoʻrgʻonlar va mudofaa inshootlari xarobalaridan iborat&lt;ref name=&quot;meros&quot;&gt;{{cite web |title=Oʻzbekiston Respublikasi moddiy madaniy meros obyektlari milliy roʻyxati |url=https://lex.uz/docs/4665442 |publisher=Lex.uz |language=uz}}&lt;/ref&gt;.

Mazkur obyektlar hududda qadimdan aholi yashaganligini, dehqonchilik, hunarmandchilik va mahalliy boshqaruv tizimlari rivojlanganini koʻrsatadi. Yodgorliklar moddiy madaniy meros sifatida muhim ilmiy ahamiyatga ega boʻlib, davlat muhofazasiga olingan&lt;ref name=&quot;meros&quot; /&gt;.

== Asosiy yodgorliklar ==

=== Gumbaz-Oqtepa (Oyim) ===
'''Gumbaz-Oqtepa (Oyim)''' — V–VIII asrlarga oid arxeologik yodgorlik boʻlib, Forish tumani, „Osmonsoy“ MFY, Osmonsoy qishlogʻida joylashgan.&lt;ref name=&quot;uzpedia&quot;&gt;{{cite web |title=Gumbaz-Oqtepa (Oyim) |url=https://uzpedia.uz/pedia/gumbazoqtepa_oyim |publisher=UzPedia |language=uz}}&lt;/ref&gt;

Yodgorlik ilk oʻrta asrlar davriga mansub boʻlib, qadimgi manzilgoh yoki kichik istehkom xarobalari sifatida talqin etiladi. Ushbu obyekt hududda yashagan aholi turmush tarzi va mudofaa tizimini oʻrganishda muhim manba hisoblanadi.

=== Qizuchgan tepa ===
'''Qizuchgan tepa''' — X–XIII asrlarga oid arxeologik yodgorlik boʻlib, Forish tumani, „Osmonsoy“ MFY, Sayyod qishlogʻida joylashgan.&lt;ref name=&quot;meros&quot; /&gt;

Mazkur yodgorlik oʻrta asrlar davriga mansub boʻlib, qishloq tipidagi manzilgoh yoki mudofaa tepaligi sifatida xizmat qilgan boʻlishi mumkin. Bu davrda hududda sugʻorma dehqonchilik va hunarmandchilik rivojlangan.

=== Kal tepa ===
'''Kal tepa''' — XII asrga oid arxeologik obyekt boʻlib, Forish tumani, „Uchquloch“ MFY, Xonbandi qishlogʻida joylashgan.&lt;ref name=&quot;meros&quot; /&gt;

Yodgorlik oʻrta asrlarga oid boʻlib, kichik qoʻrgʻon yoki aholi yashash joyi boʻlgan deb taxmin qilinadi. Hudud yaqinida suv inshootlari mavjudligi bu yerda dehqonchilik rivojlanganini koʻrsatadi.&lt;ref&gt;{{cite journal|title=Markaziy Osiyo arxeologik yodgorliklari tadqiqotlari|journal=Scientific Journal|year=2021|url=https://scientific-jl.org/luch/article/view/7340|language=uz|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260428034755/https://scientific-jl.org/luch/article/view/7340|archivedate=2026-04-28|access-date=2026-03-26}}&lt;/ref&gt;

=== Xon keldi tepa ===
'''Xon keldi tepa''' — XII asrga oid arxeologik yodgorlik boʻlib, Forish tumani, „Osmonsoy“ MFY, Osmonsoy qishlogʻida joylashgan.&lt;ref name=&quot;meros&quot; /&gt;

Mazkur obyekt strategik ahamiyatga ega boʻlgan tepaliklardan biri boʻlib, ehtimoliy ravishda mudofaa yoki maʼmuriy markaz vazifasini bajargan.

== Ilmiy ahamiyati ==

Forish tumani hududidagi arxeologik yodgorliklar quyidagi jihatlarni oʻrganishda muhimdir:

* qadimgi aholi manzilgohlarini aniqlash
* ijtimoiy-iqtisodiy hayotni tahlil qilish
* mudofaa inshootlari rivojini oʻrganish
* tarixiy davrlar boʻyicha madaniy qatlamlarni aniqlash

Ushbu yodgorliklar Markaziy Osiyodagi oʻrta asrlar sivilizatsiyasini oʻrganishda muhim manba hisoblanadi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Reflist}}</text>
      <sha1>6nyg98pqgztj9epm9me4mjjn18neqxr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328031</id>
      <parentid>6328030</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T10:02:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328031</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3698" sha1="hlonzjuvanbpv1vc9ceozvtocbzmab0" xml:space="preserve">{{multiple issues|
{{wikify|sana=2026-03}}
{{betaraflik|sana=2026-03}}
{{turkumsiz|sana=2026-03}}
{{ichki havolasiz|sana=2026-03}}
{{xatolar|sana=2026-03}}
}}

{{Infobox historic site|name=Forish tumani arxeologiya yodgorliklari|location=Jizzax viloyati, Oʻzbekiston|type=Arxeologik yodgorliklar|period=V–XIII asrlar|condition=Qisman saqlangan|ownership=Davlat|protected=Ha}}

'''Forish tumani arxeologiya yodgorliklari''' — [[Oʻzbekiston Respublikasi]] [[Jizzax viloyati]] [[Forish tumani]] hududida joylashgan qadimiy arxeologik obyektlar majmui hisoblanadi. Ushbu yodgorliklar asosan, ilk oʻrta asrlar va rivojlangan oʻrta asrlar davriga oid boʻlib, qadimgi aholi manzilgohlari, qoʻrgʻonlar va mudofaa inshootlari xarobalaridan iborat&lt;ref name=&quot;meros&quot;&gt;{{cite web |title=Oʻzbekiston Respublikasi moddiy madaniy meros obyektlari milliy roʻyxati |url=https://lex.uz/docs/4665442 |publisher=Lex.uz |language=uz}}&lt;/ref&gt;.

Mazkur obyektlar hududda qadimdan aholi yashaganligini, dehqonchilik, hunarmandchilik va mahalliy boshqaruv tizimlari rivojlanganini koʻrsatadi. Yodgorliklar moddiy madaniy meros sifatida muhim ilmiy ahamiyatga ega boʻlib, davlat muhofazasiga olingan&lt;ref name=&quot;meros&quot; /&gt;.

== Asosiy yodgorliklar ==

=== Gumbaz-Oqtepa (Oyim) ===
'''Gumbaz-Oqtepa (Oyim)''' — V–VIII asrlarga oid arxeologik yodgorlik boʻlib, Forish tumani, „Osmonsoy“ MFY, Osmonsoy qishlogʻida joylashgan.&lt;ref name=&quot;uzpedia&quot;&gt;{{cite web |title=Gumbaz-Oqtepa (Oyim) |url=https://uzpedia.uz/pedia/gumbazoqtepa_oyim |publisher=UzPedia |language=uz}}&lt;/ref&gt;

Yodgorlik ilk oʻrta asrlar davriga mansub boʻlib, qadimgi manzilgoh yoki kichik istehkom xarobalari sifatida talqin etiladi. Ushbu obyekt hududda yashagan aholi turmush tarzi va mudofaa tizimini oʻrganishda muhim manba hisoblanadi.

=== Qizuchgan tepa ===
'''Qizuchgan tepa''' — X–XIII asrlarga oid arxeologik yodgorlik boʻlib, Forish tumani, „Osmonsoy“ MFY, Sayyod qishlogʻida joylashgan.&lt;ref name=&quot;meros&quot; /&gt;

Mazkur yodgorlik oʻrta asrlar davriga mansub boʻlib, qishloq tipidagi manzilgoh yoki mudofaa tepaligi sifatida xizmat qilgan boʻlishi mumkin. Bu davrda hududda sugʻorma dehqonchilik va hunarmandchilik rivojlangan.

=== Kal tepa ===
'''Kal tepa''' — XII asrga oid arxeologik obyekt boʻlib, Forish tumani, „Uchquloch“ MFY, Xonbandi qishlogʻida joylashgan.&lt;ref name=&quot;meros&quot; /&gt;

Yodgorlik oʻrta asrlarga oid boʻlib, kichik qoʻrgʻon yoki aholi yashash joyi boʻlgan deb taxmin qilinadi. Hudud yaqinida suv inshootlari mavjudligi bu yerda dehqonchilik rivojlanganini koʻrsatadi.&lt;ref&gt;{{cite journal|title=Markaziy Osiyo arxeologik yodgorliklari tadqiqotlari|journal=Scientific Journal|year=2021|url=https://scientific-jl.org/luch/article/view/7340|language=uz|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260428034755/https://scientific-jl.org/luch/article/view/7340|archivedate=2026-04-28|access-date=2026-03-26}}&lt;/ref&gt;

=== Xon keldi tepa ===
'''Xon keldi tepa''' — XII asrga oid arxeologik yodgorlik boʻlib, Forish tumani, „Osmonsoy“ MFY, Osmonsoy qishlogʻida joylashgan.&lt;ref name=&quot;meros&quot; /&gt;

Mazkur obyekt strategik ahamiyatga ega boʻlgan tepaliklardan biri boʻlib, ehtimoliy ravishda mudofaa yoki maʼmuriy markaz vazifasini bajargan.

== Ilmiy ahamiyati ==

Forish tumani hududidagi arxeologik yodgorliklar quyidagi jihatlarni oʻrganishda muhimdir:

* qadimgi aholi manzilgohlarini aniqlash
* ijtimoiy-iqtisodiy hayotni tahlil qilish
* mudofaa inshootlari rivojini oʻrganish
* tarixiy davrlar boʻyicha madaniy qatlamlarni aniqlash.

Ushbu yodgorliklar Markaziy Osiyodagi oʻrta asrlar sivilizatsiyasini oʻrganishda muhim manba hisoblanadi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Reflist}}</text>
      <sha1>hlonzjuvanbpv1vc9ceozvtocbzmab0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328032</id>
      <parentid>6328031</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T10:02:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328032</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3701" sha1="iel71abj3a5n41el01ilqccdy6x70cs" xml:space="preserve">{{multiple issues|
{{wikify|sana=2026-03}}
{{betaraflik|sana=2026-03}}
{{turkumsiz|sana=2026-03}}
{{ichki havolasiz|sana=2026-03}}
{{xatolar|sana=2026-03}}
}}

{{Infobox historic site|name=Forish tumani arxeologiya yodgorliklari|location=Jizzax viloyati, Oʻzbekiston|type=Arxeologik yodgorliklar|period=V–XIII asrlar|condition=Qisman saqlangan|ownership=Davlat|protected=Ha}}

'''Forish tumani arxeologiya yodgorliklari''' — [[Oʻzbekiston Respublikasi]] [[Jizzax viloyati]] [[Forish tumani]] hududida joylashgan qadimiy arxeologik obyektlar majmui hisoblanadi. Ushbu yodgorliklar asosan, ilk oʻrta asrlar va rivojlangan oʻrta asrlar davriga oid boʻlib, qadimgi aholi manzilgohlari, qoʻrgʻonlar va mudofaa inshootlari xarobalaridan iborat&lt;ref name=&quot;meros&quot;&gt;{{cite web |title=Oʻzbekiston Respublikasi moddiy madaniy meros obyektlari milliy roʻyxati |url=https://lex.uz/docs/4665442 |publisher=Lex.uz |language=uz}}&lt;/ref&gt;.

Mazkur obyektlar hududda qadimdan aholi yashaganligini, dehqonchilik, hunarmandchilik va mahalliy boshqaruv tizimlari rivojlanganini koʻrsatadi. Yodgorliklar moddiy madaniy meros sifatida muhim ilmiy ahamiyatga ega boʻlib, davlat muhofazasiga olingan&lt;ref name=&quot;meros&quot; /&gt;.

== Asosiy yodgorliklar ==

=== Gumbaz-Oqtepa (Oyim) ===
'''Gumbaz-Oqtepa (Oyim)''' — V–VIII asrlarga oid arxeologik yodgorlik boʻlib, Forish tumani, „Osmonsoy“ MFY, Osmonsoy qishlogʻida joylashgan.&lt;ref name=&quot;uzpedia&quot;&gt;{{cite web |title=Gumbaz-Oqtepa (Oyim) |url=https://uzpedia.uz/pedia/gumbazoqtepa_oyim |publisher=UzPedia |language=uz}}&lt;/ref&gt;

Yodgorlik ilk oʻrta asrlar davriga mansub boʻlib, qadimgi manzilgoh yoki kichik istehkom xarobalari sifatida talqin etiladi. Ushbu obyekt hududda yashagan aholi turmush tarzi va mudofaa tizimini oʻrganishda muhim manba hisoblanadi.

=== Qizuchgan tepa ===
'''Qizuchgan tepa''' — X–XIII asrlarga oid arxeologik yodgorlik boʻlib, Forish tumani, „Osmonsoy“ MFY, Sayyod qishlogʻida joylashgan.&lt;ref name=&quot;meros&quot; /&gt;

Mazkur yodgorlik oʻrta asrlar davriga mansub boʻlib, qishloq tipidagi manzilgoh yoki mudofaa tepaligi sifatida xizmat qilgan boʻlishi mumkin. Bu davrda hududda sugʻorma dehqonchilik va hunarmandchilik rivojlangan.

=== Kal tepa ===
'''Kal tepa''' — XII asrga oid arxeologik obyekt boʻlib, Forish tumani, „Uchquloch“ MFY, Xonbandi qishlogʻida joylashgan.&lt;ref name=&quot;meros&quot; /&gt;

Yodgorlik oʻrta asrlarga oid boʻlib, kichik qoʻrgʻon yoki aholi yashash joyi boʻlgan deb taxmin qilinadi. Hudud yaqinida suv inshootlari mavjudligi bu yerda dehqonchilik rivojlanganini koʻrsatadi.&lt;ref&gt;{{cite journal|title=Markaziy Osiyo arxeologik yodgorliklari tadqiqotlari|journal=Scientific Journal|year=2021|url=https://scientific-jl.org/luch/article/view/7340|language=uz|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260428034755/https://scientific-jl.org/luch/article/view/7340|archivedate=2026-04-28|access-date=2026-03-26}}&lt;/ref&gt;

=== Xon keldi tepa ===
'''Xon keldi tepa''' — XII asrga oid arxeologik yodgorlik boʻlib, Forish tumani, „Osmonsoy“ MFY, Osmonsoy qishlogʻida joylashgan.&lt;ref name=&quot;meros&quot; /&gt;

Mazkur obyekt strategik ahamiyatga ega boʻlgan tepaliklardan biri boʻlib, ehtimoliy ravishda mudofaa yoki maʼmuriy markaz vazifasini bajargan.

== Ilmiy ahamiyati ==

Forish tumani hududidagi arxeologik yodgorliklar quyidagi jihatlarni oʻrganishda muhimdir:

* qadimgi aholi manzilgohlarini aniqlash;
* ijtimoiy-iqtisodiy hayotni tahlil qilish;
* mudofaa inshootlari rivojini oʻrganish;
* tarixiy davrlar boʻyicha madaniy qatlamlarni aniqlash.

Ushbu yodgorliklar Markaziy Osiyodagi oʻrta asrlar sivilizatsiyasini oʻrganishda muhim manba hisoblanadi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Reflist}}</text>
      <sha1>iel71abj3a5n41el01ilqccdy6x70cs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328033</id>
      <parentid>6328032</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T10:02:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328033</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3714" sha1="4eqmtqm8oxy2yi7kdq61aos1qt03j11" xml:space="preserve">{{multiple issues|
{{wikify|sana=2026-03}}
{{betaraflik|sana=2026-03}}
{{turkumsiz|sana=2026-03}}
{{ichki havolasiz|sana=2026-03}}
{{xatolar|sana=2026-03}}
}}

{{Infobox historic site|name=Forish tumani arxeologiya yodgorliklari|location=Jizzax viloyati, Oʻzbekiston|type=Arxeologik yodgorliklar|period=V–XIII asrlar|condition=Qisman saqlangan|ownership=Davlat|protected=Ha}}

'''Forish tumani arxeologiya yodgorliklari''' — [[Oʻzbekiston Respublikasi]] [[Jizzax viloyati]] [[Forish tumani]] hududida joylashgan qadimiy arxeologik obyektlar majmui hisoblanadi. Ushbu yodgorliklar asosan, ilk oʻrta asrlar va rivojlangan oʻrta asrlar davriga oid boʻlib, qadimgi aholi manzilgohlari, qoʻrgʻonlar va mudofaa inshootlari xarobalaridan iborat&lt;ref name=&quot;meros&quot;&gt;{{cite web |title=Oʻzbekiston Respublikasi moddiy madaniy meros obyektlari milliy roʻyxati |url=https://lex.uz/docs/4665442 |publisher=Lex.uz |language=uz}}&lt;/ref&gt;.

Mazkur obyektlar hududda qadimdan aholi yashaganligini, dehqonchilik, hunarmandchilik va mahalliy boshqaruv tizimlari rivojlanganini koʻrsatadi. Yodgorliklar moddiy madaniy meros sifatida muhim ilmiy ahamiyatga ega boʻlib, davlat muhofazasiga olingan&lt;ref name=&quot;meros&quot; /&gt;.

== Asosiy yodgorliklar ==

=== Gumbaz-Oqtepa (Oyim) ===
'''Gumbaz-Oqtepa (Oyim)''' — V–VIII asrlarga oid arxeologik yodgorlik boʻlib, Forish tumani, „Osmonsoy“ MFY, Osmonsoy qishlogʻida joylashgan.&lt;ref name=&quot;uzpedia&quot;&gt;{{cite web |title=Gumbaz-Oqtepa (Oyim) |url=https://uzpedia.uz/pedia/gumbazoqtepa_oyim |publisher=UzPedia |language=uz}}&lt;/ref&gt;

Yodgorlik ilk oʻrta asrlar davriga mansub boʻlib, qadimgi manzilgoh yoki kichik istehkom xarobalari sifatida talqin etiladi. Ushbu obyekt hududda yashagan aholi turmush tarzi va mudofaa tizimini oʻrganishda muhim manba hisoblanadi.

=== Qizuchgan tepa ===
'''Qizuchgan tepa''' — X–XIII asrlarga oid arxeologik yodgorlik boʻlib, Forish tumani, „Osmonsoy“ MFY, Sayyod qishlogʻida joylashgan.&lt;ref name=&quot;meros&quot; /&gt;

Mazkur yodgorlik oʻrta asrlar davriga mansub boʻlib, qishloq tipidagi manzilgoh yoki mudofaa tepaligi sifatida xizmat qilgan boʻlishi mumkin. Bu davrda hududda sugʻorma dehqonchilik va hunarmandchilik rivojlangan.

=== Kal tepa ===
'''Kal tepa''' — XII asrga oid arxeologik obyekt boʻlib, Forish tumani, „Uchquloch“ MFY, Xonbandi qishlogʻida joylashgan.&lt;ref name=&quot;meros&quot; /&gt;

Yodgorlik oʻrta asrlarga oid boʻlib, kichik qoʻrgʻon yoki aholi yashash joyi boʻlgan deb taxmin qilinadi. Hudud yaqinida suv inshootlari mavjudligi bu yerda dehqonchilik rivojlanganini koʻrsatadi.&lt;ref&gt;{{cite journal|title=Markaziy Osiyo arxeologik yodgorliklari tadqiqotlari|journal=Scientific Journal|year=2021|url=https://scientific-jl.org/luch/article/view/7340|language=uz|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260428034755/https://scientific-jl.org/luch/article/view/7340|archivedate=2026-04-28|access-date=2026-03-26}}&lt;/ref&gt;

=== Xon keldi tepa ===
'''Xon keldi tepa''' — XII asrga oid arxeologik yodgorlik boʻlib, Forish tumani, „Osmonsoy“ MFY, Osmonsoy qishlogʻida joylashgan.&lt;ref name=&quot;meros&quot; /&gt;

Mazkur obyekt strategik ahamiyatga ega boʻlgan tepaliklardan biri boʻlib, ehtimoliy ravishda mudofaa yoki maʼmuriy markaz vazifasini bajargan.

== Ilmiy ahamiyati ==

Forish tumani hududidagi arxeologik yodgorliklar quyidagi jihatlarni oʻrganishda muhimdir:

* qadimgi aholi manzilgohlarini aniqlash;
* ijtimoiy-iqtisodiy hayotni tahlil qilish;
* mudofaa inshootlari rivojini oʻrganish;
* tarixiy davrlar boʻyicha madaniy qatlamlarni aniqlash.

Ushbu yodgorliklar [[Markaziy Osiyo]]&lt;nowiki/&gt;dagi oʻrta asrlar sivilizatsiyasini oʻrganishda muhim manba hisoblanadi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Reflist}}</text>
      <sha1>4eqmtqm8oxy2yi7kdq61aos1qt03j11</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328034</id>
      <parentid>6328033</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T10:02:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328034</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3705" sha1="qc125yie3lmh0m72kwdjz4lvepz0pes" xml:space="preserve">{{multiple issues|
{{wikify|sana=2026-03}}
{{betaraflik|sana=2026-03}}
{{turkumsiz|sana=2026-03}}
{{ichki havolasiz|sana=2026-03}}
{{xatolar|sana=2026-03}}
}}

{{Infobox historic site|name=Forish tumani arxeologiya yodgorliklari|location=Jizzax viloyati, Oʻzbekiston|type=Arxeologik yodgorliklar|period=V–XIII asrlar|condition=Qisman saqlangan|ownership=Davlat|protected=Ha}}

'''Forish tumani arxeologiya yodgorliklari''' — [[Oʻzbekiston Respublikasi]] [[Jizzax viloyati]] [[Forish tumani]] hududida joylashgan qadimiy arxeologik obyektlar majmui hisoblanadi. Ushbu yodgorliklar asosan, ilk oʻrta asrlar va rivojlangan oʻrta asrlar davriga oid boʻlib, qadimgi aholi manzilgohlari, qoʻrgʻonlar va mudofaa inshootlari xarobalaridan iborat&lt;ref name=&quot;meros&quot;&gt;{{cite web |title=Oʻzbekiston Respublikasi moddiy madaniy meros obyektlari milliy roʻyxati |url=https://lex.uz/docs/4665442 |publisher=Lex.uz |language=uz}}&lt;/ref&gt;.

Mazkur obyektlar hududda qadimdan aholi yashaganligini, dehqonchilik, hunarmandchilik va mahalliy boshqaruv tizimlari rivojlanganini koʻrsatadi. Yodgorliklar moddiy madaniy meros sifatida muhim ilmiy ahamiyatga ega boʻlib, davlat muhofazasiga olingan&lt;ref name=&quot;meros&quot; /&gt;.

== Asosiy yodgorliklar ==

=== Gumbaz-Oqtepa (Oyim) ===
'''Gumbaz-Oqtepa (Oyim)''' — V–VIII asrlarga oid arxeologik yodgorlik boʻlib, Forish tumani, „Osmonsoy“ MFY, Osmonsoy qishlogʻida joylashgan.&lt;ref name=&quot;uzpedia&quot;&gt;{{cite web |title=Gumbaz-Oqtepa (Oyim) |url=https://uzpedia.uz/pedia/gumbazoqtepa_oyim |publisher=UzPedia |language=uz}}&lt;/ref&gt;

Yodgorlik ilk oʻrta asrlar davriga mansub boʻlib, qadimgi manzilgoh yoki kichik istehkom xarobalari sifatida talqin etiladi. Ushbu obyekt hududda yashagan aholi turmush tarzi va mudofaa tizimini oʻrganishda muhim manba hisoblanadi.

=== Qizuchgan tepa ===
'''Qizuchgan tepa''' — X–XIII asrlarga oid arxeologik yodgorlik boʻlib, Forish tumani, „Osmonsoy“ MFY, Sayyod qishlogʻida joylashgan.&lt;ref name=&quot;meros&quot; /&gt;

Mazkur yodgorlik oʻrta asrlar davriga mansub boʻlib, qishloq tipidagi manzilgoh yoki mudofaa tepaligi sifatida xizmat qilgan boʻlishi mumkin. Bu davrda hududda sugʻorma dehqonchilik va hunarmandchilik rivojlangan.

=== Kal tepa ===
'''Kal tepa''' — XII asrga oid arxeologik obyekt boʻlib, Forish tumani, „Uchquloch“ MFY, Xonbandi qishlogʻida joylashgan.&lt;ref name=&quot;meros&quot; /&gt;

Yodgorlik oʻrta asrlarga oid boʻlib, kichik qoʻrgʻon yoki aholi yashash joyi boʻlgan deb taxmin qilinadi. Hudud yaqinida suv inshootlari mavjudligi bu yerda dehqonchilik rivojlanganini koʻrsatadi.&lt;ref&gt;{{cite journal|title=Markaziy Osiyo arxeologik yodgorliklari tadqiqotlari|journal=Scientific Journal|year=2021|url=https://scientific-jl.org/luch/article/view/7340|language=uz|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260428034755/https://scientific-jl.org/luch/article/view/7340|archivedate=2026-04-28|access-date=2026-03-26}}&lt;/ref&gt;

=== Xon keldi tepa ===
'''Xon keldi tepa''' — XII asrga oid arxeologik yodgorlik boʻlib, Forish tumani, „Osmonsoy“ MFY, Osmonsoy qishlogʻida joylashgan.&lt;ref name=&quot;meros&quot; /&gt;

Mazkur obyekt strategik ahamiyatga ega boʻlgan tepaliklardan biri boʻlib, ehtimoliy ravishda mudofaa yoki maʼmuriy markaz vazifasini bajargan.

== Ilmiy ahamiyati ==

Forish tumani hududidagi arxeologik yodgorliklar quyidagi jihatlarni oʻrganishda muhimdir:

* qadimgi aholi manzilgohlarini aniqlash;
* ijtimoiy-iqtisodiy hayotni tahlil qilish;
* mudofaa inshootlari rivojini oʻrganish;
* tarixiy davrlar boʻyicha madaniy qatlamlarni aniqlash.

Ushbu yodgorliklar [[Markaziy Osiyo]]dagi oʻrta asrlar sivilizatsiyasini oʻrganishda muhim manba hisoblanadi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Reflist}}</text>
      <sha1>qc125yie3lmh0m72kwdjz4lvepz0pes</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hasan Pirmuhamedov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1396946</id>
    <revision>
      <id>6327823</id>
      <parentid>6042990</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:30:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kamoliddin Aka</username>
        <id>59409</id>
      </contributor>
      <comment>Qo'shimcha</comment>
      <origin>6327823</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1735" sha1="39p28zlw82hqb437rbuc6rqy3wmavfi" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = Hasan Pirmuhamedov
| image = Khasan_Pirmukhamedov_2024.jpg
| birth_date = 1983-yil 12-fevral
| birth_place = Toshkent, O‘zbekiston
| occupation = Futbol fotosuratchisi
| years_active = 2005–hozirgacha
| employer = [[O‘zbekiston futbol assotsiatsiyasi]]
| awards = {{Shuhrat medali}}
}}
'''Hasan Pirmuhamedov''' (1983-yil 12-fevral, Toshkent, O‘zbekiston) — o‘zbek futboli fotosuratchisi, O‘zbekiston milliy terma jamoasi bilan uzoq yillardan buyon faoliyat olib borib kelayotgan rasmiy fotosuratchi.

== Faoliyati ==
Hasan Pirmuhamedov fotosuratchi sifatida faoliyatini 2005-yilda O‘zbekiston Oliy ligasi doirasidagi “Paxtakor” — “Mash’al” uchrashuvini yoritish orqali boshlagan.

2007-yildan buyon [[O‘zbekiston futbol assotsiatsiyasi]] matbuot xizmati xodimi hamda O‘zbekiston milliy terma jamoasi rasmiy fotosuratchisi sifatida faoliyat yuritib keladi.

U milliy terma jamoa bilan birgalikda 5 ta FIFA Jahon chempionati saralash bosqichlari, [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati|2026-yilgi FIFA Jahon chempionati]]&lt;nowiki/&gt;da, shuningdek, 5 ta Osiyo kubogi musobaqasida ishtirok etgan. E'tiborlisi, 2025-yilda esa O‘zbekiston milliy terma jamoasi tarixda ilk bor FIFA Jahon chempionatiga yo‘llanma qo‘lga kiritgan tarkibda rasmiy fotosuratchi sifatida faoliyat olib borgan.

Uning ishlari O‘zbekiston futboli tarixidagi muhim lahzalarni aks ettiruvchi vizual arxiv sifatida e’tirof etiladi.

== Mukofotlari ==

* “Shuhrat” medali (2025-yil)

== Izohlar ==
&lt;references /&gt;

== Manbalar ==
&lt;ref&gt;https://championat.asia/news/hasan-pirmuhamedovni-tabriklaymiz&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;https://kun.uz/ru/94022516&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;https://president.uz/uz/lists/view/8186&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>39p28zlw82hqb437rbuc6rqy3wmavfi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327844</id>
      <parentid>6327823</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:47:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kamoliddin Aka</username>
        <id>59409</id>
      </contributor>
      <comment>rasm qo'shildi</comment>
      <origin>6327844</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1879" sha1="ebgpwa0qo0bi6cywljhrca82a4odml7" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = Hasan Pirmuhamedov
| image = Khasan_Pirmukhamedov_2024.jpg
| birth_date = 1983-yil 12-fevral
| birth_place = Toshkent, O‘zbekiston
| occupation = Futbol fotosuratchisi
| years_active = 2005–hozirgacha
| employer = [[O‘zbekiston futbol assotsiatsiyasi]]
| awards = {{Shuhrat medali}}
}}
'''Hasan Pirmuhamedov''' (1983-yil 12-fevral, Toshkent, O‘zbekiston) — o‘zbek futboli fotosuratchisi, O‘zbekiston milliy terma jamoasi bilan uzoq yillardan buyon faoliyat olib borib kelayotgan rasmiy fotosuratchi.

== Faoliyati ==
Hasan Pirmuhamedov fotosuratchi sifatida faoliyatini 2005-yilda O‘zbekiston Oliy ligasi doirasidagi “Paxtakor” — “Mash’al” uchrashuvini yoritish orqali boshlagan.

2007-yildan buyon [[O‘zbekiston futbol assotsiatsiyasi]] matbuot xizmati xodimi hamda O‘zbekiston milliy terma jamoasi rasmiy fotosuratchisi sifatida faoliyat yuritib keladi.

U milliy terma jamoa bilan birgalikda 5 ta FIFA Jahon chempionati saralash bosqichlari, [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati|2026-yilgi FIFA Jahon chempionati]]&lt;nowiki/&gt;da, shuningdek, 5 ta Osiyo kubogi musobaqasida ishtirok etgan. E'tiborlisi, 2025-yilda esa O‘zbekiston milliy terma jamoasi tarixda ilk bor FIFA Jahon chempionatiga yo‘llanma qo‘lga kiritgan tarkibda rasmiy fotosuratchi sifatida faoliyat olib borgan.
[[Fayl:JP82227.jpg|center|thumb|500x500px|O‘zbekiston milliy terma jamoasi tarixda ilk bor Jahon chempionatiga yo‘llanma olganidan so‘ng]]
Uning ishlari O‘zbekiston futboli tarixidagi muhim lahzalarni aks ettiruvchi vizual arxiv sifatida e’tirof etiladi.

== Mukofotlari ==

* “Shuhrat” medali (2025-yil)

== Izohlar ==
&lt;references /&gt;

== Manbalar ==
&lt;ref&gt;https://championat.asia/news/hasan-pirmuhamedovni-tabriklaymiz&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;https://kun.uz/ru/94022516&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;https://president.uz/uz/lists/view/8186&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>ebgpwa0qo0bi6cywljhrca82a4odml7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327848</id>
      <parentid>6327844</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:50:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kamoliddin Aka</username>
        <id>59409</id>
      </contributor>
      <comment>rasm</comment>
      <origin>6327848</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1894" sha1="ahlwo1r272vf5tc9y7kfwid7tbvj43q" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = Hasan Pirmuhamedov
| image = Khasan_Pirmukhamedov_2024.jpg
| birth_date = 1983-yil 12-fevral
| birth_place = Toshkent, O‘zbekiston
| occupation = Futbol fotosuratchisi
| years_active = 2005–hozirgacha
| employer = [[O‘zbekiston futbol assotsiatsiyasi]]
| awards = {{Shuhrat medali}}
}}
'''Hasan Pirmuhamedov''' (1983-yil 12-fevral, Toshkent, O‘zbekiston) — o‘zbek futboli fotosuratchisi, O‘zbekiston milliy terma jamoasi bilan uzoq yillardan buyon faoliyat olib borib kelayotgan rasmiy fotosuratchi.

== Faoliyati ==
Hasan Pirmuhamedov fotosuratchi sifatida faoliyatini 2005-yilda O‘zbekiston Oliy ligasi doirasidagi “Paxtakor” — “Mash’al” uchrashuvini yoritish orqali boshlagan.

2007-yildan buyon [[O‘zbekiston futbol assotsiatsiyasi]] matbuot xizmati xodimi hamda O‘zbekiston milliy terma jamoasi rasmiy fotosuratchisi sifatida faoliyat yuritib keladi.

U milliy terma jamoa bilan birgalikda 5 ta FIFA Jahon chempionati saralash bosqichlari, [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati|2026-yilgi FIFA Jahon chempionati]]&lt;nowiki/&gt;da, shuningdek, 5 ta Osiyo kubogi musobaqasida ishtirok etgan. E'tiborlisi, 2025-yilda esa O‘zbekiston milliy terma jamoasi tarixda ilk bor FIFA Jahon chempionatiga yo‘llanma qo‘lga kiritgan tarkibda rasmiy fotosuratchi sifatida faoliyat olib borgan.
[[Fayl:JP82227.jpg|center|thumb|500x500px|05.06.2025 — O‘zbekiston milliy terma jamoasi tarixda ilk bor Jahon chempionatiga yo‘llanma olganidan so‘ng]]
Uning ishlari O‘zbekiston futboli tarixidagi muhim lahzalarni aks ettiruvchi vizual arxiv sifatida e’tirof etiladi.

== Mukofotlari ==

* “Shuhrat” medali (2025-yil)

== Izohlar ==
&lt;references /&gt;

== Manbalar ==
&lt;ref&gt;https://championat.asia/news/hasan-pirmuhamedovni-tabriklaymiz&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;https://kun.uz/ru/94022516&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;https://president.uz/uz/lists/view/8186&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>ahlwo1r272vf5tc9y7kfwid7tbvj43q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327855</id>
      <parentid>6327848</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:06:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kamoliddin Aka</username>
        <id>59409</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rasm</comment>
      <origin>6327855</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1978" sha1="7bpr4kszu8b2wehj1zun0fazgzjvc79" xml:space="preserve">{{Infobox person
 | name                 = Hasan Pirmuhamedov
 | image                = JP84105.jpg
 | birth_date           = 1983-yil 12-fevral
 | birth_place          = Toshkent, O‘zbekiston
 | occupation           = Futbol fotosuratchisi
 | years_active         = 2005–hozirgacha
 | employer             = [[O‘zbekiston futbol assotsiatsiyasi]]
 | awards               = {{Shuhrat medali}}
}}
'''Hasan Pirmuhamedov''' (1983-yil 12-fevral, Toshkent, O‘zbekiston) — o‘zbek futboli fotosuratchisi, O‘zbekiston milliy terma jamoasi bilan uzoq yillardan buyon faoliyat olib borib kelayotgan rasmiy fotosuratchi.

== Faoliyati ==
Hasan Pirmuhamedov fotosuratchi sifatida faoliyatini 2005-yilda O‘zbekiston Oliy ligasi doirasidagi “Paxtakor” — “Mash’al” uchrashuvini yoritish orqali boshlagan.

2007-yildan buyon [[O‘zbekiston futbol assotsiatsiyasi]] matbuot xizmati xodimi hamda O‘zbekiston milliy terma jamoasi rasmiy fotosuratchisi sifatida faoliyat yuritib keladi.

U milliy terma jamoa bilan birgalikda 5 ta FIFA Jahon chempionati saralash bosqichlari, [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati|2026-yilgi FIFA Jahon chempionati]]&lt;nowiki/&gt;da, shuningdek, 5 ta Osiyo kubogi musobaqasida ishtirok etgan. E'tiborlisi, 2025-yilda esa O‘zbekiston milliy terma jamoasi tarixda ilk bor FIFA Jahon chempionatiga yo‘llanma qo‘lga kiritgan tarkibda rasmiy fotosuratchi sifatida faoliyat olib borgan.
[[Fayl:JP82227.jpg|center|thumb|500x500px|05.06.2025 — O‘zbekiston milliy terma jamoasi tarixda ilk bor Jahon chempionatiga yo‘llanma olganidan so‘ng]]
Uning ishlari O‘zbekiston futboli tarixidagi muhim lahzalarni aks ettiruvchi vizual arxiv sifatida e’tirof etiladi.

== Mukofotlari ==

* “Shuhrat” medali (2025-yil)

== Izohlar ==
&lt;references /&gt;

== Manbalar ==
&lt;ref&gt;https://championat.asia/news/hasan-pirmuhamedovni-tabriklaymiz&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;https://kun.uz/ru/94022516&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;https://president.uz/uz/lists/view/8186&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>7bpr4kszu8b2wehj1zun0fazgzjvc79</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sena imo-ishora tili</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1406719</id>
    <revision>
      <id>6328074</id>
      <parentid>6158566</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T11:23:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328074</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6148" sha1="qwk5jweq6jqslr8os68pwvbx08khafc" xml:space="preserve">{{Til bilgiqutisi
 | nomi = Sena imo-ishora tili
 | asl_nomi =
 | qisqartma =
 | tasvir =
 | davlatlar = [[Braziliya]]
 | mintaqa = [[Piauí]] shtatining [[sertão]] hududi, Várzea Queimada
 | so‘zlashuvchilar =
 | sana =
 | til_turi = Imo-ishora tili
 | til_oilasi = [[Qishloq imo-ishora tili]]
 | lahjalar =
 | ISO_639_3 =
 | Glottolog = cena1234
 | Glottolog_nomi = Cena
}}
'''Sena imo-ishora tili''' — [[Braziliya]]ning shimoli-sharqiy qismidagi [[Piaui|Piauí]] shtatining sertão (butazor choʻl) hududida joylashgan Várzea Queimada nomli kichik qishloq xoʻjaligi jamoasida qoʻllanadigan „qishloq imo-ishora tili“dir. Undan 34 nafar kar-soqov (imo-ishora tilida soʻzlashuvchi) va eshitish qobiliyati bor koʻplab aholi foydalanadi. Hozirda bu til oʻzining uchinchi avlod foydalanuvchilari tomonidan ishlatilmoqda.

== Tarixi ==
Sena tilining mavjudligi asosan ikki omil bilan izohlanadi: mahalliy aholi orasida tugʻma karlikning global yoki milliy koʻrsatkichlarga nisbatan yuqoriligi va jamoaning geografik izolyatsiyasi. Bu jamoa yaqin vaqtgacha bir necha avlod davomida qishloqlarni mintaqaviy avtomobil yoʻli bilan bogʻlaydigan yoʻlsiz yashab kelgan. Sena (soʻzma-soʻz tarjimasi: „sahna“, yaʼni imo-ishora qiluvchilar oʻz qoʻllari bilan tasvirlab berayotgan voqea-hodisani anglatuvchi soʻz) Várzea Queimada jamoasining mahalliy tili boʻlib, u 1950-yillardan boshlab qishloqda bir nechta kar-soqov bolalar tugʻilgandan keyin paydo boʻlgan. Kar-soqov bolalarning dastlabki guruhi qishloq imo-ishora tillarining paydo boʻlishida umumiy turtki hisoblanadi; bunga [[Kata Kolok]], Al-Sayyid badaviy imo-ishora tili va Adamorobe imo-ishora tili kabi misollarni keltirish mumkin.

== Tilshunoslik ==
Sena tili oʻzining boy va mustahkam lugʻat tarkibiga, jumladan, mahalliy [[Qoʻshma soʻzlar|qoʻshma soʻzlarga]] ega&lt;ref&gt;{{cite web |title=With almost 300 expressions created by the local population, dictionary of the Sign Language of Várzea Queimada is launched in Jaicós |url=https://cidadesnanet.com/news/municipios/jaicos/com-quase-300-expressoes-criadas-pela-populacao-local-dicionario-da-lingua-de-sinais-de-varzea-queimada-e-lancado-em-jaicos/ |website=Cidades na net |access-date=2 April 2024 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240402074243/https://cidadesnanet.com/news/municipios/jaicos/com-quase-300-expressoes-criadas-pela-populacao-local-dicionario-da-lingua-de-sinais-de-varzea-queimada-e-lancado-em-jaicos/ |arxivsana=2024-04-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Community of Várzea Queimada launches sign language dictionary created by the local population |url=https://universopiaui.com/noticia/6965/comunidade-de-varzea-queimada-lanca-dicionario-da-lingua-de-sinais-criada-pela-populacao-local |website=Universo Piaui |access-date=2 April 2024 |arxivsana=2024-04-02 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240402074247/https://universopiaui.com/noticia/6965/comunidade-de-varzea-queimada-lanca-dicionario-da-lingua-de-sinais-criada-pela-populacao-local }}&lt;/ref&gt;. Leksik hujjatlashtirish ishlari ushbu tilning dastlabki lingvistik tavsifini yaratishga, shuningdek, dunyodagi birinchi imo-ishora lugʻatlaridan biri boʻlgan Sena-Libras lugʻatining shakllanishiga xizmat qildi. Tipologik jihatdan sena tili barcha imo-ishora tillariga xos boʻlgan xususiyatlarni, masalan, qoʻl harakatlarisiz, yaʼnni yuz ifoda bilan bajariladigan oʻzgarishlarni namoyon etadi. Shu bilan birga, u aynan qishloq imo-ishora tillariga xos boʻlgan jihatlarga ham ega. Umumiy maʼlumotlar va tushunchalar darajasi yuqori boʻlgan kichik jamoalarda, narsa-hodisalarga ishora qilish orqali real dunyodagi joylashuvdan foydalanish keng tarqalgan. Sena ham bundan mustasno emas. Shuningdek, sena tilining oʻziga xos boʻlgan mahalliy qoʻl alifbosi mavjud emas.

== Taʼlimi ==
Jamiyatda taʼlimning ikki xil oqimi mavjud boʻlib, ular Manoel Barbosa Municipal School negizida faoliyat yuritadi. Ushbu maktab qishloq va uning atrofidagi hududlarda yashovchi bolalar, oʻsmirlar hamda kattalar uchun barcha asosiy taʼlim turlarini taqdim etadi. Kunduzgi smenada [[Maktabgacha taʼlim bolalar muassasalari|maktabgacha va boshlangʻich taʼlim]], kechki smenada esa oʻrta maktab darslari hamda eshitish qobiliyati cheklangan kattalar uchun qoʻshimcha taʼlim tashabbuslari mavjud. Tarixan eshitish qobiliyati cheklangan oʻquvchilarning bolalik yoki oʻsmirlik davrida maktabni tashlab ketishlari odatiy hol boʻlgani sababli, bunday tashabbuslar ularga katta boʻlganda ham taʼlimga qaytish imkonini beradi. Vaqtinchalik muddatga ushbu sinflarda dars berish uchun Libras oʻqituvchisi yollangan boʻlib, u darslarni Libras va yozma [[Portugal tili|portugal tilida]] olib borgan. Biroq, oʻqitish resurslarining yetishmasligi va eshitish qobiliyati cheklangan oʻquvchilar uchun moslashtirilgan [[Oʻquv dasturi|oʻquv dasturining]] yoʻqligi ushbu tashabbusning samaradorligini cheklab qoʻydi. Uch tilli muhit koʻplab qiyinchiliklarni yuzaga keltirdi va bu holat xodimlardan faqat bir nafari sena tilini bilishi, qolganlarida esa bu koʻnikma yoʻqligi sababli yanada murakkablashdi.

Ehtimol, aynan shu kabi toʻsiqlar asosiy sabablardan biri boʻlib, bir nechta eshitish qobiliyati cheklangan kattalar darslarga qatnashishni toʻxtatdilar. Shu bois, jamoa ichida Libras tilini mukammal bilish kamdan-kam uchraydi, ayniqsa, keksa yoshdagi eshitish qobiliyati cheklangan aholi oʻrtasida. Sena jamiyatda ustun til hisoblanadi va koʻp hollarda imo-ishora tilida soʻzlashuvchilar ham sena, ham Libras tilida soʻzlashmaydi. Várzea Queimadaʼdagi eshitish qobiliyati cheklangan aholi bilan ishlagan sobiq oʻqituvchilar taʼlim jarayonida Libras tilining rad etilishini qayd etishgan, shuningdek, imo-ishora tilida soʻzlashuvchilarning oʻzlari ham kundalik hayotda Sena tilini afzal koʻrishlarini taʼkidlashadi (va amalda namoyish etishadi)&lt;ref&gt;{{cite thesis|last=Franco|first=Telma|date=2022|title=Escolarização do surdo plurilíngue de Várzea Queimada/PI (concepção dos professores)|publisher=Universidade Federal do Piauí}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Imo-ishora tillari]]</text>
      <sha1>qwk5jweq6jqslr8os68pwvbx08khafc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Raqamli antropologiya</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1415950</id>
    <revision>
      <id>6327460</id>
      <parentid>6188009</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T12:00:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327460</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15229" sha1="bs956flhp7awn0m5tknqik3w5spzp1o" xml:space="preserve">'''Raqamli antropologiya''' — insonlar va raqamli davr texnologiyalari oʻrtasidagi munosabatlarni antropologik jihatdan oʻrganadigan fan yoʻnalishi&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.studyguide.aau.dk/programmes/postgraduate/53203/ | title=Techno-Anthropology course guide | publisher=Aalborg University | access-date=14 March 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book | url=http://xirdalium.net/category/anthropology/cyberanthropology/ | title=Cyberanthropology | publisher=Peter Hammer Verlag Gmbh | date=August 2011 | access-date=March 14, 2013 | author=Knorr, Alexander | isbn=978-3779503590}}&lt;/ref&gt;. Bu nisbatan yangi soha boʻlgani sababli, turli urgʻularni aks ettiruvchi bir nechta nomlar bilan ham ataladi. Ular qatoriga texnoantropologiya, raqamli etnografiya, kiberantropologiya va virtual antropologiya kiradi&lt;ref&gt;{{cite book | title=Virtual Anthropology: A guide to a new interdisciplinary field | publisher=Springer |author1=Weber, Gerhard  |author2=Bookstein, Fred | year=2011 | isbn=978-3211486474}}&lt;/ref&gt;.

== Taʼrif va qamrov ==
„Raqamli antropologiya“ atamasidan foydalanadigan antropologlarning aksariyati ushbu tushuncha bilan, avvalo, onlayn va internet texnologiyalarini oʻrganishni nazarda tutadilar. Insonlarning texnologiyalarning yanada kengroq doirasi bilan oʻzaro munosabatlarini oʻrganish esa antropologiyaning boshqa yoʻnalishlari, masalan, [[kiborg antropologiyasi]] doirasiga kirishi mumkin.

„Digital Anthropology Group“ [[Amerika Antropologiya Assotsiatsiyasi]] tarkibidagi manfaatdor guruhlaridan biri hisoblanadi. DANGning asosiy vazifalari antropologik tadqiqotlarda raqamli texnologiyalardan vosita sifatida foydalanishni targʻib qilish, antropologlarni raqamli platformalar orqali tadqiqot natijalarini almashishga ragʻbatlantirish hamda raqamli hamjamiyatlarni oʻrganish usullarini ishlab chiqishdan iborat.

[[Kibermakon]] yoki „virtual dunyo“ning oʻzi ham antropologlar uchun tadqiqot maydoni vazifasini bajarishi mumkin. Bu antropologlarga interaktiv makonlarda yuzaga kelayotgan va kechayotgan ijtimoiy-madaniy hodisalarni kuzatish, tahlil qilish hamda talqin etish imkonini beradi.

Raqamli texnologiyalar yordamida shakllangan milliy va transmilliy hamjamiyatlar oʻziga xos ijtimoiy meʼyorlar, amaliyotlar, anʼanalar, tarixiy rivoyatlar va ular bilan bogʻliq [[jamoaviy xotira]]ni yaratadi&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite book |last1=Zucker |first1=Eve Monique |title=Mass Violence and Memory in the Digital Age: memorialization unmoored |last2=Simon |first2=David J. |publisher=Palgrave Macmillan Memory Studies |year=2020 |isbn=978-3-030-39395-3}}&lt;/ref&gt;. Shuningdek, bunday hamjamiyatlar migratsiya davrlari, ichki va tashqi nizolar, ehtimol ongsiz ravishda shakllanadigan til xususiyatlari hamda anʼanaviy, geografik jihatdan chegaralangan jamoalarga xos lahjalarga oʻxshash [[mem]] lahjalarni ham rivojlantirishi mumkin&lt;ref&gt;{{cite journal |url=http://www.epjdatascience.com/content/2/1/3 |title=Word usage mirrors community structure in the online social network Twitter |journal=[[European Physical Journal|EPJ Data Science]] |date=25 February 2013|doi=10.1140/epjds15 |last1=Bryden |first1=John |last2=Funk |first2=Sebastian |last3=Jansen |first3=Vincent AA |volume=2 |doi-access=free }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Rodrigues |first=Jason |date=15 March 2013 |title=Twitter users forming tribes with own language, tweet analysis shows |url=https://www.theguardian.com/news/datablog/2013/mar/15/twitter-users-tribes-language-analysis-tweets |work=The Guardian}}&lt;/ref&gt;. Bunday hamjamiyatlarga [[Erkin va ochiq kodli dastur|erkin va ochiq manbali dasturiy taʼminotlar]] atrofida shakllangan guruhlar, [[Facebook]], X (avvalgi Twitter), Instagram, [[4chan]] va [[Reddit]] kabi onlayn platformalar hamda ulardagi turli subhamjamiyatlar kiradi. Shuningdek, [[Anonymous]], [[WikiLeaks]] va [[Occupy Movement]] kabi siyosiy maqsadlar asosida tashkil topgan guruhlar ham shular jumlasidandir&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Abstract of 'The social construction of freedom in free and open source software: Hackers, ethics, and the liberal tradition' |url=http://flosshub.org/node/43 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201131803/https://flosshub.org/node/43 |archive-date=1 December 2017 |access-date=11 March 2013 |publisher=FlossHub}}&lt;/ref&gt;.

Bir qator antropolog olimlar virtual dunyolar boʻyicha anʼanaviy etnografik tadqiqotlar olib borganlar. Jumladan, [[Bonnie Nardi]] tomonidan [[World of Warcraft]] virtual olami&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Nardi, Bonnie |title=My Life as a Night Elf Priest: An Anthropological Account of World of Warcraft |publisher=University of Michigan Press |year=2010 |isbn=978-0472050987}}&lt;/ref&gt;, [[Tom Boellstorff]] tomonidan esa [[Second Life]] platformasi etnografik jihatdan oʻrganilgan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite book |last=Boellstorff, Tom |title=Coming of Age in Second Life: An Anthropologist Explores the Virtually Human |publisher=Princeton University Press |year=2010 |isbn=978-0691146270}}&lt;/ref&gt;. Olim [[Gabriella Coleman]] [[Debian]] dasturiy hamjamiyati hamda Anonymous [[Xaktivizm|xaktivistlar]] tarmogʻi yuzasidan etnografik tadqiqotlar olib borgan&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Coleman |first=Gabriella |date=2010 |title=The Hacker Conference: A Ritual Condensation and Celebration of a Lifeworld |url=https://www.jstor.org/stable/20638699 |journal=Anthropological Quarterly |volume=83 |issue=1 |pages=47–72 |doi=10.1353/anq.0.0112 |issn=0003-5491 |jstor=20638699 |s2cid=142356750|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Coleman |first=G. |url=https://ashkanyeganeh.com/wp-content/uploads/2020/03/hacker-hoaxer-whistleblower-spy.pdf |title=Hacker, hoaxer, whistleblower, spy: The many faces of Anonymous |publisher=Verso Books |year=2014}}&lt;/ref&gt;. Nazariyotchi [[Nancy Mauro-Flude]] kompyuter sanʼati va kompyuter submadaniyatlari boʻyicha bevosita kuzatuv asosida etnografik tadqiqotlar olib borgan. Ular qatoriga feminist veb-serverlar hamjamiyatining bir qismi boʻlgan systerserver.net hamda Feminist Internet tarmogʻi kiradi&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Mauro-Flude |first=Nancy |date=2022 |title=A feminist server stack |journal=Codesign |volume=18 |issue=1 |pages=48–62 |doi=10.1080/15710882.2021.2021243 |issn=1571-0882 |s2cid=245719879}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Mauro-Flude |first=Nancy |date=2021 |title=Chthonian Feminist Internet Theory for the twenty first century |url=https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/10304312.2021.1983260 |journal=Continuum: Journal of Media and Cultural Studies |volume=35 |issue=1 |pages=788–804 |doi=10.1080/10304312.2021.1983260 |issn=1469-3666 |s2cid=244577481|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt;. Eitan Y. Wilf sanʼatkorlar ijodkorligi&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Prof. Eitan Wilf |url=https://en.sociology.huji.ac.il/people/eitan-wilf-0 |website=The Hebrew University of Jerusalem |department=The Department of Sociology and Anthropology |arxivurl=https://web.archive.org/web/20260106143712/https://en.sociology.huji.ac.il/people/eitan-wilf-0 |arxivsana=2026-01-06 |qaralgan sana=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;, raqamli texnologiyalar va sunʼiy intellekt oʻrtasidagi oʻzaro bogʻliqlikni tadqiq etgan&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Wilf |first=Eitan Y. |url=https://press.uchicago.edu/ucp/books/book/chicago/I/bo204347675.html |title=The Inspiration Machine: Computational Creativity in Poetry and Jazz |publisher=University of Chicago Press |location=Chicago, IL |language=en}}&lt;/ref&gt;. Yongming Zhou esa Xitoyda internetning siyosiy ishtirok vositasi sifatida qanday qoʻllanilishini oʻrgangan&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Zhou |first=Yongming |url=https://www.sup.org/books/title/?id=8006 |title=Historicizing Online Politics: Telegraphy, the Internet, and Political Participation in China |date=2006 |publisher=Stanford University Press |isbn=978-0-8047-5127-8 |location=Stanford}}&lt;/ref&gt;. Eve M. Zucker va uning hamkorlari ommaviy qirgʻinlar xotirasini raqamli shaklda saqlash jarayoniga oʻtish hamda bu jarayonlarda sunʼiy intellektning shakllanib borayotgan rolini tadqiq qilganlar&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Makhortykh |first1=Mykola |last2=Zucker |first2=Eve M. |last3=Simon |first3=David J. |last4=Bultmann |first4=Daniel |last5=Ulloa |first5=Roberto |date=2023-07-18 |title=Shall androids dream of genocides? How generative AI can change the future of memorialization of mass atrocities |url=https://doi.org/10.1007/s44163-023-00072-6 |journal=Discover Artificial Intelligence |language=en |volume=3 |issue=1 |pages=28 |arxiv=2305.14358 |doi=10.1007/s44163-023-00072-6 |issn=2731-0809}}&lt;/ref&gt;. [[Victoria Bernal]] esa vatani bilan bogʻliq onlayn siyosiy faoliyatda ishtirok etayotgan eritreyaliklar orasida millatchilik va fuqarolik masalalariga oid etnografik tadqiqotlar olib borgan&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Bernal |first=Victoria |url=https://press.uchicago.edu/ucp/books/book/chicago/N/bo18221277.html |title=Nation as Network: Diaspora, Cyberspace, and Citizenship |publisher=University of Chicago Press |location=Chicago, IL |language=en}}&lt;/ref&gt; .

Antropologik tadqiqotlar texnologiyalarni ishlab chiquvchilarga ularni foydalanuvchilar ehtiyojlariga moslashtirish va takomillashtirishda yordam berishi mumkin. Avstraliyalik antropolog [[Genevieve Bell]] Intel kompaniyasida foydalanuvchi tajribasiga oid keng qamrovli tadqiqotlar olib borgan va bu tadqiqotlar kompaniyaning texnologiyalar, foydalanuvchilar hamda bozor haqidagi yondashuvini shakllantirishga taʼsir koʻrsatgan&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Intel's cultural anthropologist |url=https://money.cnn.com/2010/09/20/technology/intel_anthropologist.fortune/index.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20100922195208/http://money.cnn.com/2010/09/20/technology/intel_anthropologist.fortune/index.htm|url-status=dead|archive-date=September 22, 2010}}&lt;/ref&gt;.

== Etika ==
Onlayn muhitda olib boriladigan tadqiqotlar yangi etik muammolarni yuzaga keltiradi. Amerika Antropologiya assotsiatsiyasi tomonidan ishlab chiqilgan etik koʻrsatmalarga koʻra, muayyan hamjamiyatni oʻrganayotgan antropologlar ushbu hamjamiyatning barcha aʼzolari tadqiqot olib borilayotganidan xabardor boʻlishini hamda tadqiqotchi tomonidan yaratilgan maʼlumotlardan foydalanish imkoniyatiga ega boʻlishini taʼminlashi lozim. Biroq koʻplab onlayn hamjamiyatlardagi muloqotlar istalgan shaxs tomonidan ochiq oʻqilishi mumkin va ular internetda yillar davomida saqlanib qolishi ehtimoli mavjud. Shu sababli raqamli antropologlar onlayn hamjamiyatlarni oʻzini oshkor qilmasdan kuzatish hamda ochiq elektron arxivlardagi maʼlumotlarni tahlil qilish qay darajada axloqiy jihatdan maqbul ekani masalasida bahs yuritadilar&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Varis|first=Piia|year=2014|title=Digital Ethnography|journal=Tilburg Papers in Cultural Studies|pages=1–21|via=Tilburg University}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar|2}}

== Adabiyotlar ==
* Bernal, Victoria. 2014. ''Nation as Network: Diaspora, Cyberspace, and Citizenship''. University of Chicago Press, 
* Budka, Philipp and [[Manfred Kremser]]. 2004. [http://www.philbu.net/media-anthropology/Budka_Kremser_Cyberanthro.pdf &quot;CyberAnthropology—Anthropology of CyberCulture&quot;], in ''Contemporary issues in socio-cultural anthropology: Perspectives and research activities from Austria'' edited by S. Khittel, B. Plankensteiner and M. Six-Hohenbalken, pp.&amp;nbsp;213–226. Vienna: Loecker.
* Escobar, Arturo. 1994. &quot;Welcome to Cyberia: notes on the anthropology of cyberculture.&quot; ''Current Anthropology'' 35(3): 211–231.
* Fabian, Johannes. 2002. Virtual archives and ethnographic writing: &quot;Commentary&quot; as a new genre? ''Current Anthropology'' 43(5): 775–786.
* Gershon, Ilana. 2010. ''The Break-up 2.0: Disconnecting over new media''. Cornell University Press
* Ginsburg, Faye. 2008. Rethinking the Digital Age. In ''The Media and Social Theory''. Edited by Desmond Hesmondhalgh and Jason Toynbee. New York: Routledge
* Hine, Christine. 2000. ''Virtual ethnography''. London, Thousand Oaks, New Delhi: Sage.
* Horst, Heather and Daniel Miller. 2012. ''Digital Anthropology.'' London and New York: Berg
*Jarzombek, Mark (2016). ''Digital Stockholm Syndrome in the Post-Ontological Age''. Minneapolis: University of Minnesota Press.
* Kremser, Manfred. 1999. CyberAnthropology und die neuen Räume des Wissens. ''Mitteilungen der Anthropologischen Gesellschaft in Wien'' 129: 275–290.
* Ito, Mizuko, Sonja Baumer, Matteo Bittanti, danah boyd, Rachel Cody, Rebecca Herr-Stephenson, Heather A. Horst, Patricia G. Lange, Dilan Mahendran, Katynka Z. Martinez, C.J. Pascoe, Dan Perkel, Laura Robinson, Christo Sims and Lisa Tripp. (2010) Hanging Out, Messing Around, and Geeking Out: Kids Living and Learning with New Media. Cambridge: MIT Press. 
* Paccagnella, Luciano. 1997. [http://jcmc.indiana.edu/vol3/issue1/paccagnella.html Getting the seats of your pants dirty: Strategies for ethnographic research on virtual communities] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130213232148/http://jcmc.indiana.edu/vol3/issue1/paccagnella.html |date=2013-02-13 }}. ''Journal of Computer-Mediated Communication'' 3(1).
* Sugita, Shigeharu. 1987. &quot;Computers in ethnological studies: As a tool and an object,&quot; in ''Toward a computer ethnology: Proceedings of the 8th International Symposium at the Japan National Museum of Ethnology'' edited by Joseph Raben, Shigeharu Sugita, and Masatoshi Kubo, pp.&amp;nbsp;9–40. Osaka: National Museum of Ethnology. (Senri Ethnological Studies 20)
* Torres-Yepez, L. (2021). [https://hal.science/hal-04450088 &quot;e-Xploration: ethnographic observation model for analysis and visualization of digital practices&quot;]. In Universidad Autónoma de Querétaro. El estante digital, pp.91-110, 2021.
* Wilf, Eitan Y. 2023. The Inspiration Machine: Computational creativity in poetry and jazz. University of Chicago Press.
* Wittel, Andreas. 2000. [http://www.qualitative-research.net/fqs-texte/1-00/1-00wittel-e.htm Ethnography on the move: From field to net to Internet]. ''Forum Qualitative Sozialforschung / Forum: Qualitative Social Research'' 1(1).
* Zhou, Yongming. 2006. ''Historicizing Online Politics: Telegraphy, the internet, and political participation in China.'' Stanford University Press. 
* Zucker, Eve M. and David J. Simon. 2020. ''Mass Violence and Memory in the Digital Age: memorialization unmoored''. Palgrave-MacMillan.

== Havolalar == 
* [https://web.archive.org/web/20070628213024/http://web3.cas.usf.edu/main/depts/ANT/cma/ Computer Mediated Anthropology]
* [http://www2.fiu.edu/~mizrachs/CyberAnthropology.html Cyber Studies WebRing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170713160110/http://www2.fiu.edu/~mizrachs/CyberAnthropology.html |date=2017-07-13 }}
* [https://www.ucl.ac.uk/anthropology/research/centre-digital-anthropology Centre for Digital Anthropology (University College London)]
* [http://www.digital-ethnography.net Digital Ethnography Research Centre (RMIT University, Melbourne)]
* [http://socialcomputing.uci.edu Intel Science &amp; Technology Centre (University of California, Irvine)] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120628223642/http://socialcomputing.uci.edu/ |date=2012-06-28 }}

[[Turkum:Raqamli texnologiyalar]]
[[Turkum:Raqamli axborot vositalari]]
[[Turkum:Kibermakon]]</text>
      <sha1>bs956flhp7awn0m5tknqik3w5spzp1o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Safiya bint Abdulmuttalib</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1441401</id>
    <revision>
      <id>6327637</id>
      <parentid>6252753</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T01:12:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327637</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8209" sha1="ccdt4ly47vd0j2v43gacu7pfg49ie98" xml:space="preserve">{{Infobox person
|name         = Safiya bint Abdulmuttalib&lt;br/&gt;صفية بنت عبد المطلب
|known_for    = [[Islom]] paygʻambari [[Muhammad]]ning ammasi
|birth_date   = {{circa|567 yoki 569}}
|birth_place  = [[Makka]], [[Saudiya Arabistoni]]
|death_date   = {{circa}} {{death year and age|640|568}}
|death_place  = [[Madina]], Saudiya Arabistoni
|resting_place= [[Baqi’|Al-Baqi qabristoni]], Madina, Saudiya Arabistoni
|father=[[Abdulmuttalib|Abdulmuttalib ibn Hoshim]]
|mother=[[Hola bint Vuhayb]]
|relatives=''tugʻishgan aka-ukalari'' {{bulleted list|[[Hamza ibn Abdulmuttalib|Hamza]]|Hajl|Al-Muqavvim}}&lt;br /&gt;
''ota bir aka-ukalari'' {{bulleted list|[[Abdulloh ibn Abdulmuttalib|Abdulloh]]|[[Abu Tolib ibn Abdulmuttalib|Abu Tolib]]|[[Abbos ibn Abdulmuttalib|Abbos]]|[[Abu Lahab]]|[[Az-Zubayr ibn Abdulmuttalib|Zubayr]]}} &lt;br /&gt; ''ota bir opa-singillari'' {{bulleted list|[[Ummu Hakim binti Abdulmuttalib|Ummu Hakim]]|[[Umayma bint Abd al-Muttalib|Umayma]]|[[Arva bint Abdulmuttalib|Arva]]|[[Atika binti Abdulmuttalib|Atika]]}}
|family    = [[Banu Hoshim]] (tugʻilishiga koʻra)
|spouse    = [[Al-Horis ibn Harb|Horis ibn Harb]] {{small|(ajrashgan)}}&lt;br /&gt;[[Avvom ibn Xuvaylid]] {{small|(beva qolgan)}}
|children  = {{bulleted list|Safi ibn Horis|[[Zubayr ibn Avvom]]|Soib ibn Avvom|Abdurahmon ibn Avvom
}}
}}
'''Safiya bint Abdulmuttalib''' ({{lang-ar|صفية بنت عبدالمطلب|Safiyya bint Abdulmuttalib}}; {{circa|567/569–640}}; [[hijrat]]dan avvalgi 53-yildan hijriy 18-yilgacha)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://geocities.com/mutmainaa7/people/safiyah.html|title=Safiyyah bint Abdul Muttalib|date=October 27, 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20091027102801/http://geocities.com/mutmainaa7/people/safiyah.html|archive-date=2009-10-27}}&lt;/ref&gt; — [[islom]] [[paygʻambar]]i [[Muhammad]]ning xolasi, [[sahoba]].

== Yoshligi ==
Safiya [[Abdulmuttalib|Abdulmuttalib ibn Hoshim]] va [[Hola bint Vuhayb]] ibn Abdumanof ibn Zuhraning qizi boʻlgan&lt;ref&gt;Ibn Hisham note 97.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Saad8&gt;Muhammad ibn Saad. ''Tabaqat'' vol. 8. Translated by Bewley, A. (1995). ''The Women of Madina''. London: Ta-Ha Publishers.&lt;/ref&gt;{{rp|29}}. U [[Hamza ibn Abdulmuttalib]]ning tugʻishgan singlisi, paygʻambar [[Muhammad]] va [[xalifa]] [[Ali]]ning ammasi hisoblanadi&lt;ref name=&quot;Vicegerency&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.al-islam.org/imamate/3.htm|title=Imamate: The Vicegerency of the Prophet}}&lt;/ref&gt;. U, shuningdek, xalifa [[Usmon]]ning onasi [[Arva binti Kariz|Arva bint Karizning]] ham xolasi boʻlgan. Otasi vafot etganida Safiya taxminan 10 yoshda boʻlgan.

== Nikohlari ==
Safiya birinchi marta [[Al-Horis ibn Harb]]ga turmushga chiqqan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.al-islam.org/beacons-light-abu-ali-al-fadl-ibn-al-hasan-ibn-al-fadl-tabarsi/his-wives-children-and-relatives|title=His Wives, Children and Relatives|date=May 11, 2015|website=Al-Islam.org}}&lt;/ref&gt;. Ularning nikohidan Safi ibn Horis ismli oʻgil dunyoga kelgan&lt;ref name=Saad8 /&gt;{{rp|29}}. Biroq ular 593-yilga kelib ajrashgan koʻrinadi&lt;ref name=&quot;Ishaq&quot;&gt;Muhammad ibn Ishaq, ''Sirat Rasul Allah''. Translated by Guillaume, A. (1955). ''The Life of Muhammad''. Oxford: Oxford University Press.&lt;/ref&gt;{{rp|206}}.

Uning ikkinchi eri [[Avvom ibn Xuvaylid]] boʻlib, Avvom ularning qoʻshnisi [[Xadicha bint Xuvaylid|Xadicha]]ning akasi edi&lt;ref&gt;Margoliouth, D. S. (1905). ''Mohammed and the Rise of Islam'', p. 68. New York &amp; London: G. P. Putnam’s Sons.&lt;/ref&gt;. Safiya va Avvomning [[Zubayr ibn Avvom|Zubayr]], as-Soib va Abdulkaʼba ismli uch oʻgʻli boʻlgan&lt;ref name=Saad8 /&gt;{{rp|29}}. Avvom farzandlari hali yosh boʻlgan paytda vafot etgan&lt;ref name=&quot;Saad3&quot;&gt;Muhammad ibn Saad. ''Tabaqat'' vol. 3. Translated by Bewley, A. (2013). ''The Companions of Badr''. London: Ta-Ha Publishers.&lt;/ref&gt;{{rp|76}}.

Safiya oʻgʻli Zubayrni qattiq kaltaklab turardi. Qoʻshnilar bundan norozi boʻlib: „Uni oʻldirib qoʻyasan-ku! Uning yuragini ezib yubording. Bolani nobud qilmoqchimisan?“ — deyishardi. Safiya esa: „Men uni aqlli va janglarda jasoratli boʻlishi uchun kaltaklayman“, — deb javob bergan&lt;ref name=Saad3 /&gt;{{rp|76}}.

== Islomni qabul qilishi ==
Muhammad kishilarni islomga daʼvat qilishni boshlaganida, oʻzining eng yaqin qarindoshlarini alohida ogohlantirgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://m.qtafsir.com/?option=com_content&amp;task=view&amp;id=2251&amp;Itemid=82|title=QTafsir Tafsir Ibn Kathir Mobile|website=m.qtafsir.com|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221223192101/http://m.qtafsir.com/?option=com_content&amp;task=view&amp;id=2251&amp;Itemid=82|arxivsana=2022-12-23|qaralgan sana=2026-08-28}}&lt;/ref&gt;. Shunda Safiya ham islomni qabul qilib [[Musulmon|musulmon]] boʻlgan va Muhammad paygʻambarga bayʼat qilgan&lt;ref&gt;Al-Tabari, ''Tarikh al-Rusul waʼl-Muluk'' vol. 39. Translated by Landau-Tasseron, E. (1998). ''Biographies of the Prophetʼs Companions and Their Successors'', p. 199. New York: State University of New York Press.&lt;/ref&gt;. Safiya 622-yilda [[Madina (shahar)|Madinaga]] hijrat qilgan&lt;ref name=Saad8 /&gt;{{rp|29}}.

== Madinaga hijrat ==
=== Uhud jangi ===
{{main|Uhud jangi}}
625-yilda [[Uhud jangi]]da musulmonlar chekina boshlaganlarida Safiya qoʻlida nayza bilan ularni qarshi olgan va oʻz paygʻambarlarini tashlab qochganlikda ayblagan. Shunda oʻgʻli Zubayr uni: „Onajon, orqaga qayting!“ — deb ogohlantirgan. Safiya esa oʻgʻliga yaqinlashib, uning orqasida akasi Hamzaning jasadi tahqirlanib, aʼzolari kesilgan holda yotganini koʻrgan&lt;ref name=Saad8 /&gt;{{rp|29}}.

=== Xandaq jangi ===
{{main|Xandaq jangi}}
627-yilda boʻlib oʻtgan [[Xandaq jangi]] paytida Safiya xavfsizlikni taʼminlash maqsadida musulmon ayollar joylashtirilgan [[Hassan ibn Sobit|Hasan ibn Sobit]]ning Fari qal’asida boʻlgan. Safiya qalʼa hududida bir yahudiyni koʻrib, u bizning zaifligimizni bilib qolib, orqamizdagi yahudiylarga xabar beradi deb qoʻrqqan. Oʻsha paytda paygʻambar Muhammad va uning sahobalari jang bilan shunchalik band boʻlganki, Safiya ularni ayollarga yordam bera olmaydi deb oʻylagan&lt;ref name=Ishaq/&gt;{{rp|458}}. Soʻngra Rafiya Hasanga pastga tushib, uni oʻldirishni buyurgan. Hasan ikkilanib turgach, Safiyaning oʻzi yashirincha pastga tushgan va yahudiyga yaqinlashib, uni kaltaklab oʻldirgan&lt;ref name=Saad8 /&gt;{{rp|29}}. Keyin u Hasanga jasadning kiyimlarini yechishni va sinchiklab tekshirishni buyurgan, biroq Hasan yana bosh tortgan&lt;ref name=Ishaq/&gt;{{rp|458}}.

=== Xaybar jangi ===
{{main|Xaybar jangi}}
Safiya 628-yilda [[Xaybar jangi]]da musulmon qoʻshiniga yordam beruvchi ayollar safida borgan. U oʻgʻli Zubayr bilan yahudiy jangchisi Yasir oʻrtasidagi yakkama-yakka jangga va oʻgʻlining gʻalaba qozonganiga guvoh boʻlgan&lt;ref name=Ishaq /&gt;{{rp|513}}.

Xaybar jangidan qoʻlga kiritilgan oʻljalar taqsimlanganda paygʻambar Muhammad Safiyaga Xaybardan 40 vasq miqdorida xurmo va don mahsulotlaridan olinadigan daromad ajratgan&lt;ref name=Ishaq /&gt;{{rp|522}}&lt;ref name=Saad8/&gt;{{rp|29}}.

== Vafoti ==
Safiya [[Umar]] xalifaligi davrida (634–644) vafot etgan va [[Baqi’|Baqiʼ qabristonida]], [[Al-Mugʻira|al-Mugʻira ibn Shuʼba]] hovlisidagi [[tahorat]] olinadigan joyda dafn qilingan&lt;ref name=Saad8 /&gt;{{rp|30}}.

== Farzandlarining nikohlari ==
# [[Zubayr ibn Avvom]] ([[Ikkinchi fitna]] davrida [[Makka]]da 9 yil xalifalik qilgan [[Abdulloh ibn az-Zubayr]]ning otasi) [[Atika binti Zayd|Atika bint Zayd]], Rubob bint Anif, Ummu Xolid bint Xolid, [[Ummu Kulsum binti Uqba|Ummu Kulsum bint Uqba]], Tumodir bint al-Asbogʻ, [[Asmo binti Abu Bakr|Asmo bint Abu Bakr]] va Hola bint Qaysga uylangan. Uning koʻplab oʻgʻillari (jumladan, [[Musʼab ibn az-Zubayr|Musʼab]] va [[Urva ibn Zubayr|Urva]]) hamda qizlari boʻlgan.
# Abdulkaʼba (Abdurahmon ibn Avvom) Jamila bint Abduluzzoga uylangan va undan Abdulloh ibn Abdurahmon ismli oʻgʻli boʻlgan.

== Yana qarang ==
* [[Sahobalar roʻyxati]]
* [[Banu Hoshim]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* {{usurped|1=[https://web.archive.org/web/20021003120435/http://www.yazehra.com/3rdshaban.html Yazehra.com]}}

{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Safiya bint Abdulmuttalib}}
[[Turkum:Ayol sahobalar]]
[[Turkum:569-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:640-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Banu Hoshim]]</text>
      <sha1>ccdt4ly47vd0j2v43gacu7pfg49ie98</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Roger Drury</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1445403</id>
    <revision>
      <id>6327579</id>
      <parentid>6263734</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T18:16:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327579</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="797" sha1="kaetjyv077nn1cwmihliowdvmvj0jzv" xml:space="preserve">'''Roger Drury''' (1599-yilda vafot etgan) — [[Norfolk (grafli)|Norfolk]] grafligining Rollesby va Great Yarmouth shaharlaridan bo‘lgan ingliz siyosatchisi.

[[Great Yarmouth (saylov okrugi)|Great Yarmouth]] saylov okrugidan 1589-yilgi parlamentda qatnashgan&lt;ref name=&quot;historyofparliamentonline&quot;&gt;{{cite web|url=http://historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/drury-roger-1599|title=DRURY, Roger (d.1599), of Rollesby and Great Yarmouth, Norf. &amp;#124; History of Parliament Online|publisher=historyofparliamentonline.org|accessdate=2015-09-14|arxivurl=https://web.archive.org/web/20151024221652/http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/drury-roger-1599|arxivsana=2015-10-24}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Authority control}}
{{1589-Angliya-MP-stub}}</text>
      <sha1>kaetjyv077nn1cwmihliowdvmvj0jzv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Roger Manners (Angliya parlamenti aʼzosi)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1446599</id>
    <revision>
      <id>6327583</id>
      <parentid>6267762</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T18:23:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327583</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="655" sha1="co1uvdkqhrpxwcavf6qipvnsl1r92xa" xml:space="preserve">'''Roger Manners''' (taxm. 1575-yil — 1632-yil) — ingliz siyosatchisi.

[[East Retford (saylov okrugi)|East Retford]] saylov okrugidan 1601-yilgi parlamentda qatnashgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/manners-roger-ii-1575-1632|title=MANNERS, Roger II (C.1575-1632), of Whitwell, Derbys. &amp;#124; History of Parliament Online|arxivurl=https://web.archive.org/web/20250207015550/https://www.historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/manners-roger-ii-1575-1632|arxivsana=2025-02-07|qaralgan sana=2026-09-11}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Authority control}}
{{1601-Angliya-MP-stub}}</text>
      <sha1>co1uvdkqhrpxwcavf6qipvnsl1r92xa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Respublikanskaya Stroitel'naya Gazeta</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1447182</id>
    <revision>
      <id>6327529</id>
      <parentid>6304505</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T14:56:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327529</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4761" sha1="l3m2effsdq2ost2o7malzltleazrqu3" xml:space="preserve">{{Gazeta bilgiqutisi
| nomi                     = Respublikanskaya stroitelʹnaâ gazeta
| shior                    =
| logo                     =
| tasvir                   =
| izoh                     =
| turi                     =
| formati                  = A3
| asoschi                  =
| asos solingan            =
| nashrning toʻxtatilishi  =
| narxi                    =
| tegishlilik              =
| prezident                =
| noshir                   =
| bosh muharrir            =
| siyosiyligi              =
| tili                     = [[Rus tili|rus]]
| adadi                    = 1 000&lt;ref name=&quot;our-publications&quot;&gt;{{Cite web |title=Республиканская строительная газета Наши издания |trans-title=Republican Construction Newspaper Our publications |url=https://smp.by/o-nas/nashi-izdanija/respublikanskaja-stroitelnaja-gazeta/ |access-date=2025-09-24 |website=СтройМедиаПроект |language=Russian, en |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250811014334/https://smp.by/o-nas/nashi-izdanija/respublikanskaja-stroitelnaja-gazeta |arxivsana=2025-08-11}} (Click British flag for English version)&lt;/ref&gt;
| bosh ofisi               = [[Minsk]], [[Belarus]]
| vebsayt                  = {{URL|https://smp.by/o-nas/nashi-izdanija/respublikanskaja-stroitelnaja-gazeta/}}
}}
'''Respublikanskaya Stroitel’naya Gazeta''' ({{lang-ru|Республиканская строительная газета}}) — [[Belarus]]ning [[Minsk]] shahrida „[[StroyMediaProekt]]“ davlat korxonasi tomonidan nashr etiladigan rus tilidagi [[gazeta]]&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Kunahovets-Plevako |first=Е. І.|date=2022 |title=«Республиканская строительная газета»: от локальной инициативы к главному отраслевому СМИ |trans-title= &quot;Republican construction newspaper&quot;: from a local initiative to the main industry media / Е. І. Kunahovets-Plevako
  |url=https://elib.bsu.by/handle/123456789/285069 |language=ru |location=Минск  |publisher=БГУ |isbn=978-985-881-277-5|quote=(abstract) The features of the formation and development of the «Republican construction newspaper» – the official press organ of the Ministry of Architecture and Construction of the Republic of Belarus are considered. The edition gained credibility among the professional community and grew from a local initiative of a construction company into a specialized media outlet on a national scale}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Республиканская строительная газета в Минске |trans-title=Republican Construction Newspaper in Minsk |url=https://stroimedia.by/klientam/respublikanskaja-stroitelnaja-gazeta/ |access-date=2025-09-24 |website=СтройМедиаПроект. Типография полного цикла |language=ru |arxivurl=https://web.archive.org/web/20251210143201/https://stroimedia.by/klientam/respublikanskaja-stroitelnaja-gazeta/ |arxivsana=2025-12-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=&quot;Республиканская строительная газета&quot; |trans-title=Republican Construction Newspaper |url=https://nestormedia.com/budpragres/index.pl?act=STAND&amp;id=11569 |access-date=2025-09-24 |website=nestormedia.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Республиканская строительная газета {{!}} РУП «БЕЛСТРОЙЦЕНТР» |trans-title=Republican Construction Newspaper {{!}} RUP &quot;BELSTROYTSENTR&quot; |url=https://bsc.by/ru/predpriyatiya/respublikanskaya-stroitelnaya-gazeta |access-date=2025-09-24 |website=bsc.by |arxivurl=https://web.archive.org/web/20251007053925/https://bsc.by/ru/predpriyatiya/respublikanskaya-stroitelnaya-gazeta |arxivsana=2025-10-07}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;our-publications&quot; /&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* {{Official website|https://smp.by/o-nas/nashi-izdanija/respublikanskaja-stroitelnaja-gazeta/}} (Russian language; click British flag for English version)
* Archive of back issues: {{Cite web |title=«Республиканская строительная газета». Архив номеров Республиканская строительная газета |trans-title=Republican Construction Newspaper. Archive of issues of the Republican Construction Newspaper. |url=https://smp.by/o-nas/nashi-izdanija/respublikanskaja-stroitelnaja-gazeta/arhiv-nomerov-respublikanskoj-stroitelnoj-gazety/ |access-date=2025-09-24 |website=СтройМедиаПроект |language=ru |arxivurl=https://web.archive.org/web/20251210231256/https://smp.by/o-nas/nashi-izdanija/respublikanskaja-stroitelnaja-gazeta/arhiv-nomerov-respublikanskoj-stroitelnoj-gazety/ |arxivsana=2025-12-10}}

{{Yevropa-gazeta-stub}}</text>
      <sha1>l3m2effsdq2ost2o7malzltleazrqu3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Roger Gauntlett</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1447272</id>
    <revision>
      <id>6327580</id>
      <parentid>6269137</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T18:18:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327580</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="827" sha1="4pbmhffqmdv3h8e0xmdl3ivj74ssi7m" xml:space="preserve">'''Roger Gauntlett''' (taxm. 1573-yil — 1627-yil) — [[Wiltshire]] grafligining Salisbury shahridan [[Angliya parlamenti]] aʼzosi.

[[Salisbury (saylov okrugi)|Salisbury]] saylov okrugidan 1614–1624-yillarda [[Angliya parlamenti]]da faoliyat yuritgan&lt;ref name=hist&gt;{{cite web|url= https://www.historyofparliamentonline.org/volume/1604-1629/member/gauntlett-roger-1573-1627|title= GAUNTLETT, Roger (c.1573-1627), of Bulhall House, Salisbury, Wilts.|publisher= History of Parliament Trust|access-date= 19 March 2019|arxivurl= https://web.archive.org/web/20241008053635/https://historyofparliamentonline.org/volume/1604-1629/member/gauntlett-roger-1573-1627|arxivsana= 2024-10-08}} ] ''The History of Parliament''. Retrieved 7 February 2019.&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Authority control}}
{{1614-Angliya-MP-stub}}</text>
      <sha1>4pbmhffqmdv3h8e0xmdl3ivj74ssi7m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Roger James</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1447817</id>
    <revision>
      <id>6327582</id>
      <parentid>6270731</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T18:21:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327582</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="613" sha1="r2rnr4ig4ary1y9m8z3dybshut5bfrb" xml:space="preserve">'''Sir Roger James''' (1589-yil 23-avgust — 1636-yil&lt;ref name=HOP1&gt;{{Veb manbasi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250216223431/http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1604-1629/member/james-sir-roger-1589-1636 |arxivsana=2025-02-16 |sarlavha=History of Parliament Online - James, Sir Roger |url=http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1604-1629/member/james-sir-roger-1589-1636 |qaralgan sana=2026-09-14}}&lt;/ref&gt;) — ingliz yer egasi va siyosatchisi. 1625-yilda [[Angliya jamoalar palatasi]]da faoliyat yuritgan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Authority control}}
{{1625-Angliya-MP-stub}}</text>
      <sha1>r2rnr4ig4ary1y9m8z3dybshut5bfrb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sarchashma (Shahrisabz tumani)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1448144</id>
    <revision>
      <id>6327865</id>
      <parentid>6272665</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:37:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327865</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7161" sha1="nd8c5dgh1g5zpq92dw1xeo1d6ijrrxl" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi                 = Sarchashma
| mamlakat             = Oʻzbekiston
| tuman                = Shahrisabz tumani
| pochta indeksi       = 181320
| koordinatalar        = {{Coord|39.035|67.375|region:UZ_type:city|display=inline,title}}
| turi                 = qishloq
| viloyat              = Qashqadaryo viloyati
| viloyat nomi         = Viloyat
| tuman nomi           = Tuman
| aholisi              = 4700
| aholisi yili         = 2023
| millatlar            = tojiklar, oʻzbeklar
| vaqt zonasi          = UTC+5
}}
'''Sarchashma''' — [[Oʻzbekiston|Oʻzbekistonning]] [[Qashqadaryo viloyati]] [[Shahrisabz tumani|Shahrisabz tumanidagi]] togʻ qishlogʻi va shu nomdagi [[mahalla fuqarolar yigʻini]] markazi. Qishloq [[Hisor tizmasi|Hisor tizmasining]] janubiy yon bagʻrida, [[Tojikiston]] bilan davlat chegarasiga yaqin hududda, Qirqqiz, Shohyurti va Ayritogʻ choʻqqilari etagida joylashgan.&lt;ref name=&quot;uza&quot;&gt;{{Cite web |url=https://uza.uz/oz/posts/togliklarning-uzoq-yillik-orzulari-ushaldi_524800 |title=Togʻliklarning uzoq yillik orzulari ushaldi |website=UzA — Oʻzbekiston milliy axborot agentligi |language=uz |access-date=2026-09-16}}&lt;/ref&gt; Shahrisabz tumanining eng chekka va eng baland joylashgan aholi punktlaridan biri hisoblanadi.

== Nomi ==
Qishloq nomi [[Tojik tili|tojikcha]]–[[Fors tili|forscha]] ''sar'' („bosh“, „boshlanish“) va ''chashma'' („buloq“) soʻzlaridan tashkil topgan boʻlib, „buloq boshi“ degan maʼnoni anglatadi. Nom qishloq atrofidagi koʻp sonli buloqlar bilan bogʻlanadi.&lt;ref name=&quot;travel&quot;&gt;{{Cite web |url=https://uzbekistan.travel/uz/o/shahrisabz-hissorak-suv-ombori-sarchashma-yonalishi-tuzildi/ |title=Shahrisabz – Hissorak suv ombori – Sarchashma yoʻnalishi tuzildi |website=Uzbekistan Travel — Oʻzbekiston Respublikasi Turizm qoʻmitasi |language=uz |access-date=2026-09-16}}&lt;/ref&gt; Shu nom Markaziy Osiyoda keng tarqalgan: [[Tojikiston]], [[Afgʻoniston]] va [[Eron|Eronda]] ham Sarchashma nomli aholi punktlari mavjud.

== Geografiyasi ==
Sarchashma [[Hisor tizmasi|Hisor tizmasining]] gʻarbiy tarmoqlaridagi togʻ vodiysida, taxminan 39°02′ shimoliy kenglik va 67°22′ sharqiy uzunlik koordinatalarida joylashgan.&lt;ref name=&quot;geonames&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.geonames.org/search.html?q=Sarchashma&amp;country=UZ |title=Sarchashma, Qashqadaryo, Uzbekistan |website=GeoNames |language=en |access-date=2026-09-16}}&lt;/ref&gt; Qishloq [[Hisorak suv ombori|Hisorak suv omboridan]] 23 km sharqda joylashgan; suv ombori esa [[Shahrisabz]] shahridan 35 km uzoqlikda.&lt;ref name=&quot;travel&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;kun&quot;&gt;{{Cite web |url=https://kun.uz/news/2024/06/11/hisorak-suv-ombori-u-qachon-qurilgan-va-qashqadaryo-uchun-nimasi-bilan-muhim |title=Hisorak suv ombori. U qachon qurilgan va Qashqadaryo uchun nimasi bilan muhim? |website=Kun.uz |date=2024-06-11 |language=uz |access-date=2026-09-16}}&lt;/ref&gt;

Hudud [[Oqsuv (daryo)|Oqsuv]] daryosi havzasiga kiradi. Atrofdagi togʻ yon bagʻirlari archazorlar, yongʻoqzorlar va togʻ-oʻtloq oʻsimliklari bilan qoplangan. Qishloq atrofida koʻplab buloqlar mavjud.&lt;ref name=&quot;travel&quot; /&gt;

=== Iqlimi ===
Iqlimi togʻ iqlimi boʻlib, tumanning tekislik qismiga nisbatan sezilarli salqin. Qish sovuq va qorli, yoz esa moʻʼtadil issiq keladi. Qishda qor qoplami tufayli togʻ yoʻlidan qatnov qiyinlashadi.&lt;ref name=&quot;uza&quot; /&gt;

== Aholisi ==
2023-yil holatiga koʻra qishloqda 4 700 nafardan ortiq aholi istiqomat qiladi.&lt;ref name=&quot;uza&quot; /&gt; Aholining koʻpchiligi [[tojiklar]] boʻlib, kundalik muloqotda [[Tojik tili|tojik tilidan]] foydalanadi; oʻzbek tili ham keng qoʻllanadi. Mahalliy aholi anʼanaviy turmush tarzi, urf-odat va marosimlarini saqlab qolgani bilan ajralib turadi.&lt;ref name=&quot;travel&quot; /&gt;

== Tarixi ==
Manbalarga koʻra hudud V–VI asrlardayoq oʻzlashtirilgan.&lt;ref name=&quot;travel&quot; /&gt; Mahalliy rivoyatlarga koʻra qishloq va uning atrofi VIII asrda [[Arab xalifaligi|Arab xalifaligiga]] qarshi koʻtarilgan [[Muqanna qoʻzgʻoloni]] („oq kiyimlilar harakati“) bilan bogʻlanadi; qoʻzgʻolon bilan bogʻliq Sanam togʻi qishloq yaqinida joylashgan.&lt;ref name=&quot;travel&quot; /&gt;

Qishloqda VIII asrga oid qadimiy eksponatlar saqlanadigan kichik oʻlkashunoslik muzeyi tashkil etilgan.&lt;ref name=&quot;uza&quot; /&gt;

== Iqtisodiyoti ==
Aholining asosiy mashgʻuloti — [[dehqonchilik]], [[chorvachilik]] va [[bogʻdorchilik]]. Deyarli har bir xonadonda kamida 10–15 sotix tomorqa yer mavjud.&lt;ref name=&quot;uza&quot; /&gt; Qishloqda yiliga taxminan:

* 1 tonnaga yaqin [[yongʻoq]],
* 2–3 tonna [[olma]],
* 1,5 tonnaga yaqin [[kartoshka]],
* 1 tonnaga yaqin [[nok]]

yetishtiriladi.&lt;ref name=&quot;uza&quot; /&gt; Shuningdek, xalq amaliy sanʼati va hunarmandchilik anʼanalari saqlanib qolgan.&lt;ref name=&quot;travel&quot; /&gt;

== Infratuzilmasi ==
Qishloq [[Hisorak]]–Sarchashma avtomobil yoʻli orqali tuman markazi bilan bogʻlangan. 2023-yilda ushbu yoʻlning 12 km qismini asfaltlash ishlari boshlangan; yoʻl eni 4,5 metr, asfalt qatlami qalinligi 10 santimetr qilib belgilangan.&lt;ref name=&quot;uza&quot; /&gt; Qishloq elektr tarmogʻiga ulangan.&lt;ref name=&quot;het&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.facebook.com/hududiyelektrtarmoqlari/videos/926997575599511/ |title=Qashqadaryo viloyati Shahrisabz tumani Sarchashma qishlogʻi aholisining elektr taʼminoti |website=Hududiy elektr tarmoqlari AJ |language=uz |access-date=2026-09-16}}&lt;/ref&gt;

Sarchashma mahalla fuqarolar yigʻini (MFY) markazi hisoblanadi.&lt;ref name=&quot;iiv&quot;&gt;{{Cite web |url=https://iiv.uz/uz/news/2020-yil-6-7-fevral-kunlari-shahrisabz-tumani-sarchashma-mfyda-aholi-va-yoshlar-bilan-uchrashuv-otkazildi |title=Shahrisabz tumani &quot;Sarchashma&quot; MFYda aholi va yoshlar bilan uchrashuv oʻtkazildi |website=Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi |date=2020-02-07 |language=uz |access-date=2026-09-16}} {{Oʻlikhavola|date=noyabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; Qishloqning pochta indeksi — 181320.&lt;ref name=&quot;pochta&quot;&gt;{{Cite web |url=https://uzbindex.5balov.net/pochtovye-indeksy-kashkadarinskaya-oblast-uzbekistan/pochtovye-indeksy-shahrisabzskij-rajon-kashkadarinskaya-oblast/ |title=Почтовые индексы Шахрисабзского района, Кашкадарьинская область |website=Uzbindex |language=ru |access-date=2026-09-16}}&lt;/ref&gt;

== Turizm ==
Sarchashma Oʻzbekistonning ekoturizm yoʻnalishlaridan biri sifatida rivojlanmoqda. Oʻzbekiston Turizm qoʻmitasi tomonidan „Shahrisabz — Hisorak suv ombori — Sarchashma“ turistik marshruti ishlab chiqilgan.&lt;ref name=&quot;travel&quot; /&gt; Qishloq va uning atrofi buloqlari, togʻ manzaralari va ziyoratgohlari bilan mashhur.&lt;ref name=&quot;ecotur&quot;&gt;{{Cite journal|last=Chorshanbiyeva|first=M. N.|title=Shahrisabz tumanining ekoturistik salohiyati va imkoniyatlari|journal=Fundamental Research Scientific Journal|url=https://www.globalscholars.uz/index.php/fundamental/article/download/2351/2231/4458|language=uz|access-date=2026-09-16}}&lt;/ref&gt;

== Yana qarang ==
* [[Shahrisabz tumani]]
* [[Hisorak suv ombori]]
* [[Hisor tizmasi]]
* [[Gʻelon]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* [https://gov.uz/uz/shahrisabz Shahrisabz tumani hokimligi rasmiy sayti]

[[Turkum:Oʻzbekiston qishloqlari]]</text>
      <sha1>nd8c5dgh1g5zpq92dw1xeo1d6ijrrxl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Seramiasht FC</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1448459</id>
    <revision>
      <id>6328105</id>
      <parentid>6272026</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T11:44:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328105</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4304" sha1="mnq7fsimtw0pg8egsb9oul8ivblj5jz" xml:space="preserve">{{Futbol klubi2
| clubname      = Seramiasht
| image         = Afghan Red Crescent Society logo.svg
| image_size    = 
| upright       = 
| alt           = 
| caption       = 
| fullname      = Seramiasht Football Club
| nickname      = 
| short name    = 
| founded       = 1995-yil
| dissolved     = 
| American      = 
| ground        = [[Qobul stadioni]],&lt;br /&gt;[[Qobul]]
| capacity      = 25 000
| coordinates   = 
| owntitle      = 
| owner         = 
| chrtitle      = Rais
| chairman      = [[Zahir Walizada]]
| mgrtitle      = Bosh murabbiy
| manager       = [[Muhammad Zulmai]]
| coach         = 
| league        = [[Qobul Premyer-ligasi]]
| season        = 
| position      = 
| sponsors      = 
| website       = 
| kit_alt1      = 
| pattern_la1   = 
| pattern_b1    = 
| pattern_ra1   = 
| pattern_sh1   = 
| pattern_so1   = 
| leftarm1      = 
| body1         = 
| rightarm1     = 
| shorts1       = 
| socks1        = 
| pattern_name1 = 
| kit_alt2      = 
| pattern_la2   = 
| pattern_b2    = 
| pattern_ra2   = 
| pattern_sh2   = 
| pattern_so2   = 
| leftarm2      = 
| body2         = 
| rightarm2     = 
| shorts2       = 
| socks2        = 
| pattern_name2 = 
| kit_alt3      = 
| pattern_la3   = 
| pattern_b3    = 
| pattern_ra3   = 
| pattern_sh3   = 
| pattern_so3   = 
| leftarm3      = 
| body3         = 
| rightarm3     = 
| shorts3       = 
| socks3        = 
| pattern_name3 = 
| current       = 
}}

'''Seramiasht Football Club''' — [[Afgʻoniston]]ning [[Qobul]] shahrida joylashgan futbol jamoasi. Klub [[Qobul Premyer-ligasi|Qobul Premyer-ligasida]] ishtirok etadi. Jamoa Afgʻoniston Qizil Yarim Oy Jamiyati bilan hamkorlikda tashkil etilgan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |last=YJC |first=باشگاه خبرنگاران جوان {{!}} آخرین اخبار ایران و جهان {{!}} |date=2016-12-14 |title=سرمشیات قهرمان لیگ برتر فوتبال کابل شد |url=https://www.yjc.ir/fa/news/5898698/%D8%B3%D8%B1%D9%85%D8%B4%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D9%82%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%84%DB%8C%DA%AF-%D8%A8%D8%B1%D8%AA%D8%B1-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84-%DA%A9%D8%A7%D8%A8%D9%84-%D8%B4%D8%AF |access-date=2026-08-02 |website=fa |language=fa}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |date=2016-12-14 |title=سره‌میاشت فاتح لیگ برتر فوتبال کابل شد-سره‌میاشت فاتح لیگ برتر فوتبال کابل شد |url=https://old.chekad.tv/%D8%B3%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D9%85%DB%8C%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D9%81%D8%A7%D8%AA%D8%_AD-%D9%84%DB%8C%DA%AF-%D8%A8%D8%B1%D8%AA%D8%B1-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84-%DA%A9%D8%A7%D8%A8%D9%84-%D8%B4/ |access-date=2026-08-02 |website=تلویزیون چکاد |language=fa-IR}} {{Oʻlikhavola|date=noyabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
2003-yilda jamoa Qobul A divizioni futbol ligasida gʻolib chiqqan&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Afghanistan - List of Champions |url=https://www.rsssf.org/tablesa/afghchamp.html |access-date=2026-08-02 |website=www.rsssf.org}}&lt;/ref&gt;. Shuningdek, jamoa dastlabki [[2007-yilgi Qobul Premyer-ligasi|2007-yilgi Qobul Premyer-ligasida]] ham qatnashgan&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Afghanistan 2007 |url=https://www.rsssf.org/tablesa/afgh07.html |access-date=2026-08-02 |website=www.rsssf.org}}&lt;/ref&gt;.

2016-yilda Seramiasht 29 ochko jamgʻargan holda Qobul Premyer-ligasida gʻolib chiqqan. Musobaqa Gʻozi stadionida uch oydan ortiq vaqt davomida oʻtkazilgan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Afghanistan 2016 |url=https://www.rsssf.org/tablesa/afgh2016.html |access-date=2026-06-28 |website=www.rsssf.org}}&lt;/ref&gt;.

Seramiasht 2017-yilda ham Qobul futbol ligasida gʻolib chiqib, uch oy davom etgan 13 ta jamoa orasidagi musobaqada birinchi oʻrinni egallagan&lt;ref&gt;{{Cite news |last=آزادی |first=رادیو |date=2017-12-27 |title=تیم سره میاشت قهرمان مسابقات لیگ فوتبال کابل شد |url=https://da.azadiradio.com/a/28941663.html |access-date=2026-08-02 |work=رادیو آزادی}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==
* [https://www.facebook.com/profile.php?id=61572500007403 Seramiasht FC] Facebook sahifasi

[[Turkum:Afgʻoniston futbol klublari]]
[[Turkum:1995-yilda tashkil etilgan futbol klublari]]

{{Afghanistan-footyclub-stub}}</text>
      <sha1>mnq7fsimtw0pg8egsb9oul8ivblj5jz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sarah Castle</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1448528</id>
    <revision>
      <id>6327857</id>
      <parentid>6272202</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:11:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327857</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5727" sha1="l1ass9yt6gvpcnbiqty5qzb5biu606k" xml:space="preserve">{{Sportchi bilgiqutisi
| ismi              = Sarah Castle
| tasvir            =
| izoh              =
| jins              = ayol
| laqabi            =
| fuqaroligi        = [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSh]]
| tavallud_sanasi   = 1984-yil
| tavallud_joyi     = [[Denver]], [[Kolorado]]
| vafot_sanasi      =
| vafot_joyi        =
| faoliyat_yillari  =
| boʻyi             = 5 fut 2 dyuym
| vazni              =
| turmush oʻrtogʻi  =
| bolalari           =
| veb-sayt           =
| mukofotlar         =
| mamlakat           = [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSh]]
| sport              = [[Nogironlar aravachasidagi basketbol|nogironlar aravachasidagi basketbol]], suzish
| klub               =
| pozitsiya          =
| murabbiylar        =
| faol_tomon         =
}}

'''Sarah Castle''' — amerikalik [[Paralimpiya oʻyinlari|Paralimpiada]] sportchisi, [[Nogironlar aravachasidagi basketbol|nogironlar aravachasidagi basketbol]] oʻyinchisi va suzuvchi. U 2008–2020-yillarda [[National Wheelchair Basketball Association|Nogironlar aravachasidagi basketbol milliy assotsiatsiyasi]] boshqaruvida faoliyat yuritgan va 2015–2019-yillarda uning prezidenti boʻlgan&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.nwba.org/news_article/show/1091817-sarah-castle-nwba-board-member-resigns-her-position-appointed-as-judge- |title=Sarah Castle, NWBA Board Member, resigns her position – appointed as Judge.}}&lt;/ref&gt;. U 2020-yilda gubernator [[Mike Parson]] tomonidan tayinlanganidan soʻng sudya boʻlib ishlay boshlagan&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.16thcircuit.org/biography-judge-sarah-a-castle |title=Biography - 16th Circuit Court of Jackson County, Missouri}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://themissouritimes.com/parson-appoints-sarah-a-castle-as-circuit-judge-for-the-16th-judicial-circuit/ |title=Parson appoints Sarah A. Castle as Circuit Judge for the 16th Judicial Circuit}}&lt;/ref&gt;. Bungacha u 2013-yildan boshlab prokuror sifatida faoliyat yuritgan&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://fox4kc.com/mornings/local-woman-who-became-paralyzed-at-11-years-old-uses-long-list-of-accomplishments-to-inspire-others/ |title=Local woman who became paralyzed at 11 years old uses impressive list of accomplishments to inspire others |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250420112626/https://fox4kc.com/mornings/local-woman-who-became-paralyzed-at-11-years-old-uses-long-list-of-accomplishments-to-inspire-others/ |arxivsana=2025-04-20 |qaralgan sana=2026-09-16}}&lt;/ref&gt;.

== Biografiyasi ==

Castle 1984-yilda [[Denver]], [[Kolorado]]da tugʻilgan. 2002-yilda u [[Suzish boʻyicha jahon chempionati]]da kumush medalni qoʻlga kiritgan, 2005-yilda esa [[Americas Cup (wheelchair basketball)|Americas Cup]]da oltin medalni qoʻlga kiritgan. Shuningdek, [[Osaka Cup (wheelchair basketball)|Osaka Cup]]da ham oltin medalni qoʻlga kiritgan. Musobaqa [[Osaka]], [[Yaponiya]]da oʻtkazilgan. U 2007- va 2011-yillarda [[Parapan Amerika oʻyinlari]]da ikki marta oltin medalni qoʻlga kiritgan. Bundan tashqari, u 2010-yilda [[Wheelchair Basketball World Championship|Nogironlar aravachasidagi basketbol boʻyicha jahon chempionati]]da oltin medalni qoʻlga kiritgan va [[2008-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlari]]da ham oltin medal sohibi boʻlgan. Shuningdek, u 2006-yilgi Nogironlar aravachasidagi basketbol boʻyicha jahon chempionatida kumush medalni qoʻlga kiritgan hamda [[2000-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlari]]da 100 metrga [[brass]] usulida suzishda yana bir kumush medal olgan. Castle 2002–2008-yillarda, 2005 va 2007-yillar bundan mustasno, toʻrt karra [[NCAA Division I]] milliy chempioni boʻlgan&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.teamusa.org/Athletes/CA/Sarah-Castle |archive-url=https://web.archive.org/web/20140228182151/http://www.teamusa.org/Athletes/CA/Sarah-Castle |url-status=dead |archive-date=2014-yil 28-fevral |title=Sarah Castle |publisher=[[United States Olympic Committee]] |work=Team USA |accessdate=2013-yil 16-iyul}}&lt;/ref&gt;.

Nogironlar aravachasidagi basketbol milliy assotsiatsiyasidagi faoliyatidan soʻng Castle 2022-yilda ushbu assotsiatsiyaning Shon-shuhrat zaliga kiritildi&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=fYckeEHdlFk |title=Sarah Castle, Class of 2022, Hall of Fame Acceptance Speech}}&lt;/ref&gt;.

== Medallari ==

{| class=&quot;wikitable&quot;
! Musobaqa
! Yil
! Yoʻnalish
! Natija
|-
| [[2000-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlari|Yozgi Paralimpiada]]
| 2000
| 100 metrga brass usulida suzish, SB6
| {{Silver medal}}
|-
| [[2002-yilgi Suzish boʻyicha jahon chempionati|Jahon chempionati]]
| 2002
| 100 metrga brass usulida suzish, SB6
| {{Silver medal}}
|-
| [[2006-yilgi Nogironlar aravachasidagi basketbol boʻyicha jahon chempionati|Jahon chempionati]]
| 2006
| Ayollar nogironlar aravachasidagi basketboli
| {{Silver medal}}
|-
| [[2007-yilgi Parapan Amerika oʻyinlari|Parapan Amerika oʻyinlari]]
| 2007
| Ayollar nogironlar aravachasidagi basketboli
| {{Gold medal}}
|-
| Americas Cup
| 2005
| Ayollar nogironlar aravachasidagi basketboli
| {{Gold medal}}
|-
| [[2008-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlari|Yozgi Paralimpiada]]
| 2008
| Ayollar nogironlar aravachasidagi basketboli
| {{Gold medal}}
|-
| Osaka Cup
| 2008
| Ayollar nogironlar aravachasidagi basketboli
| {{Gold medal}}
|-
| [[2010-yilgi Nogironlar aravachasidagi basketbol boʻyicha jahon chempionati|Jahon chempionati]]
| 2010
| Ayollar nogironlar aravachasidagi basketboli
| {{Gold medal}}
|-
| [[2011-yilgi Parapan Amerika oʻyinlari|Parapan Amerika oʻyinlari]]
| 2011
| Ayollar nogironlar aravachasidagi basketboli
| {{Gold medal}}
|}

== Manbalar ==

{{manbalar}}

[[Turkum:1984-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:2008-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlari sovrindorlari]]
[[Turkum:AQSh sportchilari]]
[[Turkum:Paralimpiyachi ayollar]]</text>
      <sha1>l1ass9yt6gvpcnbiqty5qzb5biu606k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Saint-Félix-de-Tournegat</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1448970</id>
    <revision>
      <id>6327646</id>
      <parentid>6275755</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T01:58:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327646</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1342" sha1="6w7rt9kt4sd171w36n5ggdmpavldqxf" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi = {{PAGENAMEBASE}}
| mavqe = [[Fransiya kommunalari|Kommuna]]
| mamlakat = Fransiya
| tuman turi = Fransiya departamentlari{{!}}Departament
| tuman =  Ariège (departament)
| jadvalda tuman =  Ariège (departament)
| maydon =
| aholi =
| sanalgan yil =
| vaqt mintaqasi = +1
| DST = bor
}}
'''{{PAGENAMEBASE}}''' — [[Fransiya]]ning janubi-g‘arbiy qismidagi [[Ariège (departament)|Ariège]] [[departament]]ida joylashgan [[kommuna]]&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.insee.fr/fr/metadonnees/geographie/departement/09-ariege|sarlavha=Département de L'Ariège|nashriyot=INSEE|qaralgan sana=23-09-2026|til=fr}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.ariege.gouv.fr/layout/set/print/Publications/Cartes-et-donnees/Les-cartes-du-departement/Les-cartes-par-thematiques|sarlavha=Les cartes par thématiques — Les cartes du département|nashriyot=Préfecture de l’Ariège|qaralgan sana=23-09-2026|til=fr|arxivurl=https://web.archive.org/web/20260923053301/https://www.ariege.gouv.fr/layout/set/print/Publications/Cartes-et-donnees/Les-cartes-du-departement/Les-cartes-par-thematiques|arxivsana=2026-09-23}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{France-geo-stub}}
{{Ariège departamenti kommunalari}}
{{Tashqi havolalar}}[[Turkum: Ariège departamenti kommunalari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]</text>
      <sha1>6w7rt9kt4sd171w36n5ggdmpavldqxf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Royal Jordanian</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1449101</id>
    <revision>
      <id>6327609</id>
      <parentid>6304655</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T20:40:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327609</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44225" sha1="qrjpfcbd264wy2harxjosrg7p07nizl" xml:space="preserve">{{Infobox airline
| airline = Royal Jordanian &lt;br /&gt;{{nobold|{{script/Arabic|الملكيَّة الأردنيَّة}}}}&lt;br /&gt;{{nobold|{{transliteration|ar|Al-Malakiyyah al-'Urduniyyah}}}}
| logo = 
| logo_size =
| image = Royal Jordanian JY-RAC Airbus A320-271N Stockholm-Arlanda Airport (cropped).jpg
| caption = Royal Jordanian Airbus A320neo samolyoti
| fleet_size = 40
| destinations = 51
| IATA = RJ
| ICAO = RJA
| callsign = JORDANIAN
| founded = {{start date and age|1963|12|09|df=yes}} (''Alia Airlines — Royal Jordanian Airlines'' sifatida)
| headquarters = [[Amman]], Iordaniya
| key_people = {{bulleted list|
  | Samer Majali (rais oʻrinbosari &amp; [[Bosh ijrochi direktor|CEO]])&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://rj.com/en/meet-rj/our-media-center/news/2021/mar-21/31/samer-majali-designated-to-assume-the-role-of-rjs-president-ceo|title=Samer Majali designated to assume the role of RJS President CEO - Royal Jordanian}}&lt;/ref&gt;
  | Said Darvoza (rais)&lt;ref name=&quot;newceo&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2020-10-08/royal-jordanian-ceo-pichler-is-said-to-have-resigned-last-month |title=Royal Jordanian CEO Pichler Is Said to Have Resigned Last Month |publisher=Bloomberg News|date=8 October 2020 |access-date=11 November 2020}}&lt;/ref&gt;}}
| hubs = [[Qirolicha Aliya xalqaro aeroporti|Amman–Qirolicha Aliya]]
| focus_cities = Aqaba–Qiroli Husayn
| frequent_flyer = Royal Club&lt;ref name=&quot;arabianaerospace.aero&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.arabianaerospace.aero/royal-jordanian-launch-all-new-frequent-flyer-programme.html |title=Royal Jordanian launch all new frequent flyer programme |website=Arabian Aerospace }}&lt;/ref&gt;
| alliance = Oneworld
| profit =
| subsidiaries = {{ubl|class=nowrap
  | Jordan Airports Company (90%)&lt;ref&gt;{{cite web |title=RJ owns of 90% of Jordan Airports Company |url=https://www.jordannews.jo/Section-109/News/RJ-owns-of-90-of-Jordan-Airports-Company-29610 |website=Jordan News |date=7 July 2023 |access-date=29 January 2024}}&lt;/ref&gt;
  | Royal Jordanian Cargo
  | Royal Jordanian Ground Handling
  | Royal Tours&lt;ref&gt;{{cite web |title=Royal Tours |url=https://rtabooking.com |website=Royal Tours Travel &amp; Tourism |publisher=Royal Tours |access-date=29 January 2024}}&lt;/ref&gt;  
  | Tikram&lt;ref&gt;{{cite web |title=Tikram For Airport Services |url=https://www.tikram.jo |website=Tikram |access-date=29 January 2024}}&lt;/ref&gt;}}
| website = {{URL|www.rj.com}}
| aoc =
| parent =
| num_employees =
}}
'''Royal Jordanian Airlines''' (avvalgi nomi '''Alia Royal Jordanian Airlines''') — bosh ofisi [[Amman]]da joylashgan [[Iordaniya]]ning flagman aviakompaniyasi&lt;ref&gt;&quot;[http://www.rj.com/en/tabid/136/Default.aspx RJ Phone numbers in Jordan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120302112256/http://www.rj.com/en/tabid/136/Default.aspx |date=2012-03-02 }}.&quot; Royal Jordanian. Retrieved on 21 June 2010. „Office Address: Building 37 -Mohammad Ali Janah St. -Abdoun near the 5th circle P. O. Box: 302 Amman 11118“&lt;/ref&gt;. Aviakompaniya oʻzining [[Qirolicha Aliya xalqaro aeroporti]]dagi asosiy bazasidan toʻrt qitʼaga haftalik 500 dan ortiq parvozlarni va kuniga kamida 110 uchib ketishlar orqali xalqaro parvozlarni amalga oshiradi. 2007-yilda Oneworld aviakompaniyalar alyansiga qoʻshilgan&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Royal Jordanian - oneworld Member Airline |url=https://www.oneworld.com/members/royal-jordanian |access-date=2023-01-20 |website=Oneworld |language=en}}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
=== 1960—1990-yillar ===
[[File:Boeing 707-3D3C JY-ADO Alia LHR 22.08.71 edited-2.jpg|thumb|right|Alia [[Boeing 707]]-300 [[Hitrou aeroporti|London Hitrou]]da, 1971-yil. Bu samolyot keyinroq Kano aviahalokatida vayron boʻlgan.]]

Aviakompaniya qirol Husaynning buyrugʻi bilan 1963-yil 9-dekabrda tashkil qilingan va 1963-yil 15-dekabrda oʻz faoliyatini boshlagan. U qirol Husaynning katta farzandi [[Malika Aliya bintu Husayn]] (1956-yil 13-fevralda tugʻilgan) sharafiga ''Alia'' (yoki ''Aalya'') deb atalgan, nom qirolning uchinchi rafiqasi 1972-yilda turmush qurgan qirolicha Aliya sharafiga qoʻyilmagan. Aviakompaniya xususiy aksiyadorlar kapitali bilan tashkil qilingan, keyinchalik Iordaniya hukumati kompaniya ustidan nazoratni qoʻlgan kiritgan&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://trofamspotting.weebly.com/royal-jordanian-airlines.html |title=Royal Jordanian Airlines |website=Trofam Spotting |access-date=2019-05-24 |archive-date=2019-05-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190524051209/https://trofamspotting.weebly.com/royal-jordanian-airlines.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

Alia (Royal Jordanian Airline) oʻz faoliyatini Ammandan [[Al-Quvayt]], [[Bayrut]] va [[Qohira]]ga uchadigan ikkita Handley Page Dart Heralds va bitta Douglas DC-7 samolyotlari bilan boshlagan. 1964-yilda yana bitta DC-7 olingan va [[Jidda]]ga parvozlarni boshlagan. 1965-yil Alia oʻzining birinchi Yevropa yoʻnalishi sifatida [[Rim]]ga parvoz qila boshladi. Aviakompaniya yutuqlarini 1976-yilgi [[Olti kunlik urush]] davridagi [[Isroil]] havo hujumlari xavf ostiga qoʻydi, urushda DC-7 samolyoti yoʻq qilindi. Keyinchalik ularning oʻrniga Fokker F27lar xarid qilindi.

1968-yilda aviakompaniya Sud Aviation Caravelle samolyoti qabul qildi va parvozlar tarmogʻini [[Nikosiya]], [[Bingʻozi]], [[Dahron]] va [[Doha]]ga kengaytirdi. 1969-yilda [[Myunxen]], [[Istanbul]] va [[Tehron]]ga parvozlar yoʻlga qoʻyildi.

[[File:Royal Jordanian Airlines L-1011 in Geneva.jpg|thumb|Alianing Lockheed L-1011 TriStar samolyoti, 1980-yillarning boshidagi qisqa muddatda foydalanilgan sinov livreyasida]]

1970-yilda Alia F27lardan voz kechib, [[Boeing 707]]a samolyotlariga buyurtma berdi. [[Frankfurtmayn]] va Abu-Dabi parvozlar tarmogʻiga qoʻshildi. 707lar 1971-yilda yetkazib berildi. Oʻsha yili Madrid, Kopengagen va Karachiga parvozlar boshlandi. Oʻn yillikning qolgan davrida aviakompaniya parkiga [[Boeing 720]]lar, Boeing 727lar va [[Boeing 747]]lar qoʻshildi. Keytering boʻlimi tashkil qilindi va Amman aeroportida [[Boj olinmaydigan savdo doʻkoni|bojsiz savdo doʻkonlari]] paydo boʻldi. Parvozlar roʻyxatiga [[Bahrayn]], [[Dubay]], [[Maskat]], [[Rabot]], [[Jeneva]], [[Amsterdam]], [[Bagʻdod]], [[Bangkok]], [[Vena (shahar)|Vena]], [[Damashq]], [[Nyu-York]], [[Hyuston]] va [[Ras al-Xayma]] qoʻyshildi. 1979-yilda Alia Arab aviakompaniyalar texnik konsorsiumining asoschilaridan boʻldi.

1980-yillarda [[Tunis (shahar)|Tunis]] va [[Tripoli]] parvozlar xaritasida paydo boʻldi va Alianing [[IBM]] komputer markazi ochildi. Lockheed L-1011 Tristars, Airbus A310 va [[Airbus A320]] samolyotlari aviaparkda paydo boʻldi. 1986-yil dekabr oyida, malika Alia ajrim masalasini koʻtarganidan soʻng, aviakompaniya oʻz nomini Royal Jordanian Airlinesga oʻzgartirdi. Aviakompaniyaning birinchi ayol uchuvchisi 1980-yillarda ishga olindi. [[Belgrad]], [[Chikago]], [[Los-Anjeles]], [[Mayami]], [[Buxarest]], [[Singapur]], [[Ar-Riyod]], [[Kuala Lumpur]] ([[Malayziya havo yoʻllari|MAS]] bilan hamkorlikda), [[Sano]], [[Moskva]], [[Monreal]], [[Dehli]], [[Kalkutta]] va [[Anqara]] yoʻnalishlari qoʻshildi. Gabriel avtomatlashtirilgan chipta tizimi — (GATS) ham shu vaqtda joriy qilindi.

[[File:Alia Boeing 747-200 Gilliand.jpg|thumb|Aviakompaniyaning [[Boeing 747]]-200 samolyoti, 1978-yil]]

1990-yillarda Royal Jordanian hamda yana toʻqqiz arab aviakompaniyasi Galileo CRSga (komputerlashgan bronlash tizimi) ulandi. IMCS texnik xizmat koʻrsatish va muhandislik tizimi qoʻshildi, Iordaniya poytaxtidagi „7-halqa“ hududida Amman shahar aviaterminali ochildi hamda Rafahga parvozlar yoʻlga qoʻyildi (keyinchalik bu yoʻnalishdagi qatnovlar toʻxtatildi). [[Toronto]], [[Kolombo]], [[Jakarta]], [[Berlin]], [[Mumbay]], [[Milan]] va [[Tel-Aviv]] shaharlari parvozlari tarmogʻiga qoʻshildi. 1997-yil noyabrda Royal Jordanian AQShning Trans World Airlines aviakompaniyasi bilan kod-sharing hamkorlik shartnomasi imzoladi va [[Jon F. Kennedi xalqaro aeroporti]]dagi TWA parvoz markaziga (5-terminal) koʻchib oʻtdi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.twa.com/pressrelease/document.html?iReleaseID=142 |archive-url=https://web.archive.org/web/19990913043943/http://www.twa.com/pressrelease/document.html?iReleaseID=142 |url-status=dead |archive-date=1999-09-13 |title=TWA Press Releases |access-date=2018-05-30}}&lt;/ref&gt;.

=== 2000-yildan hozirgacha ===
2000-yilda AQSh Federal aviatsiya boshqarmasi (FAA) aviakompaniyaning texnik xizmat koʻrsatish va muhandislik boʻlimi litsenziyasini yangiladi. Xususiylashtirilishi rejalashtirilgan xizmatlar qatorida boj olinmaydigan savdo doʻkonlari ham kiritildi. Aviakompaniyalar va ular bilan bogʻliq investitsiyalarni boshqarish maqsadida 2001-yil fevral oyida toʻliq hukumatga qarashli RJI holding kompaniyasi ochiq aksiyadorlik jamiyati sifatida tashkil etildi. 2001-yil 5-fevralda aviakompaniya nomi Alia — The Royal Jordanian Airlines Company deb oʻzgartirildi.

Flagman aviakompaniyaning shoʻba korxonasi boʻlgan Royal Wings Misr, Kipr va Isroildagi manzillarga ham muntazam, ham charter reyslarida [[Airbus A320]]-212 samolyotini ekspluatatsiya qildi.

2006-yil 20-dekabrda Royal Jordanian ikkita Airbus A321 samolyoti ikkita yangi samolyotga almashtirilishini hamda 2008-yil boshida toʻrtta yangi Airbus A319 samolyoti foydalanishga topshirilishini eʼlon qildi.

2007-yil aprel oyida Royal Jordanian Oneworld alyansi tarkibiga kirdi va ushbu global aviakompaniyalar alyansiga qoʻshilgan birinchi arab aviakompaniyasiga aylandi. Keyingi oyda aviakompaniya 2010-yilda foydalanishga topshiriladigan jami 10 ta [[Boeing 787 Dreamliner|Boeing 787]] samolyotiga buyurtma berganini eʼlon qildi. Bu Royal Jordanian kompaniyasining [[Boeing]] kompaniyasiga bergan birinchi buyurtmasi boʻldi&lt;ref name=&quot;AME-787s&quot;&gt;Golden, Lara Lynn (20 May 2007). Press release [http://www.ameinfo.com/120713.html Royal Jordanian negotiating for 12 787s through direct purchase and lease contracts] AMEInfo&lt;/ref&gt;.

[[File:Royal Jordanian Airbus A319 Oneworld livery KvW.jpg|thumb|Oneworld livreyasidagi Airbus A319-100 samolyoti]]

1997-yilda bekor qilinganidan soʻng, 2007-yil 25-mayda Monreal yoʻnalishi qaytadan tarmoqqa qoʻshildi. Shuningdek, may oyida Royal Jordanian Iordaniyaning [[Oʻlik dengiz]] hududida boʻlib oʻtgan [[Jahon iqtisodiy forumi]]ga homiylik qildi.

2007-yil 11-iyulda Royal Jordanian aviakompaniyasi Amman va Nyu-York shahri oʻrtasida oʻttiz yillik uzluksiz xizmatni nishonladi va bu uni AQShga olib boradigan ushbu darvozaga eng uzoq vaqt xizmat koʻrsatgan arab aviakompaniyasiga aylantirdi. RJ 2007-yil 16-iyulda oltinchi yillik Aviakompaniya strategiyasi mukofotlarida texnologiya toifasida „Aviakompaniya strategiyasi mukofoti“ni qoʻlga kiritdi. 23-iyulda RJ kargo reyslarini joriy qildi, Damashq Ammandan Boeing 737 samolyotida xizmat koʻrsatiladigan birinchi manzil boʻldi.

Royal Jordanian aviakompaniyasi [[Budapesht]]ga birinchi parvozini 28-iyulda Embraer E195 samolyotida amalga oshirdi. Oktyabr oyida RJ oʻzining dastlabki buyurtmasidagi ikkita Embraer E195 samolyotini ikkita Embraer E175 samolyotiga almashtirganini eʼlon qildi. Royal Jordanian [[Aqaba]]dagi Qirol Husayn xalqaro aeroportida yangi zal ochdi.

RJ oʻz yoʻlovchilariga OnAirning parvoz paytidagi internet va mobil telefon xizmatlarini, jumladan, elektron pochta, SMS va ovozli qoʻngʻiroqlarni taqdim etgan birinchi Yaqin Sharq aviakompaniyasi boʻladi&lt;ref&gt;[http://www.onair.aero/ Home | OnAir] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090225122852/http://www.onair.aero/ |date=2009-02-25 }}. Onair.aero. Retrieved on 2010-11-13.&lt;/ref&gt;. Royal Jordanian oʻzining uchta Airbus A310 samolyotini 10 million [[Iordaniya dinori]]dan (JOD) ortiq mablagʻ evaziga modernizatsiya qildi.

Royal Jordanian 2007-yil oxirida xususiylashtirildi, natijada aktivlarining 71% sotildi. Kompaniyaning bozor kapitallashuvi 260 million dinorni tashkil etadi va aksiyalar savdosi 2007-yil 17-dekabrda boshlandi.

2007-yil 24-dekabrda Royal Jordanian [[Boku]]ni 2008-yil uchun yangi yoʻnalishlaridan biri sifatida tasdiqladi va haftasiga ikki marta Ammandan Embraer E195 samolyotidan foydalandi. Biroq, 2008-yil boshida RJ rasmiylari yoqilgʻi narxining yuqoriligi va yangi bozor oʻsha paytda juda katta xavf tugʻdirishini aytib, yangi yoʻnalishga qarshi qaror qabul qildi. Royal Jordanian 2009-yil oxiri yoki 2010-yil boshida Amman-Boku yoʻnalishini boshqarishni rejalashtirmoqda. 2008-yil 22-yanvarda RJ Bangkok orqali [[Hong Kong]]ga reyslarni yoʻlga qoʻydi, qishda haftasiga uchta va yozda haftasiga beshta reys amalga oshirildi, bu esa aviakompaniyaning Xitoyga birinchi yoʻnalishiga aylandi&lt;ref name=&quot;AME-HK&quot;&gt;Manibo, Medilyn (22 January 2008). Press release [http://www.ameinfo.com/144431.html RJ starts operating flights between Amman and Hong Kong today] AMEInfo&lt;/ref&gt;.

Airbus A319 samolyoti 2008-yil 13-martda foydalanishga topshirildi va bu RJni [[Airbus A320]] oilasining uchta samolyotini boshqargan birinchi Yaqin Sharq aviakompaniyasiga aylantirdi&lt;ref&gt;[http://www.rj.com/tabid/59/locale/en-US/default.aspx?itemid=113] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120218160052/http://www.rj.com/tabid/59/locale/en-US/default.aspx?itemid=113|date=February 18, 2012}}&lt;/ref&gt;. 2008-yil 17-avgustda Royal Jordanian [[Kiyev]]ga yangi yoʻnalish ochdi va haftasiga ikki marta amalga oshiriladigan ushbu xizmat uchun Embraer E195 samolyotlaridan foydalandi. 2008-yil 24-avgustda Royal Jordanian [[Qirolicha Aliya xalqaro aeroporti]]da „Petra“ va „Jerash“ zallarini almashtirgan yangi zalini ochdi. Yangi zal Janubiy terminalning ikkinchi qavatida joylashgan boʻlib, Yaqin Sharqdagi ikkinchi eng katta aeroport zalidir va 340 dan ortiq yoʻlovchiga xizmat koʻrsatishga qodir&lt;ref&gt;[http://www.rj.com/PlanBook/PressReleases/tabid/59/Default.aspx?itemID=144] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120218160153/http://www.rj.com/PlanBook/PressReleases/tabid/59/Default.aspx?itemID=144|date=February 18, 2012}}&lt;/ref&gt;.

Aviakompaniya 2008-yil iyul oyida yoʻlovchilar sonining 18% ga oʻsishini qayd etdi. Aviakompaniya 278 000 yoʻlovchini tashiganligi sababli, oʻrindiqlar koeffitsienti shu oyda 5% ga oʻsib, 81% ga yetdi&lt;ref name=&quot;AME-18%&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.ameinfo.com/167140.html |title=RJ reports 18% increase in passenger numbers last month |work=AMEinfo |access-date=2018-11-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130801121452/http://www.ameinfo.com/167140.html |archive-date=2013-08-01 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. Royal Jordanian aviakompaniyasining Oneworld aviakompaniyasiga sodiqligi doirasida, 2009-yil 3-fevralda alyansning 10 yilligini nishonlash marosimida RJ oʻzining yangi A319 samolyotini (mart oyi oxirida yetkazib berilishi kerak) Oneworld nomi va logotipi atrofida boʻyashi haqida eʼlon qilindi. Bu Royal Jordanian foydalanadigan birinchi maxsus rang sxemasi sanaladi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.oneworld.com/ow/news/details?objectID=16589 |title=oneworld news |website=Oneworld |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110719120457/http://www.oneworld.com/ow/news/details?objectID=16589 |arxivsana=2011-07-19 |qaralgan sana=2026-09-23 }}&lt;/ref&gt;.

Royal Jordanian 2009-yil 1-aprelda [[Brussel (shahar)|Brusselga]] xizmat koʻrsatishni qayta tikladi va ushbu yoʻnalish toʻxtatilganidan olti yil oʻtgach amalga oshirildi. Ammandan haftasiga ikki marta parvozlarni amalga oshirdi, aviakompaniya esa 2009-yil oxirida haftasiga yana ikkita reys qoʻshishni rejalashtirmoqda.

2010-yil 28-martda Royal Jordanian Saudiya Arabistonining [[Madina (shahar)|Madinayi Munavvaraga]] haftasiga toʻrtta reys bilan muntazam toʻgʻridan-toʻgʻri reyslarni ochdi. 23-mart kuni Royal Jordanian ikkita A330-200 va bitta Embraer E175 samolyotlariga buyurtma berganini tasdiqladi. Royal Jordanian 2004-yilda ushbu yoʻnalishni toʻxtatganidan soʻng, 2010-yil 2-iyunda Malayziya poytaxti [[Kuala Lumpur]]ga parvozlarni qayta boshladi. Ushbu yoʻnalishda foydalaniladigan samolyotlar yangi Airbus A330-200 boʻlib, keyinchalik [[Boeing 787 Dreamliner]]ga oʻzgartirildi.

2011-yil may oyida Royal Jordanian aviakompaniyasi oʻzining Airbus A310 samolyotlarini 2011-yil dekabr va 2012-yil yanvar oylarida foydalanishdan chiqarishini eʼlon qildi. Royal Jordanian London ([[Hitrou aeroporti]]ning 3-terminali) yoʻnalishidagi toʻgʻridan-toʻgʻri parvozlar uchun Airbus A330 va Airbus A321 samolyotlaridan foydalanadi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.rj.com |title=Royal Jordanian |access-date=24 April 2015}}&lt;/ref&gt;.

2014-yil iyun oyida Royal Jordanian [[ISHID]] guruhi tomonidan aeroport egallab olingani sababli Iroq shimolidagi [[Mosul]] shahriga parvozlarni toʻxtatganini eʼlon qildi.

Royal Jordanian kompaniyasining birinchi [[Boeing 787 Dreamliner|Boeing 787]] samolyoti (267 oʻrinli, ikki klassli salon tuzilmasiga ega) 2014-yil sentyabr oyida ekspluatatsiyaga kiritildi va dastlab Ammanni Saudiya Arabistonining [[Jidda]] shahri bilan bogʻladi&lt;ref&gt;''Airliner World'' March 2014 page 15&lt;/ref&gt;. 787 Dreamliner — Royal Jordanian flotidagi 707 va 747 modellaridan keyingi ilk Boeing samolyoti boʻlib, u xizmat muddati tugagan Airbus A340-200 samolyotlari oʻrnini egalladi. Dreamliner samolyotlari lizing muddati tugagan Airbus A330-200 samolyotlarini almashtirdi. Ushbu Dreamliner samolyotlari odatda Royal Jordanian kompaniyasining Uzoq Sharq, London va Shimoliy Amerika yoʻnalishlaridagi parvozlarida qoʻllaniladi.

2017-yil may oyida Royal Jordanian aviakompaniyasi Air Berlin, Fiji Airways, Jazeera Airways, Virgin Australia va Thomas Cook kompaniyalarining sobiq bosh direktori Stefan Pichlerni yangi prezident va bosh direktor etib tayinlaganini eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.jordantimes.com/news/local/rj-appoints-veteran-executive-ceo |title=RJ appoints veteran executive as CEO |date=28 May 2017 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230404074500/https://jordantimes.com/news/local/rj-appoints-veteran-executive-ceo |arxivsana=2023-04-04 |qaralgan sana=2026-09-23}}&lt;/ref&gt;. Pichler kompaniya faoliyatini tubdan yaxshilash rejasini ishlab chiqdi va bu reja Royal Jordanianning 2017-yil oxiriga kelib yana foyda koʻrishiga yordam berdi&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://aaco.org/media-center/news/aaco-members/royal-jordanian-returns-to-profitability |title=AACO – Royal Jordanian returns to profitability}}&lt;/ref&gt;. Shu doirada, aviakompaniya 8-chi Dreamliner samolyotiga boʻlgan buyurtmani bekor qildi hamda shunga oʻxshash sabablarga koʻra A330F yuk samolyotini oʻzining yuk tashish parkidan chiqardi. Bosh direktor, shuningdek, Royal Jordanian strategiyasi kompaniya parkini yagona turdagi tor fyuzelyajli samolyotlardan iborat qilishga qaratilganini taʼkidladi, biroq bu samolyotlar Airbus, Boeing, Bombardier yoki Embraer ishlab chiqaruvchilaridan qaysi biriga tegishli boʻlishiga aniqlik kiritmadi. 2020-yil sentyabr oyida Pichler oʻz lavozimini tark etdi va uning vazifalarini Direktorlar kengashi raisi Said Samih Darvoza oʻz zimmasiga oldi&lt;ref name=&quot;newceo&quot;/&gt;.

2025-yil 17-yanvarda aviakompaniya 13 yillik tanaffusdan soʻng, 2025-yil 31-yanvardan boshlab [[Amman]] va [[Damashq]] oʻrtasida toʻgʻridan-toʻgʻri reyslar qayta tiklanishini eʼlon qildi. Dastlab haftasiga toʻrtta reys amalga oshiriladi, 2025-yil aprel oyidan boshlab esa parvozlar har kuni yoʻlga qoʻyiladi. Shu tariqa, Royal Jordanian [[Suriya]]ga parvozlarni qayta tiklagan [[Qatar Airways]], [[Turkish Airlines]] va boshqa koʻplab mintaqaviy aviakompaniyalar safiga qoʻshildi&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Royal Jordanian Airlines resumes route between Amman and Damascus |url=https://www.timesaerospace.aero/news/route-planning-and-tourism/royal-jordanian-airlines-resumes-route-between-amman-and-damascus# |access-date=2025-01-19 |website=Times Aerospace}}&lt;/ref&gt;.

== Korporativ faoliyati ==
=== Bosh ofisi ===
2009-yil holatiga koʻra, Haddadinco Engineering Company for Contracting Ammanda Royal Jordanianning yangi bosh ofisini qurayotgan edi&lt;ref&gt;[http://www.rj.com/tabid/59/locale/en-US/default.aspx?itemid=210 „RJ News“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120218160228/http://www.rj.com/tabid/59/locale/en-US/default.aspx?itemid=210 |date=2012-02-18 }}. Royal Jordanian. 24 November 2009. Retrieved on 13 December 2009.&lt;/ref&gt;. Bino loyihasi Nils Torp tomonidan ishlab chiqilgan&lt;ref&gt;[http://www.encyclopedia.com/doc/1G1-158911370.html „Niels Torp: airline headquarters, Amman, Jordan.(Work)(Royal Jordanian Airlines has new corporate headquarters)“]. ''Architectural Review''. 1 January 2007. Retrieved on 13 February 2010.&lt;/ref&gt;. Yangi bino qurilishi 2011-yil oxirida yakunlandi va Royal Jordanian xodimlari 2012-yil 3-yanvarda ushbu binoda oʻz ishlarini boshladi. 1960-yillarda Alia (aviakompaniyaning avvalgi nomi) bosh ofisi Ammandagi Mango binosida joylashgan edi&lt;ref&gt;[http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1964/1964%20-%200889.html?search=%22British%20Eagle%22%20%22head%20office%22 498 „World Airline Directory“]. ''Flight International''. 2 April 1964.&lt;/ref&gt;.

=== Raqobat ===
Royal Jordanian 2002-yil oxirida yangi strategiyani amalga oshirishni boshladi, buning natijasida aviakompaniya qoʻshni davlatlarga, jumladan, parvoz chastotalari koʻpaygan mamlakatlarga eʼtibor qaratdi. Yaqin Sharqning „mintaqaviy aviakompaniyasi“ sifatida oʻzini namoyon qilish rejasining bir qismi sifatida [[Misr]]dagi [[Iskandariya]]dan [[Suriya]]dagi [[Halab]]gacha boʻlgan kichikroq yoʻnalishlarni qoʻshishni boshladi, bu yoʻnalishlarni [[Emirates]] kabi yirik aviakompaniyalar Royal Jordanianning mintaqaviy samolyotlariga qaraganda kattaroq samolyotlar bilan amalga oshirmaydi. 2008-yil oxiriga kelib, reja aviakompaniya uchun muvaffaqiyatli boʻldi, uning asosiy raqobatchilari [[Middle East Airlines]] va [[Egyptair]] edi&lt;ref name=&quot;FG-Samer&quot;&gt;Sobie, Brendan (22 January 2008). [http://www.flightglobal.com/articles/2008/01/22/220922/going-the-distance-samer-majali-steers-royal-jordanian-into.html „Going the distance: Samer Majali steers Royal Jordanian into privatisation“].&lt;/ref&gt;.

=== Biznes koʻrsatkichlari ===
Royal Jordanian uchun asosiy koʻrsatkichlar (31-dekabrda yakunlangan moliyaviy yil holatiga koʻra)&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Annual Report Financial Statement |url=https://www.rj.com/en/meet-rj/investors-relations/annual-report-financial-statement |access-date=2023-12-02 |website=Royal Jordanian}}&lt;/ref&gt;:

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+ Moliyaviy koʻrsatkichlar va faoliyat statistikasi
|-
! Yillar !! Sof foyda/zarar (mln JOD)!! Xodimlar soni !! Yoʻlovchilar soni (m) !! Oʻrindiqlar bandlik koeff. !! Aviparki !! Manbalar
|-
! 2002
| 3.0|| 3,008 || 1.3 || 66% ||
|
|-
! 2003
| 9.7|| 3,162 || 1.4 || 68% ||
|
|-
! 2004
| 15.3|| 3,313 || 1.7 || 71% ||
|
|-
! 2005
| 20.5|| 3,557 || 1.8 || 69% ||
|
|-
! 2006
| 6.1|| 3,799 ||  2.0 || 66% ||
|
|-
! 2007
| 24.1|| 4,275 ||  2.2 || 71% ||
|
|-
! 2008
| 23.4|| 4,507 || 2.7 || 72% ||
|
|-
! 2009
| 28.6|| 4,399 || 2.6 || 68% ||
|
|-
! 2010
| 9.6|| 4,700|| 3.0 || 71% ||
|
|-
! 2011
| &lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;−57.9&lt;/span&gt;|| 4,545 || 3.1 || 69% ||
|
|-
! 2012
| 1.1|| 4,541 || 3.3 || 73% || 29
|&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |title=RJ AR 2013 |url=https://rj.com/-/media/RJ/PDFs/Annual-Reports/2013.pdf |website=RJ |access-date=2023-12-02 |archive-date=2023-12-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231202233603/https://www.rj.com/-/media/RJ/PDFs/Annual-Reports/2013.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
! 2013
| &lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;−38.8&lt;/span&gt;|| 4,643|| 3.3 || 70% || 32
|&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
! 2014
| &lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;−39.6&lt;/span&gt;|| 4,543 || 3.2 ||70% || 28
|&lt;ref&gt;{{Cite web |title=RJ AR 2014 |url=https://rj.com/-/media/RJ/PDFs/Annual-Reports/2014.pdf |website=RJ |access-date=2023-12-02 |archive-date=2023-12-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231202233603/https://www.rj.com/-/media/RJ/PDFs/Annual-Reports/2014.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
! 2015
| 16.0|| 4,394 || 2.9 || 67% || 27
|&lt;ref&gt;{{Cite web |title=RJ Annual Report 2015 |url=https://rj.com/-/media/RJ/PDFs/Annual-Reports/2015.pdf |website=RJ |access-date=2023-12-02 |archive-date=2023-12-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231202235112/https://www.rj.com/-/media/RJ/PDFs/Annual-Reports/2015.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
! 2016
| &lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;−24.5&lt;/span&gt;|| 4,185 || 3.0 || 65% || 26
|&lt;ref&gt;{{Cite web |title=RJ Annual Report 2016 |url=https://rj.com/-/media/RJ/PDFs/Annual-Reports/2015.pdf |website=RJ |access-date=2023-12-02 |archive-date=2023-12-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231202235112/https://www.rj.com/-/media/RJ/PDFs/Annual-Reports/2015.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
! 2017
| 0.27|| 4,135 || 3.1 || 71% || 26
|
|-
! 2018
| &lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;−5.8&lt;/span&gt;|| 4,054  || 3.2  || 73.8% ||  26
|
|-
!2019
|10.3
|4,018
|3.3
|74.2%
|27
|
|-
!2020
|&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;−161&lt;/span&gt;
|3,599
|0.75
|65.4%
|23
|
|-
!2021
|&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;−74.2&lt;/span&gt;
|3,437
|1.6
|67.9%
|24
|
|-
!2022
|&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;−78.8&lt;/span&gt;
|3,913
|3.0
|77%
|27
|
|-
!2023
|&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;−8.5&lt;/span&gt;
|3,913
|3.6
|78%
|30
|
|-
!2024
|&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;-3.5&lt;/span&gt;
|4,071
|3.7
|82%
|28
|&lt;ref&gt;{{Cite web |title=RJ Annual Report 2024|url=https://www.rj.com/-/media/Finance/Annual-Report/RJ-Annual-Report-2024-EN-Final.pdf |website=RJ |access-date=2026-04-06 |archive-date=2026-04-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260406040835/https://www.rj.com/-/media/Finance/Annual-Report/RJ-Annual-Report-2024-EN-Final.pdf |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

== Parvoz manzillari ==
{{Asosiy|Royal Jordanian parvoz yoʻnalishlari roʻyxati}}

=== Codeshare kelishuvlari ===
Royal Jordanian quyidagi aviakompaniyalar bilan codeshare kelishuvlariga ega&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Codeshare Flights - Royal Jordanian|url=https://rj.com/en/plan-and-book/codeshare-flights|access-date=2022-01-30|website=rj.com}}&lt;/ref&gt;:
{{div col|colwidth=20em}}
* American Airlines
* [[British Airways]]
* [[Etihad Airways]]
* [[Gulf Air]]
* ITA Airways
* [[Malaysia Airlines]]
* Oman Air
* [[Qatar Airways]]
* TAROM
* [[Turkish Airlines]]
{{div col end}}

== Aviaparki ==
=== Joriy holati ===
[[File:royal.jordanian.a321-200.jy-ayg.arp.jpg|thumb|Royal Jordanian Airbus A321-200]]
[[File:JY-BAB 170105 LHR 5597 (35388632922).jpg|thumb|Royal Jordanian Boeing 787-8]]
[[File:Royal Jordanian, JY-REC, Embraer E190-E2 (53815790983).jpg|thumb|Royal Jordanian Embraer 190-E2]]

2025-yil avgust holatiga koʻra, Royal Jordanian aviaparki quyidagi samolyotlardan tashkil topgan:

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|+ Royal Jordanian aviaparki
|-
! rowspan=&quot;2&quot; |Samolyot turi
! rowspan=&quot;2&quot; |Miqdori
! rowspan=&quot;2&quot; |Buyurtmalar soni
! colspan=&quot;3&quot; |Yoʻlovchi oʻrindiqlari soni
! rowspan=&quot;2&quot; |Eslatmalar
|-
!&lt;abbr title=&quot;Crown klass&quot;&gt;J&lt;/abbr&gt;
!&lt;abbr title=&quot;ekonom klass&quot;&gt;Y&lt;/abbr&gt;
!Jami
|-
|[[Airbus A320]]-200
|7
|—
|12
|138
|150
|
|-
|Airbus A321-200
|2
|—
|20
|142
|162
|
|-
|Airbus A320neo
|10
| rowspan=&quot;2&quot; |9
|—
|180
|180&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Fly on Royal Jordanian's Newest Aircraft: Airbus A320neo |url=https://www.rj.com/en/fly-rj/our-fleet/A320neo |archive-url=https://web.archive.org/web/20250619045305/https://www.rj.com/en/fly-rj/our-fleet/A320neo |archive-date=2025-06-19 |access-date=2025-07-19 |website=Royal Jordanian |language=en |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| rowspan=&quot;2&quot; |20 ta samolyotga buyurtma berilgan; biroq ularning aniq rusumlari yoki lizing asosida olinishi yoxud ishlab chiqaruvchidan toʻgʻridan-toʻgʻri xarid qilinishi haqidagi maʼlumotlar hali oshkor etilmagan&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Schuurman |first=Richard |date=2022-10-03 |title=Royal Jordanian renews fleet with Airbus A320neo |url=https://airinsight.com/royal-jordanian-renews-fleet-with-airbus-a320neo/ |access-date=2025-08-13 |language=en-US}}&lt;/ref&gt;.&lt;br /&gt;Dastlabki 8 ta A320neo samolyoti Avolon kompaniyasidan lizingga olingan&lt;ref&gt;{{Cite web |title=AVOLON DELIVERS ROYAL JORDANIAN’S FIRST AIRBUS A320neo |url=https://www.avolon.aero/news/avolon-delivers-a320neo-royal-jordanian |access-date=2025-07-19 |website=Avolon}}&lt;/ref&gt;.
|-
|Airbus A321neo
|1&lt;ref name=&quot;B789&quot; /&gt;
|12
|177
|189&lt;ref name=&quot;B789&quot;&gt;{{Cite web |title=Double delivery: Royal Jordanian gets its first Boeing 787-9 and Airbus A321neo|url=https://aerospaceglobalnews.com/news/royal-jordanian-boeing-787-9-dreamliner-airbus-a321neo-double-delivery/|access-date=2026-04-22 |website=Aerospace Global News |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Boeing 787 Dreamliner#Boeing 787-8|Boeing 787-8]]
|7
|—
|24
|246
|270&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.rj.com/en/Boeing787.html |title=Boeing 787 Dreamliner |website=rj.com |publisher=Royal Jordanian Airlines |access-date=19 November 2016 |archive-date=4 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180704092944/https://www.rj.com/en/Boeing787.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|JY-BAH [[Petra|Discover Petra]] livreyasiga boʻyalgan.
|-
|[[Boeing 787 Dreamliner#Boeing 787-9|Boeing 787-9]]
|1&lt;ref name=&quot;B789&quot; /&gt;
|5&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://boeing.mediaroom.com/2023-11-13-Royal-Jordanian-Grows-its-Long-Haul-Fleet-With-Order-for-Boeing-787-9-Dreamliners|title=Royal Jordanian Grows its Long-Haul Fleet With Order for Boeing 787-9 Dreamliners|publisher=Boeing Media Room|date=13 November 2023}}&lt;/ref&gt;
|32
|280
|312&lt;ref name=&quot;B789&quot; /&gt;
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://onemileatatime.com/news/royal-jordanian-new-boeing-787-business-class/|title=Royal Jordanian Unveils Swanky New Boeing 787 Business Class|website=onemileatatime.com/news|date=3 September 2025|accessdate=24 October 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
|Embraer E175
|2
|—
|12
|60
|72&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.rj.com/en/embraer_175.html |title=Embraer 175 |website=rj.com |publisher=Royal Jordanian Airlines |access-date=19 November 2016 |archive-date=4 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180704103022/https://www.rj.com/en/embraer_175.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|Foydalanishdan chiqarilib, oʻrniga Embraer E2 samolyotlari keltiriladi. Aviakompaniya parki roʻyxatida mavjud emas&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite news |title=Royal Jordanian takes delivery of first A320neo |url=https://www.ch-aviation.com/news/154233-royal-jordanian-takes-delivery-of-first-a320neo |archive-url=https://web.archive.org/web/20250530202515/https://www.ch-aviation.com/news/154233-royal-jordanian-takes-delivery-of-first-a320neo |archive-date=2025-05-30 |access-date=2025-12-22 |work=ch-aviation |language=en-US |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
|Embraer E195
|1
|—
|12
|92
|104&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.rj.com/en/fly-rj/our-fleet/embraer-195 |title=Embraer 195 |website=rj.com |publisher=Royal Jordanian Airlines |access-date=19 November 2016 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250803083816/https://www.rj.com/en/fly-rj/our-fleet/embraer-195 |arxivsana=2025-08-03}}&lt;/ref&gt;.
|Foydalanishdan chiqarilib, oʻrniga Embraer E2 samolyotlari keltiriladi. Aviakompaniya parki roʻyxatida mavjud emas&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.
|-
|Embraer E190-E2
|4
|—
|12
|82
|94
| rowspan=&quot;2&quot; |Yetkazib berish 2023-yilning 4-choragidan boshlangan&lt;ref&gt;{{cite web|date=May 18, 2023 |title=Embraer and Azorra Seal Deal with Royal Jordanian Airlines for Eight New E2 Jets|url= https://www.prnewswire.com/news-releases/embraer-and-azorra-seal-deal-with-royal-jordanian-airlines-for-eight-new-e2-jets-301828677.html|access-date=May 18, 2023 |website=PRNewswire}}&lt;/ref&gt;.
|-
|Embraer E195-E2
|4
|—
|12
|110
|122
|-
! colspan=&quot;7&quot; scope=&quot;row&quot; |Royal Jordanian yuk aviaparki
|-
|Airbus A321-200/P2F
|1&lt;ref&gt;{{cite web |date=27 March 2024 |title=Royal Jordanian adds first A321 freighter |url=https://www.ch-aviation.com/news/138468-royal-jordanian-adds-first-a321-freighter |website=ch-aviation.com}}&lt;/ref&gt;
|—
| colspan=&quot;3&quot; |&lt;abbr title=&quot;O‘rindiqlarsiz, yuk tashishga moslashtirilgan&quot;&gt;Cargo&lt;/abbr&gt;
|
|-
!Jami
!40
!14
! colspan=&quot;4&quot; |
|}

=== Avvalgi holati ===
Ilgari Royal Jordanian quyidagi samolyotlarda ham parvoz qilgan&lt;ref&gt;Klee, Ulrich &amp; Bucher, Frank et al.: ''jp airline-fleets international''. Zürich-Airport 1967–2007.&lt;/ref&gt;:

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|+ Royal Jordanian avvalgi aviaparki
|-
!Samolyot turi
!Jami
!Parvozni boshlagan sana
!Parvozdan olingan sana
!Eslatmalar
|-
|Airbus A310-200
|2
|1999
|2000
|
|-
|Airbus A310-300
|11
|1987
|2012
|
|-
|Airbus A319-100
|7
|2008
|2024
|
|-
|Airbus A330-200
|3
|2010
|2017
|
|-
|Airbus A340-200
|4
|2002
|2014
|
|-
|[[Boeing 707]]-320C
|14
|1976
|1996
|
|-
|[[Boeing 720]]B
|2
|1972
|1983
|
|-
|Boeing 727-200
|7
|1974
|1990
| JY-ADU borti Alia Royal Jordanianning 600-reysi aviahalokatidan keyin ekspluatatsiyadan chiqarilgan.
|-
|[[Boeing 747#747-200|Boeing 747-200]]
|2
|1977
|1989
|
|-
|Bombardier Q400&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.bombardier.com/en/media/newsList/details.237-royal-jordanian-airlines-first-to-operate-bombardier-q400-in-middle-east.bombardiercom.html?filter-bu=aerospace |title=Royal Jordanian Airlines First To Operate Bombardier Q400 In Middle East |website=Bombardier |access-date=25 May 2018}}&lt;/ref&gt;
||2
|2005
|2008
|
|-
|Douglas DC-6
|1
|1966
|1972
|
|-
|Douglas DC-7
|21

|1963
|1967
|
|-
|Fokker F27 Friendship
|2
|1967
|1969
|
|-
|[[Fokker F28]] Fellowship
|1
|2000
|2007
|
|-
|Handley Page Dart Herald
|2
|1964
|1965
|
|-
|Lockheed L-1011-500 Tristar
|5
|1981
|1999
|
|-
|Sud Aviation Caravelle 10B
|3
|1965
|1975
|
|-
|Vickers Viscount
|5
|1961
|1967
|
|}

== Livreya ==
1963-yildan 1986-yilgacha Royal Jordanian Airlinesning dastlabki boʻyoq dizayni oq fyuzelyajdan iborat boʻlib, unda qizil va oltin rangli chiziqlar mavjud edi.

1986-yil dekabr oyida aviakompaniya oʻz nomini Alia Royal Jordanian Airlinesdan shunchaki Royal Jordanian Airlinesga oʻzgartirdi. Bu Airbus A310 va Airbus A320 samolyotlarining aviaparkka kelishi bilan bir vaqtga toʻgʻri keldi. Yangi livreya avvalgi koʻrinishga oʻxshash boʻlib, toʻq kulrang fyuzelyaj va unda xuddi avvalgidek qizil hamda oltin rangli chiziqlardan iborat edi. Samolyotning toʻq kulrang dum qismida uchi qizil rangli oltin toj tasvirlangan.

2024-yil yanvar oyida Royal Jordanian yangilangan livreyasini taqdim etdi. Unda dum qismidagi ranglar joylashuviga kichik oʻzgarishlar kiritildi, shuningdek, samolyotning pastki qismiga logotip qoʻshildi. Ushbu dizayn birinchi marta aviakompaniyaning JY-REA roʻyxatdan oʻtish raqamiga ega birinchi Embraer E2 samolyotida namoyish etildi.

Aviakompaniyaning yangi Airbus A320neo samolyotlari, shuningdek, Boeing 787-9 samolyotlari ham xuddi shu yangilangan livreyaga ega boʻladi.

=== Maxsus rang sxemalari ===
2009-yilgacha Royal Jordanianning birorta ham samolyoti maxsus rang sxemasida boʻyalmagan edi. 2009-yil fevral oyida Oneworld aviakompaniya alyansining 10 yilligi munosabati bilan oʻtkazilgan tantanalarda aviakompaniya mart oyining oxirida yetkazib berilishi rejalashtirilgan yangi A319 samolyotini maxsus sxemada boʻyashini maʼlum qildi. Ushbu sxema Oneworld nomi va logotipi asosida yaratilishi kerak edi. JY-AYP roʻyxatdan oʻtish raqamiga ega boʻlgan samolyotning fyuzelyaji oq rangga boʻyalgan, dum qanoti va dvigatellari esa Royal Jordanian aviakompaniyasining odatiy ranglarida qoldirilgan. Samolyotning old qismida katta harflar bilan „A member of Oneworld“ yozuvi, biroz orqaroqda esa odatdagi „Royal Jordanian“ nomi joylashtirilgan. Biroq samolyot 2024-yil oktyabr oyida saqlash uchun chiqarilgan va keyinchalik aviakompaniya tomonidan ekspluatatsiyadan chiqarilgan&lt;ref&gt;[http://www.oneworld.com/ow/news/details?objectID=16589 &quot;oneworld airlines renew their commitment to build on the value the alliance offers customers worldwide – including a standard oneworld livery&quot;] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20110719120457/http://www.oneworld.com/ow/news/details?objectID=16589 |date=2011-07-19 }}. 3 February 2009.&lt;/ref&gt;.

2021-yil oktyabr oyida Royal Jordanian oʻzining JY-BAH roʻyxatdan oʻtish raqamiga ega [[Boeing 787 Dreamliner]] samolyotlaridan birida „Discover [[Petra]]“ maxsus livreyasini taqdim etdi&lt;ref&gt;{{cite web|title=RJ takes the initiative to project Jordan by placing Petra-inspired livery on its 787 |url=https://www.traveldailynews.com/post/rj-takes-the-initiative-to-project-jordan-by-placing-petra-inspired-livery-on-its-787|last=Rokou |first=Tatiana|date=2021-10-19|work=TravelDailyNews|access-date=2021-11-15}}&lt;/ref&gt;.

[[File:JY-AYV Airbus A321-231 Ryal Jordanian Airlines LHR 17.1.22.jpg|thumb|Royal Jordanian Airbus A321-200 retro livreyasida]]

Bir oy oʻtib, 2021-yil noyabr oyida aviakompaniya JY-AYV samolyoti boʻlgan Airbus A321ni retro „Alia“ boʻyoq dizaynida namoyish etdi. Samolyot ushbu yangi boʻyoq sxemasidagi ilk parvozini London [[Hitrou aeroporti]]ga amalga oshirdi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.timesaerospace.aero/news/air-transport/rj-places-old-alia-livery-on-an-airbus-321-to-mark-centennial|title=RJ places old Alia livery on an Airbus 321 to mark centennial|work=Times Aerospace}}&lt;/ref&gt;.

== Xizmatlari ==
=== Katering ===
Ammandan amalga oshiriladigan parvozlarda taqdim etiladigan oziq-ovqat va ichimliklar Dnata tomonidan yetkazib beriladi. Kamida uch soat davom etadigan parvozlarda issiq ovqat beriladi. Agar parvoz bir soatdan qisqa boʻlsa, bort kuzatuvchilari parvoz davomida yoki undan oldin yengil tamaddi va ichimliklar taqdim etadi. Bunday parvozlar qatoriga Ammandan [[Tel-Aviv]], [[Qohira]], [[Bagʻdod]], [[Bayrut]] va [[Aqaba]]ga amalga oshiriladigan reyslar kiradi.

=== Parvoz paytidagi koʻngilochar xizmatlar ===
Royal Jordanianning bortdagi koʻngilochar tizimi „Sky Cinema“ deb ataladi.

* Airbus va Boeing samolyotlarining ekonom klass salonida barcha yoʻlovchilarga shaxsiy televizorlar (PTV) taqdim etiladi. Tizim audio va videoni talab boʻyicha taqdim etish (AVOD) tizimidir. Ushbu tizim yoʻlovchilarga filmlar, televizion koʻrsatuvlar, audio materiallar va oʻyinlardan tanlash imkoniyatini beradi.
* Crown klass yoʻlovchilariga Airbus va Boeing samolyotlari bortida filmlar, televizion koʻrsatuvlar, audio materiallar va oʻyinlarning katta kutubxonasini oʻz ichiga olgan AVOD tizimi taqdim etiladi. Embraer samolyotlarida uchadigan Crown klass yoʻlovchilari uchun portativ koʻngilochar qurilmalar (IMS) mavjud. IMS xizmati barcha xalqaro reyslarda taqdim etiladi. IMS kutubxonasida filmlar, qisqa videolar, audio kutubxona va oʻyinlar mavjud.

Barcha reyslarda barcha klasslar uchun interaktiv oʻyinlar, shuningdek, barcha reyslarda [[CNN]] tomonidan taqdim etiladigan yangiliklar mavjud. Juda qisqa parvozlarda (Ammandan Tel-Aviv, Bayrut yoki Damashqqa) AVOD tizimi yoqilgan boʻladi, biroq unda faqat oʻyinlar, CNN News, „Flight Show“ va komediya kanali mavjud. Buning sababi shundaki, ushbu parvozlar 45 daqiqadan kam davom etadi va filmlar yoki koʻrsatuvlar manzilga yetib borgunga qadar yakunlanmaydi.

=== Oʻrindiqlar ===
Boeing 787 samolyotlaridagi Crown klass oʻrindiqlari toʻliq yotib uxlash mumkin boʻlgan oʻrindiqlardir. Dreamliner samolyotlarida oʻrindiqlar oraligʻi 83 dyuymni, qisqa va oʻrta masofali samolyotlarda esa 46 dyuymni tashkil etadi. Ekonom klassda Royal Jordanian Embraer samolyotlarida 32 dyuymli oʻrindiqlar oraligʻini, Airbus samolyotlarida esa 34 dyuymli oʻrindiqlar oraligʻini taqdim etadi. Royal Jordanian aviakompaniyasining barcha ekonom klass oʻrindiqlarida oyoq qoʻyish moslamasi ham mavjud.

=== Crown klass zallari ===
Crown klass yoʻlovchilari butun dunyo boʻylab zallardan, jumladan barcha Oneworld aʼzo aviakompaniyalarining zallaridan foydalanishlari mumkin. 2008-yil avgust holatiga koʻra, Royal Jordanian ikkita zalni boshqargan: biri Ammandagi [[Qirolicha Aliya xalqaro aeroporti]], ikkinchisi esa Aqabadagi Qirol Husayn xalqaro aeroportida joylashgan. 2008-yil avgust oyida Royal Jordanian 340 nafardan ortiq yoʻlovchiga xizmat koʻrsatishi mumkin boʻlgan yangi zalini ochdi. U Janubiy terminalning ikkinchi qavatida joylashgan boʻlib, aeroportdagi avvalgi Jerash va Petra zallarining oʻrnini egalladi.

=== Tez-tez uchuvchi yoʻlovchilar dasturi ===
Royal Club — Royal Jordanianning tez-tez uchuvchi yoʻlovchilar dasturi&lt;ref name=&quot;arabianaerospace.aero&quot; /&gt;. Yoʻlovchilarga parvoz turi, klassi va yoʻnalishiga qarab millar beriladi. Royal Club aʼzolari boshqa Oneworld aviakompaniyalarida sayohat qilish orqali ham millar toʻplashlari mumkin. Royal Jordanianning Silver, Gold yoki Platinum darajasiga ega Royal Plus karta egalari butun dunyo boʻylab Oneworld aeroport xizmatlaridan foydalanishlari mumkin, Gold va Platinum darajasidagi aʼzolar esa aeroport zallaridan ham foydalanish imkoniyatiga ega.

== Baxtsiz hodisalar va falokatlar ==
Royal Jordanian oʻz tarixi davomida 13 ta aviatsiya hodisasi va oltita samolyot olib qochilishi holatini boshdan kechirgan boʻlib, ulardan toʻrttasi oʻlim bilan yakunlangan. Aviakompaniyaning eng ogʻir ikkita halokati, ikkalasida ham ijaraga olingan [[Boeing 707]] samolyotlari ishtirok etgan, 1973-yilda [[Nigeriya]]da va 1975-yilda [[Marokash]]da sodir boʻlgan.

* 1965-yil 10-aprelda ALIA aviakompaniyasining Handley Page HPR-7 Herald 207 samolyoti parvoz vaqtida fyuzelyaj konstruksiyasining buzilishi natijasida [[Damashq]] yaqinidagi togʻga qulab tushdi. Samolyot bortidagi 54 nafar yoʻlovchi va ekipaj aʼzolarining barchasi halok boʻldi.
* 1973-yil 22-yanvarda ALIA aviakompaniyasining Boeing 707 samolyoti [[Nigeriya]]ning Kano shahriga qoʻnayotgan paytda 176 kishi halok boʻldi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.airdisaster.com/cgi-bin/view_details.cgi?date=01221973&amp;reg=JY-ADO&amp;airline=Alia+Royal+Jordanian+Airlines |archive-url=https://web.archive.org/web/20090107045939/http://www.airdisaster.com/cgi-bin/view_details.cgi?date=01221973&amp;reg=JY-ADO&amp;airline=Alia+Royal+Jordanian+Airlines |archive-date=7 January 2009 |title=Accident Database: Accident Synopsis 01221973 |url-status=usurped |access-date=24 April 2015}}&lt;/ref&gt;.
* 1975-yil 3-avgustda ALIA aviakompaniyasining Boeing 707 samolyoti [[Marokash]]da qoʻnish uchun yaqinlashayotgan paytda togʻ tizmasiga urildi va bortdagi 188 kishining barchasi halok boʻldi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.airdisaster.com/cgi-bin/view_details.cgi?date=08031975&amp;reg=JY-AEE&amp;airline=Alia+Royal+Jordanian+Airlines |title=Accident Database: Accident Synopsis 08031975 |access-date=24 April 2015 |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20130523181933/http://www.airdisaster.com/cgi-bin/view_details.cgi?date=08031975&amp;reg=JY-AEE&amp;airline=Alia+Royal+Jordanian+Airlines |archive-date=23 May 2013}}&lt;/ref&gt;.
* 1979-yil 14-martda ALIA aviakompaniyasining Boeing 727 samolyotida boʻlgan 64 kishidan 45 nafari halok boʻldi. Hodisa [[Qatar]]dagi [[Hamad xalqaro aeroporti]]ga qoʻnish vaqtida shamolning keskin oʻzgarishi natijasida yuz bergan&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.airdisaster.com/cgi-bin/view_details.cgi?date=03141979&amp;reg=JY-ADU&amp;airline=Alia+Royal+Jordanian+Airlines |archive-url=https://web.archive.org/web/20090103065957/http://www.airdisaster.com/cgi-bin/view_details.cgi?date=03141979&amp;reg=JY-ADU&amp;airline=Alia+Royal+Jordanian+Airlines |archive-date=3 January 2009 |title=Accident Database: Accident Synopsis 03141979 |url-status=usurped |access-date=24 April 2015}}&lt;/ref&gt;.
* 1985-yil 11-iyunda Fawaz Younis va Amal harakatining toʻrt nafar aʼzosi 402-reysni, Boeing 727 samolyotini olib qochib, samolyotni [[Bayrut]] va Iordaniyaga olib borishga majbur qilishdi. 13 soatdan soʻng, yoʻlovchilarni ozod qilgach, samolyotni portlatib yuborishdi.

1986-yilda aviakompaniya nomi Royal Jordanian Airlinesga oʻzgartirilganidan beri yagona oʻlim bilan yakunlangan hodisa 2000-yil 5-iyulda sodir boʻlgan. Siyosiy boshpana izlagan samolyot olib qochuvchi shaxs Ammandan Damashqqa uchayotgan Royal Jordanianning [[Airbus A320]] samolyoti bortida xavfsizlik xodimi tomonidan oʻldirilgan&lt;ref&gt;[https://www.cbsnews.com/news/bomb-explodes-on-jordanian-jet/ Bomb Explodes On Jordanian Jet] ''[[CBS News]]'' 5 July 2000&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar == 
{{commons category-inline|Royal Jordanian Airlines}}
*{{Official website|http://www.rj.com}} (Royal Jordanian)
*{{Official website|http://www.rj-cargo.com/}} (Royal Jordanian Cargo)

{{Arab Aviatashuvchilari Tashkilotiga aʼzo aviakompaniyalar}}
{{Authority control}}

[[Turkum:Iordaniya aviakompaniyalari]]
[[Turkum:Amman]]</text>
      <sha1>qrjpfcbd264wy2harxjosrg7p07nizl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Royal Jordanian parvoz yoʻnalishlari roʻyxati</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1449107</id>
    <revision>
      <id>6327610</id>
      <parentid>6276029</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T20:43:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327610</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20306" sha1="oxcxhhp169exo5flpbamttcfkj8m2cc" xml:space="preserve">2026-yil may holatiga koʻra, '''[[Royal Jordanian]]''' quyidagi yoʻnalishlarga xizmat koʻrsatadi&lt;ref&gt;{{cite web
|title=RJ's timetable
|url=https://www.rj.com/en/plan-and-book/track-flights/rjs-timetable
|publisher=Royal Jordanian
|date=July 2025
|access-date=18 July 2025
}}&lt;/ref&gt;. Uning shoʻba korxonasi — Royal Wings tomonidan amalga oshiriladigan charter xizmatlari bunga kiritilmagan.

== Roʻyxat ==
{|class=&quot;sortable wikitable&quot;
!Mamlakat / Mintaqa
!Shahar
!Aeroport
!Eslatmalar
!class=&quot;unsortable&quot;|Manbalar
|-
|rowspan=&quot;8&quot;|AQSH ||[[Dallas]]||Dallas Fort Worth xalqaro aeroporti||align=center|Yoʻlovchi||align=center| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=DFW Expands Global Network With New Royal Jordanian Route to Amman, Jordan|url=https://www.dfwairport.com/dfwnewsroom/dfw-expands-global-network-with-new-royal-jordanian-route-to-amman-jordan/ |access-date=2025-09-03 |website=www.dfwairport.com |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Royal Jordanian Adds Dallas Service From May 2026|url=https://www.aeroroutes.com/eng/250904-rjns26dfw|access-date=4 September 2025|website=aeroroutes.com}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Detroit]]||Detroit Metropolitan aeroporti||align=center|Yoʻlovchi||align=center|
|-
|[[Hyuston]]||Jorj Bush interkontinental aeroporti||Toʻxtatilgan||align=center|
|-&quot;
|[[Los-Anjeles]]||Los-Anjeles xalqaro aeroporti||Toʻxtatilgan||align=center|&lt;ref name=RJformer/&gt;
|-
|[[Mayami]]||Mayami xalqaro aeroporti||Toʻxtatilgan||align=center|
|-
|[[Nyu-York]]||[[Jon F. Kennedi xalqaro aeroporti]]||align=center|Yoʻlovchi||align=center|
|-
|[[Vashington (shahar)|Vashington]]||Dulles xalqaro aeroporti||align=center|Yoʻlovchi||align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/241126-rjns25iad|title=Royal Jordanian schedules Washington launch in late-2025|date=26 November 2024|website=aeroroutes.com}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Chikago]]||OʻHare xalqaro aeroporti||align=center|Yoʻlovchi||align=center|
|-
|Avstriya||[[Vena (shahar)|Vena]]||[[Vena xalqaro aeroporti]]||align=center|Yoʻlovchi||align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://aviation.direct/en/Royal-Jordanian-Airlines-establishes-new-direct-connection-between-Vienna-and-Amman|title=Royal Jordanian Airlines establishes new direct connection between Vienna and Amman|publisher=Aviation.Direct|date=17 April 2026|access-date=15 May 2026|arxivurl=https://web.archive.org/web/20260609082106/https://www.aviation.direct/en/Royal-Jordanian-Airlines-establishes-new-direct-connection-between-Vienna-and-Amman|arxivsana=2026-06-09}}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|Avstraliya||[[Melburn]]||Melburn aeroporti||Toʻxtatilgan||align=center|
|-
|[[Sidney]]||[[Sidney aeroporti]]||Toʻxtatilgan||align=center|
|-
|Bahrayn||[[Manama]]||[[Bahrayn xalqaro aeroporti]]||align=center|Yoʻlovchi||align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/230417-rjbah|title=Royal Jordanian Resumes Bahrain Service From June 2023|publisher=AeroRoutes|date=17 April 2022}}&lt;/ref&gt;
|-
|Belgiya||[[Brussel]]|| Brussel aeroporti||align=center|Yoʻlovchi||align=center|&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.aeroroutes.com/eng/230320-rjbru | title=Royal Jordanian Plans Brussels Service Resumption in NW23 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.luchtvaartnieuws.nl/nieuws/categorie/2/airlines/royal-jordanian-gaat-weer-op-brussel-vliegen | title=Royal Jordanian gaat weer op Brussel vliegen | date=24 March 2023 }}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;6&quot;|Birlashgan Arab Amirliklari||[[Abu-Dabi]]||[[Zayd xalqaro aeroporti]]||align=center|Yoʻlovchi||align=center|&lt;ref name=&quot;rj24&quot;&gt;{{cite web | url=https://www.aeroroutes.com/eng/231227-rjfy24e2 | title=Royal Jordanian 2024 Embraer E190/195-E2 Network Overview – 24DEC23 | publisher=AeroRoutes | date=27 Dec 2023 }}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Al Ayn]]||[[Al-Ayn xalqaro aeroporti]]||Toʻxtatilgan||align=center|
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[Dubay]]||[[Dubay xalqaro aeroporti]]||align=center|Yoʻlovchi||align=center|
|-
|[[Al-Maktum xalqaro aeroporti]]||align=center|Kargo||align=center|
|-
|[[Ras al-Xayma]]||[[Ras al-Xayma xalqaro aeroporti]]||Toʻxtatilgan||align=center|
|-
|[[Sharja]]||[[Sharja xalqaro aeroporti]]||align=center|Yoʻlovchi||align=center|&lt;ref name=&quot;res4&quot;/&gt;
|-
|rowspan=&quot;4&quot;|Birlashgan Qirollik||rowspan=&quot;3&quot;|[[London]]||[[Gatvik aeroporti]] &lt;sup&gt;Kargo&lt;/sup&gt;||Toʻxtatilgan||align=center|
|-
|[[Hitrou aeroporti]]||align=center|Yoʻlovchi + kargo||align=center|
|-
|London Stansted aeroporti||align=center|Yoʻlovchi||align=center|&lt;ref name=&quot;NOV22&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/231121-rjmar24uk|title=Royal Jordanian March 2024 UK service additions|publisher=AeroRoutes|date=21 November 2023}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Manchester]]||Manchester aeroporti||align=center|Yoʻlovchi||align=center|&lt;ref name=&quot;NOV22&quot;/&gt;
|-
|Daniya||[[Kopengagen]]||[[Kopengagen aeroporti]]||Toʻxtatilgan||align=center|
|-
|Eron||[[Tehron]]||[[Mehrobod xalqaro aeroporti]]||Toʻxtatilgan||align=center|
|-
|Falastin||[[Gʻazza]]||Yosir Arafot xalqaro aeroporti||Toʻxtatilgan||align=center|
|-
|Filippin||[[Manila]]||Ninoy Aquino xalqaro aeroporti||Toʻxtatilgan||align=center|
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|Fransiya||[[Lion]]||Lion–Saint-Exupéry aeroporti||align=center|Yoʻlovchi||&lt;ref name=&quot;RJ_NS25&quot;&gt;{{cite news |last1=Liu |first1=Jim |title=Royal Jordanian NS25 Selected Routes Suspension |url=https://www.aeroroutes.com/eng/250508-rjns25cxld |access-date=8 May 2025 |work=AeroRoutes |date=8 May 2025 |language=en-CA}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Parij]]||[[Sharl de Goll aeroporti]]||align=center|Yoʻlovchi||align=center|
|-
|Gana||[[Akkra]]||Akkra xalqaro aeroporti||Toʻxtatilgan||align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://airlineroute.net/2014/04/09/rj-acclos-s14update2/ |title=Royal Jordanian Cancels Accra Service from April 2014 :: Routesonline |publisher=Airlineroute.net |accessdate=2018-05-30}}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;5&quot;|Germaniya||[[Berlin]]||Berlin Brandenburg aeroporti||align=center|Yoʻlovchi||align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/240513-rjoct24ber|title=Royal Jordanian resumes Berlin service from Oct 2024|publisher=AeroRoutes|date=13 May 2024}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Düsseldorf]]||Düsseldorf aeroporti||align=center|Yoʻlovchi||align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/230116-rjdus/|title=Royal Jordanian Adds Dusseldorf Service in Late-Sep 2023|publisher=AeroRoutes|access-date=16 Jan 2023}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Frankfurtmayn]]||[[Frankfurt aeroporti]]||align=center|Yoʻlovchi||align=center|
|-
|[[Hamburg]]||Hamburg aeroporti||align=center|Yoʻlovchi||align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/251013-rjns26ham|title=Royal Jordanian Plans Hamburg Service in NS26|publisher=AeroRoutes|date=13 Oct 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Myunxen]]||[[Myunxen aeroporti]]||align=center|Yoʻlovchi||align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/251010-rjns26muc|title=Royal Jordanian Resumes Munich Service in NS26|publisher=AeroRoutes|date=11 Oct 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
|Gretsiya||[[Afina]]||[[Afina xalqaro aeroporti]]||align=center|Yoʻlovchi + kargo||align=center|&lt;ref name=&quot;rj24&quot;/&gt;
|-
|rowspan=&quot;3&quot;|Hindiston||[[Dehli]]||[[Indira Gandi xalqaro aeroporti]]||Yoʻlovchi||align=center|&lt;ref name=&quot;Royal Jordanian&quot;&gt;{{cite web|author=Alan Dron |url=http://atwonline.com/airports-routes/middle-eastern-carriers-drop-routes |title=Middle Eastern carriers drop routes &amp;#124; Airports &amp; Routes content from |publisher=ATWOnline |date=2014-07-28 |accessdate=2018-05-30}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ResumeIND&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/250109-rjns25in|title=Royal Jordanian resumes India service in NS25|publisher=AeroRoutes|date=9 January 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/250724-rj2h25del|title=Royal Jordanian Removes Planned Delhi Service Resumption in 2H25|publisher=AeroRoutes|date=24 July 2025|accessdate=24 July 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Kalkutta]]||Netaji Subhash Chandra Bose xalqaro aeroporti||Toʻxtatilgan||align=center|
|-
|[[Mumbay]]||[[Chhatrapati Shivaji Maharoja xalqaro aeroporti]]||align=center|Yoʻlovchi||align=center|&lt;ref name=&quot;Royal Jordanian&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;ResumeIND&quot;/&gt;
|-
|Hong Kong ||[[Hong Kong]]||[[Hong Kong xalqaro aeroporti]]||Toʻxtatilgan||align=center|
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|Iordaniya||[[Amman]]||[[Qirolicha Aliya xalqaro aeroporti]]||Aviahab||align=center|
|-
|[[Aqaba]]||Qirol Husayn xalqaro aeroporti||align=center|Yoʻlovchi||align=center|&lt;ref name=&quot;rj24&quot;/&gt;
|-
|Iordaniya nazorati ostida (48'-67')||[[Sharqiy Quddus]]||Atarot aeroporti||Toʻxtatilgan||align=center|
|-
|Indoneziya||[[Jakarta]]||Sukarno–Hatta xalqaro aeroporti||Toʻxtatilgan||align=center|&lt;ref name=&quot;Business Traveller&quot;/&gt;
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|Irlandiya||[[Dublin]]||Dublin aeroporti||Toʻxtatilgan||align=center|
|-
|Shannon||Shannon aeroporti||Toʻxtatilgan||align=center|
|-
|rowspan=&quot;6&quot;|Iroq||[[Arbil]]||[[Arbil xalqaro aeroporti]]||align=center|Yoʻlovchi||align=center|
|-
|[[Basra]]||[[Basra xalqaro aeroporti]]||align=center|Yoʻlovchi||align=center|
|-
|[[Bagʻdod]]||[[Bagʻdod xalqaro aeroporti]]||align=center|Yoʻlovchi + kargo||align=center|
|-
|[[Mosul]]||Mosul xalqaro aeroporti||Toʻxtatilgan||align=center|&lt;ref&gt;{{cite press release|url=http://www.rj.com/en/news/title/2872.html|title=Mosul - fifth destination for Royal Jordanian in Iraq|publisher=[[Royal Jordanian]]|date=28 October 2013|accessdate=29 October 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131224111124/http://www.rj.com/en/news/title/2872.html|archive-date=24 December 2013|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Najaf]]||[[Al Najaf xalqaro aeroporti]]||align=center|Yoʻlovchi||align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/251104-rjnw25njf|title=Royal Jordanian Resumes Najaf Service in Dec 2025|publisher=AeroRoutes|date=4 November 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Sulaymoniya]]||Jalol Talaboniy xalqaro aeroporti||align=center|Yoʻlovchi||align=center|
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|Ispaniya||[[Barselona]]||Josep Tarradellas Barselona–El Prat aeroporti||align=center|Yoʻlovchi||align=center|
|-
|[[Madrid]]||[[Madrid–Barajas aeroporti]]||align=center|Yoʻlovchi||align=center|
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|Isroil||[[Hayfa]]||Hayfa aeroporti||Toʻxtatilgan||align=center|
|-
|[[Tel-Aviv]]||[[Ben Gurion aeroporti]]||Toʻxtatilgan||align=center|&lt;ref name=&quot;RJ_NS25&quot;/&gt;
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|Italiya||[[Milan]]||[[Milan Malpensa aeroporti]]||align=center|Yoʻlovchi||align=center|&lt;ref name=&quot;JULY22&quot;&gt;{{cite web|url=https://aeroroutes.com/eng/220725-rjoct22mxplys|title=Royal Jordanian moves Milan/Lyon addition to Oct 2022|publisher=AeroRoutes|date=July 25, 2022|accessdate=July 25, 2022}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Rim]]||[[Rim Fiumichino aeroporti]]||align=center|Yoʻlovchi||align=center|&lt;ref name=&quot;rj24&quot;/&gt;
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|Janubiy Afrika Respublikasi||[[Keyptaun]]||Keyptaunn xalqaro aeroporti||Toʻxtatilgan||align=center|
|-
|[[Yoxannesburg]]||O. R. Tambo xalqaro aeroporti||Toʻxtatilgan||align=center|
|-
|Janubiy Koreya||[[Seul]]||[[Inchxon aeroporti]]||Toʻxtatilgan||align=center|
|-
|Jazoir||[[Jazoir (shahar)|Jazoir]]||Houari Boumediene aeroporti||align=center|Yoʻlovchi||align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/250604-rjaug25alg|title=Royal Jordanian Extends Algiers Service Suspension to Late-Aug 2025|publisher=AeroRoutes|date=4 June 2025|access-date=18 July 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|Kanada||[[Monreal]]||Montréal–Trudeau xalqaro aeroporti||align=center|Yoʻlovchi||align=center|
|-
|[[Toronto]]||Toronto Pearson xalqaro aeroporti||align=center|Yoʻlovchi||align=center|&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://onemileatatime.com/news/royal-jordanian-toronto-detroit/ | title=Royal Jordanian Adds Toronto, Modifies Detroit | date=March 7, 2022 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://rj.com/ |title=Home - Royal Jordanian |publisher=Rj.com |date=2020-05-28 |accessdate=2022-03-13}}&lt;/ref&gt;
|-
|Keniya||[[Nayrobi]]||[[Jomo Kenyatta xalqaro aeroporti]]||Toʻxtatilgan||align=center|&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Royal Jordanian Cancels Planned Nairobi Service Resumption in W12|url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/155675/royal-jordanian-cancels-planned-nairobi-service-resumption-in-w12/|access-date=2021-03-21|website=Routesonline|language=en-GB}}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|Kipr||[[Larnaka]]||[[Larnaka xalqaro aeroporti]]||align=center|Yoʻlovchi + kargo||align=center|&lt;ref name=&quot;rj24&quot;/&gt;
|-
|[[Pafos]]||Pafos xalqaro aeroporti||align=center|Yoʻlovchi||
|-
|Kuvayt||[[Al-Quvayt]]||[[Kuvayt xalqaro aeroporti]]||align=center|Yoʻlovchi + kargo||align=center|
|-
|Livan||[[Bayrut]]||[[Bayrut–Rafiq Haririy xalqaro aeroporti]]||align=center|Yoʻlovchi||align=center|
|-
|rowspan=&quot;4&quot;|Liviya||[[Bingʻozi]]||Benina xalqaro aeroporti||align=center|Yoʻlovchi||align=center|
|-
|[[Misrata]]
|Misrata aeroporti
|align=center|Yoʻlovchi
|align=center|&lt;ref name=&quot;res4&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/251223-rjns26|title=Royal Jordanian Resumes 4 Regional Routes in NS26|publisher=AeroRoutes|date=23 December 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[Tripoli]]||Mitiga xalqaro aeroporti]||align=center|Yoʻlovchi||align=center|&lt;ref name=&quot;AL&amp;TP&quot;/&gt;
|-
|Tripoli xalqaro aeroporti||Aeroport yopilgan||align=center|
|-
|Malayziya||[[Kuala Lumpur]]||[[Kuala Lumpur xalqaro aeroporti]]||Toʻxtatilgan||align=center|
|-
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|Marokash||[[Kasablanka]]||Mohammed V xalqaro aeroporti||align=center|Yoʻlovchi||align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/250516-rjnw25cmn|title=Royal Jordanian Removes Casablanca NW25 Schedule Filing|publisher=AeroRoutes|date=16 May 2025|access-date=18 July 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/250804-rj4q25cmn|title=Royal Jordanian Tentatively to Resume Casablanca Service in 4Q25|publisher=AeroRoutes|date=5 August 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Rabot (shahar)|Rabot]]||Rabot–Salé aeroporti||Toʻxtatilgan||align=center|
|-
|rowspan=&quot;4&quot;|Misr||[[El Arish]]||El Arish xalqaro aeroporti||Toʻxtatilgan||align=center|
|-
|[[Iskandariya]]||[[Burj al-Arab xalqaro aeroporti]]||align=center|Yoʻlovchi||align=center|&lt;ref name=&quot;AL&amp;TP&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/231227-rjns24na|title=Royal Jordanian NS24 North Africa network addition|publisher=AeroRoutes|accessdate=27 December 2023}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Qohira]]||[[Qohira xalqaro aeroporti]]||align=center|Yoʻlovchi + kargo||align=center|&lt;ref name=&quot;rj24&quot;/&gt;
|-
|[[Sharm ash-Shayx]]||[[Sharm ash-Shayx xalqaro aeroporti]]||Mavsumiy||align=center|&lt;ref name=&quot;rj24&quot;/&gt;
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|Niderlandiya||[[Amsterdam]]||[[Schiphol]]||align=center|Yoʻlovchi||align=center|
|-
|Maastricht||Maastricht Aachen aeroporti||align=center|Kargo||align=center|
|-
|Nigeriya||[[Lagos (Nigeriya)|Lagos]]||Murtala Muhammed xalqaro aeroporti||Toʻxtatilgan||align=center|&lt;ref name=&quot;Royal Jordanian&quot;/&gt;
|-
|Pokiston||[[Karachi]]||[[Jinna xalqaro aeroporti]]||align=center|Kargo||align=center|&lt;ref name=RJformer&gt;{{cite web|url=http://www.smartfares.com/sites/1/Airline/RJ/Map.gif |title=Royal Jordanian 1980s route map |accessdate=2018-05-30}}&lt;/ref&gt;
|-
|Qatar||[[Doha]]||[[Hamad xalqaro aeroporti]]||align=center|Yoʻlovchi||align=center|
|-
|Rossiya||[[Moskva]]||[[Domodedovo xalqaro aeroporti]]||align=center|Yoʻlovchi||align=center|&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Liu |first1=Jim |title=Royal Jordanian Resumes Moscow Service From Oct 2024 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/240903-rjnw24dme |access-date=3 September 2024 |work=AeroRoutes |date=3 September 2024 |language=en-CA}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Liu |first1=Jim |title=Royal Jordanian Increases Moscow Service in 2H25 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/250507-rj2h25dme |access-date=7 May 2025 |work=AeroRoutes |date=7 May 2025 |language=en-CA}}&lt;/ref&gt;
|-
|Rumaniya||[[Buxarest]]||[[Buxarest Henri Coandă xalqaro aeroporti]]||Toʻxtatilgan||align=center|
|-
|rowspan=&quot;6&quot;|Saudiya Arabistoni||Al-Ula||[[Shahzoda Abdulmajid bin Abdulaziz xalqaro aeroporti]]||Mavsumiy||align=center|
|-
|[[Ar-Riyod]]||[[Podshoh Xolid xalqaro aeroporti]]||align=center|Yoʻlovchi + kargo||align=center|&lt;ref name=&quot;rj24&quot;/&gt;
|-
|[[Dammom]]||[[Podshoh Fahd xalqaro aeroporti]]||align=center|Yoʻlovchi||align=center|&lt;ref name=&quot;rj24&quot;/&gt;
|-
|[[Jidda]]||[[Qirol Abdulaziz xalqaro aeroporti]]||align=center|Yoʻlovchi||align=center|&lt;ref name=&quot;rj24&quot;/&gt;
|-
|[[Madina (shahar)|Madina]]||[[Shahzoda Muhammad bin Abdulaziz xalqaro aeroporti]]||align=center|Yoʻlovchi||align=center|
|-
|Tabuk||[[Tabuk mintaqaviy aeroporti]]||Toʻxtatilgan||align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://airlineroute.net/2015/07/07/rj-tuu-jul15/|title=Royal Jordanian Adds Tabuk Flight from mid-July 2015|publisher=Airlineroute.net|date=7 July 2015|accessdate=7 July 2015}}&lt;/ref&gt;
|-
|Serbiya||[[Belgrad]]||[[Nikola Tesla nomidagi xalqaro aeroport]]||2027-yil 10-fevralda qayta tiklanadi||align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.exyuaviation.com/2026/08/royal-jordanian-to-bring-forward.html|title=Royal Jordanian to bring forward Belgrade launch|date=17 August 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
|Singapur||[[Singapur]]||[[Changi aeroporti]]||Toʻxtatilgan||align=center|&lt;ref name=RJformer/&gt;
|-
|Sudan||[[Xartum]]||Xartum xalqaro aeroporti||Toʻxtatilgan||align=center|
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|Suriya||[[Damashq]]|||[[Damashq xalqaro aeroporti]]||align=center|Yoʻlovchi||align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/250117-rj1q25dam|title=Royal Jordanian resumes Damascus service in mid-1Q25|publisher=AeroRoutes|date=17 January 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Halab]]||[[Halab xalqaro aeroporti]]||align=center|Yoʻlovchi||align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/250418-rjns25alp|title=Royal Jordanian resumes Regular Amman – Aleppo service from May 2025|publisher=AeroRoutes|date=18 April 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
|Tailand||[[Bangkok]]||[[Suvarnabhumi]]||align=center|Yoʻlovchi||align=center|&lt;ref name=&quot;RJ_NS25&quot;/&gt;
|-
|Tunis||[[Tunis (shahar)|Tunis]]||Tunis–Karfagen xalqaro aeroporti||align=center|Yoʻlovchi||align=center|
|-
|rowspan=&quot;4&quot;|Turkiya||[[Anqara]]||[[Anqara Esenbogʻa aeroporti]]||Toʻxtatilgan||align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.menafn.com/1094420914/Jordan-RJ-to-start-serving-Ankara-in-December?src=RSS|title=Jordan-RJ to start serving Ankara in December|publisher=menafn.com|date=10 November 2015|accessdate=19 November 2015}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Antaliya]]||[[Antaliya aeroporti]]||Mavsumiy||align=center|
|-
|[[Istanbul]]||[[Istanbul aeroporti]]||align=center|Yoʻlovchi||align=center|&lt;ref name=&quot;rj24&quot;/&gt;
|-
|[[Trabzon]]||[[Trabzon aeroporti]]||Mavsumiy||align=center|
|-
|Ukraina||[[Kiyev]]||[[Borispol xalqaro aeroporti]]||Toʻxtatilgan||align=center|&lt;ref&gt;{{cite news|last1=L|first1=J|title=Royal Jordanian Ends Kyiv Service from mid-March 2016|url=http://airlineroute.net/2016/03/09/rj-kbp-mar16cxld/|accessdate=9 March 2016|publisher=Airline Route|date=9 March 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
|Vengriya||[[Budapesht]]||[[Budapesht Ferenc Liszt xalqaro aeroporti]]||Toʻxtatilgan||align=center|
|-
|Vetnam||[[Xanoy]]||[[Noi Bai xalqaro aeroporti]]||Toʻxtatilgan||align=center|
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|Xitoy||[[Guanchjou]]||[[Guanchjou Baiyun xalqaro aeroporti]]||Toʻxtatilgan||align=center|&lt;ref name=&quot;Business Traveller&quot;&gt;{{cite web|author=Craig Bright |url=https://www.businesstraveller.com/airlines/2016/11/15/royal-jordanian-axes-guangzhou-jakarta-services/ |title=Royal Jordanian axes Guangzhou and Jakarta services – Business Traveller |publisher=Businesstraveller.com |date=15 Nov 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Pekin]]||[[Pekin Poytaxt xalqaro aeroporti]]||Toʻxtatilgan||align=center|
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|Yaman||[[Adan (shahar)|Adan]]||Adan xalqaro aeroporti||Toʻxtatilgan||align=center|
|-
|[[Sano]]||Sano xalqaro aeroporti||Toʻxtatilgan||align=center|
|-
|Yaponiya||[[Tokio]]||[[Narita xalqaro aeroporti]]||Toʻxtatilgan||align=center|
|-
|Oʻzbekiston||[[Toshkent]]||[[Toshkent xalqaro aeroporti]]||align=center|Yoʻlovchi||align=center|
|-
|Shri Lanka||[[Kolombo]]||[[Bandaranaike xalqaro aeroporti]]||Toʻxtatilgan||align=center|
|-
|Shvetsiya||[[Stokgolm]]||Stokgolm Arlanda aeroporti||align=center|Yoʻlovchi||align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/221218-rjns23arn|title=Royal Jordanian Adds Stockholm Regular Service in NS23|publisher=Airlineroute.net|date=18 December 2022}}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|Shveysariya||[[Jeneva]]||Jeneva aeroporti||align=center|Yoʻlovchi||align=center|
|-
|[[Syurix]]||Syurix aeroporti||align=center|Yoʻlovchi||align=center|
|-
|}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{DEFAULTSORT:Royal Jordanian Destinations}}
[[Turkum:Aviakompaniyalar parvoz yoʻnalishlari roʻyxati]]</text>
      <sha1>oxcxhhp169exo5flpbamttcfkj8m2cc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Loyiha:Mavzuli oylik/Misr oyligi</title>
    <ns>102</ns>
    <id>1457495</id>
    <revision>
      <id>6327688</id>
      <parentid>6327338</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T04:14:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Muhcmmad</username>
        <id>322368</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ishtirokchilar */</comment>
      <origin>6327688</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22881" sha1="ciaqpuxxlu10qemuao1zbndh2zeptq4" xml:space="preserve">&lt;div style=&quot;padding:15px; background:#FFFFFF; border:3px solid #C09300; border-radius:5px; text-align:center;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;font-size:36pt; font-weight:bold; color:#111111; line-height:110%;&quot;&gt; '''Misr oyligi''' &lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;font-size:24pt; font-style:italic; color:#CE1126; margin-top:4px; margin-bottom:8px;&quot;&gt; ''شهر مصر'' &lt;/div&gt;

&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:2px solid #C09300; width:70%; margin:10px auto 18px auto;&quot;&gt;

[[Tasvir:Flag-map of Egypt.svg|center|150px|link=]]

&lt;/div&gt;

'''Misr oyligi''' — Oʻzbekcha Vikipediyada anʼanaviy tarzda oʻtkazib kelinadigan „Mavzuli oylik“ loyihasi doirasidagi navbatdagi tanlov boʻlib, uning asosiy maqsadi — vikipediyamizda Misr geografiyasi, tarixi, madaniyati, tabiati, fan va sanʼati hamda mashhur shaxslariga oid sifatli maqolalar sonini koʻpaytirish va mavjudlarini boyitishdan iborat.

'''Loyihaning davomiyligi:''' 1-oktyabrdan 31-oktyabrgacha.

'''Yoʻnalish:''' Arab, ingliz va rus tillaridagi Vikipediyalardan maʼlumotlarni oʻzbek tiliga mahorat bilan tarjima qilish va ensiklopedik shaklda qilib boyitish tavsiya etiladi.

== Ishtirokchilar ==
Agar siz ushbu loyihada ishtirok etishni istasangiz, quyidagi roʻyxatga oʻz ismingizni qoʻshib qoʻying. Buning uchun shunchaki hash belgisi va toʻrtta tilda (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) belgisini yozsangiz kifoya qiladi — sahifani saqlaganingizdan soʻng foydalanuvchi nomingiz avtomatik ravishda paydo boʻladi.

Roʻyxatdan oʻtish ramziy maʼnoga ega boʻlib, u loyihada qancha kishi hamkorlik qilishga tayyor ekanligini bilish imkonini beradi. Bu hech qanday majburiyat yuklamaydi va sizga qoʻshimcha vazifalar qoʻymaydi.

# [[Foydalanuvchi:Mulan Xon|Mulan Xon]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mulan Xon|munozara]]) 15:53, 2026-yil 30-sentyabr (UTC)
# [[Foydalanuvchi:Akosh13|Akosh13]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Akosh13|munozara]]) 16:45, 2026-yil 30-sentyabr (UTC)
# [[Foydalanuvchi:AnvarxonM|AnvarxonM]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:AnvarxonM|munozara]]) 01:00, 2026-yil 1-oktyabr (UTC)
# [[Foydalanuvchi:Jizzakhlik|Jizzakhlik]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Jizzakhlik|munozara]]) 06:38, 2026-yil 1-oktyabr (UTC)
# [[Foydalanuvchi:Janob Mirzaolim|Janob Mirzaolim]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Janob Mirzaolim|munozara]]) 08:47, 2026-yil 1-oktyabr (UTC)
# [[Foydalanuvchi: Snowdroppe]] 12:05, 2026-yil 1-oktyabr (UTC)
# [[Foydalanuvchi:MrKrasav4ik|MrKrasav4ik]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:MrKrasav4ik|munozara]]) 13:33, 2026-yil 1-oktyabr (UTC)
# [[Foydalanuvchi:Xumoshox Ismoilova|Xumoshox Ismoilova]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Xumoshox Ismoilova|munozara]]) 05:30, 2026-yil 3-oktyabr (UTC)
# [[Foydalanuvchi:Mupapap29|Mupapap]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mupapap29|munozara]]) 16:18, 2026-yil 4-oktyabr (UTC)
# [[User:Abdufattohov Ibrohimjon|&lt;font face=&quot;Georgia&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;'''''Ibrohimjon'''''&lt;/span&gt;&lt;/font&gt;]] 12:51, 2026-yil 5-oktyabr (UTC)
# [[Foydalanuvchi:Quwanishbaev Berdiyar|Quwanishbaev Berdiyar]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Quwanishbaev Berdiyar|munozara]]) 17:09, 2026-yil 5-oktyabr (UTC)
# ([[Foydalanuvchi:Abdinazarovamalika|Abdinazarovamalika]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Abdinazarovamalika|munozara]]) 07:52, 2026-yil 11-oktyabr (UTC))&lt;/ &gt;'''
# [[Foydalanuvchi:Mirishkorlik|Mirishkorlik]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mirishkorlik|munozara]]) 11:07, 2026-yil 13-oktyabr (UTC)
# Xolmirzayev Xumoyiddin [[Foydalanuvchi:Xumoyiddin Xolmirzayev|Xumoyiddin Xolmirzayev]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Xumoyiddin Xolmirzayev|munozara]]) 05:05, 2026-yil 21-oktyabr (UTC)
# [[Foydalanuvchi:Tewayev|Tewayev]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Tewayev|munozara]]) 23:43, 2026-yil 21-oktyabr (UTC)
# [[User:Bekipediya|&lt;span style=&quot;font-family:Georgia&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:#049DFF&quot;&gt;BEKIPEDIYA&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;]]&amp;nbsp;[[User talk:Bekipediya|&lt;span style=&quot;color:#049DFF&quot;&gt;&lt;sup&gt;''&lt;small&gt;#yozishma&lt;/small&gt;''&lt;/sup&gt;&lt;/span&gt;]] 12:10, 2026-yil 22-oktyabr (UTC)
# [[Foydalanuvchi:Saboxat Abduraxmonovna|Saboxat Abduraxmonovna]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Saboxat Abduraxmonovna|munozara]]) 09:49, 2026-yil 23-oktyabr (UTC)
# [[Foydalanuvchi:Xasan Rixsiboyev|Thexasan]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Xasan Rixsiboyev|munozara]]) 16:02, 2026-yil 23-oktyabr (UTC)
#[[Foydalanuvchi:Lochinovamarjona|Lochinovamarjona]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Lochinovamarjona|munozara]]) 05:24, 2026-yil 24-oktyabr (UTC)
# [[Foydalanuvchi:Erkinjonov Bobur Mirzo|Erkinjonov Bobur Mirzo]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Erkinjonov Bobur Mirzo|munozara]]) 13:52, 2026-yil 24-oktyabr (UTC)
# [[foydalanuvchi:ergasheva mexrangiz|ergasheva mexrangiz]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:ergasheva mexrangiz|munozara]])
# [[Foydalanuvchi:Muhcmmad|Muhcmmad]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Muhcmmad|munozara]]) 04:14, 2026-yil 2-noyabr (UTC)

== Yangi maqolalarni qanday qoʻshish kerak? ==
Maqolalar boshqa tillardan tarjima boʻlishi mumkin. Eng muhimi, ular yangi yaratilgan yoki sezilarli darajada boyitilgan hamda sifatli boʻlishi shart. Oylik davomida tahrir qilinadigan maqolalar quyidagi talablarga javob berishi lozim:

* '''Sifati:''' Yangi maqolalarda '''&lt;nowiki&gt;{{Oʻchirishga}}&lt;/nowiki&gt;''', '''&lt;nowiki&gt;{{Manbasiz}}&lt;/nowiki&gt;''', '''&lt;nowiki&gt;{{AT}}&lt;/nowiki&gt;''' kabi muammoli andozalar boʻlmasligi kerak.
* '''Ensiklopedik ahamiyat:''' Maqolaga qoʻshilgan maʼlumotlar [[Vikipediya:Ensiklopedik ahamiyat|Ensiklopedik ahamiyat qoidalariga]] mos kelishi shart.
* '''Tekshiriluvchanlik:''' Yangi maqolalarda albatta Manbalar (&lt;nowiki&gt;{{manbalar}}&lt;/nowiki&gt; yoki &lt;nowiki&gt;{{reflist}}&lt;/nowiki&gt;) boʻlishiga eʼtibor bering.
* '''Betaraflik:''' Maqolalar [[Vikipediya:Betaraf nuqtayi nazar|Betaraf nuqtayi nazar]] asosida yozilishi kerak. Shuningdek, ularni rasmlar bilan boyitish va toʻgʻri formatlash tavsiya etiladi.

'''Ichki havolalar:''' Maqoladagi tushunchalarga ichki havolalar (koʻk linklar) berishni unutmang.
==== Havolalar va bogʻliqlik ====
Yangi maqola yaratganingizda, boshqa mavjud maqolalardan unga havola berilishiga harakat qiling. Agar maqolaga hech qanday havola olib kelmasa, u „yetim maqola“ boʻlib qoladi va uni boshqalar oʻqishi yoki yaxshilashi ehtimoli kamayadi. Shuningdek, maqolaning boshqa tillardagi variantlarini tekshiring va ularni til boʻlimlari (Wikidata) orqali bogʻlang.

==== Munozara va aloqa ====
Loyiha boʻyicha har qanday savol, taklif yoki eʼtirozlaringizni [[Loyiha munozarasi:Mavzuli oylik/Misr oyligi|munozara sahifasida]] qoldirishingiz mumkin. Shuningdek, Misr oyligi doirasida yaratilgan maqolalarning munozara sahifasiga &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{Misr oyligi}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; andozasini qoʻyish tavsiya etiladi. Bundan tashqari, ushbu oylik [[Loyiha:Mavzuli oylik|Mavzuli oylik loyihasi]] doirasida oʻtkazilgani sababli, xohishga koʻra &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{Mavzuli oylik loyihasi}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; andozasini ham qoʻshish mumkin. Andozalar faqat munozara sahifasiga joylashtiriladi.

'''Muhim eslatma:''' Oʻzbekcha Vikipediya jamoasi odatda, munozaralarda bevosita ishtirok etmaslikka harakat qiladilar. Bu esa ishtirokchilarning oʻz ustida mustaqil ishlashi, qoidalarni chuqurroq oʻrganishi va natijada maqolalar sifatini yanada yuqori darajaga koʻtarishini taʼminlash maqsadida yoʻlga qoʻyilgan. Ishtirokchilarning oʻzaro hamkorligi va muammolarni mustaqil hal qilishi maqola sifatini yaxshilashning eng samarali yoʻli deb hisoblanadi.

== Loyiha taklifnomasi ==
Agar ushbu loyihada yordam berishi mumkin bo‘lgan biror foydalanuvchini bilsangiz, uni vikipediyamizni rivojlantirish yo‘lida hamkorlikka chorlashingiz mumkin. Buning uchun quyidagi maxsus kodni nusxalab, uning munozara sahifasiga joylashtiring.

Biz ishonamizki, siz taklif etgan foydalanuvchilar Misr zamini haqida maqolalar yaratishga albatta o‘z qiziqishlarini bildiradilar.

{| style=&quot;background-color: #FFF5F5; border: 4px solid #E8C547&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 2px;&quot; | [[File:Animated-Flag-Egypt.gif|211px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 2px 2px 0 2px; height: 1.5em;&quot; | '''[[Loyiha:Mavzuli oylik/Misr oyligi|Misr oyligiga taklifnoma!]]'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; |
----
Hurmatli vikipediya tahrirchisi!

Sizni O‘zbekcha Vikipediyada o‘tkazilayotgan Mavzuli oylik doirasidagi „Misr oyligi“ loyihasida ishtirok etishga taklif qilamiz. Agar ushbu loyiha doirasida yangi maqolalar yaratish yoki mavjudlarini boyitish niyatida bo‘lsangiz, marhamat, o‘z ismingizni ishtirokchilar ro‘yxatiga qo‘shib qo‘ying. Ishtirokingiz va hissangiz uchun oldindan tashakkur! &lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;
|}

== Mukofotlar ==
{| style=&quot;border: 5px solid {{{border|#CE1126}}}; background-color: {{{color|#FFF5F5}}};&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot; | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:BoNM - Egypt Hires.png|100px]]|[[File:BoNM - Egypt Hires.png|100px]]}}
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;&quot; | '''Misr ordeni'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid #C09300;&quot; |
„Misr oyligi“ loyihasidagi faol ishtiroki va Oʻzbekcha Vikipediyani boyitishga qoʻshgan munosib hissasi uchun taqdirlanadi.
|}
Misr oyligi loyihasi doirasida 5 ta va undan ortiq maqola yaratgan har bir foydalanuvchiga loyiha tashkilotchilari tomonidan „Misr ordeni“ topshiriladi. Ordenni qoʻlga kiritish uchun yaratilgan maqola ensiklopedik ahamiyatga ega boʻlishi lozim. Har bir maqolaning hajmi kamida 3 000 bayt boʻlishi shart. Maʼlumotlarni tasdiqlovchi kamida bitta ishonchli manba boʻlishi majburiydir. Fidoyilik koʻrsating va oʻzbekcha Vikipediyadagi „Misr ordeni“ sohibiga aylaning!

== Misr oyligi doirasida yaratilgan maqolalar ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
|-
!Ishtirokchi
!class=unsortable|Yangi maqola
!Umumiy&lt;br /&gt;maqolalar&lt;br /&gt;soni
|-
| [[Foydalanuvchi:AnvarxonM|AnvarxonM]]
| [[Burj al-Arab stadioni]] • [[Misr stadioni]] • [[As-Salom stadioni]] • [[Misr futbol assotsiatsiyasi]] • [[Qohira xalqaro stadioni]] • [[30-iyun stadioni]] • [[Misr Premyer-ligasi]] • [[Misr Superkubogi]] • [[Misr kubogi]]
| 9
|-
| [[Foydalanuvchi:Janob Mirzaolim|Janob Mirzaolim]]
| [[Misr aeroportlari roʻyxati]] • [[Al-Olamayn]] • [[Al-Olamayn xalqaro aeroporti]] • [[Marsa Matroʻh]] • [[Memfis nekropoli]] • [[Fiva nekropoli]] • [[Abu Mino]] • [[Vodiy al-Kiton]] • [[Qohira muhofazasi]] • [[Iskandariya muhofazasi]] • [[Suvaysh muhofazasi]] • [[Ismoiliya muhofazasi]] • [[Buhayra muhofazasi]] • [[Giza muhofazasi]] • [[Fayyum muhofazasi]] • [[Bani Suvayf muhofazasi]] • [[Minyo muhofazasi]] • [[Savhoj muhofazasi]] • [[Qino muhofazasi]] • [[Asvon muhofazasi]] • [[Al-Uqsur muhofazasi]] • [[Qizil dengiz muhofazasi]] • [[Yangi vodiy muhofazasi]] • [[Matroʻh muhofazasi]] • [[Shimoliy Sinay muhofazasi]] • [[Janubiy Sinay muhofazasi]] • [[Nuvayba]] • [[Vodiy Faran]] • [[Dahshur]] • [[Nubiya yodgorliklarini asrab qolish xalqaro kampaniyasi]] • [[Tugallanmagan obelisk]] • [[Avliyo Yekaterina monastiri]] • [[Islom Qohirasi]] • [[UNESCOning Misrdagi Jahon merosi roʻyxati]] • [[Markaziy Qohira]] • [[Misrning tarixiy poytaxtlari roʻyxati]] • [[Al-Askar]] • [[Eski Qohira]]
| 39
|-
| [[Foydalanuvchi:TheNomadEditor|TheNomadEditor]]
| [[Misr fond birjasi]]
| 1
|-
| [[Foydalanuvchi:Xumoshox Ismoilova|Xumoshox Ismoilova]]
| [[Al-Masriy]]
|1
|-
| [[Foydalanuvchi:MrKrasav4ik|MrKrasav4ik]]
| [[Hany Abdelhady]] • [[Rehab Ahmed]] • [[Randa Mahmoud]] • [[Fatma Omar]] • [[Sherif Othman]]
|5
|-
| [[Foydalanuvchi:Mupapap29|Mupapap]]
|[[Iconic Tower (Misr)]] • [[Fouda Tower]] • [[Hilton Cairo Grand Nile]] • [[San Stefano Grand Plaza]] • [[Fairmont Nile City]] • [[Tura (Misr)]] • [[Merer kundaligi]] • [[Qadimgi Misr podsholigi]] • [[G1-d piramidasi]]
|9
|-
| [[Foydalanuvchi:Jizzakhlik|Jizzakhlik]]
| [[Minyo universiteti]]  • [[Minyo]] • [[Zulfiqor oilasi]] • [[Al-Imom oilasi]] • [[Muhammad Najib]]• [[Mustafo Madboʻliy]]• [[Misr stomatologiya talabalari ilmiy uyushmasi]]• [[Iskandariya stomatologiya fakulteti]]• [[Qasr al-Ayniy tibbiyot fakulteti (Qohira universiteti)]]• [[Burj al-Arab universiteti kasalxonasi]]• [[Qasr al-Ayniy kasalxonasi]]• [[Alexbank]]• [[Arab International Bank]] • [[Saib Bank]] • [[Suez Canal Bank]] • [[Commercial International Bank]] • [[Banque du Caire]]• [[Banque Misr]]• [[Misr milliy banki]]• [[Aloqa va axborot texnologiyalari vazirligi (Misr)]]• [[Axborot vazirligi (Misr)]]• [[Mudofaa vazirligi (Misr)]]• [[Ichki ishlar vazirligi (Misr)]]• [[Adliya vazirligi (Misr)]]
|24
|-
|[[Foydalanuvchi:Mulan Xon|Mulan Xon]]
|[[Misrda futbol]] • [[Qalovun]] • [[Qino universiteti]] • [[Iskandariya universiteti]] • [[Tanto universiteti]] • [[Asvon universiteti]] • [[Podshoh Salmon xalqaro universiteti]] • [[Suvaysh kanali universiteti]] • [[Az-Zaqoziq universiteti]] • [[An-Nosir Muhammad madrasasi]]  • [[Oybek (Mamluk sultoni)]] • [[Misr piramidalari roʻyxati]] • [[As-Solih Ayyub]]
|13
|-
|[[Foydalanuvchi:Akosh13|Akosh13]]
|[[Oʻrta Misr]] • [[Wadi el-Natrun qamoqxonasi]] • [[Tux (Misr)]] • [[Timay al-Imdid]] • [[Tanash]] • [[Tahta]] • [[Suez porti]] • [[Sheremsah]] • [[Sehel oroli]] • [[Qurta]] • [[Qasr Hur]] • [[Nagrig]] • [[Muharram Bek]] • [[Mayami (Iskandariyadagi mahalla)]] • [[Menutis]] • [[Menouf]] • [[Al-Maragʻa]] • [[Wadi El Gemal milliy bogʻi]] • [[Unaybis]]
|19
|-
|[[Foydalanuvchi:Tewayev|Tewayev]]
|[[Narmer]]
|1
|-
|[[Foydalanuvchi:Abdufattohov Ibrohimjon|Abdufattohov Ibrohimjon]]
|[[Nil havzasi]] • [[Qizil dengiz rivierasi]]
|2
|-
|[[Foydalanuvchi:Bekipediya|Bekipediya]]
|[[Misrda taʼlim]]
|1
|-
| [[Foydalanuvchi: Lochinovamarjona|Lochinovamarjona]]
| [[Arab African Internatıonal Bank]]
| 1
|-
| [[Foydalanuvchi: Erkinjonov Bobur Mirzo|Erkinjonov Bobur Mirzo]]
| [[Behman kasalxonasi]]
| 1
|-
| [[Foydalanuvchi:Husanowar|Husanowar]]
|[[Claudia Roden]] • [[May Telmissany]] • [[ Kadria Hussein]] • [[Iqbal Baraka]] • [[Leila Ahmed]] • [[Iso Pantokrator ]]
|6
|}

== Misr oyligi doirasida yaratilgan andozalar ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
|-
!Ishtirokchi
!class=unsortable|Yangi andoza
!Umumiy&lt;br /&gt;andozalar&lt;br /&gt;soni
|-
| [[Foydalanuvchi:Janob Mirzaolim|Janob Mirzaolim]]
| [[Andoza:Misrdagi Jahon merosi obyektlari]] • [[Andoza:Islom Qohirasi]]
| 2
|-
| [[Foydalanuvchi:AnvarxonM|AnvarxonM]]
| [[Andoza:Misrda futbol]] • [[Andoza:Misr Premyer-ligasi]] • [[Andoza:Misr Superkubogi]]
| 3
|-
| [[Foydalanuvchi:Mupapap29|Mupapap]]
| [[Andoza:Misr oyligi]]
| 1
|}

== Misr oyligi doirasida yaxshilangan maqolalar ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
|-
!Ishtirokchi
!class=unsortable|Maqola nomi
!Umumiy&lt;br /&gt;maqolalar&lt;br /&gt;soni
|-
| [[Foydalanuvchi:Janob Mirzaolim|Janob Mirzaolim]]
| [[Fustat]]
| 1
|-
| [[Foydalanuvchi:Mupapap29|Mupapap]]
| [[Giza piramidalari]] • [[Joser]]
| 2
|}

== Roʻyxatlar ==
{{colbegin||18em}}
* [[Misrning tarixiy poytaxtlari roʻyxati]] ([[:en:List of historical capitals of Egypt]])
* [[Misrdagi qatliomlar roʻyxati]] ([[:en:List of massacres in Egypt]])
* [[Misrning xalqaro reytinglari]] ([[:en:International rankings of Egypt]])
* [[Misrdagi eng baland bino va inshootlar roʻyxati]] ([[:en:List of tallest buildings and structures in Egypt]]
* [[Misr bayroqlari roʻyxati]] ([[:en:List of Egyptian flags]]
* [[UNESCOning Misrdagi Jahon merosi roʻyxati]] ([[:en:List of World Heritage Sites in Egypt]]
* [[Misrdagi futbol stadionlari roʻyxati]] ([[:en:List of football stadiums in Egypt]]
* [[Misr piramidalari roʻyxati]] ([[:en:List of Egyptian pyramids]]
* [[Misr prezidentlari roʻyxati]] ([[:en:List of presidents of Egypt]]
* [[Misr Bosh vazirlari roʻyxati]] ([[:en:List of prime ministers of Egypt]]
* [[Misrdagi universitetlar roʻyxati]] ([[:en:List of universities in Egypt]]
* [[Misrdagi tibbiyot maktablari roʻyxati]] ([[:en:List of medical schools in Egypt]]
{{colend}}
== Tarix ==
{{colbegin||18em}}
* [[Misr tarixi]] ([[:en:History of Egypt]])
* [[Qadimgi Misr tarixi]] ([[:en:History of ancient Egypt]])
* [[Ilk podsholik]] ([[:en:Early Dynastic Period of Egypt]])
* [[Qadimgi Misr podsholigi|Qadimgi podsholik]] ([[:en:Old Kingdom of Egypt]])
* [[Oʻrta podsholik]] ([[:en:Middle Kingdom of Egypt]])
* [[Yangi podsholik]] ([[:en:New Kingdom of Egypt]])
* [[Ptolemeylar qirolligi]] ([[:en:Ptolemaic Kingdom]])ʼgʻ
* [[Sosoniylar Misri]] ([[:en:Sasanian Egypt]])
* [[Musulmonlarning Misr fathi]] ([[:en:Arab conquest of Egypt]])
* [[Misr oʻrta asrlarda]] ([[:en:Egypt in the Middle Ages]])
{{colend}}

== Geografiya ==
{{colbegin||18em}}
* [[Misr geografiyasi]] ([[:en:Geography of Egypt]])
* [[Misr iqlimi]] ([[:en:Climate of Egypt]])
* [[Nil havzasi]] ([[:en:Nile Basin]])
* [[Nil toshqini]] ([[:en:Flooding of the Nile]])
* [[Firʼavnlar kanali]] ([[:en:Canal of the Pharaohs]])
* [[Giza platosi]] ([[:en:Giza Plateau]])
* [[Qizil dengiz rivierasi]] ([[:en:Red Sea Riviera]])
* [[Misrning shimoliy sohili]] ([[:en:Northern coast of Egypt]])
* [[Islom Qohirasi]] ([[:en:Islamic Cairo]])
* [[Avliyo Yekaterina monastiri]] ([[:en:Saint Catherine's Monastery]])
* [[Ras Muhammad milliy bogʻi]] ([[:en:Ras Muhammad National Park]])
* [[Abidos (Misr)]] ([[:en:Abydos, Egypt]])
{{colend}}

== Siyosat ==
{{colbegin||18em}}
* [[Misr siyosati]] ([[:en:Politics of Egypt]])
* [[Misr prezidenti]] ([[:en:President of Egypt]])
* [[Misr parlamenti]] ([[:en:Parliament of Egypt]])
* [[Senat (Misr)]] ([[:en:Senate (Egypt)]])
* [[Vakillar palatasi (Misr)]] ([[:en:House of Representatives (Egypt)]])
* [[Misr konstitutsiyasi]] ([[:en:Constitution of Egypt]])
* [[Misr Bosh vaziri]] ([[:en:Prime Minister of Egypt]])
* [[Tashqi ishlar vazirligi (Misr)]] ([[:en:Ministry of Foreign Affairs (Egypt)]])
* [[Qishloq xoʻjaligi va melioratsiya vazirligi (Misr)]] ([[:en:Ministry of Agriculture and Land Reclamation (Egypt)]])
* [[Vaqf vazirligi (Misr)]] ([[:en:Ministry of Endowments (Egypt)]])
* [[Fuqaro aviatsiyasi vazirligi (Misr)]] ([[:en:Ministry of Civil Aviation (Egypt)]])
* [[Aloqa va axborot texnologiyalari vazirligi (Misr)]] ([[:en:Ministry of Communications and Information Technology (Egypt)]])
* [[Axborot vazirligi (Misr)]] ([[:en:Ministry of Information (Egypt)]])
* [[Mudofaa vazirligi (Misr)]] ([[:en:Ministry of Defense (Egypt)]])
* [[Ichki ishlar vazirligi (Misr)]] ([[:en:Ministry of Interior (Egypt)]])
* [[Adliya vazirligi (Misr)]] ([[:en:Ministry of Justice (Egypt)]])
{{colend}}

== Iqtisod ==
{{colbegin||18em}}
* [[Misr iqtisodiyoti]] ([[:en:Economy of Egypt]])
* [[Misr milliy banki]] ([[:en:National Bank of Egypt]])
* [[Banque Misr]] ([[:en:Banque Misr]])
* [[Banque du Caire]] ([[:en:Banque du Caire]])
* [[Commercial International Bank]] ([[:en:Commercial International Bank]])
* [[Arab African Internatıonal Bank]] ([[:en:Arab African Internatıonal Bank]])
* [[Fabmisr]] ([[:en:Fabmisr]])
* [[Suez Canal Bank]] ([[:en:Suez Canal Bank]])
* [[Alexbank]] ([[:en:Alexbank]])
* [[Arab International Bank]] ([[:en:Arab International Bank]])
* [[Saib Bank]] ([[:en:Saib Bank]])
{{colend}}

== Sport ==
{{colbegin||18em}}
* [[Misrda futbol]] ([[:en:Football in Egypt]])
* [[Misr futbol assotsiatsiyasi]] ([[:en:Egyptian Football Association]])
* [[Misr Premyer ligasi]] ([[:en:Egyptian Premier League]])
* [[Misr kubogi]] ([[:en:Egypt Cup]])
* [[Misr Superkubogi]] ([[:en:Egyptian Super Cup]])
* [[Misr stadioni]] ([[:en:New Administrative Capital Stadium]])
* [[Burj al-Arab stadioni]] ([[:en:Borg El Arab Stadium]])
* [[Qohira xalqaro stadioni]] ([[:en:Cairo International Stadium]])
* [[30-iyun stadioni]] ([[:en:30 June Stadium]])
* [[As-Salom stadioni]] ([[:en:Al Salam Stadium (Egypt)]])
{{colend}}

== Bino va inshootlar ==
{{colbegin||18em}}
* [[Iconic Tower (Misr)]] ([[:en:Iconic Tower (Egypt)]])
* [[Fouda Tower]] ([[:en:Fouda Tower]])
* [[Hilton Cairo Grand Nile]] ([[:en:Hilton Cairo Grand Nile]])
* [[San Stefano Grand Plaza]] ([[:en:San Stefano Grand Plaza]])
* [[Joser piramidasi]] ([[:en:Pyramid of Djoser]])
* [[Qizil piramida]] ([[:en:Red Pyramid]])
* [[Userkaf piramidasi]] ([[:en:Pyramid of Userkaf]])
* [[Sahure piramidasi]] ([[:en:Pyramid of Sahure]])
* [[Neferirkare piramidasi]] ([[:en:Pyramid of Neferirkare]])
* [[Nyuserre piramidasi]] ([[:en:Pyramid of Nyuserre]])
* [[Al-Olamayn xalqaro aeroporti]] ([[:en:El Alamein International Airport]])
{{colend}}

== Madaniyat ==
{{colbegin||18em}}
* [[Misr madaniyati]] ([[:en:Culture of Egypt]])
* [[Madaniyat vazirligi (Misr)]] ([[:en:Ministry of Culture (Egypt)]])
* [[Almah (raqqosa)]] ([[:en:Almah (dancer)]])
* [[Sharqiy raqs]] ([[:en:Raqs sharqi]])
* [[Misr kinosi]] ([[:en:Cinema of Egypt]])
* [[Misr musiqasi]] ([[:en:Music of Egypt]])
* [[Misr tillari]] ([[:en:Languages of Egypt]])
* [[Misr arabchasi]] ([[:en:Egyptian Arabic]])
* [[Iftor toʻpi]] ([[:en:Iftar Cannon]])
* [[Tahtib]] ([[:en:Tahtib]])
* [[Misr bayramlari]] ([[:en:Public holidays in Egypt]])
* [[Nahda]] ([[:en:Nahda]])
* [[Salohuddin burguti]] ([[:en:Eagle of Saladin]])
* [[Xayyomiya]] ([[:en:Khayamiya]])
{{colend}}

== Kishilar ==
{{colbegin||18em}}
* [[Al-Imom oilasi]] ([[:en:El-Emam family]])
* [[Zulfiqor oilasi]] ([[:en:Zulfikar family]])
* [[Narmer]] ([[:en:Narmer]])
* [[Muhammad Najib]] ([[:en:Mohamed Naguib]])
* [[Mustafo Madboʻliy]] ([[:en:Mostafa Madbouly]])
* [[As-Solih Ayyub]] ([[:en:As-Salih Ayyub]])
* [[Shajar ad-Dur]] ([[:en:Shajar al-Durr]])
* [[Oybek (Mamluk sultoni)]] ([[:en:Aybak]])
* [[Qalovun]] ([[:en:Qalawun]])
* [[Ashraf Xalil]] ([[:en:Al-Ashraf Khalil]])
{{colend}}

== Taʼlim ==
{{colbegin||18em}}
* [[Misrda taʼlim]] ([[:en:Education in Egypt]])
* [[Iskandariya universiteti]] ([[:en:Alexandria University]])
* [[Tanto universiteti]] ([[:en:Tanta University]])
* [[Az-Zaqoziq universiteti]] ([[:en:Zagazig University]])
* [[Suvaysh kanali universiteti]] ([[:en:Suez Canal University]])
* [[Minyo universiteti]] ([[:en:Minya University]])
* [[Qino universiteti]] ([[:en:Qena University]])
* [[Asvon universiteti]] ([[:en:Aswan University]])
* [[Podshoh Salmon xalqaro universiteti]] ([[:en:King Salman International University]])
* [[An-Nosir Muhammad madrasasi]] ([[:en:Madrasa of al-Nasir Muhammad]])
{{colend}}

== Sogʻliqni saqlash ==
{{colbegin||18em}}
* [[Misr stomatologiya talabalari ilmiy uyushmasi]] ([[:en:Dental Students' Scientific Association of Egypt]])
* [[Qasr al-Ayniy tibbiyot fakulteti (Qohira universiteti)]] ([[:en:Qasr El-Eyni Faculty of Medicine, Cairo University]])
* [[Qasr al-Ayniy kasalxonasi]] ([[:en:Kasr Al Aini Hospital]])
* [[Burj al-Arab universiteti kasalxonasi]] ([[:en:Borg El Arab University Hospital]])
* [[Behman kasalxonasi]] ([[:en:Behman Hospital]])
{{colend}}

{{colbegin||18em}}
{{colend}}


{{Loyiha:Mavzuli oylik/Yangi oyliklarni tanlash/Navigatsion andozasi}}
{{Loyiha:Mavzuli oylik/Navigatsion andozasi}}</text>
      <sha1>ciaqpuxxlu10qemuao1zbndh2zeptq4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sanaye Giti Pasand F.C.</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1458470</id>
    <revision>
      <id>6327698</id>
      <parentid>6291967</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T04:51:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327698</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2497" sha1="i9t3thxhzl4p73bcwdlteknc4jzaij8" xml:space="preserve">{{Futbol klubi2
| clubname      = Giti Pasand
| image         = Giti Pasand.png
| image_size    = 150px
| fullname      = Sanaye Giti Pasand Isfahan Football Club
| short name    = Giti Pasand
| founded       = [[2010-yil]] 8-iyul
| dissolved     = [[2016-yil]]
| ground        = Daneshgah Azad Mobarake, [[Mubaraka shahristoni|Mubaraka]], [[Isfahon]], [[Eron]]
| capacity      = 9,000
| chairman      = Ali Jannati
| owner         = Sanaye Giti Pasand
| manager       = Vahik Torosian
| league        = [[Eron 2-divizioni]]
| season        = 2015–16
| position      = Ozodagon ligasi, 18-o'rin (quyi ligaga tushib ketgan)
| website       = http://www.news.sgpco.com/
}}

'''Sanaye Giti Pasand Isfahan Football Club''' — [[Eron]]ning [[Isfahon]] shahrida faoliyat yuritgan futbol klubi. Klub oʻz vaqtida [[Ozodagon ligasi]]da ishtirok etgan.

== Mavsumlar ==
Quyidagi jadvalda klubning turli musobaqalardagi natijalari keltirilgan.

{| border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;2&quot; style=&quot;border-collapse:collapse; text-align:center; font-size:normal;&quot;
|- style=&quot;background:#f0f6fa;&quot;
! Mavsum
! Liga
! Oʻrin
! [[Hazfi kubogi]]
! Izoh
|-
| 2010–11
| [[Eron 3-divizioni|3-divizion]]
| B guruhi, 3-oʻrin
| Saralashdan oʻta olmagan
| bgcolor=99FF66| Yuqori ligaga chiqqan
|-
| 2011–12
| [[Eron 2-divizioni|2-divizion]]
| A guruhi, 8-oʻrin
| Uchinchi bosqich
|
|-
| 2012–13
| [[Eron 2-divizioni|2-divizion]]
| A guruhi, 2-oʻrin
| Saralashdan oʻta olmagan
| bgcolor=99FF66| Yuqori ligaga chiqqan
|-
| 2013–14
| [[Ozodagon ligasi|1-divizion]]
| A guruhi, 5-oʻrin
| Toʻrtinchi bosqich
|
|-
| 2014–15
| [[Ozodagon ligasi|1-divizion]]
| A guruhi, 7-oʻrin
| Uchinchi bosqich
|
|}

== Yutuqlari ==
=== Mahalliy ===
* '''[[Eron 2-divizioni]]''':
** Yuqori ligaga chiqqan (1): 2012–13
* '''[[Eron 3-divizioni]]''':
** Yuqori ligaga chiqqan (1): 2010–11

== Manbalar ==
* [https://int.soccerway.com/teams/iran/giti-pasand/25244/ Giti Pasand (Soccerway)]
* [http://www.persianleague.com/ Persian League]
* [https://web.archive.org/web/20160413075211/http://www.persianleague.com/index.php/teams/teams?sid=35&amp;id=118&amp;view=team Jamoa haqida maʼlumot (Persian League)]
{{Manbalar}}

== Havolalar ==
* [http://www.news.sgpco.com/ Rasmiy sayti]
* [http://www.sgpnews.com/ Giti Pasand muxlislar klubi sayti]

[[Turkum:Eronning tugatilgan futbol klublari]]
[[Turkum:Isfahon sporti]]
[[Turkum:2010-yilda tashkil etilgan futbol klublari]]
[[Turkum:2016-yilda tugatilgan futbol klublari]]

{{Iran-footyclub-stub}}</text>
      <sha1>i9t3thxhzl4p73bcwdlteknc4jzaij8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sepahan L.F.C.</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1458471</id>
    <revision>
      <id>6328102</id>
      <parentid>6291971</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T11:39:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328102</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2086" sha1="ftpp0csd22uf0cj8o02srbbz4skg68u" xml:space="preserve">{{Futbol klubi2
| clubname      = Sepahan
| image         = 
| fullname      = Sepahan Ladies Football Club
| nickname      = Sepahan Girls
| ground        = Resalat stadioni, [[Najafobod]]
| capacity      = 5,000
| manager       = Samieh Shahbazi
| league        = [[Kowsar ayollar futbol ligasi]]
}}

'''Sepahan Ladies Football Club''' — [[Eron]]ning [[Isfahon ustoni|Isfahon]] ustoni, [[Isfahon]] shahrida joylashgan ayollar futbol klubi. Klub hozirgi kunda [[Kowsar ayollar futbol ligasi|Kowsar ayollar futbol ligasida]] ishtirok etadi&lt;ref&gt;{{cite news|title=Malavan Bandar Anzali trounces Vision 10-0 in home match|url=http://217.218.67.229/detail/2012/11/02/270084/malavan-wins-visiting-vizhen-100/|accessdate=9 September 2017|work=Press TV|date=November 2, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20170909143111/http://217.218.67.229/detail/2012/11/02/270084/malavan-wins-visiting-vizhen-100/|archive-date=2017-09-09|access-date=2026-09-30|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

Jamoa 2017-yilga qadar ''Ayandehsazan Mihan'' nomi ostida faoliyat yuritgan. Keyinchalik moliyaviy muammolarga duch kelgach, u mashhur erkaklar jamoasi hisoblangan [[Sepahan F.C.|Sepahan]] tomonidan oʻzlashtirib olingan{{Manba kerak}}.

== Tarixi ==
2016–17-yilgi mavsumda Ayandehsazan jamoasi [[Kowsar ayollar futbol ligasi|Kowsar ayollar futbol ligasida]] birinchi oʻrinni egallab, oʻzining ilk liga chempionligini qoʻlga kiritgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.varzesh3.com/news/1402628/%D8%A2%DB%8C%D9%86%D8%AF%D9%87%E2%80%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D9%86-%D9%82%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%82%D8%A7%D8%B7%D8%B9-%D9%84%DB%8C%DA%AF-%D8%A8%D8%B1%D8%AA%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86|title=Future makers of the decisive champion of the Women's Premier League آینده‌ سازان قهرمان قاطع لیگ برتر بانوان ایران :: ورزش سه|website=www.varzesh3.com|access-date=2017-12-20}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

[[Turkum:Eron futbol klublari]]
[[Turkum:Erondagi ayollar futbol klublari]]

{{Iran-footyclub-stub}}</text>
      <sha1>ftpp0csd22uf0cj8o02srbbz4skg68u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ras Shokeir</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1458779</id>
    <revision>
      <id>6327467</id>
      <parentid>6293695</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T12:06:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327467</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1763" sha1="prwx3ym5q6xb2zv2ta2jgwtzsa44e3s" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi                 = Ras Shokeir
| asl nomi             = {{lang-ar|رأس شقير}}
| tasvir               = 
| tasvir matni         = Ras Shokeir(1993)
| mamlakat             = Misr
| maʼmuriy birlik      = [[Qizil dengiz (muhafaza)|Qizil dengiz muhafazasi]]
| maydoni              = 
| aholisi              = 
| aholi sanoq yili     = 
| vaqt mintaqasi       = +2
| vaqt mintaqasi_DST   = +3
| koordinatalar        = {{coord|28.131414|N|33.248477|E|region:EG|display=inline,title}}
| xarita               = Misr
| xarita sarlavhasi    = Joylashuv
| xarita izohi         = Joylashuv
| pushpin_map_caption  = Joylashuv
| mapframe             = yes
| mapframe-zoom        = 10
}}

'''Ras Shokeir''' ({{lang-ar|رأس شقير}}) — [[Misr]]ning Qizil dengiz muhafazasida, [[Hurgada]] shahridan shimolda joylashgan hudud&lt;ref name=&quot;Accident_2015&quot;&gt;{{cite news |title=Two Ukrainian tourists killed in Hurghada bus crash |url=http://english.ahram.org.eg/NewsContent/1/64/130009/Egypt/Politics-/UPDATED-Two-Ukrainian-tourists-killed-in-Hurghada-.aspx |accessdate=20 September 2018 |work=English Ahram |date=12 May 2015}}&lt;/ref&gt;. Bu yerda xuddi shu nomdagi neft va gaz obyekti, shuningdek, [[Ras-Shukeyr aeroporti|aeroport]] ham joylashgan&lt;ref name=&quot;Soliman&quot;&gt;{{cite web |title=Soliman Advocates |url=http://solimanadvocates.com.eg/main/ |website=Soliman Advocates |accessdate=20 September 2018 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20211127200610/https://solimanadvocates.com.eg/main/ |arxivsana=2021-11-27}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Misr shaharlari roʻyxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Qizil dengiz muhafazasi aholi punktlari]]
[[Turkum:Misr qishloqlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]

{{Egypt-geo-stub}}</text>
      <sha1>prwx3ym5q6xb2zv2ta2jgwtzsa44e3s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sahel Selim</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1458784</id>
    <revision>
      <id>6327642</id>
      <parentid>6304747</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T01:27:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327642</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2041" sha1="i806mcamr0gq13ycly6r4sbnq41caj6" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi                 = Sohil-Salim
| asl nomi             = {{lang-ar|ساحل سليم}}
| tasvir               = 
| tasvir matni         = 
| mamlakat             = Misr
| maʼmuriy birlik      = [[Asyut (muhafaza)|Asyut muhafazasi]]
| maydoni              = 
| aholisi              = 180996
| aholi sanoq yili     = 2017
| vaqt mintaqasi       = +2
| vaqt mintaqasi_DST   = +3
| koordinatalar        = {{coord|27.0543|31.335|region:EG|display=inline,title}}
| xarita               = Misr
| xarita sarlavhasi    = Joylashuv
| xarita izohi         = Joylashuv
| pushpin_map_caption  = Joylashuv
| mapframe             = yes
| mapframe-zoom        = 9
}}

'''Sohil-Salim''' ({{lang-ar|ساحل سليم}}) — [[Misr]]ning [[Asyut (muhafaza)|Asyut muhafazasi]]da joylashgan shahar. 2017-yilgi maʼlumotlarga koʻra, aholi soni 180 996 kishidan iborat&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.capmas.gov.eg/ |title=Home |website=capmas.gov.eg |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230907025744/https://www.capmas.gov.eg/ |arxivsana=2023-09-07 |qaralgan sana=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;.

Sohil-Salim [[Nil]] daryosining sharqiy sohilida, Asyut shahridan 24 km janubda joylashgan. Sharqda u Qizil dengiz muhafazasi chegarasigacha boʻlgan kimsasiz choʻl platosiga tutash, gʻarbda Abu-Tigʻ, shimolda El-Fath hamda janubda Al-Badari markazlari bilan chegaradosh. Sohil-Salim oʻzining mevali bogʻlari bilan ajralib turadi va mevalarining bir qismi xorijga eksport qilinadi&lt;ref name=&quot;Sahel&quot;&gt;{{Cite web|url=http://assiut.gov.eg/SaHelSelemGov-En.aspx|title=مركز ومدينة ساحل سليم}} {{Oʻlikhavola|date=noyabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
Sohil-Salim Asyut muhafazasi hududidagi eng qadimiy markazlardan biri boʻlib, uning tarixi firʼavnlar davridan ham oldingi davrlarga borib taqaladi&lt;ref name=&quot;Sahel&quot; /&gt;.


== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Asyut muhafazasi aholi punktlari]]
[[Turkum:Misr shaharlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]

{{Egypt-geo-stub}}</text>
      <sha1>i806mcamr0gq13ycly6r4sbnq41caj6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vikipediya:Vikipediya Osiyo oyligi/2026</title>
    <ns>4</ns>
    <id>1460688</id>
    <revision>
      <id>6327540</id>
      <parentid>6327449</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T15:42:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mirishkorlik</username>
        <id>75661</id>
      </contributor>
      <origin>6327540</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5110" sha1="erszj5osbdair1qx8f02yxwx7348auf" xml:space="preserve">{{Vikipediya Osiyo oyligi}}
{{WAM
|header = Vikipediya Osiyo oyligi 2026 &lt;div style=&quot;marginK-和right:1em; float:right;&quot;&gt;[[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|300px|center]]&lt;/div&gt;
|subheader = '''Vikipediya Osiyo oyligi''' &amp;ndash; har yili turli xil Vikipediyalarda Osiyo haqidagi maqolalarni targʻib qilishga bagʻishlangan yillik bellashuv. Har bir foydalanuvchi jamoa oʻzining mamlakatidan boshqa Osiyo davlatiga aloqador mavzularga oid yangi maqola yaratishi yoki mavjud maqolalarni yaxshilash maqsadida har yili noyabr oyida Vikipediyaning oʻz tilidagi versiyasini tahrirlaydi. Ishtirok etish faqat Osiyo davlatlaridagi foydalanuvchilarga cheklanmagan.

Ushbu tanlovning birinchi bosqichi 2015-yilda boshlangan va yil sayin maqolalar soni koʻpayib, ishtirokchilar soni oʻsib bormoqda. Soʻnggi uch yil ichida 2,000 dan ortiq Vikipediya tahrirchilari Vikipediyaning 50 dan ortiq til versiyasida 20,500 dan ortiq yuqori sifatli maqolalarni yaratdilar.

Osiyo Vikipediya hamjamiyatidagi doʻstona va madaniy almashinuv doirasida kamida toʻrtta maqola yaratgan ishtirokchilar boshqa ishtirokchi hamjamiyatidan maxsus Vikipediya otkritkasini olishadi.

Ajablanishga tayyor turing! Siz qaysi viki hamjamiyati sizga postkardlar yuborishini hech qachon bilmaysiz! Har bir Vikipediyada eng koʻp maqola yaratgan Vikipediyachilar „Vikipediya Osiyo elchilari“ nomli maqomga ega boʻladi.

[[File:Asia (orthographic projection).svg|center|200px]]
&lt;div style=&quot;text-align:center;&quot;&gt;
&lt;!-- Please edit the &quot;URL&quot; accordingly, especially the &quot;section&quot; number; thanks --&gt;
{{Clickable button 2|Qoʻshilish|url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/Ishtirokchilar}} |class=mw-ui-progressive}}
{{Clickable button 2|Hissangizni yuborish|url=https://fountain.toolforge.org/editathons/uzwam2026|class=mw-ui-progressive}}
&lt;/div&gt;

|body =
== Qoidalar ==
* Marafonga Vikipediyada roʻyxatdan oʻtgan har bir foydalanuvchi kiritiladi
* Marafonga quyidagi talablarga javob beradigan maqolalar kiritiladi:
** [[Oʻzbekiston]] haqidagi maqolalarga ball berilmaydi
** Maqola siz tomondan yaratilishi kerak (kengaytirilgan maqolalar marafonda hisobga olinmaydi)
** Maqola '''2026-yil 1-noyabr 00:00 dan 2026-yil 30-noyabr 23:59 gacha''' boʻlgan vaqtida yaratilgan boʻlishi kerak
** Maqola kamida 3000 baytdan va kamida 300 ta soʻzdan iborat boʻlishi shart
** Maqola mavzusi [[Vikipediya:Ensiklopedik ahamiyat|ensiklopedik ahamiyatga]] ega boʻlishi shart
** Maqolada [[Vikipediya:Nufuzli manbalar|manbalar]] boʻlishi shart
** Maqola avtomatik tarjimaga ega boʻlmasligi shart
** Maqolada „original tadqiq“, „betaraflik“, „manbasiz maqola“ va boshqa tanqidiy andozalar boʻlmasligi shart
** Maqola roʻyxat shaklida boʻlmasligi shart
** Qoidada koʻrsatilgandan tashqari qoʻshilgan har 1000 bayt hamda 100 soʻz uchun mos tarzda +1 balldan beriladi
== Qoʻshilish ==
Noyabr oyi davomida xohlagan paytingizda qoʻshilishingiz mumkin.
&lt;div style=&quot;text-align:center;&quot;&gt;
&lt;!-- Please edit the &quot;URL&quot; accordingly, especially the &quot;section&quot; number; thanks --&gt;
{{Clickable button 2|Qoʻshilish|url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/Ishtirokchilar}} |class=mw-ui-progressive}}
&lt;/div&gt;
{{/Ishtirokchilar}}


| footer =

== Tashkilotchilar ==
* [[Foydalanuvchi:Mirishkorlik|Mirishkorlik]]
* {{u|Abdufattohov Ibrohimjon}}
* {{u|Hasan Xamidovich}}
== Hakamlar ==
* {{u|Abdufattohov Ibrohimjon}}
* {{u|Hasan Xamidovich}}
* [[Foydalanuvchi:Mirishkorlik|Mirishkorlik]]

== Foydali havolalar ==
* [[m:Wikipedia Asian Month|Tanlovning Metadagi sahifasi]]
* [[m:Wikipedia Asian Month/Onsite edit-a-thon|Onlayn marafon]]
* [[m:Wikipedia Asian Month/QA|Q&amp;A]]

== Hamkorlar ==
[[Fayl:Wikimedia-logo black.svg|40px|left|alt=|link=]]
{{flatlist|
* [[:m:Wikimedia User Group China|Wikimedia User Group China]]
* [[:m:Wikimedia Taiwan|Wikimedia Taiwan]]
* [[:m:Wikimedia India|Wikimedia India]]
* [[:m:Wikimedia Indonesia|Wikimedia Indonesia]]
* [[:m:Wikimedians in Kansai|Wikimedians in Kansai]]
* [[:m:Hablon User Group|Hablon User Group]]
* [[:m:Wikimedia Community User Group Hong Kong|Wikimedia Community User Group Hong Kong]]
* [[:m:Wikimedia Bangladesh|Wikimedia Bangladesh]]
* [[:m:Wikimedians of Nepal|Wikimedians of Nepal]]
* [[:m:Wikimedia Community User Group Sri Lanka|Wikimedia Community User Group Sri Lanka]]
* [[:m:Punjabi Wikimedians User Group|Punjabi Wikimedians User Group]]
* [[:m:PhilWiki Community|Philippine Wikimedia Community User Group]]
* [[:m:Wikimedians of Korea User Group|Wikimedians of Korea User Group]]
* [[:m:Iranian Wikimedians User Group|Iranian Wikimedians User Group]]
* [[:m:Wikimedians of the Levant|Wikimedians of the Levant User Group]]
* [[:m:Azerbaijani Wikimedians User Group|Azerbaijani Wikimedians User Group]]
* [[:m:Wikimedians in Thailand|Wikimedians in Thailand]]
* [[:m:Wikimedia Community User Group Malaysia|Wikimedia Community User Group Malaysia]]
* [[:m:Vietnam Wikimedians User Group|Vietnam Wikimedians User Group]]
* [[:m:West Bengal Wikimedians|West Bengal Wikimedians]]
* [[:m:Wikipedia Asian Month User Group|Wikipedia Asian Month User Group]]
}}
{{clear}}
}}

[[Turkum:Vikipediya:Marafonlar]]</text>
      <sha1>erszj5osbdair1qx8f02yxwx7348auf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Robert Bevill</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1461213</id>
    <revision>
      <id>6327564</id>
      <parentid>6300617</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T17:09:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327564</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="813" sha1="b9p1wfhx5igmbptlzuz5htgnzulcwqm" xml:space="preserve">'''Robert Bevill''' (1572-yil sentabr — 1634-yil) — [[Angliya parlamenti]] aʼzosi.

[[Huntingdonshire (saylov okrugi)|Huntingdonshire]] saylov okrugidan 1621-yilgi parlamentda qatnashgan&lt;ref name=&quot;HP Bevill&quot;&gt;{{cite web |title=BEVILL, Sir Robert (1572-1634), of Chesterton, Hunts. and Rickmansworth Bury, Herts. {{!}} History of Parliament Online |url=https://www.historyofparliamentonline.org/volume/1604-1629/member/bevill-sir-robert-1572-1634 |website=www.historyofparliamentonline.org |publisher=The History of Parliament Trust |access-date=3 July 2023 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250425192816/http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1604-1629/member/bevill-sir-robert-1572-1634 |arxivsana=2025-04-25}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Authority control}}
{{1621-Angliya-MP-stub}}</text>
      <sha1>b9p1wfhx5igmbptlzuz5htgnzulcwqm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Richard Rodd</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1461418</id>
    <revision>
      <id>6327538</id>
      <parentid>6301191</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T15:37:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327538</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="770" sha1="5zpt6m3zcf8gn3rdxyytuxdwtxcxuwf" xml:space="preserve">'''Richard Rodd''' (1633-yildan avval vafot etgan) — [[Devon grafligi]]ning Totnes shahri hamda [[Herefordshire]] grafligining Rodd hududidan bo‘lgan siyosatchi.

[[Totnes (saylov okrugi)|Totnes]] saylov okrugidan 1621-yilgi [[Angliya parlamenti]]da qatnashgan. 1612–1613-yillarda Totnes meri bo‘lgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://historyofparliamentonline.org/volume/1604-1629/member/rodd-richard-1633|title=RODD, Richard (-d.1633), of Totnes, Devon and Rodd, Herefs. &amp;#124; History of Parliament Online|arxivurl=https://web.archive.org/web/20250124100928/http://historyofparliamentonline.org/volume/1604-1629/member/rodd-richard-1633|arxivsana=2025-01-24|qaralgan sana=2026-10-07}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Authority control}}
{{1621-Angliya-MP-stub}}</text>
      <sha1>5zpt6m3zcf8gn3rdxyytuxdwtxcxuwf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Robert Browne (Frampton)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1461435</id>
    <revision>
      <id>6327565</id>
      <parentid>6301235</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T17:12:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327565</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="640" sha1="ie8su8pdn2yjm3m2lu5i41cj0d30t4n" xml:space="preserve">'''Robert Browne''' (1602-yil 28-fevral — 1634-yil 16-may) — ingliz siyosatchisi. 1624-yilda [[Angliya jamoalar palatasi]]da faoliyat yuritgan&lt;ref name=&quot;HoP&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1604-1629/member/browne-robert-1602-1634|title=''Browne, Robert (1602–1634), of Godmanstone, Dorset and London'', History of Parliament Online|access-date=30 August 2016|arxivurl=https://web.archive.org/web/20250219215912/https://historyofparliamentonline.org/volume/1604-1629/member/browne-robert-1602-1634|arxivsana=2025-02-19}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Authority control}}
{{1624-Angliya-MP-stub}}</text>
      <sha1>ie8su8pdn2yjm3m2lu5i41cj0d30t4n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Robert Barrington</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1461688</id>
    <revision>
      <id>6327559</id>
      <parentid>6302409</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T17:07:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327559</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="952" sha1="0kb1mj3ycx25a4flyqtg5i298vacnaf" xml:space="preserve">'''Robert Barrington''' (1642-yilda vafot etgan) — [[Angliya parlamenti]] aʼzosi. 1628–1629-yillarda faoliyat yuritgan&lt;ref name=&quot;Clayton&quot;&gt;{{cite journal |last1=Clayton |first1=William |title=The History of the Barrington Family |journal=Transactions of the Essex Archaeological Society |date=1878 |volume=I (New Series) |pages=251–273 |url=http://powys.org/barringtons/Barr.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;histofparl&quot;&gt;{{cite web |title=Barrington, Robert (c.1595-1640), of Hatfield Bury and Lacheleys, Steeple Bumpstead, Essex |url=https://www.historyofparliamentonline.org/volume/1604-1629/member/barrington-robert-1595-1640 |website= |publisher=History of Parliament Online |access-date=4 June 2021 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250323124550/https://www.historyofparliamentonline.org/volume/1604-1629/member/barrington-robert-1595-1640 |arxivsana=2025-03-23}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Authority control}}
{{1628-Angliya-MP-stub}}</text>
      <sha1>0kb1mj3ycx25a4flyqtg5i298vacnaf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rimpfischhorn</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1462731</id>
    <revision>
      <id>6327549</id>
      <parentid>6305928</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T16:23:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327549</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1000" sha1="cbjvz0c5tq6znlcyp38s3zoixo300yt" xml:space="preserve">{{Togʻ bilgiqutisi2
| location = [[Valais]], [[Shveysariya]]
| image = Wallis_Rimpfischhorn_mg-k.jpg
| image_size = 285
| elevation_m = 4199
| elevation_ref = 
| prominence_m = 647
| prominence_ref = &lt;ref&gt;Retrieved from the [[Swisstopo]] topographic maps. The key col is the Allalinpass (3,552 m).&lt;/ref&gt;
| coordinates = {{coord|46|01|23|N|7|53|02|E|type:mountain_region:CH_scale:100000|format=dms|display=inline,title}}
| range_coordinates = 
}}
'''Rimpfischhorn''' — [[Shveysariya]]dagi Pennin Alpi tarkibiga kiruvchi togʻ. Balandligi 4 199 metr. Uning shimoliy tizmasida Grosser Gendarm (4 107 metr) nomli ajralib turuvchi ikkinchi darajali choʻqqi joylashgan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar == 
* [http://www.summitpost.org/mountain/rock/150763/rimpfischhorn.html The Rimpfischhorn on SummitPost]
* [https://web.archive.org/web/20100124032750/http://www.mountwiki.com/wiki/view/Rimpfischhorn The Rimpfischhorn on Mount Wiki]

{{Valais-togʻ-stub}}
[[Turkum:Shveysariya togʻlari]]</text>
      <sha1>cbjvz0c5tq6znlcyp38s3zoixo300yt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Salomat</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1463062</id>
    <revision>
      <id>6327672</id>
      <parentid>6306652</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T02:56:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327672</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1941" sha1="acx5edygto901cf4ht3tjr2eqjqiqxp" xml:space="preserve">{{Ism
| Turi = 
| Oʻzbekcha ism = Salomat
| Aslicha yozilishi = {{lang-ar|سلامت}}
| Tasvir = 
| Tasvir eni = 
| Tasvir izohi = 
| Jins = ayol
| Kelib chiqishi = arabcha
| Talaffuzi = 
| Etimologik maʼnosi = xavfsizlik, omonlik, xotirjamlik; sogʻlomlik
| Ota_ismi_erk = 
| Ota_ismi_ayo = 
| Shakli_erkak = 
| Shakli_ayol = 
| Qarshi jins shakli = 
| Boshqa shakllari = 
| Yasama shakllari = 
| Qarindosh ismlar = 
| Afgʻ. = 
| Arab. = سلامت
| Ozar. = 
| Beng. = 
| Chuv. = 
| Nem. = 
| Yun. = 
| Ingl. = 
| Isp. = 
| Fors. = 
| Fr. = 
| Qad.yah. = 
| Yah. = 
| Hind. = 
| Qoz. = 
| Qirgʻ. = 
| Lot. = 
| Moʻgʻ. = 
| Qad.turk. = 
| Pahl. = 
| Port. = 
| Rus. = 
| Sans. = 
| Sugʻd. = 
| Sur. = 
| Tat. = 
| Toj. = 
| Turk. = 
| Turkm. = 
| Uygʻ. = 
| Urdu. = 
| Xit. = 
| Chet tillardagi oʻxshashliklar = 
| Izoh = 
}}
'''Salomat''' ({{lang-ar|سلامت}} — xavfsizlik, omonlik, xotirjamlik; sogʻlomlik) — kelib chiqishi [[arabcha]] boʻlgan xotin-qizlar [[ism]]i&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |year=2022 |chapter=«S» harfi |chapterurl=http://til.gov.uz/upload/literature/dict-and-encyclopedia/Ss.pdf |title=Oʻzbek tilining izohli lugʻati |format=PDF |series=IV jild |publisher=G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi |location=Toshkent |pages=824 |isbn=978-9943-8834-7-5 |archive-date=2024-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240215125506/http://til.gov.uz/upload/literature/dict-and-encyclopedia/Ss.pdf |access-date=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;. Koʻp xalqlarda, jumladan, [[oʻzbeklar]]da keng tarqalgan.

== Taniqli shaxslar ==

* [[Salomat Abdurahmonova]] — oʻzbekistonlik oʻqituvchi, Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi (1996-yil);
* [[Salomat Boboxonov]] — oʻzbekistonlik oʻqituvchi, Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi (2001);
* [[Salomat Vafo]] — oʻzbekisotnlik yozuvchi va jurnalist.

== Manbalar ==
{{manbalar}}


{{ism-stub}}

[[Turkum:Oʻzbekcha ayollar ismlari]]</text>
      <sha1>acx5edygto901cf4ht3tjr2eqjqiqxp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Saltanat (ism)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1463064</id>
    <revision>
      <id>6327674</id>
      <parentid>6306658</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T03:02:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327674</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1712" sha1="e0518azss1kzdvouh2z93o4togakhmx" xml:space="preserve">{{Boshqa maʼnolari|Saltanat}}
{{Ism
| Turi = 
| Oʻzbekcha ism = Saltanat
| Aslicha yozilishi = {{lang-ar|سلطنت}}
| Tasvir = 
| Tasvir eni = 
| Tasvir izohi = 
| Jins = ayol
| Kelib chiqishi = arabcha
| Talaffuzi = 
| Etimologik maʼnosi = sultonlik, hokimiyat, hukmdorlik
| Ota_ismi_erk = 
| Ota_ismi_ayo = 
| Shakli_erkak = 
| Shakli_ayol = 
| Qarshi jins shakli = 
| Boshqa shakllari = 
| Yasama shakllari = 
| Qarindosh ismlar = 
| Afgʻ. = 
| Arab. = 
| Ozar. = 
| Beng. = 
| Chuv. = 
| Nem. = 
| Yun. = 
| Ingl. = 
| Isp. = 
| Fors. = 
| Fr. = 
| Qad.yah. = 
| Yah. = 
| Hind. = 
| Qoz. = 
| Qirgʻ. = 
| Lot. = 
| Moʻgʻ. = 
| Qad.turk. = 
| Pahl. = 
| Port. = 
| Rus. = 
| Sans. = 
| Sugʻd. = 
| Sur. = 
| Tat. = 
| Toj. = 
| Turk. = 
| Turkm. = 
| Uygʻ. = 
| Urdu. = 
| Xit. = 
| Chet tillardagi oʻxshashliklar = 
| Izoh = 
}}
'''Saltanat''' ({{lang-ar|سلطنت}} — sultonlik, hokimiyat, hukmdorlik) — kelib chiqishi [[arabcha]] boʻlgan xotin-qizlar [[ism]]i&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |year=2022 |chapter=«S» harfi |chapterurl=http://til.gov.uz/upload/literature/dict-and-encyclopedia/Ss.pdf |title=Oʻzbek tilining izohli lugʻati |format=PDF |series=IV jild |publisher=G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi |location=Toshkent |pages=824 |isbn=978-9943-8834-7-5 |archive-date=2024-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240215125506/http://til.gov.uz/upload/literature/dict-and-encyclopedia/Ss.pdf |access-date=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;. Koʻp xalqlarda, jumladan, [[oʻzbeklar]]da keng tarqalgan.

== Taniqli shaxslar ==
* &lt;!-- Shu ismli mashhur shaxslar roʻyxati --&gt;
{{section-stub}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}


{{ism-stub}}

[[Turkum:Oʻzbekcha ayollar ismlari]]</text>
      <sha1>e0518azss1kzdvouh2z93o4togakhmx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Samandar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1463066</id>
    <revision>
      <id>6327675</id>
      <parentid>6306670</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T03:17:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327675</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2514" sha1="82dej6va34t7tt62w0tn50xqfdcnlc8" xml:space="preserve">{{Ism
| Turi = 
| Oʻzbekcha ism = Samandar
| Aslicha yozilishi = {{lang-fa|سمندر}}
| Tasvir = 
| Tasvir eni = 
| Tasvir izohi = 
| Jins = erkak
| Kelib chiqishi = forscha
| Talaffuzi = 
| Etimologik maʼnosi = 
| Ota_ismi_erk = 
| Ota_ismi_ayo = 
| Shakli_erkak = 
| Shakli_ayol = 
| Qarshi jins shakli = 
| Boshqa shakllari = Samandarbek, Samandarjon
| Yasama shakllari = 
| Qarindosh ismlar = 
| Afgʻ. = 
| Arab. = 
| Ozar. = 
| Beng. = 
| Chuv. = 
| Nem. = 
| Yun. = 
| Ingl. = 
| Isp. = 
| Fors. = 
| Fr. = 
| Qad.yah. = 
| Yah. = 
| Hind. = 
| Qoz. = 
| Qirgʻ. = 
| Lot. = 
| Moʻgʻ. = 
| Qad.turk. = 
| Pahl. = 
| Port. = 
| Rus. = 
| Sans. = 
| Sugʻd. = 
| Sur. = 
| Tat. = 
| Toj. = 
| Turk. = 
| Turkm. = 
| Uygʻ. = 
| Urdu. = 
| Xit. = 
| Chet tillardagi oʻxshashliklar = 
| Izoh = 
}}
'''Samandar''' ({{lang-fa|سمندر}} — salamandra) — kelib chiqishi [[forscha]] boʻlgan erkaklar [[ism]]i&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |year=2022 |chapter=«S» harfi |chapterurl=http://til.gov.uz/upload/literature/dict-and-encyclopedia/Ss.pdf |title=Oʻzbek tilining izohli lugʻati |format=PDF |series=IV jild |publisher=G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi |location=Toshkent |pages=824 |isbn=978-9943-8834-7-5 |archive-date=2024-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240215125506/http://til.gov.uz/upload/literature/dict-and-encyclopedia/Ss.pdf |access-date=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;. Koʻp xalqlarda, jumladan, [[oʻzbeklar]]da keng tarqalgan.

== Taniqli shaxslar ==

* [[Samandar Hamroqulov]] — oʻzbekistonlik qoʻshiqchi;
* [[Samandar Meliboyev]] — oʻzbekistonlik sobiq professional [[futbolchi]];
* [[Samandar Murodboyev]] — oʻzbekistonlik futbolchi;
* [[Samandar Ochilov]] — oʻzbekistonlik futbolchi;
* [[Samandar Oʻrinboyev]] — oʻzbekistonlik futbolchi;
* [[Samandar Qodirov]] — oʻzbekistonlik futbolchi;
* [[Samandar Qoʻqonov]] — [[Oʻzbekiston]] [[Erk demokratik partiyasi|&quot;Erk&quot; demokratik partiyasi]] aʼzosi boʻlgan siyosatchi;
* [[Samandar Shukrillayev]] — oʻzbekistonlik futbolchi;
* [[Samandar Sindarov]] — oʻzbekistonlik futbolchi;
* [[Samandar Toirov]] — oʻzbekistonlik futbolchi;
* [[Samandar Vohidov]] — telepublitsist, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi;
* [[Samandarbek Joʻrabekov]] — oʻzbekistonlik futbolchi;
* [[Samandarjon Mavlonqulov]] — oʻzbekistonlik futbolchi.

== Familiyalar ==
* [[Samandarov]]
* [[Samandarova]]
== Manbalar ==
{{manbalar}}


{{ism-stub}}

[[Turkum:Oʻzbekcha erkaklar ismlari]]</text>
      <sha1>82dej6va34t7tt62w0tn50xqfdcnlc8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sadruddinxon Azurda Dehlaviy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1463107</id>
    <revision>
      <id>6327636</id>
      <parentid>6306868</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T01:02:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>2 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327636</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4455" sha1="764y2mr9gs8di7wi7xu3iikkla4tq7c" xml:space="preserve">'''Sadruddinxon Azurda Dehlaviy''' (1804–1868) ulamosi, [[Hindiston xalq qoʻzgʻoloni|1857-yilgi Hind qoʻzgʻoloni]] yetakchilaridan biri va Britaniya Raji davrida yashagan shoir edi. U Dehlida bosh muftiy boʻlib ishlagan va Britaniya hukumatiga qarshi qoʻzgʻolonda faol ishtirok etgan&lt;ref&gt;{{cite book |last= Malleson |first=George Bruce |authorlink=George Bruce Malleson |date=1880 |title=History of the Indian Mutiny 1857–1858 |edition=2st |url=https://archive.org/stream/historyindianmu01mallgoog#page/n590/mode/1up/search/ulla|volume=3|pages=590–591}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;auto1&quot;&gt;{{Cite journal|url=https://www.academia.edu/34992892|title=An untold historical account of the 18 th century Indian ulema's valiant struggles for the Independence|first=Ghulam Rasool|last=Dehlvi|via=www.academia.edu}}&lt;/ref&gt;.

== Faoliyati ==
Dehlaviy Dehlidagi hadislarga oid eng yirik mutaxassislardan biri boʻlgan [[Abdulaziz ad-Dehlaviy|Shah Abdulaziz]]dan va olim Fazl Imom Foruqiy Xayrabodiydan taʼlim olgan. Sadruddin Azurda Anglo-Oriental kollejida arab tili imtihonchisi boʻlib ishlagan va Xayrabadiy madrasasi hamda Rohimiy madrasasida shogird sifatida xizmat qilgan&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;Bi, N., 2020. ''The Impact Of British Christian Missionaries On Indian Religious, Social And Cultural Life Between 1800 And 1857. With Particular Reference To The Role Of Missionaries In The Events Leading Up To The 1857 Mutiny''. [online] Bradscholars.brad.ac.uk. Available at: &lt;https://bradscholars.brad.ac.uk/handle/10454/6296 {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20250124200121/https://bradscholars.brad.ac.uk/handle/10454/6296 |date=2025-01-24 }}&gt; [Accessed 19 June 2020].&lt;/ref&gt;.
U 19-asrda ilm al-hadis va ilm al-fiqh boʻyicha yetakchi mutaxassislardan biri edi&lt;ref&gt;Mushtaq Ahmad, W., 1999. Development of Islamic Sciences in Kashmir. [online] Core.ac.uk. Available at: &lt;https://core.ac.uk/download/pdf/144508749.pdf&gt; [Accessed 19 June 2020].&lt;/ref&gt;.

Sadruddinxon Azurda Dehlaviy 1827-yildan 1846-yilgacha Dehlida '''Sadr Amin''', 1846-yildan 1857-yilgacha esa '''Sadrus Sudur''', yaʼni Dehlining bosh muftiyi lavozimida boʻlgan. Sadruddin Azurdaning uylari qoʻzgʻolon yetakchilari, ulamolar, shoirlar va adabiy arboblar yigʻiladigan maskanlardan boʻlgan&lt;ref&gt;Some Prominent Ulema of 1857 Revolt By Allama [[Yaseen Akhtar Misbahi]], published by Darul Qalam Delhi.&lt;/ref&gt;.

Dehlidagi 30 nafar olim, jumladan, Rahmatulloh Kayrnaviy, Sadruddinxon Azurda, Sarfaroz Ali va [[Fazl Haq]] Xayrabodiy 1857-yil qoʻzgʻoloni jihod ekanini bildirgan bayonotga imzo chekishgan&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;.

Ulamolar orasidagi mavqeiga koʻra, u koʻplab olimlarga taʼsir koʻrsatgan va ularning ichida qoʻzgʻolondagi eng yetakchi jangchilardan biri Mavlono [[Ahmadulloh Shoh]] Madrasiy edi. Madrasiy Hind qoʻzgʻolon harakatining asosiy yetakchilaridan boʻlib, u butun [[Aud]] mintaqasida qoʻzgʻolonlarni boshlab bergan&lt;ref name=&quot;auto1&quot;/&gt;.

U ingliz va Boburiy zodagonlari oʻrtasida vositachilik qilgan va qoʻzgʻolon paytida qoʻzgʻolonchilarni qoʻllab-quvvatlash maqsadida [[Bahodir Shoh II|Bahodir Shoh Zafar]] bilan maslahatlar oʻtkazgan hamda fuqarolar urushining oldini olish uchun jihodchilar, saroy ahli va sipohlarni yarashtirishga harakat qilgan&lt;ref name=&quot;auto2&quot;&gt;Islahi, Abdur Rehman Pervaz, Mufti Sadruddin Hayat, Shakhsiyat, Ilm our Adabi Karname, published by Maktaba Jamia Delhi, 1977 available at https://www.rekhta.org/ebooks/mufti-sadruddin-aazurda-hayat-shakhsiyat-ilmi-aur-adabi-karname-abdur-rahman-parwaz-islahi-ebooks/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.salaam.co.uk/biographies/profile.php?id=436|title=Salaam Biographies|website=www.salaam.co.uk|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220119053450/http://www.salaam.co.uk/biographies/profile.php?id=436|arxivsana=2022-01-19|qaralgan sana=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;.

U 1857-yil qoʻzgʻolonidagi ishtiroki uchun sud qilindi va mulki musodara etildi. Oʻzi ham shoir boʻlgan muftiy Sadruddin „Azurda“ Gʻolibning yaqin tanishi va muxlisi sifatida tanilgan edi&lt;ref name=&quot;auto2&quot;/&gt;.

Sayyid Ahmadxon uni yuksak darajali olim deb hisoblagan&lt;ref&gt;&quot; Aasaarus Sanaadid&quot; (P 524)&lt;/ref&gt;. Hakim Abdulhay Raye Barelviy esa uni ilmiy yutuqlari va mahoratiga teng keladigani boʻlmagan, Hindiston faxri deb atagan&lt;ref&gt;Gul-i Raʼna, P 227, Azamgadh)&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Tashqi_havolalar}}

[[Turkum:1804-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1868-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Hind shoirlari]]</text>
      <sha1>764y2mr9gs8di7wi7xu3iikkla4tq7c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rustam posho karvonsaroyi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1463307</id>
    <revision>
      <id>6327630</id>
      <parentid>6307238</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T22:52:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327630</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1468" sha1="29evnkmv8wqn0h42l78vhb5p39abl4l" xml:space="preserve">{{Bino bilgiqutisi
| native_name      = {{lang-tr|Rüstem Paşa Kervansarayı}}
| image            = Turkey adm location map.svg
| caption          = Turkiyadagi joylashuvi
| location         = [[Ereğli]], [[Konya (viloyat)|Konya]], [[Turkiya]]
| coordinates      = {{coord|37|30|51.7|N|34|03|00.5|E|display=inline,title}}
| architect        = [[Xoʻja Sinon]]
| main_contractor  = [[Damat Rustam Posho|Damat Rustam posho]]
}}
'''Rustam posho karvonsaroyi''' ({{Lang-tr|Rüstem Paşa Kervansarayı}}) — [[Turkiya]]ning [[Konya (viloyat)|Konya viloyati]] [[Ereğli]] shahrida joylashgan [[karvonsaroy]]. [[Usmoniylar davlati|Usmoniylar]] davlat arbobi va bosh vazir [[Damat Rustam Posho|Rustam posho]] topshirigʻiga binoan saroy meʼmori [[Xoʻja Sinon]] tomonidan 1552-yilda bunyod etilgan&lt;ref name=&quot;eb&quot;/&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar
|30em|refs=&lt;ref name=&quot;eb&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.eregli.bel.tr/tr-407946456-a407951998/Rustem-Pasa-Kervansarayi- |publisher=Ereğli belediyesi |title=Rüstem Paşa Kervansarayı |language=tr |accessdate=9 June 2019 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190420195141/http://www.eregli.bel.tr/tr-407946456-a407951998/Rustem-Pasa-Kervansarayi- |arxivsana=2019-04-20 }}&lt;/ref&gt;.}}

[[Turkum:1552-yilda qurib bitkazilgan binolar va inshootlar]]
[[Turkum:Konya viloyatidagi binolar va inshootlar]]
[[Turkum:Usmoniylar imperiyasidagi binolar va inshootlar]]
[[Turkum:Turkiyadagi karvonsaroylar]]
[[Turkum:Usmoniylar karvonsaroylari]]</text>
      <sha1>29evnkmv8wqn0h42l78vhb5p39abl4l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Roshchino xalqaro aeroporti</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1463834</id>
    <revision>
      <id>6327598</id>
      <parentid>6312005</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T19:19:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327598</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39924" sha1="l3tzv46aatzm5k7jldkmx2q7hs2ff0i" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| name            = D. I. Mendeleyev nomidagi Roshchino xalqaro aeroporti
| nativename     = {{lang|ru|Международный аэропорт Рощино имени Д. И. Менделеева}}
| image           = 
| image_size      = 250
| image2          = Аэропорт Рощино.jpg
| image2_size     = 250
| caption         = 
| IATA            = TJM
| ICAO            = USTR
| pushpin_map     = Rossiya Tyumen viloyati
| pushpin_label   = TJM
| pushpin_caption = Aeroportning Tyumen viloyati xaritasidagi joylashuvi
| type            = Fuqarolik
| owner           = 
| operator        = 
| area_served     = [[Tyumen]]
| location        = [[Tyumen]], [[Rossiya]]
| hub             = *[[Utair]]
*Yamal Airlines
| elevation-f     = 371
| elevation-m     = 113
| coordinates     = {{Coord|57|10|6|N|65|19|0|E|type:airport|display=inline,title}}
|latd=57|latm=10|lats=6|longd=65|longm=19|longs=0|longEW=E|latNS=N
| website         = [https://tjmport.ru/ tjmport.ru]
| metric_elev     = y
| metric_rwy      = y
| r1-number       = 03/21
| r1-length-f     = 9,852
| r1-length-m     = 3,003
| r1-surface      = Beton
| r2-number       = 12/30
| r2-length-f     = 8,871
| r2-length-m     = 2,704
| r2-surface      = [[Asfalt-beton|Asfalt]]
| stat-year       = 205
| stat1-header    = Yoʻlovchilar soni
| stat1-data      = 2 760 338
| stat2-header    = 
| stat2-data      = 
| footnotes       = Manbalar: Rosaviatsiya&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.favt.ru/dejatelnost-ajeroporty-i-ajerodromy-osnovnie-proizvodstvennie-pokazateli-aeroportov-obyom-perevoz/ |title=Объемы перевозок через аэропорты России |language=ru |trans-title=Transportation volumes at Russian airports |publisher=Federal Air Transport Agency |website=favt.ru |access-date=23 October 2018 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160530164458/https://www.favt.ru/dejatelnost-ajeroporty-i-ajerodromy-osnovnie-proizvodstvennie-pokazateli-aeroportov-obyom-perevoz/ |arxivsana=2016-05-30}}&lt;/ref&gt; &lt;br&gt; Statistika&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.finmarket.ru/news/6325493 |title=Тюменский аэропорт &quot;Рощино&quot; увеличил пассажиропоток в 2024 году на 6,7% |access-date=2019-01-20 |archive-date=2019-01-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190117174155/http://tjm.aero/mediacenter/news/264454/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
}}
'''[[Dmitriy Mendeleyev|D. I. Mendeleyev]] nomidagi&lt;ref name=&quot;Ukaz&quot;&gt;{{Cite web |url=http://publication.pravo.gov.ru/Document/View/0001201905310002?index=2&amp;rangeSize=1 |title=Указ Президента Российской Федерации от 31.05.2019 № 246 &quot;О присвоении аэропортам имен лиц, имеющих особые заслуги перед Отечеством&quot; |lang=ru |access-date=2019-05-31 |archive-date=2019-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191107120942/http://publication.pravo.gov.ru/Document/View/0001201905310002?index=2&amp;rangeSize=1 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Roshchino xalqaro aeroporti''' — [[Rossiya]]ning [[Tyumen]] shahriga xizmat koʻrsatuvchi va B toifali aerodromga ega xalqaro aeroport&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://favt.gov.ru/dejatelnost-ajeroporty-i-ajerodromy-reestr-grajdanskih-ajerodromov-rf/ |title=Источник |access-date=2024-07-27 |archive-date=2022-06-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220605200209/https://favt.gov.ru/dejatelnost-ajeroporty-i-ajerodromy-reestr-grajdanskih-ajerodromov-rf/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. [[Tyumen viloyati]]da, Tyumen shahridan 13 km gʻarbda joylashgan. Aeroportning rasmiy nomi — ''Roshchino''&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.tjm.aero/airport/address/ |title=Юридический адрес и реквизиты |access-date=2016-11-23 |archive-date=2019-09-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190902073538/http://www.tjm.aero/airport/address/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;, operatori esa „[[Novaport]]“ OAJ hisoblanadi.

[[Utair]] va Yamal Airlines aviakompaniyalari uchun tayanch aeroport vazifasini bajaradi hamda federal ahamiyatga ega aeroport maqomiga ega&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.favt.ru/dejatelnost-ajeroporty-i-ajerodromy-perechen-aeroportov/ |title=Перечень аэропортов федерального значения |access-date=2016-11-23 |archive-date=2019-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190331085709/https://www.favt.ru/dejatelnost-ajeroporty-i-ajerodromy-perechen-aeroportov/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;. 2017-yil yanvar oyida yangi terminal ochilgan. Roshchino aeroporti [[Tyumen viloyati]], [[Yamal Nenetslari muxtor okrugi]] va [[Xanti-Mansilar muxtor okrugi]] uchun tranzit parvozlar markazi hisoblanadi.

== Tavsifi ==
[[Aerodrom]] quyidagi samolyotlarni qabul qilish va ularga xizmat koʻrsatish uchun sertifikatlangan: [[An-12]], An-24, [[An-26]], [[An-72]], An-74, [[An-124]] (uchish/qoʻnish uchun bir martalik maxsus ruxsatnoma talab etiladi), An-148, Tu-134, Tu-154, [[Tupolev Tu-204
|Tu-204]], Tu-214, Il-18, [[Il-76]], Il-86, Yak-40, Yak-42, [[Sukhoi Superjet 100]], [[Boeing 737]], Boeing 757, Boeing 767, [[Boeing 777]], [[Boeing 747]], [[Airbus A320]] oilasiga mansub samolyotlar, Airbus A330, ATR 42, ATR 72, Bombardier Canadair Regional Jet (CRJ), SAAB-340, Embraer-145/170/190/195 va barcha yengilroq samolyotlar, shuningdek, barcha turdagi [[vertolyot]]lar&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://tjm.aero/airport/info/ |title=Свидетельство годности аэродрома |access-date=2018-09-30 |archive-date=2018-09-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180930132136/http://tjm.aero/airport/info/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

Aerodromda qattiq qoplamali ikkita uchish-qoʻnish yoʻlagi mavjud. Oʻlchami 3003 × 45 metr boʻlgan 2-uchish-qoʻnish yoʻlagi (03/21) har ikki yoʻnalishda OVI-1 (CAT I) yoritish tizimlari va qoʻnishga yordam beruvchi vositalar bilan jihozlangan; uning PCN koʻrsatkichi — 74/R/C/X/T. Oʻlchami 2704 × 50 metr boʻlgan 1-uchish-qoʻnish yoʻlagi (12/30) har ikki yoʻnalishda OMI (qoʻnishga yaqinlashishning soddalashtirilgan yoritish tizimi) bilan jihozlangan; uning PCN koʻrsatkichi — 42/R/C/W/T.

== Aeroport terminali ==
[[File:Roschino International Airport of Tyumen.JPG|thumb|Terminal (1968–2014)]]
[[File:Terminal airport roshino.jpg|thumb|Terminal (2014–2024)]]

Eski terminal neft va gaz sanoatining rivojlanishi natijasida ortgan yoʻlovchi va yuk oqimiga xizmat koʻrsatish maqsadida 1968-yilda qurilgan. 1998-yilda terminal binosi rekonstruksiya qilindi va xalqaro terminal tashkil etildi.

2016-yilda aeroportni qayta qurish ishlari doirasida eski terminal binosi butunlay buzib tashlandi va uning oʻrnida umumiy maydoni 27 000 m² dan ortiq boʻlgan yangi, zamonaviy terminal barpo etildi.

Aeroportni rekonstruksiya qilishning navbatdagi bosqichi 2023-yil iyun oyida boshlandi va uni 2027-yilning ikkinchi yarmida yakunlash rejalashtirilgan. Loyiha uch bosqichga boʻlingan. Yangi terminal maydoni 27 000 m² dan 46 000 m² gacha kengaytiriladi; bunda soatiga oʻtkazish qobiliyati 1 900 nafar yoʻlovchiga, umumiy yillik sigʻim esa 3,8 million yoʻlovchiga yetkaziladi. Terminal binosidan tashqari, loyiha muhandislik tarmoqlari, turli binolar va inshootlar, aeroport oldidagi maydon hamda perron rekonstruksiyasini ham oʻz ichiga oladi. Yangi terminal yettita teletrap hamda yoʻlovchilarga xizmat koʻrsatish va bagajni qayta ishlashning zamonaviy tizimlari bilan jihozlanadi. Rekonstruksiya ishlari deyarli 14 milliard rublga baholanmoqda. Loyiha pudratchisi — „Limakmarashstroy“ MChJ [7][8].

=== 1-bosqich ===
2025-yil 5-martda rekonstruksiyaning birinchi bosqichi doirasida yangi terminalning birinchi qismi ochildi.

Yangi majmua quyidagilarni oʻz ichiga oladi:

* ichki reyslar uchun 1, 1A va 2, 2A chiqish darvozalari;
* ichki reys yoʻlovchilari uchun bagaj olish hududi;
* ichki va xalqaro reys yoʻlovchilari uchun parvozoldi xavfsizlik tekshiruvi hududi;
* premium, biznes va VIP zallar.
Aeroportning tashqi koʻrinishi va ichki qismi kimyoviy elementlarning stilizatsiya qilingan sxemalari bilan bezatilgan. Pardozlash ishlarida yogʻoch koʻrinishidagi materiallardan foydalanilgan. Yangi bino keng va yorugʻ boʻlib, koʻplab joylarda panoramali derazalar oʻrnatilgan. U eskalatorlar, shuningdek, harakatlanishi cheklangan yoʻlovchilar uchun lift va panduslar bilan jihozlangan.

=== 2-bosqich ===
Rekonstruksiyaning ikkinchi bosqichini 2026-yilning mart oyida yakunlash rejalashtirilgan.

Ikkinchi bosqich eski binoni qisman buzish va keyinchalik terminalni vertikal ravishda kengaytirish (qoʻshimcha qavatlar qoʻshish) ishlarini oʻz ichiga oladi.

Yangi qism quyidagilarni oʻz ichiga oladi:

* ichki reyslar yoʻlovchilari uchun roʻyxatdan oʻtish hududi;
* xavfsizlik tekshiruvi punktlari joylashgan markaziy kirish majmuasi;
* ichki reyslar uchun kengaytirilgan steril hududlar;
* teletraplarni uchinchi qavat bilan bogʻlovchi yopiq oʻtish yoʻlaklari (eskalatorlar bilan jihozlangan).

=== 3-bosqich ===
Rekonstruksiyaning uchinchi bosqichini 2027-yilning ikkinchi yarmida yakunlash rejalashtirilgan.

Uchinchi bosqichda eski binoni buzish boʻyicha qolgan ishlar va terminalni vertikal ravishda kengaytirish ishlari davom ettiriladi.

Yangi qism quyidagilarni oʻz ichiga oladi:

* xalqaro reyslar yoʻlovchilari uchun bagaj olish hududi;
* xalqaro reyslar uchun steril hududlar;
* ichki reyslar yoʻlovchilari uchun kengaytirilgan roʻyxatdan oʻtish hududi va xalqaro reyslar yoʻlovchilari uchun yangi roʻyxatdan oʻtish hududi.

== Tarixi ==
* 1953—1960-yillar — Tyumen viloyatining shimoliy hududlariga iqtisodiy yuklarni tashish uchun An-22 va An-12 kabi ogʻir yuk koʻtaruvchi samolyotlarni qabul qila oladigan yangi aeroport qurildi. Yoʻlovchi tashishni taʼminlash maqsadida aeroportda An-24 samolyotlari joylashtirildi.
* 1964-yil — Aeroportga ''Roshchino'' nomi berildi.
* 1966-yil — Roshchino aeroportida dastlabki kuchaytirilgan beton uchish-qoʻnish yoʻlagi foydalanishga topshirildi va yer usti inshootlari qurilishi boshlandi.
* 1968-yil — Li-2 va An-24 samolyotlari eskadronlari [[Plexanov aeroporti|Plexanovdan]] Roshchinoga koʻchirildi. Roshchinoning yangi terminali ishga tushirildi.
* 1971-yil — „Layner“ mehmonxonasi ochildi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining farmoni bilan Tyumen fuqarolik aviatsiyasi boshqarmasi Mehnat Qizil Bayroq ordeni bilan taqdirlandi.
* 1972-yil — Tyumen–Vnukovo–Tyumen yoʻnalishida Tu-134 samolyotida ilk parvoz amalga oshirildi.
* 1973-yil — [[An-26]] samolyotlari ekspluatatsiyasi boshlandi.
* 1977-yil — Tyumen–Nadim yoʻnalishida [[Il-76]] samolyotida ilk parvoz amalga oshirildi.
* 1978-yil — Samolyotlarga texnik xizmat koʻrsatish va taʼmirlash angari foydalanishga topshirildi.
* 1976-yil — Uchish-qoʻnish yoʻlagi zamonaviy radio va yoritish tizimlari bilan jihozlandi. Tyumen–Moskva–Tyumen yoʻnalishida Tu-154 samolyotida ilk parvoz amalga oshirildi.
* 1988-yil — Tyumen–Kiyev–Brandt (Germaniya)–Kiyev–Tyumen yoʻnalishida ilk xalqaro parvoz amalga oshirildi. 1993-yil — Roshchinoda samolyotni olib qochish boʻyicha yagona holat qayd etildi. Samolyotni olib qochgan shaxs Shvetsiya qamoqxonasida 12 yil oʻtirdi.
* 1994-yil — Tyumen–Shtutgart–Tyumen yoʻnalishida Germaniyaga muntazam parvozlar boshlandi.
* 1997-yil — 10-iyulda yangi aviatsiya korxonasi — „Roshchino aeroporti“ ochiq aksiyadorlik jamiyati roʻyxatdan oʻtkazildi. Tyumen aviatsiyasi faxriysi V. N. Polyakov 2016-yilga qadar uzluksiz ravishda kompaniya bosh direktori lavozimida faoliyat yuritdi. Aeroportni rekonstruksiya qilish boʻyicha 2005-yilgacha moʻljallangan dastur qabul qilindi.
* 2002-yil — Yorugʻlik va signalizatsiya tizimi almashtirildi. 3-raqamli harakatlanish yoʻlagi (TW-3) loyiha talablariga muvofiq kengaytirildi. 1-uchish-qoʻnish yoʻlagining (RWY-1) TW-3 va TW-4 oraligʻidagi qismi taʼmirlandi; uning I-klassdagi havo kemalarini (Tu-154, [[Il-76]]) qabul qilishga yaroqliligini tasdiqlovchi mustahkamlik sinovlari oʻtkazildi.
* 2004-yil — 1-uchish-qoʻnish yoʻlagini rekonstruksiya qilish ishlari toʻliq yakunlandi. Xalqaro terminal ishga tushirildi.
* 2005-yil — 2-uchish-qoʻnish yoʻlagini rekonstruksiya qilish ishlari yakunlandi. Bagajga xizmat koʻrsatish boʻyicha yangi majmua ochildi.
* 2012-yil — Yangi yoʻlovchi terminali majmuasi qurilishi boshlandi.
* 2014-yil — Aeroportlar boʻyicha yirik xolding kompaniyasi boʻlgan „[[Novaport]]“ MChJ „Roshchino“ aeroporti OAJ (Tyumen) aksiyalarining 100 foizini sotib oldi. Qoplamali 2-uchish-qoʻnish yoʻlagi va harakatlanish yoʻlaklarida kapital taʼmirlash ishlari olib borildi.
* 2015-yil — 27-yanvar kuni Tyumendagi Roshchino aeroporti Rossiyada birinchi boʻlib sunʼiy yoʻldoshga asoslangan aniq qoʻnish tizimi (GPS/GLONASS) yordamida havo kemalarini qabul qilishni amalga oshirdi. [[S7 aviakompaniyasi]]ga tegishli [[Boeing 737]]-800 samolyoti muvaffaqiyatli qoʻndi.
* 2017-yil — 17-yanvar kuni yangilangan yoʻlovchi terminali rasman ochildi. Yoʻlovchi oʻtkazish quvvati ikki baravar oshdi, roʻyxatdan oʻtish punktlari soni koʻpaytirildi va kutish zallari kengaytirildi; tranzit yoʻlovchilar uchun maxsus zona tashkil etildi hamda beshta teletrap foydalanishga topshirildi.
* 2018-yil — 31-may kuni Federal havo transporti agentligi („Rosaviatsiya“) Roshchino aeroportiga ikki qavatli, keng fyuzelyajli Airbus A330 samolyotlarini qabul qilishga ruxsatnoma berdi. 14-noyabr kuni Tyumen (Roshchino) aerodromining davlat roʻyxatidan oʻtganligi toʻgʻrisidagi guvohnoma yangilanib, uning [[Boeing 747]]-400/400F samolyotlarini ekspluatatsiya qilishga yaroqliligi tasdiqlandi.
* 2019-yil — 31-may kuni aeroportga [[Dmitriy Mendeleyev]] nomi berildi&lt;ref name=&quot;Ukaz&quot;/&gt;; Oktyabr oyida [[Rossiya Airlines]]ning Boeing 747-400 samolyoti Tyumen–Yekaterinburg yoʻnalishida ilk parvozni amalga oshirdi. 30-oktyabr kuni aeroport kirish qismida Tu-134 samolyoti (bort raqami &lt;nowiki&gt;CCCP-65012&lt;/nowiki&gt;) aks ettirilgan yodgorlik oʻrnatildi&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.tjm.aero/airport/history/ |title=История аэропорта |access-date=2017-09-05 |archive-date=2019-09-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190904020550/http://tjm.aero/airport/history/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

[[Fayl:Памятник Ту-134А-3 (аэропорт Рощино, г.Тюмень).jpg|thumb|Tu-134 yodgorligi|300x300px]]

* 2021-yil — Parvoz davomida ovqat bilan taʼminlash boʻyicha yangi majmua ishga tushirildi. Majmua 1324 m² maydonni egallaydi.
* 2023-yil — Yamal Airlines uchun yangi angar majmuasi foydalanishga topshirildi. Yangi majmua bir vaqtning oʻzida ikkita A320/321 rusumli samolyotni sigʻdirishga moʻljallangan.
* 2024-yil — Havo harakatini boshqarishning yangi minorasi ishga tushirildi. Yangi minora aerodromning manyovr zonasini toʻliq koʻzdan kechirish va uchish-qoʻnish yoʻlaklarining barcha qismlarini bevosita kuzatish imkonini beradi. Natijada, ikkita uchish-qoʻnish yoʻlagidan bir vaqtda foydalanish hisobiga aerodromning oʻtkazish qobiliyati sezilarli darajada oshdi.
* 2025-yil — Terminal binosini rekonstruksiya qilishning birinchi bosqichi yakunlandi. Terminalning yangi qismida endilikda ichki reyslar uchun 1, 1A, 2 va 2A chiqish darvozalari, ichki reyslar boʻyicha bagaj olish hududi, premium-zal (biznes-zal) va VIP-zal mavjud. Ushbu qismning ikkinchi qavatida parvozoldi xavfsizlik tekshiruvi hududi joylashgan.

=== Rivojlanishi ===
* 2023-yil — Terminalni rekonstruksiya qilish va kengaytirish loyihasi boshlandi.
* 2026-yil — Aeroport terminali yonida yangi mehmonxona qurilishining boshlanishi. Bu 129 xonali olti qavatli bino boʻlib, [[Hilton Hotels &amp; Resorts|Hilton]] tarmogʻi tomonidan boshqariladi&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://regnum.ru/news/economy/2795821.html |title=Рядом с тюменским аэропортом построят отель Hilton - ИА REGNUM&lt;!-- Заголовок добавлен ботом --&gt; |lang=ru |access-date=2019-12-16 |archive-date=2019-12-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191216102912/https://regnum.ru/news/economy/2795821.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.
* 2026-yil — 1-sonli uchish-qoʻnish yoʻlagini rekonstruksiya qilish, jumladan, yoritish uskunalarini ICAO standartlariga moslashtirish: „300-kurs“ boʻyicha qoʻnish tizimini II toifaga va „120-kurs“ boʻyicha qoʻnish tizimini I toifaga yangilandi.

== Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar ==
2016-yilda aeroportning yoʻnalishlar tarmogʻi 49 ta manzilni oʻz ichiga olgan boʻlib, ulardan 11tasi xalqaro yoʻnalishlardir&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://t.rbc.ru/tyumen/10/02/2017/589da5659a79470d8fa5d7ab |title=Рощино расширяет маршрутную сеть :: Тюмень :: РБК&lt;!-- Заголовок добавлен ботом --&gt; |access-date=2021-05-20 |archive-date=2021-05-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210520031015/https://t.rbc.ru/tyumen/10/02/2017/589da5659a79470d8fa5d7ab |url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Aeroportda yigirmata aviakompaniya muntazam ravishda parvozlarni amalga oshirgan&lt;ref name=&quot;komm17&quot;&gt;{{Статья|ссылка=https://www.kommersant.ru/doc/3282098|заглавие=Аэропорт Рощино наращивает массу|язык=ru|издание=Коммерсантъ|archive-date=2021-05-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210520031014/https://www.kommersant.ru/doc/3282098}}&lt;/ref&gt;.

2017-yilda Yamal Airlines Roshchino aeroportining bazaviy aviakompaniyasiga aylandi&lt;ref name=komm17/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://newdaynews.ru/tumen/651696.html |title=Архивированная копия |access-date=2021-05-20 |archive-date=2021-05-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210520031015/https://newdaynews.ru/tumen/651696.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;. [[Utair]] — aeroportning ikkinchi bazaviy aviakompaniyasidir&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://newdaynews.ru/tumen/649961.html|title=Реконструкцией Рощино займётся проектировщик Шереметьево|website=Новый День|date=2018-11-22|access-date=2021-08-05|archive-date=2021-05-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210520031042/https://newdaynews.ru/tumen/649961.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

&lt;!-- Please use only independent sources. The airport and the airline itself are not independent sources. --&gt;
{{Aeroport-yoʻnalishlar
&lt;!-- --&gt;
| [[Aeroflot]] | [[Krasnoyarsk xalqaro aeroporti|Krasnoyarsk–Xalqaro]]&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Liu |first1=Jim |title=Aeroflot further expands Krasnoyarsk network in S20 |url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/289427/aeroflot-further-expands-krasnoyarsk-network-in-s20/ |access-date=10 February 2020 |work=Routesonline |date=10 February 2020}}&lt;/ref&gt;, [[Sheremetyevo (aeroport)|Moskva–Sheremetyevo]], [[Pulkovo aeroporti|Sankt-Peterburg]], [[Sochi xalqaro aeroporti|Sochi]]
&lt;!-- --&gt;
| AlMasria Universal Airlines, {{EGY}} | '''Mavsumiy charter:''' [[Sharm ash-Shayx xalqaro aeroporti|Sharm ash-Shayx]]&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Парфенова |first1=Марина |title=Из Тюмени запустят дополнительные рейсы в Египет |url=https://ura.news/news/1052892418 |access-date=21 February 2025 |work=ura.news |date=21 February 2025 |language=ru}}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- --&gt;
| [[Azimut (aviakompaniya)|Azimut]] | [[Mineralnye Vodi aeroporti|Mineralnye Vodi]], [[Begishevo aeroporti|Nijnekamsk]]
&lt;!-- --&gt;
| Azur Air, {{RUS}} | '''Mavsumiy charter:''' [[Antaliya aeroporti|Antaliya]]&lt;ref&gt;{{cite news |title=AZUR air возобновила полеты в Анталью из Екатеринбурга и Тюмени |url=https://www.interfax-russia.ru/tourism/news/azur-air-vozobnovila-polety-v-antalyu-iz-ekaterinburga-i-tyumeni |access-date=19 May 2026 |publisher=Interfax |date=19 May 2026|language=ru}}&lt;/ref&gt;, [[Mattala Rajapaksa xalqaro aeroporti|Hambantota–Mattala]]&lt;ref&gt;{{cite news |work=Aviation Voice |access-date=5 September 2026 |title=Russia’s Azur Air to Return to Sri Lanka – Russian Travel Digest |url=https://aviationvoice.lk/russias-azur-air-to-return-to-sri-lanka-russian-travel-digest/}}&lt;/ref&gt;, [[Sharm ash-Shayx xalqaro aeroporti|Sharm ash-Shayx]]&lt;ref name=&quot;AzurAir_NW24&quot;&gt;{{cite news |last1=Liu |first1=Jim |title=Azur Air Expands Sharm el Sheikh Charters in NW24 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/241127-zfnw24ssh |access-date=27 November 2024 |work=AeroRoutes |date=27 November 2024 |language=en-CA}}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- --&gt;
| Gazpromavia&lt;ref&gt;{{cite web |title=Расписание - Газпро Авиа |url=https://tjmport.ru/passengers/information/schedule/?airline=33928&amp;FromDate=&amp;ToDate=&amp;setFilter=Y |website=tjmport.ru |publisher=Международный аэропорт Тюмень (Рощино) |access-date=15 July 2025}}&lt;/ref&gt;, {{RUS}} | '''Mavsumiy charter:''' {{Flagicon|Russia}}Bovanenkovo, [[Vnukovo xalqaro aeroporti|Moskva–Vnukovo]], [[Nadim aeroporti|Nadim]], [[Noviy Urengoy aeroporti|Noviy Urengoy]],  {{Flagicon|Russia}}Stavropol, [[Talakan aeroporti|Talakan]], [[Ufa xalqaro aeroporti|Ufa]], {{Flagicon|Russia}}Yamburg
&lt;!-- --&gt;
| Ikar, {{RUS}} | [[Sochi xalqaro aeroporti|Sochi]]
&lt;!-- --&gt;
| [[NordStar]] | {{Flagicon|Russia}}Norilsk, [[Kurumoch xalqaro aeroporti|Samara]]
&lt;!-- --&gt;
| {{nowrap|[[Nordwind Airlines]]}} | [[Dushanbe xalqaro aeroporti|Dushanbe]]&lt;ref name=&quot;N4_TJU_TJK_NW26&quot; /&gt;, {{Flagicon|Russia}}Kaliningrad&lt;ref&gt;{{cite news |title=Из Тюмени в Калининград появятся прямые рейсы |url=https://t.rbc.ru/tyumen/02/02/2026/6980948d9a7947dfd308b444 |access-date=2 February 2026 |publisher=rbc.ru |date=2 February 2026}}&lt;/ref&gt;, [[Mahachqalʼa aeroporti|Mahachqalʼa]], [[Sheremetyevo (aeroport)|Moskva–Sheremetyevo]], [[Pulkovo aeroporti|Sankt-Peterburg]], [[Sochi xalqaro aeroporti|Sochi]], [[Xoʻjand aeroporti|Xoʻjand]]&lt;ref name=&quot;N4_TJU_TJK_NW26&quot;&gt;{{cite news |title=Nordwind to launch Tyumen-Khujand and Tyumen-Dushanbe services from Nov-2025 |url=https://centreforaviation.com/news/nordwind-to-launch-tyumen-khujand-and-tyumen-dushanbe-services-from-nov-2025-1336432 |access-date=30 October 2025 |work=centreforaviation.com |agency=CAPA |publisher=News for Airlines, Airports and the Aviation Industry |date=27 October 2025}}&lt;/ref&gt;, [[Oʻsh aeroporti|Oʻsh]]
&lt;!-- --&gt;
| [[Pobeda (aviakompaniya)|Pobeda]] | [[Vnukovo xalqaro aeroporti|Moskva–Vnukovo]], [[Sheremetyevo (aeroport)|Moskva–Sheremetyevo]]&lt;ref&gt;{{cite web |title=С 3 февраля Авиакомпания Победа приступает к выполнению рейсов в Москву (Шереметьево) |url=https://tjmport.ru/mediacenter/news/462093/ |website=tjmport.ru |publisher=Международный аэропорт Тюмень (Рощино) |access-date=24 December 2023}}&lt;/ref&gt;, [[Pulkovo aeroporti|Sankt-Peterburg]], [[Sochi xalqaro aeroporti|Sochi]]
&lt;!-- --&gt;
| {{nowrap|[[Red Wings Airlines]]}} | [[Batumi xalqaro aeroporti|Batumi]]&lt;ref name=&quot;WZ_BUS_NS26&quot;&gt;{{cite news |title=Red Wings expands Georgia routes, opens flights from 15 Russian cities |url=https://news.az/news/red-wings-expands-georgia-routes-opens-flights-from-15-russian-cities |access-date=10 June 2026 |work=News.az |publisher=News.Az - an Azerbaijani informational-analytical news portal |date=9 April 2026 |language=en}}&lt;/ref&gt;, [[Mahachqalʼa aeroporti|Mahachqalʼa]], [[Nazran aeroporti|Nazran]], [[Salexard aeroporti|Salexard]], [[Kurumoch xalqaro aeroporti|Samara]], [[Tbilisi xalqaro aeroporti|Tbilisi]]&lt;ref name=&quot;WZ_TBS_NS26&quot;&gt;{{cite web |title=Red Wings запускает прямые рейсы из Тюмени в Тбилиси |url=https://flyredwings.com/en/press/news/red-wings-zapuskaet-pryamye-rejsy-iz-tyumeni-v-tbilisi/ |website=flyredwings.com |publisher=Red Wings Airlines |access-date=15 June 2026}}&lt;/ref&gt;, [[Volgograd xalqaro aeroporti|Volgograd]]&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Жукарев |first1=Андрей |title=Из Рощино запустили прямые авиарейсы до Волгограда |url=https://t.rbc.ru/tyumen/11/12/2023/657718829a794737fbf59602 |access-date=12 December 2023 |work=amp.rbc.ru |publisher=RBC}}&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;'''Mavsumiy charter:''' [[Mattala Rajapaksa xalqaro aeroporti|Hambantota–Mattala]]&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Пичурина |first1=Ирина |title=Red Wings осенью запустит прямые рейсы из Тюмени на Шри-Ланку |url=https://www.kommersant.ru/doc/6851926 |access-date=25 July 2024 |work=Коммерсантъ |date=25 July 2024 |language=ru}}&lt;/ref&gt;, [[Phuket xalqaro aeroporti|Phuket]]&lt;ref name=&quot;TYU_NW24&quot;&gt;{{cite news |title=Тюменский аэропорт в зимнем сезоне планирует обслуживать 9 международных маршрутов - Туризм {{!}}{{!}} Интерфакс Россия |url=https://www.interfax-russia.ru/tourism/news/tyumenskiy-aeroport-v-zimnem-sezone-planiruet-obsluzhivat-9-mezhdunarodnyh-marshrutov |access-date=28 October 2024 |work=www.interfax-russia.ru |date=28 October 2024 |language=ru}}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- --&gt;
| [[Rossiya Airlines]] | [[Krasnoyarsk xalqaro aeroporti|Krasnoyarsk–Xalqaro]], [[Sheremetyevo (aeroport)|Moskva–Sheremetyevo]], [[Pulkovo aeroporti|Sankt-Peterburg]]
&lt;!-- --&gt;
| [[S7 aviakompaniyasi ]] | [[Irkutsk xalqaro aeroporti|Irkutsk]] (2026-yil 25-oktyabrdan boshlanadi)&lt;ref name=&quot;S7_IKT_UUS_TJM_NS26&quot;&gt;{{cite web |title=S7 Airlines открывает продажу билетов на новые маршруты из Иркутска |url=https://www.s7.ru/ru/news/S7-Airlines-otkryvaet-prodazhu-biletov-na-novye-marshruty-iz-irkutska/ |website=S7.ru |publisher=S7 Airlines |access-date=27 May 2026|language=ru}}&lt;/ref&gt;, [[Tolmachevo aeroporti|Novosibirsk]]&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Liu|first1=Jim|title=S7 Airlines updates planned S17 Embraer E170 operations|url=http://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/270365/s7-airlines-updates-planned-s17-embraer-e170-operations/|access-date=14 December 2016|publisher=Routesonline|date=14 December 2016}}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- --&gt;
| Sky Vision Airlines, {{EGY}} | '''Mavsumiy charter:''' [[Sharm ash-Shayx xalqaro aeroporti|Sharm ash-Shayx]]&lt;ref name=&quot;TJU_Charters_NW25&quot;&gt;{{cite news |last1=Мирский |first1=Василий |title=Частный перевозчик из Египта запустит рейсы на «боингах» из Тюмени|url=https://siapress.ru/news/137226-iz-tyumeni-zapustyat-pryamie-charteri-v-sharm-el-sheyh |access-date=11 August 2025 |work=Новости Сургута — СИА-ПРЕСС – siapress.ru |date=11 August 2025 |language=ru}}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- --&gt;
| [[Smartavia]] | [[Pulkovo aeroporti|Sankt-Peterburg]], [[Sochi xalqaro aeroporti|Sochi]]
&lt;!-- --&gt;
| [[Utair]] | [[Antaliya aeroporti|Antaliya]]&lt;ref&gt;{{cite web |title=Utair снизил цены на рейсы Тюмень — Анталья на 70% |url=https://www.utair.ru/about/news/utair-snizil-tseny-na-reysy-tyumen-antalya-na-70/ |website=utair.ru |publisher=[[Utair]] |access-date=8 October 2026|language=ru}}&lt;/ref&gt;, {{Flagicon|Russia}}Barnaul, [[Beloyarsk aeroporti|Beloyarsk]], [[Manas xalqaro aeroporti|Bishkek]] (2026-yil 27-oktyabrdan boshlanadi)&lt;ref&gt;{{cite web |title=Utair запустит рейсы в Бишкек из Тюмени 22 сентября 2026 |url=https://www.utair.ru/about/news/utair-zapustit-reysy-v-bishkek-iz-tyumeni/ |website=utair.ru |publisher=[[Utair]] |access-date=8 October 2026|language=ru}}&lt;/ref&gt;, [[Haydar Aliyev xalqaro aeroporti|Boku]], [[Al-Maktum xalqaro aeroporti|Dubay–Al-Maktum]]&lt;ref&gt;{{cite news |title=Utair will connect Tyumen with Dubai |url=https://www.akm.ru/eng/press/utair-will-connect-tyumen-with-dubai/ |access-date=5 August 2024 |agency=AK&amp;M Information Agency |publisher=CJSC Analysis, Consulting and Marketing |date=5 August 2024 |language=en}}&lt;/ref&gt;, [[Igrim aeroporti|Igrim]], [[Kogalim xalqaro aeroporti|Kogalim]]&lt;ref name=&quot;UT_25_TYU&quot;&gt;{{cite news |last1=Liu |first1=Jim |title=Utair 1Q25 Tyumen Network Additions |url=https://www.aeroroutes.com/eng/250107-ut1q25tjm |access-date=9 January 2025 |work=AeroRoutes |date=7 January 2025 |language=en-CA}}&lt;/ref&gt;, {{Flagicon|Russia}}Krasnoselkup, [[Mineralnye Vodi aeroporti|Mineralnye Vodi]]&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Иванова |first1=Оксана |title=Самолеты из Тюмени в Минеральные воды будут летать круглый год |url=https://tmn.sm.news/iz-tyumeni-v-mineralnye-vody-mozhno-budet-uletet-kruglogodichno-71614-u3t5/ |access-date=8 October 2024 |work=Информационный портал SM.news |date=8 October 2024 |language=ru}}&lt;/ref&gt;, [[Vnukovo xalqaro aeroporti|Moskva–Vnukovo]], [[Nijnevartovsk aeroporti|Nijnevartovsk]], [[Noviy Urengoy aeroporti|Noviy Urengoy]], [[Nyagan aeroporti|Nyagan]], [[Omsk Markaziy aeroporti|Omsk]], [[Perm xalqaro aeroporti|Perm]], [[Qozon xalqaro aeroporti|Qozon]], [[Pulkovo aeroporti|Sankt-Peterburg]]&lt;ref&gt;{{cite web |title=Utair сохранит прямые рейсы из Тюмени в Санкт-Петербург на осенне-зимний период |url=https://www.utair.ru/about/news/utair-sokhranit-pryamye-reysy-iz-tyumeni-v-sankt-peterburg-na-osenne-zimniy-period/ |website=utair.ru |publisher=[[Utair]] |access-date=8 October 2026|language=ru}}&lt;/ref&gt;, [[Kurumoch xalqaro aeroporti|Samara]], [[Sochi xalqaro aeroporti|Sochi]], [[Sovetskiy aeroporti|Sovetskiy]]&lt;ref name=&quot;UT_25_TYU&quot; /&gt;, [[Surgut xalqaro aeroporti|Surgut]], [[Talakan aeroporti|Talakan]], {{Flagicon|Russia}}Tarko-Sale, [[Toshkent xalqaro aeroporti|Toshkent]], {{Flagicon|Russia}}Tolka, [[Ufa xalqaro aeroporti|Ufa]]&lt;ref name=&quot;UTfromUfa&quot;&gt;{{cite news|last1=Liu|first1=Jim|title=UTair plans new regional routes from Ufa in May 2017|url=http://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/272223/utair-plans-new-regional-routes-from-ufa-in-may-2017/|access-date=6 April 2017|work=Routesonline|date=6 April 2017}}&lt;/ref&gt;, [[Uray aeroporti|Uray]], [[Xanti-Mansiysk aeroporti|Xanti-Mansiysk]]&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Латипова |first1=Юлия |title=Дважды в день самолеты будут летать между Тюменью и Ханты-Мансийском |url=https://siapress.ru/news/133886-dvagdi-v-den-samoleti-budut-letat-megdu-tyumenyu-i-hanti-mansiyskom |access-date=29 January 2025 |work=Новости Сургута — СИА-ПРЕСС – siapress.ru |publisher=Сетевое издание siapress.ru |date=29 January 2025 |language=ru}}&lt;/ref&gt;, [[Xoʻjand aeroporti|Xoʻjand]], [[Koltsovo xalqaro aeroporti|Yekaterinburg]]&lt;ref name=&quot;UTfromUfa&quot; /&gt;, [[Zvartnots xalqaro aeroporti|Yerevan]], [[Sharm ash-Shayx xalqaro aeroporti|Sharm ash-Shayx]] (2026-yil 31-oktyabrdan boshlanadi)&lt;ref&gt;{{cite web |title=Utair запустит рейсы в Египет |url=https://www.utair.ru/about/news/utair-zapustit-reysy-v-egipet/ |website=utair.ru |publisher=[[Utair]] |access-date=8 October 2026|language=ru}}&lt;/ref&gt; &lt;br&gt;'''Mavsumiy:''' [[Gelenjik aeroporti|Gelenjik]]&lt;ref name=&quot;GDZ_Sche&quot;&gt;{{cite web |title=Seasonal Schedule |url=https://gelaero.ru/en/schedule/departures/ |website=Gelendzhik Airport |publisher=Gelendzhik Airport LLC |access-date=30 April 2026 |language=en}}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- --&gt;
| [[Yamal Airlines]] |  [[Beloyarsk aeroporti|Beloyarsk]], [[Irkutsk xalqaro aeroporti|Irkutsk]], [[Krasnoyarsk xalqaro aeroporti|Krasnoyarsk–Xalqaro]], [[Vnukovo xalqaro aeroporti|Moskva–Vnukovo]], [[Nadim aeroporti|Nadim]], [[Nijnevartovsk aeroporti|Nijnevartovsk]], [[Tolmachevo aeroporti|Novosibirsk]], [[Noviy Urengoy aeroporti|Noviy Urengoy]], [[Noyabrsk aeroporti|Noyabrsk]], {{Flagicon|Russia}}Sabetta, [[Pulkovo aeroporti|Sankt-Peterburg]], [[Salexard aeroporti|Salexard]], [[Kurumoch xalqaro aeroporti|Samara]], [[Sochi xalqaro aeroporti|Sochi]], [[Surgut xalqaro aeroporti|Surgut]], [[Talakan aeroporti|Talakan]], {{Flagicon|Russia}}Tomsk, [[Volgograd xalqaro aeroporti|Volgograd]], [[Xoʻjand aeroporti|Xoʻjand]]&lt;ref name=&quot;TYU_NW24&quot; /&gt;, [[Chelyabinsk aeroporti|Chelyabinsk]]
}}

== Statistika ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|+ Roschino aeroporti statistikasi

! Yillar !! Jami yoʻlovchilar &lt;br /&gt; !! Oʻzgarishi, %da !!Ichki!! Xalqaro !! Parvozlar soni!! Yuklar va &lt;br /&gt;pochta, t.
|-
! 2006
| 760 000 ||- ||- ||- ||- ||-
|-
! 2007
| 862 000 || style=&quot;color:green&quot; |+11,8 % {{increase}} ||- ||- ||- ||-
|-
! 2008
| 905 576 || style=&quot;color:green&quot; |+4,8 % {{increase}} ||832 242 ||73 334 ||11 011 ||5699
|-
! 2009
| 785 061 || style=&quot;color:red&quot; |-15,3 % {{decrease}} ||717 405 ||67 656 ||8656 || 4629
|-
! 2010
| 967 829 || style=&quot;color:green&quot; |+18,8 % {{increase}} ||856 641 ||111 188 ||9149 || 5553
|-
! 2011
| 1 084 419 || style=&quot;color:green&quot; |+10,7 % {{increase}} ||943 477 ||140 942 ||9673 || 2696
|-
! 2012
| 1 239 378 || style=&quot;color:green&quot; |+12,5 % {{increase}} ||1 035 052 ||204 326 ||10 329 || 6635
|-
! 2013
| 1 372 621 || style=&quot;color:green&quot; |+9,7 % {{increase}} ||1 116 871 ||255 750 ||9849 || 6328
|-
! 2014
| 1 369 094 || style=&quot;color:red&quot; |-0,2 % {{decrease}} ||1 116 954 ||252 140 ||9544 || 5733
|-
! 2015
| 1 399 264 || style=&quot;color:green&quot; |+2,1 % {{increase}} ||1 258 630 ||140 634 ||9251 || 4144
|-
! 2016
| 1 530 549 || style=&quot;color:green&quot; |+8,5 % {{increase}} ||1 457 800 ||72 749 ||10 775 ||4320
|-
! 2017
| 1 831 652 || style=&quot;color:green&quot; |+19,7 % {{increase}} || 1 665 819 || 165 833 || 12 123 || 4699
|-
! 2018
| 1 985 749 || style=&quot;color:green&quot; |+8,4 % {{increase}} || — || — || — || -
|-
! 2019
| 2 047 500 || style=&quot;color:green&quot; |+3,1 % {{increase}} || 1 831 683 || 207 325 || — || -
|-
! 2020
| 1 374 620 || style=&quot;color:red&quot; |-32,8 % {{decrease}} || — || — || — || 2758
|-
! 2021
| 2 242 326 || style=&quot;color:green&quot; |+37 % {{increase}} || — || — || — || 3118
|-
!2022
| 2 341 727 || style=&quot;color:green&quot; |+4,4 % {{increase}} || — || — || — || -
|-
!2023
| 2 601 128 || style=&quot;color:green&quot; |+11,1 % {{increase}} || — || — || — || -
|-
!2024
| 2 776 417 || style=&quot;color:green&quot; |+6,7 % {{increase}} || 2 540 304 || 223 835 || — || -
|-
!2025
| 2 760 338 || style=&quot;color:red&quot; |-0,5 % {{decrease}} || 2 486 199 || 274 139 || — || -
|}
(Manbalar — „Roschino aeroporti“ AJ yillik hisobotlari&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.tjm.aero/airport/info/ |title=Общие сведения |access-date=2016-11-23 |archive-date=2019-09-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190902082211/http://www.tjm.aero/airport/info/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;, 2010-yil uchun&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.tjm.aero/upload/fin/tjm_god_otchet-2010.pdf |title=Годовой отчет за 2010 год |access-date=2016-11-23 |archive-date=2017-03-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170318052756/http://tjm.aero/upload/fin/tjm_god_otchet-2010.pdf |url-status=live }}&lt;/ref&gt;, 2011-yil uchun&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.tjm.aero/upload/fin/tjm_god_otchet-2011.pdf |title=Годовой отчет за 2011 год |access-date=2016-11-23 |archive-date=2017-03-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170318051344/http://tjm.aero/upload/fin/tjm_god_otchet-2011.pdf |url-status=live }}&lt;/ref&gt;, 2012-yil uchun&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.tjm.aero/upload/fin/tjm_014_GOD_2012.pdf |title=Годовой отчет за 2012 год |access-date=2016-11-23 |archive-date=2017-03-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170317061403/http://tjm.aero/upload/fin/tjm_014_GOD_2012.pdf |url-status=live }}&lt;/ref&gt;, 2013-yil uchun&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.tjm.aero/upload/fin/tjm_014_GOD_2013.pdf |title=Годовой отчет за 2013 год |access-date=2016-11-23 |archive-date=2017-03-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170318051430/http://tjm.aero/upload/fin/tjm_014_GOD_2013.pdf |url-status=live }}&lt;/ref&gt;, 2014-yil uchun&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.tjm.aero/upload/fin/tjm_014_GOD_2014.pdf |title=Годовой отчет за 2014 год |access-date=2016-11-23 |archive-date=2017-03-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170318050944/http://tjm.aero/upload/fin/tjm_014_GOD_2014.pdf |url-status=live }}&lt;/ref&gt;, 2015-yil uchun&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.tjm.aero/upload/fin/tjm_014_GOD_2015.pdf |title=Годовой отчет за 2015 год |access-date=2016-11-23 |archive-date=2017-03-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170317053519/http://tjm.aero/upload/fin/tjm_014_GOD_2015.pdf |url-status=live }}&lt;/ref&gt;, 2016-yil uchun&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.tjm.aero/upload/fin/Tjm_god_2016.pdf |title=Годовой отчет 2016-yil uchun |access-date=2017-03-30 |archive-date=2017-06-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170607174514/http://tjm.aero/upload/fin/Tjm_god_2016.pdf |url-status=live }}&lt;/ref&gt;, 2017-yil uchun&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.tjm.aero/upload/docs/2017/tjm_5_pz_12-03-2018.pdf |title=Годовой отчет за 2017 год |access-date=2018-03-14 |archive-date=2018-09-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180903083321/http://tjm.aero/upload/docs/2017/tjm_5_pz_12-03-2018.pdf |url-status=live }}&lt;/ref&gt;)

== Yer usti transporti ==
Aeroportga quyidagi avtobus yoʻnalishlari orqali borish (yoki u yerdan kelish) mumkin:

10-sonli „Aviaekspress“ avtobusi: Avtovokzal — Temir yoʻl vokzali — Aeroport. Birinchi qatnov soat 04:30 da, oxirgisi esa 22:00 da amalga oshiriladi; qatnovlar har 30 daqiqada bir marta yoʻlga qoʻyilgan. Yoʻl vaqti: avtovokzaldan 55 daqiqa, temir yoʻl vokzalidan 40 daqiqa. Yoʻl haqi (yuk bilan birga): naqdsiz toʻlovda [[Rubl|₽]]37, naqd pulda ₽40.

141-sonli avtobus: Nemtsov maydoni — Aeroport — Lugovoye qishlogʻi. Kuniga 8 ta qatnov amalga oshiriladi. Yoʻl vaqti — 50 daqiqa. Yoʻl haqi (yuk bilan birga): naqdsiz toʻlovda ₽37, naqd pulda ₽40₽.

Shahar markazigacha taksi xizmatining oʻrtacha narxi — ₽350. Yoʻl vaqti — 20 daqiqa.

[[Qoʻrgʻon (shahar)|Qoʻrgʻonga]] qatnovchi mikroavtobuslar kuniga bir necha marta terminal kirish qismidan joʻnab ketadi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://encore-trans.ru/schedule/|title=Расписание рейсов на сайте ЭНКОР'авто|author=|website=|date=|publisher=|access-date=2019-02-17|archive-date=2019-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20190129122839/https://encore-trans.ru/schedule/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

== Baxtsiz hodisalar va falokatlar ==
{{Asosiy|UTair 120 reysi halokati}}
2012-yil 2-aprel kuni Moskva vaqti bilan soat 05:33 da [[Tyumen]]dan [[Surgut]]ga UT-120 reysini amalga oshirayotgan [[Utair]] aviakompaniyasining [[ATR 72]] yoʻlovchi samolyoti (bort raqami VP-BYZ) Roshchino aeroportidan havoga koʻtarilganidan koʻp oʻtmay (uchish-qoʻnish yoʻlagi oxiridan 4 km masofada) halokatga uchradi. Halokat [[Tyumen]] shahri markazidan gʻarbda, 16 km uzoqlikdagi Gorkovka qishlogʻi yaqinida sodir boʻldi. Bortda 39 nafar yoʻlovchi va 4 nafar ekipaj aʼzosi boʻlgan; 33 kishi halok boʻlgan&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.bbc.com/russian/russia/2012/04/120401_tumen_plane|title=Родственники погибших под Тюменью получат компенсации|website=BBC News Русская служба|date=2012-04-02|access-date=2021-08-05|archive-date=2021-07-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210701223831/https://www.bbc.com/russian/russia/2012/04/120401_tumen_plane|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
{{commons category|Roshchino International Airport}}
* {{official website|https://tjmport.ru/}}

{{Rossiya aeroportlari}}

[[Turkum:Tyumen viloyati aeroportlari]]
[[Turkum:Sovet Ittifoqida qurilgan aeroportlar]]
[[Turkum:Novaport]]</text>
      <sha1>l3tzv46aatzm5k7jldkmx2q7hs2ff0i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>SalamAir</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1464415</id>
    <revision>
      <id>6327665</id>
      <parentid>6310378</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T02:17:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>5 ta manba qutqarildi hamda 2 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327665</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23394" sha1="i8h6xc8n29h2ao205rsowklc3hj97xc" xml:space="preserve">{{Infobox airline
| airline = Salam Air
| logo = A4O-OXA - Airbus A321-253NX - SalamAir - 10483 -VGHS.jpg
| logo_size = 150
| image = 
| image_size = 250
| caption = SalamAir Airbus A321neo 
| IATA = OV&lt;ref name=&quot;chavprofile&quot;&gt;{{cite web | url=https://www.ch-aviation.com/portal/airline/SM1 | title=SalamAir | work=ch-aviation | access-date=2 February 2017}}&lt;/ref&gt;
| ICAO = OMS&lt;ref name=&quot;chavprofile&quot; /&gt;
| callsign = MAZOON&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.faa.gov/documentLibrary/media/Order/7340.2G_Bsc_dtd_1-5-17.pdf | title=JO 7340.2G Contractions | work=Federal Aviation Administration | date=5 January 2017 | access-date=6 February 2017 | page=3-1-83}}&lt;/ref&gt;
| aoc = 
| hubs = {{nowrap|[[Maskat xalqaro aeroporti]]}}
| focus_cities = [[Salola xalqaro aeroporti]]
| frequent_flyer = 
| alliance = 
| fleet_size = 16
| destinations = 41&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250707091315/https://www.salamair.com/en/destination/our-destinations |arxivsana=2025-07-07 |sarlavha=arxiv nusxasi |url=https://www.salamair.com/en/destination/our-destinations |qaralgan sana=2026-10-16}}&lt;/ref&gt;
| parent = 
| num_employees = 
| alt = 
| founded = 2016
| commenced = {{Start date and age|2017|01|30|df=yes|br=y}}&lt;ref name=&quot;SalamAir to add six A320neos to fleet&quot; /&gt;
| ceased = 
| bases = 
| secondary_hubs = 
| lounge = 
| subsidiaries = 
| traded_as = 
| ISIN = 
| headquarters = [[Maskat]], [[Ummon Sultonligi]]
| key_people = {{plainlist|
* Muhammad Bin Abdullo Al-Xonji (Rais)
* Yoqub bin Saif bin Hamud Al-Kiyumi ([[Bosh ijrochi direktor|CEO]])
* Steve Allen (CCO)&lt;ref name=&quot;press.salamair.com&quot;&gt;{{cite web|url=https://press.salamair.com/our-team/|title=Our Team|website=SalamAir}}&lt;/ref&gt;
* Olcay Turker ([[Moliyaviy direktor|CFO]])&lt;ref name=&quot;press.salamair.com&quot;/&gt;
 }}
| revenue = 
| operating_income = 
| net_income = 
| profit = 
| assets = 
| equity = 
| website = {{URL|https://www.salamair.com}}
| notes = 
}}
'''SalamAir''' ({{lang-ar|طيران السلام}}, ''Ṭayarān as-salām'') — [[Ummon]]ning lou-koster aviakompaniyasi. Bosh ofisi [[Maskat xalqaro aeroporti]]da joylashgan.

== Tarixi ==
SalamAir 2016-yil yanvar oyida davlat tenderida gʻolib chiqqan Muscat National Development &amp; Infrastructure Company (ASAAS) kompaniyasiga tegishli boʻlgan. 2014-yilda tashkil etilgan ASAAS Ummon investitsiyalar boshqarmasi, Maskat munitsipaliteti va turli pensiya jamgʻarmalari oʻrtasidagi hamkorlik asosida tuzilgan&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.arabianbusiness.com/oman-s-salam-air-said-revise-launch-plans-january-30-657949.html/ |title=Oman's Salam Air said to revise launch plans to January 30|publisher=Arabian Business.com |date= 30 December 2016 |access-date= 29 January 2017}}&lt;/ref&gt;. Ummonning Fuqarolik aviatsiyasi davlat boshqarmasi (PACA) 2015-yilda mamlakatda arzon narxlarda xizmat koʻrsatuvchi tijoriy aviakompaniya operatorini tanlash uchun tender eʼlon qilgan{{Manba kerak}}.

Aviakompaniya [[Janubiy Amerika]]ning LATAM guruhidan ijaraga olingan uchta [[Airbus A320]]-200 samolyotidan foydalangan&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://atwonline.com/airframes/omani-startup-salamair-receives-first-a320 |title=Omani startup SalamAir receives first A320|publisher=Air Transport World |date= 21 November 2016 |access-date= 29 January 2017}}&lt;/ref&gt;. Kompaniyaning birinchi samolyoti mamlakat Milliy kuni bilan bir vaqtda, 2016-yil 18-noyabrda Maskatga yetib kelgan&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.routesonline.com/news/29/breaking-news/270019/salam-air-ready-for-take-off-as-first-a320-arrives-in-muscat/ |title=Salam Air ready for take-off as first A320 arrives in Muscat|publisher=RoutesOnline.com |date= 21 November 2016 |access-date= 29 January 2017}}&lt;/ref&gt;. Aviakompaniya 2017-yil 30-yanvardan boshlab Ummonning [[Maskat]] va [[Salola]] shaharlari oʻrtasida parvozlarni boshlagan&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://gulfbusiness.com/omans-salamair-launches-maiden-salalah-muscat-flight |title=Oman's SalamAir launches maiden Salalah-Muscat flight |publisher=Gulf Business|date= 30 January 2017 |access-date= 30 January 2017}}&lt;/ref&gt;. 2017-yil 28-fevralda esa SalamAir oʻzining ilk xalqaro yoʻnalishi — [[Maskat]]–[[Dubay]] yoʻnalishida parvozni amalga oshirgan. Dastlab aviakompaniya [[Al-Maktum xalqaro aeroporti|Dubay Jahon markaziyga]] xizmat koʻrsatgan, biroq 2017-yil oktabr oyida parvozlar [[Dubay xalqaro aeroporti]]ga koʻchirilgan&lt;ref name=&quot;Oman's SalamAir opens first international route to Dubai&quot;&gt;{{cite news |last=Dron |first=Alan |date=2 March 2017 |title=Oman's SalamAir opens first international route to Dubai |url=http://atwonline.com/airports-routes/omans-salamair-opens-first-international-route-dubai |archive-url=https://web.archive.org/web/20170303123330/http://atwonline.com/airports-routes/omans-salamair-opens-first-international-route-dubai |archive-date=3 March 2017 |publisher=Air Transport World}}&lt;/ref&gt;. Faoliyatini boshlaganidan buyon SalamAir yoʻnalishlar tarmogʻini jadal kengaytirib kelmoqda va hozirda Yaqin Sharq, Osiyo hamda Yevropadagi 32 dan ortiq manzilga parvozlarni amalga oshiradi.

2026-yil 26-martda Ummon hukumati aviatsiya sohasini, mamlakatning milliy aviakompaniyasi [[Oman Air]] bilan birgalikda, yanada integratsiyalashgan tarzda rivojlantirish maqsadida SalamAir kompaniyasining 90 foizlik ulushini sotib oldi&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Nair |first1=Vinod |title=Government completes the acquisition of SalamAir |url=https://www.omanobserver.om/article/1186748/oman/transport/government-completes-the-acquisition-of-salamair |website=Oman Observer|access-date=26 March 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;SalamAir snapped up by Omani government ''Airliner World'' June 2026 page 13&lt;/ref&gt;.

== Korporativ faoliyati ==
2026-yil oktabr holatiga koʻra, bosh direktor lavozimini Yoqub Al-Kiyumi egallab turibdi&lt;ref name=&quot;KHofmann&quot;&gt;{{cite web |last1=Hofmann |first1=Kurt |title=SalamAir Appoints New Chief Executive |url=https://aviationweek.com/air-transport/airlines-lessors/salamair-appoints-new-chief-executive |publisher=Aviation Week |archive-url=https://web.archive.org/web/20261011002750/https://aviationweek.com/air-transport/airlines-lessors/salamair-appoints-new-chief-executive |archive-date=11 October 2026 |date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;SalamAir to add six A320neos to fleet&quot;&gt;{{cite news |last1=Blachly |first1=Linda |title=SalamAir to add six A320neos to fleet |url=http://atwonline.com/farnborough-airshow-2018/salamair-add-six-a320neos-fleet |publisher=Air Transport World |date=16 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180721212548/http://atwonline.com/farnborough-airshow-2018/salamair-add-six-a320neos-fleet |archive-date=21 July 2018}}&lt;/ref&gt;. Ushbu lavozimni 2024-yil iyun oyidan boshlab Adrian Hamilton-Manns egallagan&lt;ref name=&quot;KHofmann&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;ADron&quot;&gt;{{cite web |last1=Dron |first1=Alan |title=New CEOs Announced For Oman Air, SalamAir |url=https://aviationweek.com/air-transport/airlines-lessors/new-ceos-announced-oman-air-salamair |publisher=Aviation Week |archive-url=https://web.archive.org/web/20260826175355/https://aviationweek.com/air-transport/airlines-lessors/new-ceos-announced-oman-air-salamair |archive-date=26 August 2026 |date=20 August 2026}}&lt;/ref&gt;, undan avval esa bu lavozimda kapitan Muhammad Ahmad faoliyat yuritgan&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Observer |first=Oman |date=2017-09-10 |title=SalamAir appoints Mohamed Ahmed New CEO |url=https://www.omanobserver.om/article/73686/LATEST%20NEWS/salamair-appoints-mohamed-ahmed-new-ceo |access-date=2025-06-29 |website=Oman Observer |language=en}}&lt;/ref&gt;.

== Parvoz yoʻnalishlari ==
2026-yil iyul holatiga koʻra, SalamAir quyidagi yoʻnalishlarga parvozlarni amalga oshiradi&lt;ref&gt;{{cite web |title=Our network &amp; routes |url=https://www.salamair.com/en/destination/our-destinations |access-date=2 April 2018 |website=SalamAir |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250707091315/https://www.salamair.com/en/destination/our-destinations |arxivsana=2025-07-07}}&lt;/ref&gt;:

{|class=&quot;sortable wikitable&quot;
|-
!Mamlakat
!Shahar
!Aeroport
!Eslatmalar
!class=&quot;unsortable&quot; |Manbalar
|-
|[[Albaniya]]||[[Tirana]]||Tirana xalqaro aeroporti Nënë Tereza||align=center| ||align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url= https://www.aeroroutes.com/eng/240311-ovns24 |title= SALAMAIR NS24 NETWORK ADDITIONS|website=Aeroroutes|date=3 March 2024}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Avstriya]]||[[Vena (shahar)|Vena]]||[[Vena xalqaro aeroporti]]||align=center| ||align=center|&lt;ref name=&quot;Gulf Conflict Presents Chance To Reshuffle Network: SalamAir CEO&quot;&gt;{{cite web |last1=Hofmann |first1=Kurt |title=Gulf Conflict Presents Chance To Reshuffle Network: SalamAir CEO |url=https://aviationweek.com/air-transport/airlines-lessors/gulf-conflict-presents-chance-reshuffle-network-salamair-ceo |publisher=Aviation Week |archive-url=https://web.archive.org/web/20260614221425/https://aviationweek.com/air-transport/airlines-lessors/gulf-conflict-presents-chance-reshuffle-network-salamair-ceo |archive-date=14 June 2026 |date=12 June 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[Bangladesh]]||[[Dakka]]||[[Hazrati Shohjalol xalqaro aeroporti]]||align=center| ||align=center|&lt;ref name=&quot;Destinations&quot;&gt;{{cite web |title=SalamAir Destinations |url=https://en.salamair.com/destinations |arxivurl=https://web.archive.org/web/20180908202522/https://en.salamair.com/destinations |arxivsana=2018-09-08 |qaralgan sana=2026-10-16}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Chittagong]]||Shoh Omonat xalqaro aeroporti||align=center| ||align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/283562/salam-air-adds-chittagong-service-from-may-2019/|title=Salam Air adds Chittagong service from May 2019|website=Routes}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Birlashgan Arab Amirliklari]]||[[Dubay]]||[[Dubay xalqaro aeroporti]]||align=center| ||align=center|&lt;ref name=&quot;Destinations&quot; /&gt;
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[Eron]]||[[Tehron]]||[[Imom Xumayniy nomidagi Tehron xalqaro aeroporti]]||align=center| ||align=center|&lt;ref name=&quot;routesonline.com&quot;&gt;{{cite web |date= |title=Salam Air outlines further network expansion in S19 &amp;#124; Routes |url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/283696/salam-air-outlines-further-network-expansion-in-s19/ |access-date=2021-11-09 |publisher=Routesonline.com}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Sheroz]]||[[Sheroz xalqaro aeroporti]]||align=center| ||align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.atheer.om/en/43723/salam-air-inaugurates-shiraz-route/|title=Salam Air inaugurates Shiraz route|date=28 February 2018|access-date=30 March 2018|archive-date=11 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200111055437/http://www.atheer.om/en/43723/salam-air-inaugurates-shiraz-route/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Germaniya]]||[[Myunxen]]||[[Myunxen aeroporti]]||Toʻxtatilgan||align=center|&lt;ref name=&quot;Gulf Conflict Presents Chance To Reshuffle Network: SalamAir CEO&quot; /&gt;
|-
|rowspan=&quot;8&quot;|[[Hindiston]]||[[Bangalor]]||[[Kempegovda xalqaro aeroporti]]||align=center| ||align=center|&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.aeroroutes.com/eng/240717-ovsep24blr |title=SALAMAIR TENTATIVELY PLANS BANGALORE SEP 2024 LAUNCH |publisher=AeroRoutes |date=15 April 2024 |accessdate=17 July 2024}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Dehli]]||[[Indira Gandi xalqaro aeroporti]]||Toʻxtatilgan||align=center|&lt;ref name=&quot;Gulf Conflict Presents Chance To Reshuffle Network: SalamAir CEO&quot; /&gt;
|-
|[[Haydarobod (shahar)|Haydarobod]]||[[Rajiv Gandi xalqaro aeroporti]]||align=center| ||align=center|&lt;ref name=&quot;GN&quot;&gt;{{cite news|last=Cherian|first=Dona|title=Oman's SalamAir launches routes to five destinations in India|url=https://gulfnews.com/business/aviation/omans-salamair-launches-routes-to-five-destinations-in-india-1.1700584250064|work=Gulf News|date=21 November 2023|access-date=23 November 2023|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;IND12&quot;&gt;{{cite web|title=SalamAir NW23 India network additions|url=https://www.aeroroutes.com/eng/231220-ovnw23in|work=AeroRoutes|date=20 November 2023}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Jaypur]]||Jaypur xalqaro aeroporti||align=center| ||align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.salamair.com/en/destination/jaipur|title=Jaipur Flights - Salam Air|date=December 26, 2022}} {{Oʻlikhavola|date=noyabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;GN&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;IND12&quot;/&gt;
|-
|[[Kojikode]]||Kalikut xalqaro aeroporti||align=center| ||align=center|&lt;ref name=&quot;GN&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;IND12&quot;/&gt;
|-
|[[Lakhnau]]||Chaudhary Charan Singh xalqaro aeroporti||align=center| ||align=center|&lt;ref name=&quot;GN&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;IND12&quot;/&gt;
|-
|[[Mumbay]]||[[Chhatrapati Shivaji Maharoja xalqaro aeroporti]]||align=center| ||align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.zawya.com/business/transport-and-logistics/oman-salamair-expands-network-linking-bengaluru-mumbai-tulwzmn8 |title=SalamAir Muscat to Mumbai|date=31 July 2024 |work=Zawya}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Chennay]]||Chennay xalqaro aeroporti||Toʻxtatilgan||align=center|&lt;ref name=&quot;Gulf Conflict Presents Chance To Reshuffle Network: SalamAir CEO&quot; /&gt;
|-
|[[Indoneziya]]||[[Medan]]||Kualanamu xalqaro aeroporti||align=center| ||align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/250623-ovnw25kno|title=SalamAir plans Muscat – Medan 4Q25 Launch|publisher=AeroRoutes|date=23 June 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[Iroq]]||[[Bagʻdod]]||[[Bagʻdod xalqaro aeroporti]]||align=center| ||align=center|&lt;ref&gt;{{cite news|title=SalamAir launches flights to Baghdad|url=https://www.omanobserver.om/article/1142203/oman/transport/salamair-launches-flights-to-baghdad|work=Oman Observer|date=2 September 2023|access-date=2 October 2023|language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Najaf]]||[[Al Najaf xalqaro aeroporti]]||align=center| ||align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.omanobserver.om/article/48548/Main/salamair-launches-new-services-to-najaf|title=SalamAir launches new services to Najaf|date=September 10, 2018|website=Oman Observer}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Keniya]]||[[Nayrobi]]||[[Jomo Kenyatta xalqaro aeroporti]]||align=center| ||align=center|&lt;ref name=&quot;EA2025&quot;&gt;{{Cite web |date=20 November 2024 |title=SalamAir 1Q25 East Africa Network Expansion |url=https://www.aeroroutes.com/eng/241120-ov1q25ea |access-date=20 November 2024 |website=AeroRoutes}}&lt;/ref&gt; 
|-
|[[Kuvayt]]||[[Al-Quvayt]]||[[Kuvayt xalqaro aeroporti]]||Toʻxtatilgan||align=center|&lt;ref name=&quot;Gulf Conflict Presents Chance To Reshuffle Network: SalamAir CEO&quot; /&gt;
|-
|[[Livan]]||[[Bayrut]]||[[Bayrut–Rafiq Haririy xalqaro aeroporti]]||align=center| ||align=center|&lt;ref name=&quot;Gulf Conflict Presents Chance To Reshuffle Network: SalamAir CEO&quot; /&gt;
|-
|[[Misr]]||[[Giza]]||[[Sfinks xalqaro aeroporti]]||align=center| ||align=center|&lt;ref&gt;{{cite web |title=SALAMAIR ADDS GIZA SPHINX SERVICE FROM MID-JUNE 2024 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/240529-ovns24 |website=Aeroroutes |access-date=29 May 2023 }}{{Dead link|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Ozarbayjon]]||[[Boku]]||[[Haydar Aliyev xalqaro aeroporti]]||Mavsumiy||align=center|&lt;ref name=&quot;SalamTBS&amp;GYD&quot;&gt;{{cite news|last1=Liu|first1=Jim|title=Salam Air adds seasonal Baku/Tbilisi service in S18|url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/277920/salam-air-adds-seasonal-baku-tbilisi-service-in-s18/|access-date=2 April 2018|work=Routesonline|date=2 April 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;6&quot;|[[Pokiston]]||[[Islomobod]]||[[Islomobod xalqaro aeroporti]]||align=center| ||align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/240527-ovjun24 |title=SALAMAIR JUNE 2024 SOUTH ASIA NETWORK EXPANSION |website=Aeroroutes|access-date=28 May 2024}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Karachi]]||[[Jinna xalqaro aeroporti]]||align=center| ||align=center|&lt;ref name=&quot;Destinations&quot; /&gt;
|-
|[[Lohur]]||[[Alloma Iqbol xalqaro aeroporti]]||align=center| ||align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/240527-ovjun24 |title=SALAMAIR JUNE 2024 SOUTH ASIA NETWORK EXPANSION |website=Aeroroutes|access-date=28 May 2024}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Moʻlton]]||Moʻlton xalqaro aeroporti||align=center| ||align=center|&lt;ref name=&quot;Destinations&quot; /&gt;
|-
|[[Peshovar]]||Bachaxon xalqaro aeroporti||align=center| ||align=center|&lt;ref name=&quot;Destinations&quot; /&gt;
|-
|[[Sialkot]]||Sialkot xalqaro aeroporti||align=center| ||align=center|&lt;ref name=&quot;Destinations&quot; /&gt;
|-
|[[Qatar]]||[[Doha]]||[[Hamad xalqaro aeroporti]]||align=center| ||align=center|&lt;ref name=&quot;Gulf Conflict Presents Chance To Reshuffle Network: SalamAir CEO&quot; /&gt;
|-
|[[Qozogʻiston]]||[[Olmaota]]||[[Olmaota xalqaro aeroporti]]||align=center| ||align=center|&lt;ref name=&quot;OVS23&quot;&gt;{{cite web |date=28 March 2023 |title=SALAMAIR ADDS ALMATY / RIZE IN 3Q23 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/230328-ov3q23 |website=aeroroutes.com}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Ruanda]]||[[Kigali]]||Kigali xalqaro aeroporti||align=center| ||align=center|&lt;ref name=&quot;AKarp&quot;&gt;{{cite web |last1=Karp |first1=Aaron |title=Routes &amp; Networks Latest: Rolling Daily Updates (W/C July 20, 2026) |url=https://aviationweek.com/air-transport/airports-networks/routes-networks-latest-rolling-daily-updates-wc-july-20-2026 |publisher=Aviation Week |archive-url=https://web.archive.org/web/20260721202008/https://aviationweek.com/air-transport/airports-networks/routes-networks-latest-rolling-daily-updates-wc-july-20-2026 |archive-date=21 July 2026 |date=21 July 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;5&quot;|[[Saudiya Arabistoni]]||[[Abxa]]||[[Abxa xalqaro aeroporti]]||align=center| ||align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/250623-ovnw25ahb|title=SalamAir Schedules Abha late-Oct 2025 Launch|publisher=AeroRoutes|date=23 June 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Ar-Riyod]]||[[Podshoh Xolid xalqaro aeroporti]]||align=center| ||align=center|&lt;ref name=&quot;routesonline.com&quot;/&gt;
|-
|[[Dammom]]||[[Podshoh Fahd xalqaro aeroporti]]||align=center| ||align=center|&lt;ref name=&quot;Destinations&quot; /&gt;
|-
|[[Jidda]]||[[Qirol Abdulaziz xalqaro aeroporti]]||align=center| ||align=center|&lt;ref name=&quot;Destinations&quot; /&gt;
|-
|[[Madina (shahar)|Madina]]||[[Shahzoda Muhammad bin Abdulaziz xalqaro aeroporti]]||align=center| ||align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|title=SalamAir Expands its Route Network to Pakistan and Saudi Arabia|url=http://aviationtribune.com/airlines/middle-east/salamair-expands-route-network-pakistan-saudi-arabia/|website=aviationtribune.com|date=12 April 2017|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200111055437/http://aviationtribune.com/airlines/middle-east/salamair-expands-route-network-pakistan-saudi-arabia/|arxivsana=2020-01-11|qaralgan sana=2026-10-16 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Salam Air New Routes&quot;&gt;{{cite web|title=Salam Air network expansion in May 2017|url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/272633/salam-air-network-expansion-in-may-2017/|website=Routesonline|access-date=2 May 2017|ref=Salam Air New Routes}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Somali]]||[[Mogadisho]]||Aden Adde xalqaro aeroporti||align=center| ||align=center|&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Salamair |title=Salamair.com |url=https://www.salamair.com/en/plan/our-destinations/mogadishu |access-date=2026-02-23 |website=salamair.com |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Suriya]]||[[Damashq]]||[[Damashq xalqaro aeroporti]]||align=center| ||align=center|&lt;ref name=&quot;Gulf Conflict Presents Chance To Reshuffle Network: SalamAir CEO&quot; /&gt;
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[Tailand]]||[[Bangkok]]||[[Suvarnabhumi]]||align=center| ||align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.salamair.com/en/destination/our-destinations|title=SalamAir Destinations|website=SalamAir|arxivurl=https://web.archive.org/web/20250707091315/https://www.salamair.com/en/destination/our-destinations|arxivsana=2025-07-07|qaralgan sana=2026-10-16}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Phuket]]||[[Phuket xalqaro aeroporti]]||align=center| ||align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://timesofoman.com/article/2359708/TimesTV/Oman/Videos/SalamAir-announces-direct-flight-to-Thailand|title=SalamAir announces direct flight to Thailand|website=Times of Oman}} {{Oʻlikhavola|date=noyabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[Turkiya]]||[[Istanbul]]||[[Istanbul Sabiha Goʻkchen xalqaro aeroporti]]||align=center| ||align=center|&lt;ref name=&quot;routesonline.com&quot; /&gt;
|-
|[[Trabzon]]||[[Trabzon aeroporti]]||Mavsumiy||align=center|&lt;ref name=&quot;routesonline.com&quot;/&gt;
|-
|rowspan=&quot;5&quot;|[[Ummon]]|||Duqm||Duqm aeroporti||align=center| ||align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://timesofoman.com/article/121742-salam-air-to-operate-six-weekly-flights-between-muscat-and-duqm|title=Salam Air to operate six weekly flights between Muscat and Duqm|website=Times of Oman|access-date=27 September 2022}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Muhayzna neft koni|Muhayzna]]||[[Muhayzna aeroporti]]||align=center| ||align=center|
|-
|[[Maskat]]||[[Maskat xalqaro aeroporti]]||Aviahab||align=center|&lt;ref name=&quot;Destinations&quot; /&gt;
|-
|[[Salola]]||[[Salola xalqaro aeroporti]]||align=center| ||align=center|&lt;ref name=&quot;Destinations&quot; /&gt;
|-
|[[Suhor]]||[[Suhor aeroporti]]||align=center| ||align=center|&lt;ref name=&quot;Destinations&quot; /&gt;
|-
|[[Shri‑Lanka]]||[[Kolombo]]||[[Bandaranaike xalqaro aeroporti]]||align=center| ||align=center|&lt;ref name=&quot;Destinations&quot; /&gt;
|}

=== Kodshering shartnomalari ===
SalamAir quyidagi aviakompaniyalar bilan kodshering shartnomalari imzolagan:
* [[Oman Air]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/240624-ovwycodeshare|title=Oman Air / Salam Air Expands Codeshare Service From June 2024}}&lt;/ref&gt;

== Aviaparki ==
=== Joriy holati ===
[[File:SalamAir A320neo (A4O-OVE) @ DXB, June 2019.jpg|thumb|SalamAir Airbus A320neo]]
[[File:A4O-OCA - SalamAir - Airbus A321-211(P2F) - MSN 1994 - VGHS.jpg|thumb|SalamAir Cargo Airbus A321-200P2F]]

2025-yil avgust holatiga koʻra, SalamAir aviaparki quyidagilardan tashkil topgan&lt;ref name=&quot;Gulf Conflict Presents Chance To Reshuffle Network: SalamAir CEO&quot; /&gt;:

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!Samolyot turi
!Miqdori
!Buyurtma qilingani
!Yoʻlovchi oʻrindiqlari soni
!Eslatmalar
|-
|Airbus A320neo
|6
|10
|180
|&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Growth To Continue as SalamAir Seeks 10 Additional Aircraft |url=https://press.salamair.com/growth-to-continue-as-salamair-seeks-10-additional-aircraft/ |access-date=2025-06-29 |website=Growth To Continue as SalamAir Seeks 10 Additional Aircraft |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
|Airbus A321neo
|9
|—
|230
|&lt;ref&gt;{{Cite web | title=Oman’s SalamAir seeks ten additional A320s from lessors -                         ch-aviation | url=https://www.ch-aviation.com/news/150706-omans-salamair-seeks-ten-additional-a320s-from-lessors | access-date=2025-08-11 | website=www.ch-aviation.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Seat map of SalamAir Airbus A321neo aircraft |url=https://seatmaps.com/airlines/ov-salamair/airbus-a321neo/ |access-date=2025-06-29 |website=seatmaps.com}}&lt;/ref&gt;
|-
|Embraer E195-E2
|—
|6
|135
|Buyurtma kechiktirilgan&lt;ref&gt;{{Cite web |title=SalamAir sharpens its cutting edge {{!}} Times Aerospace |url=https://www.timesaerospace.aero/features/air-transport/salamair-sharpens-its-cutting-edge#:~:text=As%20a%20result,%20the%20deal,a%20year%20from%202026-2028. |access-date=2025-06-29 |website=www.timesaerospace.aero}}&lt;/ref&gt;.
|-
! colspan=&quot;5&quot; |SalamAir Kargo aviaparki
|-
|Airbus A321-200P2F
|1
|—
|Kargo
|Nofaol&lt;ref&gt;{{Cite web |title=SalamAir sharpens its cutting edge {{!}} Times Aerospace |url=https://www.timesaerospace.aero/features/air-transport/salamair-sharpens-its-cutting-edge#:~:text=As%20a%20result,%20the%20deal,a%20year%20from%202026-2028. |access-date=2025-06-29 |website=www.timesaerospace.aero}}&lt;/ref&gt;.
|-
!Jami
!16
!16
! colspan=&quot;2&quot; |
|-
|}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
{{Commons category-inline}}
* {{official website|https://salamair.com/}}

[[Turkum:Ummon aviakompaniyalari]]
[[Turkum:Lou-kosterlar]]
[[Turkum:Maskat]]</text>
      <sha1>i8h6xc8n29h2ao205rsowklc3hj97xc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Foydalanuvchi:Xojiakbar Tadjiyev</title>
    <ns>2</ns>
    <id>1464483</id>
    <revision>
      <id>6327523</id>
      <parentid>6310764</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T14:05:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xojiakbar Tadjiyev</username>
        <id>317449</id>
      </contributor>
      <origin>6327523</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="318" sha1="36ud2gdw9yplqaxa6en5x31y78hlaa6" xml:space="preserve">[[Fayl:Flag_of_Uzbekistan.svg|30x30px]]''''' Xush Kelibsiz''''' / [[Fayl:Flag_of_Russia.svg|30x30px]]''''' Добро пожаловать / [[Fayl:Flag_of_the_United_Kingdom.svg|30x30px]]''''' Welcome [[Fayl:Gatto_zzz.gif|1000x1000px]]
{{User Uzbekistan}}
{{Userbox:TDIU talabasi}}
{{Userbox/TDIU Viki klubi aʼzosi}}</text>
      <sha1>36ud2gdw9yplqaxa6en5x31y78hlaa6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327525</id>
      <parentid>6327523</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T14:13:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xojiakbar Tadjiyev</username>
        <id>317449</id>
      </contributor>
      <origin>6327525</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="395" sha1="2gvvkqm6a7r9qtk1adc0kh8wtob7soo" xml:space="preserve">[[Fayl:Flag_of_Uzbekistan.svg|30x30px]]''''' Xush Kelibsiz''''' / [[Fayl:Flag_of_Russia.svg|30x30px]]''''' Добро пожаловать / [[Fayl:Flag_of_the_United_Kingdom.svg|30x30px]]''''' Welcome [[Fayl:Gatto_zzz.gif|1000x1000px]]
{{User Uzbekistan}}
{{User Tashkent}}
{{Userbox:TDIU talabasi}}
{{Userbox/TDIU Viki klubi aʼzosi}}
{{Hozirgi yoshi|kun=26|oy=9|yil=2008}}
{{Chelsea muxlisi}}</text>
      <sha1>2gvvkqm6a7r9qtk1adc0kh8wtob7soo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327530</id>
      <parentid>6327525</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T15:01:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xojiakbar Tadjiyev</username>
        <id>317449</id>
      </contributor>
      <origin>6327530</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="442" sha1="37yy0o5lwltjwmt7a9kux7tl2z0e8rl" xml:space="preserve">[[Fayl:Flag_of_Uzbekistan.svg|30x30px]]''''' Xush Kelibsiz''''' / [[Fayl:Flag_of_Russia.svg|30x30px]]''''' Добро пожаловать / [[Fayl:Flag_of_the_United_Kingdom.svg|30x30px]]''''' Welcome [[Fayl:Gatto_zzz.gif|1000x1000px]]
{{User Uzbekistan}}
{{User Tashkent}}
{{Userbox:TDIU talabasi}}
{{Userbox/TDIU Viki klubi aʼzosi}}
{{Hozirgi yoshi|kun=26|oy=9|yil=2008}}
{{Chelsea muxlisi}}
{{User CEEM 2025}}
{{User en-3}}
{{User ru-2}}</text>
      <sha1>37yy0o5lwltjwmt7a9kux7tl2z0e8rl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rashid Ahmad Ludhianviy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1464821</id>
    <revision>
      <id>6327468</id>
      <parentid>6312539</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T12:11:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327468</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6071" sha1="dlsbh40qrw0xfmugrhz62j51sig7kt3" xml:space="preserve">{{Infobox religious biography
| religion         = [[Islom]]
| honorific_prefix = [[Bosh Muftiy]]
| name             = Rashid Ahmad Ludhianviy
| native_name      = {{Nastaliq|مفتی رشید احمد لدھیانوی}}
| image            = 
| image_size       = 
| denomination     = [[Sunni Islam|Sunni]]
| creed            = 
| birth_date       = {{Birth date|df=yes|1922|09|26}}
| birth_place      = [[Ludhiana]], Panjob, Britaniya Hindistoni
| death_date       = {{Death date and age|df=yes|2002|02|19|1922|09|26}}
| death_place      = [[Karachi]], Sindh, Pokiston
| office1          = Jamiya Tur Rashid [[Rektor (akademiya)|Rektor]] 
| term_start1      = 1977
| term_end1        = 2002
| predecessor1     = ''Position established''
| successor1       = [[Mufti Abdul Raheem]]
| education        = {{bulleted list|[[Dorul Ulum Deoband]]|[[Jamiya Xayrul Madaris]]}}
| political_party  = {{ubl|[[Jamiyat Ulama-e-Islam]]|[[Majlis-e-Ahror-ul-Islam]]}}
| notable_works    = ''Ahsan-ul-Fatava''
| jurisprudence    = [[Hanafiylik|Hanafiy]]
| movement         = [[Deobandiy]]
| founder          = {{bulleted list|[[Aid Organization of the Ulema]]|[[Jamia Tur Rasheed, Karachi]]}}
| teacher          = {{ubl|[[Hussain Ahmad Madani]]}}
| disciples        = [[Rafi Usmani]], [[Taqi Usmani]]
}}
'''Rashid Ahmad Ludhianviy''' ({{Lang-ur|{{Script/Nastaliq|مفتی رشید احمد لدھیانوی}}}}; shuningdek '''Muftiy Rashid Ahmad''' nomi bilan tanilgan&lt;ref&gt;{{cite book |title=The Code of Federal Regulations of the United States of America |date=2003 |publisher=[[United States Government Publishing Office]] |location=[[North Capitol Street]] |page=983 |url=https://books.google.com/books?id=lRs7AAAAIAAJ&amp;dq=%22Mufti+Rashid+Ahmad%22&amp;pg=PA983 |access-date=26 February 2022}}&lt;/ref&gt;; 26-sentabr 1922 — 19-fevral 2002), pokistonlik ulamo va [[Faqih|faqih]] boʻlib, u Ar-Rashid Trust va Jamiya Tur Rashid tashkilotini [[Karachi]] shahrida tashkil etgan. U [[Dorul Ulum Karachi]]ning fiqhiy muassasasi hisoblangan Dorul Ifta Val Irshod boʻlimiga rahbarlik qilgan va ''Anvaar-ar-Rashid'', ''Javohir-ar-Rashid'' hamda ''Allohning isyonkor musulmonlari'' kabi kitoblar yozgan. Uning diniy-huquqiy fatvolari oʻn jilddan iborat ''Ahsan ul-Fatavo'' nomi bilan toʻplangan va nashr etilgan&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Ghani |first=Usman |date=2021-06-30 |title=Religious Research And Evaluation Of Educative, Lexicographic And Guiding Contribution Of Mufti Rasheed Ahmad Ludhyanvi (R.A) |url=https://journalusooluddin.com/index.php/irjdu/article/view/43 |journal=The International Research Journal of Usooluddin |language=en |volume=5 |issue=1 |pages=55–70 |issn=2664-4940}}&lt;/ref&gt;.

== Hayoti ==
Rashid Ahmad Ludhianviy oʻzining ustozlari qatorida [[Hussayn Ahmad Madaniy|Husayn Ahmad Madaniy]] ham boʻlgan [[Dorul Ulum Deoband]]dan tahsil olgan&lt;ref name=&quot;zahidrashdi&quot;&gt;{{cite news|url=http://zahidrashdi.org/1619|author=[[Zahid Ur Rashdi]]|title=حضرت مولانا مفتی رشید احمد لدھیانویؒ|date=15 October 2002|access-date=3 August 2020}}&lt;/ref&gt;.

== Faoliyati ==
Ludhianviy taxminan qirq yil davomida Madinatul Ulum, Haydarobod, Jamiya Darul Huda Therhi, [[Jamiya Dorul Ulum (Karachi)]] va Dorul Ifta Val Irshod kabi muassasalarda dars bergan. U Dorul Iftoda taʼlim direktori sifatida xizmat qilgan. U hozirda ''Aid Organization of the Ulema'' deb ataladigan Ar-Rashid Trust ashkilotini tashkil etgan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Commission Implementing Regulation (EU) No 895/2013 of 18 September 2013 amending for the 202nd time Council Regulation (EC) No 881/2002 imposing certain specific restrictive measures directed against certain persons and entities associated with the Al Qaida network |url=https://www.legislation.gov.uk/eur/2013/895/annex/adopted?view=plain |website=legislation.gov.uk |access-date=26 February 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;zahidrashdi1&quot;&gt;{{cite news|url=http://zahidrashdi.org/2067|author=[[Zahid Ur Rashdi]]|title=الرشید ٹرسٹ کی فلاحی و رفاہی خدمات|date=13 October 2006|access-date=3 August 2020}}&lt;/ref&gt;. Shuningdek, u Karachidagi diniy seminariya boʻlgan Jamiya Tur Rashidga ham asos solgan&lt;ref name=&quot;alert&quot;&gt;{{cite news|url=https://alert.com.pk/archives/9742|publisher=alert.com.pk|author=محمد حماد اللہ|title=عظیم فقیہ مفتی رشید احمدؒ کے بیٹے مفتی شفیق لدھیانوی سے ملاقات|date=12 April 2020|access-date=3 August 2020|archive-date=19 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210819153359/https://alert.com.pk/archives/9742|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

== Kitoblari ==
U 150 dan ortiq kitoblar muallifi hisoblanadi&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Iqbal|first=Tariq|date=2019-12-10|title=LIFE AND SERVICES OF MUFTI RASHEED AHMAD LUDYANVI: حضرت مفتی رشید احمد لدھیانوی ؒ حیات و خدمات|url=http://irjdu.com/index.php/irjdu/article/view/33|journal=The International Research Journal Department of Usooluddin|language=en|volume=3|issue=2|pages=95–106|issn=2664-4940|archive-date=18 February 2023|access-date=22 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20230218212902/http://irjdu.com/index.php/irjdu/article/view/33|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230218212902/http://irjdu.com/index.php/irjdu/article/view/33|archivedate=2023-02-18}}&lt;/ref&gt;, jumladan:
* ''Ahsanul Fatava'', oʻzining 10 jildlik [[Fatvo|fatvo]]lar toʻplami&lt;ref name=&quot;Aḥsan al-fatāvā&quot;&gt;{{cite web|url=https://catalog.hathitrust.org/Search/Home?lookfor=%22A%E1%B8%A5mad,%20Rash%C4%ABd,%201922-%22&amp;type=author&amp;inst=|publisher=hathitrust.org|title=Aḥsan al-fatāvā|access-date=17 April 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Fatawa Works in the Urdu Language&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.central-mosque.com/fiqh/fatwau1.htm|publisher=central-mosque.com|title=Fatawa Works in the Urdu Language|access-date=17 April 2020}}&lt;/ref&gt;.
* ''Anvaar-ar-Rasheed''
* ''Javohir-ar-Rasheed''
* ''Rasail-ar-Rasheed''
* ''Har tashvishning davosi''
* ''Allohning isyonkor musulmonlari''

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Tashqi_havolalar}}</text>
      <sha1>dlsbh40qrw0xfmugrhz62j51sig7kt3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sa’duddin ibn Gʻurob gumbazi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1466284</id>
    <revision>
      <id>6328007</id>
      <parentid>6316119</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T09:45:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328007</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3135" sha1="6dnk1vg24g3i47xqxysyqpumy9qh1d5" xml:space="preserve">{{Thr}}
{{Bino bilgiqutisi
| nomi                = Sa’duddin ibn Gʻurob gumbazi
| asl_nomi            = قبة سعد الدين بن غراب
| asl_nomi_til        = arz
| logo                = 
| logo_size           = 
| logo_alt            = 
| logo_caption        = 
| tasvir              = 
| eni                 = 
| tasvir_alt          = &lt;!-- yoki |alt= --&gt;
| izoh                =  
| map_type            = 
| map_alt             = 
| map_dot_mark        = 
| map_dot_label       = 
| relief              = 
| map_caption         = 
| map_size            = 
| coordinates         = {{Coord|30|02|37.6|N|31|16|28.7|E|type:landmark|display=inline, title}}
| eski_nomlari        = 
| muqobil_nomlari     = 
| etimologiya          = 
| maqom               = 
| boshlangan          = &lt;!-- qurilish boshlangan sana --&gt;
| tugagan             = Hijriy 808-yildan/milodiy 1406-yildan oldin
| buzilgan_sana       =
| turi                = Qabriston gumbazi 
| tasnif              = 
| joylashuvi          = [[Qohira]]ning [[Manshiyat Naser]] tumanida, Mamluklar qabristoni hududidagi Darb as-Soqiya koʻchasida joylashgan.
| manzil              = 
| shahar              = [[Qohira]] 
| mamlakat            = [[Misr]]
| narx                = 
| ren_cost            = 
| mijoz               = Sa’duddin ibn Gʻurob
| egasi               = 
| filial              = 
| balandligi          = 
| tip                 = 
| antenna_shpil       = 
| tom                 = 
| eng_yuqori_qavati   = 
| rasadxona           = 
| diameter            = 
| aylana_uzunligi     = 
| vazni               = 
| boshqa_oʻlchamlar   = 
| material            = 
| qavatlar_soni       = 
| binoning_ichki_maydoni =
| liftlar_soni        = 
| yerlar              = 
| meʼmor              = 
| architecture_firm   = 
| quruvchi            = 
| muhandis            = 
| boshqa_dizaynerlar  = 
| main_contractor     = 
| mukofotlar          = 
| vebsayt             = &lt;!-- {{URL|namuna.com}} --&gt;
| modul               = 
| manbalar            = 
| havolalar           = 
| Commons = 
}}
'''Sa’duddin ibn Gʻurob gumbazi''' ({{Lang-arz|قبة سعد الدين بن غراب}}; '''Ibn Gʻurob gumbazi''' nomi bilan ham tanilgan) – [[Qohira]]dagi [[Manshiyat Naser]] mahallasining sharqiy mamluk sahrosidagi Darb as-Saqiya ko‘chasida joylashgan, [[Burjiylar|burjiy mamluklar davri]]da amir [[Sa’d ad-Din ibn G‘urob|Sa’d ad-Din Ibrohim ibn Abd ar-Roziq ibn G‘urob al-Iskandaroniy]] tomonidan hijriy 808-yildan/milodiy 1406-yildan oldin bunyod etilgan inshoot&lt;ref&gt;[https://islamic.cultnat.org/Object?ID=94&amp;Src=Mon قبة ابن غراب|منشأة ناصر]. Center for Documentation of Cultural and Natural Heritage.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=بالصور.. قبة |url=http://akhbarak.net/news/11840374/articles/26273306/%7B%7B%20url%20%7D%7D |access-date=2024-03-07 |website=أخبارك.نت |language=ar}} {{Oʻlikhavola|date=noyabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==

* [[Sa’duddin ibn Gʻurob xonaqohi]]

== Manbalar ==
{{Manbalar}}
[[Turkum:Islom Qohirasi]]
[[Turkum:Qohira bino va inshootlari]]</text>
      <sha1>6dnk1vg24g3i47xqxysyqpumy9qh1d5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Foydalanuvchi:Xojiakbar Tadjiyev/qumloq</title>
    <ns>2</ns>
    <id>1466691</id>
    <revision>
      <id>6327520</id>
      <parentid>6318229</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T13:56:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xojiakbar Tadjiyev</username>
        <id>317449</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Toshkent Davlat Iqtisodiyot Universiteti talabalari turkumi qo'shildi</comment>
      <origin>6327520</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1570" sha1="7mg4zv5ua6qamancwq7zik7xved0wi1" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi
 | ismi                 = Tadjiyev Xojiakbar Kamoliddinovich
 | asl ismi             = 
 | tasvir               = File:016 Ocelot in Encontro das Águas State Park Photo by Giles Laurent.jpg

 | tasvir_eni           = 
 | izoh                 = Brandface
 | tavallud_paytidagi_ismi = 
 | tavallud_sanasi      = 2008-yil 26-sentabr
 | tavallud_joyi        = Toshkent shahar, Olmazor tumani
 | vafot_sanasi         = 
 | vafot_joyi           = 
 | fuqaroligi           = O'zbekiston 
 | taʼlimi              = TTPU akademik litsey bitiruvchisi, TDIU 1-kurs talabasi
 | kasbi                = texnik dasturchi, data analyst
 | faoliyat_yillari     = 2024-yildan hozirgacha
 | boʻyi                = 178 cm
 | partiyasi            = O'zLiDeP
 | unvoni               = lider
 | turmush_oʻrtogʻi     = 
 | bolalari             = 
 | otasi                = Tadjiyev Kamoliddin Sadirjanovich
 | onasi                = Tadjiyeva Nargiza Bahritdinovna
 | mukofotlari          = Akademik litsey qizil diplomi hamda kumush medal sohibi, Suzish hamda karate bo'yicha Toshkent shahar chempioni, fizika, ona tili va huquq fanlaridan Toshkent shahrida top-5, Robototexnika bo'yicha Guinness records ishtirokchisi, GIZ ishtirokchisi
 | veb-sayt             =  telegram: @Xoji_tdjyvvv 
 | modul                = 
 | modul2               = 
 | modul3               = 
 | modul4               = 
 | modul5               = 
 | imzosi               = 
 | izohlar              = 
}}
[[Turkum:Toshkent davlat iqtisodiyot unviversiteti talabalari|Xojiakbar Tadjiyev]]</text>
      <sha1>7mg4zv5ua6qamancwq7zik7xved0wi1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327521</id>
      <parentid>6327520</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T13:57:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xojiakbar Tadjiyev</username>
        <id>317449</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6327521</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1487" sha1="92f6ihpoet3x2iqk9eg1ag949rdab8i" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi
 | ismi                 = Tadjiyev Xojiakbar Kamoliddinovich
 | asl ismi             = 
 | tasvir               = File:016 Ocelot in Encontro das Águas State Park Photo by Giles Laurent.jpg

 | tasvir_eni           = 
 | izoh                 = Brandface
 | tavallud_paytidagi_ismi = 
 | tavallud_sanasi      = 2008-yil 26-sentabr
 | tavallud_joyi        = Toshkent shahar, Olmazor tumani
 | vafot_sanasi         = 
 | vafot_joyi           = 
 | fuqaroligi           = O'zbekiston 
 | taʼlimi              = TTPU akademik litsey bitiruvchisi, TDIU 1-kurs talabasi
 | kasbi                = texnik dasturchi, data analyst
 | faoliyat_yillari     = 2024-yildan hozirgacha
 | boʻyi                = 178 cm
 | partiyasi            = O'zLiDeP
 | unvoni               = lider
 | turmush_oʻrtogʻi     = 
 | bolalari             = 
 | otasi                = Tadjiyev Kamoliddin Sadirjanovich
 | onasi                = Tadjiyeva Nargiza Bahritdinovna
 | mukofotlari          = Akademik litsey qizil diplomi hamda kumush medal sohibi, Suzish hamda karate bo'yicha Toshkent shahar chempioni, fizika, ona tili va huquq fanlaridan Toshkent shahrida top-5, Robototexnika bo'yicha Guinness records ishtirokchisi, GIZ ishtirokchisi
 | veb-sayt             =  telegram: @Xoji_tdjyvvv 
 | modul                = 
 | modul2               = 
 | modul3               = 
 | modul4               = 
 | modul5               = 
 | imzosi               = 
 | izohlar              = 
}}</text>
      <sha1>92f6ihpoet3x2iqk9eg1ag949rdab8i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327527</id>
      <parentid>6327521</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T14:50:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xojiakbar Tadjiyev</username>
        <id>317449</id>
      </contributor>
      <origin>6327527</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1433" sha1="3bo18hymwtgj80amht06og5vuwztgsk" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi
 | ismi                 = Tadjiyev Xojiakbar Kamoliddinovich
 | asl ismi             = 
 | tasvir               = File:016 Ocelot in Encontro das Águas State Park Photo by Giles Laurent.jpg

 | tasvir_eni           = 
 | izoh                 = Brandface
 | tavallud_paytidagi_ismi = 
 | tavallud_sanasi      = 2008-yil 26-sentabr
 | tavallud_joyi        = Toshkent shahar
 | vafot_sanasi         = 
 | vafot_joyi           = 
 | fuqaroligi           = O'zbekiston 
 | taʼlimi              = TTPU akademik litsey bitiruvchisi, TDIU 1-kurs talabasi
 | kasbi                = texnik dasturchi
 | faoliyat_yillari     = 2024-yildan hozirgacha
 | boʻyi                = 178 cm
 | partiyasi            = O'zLiDeP
 | unvoni               = lider
 | turmush_oʻrtogʻi     = 
 | bolalari             = 
 | otasi                = Tadjiyev Kamoliddin Sadirjanovich
 | onasi                = Tadjiyeva Nargiza Bahritdinovna
 | mukofotlari          = Akademik litsey qizil diplomi hamda kumush medal sohibi, Suzish hamda karate bo'yicha Toshkent shahar chempioni, Turon teatr  ko'rik tanlovida Toshkent shahrida 3-o'rin, Robototexnika bo'yicha Guinness records ishtirokchisi
 | veb-sayt             =  telegram: @Xoji_tdjyvvv 
 | modul                = 
 | modul2               = 
 | modul3               = 
 | modul4               = 
 | modul5               = 
 | imzosi               = 
 | izohlar              = 
}}</text>
      <sha1>3bo18hymwtgj80amht06og5vuwztgsk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bernardo Bertolucci</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1467234</id>
    <revision>
      <id>6327533</id>
      <parentid>6318643</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T15:06:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oqsaqol</username>
        <id>98549</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6327533</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10014" sha1="70z8z0poufwepgehk93jwxoy82d8ajw" xml:space="preserve">{{Kinematografist
 | tasvir               = Bernardo Bertolucci, film director.jpg
 | tavallud_sanasi      = {{birth date|1941|3|16}}
 | tavallud_joyi        = [[Parma]], Italiya
 | vafot_sanasi         = {{death date and age|2018|11|26|1941|3|16}}
 | vafot_joyi           = [[Rim]], {{ITA}}
 | fuqaroligi           = {{ITA}}
 | faoliyat_yillari     = 1962 — 2018
 | turmush_oʻrtogʻi     = Adriana Asti (ajrashgan)&lt;br /&gt;{{marriage|Klar Peplou|1979}}
 | mukofotlari          = „[[Oscar]]“ (1988), Venetsiyada faxriy „[[Oltin sher]]“ (2007), faxriy „[[Oltin palma |Oltin palma novdasi]]“ (2011)
}}
'''Bernardo Bertoluchchi''' ({{lang-it|Bernardo Bertolucci}}; 1941-yil 16-mart, [[Parma]] — 2018-yil 26-noyabr, [[Rim]]) — [[Italyanlar|italiyalik]] [[kinorejissyor]] va [[ssenariychi|ssenariynavis]]. U zamonaviy kino sanʼatining eng nufuzli va sermahsul namoyandalaridan biri sifatida eʼtirof etiladi&lt;ref name=&quot;BFIobit&quot;&gt;{{cite web |url=https://www2.bfi.org.uk/news-opinion/sight-sound-magazine/comment/obituaries/bernardo-bertolucci-extraordinary-visual-cinema-director |title=Bernardo Bertolucci obituary: extraordinary director of visually outstanding cinema |publisher=Sight &amp; Sound, British Film Institute |date=2018-11-28 |access-date=2021-03-15}}&lt;/ref&gt;. „Soʻnggi imperator“ (1987) filmi bilan eng yaxshi rejissyor uchun „&lt;nowiki/&gt;[[Oscar]]&lt;nowiki/&gt;“ mukofotini olgan birinchi [[Italyanlar|italiyalik]] [[rejissyor]] boʻlgan, shuningdek, BAFTA, „Sezar“ va ikki marta „&lt;nowiki/&gt;[[Oltin globus]]&lt;nowiki/&gt;“ mukofotlari, Venetsiyada „&lt;nowiki/&gt;[[Oltin sher]]&lt;nowiki/&gt;“ va [[Cannes kinofestivali|Cannes kinofestivalida]] faxriy „&lt;nowiki/&gt;[[Oltin palma|Oltin palma novdasi]]&lt;nowiki/&gt;“ egasidir.

Bertoluchchi 22 yoshida [[Pier Paolo Pasolini|Per Paolo Pazolini]] yordamchisi sifatida kinoga kirib, shu yoshda [[rejissyor]] sifatida debyut qilgan. Uning filmlarida koʻpincha [[siyosat]], insoniy munosabatlar, [[tarix]], ijtimoiy tabaqalanish va jamiyatdagi turli yopiq mavzularni keng yoritadi.

== Biografiyasi ==

Bertoluchchi [[Italiya|Italiyaning]] [[Emilia-Romagna]] viloyatidagi [[Parma (provinsiya)|Parma shahrida]] tugʻilgan. U oʻqituvchi Ninetta va [[shoir]], [[Sanʼatshunoslik|sanʼatshunos]] hamda [[Kinotanqidchi|kino tanqidchisi]] [[Attilio Bertoluchchi]] oilasida voyaga yetgan&lt;ref name=&quot;FilmReference&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.filmreference.com/film/34/Bernardo-Bertolucci.html |title=Bernardo Bertolucci Biography (1940-) |website=Film Reference |access-date=2010-09-14}}&lt;/ref&gt;. U 15 yoshidanoq ijod qila boshlagan hamda oʻzining ilk kitobi uchun „Premio Viareggio“ adabiy mukofotiga loyiq koʻrilgan. Otasi [[Pier Paolo Pasolini|Pier Paolo Pasolinining]] birinchi romanini nashr etishga yordam bergan edi, [[Pier Paolo Pasolini|Pasolini]] esa Bernardoni oʻzining „Akkattone“ (1961) filmida birinchi [[yordamchi rejissyor]] qilib olgan. 1958–1961-yillarda [[Sapienza universiteti|Sapienza universitetining]] zamonaviy adabiyot fakultetida oʻqigan, ammo uni tamomlamay tark etgan. Ukasi Juzeppe (1947–2012) [[teatr rejissyori]] va [[dramaturg]] boʻlgan.

Bertoluchchi 2018-yil 26-noyabrda [[Rim|Rimda]] 77 yoshida [[Oʻpka saratoni|oʻpka saratonidan]] vafot etgan&lt;ref name=&quot;BBCobit&quot;&gt;{{cite news |title=Oscar-winning director Bertolucci dies |work=BBC News |date=2018-11-26 |url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-46342644 |access-date=2018-11-27}}&lt;/ref&gt;.

== Kino faoliyati ==

1962-yilda [[Pier Paolo Pasolini|Pasolini]] [[Ssenariy|ssenariysi]] asosida birinchi toʻliq metrajli filmi „Ajal“ (''La commare secca'')ni suratga olgan. Rejissyorning 1964-yilda chiqarilgan „Inqilobdan oldin“ nomli ikkinchi filmi [[Italiya|Italiyada]] sovuq kutib olingan boʻlsada, xalqaro miqyosda [[Kinotanqidchi|kinotanqidchilar]] tomonidan yuqori baholandi va keyinchalik [[rejissyor]] ijodidagi eng muhim asarlardan biri sifatida eʼtirof etildi. Rejissyorning [[Moravia Alberto]] romani asosidagi „&lt;nowiki/&gt;[[The Conformist (1970 film)|Konformist]]&lt;nowiki/&gt;“ (1970) filmi „&lt;nowiki/&gt;[[Oscar]]&lt;nowiki/&gt;“ mukofotining eng yaxshi moslashtirilgan [[ssenariy]] nominatsiyasiga va [[Berlin kinofestivali|Berlin kinofestivalining]] „&lt;nowiki/&gt;[[Oltin ayiq]]&lt;nowiki/&gt;“ mukofotiga nomzod boʻlgan&lt;ref name=&quot;BFIobit&quot; /&gt;.

1972-yilgi „Parijdagi soʻnggi tango“ ([[Marlon Brando]] va Mariya Shnayder ishtirokida) kuchli bahslarga sabab boʻlgan. Filmdagi [[Jinsiy zoʻravonlik|zoʻrlash]] sahnasi jamoatchilik tomonidan keskin tanqid qilingan. Aktrisa Mariya Shnayder keyinchalik ushbu jarayonda oʻzini kamsitilgan va [[Jinsiy zoʻravonlik|jinsiy zoʻravonlikka]] uchragandek his qilganini bayon etgan. [[Rejissyor]] Bertoluchchi esa 2013-yilda bergan intervyusida [[Aktrisa|aktrisadan]] kadrda chinakam gʻazab va tushkunlik emotsiyasini olish maqsadida sariyogʻdan lubrikant sifatida foydalanish gʻoyasini undan sir saqlaganini tan olgan&lt;ref name=&quot;Macnab&quot;&gt;{{cite news |last=Macnab |first=Geoffrey |date=2013-02-01 |title=Bernardo Bertolucci: 'I thought I couldn't make any more movies' |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/film/2013/feb/01/bernardo-bertolucci-berlusconi-last-tango}}&lt;/ref&gt;. Italiya sudining qarori bilan film musodara etildi, Bertoluchchi esa toʻrt oylik shartli qamoq jazosiga tortilib, besh yilga saylov va fuqarolik huquqlaridan mahrum qilindi. Keyingi filmlari — tarixiy epopeya „1900“ (1976), „Oy“ (1979) va „Kulgili odamning fojiasi“ (1981) ham bahsli, ammo yuqori baholangan.

Xitoyning oxirgi imperatori Pui hayotiga bagʻishlangan „Soʻnggi imperator“ (1987) filmi [[Kinotanqidchi|tanqidchilar]] va tomoshabinlar tomonidan iliq kutib olingan, u 60-&quot;Oscar&quot; marosimida nomzod boʻlgan toʻqqizta nominatsiyaning barchasini, shu jumladan eng yaxshi film va eng yaxshi rejissyor mukofotlarini qoʻlga kiritgan&lt;ref name=&quot;NYT1988&quot;&gt;{{cite news |last=Harmetz |first=Aljean |date=1988-04-12 |title='The Last Emperor' Wins 9 Oscars And Is Named Best Film of 1987 |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1988/04/12/movies/the-last-emperor-wins-9-oscars-and-is-named-best-film-of-1987.html |access-date=2018-11-29}}&lt;/ref&gt;. Bu film [[Xitoy]] hukumati [[Imperator saroyi|taqiqlangan shaharda]] (Imperator saroyi) suratga olishga ruxsat bergan birinchi badiiy film boʻlgan. U „Sharq trilogiyasi“ deb ataluvchi uch film — „Soʻnggi imperator“, „Panoh boʻlguvchi osmon“ (1990) va „Kichik Budda“ (1993) — ning birinchisi edi. Keyin Bertoluchchi [[Italiya|Italiyaga]] qaytib, „Goʻzallikni oʻgʻirlash“ (1996) va „Orzu qiluvchilar“ (2003) filmlarini suratga olgan.

2007-yilda [[Venetsiya kinofestivali|Venetsiya kinofestivalida]] butun faoliyati uchun „&lt;nowiki/&gt;[[Oltin sher]]&lt;nowiki/&gt;“, 2011-yilda esa [[Cannes kinofestivali|Cannes kinofestivalida]] faxriy „&lt;nowiki/&gt;[[Oltin palma|Oltin palma novdasi]]&lt;nowiki/&gt;“ bilan taqdirlangan&lt;ref name=&quot;BBC2011&quot;&gt;{{cite news |title=Bernardo Bertolucci to receive Palme d'Or honour |work=BBC News |date=2011-04-11 |url=https://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-13041286 |access-date=2012-08-25}}&lt;/ref&gt;. Uning oxirgi asari boʻlmish „Men va sen“ filmi Nikkolo Ammaniti romani asosida yaratilgan boʻlib, 2012-yili [[Cannes kinofestivali|Cannes kinofestivalining]] tanlovdan tashqari namoyish etiladigan filmlar qatoridan joy oldi. Uning vafotidan sal oldin yozilgan oxirgi [[Ssenariy|ssenariysi]] „Aks-sado xonasi“ 2026-yilda [[italiyalik]] [[rejissyor]] Andrea Pallaoro tomonidan filmga aylantirilgan.

== Filmografiyasi ==

=== Badiiy filmlari ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Yil
! Film nomi
! Asl nomi
! Rejissyor
! Ssenariychi
|-
| 1962
| „Ajal“
| ''La commare secca''
| {{yes}}
| {{yes}}
|-
| 1964
| „Inqilobdan oldin“
| ''Before the Revolution'' (''Prima della rivoluzione'')
| {{yes}}
| {{yes}}
|-
| 1967
| „Milliard dollarlik ballada“
| ''Ballata da un miliardo''
| {{no}}
| {{yes}}
|-
| 1968
| „Bir paytlar Gʻarbda“
| ''Once Upon a Time in the West''
| {{no}}
| Hikoya muallifi
|-
| 1968
| „Sherik“
| ''Partner''
| {{yes}}
| {{yes}}
|-
| 1970
| „&lt;nowiki/&gt;[[The Conformist (1970 film)|Konformist]]&lt;nowiki/&gt;“
| ''The Conformist'' (''Il conformista'')
| {{yes}}
| {{yes}}
|-
| 1972
| „Parijdagi soʻnggi tango“
| ''Last Tango in Paris''
| {{yes}}
| {{yes}}
|-
| 1976
| „1900“
| ''1900'' (''Novecento'')
| {{yes}}
| {{yes}}
|-
| 1979
| „Oy“
| ''La Luna''
| {{yes}}
| {{yes}}
|-
| 1981
| „Kulgili odamning fojiasi“
| ''Tragedy of a Ridiculous Man'' (''La tragedia di un uomo ridicolo'')
| {{yes}}
| {{yes}}
|-
| 1987
| „Soʻnggi imperator“
| ''The Last Emperor''
| {{yes}}
| {{yes}}
|-
| 1990
| „Panoh boʻlguvchi osmon“
| ''The Sheltering Sky''
| {{yes}}
| {{yes}}
|-
| 1993
| „Kichik Budda“
| ''Little Buddha''
| {{yes}}
| Hikoya muallifi
|-
| 1996
| „Goʻzallikni oʻgʻirlash“
| ''Stealing Beauty''
| {{yes}}
| {{yes}}
|-
| 1998
| „Qamal ostida“
| ''Besieged''
| {{yes}}
| {{yes}}
|-
| 2001
| „Sevgi tantanasi“
| ''Triumph of Love''
| {{no}}
| {{yes}}
|-
| 2003
| „Orzu qiluvchilar“
| ''The Dreamers''
| {{yes}}
| {{no}}
|-
| 2012
| „Men va sen“
| ''Me and You'' (''Io e te'')
| {{yes}}
| {{yes}}
|-
| 2026
| „Aks-sado xonasi“
| ''The Echo Chamber''
| {{no}}
| {{yes}}
|}

=== Qisqa metrajli filmlari ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Yil
! Film nomi
! Izoh
|-
| 1956
| „Choʻchqaning oʻlimi“ (''The Death of a Pig'')
|
|-
| 1956
| „Kanat“ (''The Cable'')
| Shuningdek montajchi va [[Operator (kinotexnikada)|operator]]
|-
| 1969
| „Azob“ (''Agony'')
| „Sevgi va gʻazab“ (''Love and Anger'') filmining qismi
|-
| 2002
| ''Histoire d’eaux''
| „Oʻn daqiqaga ulgʻaygan: Cello“ (''Ten Minutes Older: The Cello'') filmining qismi
|}

== Manbalar ==

{{manbalar}}

{{DEFAULTSORT:Bertoluchchi, Bernardo}}

[[Turkum:16-martda tugʻilganlar]]

[[Turkum:1941-yilda tugʻilganlar]]

[[Turkum:2018-yilda vafot etganlar]]

[[Turkum:Italiyalik kinorejissyorlar]]</text>
      <sha1>70z8z0poufwepgehk93jwxoy82d8ajw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jean Vigo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1467274</id>
    <revision>
      <id>6327589</id>
      <parentid>6319319</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T18:41:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oqsaqol</username>
        <id>98549</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6327589</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7410" sha1="7owyrxtpjnk97xnms68dqlrmu66ffpc" xml:space="preserve">{{Kinematografist
 | tasvir               = Jean Vigo.jpg
 | tavallud_sanasi      = {{birth date|1905|4|26}}
 | tavallud_joyi        = [[Parij]], {{FRA}}
 | vafot_sanasi         = {{death date and age|1934|10|5|1905|4|26}}
 | vafot_joyi           = [[Parij]], {{FRA}}
 | fuqaroligi           = {{FRA}}
 | faoliyat_yillari     = 1930 — 1934
 | turmush_oʻrtogʻi     = Elizabet „Lidu“ Lozinska (1929-yildan Vigoning vafotigacha)
 | bolalari             = 1
}}
'''Jean Vigo''' ({{lang-fr|Jean Vigo}}; 1905-yil 26-aprel — 1934-yil 5-oktyabr) — [[Fransuzlar|fransuz]] [[Kinorejissyor|kinorejissyori]], 1930-yillar jahon [[Kinematografiya|kinematografiyasidagi]] poetik realizm oqimining shakllanishiga ulkan hissa qoʻshgan ijodkor.

== Hayoti ==

U Emili Klero dastlab anarxist, keyinchalik [[Sotsializm|sotsialist]] boʻlgan siyosiy faol Migel Almereydaning oilasida dunyoga kelgan&lt;ref name=&quot;501MD&quot;&gt;{{cite book |editor-last=Schneider |editor-first=Steven Jay |title=501 Movie Directors |publisher=Cassell Illustrated |location=London |year=2007 |page=145 |isbn=978-1-84403-573-1}}&lt;/ref&gt;. Otasining siyosiy faoliyati sababli bolalik yillarida oilasi bilan birga doimiy hukumatdan yashirinib, tez-tez turar joylarini oʻzgartirishga majbur boʻlgan. Otasi qamoqqa olingan va 1917-yil 13-avgustda Fren qamoqxonasida, ehtimol, oʻldirilgan, ammo uning oʻlimi rasman oʻz joniga qasd qilish deb eʼlon qilingan. Baʼzilar Almereydaning oʻlimi urush davridagi xiyonati uchun keyinchalik jazolangan radikallar partiyasi siyosatchilari Lui Malvi va Jozef Kayo buyrugʻi bilan yashirilgan, deb taxmin qilgan&lt;ref name=&quot;Gomes1971&quot;&gt;{{cite book |last=Gomes |first=Paulo Emílio Salles |title=Jean Vigo |publisher=University of California Press |year=1971 |pages=27–29 |isbn=978-0-520-01676-7 |url=https://archive.org/details/jeanvigo0000gome}}&lt;/ref&gt;. Shaxsini yashirish maqsadida yosh Vigo keyinchalik Jean Sales degan soxta ism bilan internat maktabga yuborilgan.

Vigo 1929-yil yanvarida Elizabet „Lidu“ Lozinska (1906–1939)ga uylangan va 1931-yilda ularning qizi — keyinchalik [[Kinotanqidchi|kino tanqidchisi]] boʻlgan [[Luce Vigo]] dunyoga kelgan&lt;ref name=&quot;Gomes1957&quot;&gt;{{cite book |last=Salles Gomes |first=P. E. |title=Jean Vigo |edition=1998 |publisher=Faber and Faber |year=1957 |page=51 |isbn=978-0-571-19610-1}}&lt;/ref&gt;. U [[Anarxizm|anarxistlar]] davralari bilan aloqada boʻlgan, 1932-yildan esa [[Fransiya Kommunistik partiyasi|Kommunistik partiyaga]] yaqinlashib, Inqilobchi [[Yozuvchi|yozuvchilar]] va [[Rassom|rassomlar]] uyushmasining aʼzosi boʻlgan&lt;ref name=&quot;Maitron&quot;&gt;{{cite web |url=https://maitron.fr/vigo-jean/ |title=VIGO Jean |website=Maitron |language=fr |access-date=2025-06-26}}&lt;/ref&gt;.

1934-yilda sakkiz yil oldin yuqtirgan [[sil]] kasalligining asoratlaridan vafot etgan&lt;ref name=&quot;501MD&quot; /&gt;.

== Ijodi ==

Vigo [[Fransuzlar|fransuz]] va jahon kinosining keyingi rivojiga taʼsir koʻrsatgan ikki filmi bilan mashhur, „Xulqi uchun nol“ (1933) va „&lt;nowiki/&gt;[[L'Atalante|Atalanta]]&lt;nowiki/&gt;“ (1934). [[Kinotanqidchi|Tanqidchi]] Devid Tomson „Kino haqidagi yangi biografik lugʻat“ asarida „Xulqi uchun nol“ni maʼqullab, uni „qirq toʻrt daqiqa davom etuvchi, garchi dagʻal tasvirga olingan boʻlsada, anarxiyaga oid kreshendo“ deb taʼriflagan&lt;ref name=&quot;Thomson&quot;&gt;{{cite book |last=Thomson |first=David |title=The New Biographical Dictionary of Film |edition=6th |publisher=Knopf |location=New York |year=2014 |page=1073 |isbn=978-0-375-71184-8}}&lt;/ref&gt;.

„Atalanta“ Vigoning yagona toʻliq metrajli filmi edi. Yangi oila qurgan juftlikning ajralishi va qayta birlashishi haqidagi ushbu sodda hikoya filmning tabiiy, realistik kino tilini jilokor, xayoliy sahnalar hamda vizual effektlari bilan uygʻunlashtiradi. [[Kinotanqidchi]] Devid Tomson ushbu asarni „kinoning haqiqiy taʼrifi va umumiy kinematografiya tarixida mutlaqo alohida oʻrin tutuvchi film“ deya yuqori baholagan&lt;ref name=&quot;Thomson2&quot;&gt;{{cite book |last=Thomson |first=David |title=Have You Seen?: A Personal Introduction to 1,000 Films |edition=Revised |publisher=Knopf |location=New York |year=2010 |page=51 |isbn=978-0-307-26461-9}}&lt;/ref&gt;.

Vigoning faoliyati yana ikki film bilan boshlangan, „Nitssa haqida“ (''À propos de Nice'', 1930) — Nitssa kurort shahridagi ijtimoiy tengsizlikni koʻrib chiqqan, sovet kinoxronikalaridan ilhomlangan buzgʻunchi ovozsiz film va suzuvchi [[Jan Taris]] haqidagi qisqa metrajli hujjatli film „Jan Taris, suzish boʻyicha chempion“ (1931). Uning toʻrtta filmidan birortasi ham moliyaviy muvaffaqiyat qozonmagan, bir paytlar oʻzining va rafiqasining sogʻligʻi yomonlashgan paytda Vigo kamerasini sotishga majbur boʻlgan.

„Xulqi uchun nol“ filmini [[Fransiya]] hukumati urush tugagunga qadar taqiqlab qoʻygan&lt;ref name=&quot;501MD&quot; /&gt;, „&lt;nowiki/&gt;[[L'Atalante|Atalanta]]&lt;nowiki/&gt;“ filmni ijaraga olganlar bazi joylarini qirqib tashlab, buzib koʻrsatgan. Ikkala film ham oʻz [[Kinotanqidchi|tanqidchilaridan]] uzoqroq umr koʻrdi, „Atalanta“ „Sight &amp; Sound“ jurnalining 1962-yilgi soʻrovnomasida barcha davrlarning eng buyuk 10-filmi, 1992-yilgi soʻrovnomasida esa 6-eng yaxshi filmi deb topilgan. 1980-yillar oxirida Britaniya milliy kino va televideniye arxivida „Atalanta“ning 1934-yilgi nusxasi topilgan va u filmni asl holiga qaytarishda asosiy omil boʻlgan&lt;ref name=&quot;Temple&quot;&gt;{{cite book |last=Temple |first=Michael |title=Jean Vigo |publisher=Manchester University Press |year=2005 |page=108 |isbn=978-0-7190-5632-1}}&lt;/ref&gt;.

&quot;Vigo faoliyati haqida „&lt;nowiki/&gt;[[The New York Times]]&lt;nowiki/&gt;“ jurnalida [[Kinotanqidchi|kino tanqidchi]] Endryu Jonston shunday deb yozgan: „Buyuk sanʼatkorlar safida Kits va Shelli kabi, isteʼdodi ayni porlagan pallada hayotdan erta koʻz yumgan, nima boʻlishi mumkinligidan darak beradigan bir nechta ajoyib asar qoldirgan yosh ijodkorlar kam. Biroq shunday sanʼatkorlardan biri — 1934-yilda 29 yoshida [[Sil|sil kasalligidan]] vafot etgan [[Fransuzlar|fransuz]] [[Rejissyor|rejissyori]] Jan Vigosidir“

== Filmografiyasi ==

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Yil
! Film nomi
! Asl nomi
! Izoh
|-
| 1930
| „Nitssa haqida“
| ''À propos de Nice''
| Ovozsiz film
|-
| 1931
| „Jan Taris, suzish chempioni“
| ''La Natation par Jean Taris'' yoki ''Taris, roi de l’eau''
| Qisqa metrajli hujjatli film
|-
| 1933
| „Xulqi uchun nol“
| ''Zéro de conduite''
| Urushdan keyingacha taqiqlangan
|-
| 1934
| „&lt;nowiki/&gt;[[L'Atalante|Atalanta]]&lt;nowiki/&gt;“
| ''L’Atalante''
| Yagona toʻliq metrajli film
|}

== Manbalar ==

{{manbalar}}

== Havolalar ==

* [https://www.imdb.com/name/nm0897118/ Jan Vigo] — IMDb saytida
* [http://sensesofcinema.com/2002/great-directors/vigo/ Jan Vigo] — „Senses of Cinema“: buyuk rejissyorlar tanqidiy maʼlumotlar bazasi
* [https://web.archive.org/web/20051027133542/http://recollectionbooks.com/bleed/Encyclopedia/VigoJean.htm Jan Vigo] — Anarxistlar ensiklopediyasida
* [http://www.hs-augsburg.de/~harsch/Cinematheca/Chronologia/1930_1939/Vigo/vig_intr.html Jan Vigo] — Bibliotheca Augustana
* [http://www.puntodevistafestival.com „Punto de Vista“ festivali Jan Vigoni doimiy yoʻnalish va yoʻlboshchi deb biladi]

{{DEFAULTSORT:Vigo, Jan}}

[[Turkum:26-aprelda tugʻilganlar]]

[[Turkum:1905-yilda tugʻilganlar]]

[[Turkum:1934-yilda vafot etganlar]]

[[Turkum:Fransiyalik kinorejissyorlar]]</text>
      <sha1>7owyrxtpjnk97xnms68dqlrmu66ffpc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfiddin al-Amidiy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1467330</id>
    <revision>
      <id>6327991</id>
      <parentid>6319125</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T09:04:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327991</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2499" sha1="g054hlf4s190mal5vu8fvjw6acwbg8z" xml:space="preserve">{{Qisqa tavsif|Musulmon faqih (1156–1233)}}
{{Dindor biografiyasi bilgiqutisi
| religion       = [[Islom]]
| region         = [[Ayyubiylar|Ayyubiylar sulolasi]]
| era            = 
| caption        = 
| name           = Sayfiddin al-Amidiy at-Tagʻlibiy
| birth_date     = 1156
| birth_place    = [[Diyorbakir]]
| death_date     = {{Death year and age|1233|1156}}
| death_place    = [[Damashq]]
| denomination   = [[Ahl as-Sunna val-Jamoa|Sunniy]]
| creed          = [[Ashʼariylar|Ashʼariy]]&lt;ref&gt;{{cite book|first=Binyāmîn|last=Abrahamov|title=Anthropomorphism and Interpretation of the Qur'an in the Theology of Al-Qasim ibn Ibrahim: &quot;Kitab al-Mustarshid&quot; (Islamic Philosophy, Theology &amp; Science: Texts &amp; Studies)|page=7|publisher=Brill|date=1 Jun 1996|isbn=978-9004104082}}&lt;/ref&gt;
| jurisprudence  = [[Shofiʼiylik|Shofiʼiy]]
| main_interests = [[Islom ilohiyoti]], [[Hadis|hadis]], [[fiqh]]
| influences     = [[Shofiʼiy|ash-Shofi‘iy]], [[Ibn al-Hajib]], [[Gʻazzoliy|al-Gʻazzoliy]], [[Asad Mayhaniy]]&lt;ref&gt;Al-Safadi, al-Wafa bi-l-wafayat, Volume 21, Page 341&lt;/ref&gt;
}}

'''Sayfiddin al-Amidiy''' yoki '''Muhammad al-Amidiy'''&lt;ref name=&quot;WDL&quot;&gt;{{cite web |url = http://www.wdl.org/en/item/2985/ |title = A Treatise on the Division of Theoretical Scholarship |website = [[Butunjahon raqamli kutubxonasi|World Digital Library]] |date = 1805 |access-date = 2013-07-14 }} {{Oʻlikhavola|date=noyabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; (1156-yil, [[Diyorbakir]] — 1233-yil, [[Damashq]]&lt;ref name=&quot;WDL&quot;/&gt;) — nufuzli musulmon [[Faqih|faqih]]. U ''[[Kalom|kalomni]]'' [[Huquqshunoslik|fiqh]]ning mavjud usullari bilan uygʻunlashtirishga harakat qilgan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite journal|last=Weiss|first=Bernard G.|title=al- Āmidī, Sayf al-Dīn|journal=Encyclopaedia of Islam, THREE|doi=10.1163/1573-3912_ei3_COM_24214}}&lt;/ref&gt;.

==Qoʻshimcha oʻqish uchun==
*Sayf al-Din al-Amidi, ''[http://www.wdl.org/en/item/2982/ An Essay on Statements in Logic]''
* Bernard G. Weiss: ''The Search for God's Law: Islamic Jurisprudence in the Writings of Sayf al-Din al-Amidi.'' University of Utah Press, revised edition 2010. {{ISBN|978-0-87480-938-1}} (print); {{ISBN|978-1-60781-971-4}} (eBook)

==Manbalar==
{{Manbalar}}

{{Tashqi havolalar}}

[[Turkum:Shofiʼiy fiqh olimlari]]
[[Turkum:Ashʼariylar]]
[[Turkum:1233-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar]]
[[Turkum:1156-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:12-asr faqihlari]]
[[Turkum:13-asr faqihlari]]</text>
      <sha1>g054hlf4s190mal5vu8fvjw6acwbg8z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Loyiha:Mavzuli oylik/Hindiston oyligi</title>
    <ns>102</ns>
    <id>1469424</id>
    <revision>
      <id>6327546</id>
      <parentid>6324075</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T15:59:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mupapap29</username>
        <id>201910</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ishtirokchilar */</comment>
      <origin>6327546</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16599" sha1="anwhmftowsqrnfjlf6lvgw0wmwru86s" xml:space="preserve">&lt;div style=&quot;display:flex; align-items:center; justify-content:space-between; gap:20px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1; text-align:center;&quot;&gt;[[File:Flag of India.svg|150px|Hindiston bayrogʻi]]&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex:3; text-align:center;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:200%; font-weight:bold; color:#FF9933;&quot;&gt;Hindiston oyligi&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:120%; color:#000080;&quot;&gt;Month of India&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:120%; color:#138808;&quot;&gt;भारत माह&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1; text-align:center;&quot;&gt;[[File:Emblem of India.svg|100px|Hindiston davlat gerbi]]&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

'''Hindiston oyligi''' — Oʻzbekcha Vikipediyada anʼanaviy tarzda oʻtkazib kelinadigan „Mavzuli oylik“ loyihasi doirasidagi navbatdagi tanlov boʻlib, uning asosiy maqsadi — vikipediyamizda Hindiston geografiyasi, tarixi, madaniyati, tabiati, fan va sanʼati hamda mashhur shaxslariga oid sifatli maqolalar sonini koʻpaytirish va mavjudlarini boyitishdan iborat.

'''Loyihaning davomiyligi:''' 1-noyabrdan 30-noyabrgacha.

'''Yoʻnalish:''' ingliz, rus va hind tillaridagi Vikipediyalardan maʼlumotlarni oʻzbek tiliga mahorat bilan tarjima qilish va ensiklopedik shaklda qilib boyitish tavsiya etiladi.

== Ishtirokchilar ==
Agar siz ushbu loyihada ishtirok etishni istasangiz, quyidagi roʻyxatga oʻz ismingizni qoʻshib qoʻying. Buning uchun shunchaki hash belgisi va toʻrtta tilda '''&lt;nowiki&gt;(~~~~)&lt;/nowiki&gt;''' belgisini yozsangiz kifoya qiladi — sahifani saqlaganingizdan soʻng foydalanuvchi nomingiz avtomatik ravishda paydo boʻladi.

Roʻyxatdan oʻtish ramziy maʼnoga ega boʻlib, u loyihada qancha kishi hamkorlik qilishga tayyor ekanligini bilish imkonini beradi. Bu hech qanday majburiyat yuklamaydi va sizga qoʻshimcha vazifalar qoʻymaydi.
# [[Foydalanuvchi:Mupapap29|Mupapap]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mupapap29|munozara]]) 15:59, 2026-yil 1-noyabr (UTC)

== Yangi maqolalarni qanday qoʻshish kerak? ==
Maqolalar boshqa tillardan tarjima boʻlishi mumkin. Eng muhimi, ular yangi yaratilgan yoki sezilarli darajada boyitilgan hamda sifatli boʻlishi shart. Oylik davomida tahrir qilinadigan maqolalar quyidagi talablarga javob berishi lozim:

* '''Sifati:''' Yangi maqolalarda '''&lt;nowiki&gt;{{Oʻchirishga}}&lt;/nowiki&gt;''', '''&lt;nowiki&gt;{{Manbasiz}}&lt;/nowiki&gt;''', '''&lt;nowiki&gt;{{AT}}&lt;/nowiki&gt;''' kabi muammoli andozalar boʻlmasligi kerak.
* '''Ensiklopedik ahamiyat:''' Maqolaga qoʻshilgan maʼlumotlar [[Vikipediya:Ensiklopedik ahamiyat|Ensiklopedik ahamiyat qoidalariga]] mos kelishi shart.
* '''Tekshiriluvchanlik:''' Yangi maqolalarda albatta Manbalar (&lt;nowiki&gt;{{manbalar}}&lt;/nowiki&gt; yoki &lt;nowiki&gt;{{reflist}}&lt;/nowiki&gt;) boʻlishiga eʼtibor bering.
* '''Betaraflik:''' Maqolalar [[Vikipediya:Betaraf nuqtayi nazar|Betaraf nuqtayi nazar]] asosida yozilishi kerak. Shuningdek, ularni rasmlar bilan boyitish va toʻgʻri formatlash tavsiya etiladi.

'''Ichki havolalar:''' Maqoladagi tushunchalarga ichki havolalar (koʻk linklar) berishni unutmang.
==== Havolalar va bogʻliqlik ====
Yangi maqola yaratganingizda, boshqa mavjud maqolalardan unga havola berilishiga harakat qiling. Agar maqolaga hech qanday havola olib kelmasa, u „yetim maqola“ boʻlib qoladi va uni boshqalar oʻqishi yoki yaxshilashi ehtimoli kamayadi. Shuningdek, maqolaning boshqa tillardagi variantlarini tekshiring va ularni til boʻlimlari (Wikidata) orqali bogʻlang.

==== Munozara va aloqa ====
Loyiha boʻyicha har qanday savol, taklif yoki eʼtirozlaringizni [[Loyiha munozarasi:Mavzuli oylik/Hindiston oyligi|munozara sahifasida]] qoldirishingiz mumkin. Shuningdek, Hindiston oyligi doirasida yaratilgan maqolalarning munozara sahifasiga &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{Hindiston oyligi}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; andozasini qoʻyish tavsiya etiladi. Bundan tashqari, ushbu oylik [[Loyiha:Mavzuli oylik|Mavzuli oylik loyihasi]] doirasida oʻtkazilgani sababli, xohishga koʻra &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{Mavzuli oylik loyihasi}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; andozasini ham qoʻshish mumkin. Andozalar faqat munozara sahifasiga joylashtiriladi.

'''Muhim eslatma:''' Oʻzbekcha Vikipediya jamoasi odatda, munozaralarda bevosita ishtirok etmaslikka harakat qiladilar. Bu esa ishtirokchilarning oʻz ustida mustaqil ishlashi, qoidalarni chuqurroq oʻrganishi va natijada maqolalar sifatini yanada yuqori darajaga koʻtarishini taʼminlash maqsadida yoʻlga qoʻyilgan. Ishtirokchilarning oʻzaro hamkorligi va muammolarni mustaqil hal qilishi maqola sifatini yaxshilashning eng samarali yoʻli deb hisoblanadi.

== Loyiha taklifnomasi ==
Agar ushbu loyihada yordam berishi mumkin bo‘lgan biror foydalanuvchini bilsangiz, uni vikipediyamizni rivojlantirish yo‘lida hamkorlikka chorlashingiz mumkin. Buning uchun quyidagi maxsus kodni nusxalab, uning munozara sahifasiga joylashtiring.

Biz ishonamizki, siz taklif etgan foydalanuvchilar Hindiston zamini haqida maqolalar yaratishga albatta o‘z qiziqishlarini bildiradilar.

{| style=&quot;width:100%; background-color:#138808; border:4px solid #FF9933; color:white;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:18%; vertical-align:middle; text-align:center; padding:8px;&quot; | [[File:Flag of India.svg|150px|Hindiston bayrogʻi]]
|style=&quot;font-size:x-large; padding:10px; text-align:center; color:#FF9933;&quot; | '''[[Loyiha:Mavzuli oylik/Hindiston oyligi|Hindiston oyligiga taklifnoma!]]'''
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:20%; vertical-align:middle; text-align:center; padding:8px;&quot; | [[Fayl:Great memory of love.jpg|150px|Toj Mahal]]
|-
|style=&quot;vertical-align:middle; padding:12px; color:white;&quot; |
----
Hurmatli vikipediya tahrirchisi!

Sizni O‘zbekcha Vikipediyada o‘tkazilayotgan Mavzuli oylik doirasidagi „Hindiston oyligi“ loyihasida ishtirok etishga taklif qilamiz. Agar ushbu loyiha doirasida yangi maqolalar yaratish yoki mavjudlarini boyitish niyatida bo‘lsangiz, marhamat, o‘z ismingizni ishtirokchilar ro‘yxatiga qo‘shib qo‘ying. Ishtirokingiz va hissangiz uchun oldindan tashakkur! &lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;
|}

== Mukofotlar ==
{| style=&quot;width:100%; border:5px solid #FF9933; background-color:#138808; color:white;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:middle; text-align:center; padding:8px;&quot; | [[File:BoNM - India Hires.png|100px]]
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:15px;&quot; |
|style=&quot;font-size:x-large; padding:8px; vertical-align:middle; height:1.1em; color:#FF9933;&quot; | '''Hindiston ordeni'''
|-
|style=&quot;vertical-align:middle; border-top:1px solid #FF9933; padding:8px;&quot; |
„Hindiston oyligi“ loyihasidagi faol ishtiroki va Oʻzbekcha Vikipediyani boyitishga qoʻshgan munosib hissasi uchun taqdirlanadi.
|}

Hindiston oyligi loyihasi doirasida 5 ta va undan ortiq maqola yaratgan har bir foydalanuvchiga loyiha tashkilotchilari tomonidan „Hindiston ordeni“ topshiriladi. Ordenni qoʻlga kiritish uchun yaratilgan maqola ensiklopedik ahamiyatga ega boʻlishi lozim. Har bir maqolaning hajmi kamida 3 000 bayt boʻlishi shart. Maʼlumotlarni tasdiqlovchi kamida bitta ishonchli manba boʻlishi majburiydir. Fidoyilik koʻrsating va oʻzbekcha Vikipediyadagi „Hindiston ordeni“ sohibiga aylaning!

== Hindiston oyligi doirasida yaratilgan maqolalar ==
Ushbu boʻlimga oʻzingiz yaratgan maqolalarni qoʻshib boring.
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
|-
!Ishtirokchi
!class=unsortable|Yangi maqola
!Umumiy&lt;br /&gt;maqolalar&lt;br /&gt;soni
|-
|
|
|
|-
|}

== Hindiston oyligi doirasida yaratilgan andozalar ==
Ushbu boʻlimga oʻzingiz yaratgan andozalarni qoʻshib boring.
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
|-
!Ishtirokchi
!class=unsortable|Yangi andoza
!Umumiy&lt;br /&gt;andozalar&lt;br /&gt;soni
|-
|
|
|
|-
|}

== Hindiston oyligi doirasida yaxshilangan maqolalar ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
|-
!Ishtirokchi
!class=unsortable|Yaxshilangan maqola
!Yaxshilangan &lt;br /&gt;maqolalar&lt;br /&gt;soni
|-
|
|
|
|-
|}

== Roʻyxatlar ==
{{colbegin||18em}}
* [[Boburiy malikalar roʻyxati]] ([[:en:List of Mughal empresses]])
* [[Boburiylar davlati ishtirokidagi janglar roʻyxati]] ([[:en:List of battles involving the Mughal Empire]])
* [[Hindiston oʻrmonlari reytinglari]] ([[:en:List of forests in India]])
* [[Aholi soni boʻyiycha Hindiston shaharlari roʻyxati]] ([[:en:List of cities in India by population]]
* [[Hindiston Bosh vazirlari roʻyxati]] ([[:en:List of prime ministers of India]]
* [[Hindistonning eng yirik kompaniyalari roʻyxati]] ([[:en:List of largest companies in India]]
* [[Hindiston stadionlari roʻyxati]] ([[:en:List of stadiums in India]]
* [[Hindistonning eng gavjum aeroportlari roʻyxati]] ([[:en:List of busiest airports in India]]
* [[Panchatantra hikoyalari roʻyxati]] ([[:en:List of Panchatantra stories]]
* [[Hindiston bayroqlari roʻyxati]] ([[:en:List of Indian flags]]
* [[Boburiylar onalari roʻyxati]] ([[:en:List of mothers of the Mughal emperors]]
* [[Hindistondagi universitetlar roʻyxati]] ([[:en:List of universities in India]]
{{colend}}
== Tarix ==
{{colbegin||18em}}
* [[Gaghara jangi]] ([[:en:Battle of Ghaghra]])
* [[Mandrayal jangi]] ([[:en:Battle of Mandrael]])
* [[Rajmahal jangi]] ([[:en:Battle of Rajmahal]])
* [[Sirhind jangi (1555)]] ([[:en:Battle of Sirhind (1555)]])
* [[Toʻgʻloqobod jangi]] ([[:en:Battle of Tughlaqabad]])
* [[Chanderi jangi]] ([[:en:Battle of Chanderi]])
* [[Boburiylarning Bengal fathi]] ([[:en:Mughal conquest of Bengal]])
* [[Boburiylarning Kashmir fathi]] ([[:en:Mughal conquest of Kashmir]])
* [[Chittorgarh qamali (1567–1568)]] ([[:en:Siege of Chittorgarh (1567–1568)]])
* [[Manupur jangi]] ([[:en:Battle of Manupur]])
* [[Balx yurishi]] ([[:en:Mughal Central Asia campaign]])
{{colend}}

== Geografiya ==
{{colbegin||18em}}
* [[Fotihpur Sikri]] ([[:en:Fatehpur Sikri]])
* [[Jahonpanoh]] ([[:en:Jahanpanah]])
* [[Siri qalʼasi]] ([[:en:Siri Fort]])
* [[Toʻgʻloqobod]] ([[:en:Tughlaqabad Fort]])
* [[Avrangobod]] ([[:en:Aurangabad]])
* [[Bogʻi Xusrav]] ([[:en:Bagh-e-Khusrau]])
* [[Chashma Shohiy]] ([[:en:Chashme Shahi]])
* [[Hindiston chegaralari]] ([[:en:Borders of India]])
* [[Butan va Hindiston chegarasi]] ([[:en:Bhutan–India border]])
* [[Hindiston va Nepal chegarasi]] ([[:en:India–Nepal border]])
* [[Hindiston va Pokiston chegarasi]] ([[:en:India–Pakistan border]])
* [[Lakkadiv dengizi]] ([[:en:Laccadive Sea]])
{{colend}}

== Siyosat ==
{{colbegin||18em}}
* [[Boburiylar davlati tashqi siyosati]] ([[:en:Foreign relations of the Mughal Empire]])
* [[Hindiston siyosati]] ([[:en:Politics of India]])
* [[Hindiston parlamenti]] ([[:en:Parliament of India]])
* [[Parlament uyi (Nyu-Dehli)]] ([[:en:Parliament House, New Delhi]])
* [[Rajya Sabha]] ([[:en:Rajya Sabha]])
* [[Lok Sabha]] ([[:en:Lok Sabha]])
* [[Om Birla]] ([[:en:Om Birla]])
* [[Lok Sabha spikeri]] ([[:en:Speaker of the Lok Sabha]])
* [[Droupadi Murmu]] ([[:en:Droupadi Murmu]])
* [[Hindiston hukumati]] ([[:en:Government of India]])
* [[Hindiston Bosh vaziri]] ([[:en:Prime Minister of India]])
* [[Hindiston Oliy sudi]] ([[:en:Supreme Court of India]])
* [[Surya Kant]] ([[:en:Surya Kant]])
* [[Hindiston Qurolli Kuchlari]] ([[:en:Indian Armed Forces]])
* [[Hindiston Harbiy-dengiz kuchlari]] ([[:en:Indian Navy]])
* [[Hindiston Harbiy-havo kuchlari]] ([[:en:Indian Air Force]])
* [[Tadqiqot va tahlil boʻlimi]] ([[:en:Research &amp; Analysis Wing]])
{{colend}}

== Iqtisod ==
{{colbegin||18em}}
* [[Taj Hotels]] ([[:en:Taj Hotels]])
* [[Boburiylar moliya tizimi]] ([[:en:Mughal fiscal system]])
* [[Dahsola tizimi]] ([[:en:Dahsala system]])
* [[Hindiston davlat banki]] ([[:en:State Bank of India]])
* [[HDFC Bank]] ([[:en:HDFC Bank]])
* [[Life Insurance Corporation]] ([[:en:Life Insurance Corporation]])
* [[Oil and Natural Gas Corporation]] ([[:en:Oil and Natural Gas Corporation]])
* [[Indian Oil Corporation]] ([[:en:Indian Oil Corporation]])
* [[Axis Bank]] ([[:en:Axis Bank]])
* [[NTPC Limited]] ([[:en:NTPC Limited]])
* [[Tata Consultancy Services]] ([[:en:Tata Consultancy Services]])
* [[Bharti Airtel]] ([[:en:Bharti Airtel]])
{{colend}}

== Sport ==
{{colbegin||18em}}
* [[Hindistonda futbol]] ([[:en:Football in India]])
* [[Hindiston ayollar milliy futbol terma jamoasi]] ([[:en:India women's national football team]])
* [[Hindiston milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)]] ([[:en:India national under-23 football team]])
* [[Hindiston milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)]] ([[:en:India national under-20 football team]])
* [[Hindiston ayollar milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)]] ([[:en:India women's national under-20 football team]])
* [[Hindiston milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)]] ([[:en:India national under-17 football team]])
* [[Hindiston ayollar milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)]] ([[:en:India women's national under-17 football team]])
* [[Javoharlal Neru stadioni (Dehli)]] ([[:en:Jawaharlal Nehru Stadium, Delhi]])
* [[Javoharlal Neru stadioni (Chennay)]] ([[:en:Jawaharlal Nehru Stadium (Chennai)]])
* [[Javoharlal Neru stadioni (Margao)]] ([[:en:Jawaharlal Nehru Stadium (Margao)]])
{{colend}}

== Bino va inshootlar ==
{{colbegin||18em}}
* [[Birbal Mahal]] ([[:en:Birbal Mahal]])
* [[Taj Mahal Palace]] ([[:en:Taj Mahal Palace Hotel]])
* [[Rambagh Palace (Jaypur)]] ([[:en:Rambagh Palace, Jaipur]])
* [[Umaid Bhawan Palace]] ([[:en:Umaid Bhawan Palace]])
* [[Taj Coromandel]] ([[:en:Taj Coromandel]])
* [[Taj Connemara]] ([[:en:Taj Connemara]])
* [[Jai Vilas Mahal]] ([[:en:Jai Vilas Mahal]])
* [[Vivanta Coimbatore]] ([[:en:Vivanta Coimbatore]])
* [[Shohjahonobod]] ([[:en:Shahjahanabad]])
* [[Marvarid masjid (Qizil qalʼa)]] ([[:en:Moti Masjid (Red Fort)]])
* [[Marvarid masjid (Mehrauli)]] ([[:en:Moti Masjid (Mehrauli)]])
* [[Purana qalʼa]] ([[:en:Purana Qila]])
* [[Dabolim aeroporti]] ([[:en:Dabolim Airport]])
* [[Rajiv Gandi xalqaro aeroporti]] ([[:en:Rajiv Gandhi International Airport]])
{{colend}}

== Madaniyat ==
{{colbegin||18em}}
* [[Maktabxona (Fotihpur Sikri)]] ([[:en:Maktab Khana (Fatehpur Sikri)]])
* [[Razmnoma]] ([[:en:Razmnama]])
* [[Farhangi Jahongiriy]] ([[:en:Farhang-i Jahangiri]])
* [[Majma ul-Bahrayn]] ([[:en:Majma-ul-Bahrain]])
* [[Risolayi haqnoma]] ([[:en:Risala-i-Haq-Numa]])
* [[Sirri Akbar]] ([[:en:Sirr-i-Akbar]])
* [[Tarixi Alfi]] ([[:en:Tarikh-i Alfi]])
* [[Tarixi Xon Jahoniy]] ([[:en:Tarikh-i-Khan-Jahani]])
* [[Tarixi Shershohiy]] ([[:en:Tarikh-i-Sher Shahi]])
* [[Fatvo Olamgiriy]] ([[:en:Fatawa 'Alamgiri]])
* [[Tazkirat ul-Voqeat]] ([[:en:Tazkirat-ul-Waqiat]])
* [[Siyaasat]] ([[:en:Siyaasat]])
{{colend}}

== Kishilar ==
{{colbegin||18em}}
* [[Orombonu begim]] ([[:en:Aram Banu Begum]])
* [[Badriniso begim]] ([[:en:Badr-un-Nissa Begum]])
* [[Bahorbonu begim]] ([[:en:Bahar Banu Begum]])
* [[Baxtiniso begim]] ([[:en:Bakht-un-Nissa Begum]])
* [[Baxshibonu begim]] ([[:en:Bakshi Banu Begum]])
* [[Iffatniso begim]] ([[:en:Iffat-un-Nissa Begum]])
* [[Shohzoda xonim]] ([[:en:Shahzada Khanum]])
* [[Shahriniso begim]] ([[:en:Shakr-un-Nissa Begum]])
* [[Sultonniso begim]] ([[:en:Sultan-un-Nissa Begum]])
* [[Rahmatbonu begim]] ([[:en:Ramani Gabharu]])
* [[Shaharbonu begim]] ([[:en:Shahar Banu Begum]])
{{colend}}

== Taʼlim ==
{{colbegin||18em}}
* [[Hindistonda tibbiy taʼlim]] ([[:en:Medical education in India]])
* [[Hindiston texnologiya instituti]] ([[:en:Indian Institutes of Technology]])
* [[Hindiston ilmiy instituti]] ([[:en:Indian Institute of Science]])
* [[Javoharlal Neru universiteti]] ([[:en:Jawaharlal Nehru University]])
* [[Manipal oliy taʼlim akademiyasi]] ([[:en:Manipal Academy of Higher Education]])
* [[Jamiya Milliya Islomiya]] ([[:en:Jamia Millia Islamia]])
* [[Dehli universiteti]] ([[:en:Delhi University]])
* [[Banoras hindu universiteti]] ([[:en:Banaras Hindu University]])
* [[BITS Pilani]] ([[:en:BITS Pilani]])
* [[Amrita universiteti]] ([[:en:Amrita Vishwa Vidyapeetham]])
* [[Jadavpur universiteti]] ([[:en:Jadavpur University]])
* [[Aligarh muslim universiteti]] ([[:en:Aligarh Muslim University]])
{{colend}}

== Sogʻliqni saqlash ==
{{colbegin||18em}}
* [[Hindistonda sogʻliqni saqlash]] ([[:en:Health in India]])
* [[Hindistonda oziq-ovqat xavfsizligi]] ([[:en:Food security in India]])
* [[Hindistonda ruhiy salomatlik]] ([[:en:Mental health in India]])
* [[Hindistonda ayollar salomatligi]] ([[:en:Women's health in India]])
* [[Hindiston farmasevtika sanoati]] ([[:en:Pharmaceutical industry in India]])
* [[Sun Pharma]] ([[:en:Sun Pharma]])
* [[Cipla]] ([[:en:Cipla]])
* [[Mankind Pharma]] ([[:en:Mankind Pharma]])
* [[Zydus Lifesciences]] ([[:en:Zydus Lifesciences]])
* [[Lupin Limited]] ([[:en:Lupin (company)]])
{{colend}}

{{colbegin||18em}}
{{colend}}

== Havolalar == 
{{Loyiha:Mavzuli oylik/Yangi oyliklarni tanlash/Navigatsion andozasi}}
{{Loyiha:Mavzuli oylik/Navigatsion andozasi}}</text>
      <sha1>anwhmftowsqrnfjlf6lvgw0wmwru86s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327571</id>
      <parentid>6327546</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T17:33:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mupapap29</username>
        <id>201910</id>
      </contributor>
      <comment>/* Hindiston oyligi doirasida yaratilgan maqolalar */</comment>
      <origin>6327571</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16652" sha1="8riu6nrmnnx38dtcp5y494zwehhulu8" xml:space="preserve">&lt;div style=&quot;display:flex; align-items:center; justify-content:space-between; gap:20px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1; text-align:center;&quot;&gt;[[File:Flag of India.svg|150px|Hindiston bayrogʻi]]&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex:3; text-align:center;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:200%; font-weight:bold; color:#FF9933;&quot;&gt;Hindiston oyligi&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:120%; color:#000080;&quot;&gt;Month of India&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:120%; color:#138808;&quot;&gt;भारत माह&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1; text-align:center;&quot;&gt;[[File:Emblem of India.svg|100px|Hindiston davlat gerbi]]&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

'''Hindiston oyligi''' — Oʻzbekcha Vikipediyada anʼanaviy tarzda oʻtkazib kelinadigan „Mavzuli oylik“ loyihasi doirasidagi navbatdagi tanlov boʻlib, uning asosiy maqsadi — vikipediyamizda Hindiston geografiyasi, tarixi, madaniyati, tabiati, fan va sanʼati hamda mashhur shaxslariga oid sifatli maqolalar sonini koʻpaytirish va mavjudlarini boyitishdan iborat.

'''Loyihaning davomiyligi:''' 1-noyabrdan 30-noyabrgacha.

'''Yoʻnalish:''' ingliz, rus va hind tillaridagi Vikipediyalardan maʼlumotlarni oʻzbek tiliga mahorat bilan tarjima qilish va ensiklopedik shaklda qilib boyitish tavsiya etiladi.

== Ishtirokchilar ==
Agar siz ushbu loyihada ishtirok etishni istasangiz, quyidagi roʻyxatga oʻz ismingizni qoʻshib qoʻying. Buning uchun shunchaki hash belgisi va toʻrtta tilda '''&lt;nowiki&gt;(~~~~)&lt;/nowiki&gt;''' belgisini yozsangiz kifoya qiladi — sahifani saqlaganingizdan soʻng foydalanuvchi nomingiz avtomatik ravishda paydo boʻladi.

Roʻyxatdan oʻtish ramziy maʼnoga ega boʻlib, u loyihada qancha kishi hamkorlik qilishga tayyor ekanligini bilish imkonini beradi. Bu hech qanday majburiyat yuklamaydi va sizga qoʻshimcha vazifalar qoʻymaydi.
# [[Foydalanuvchi:Mupapap29|Mupapap]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mupapap29|munozara]]) 15:59, 2026-yil 1-noyabr (UTC)

== Yangi maqolalarni qanday qoʻshish kerak? ==
Maqolalar boshqa tillardan tarjima boʻlishi mumkin. Eng muhimi, ular yangi yaratilgan yoki sezilarli darajada boyitilgan hamda sifatli boʻlishi shart. Oylik davomida tahrir qilinadigan maqolalar quyidagi talablarga javob berishi lozim:

* '''Sifati:''' Yangi maqolalarda '''&lt;nowiki&gt;{{Oʻchirishga}}&lt;/nowiki&gt;''', '''&lt;nowiki&gt;{{Manbasiz}}&lt;/nowiki&gt;''', '''&lt;nowiki&gt;{{AT}}&lt;/nowiki&gt;''' kabi muammoli andozalar boʻlmasligi kerak.
* '''Ensiklopedik ahamiyat:''' Maqolaga qoʻshilgan maʼlumotlar [[Vikipediya:Ensiklopedik ahamiyat|Ensiklopedik ahamiyat qoidalariga]] mos kelishi shart.
* '''Tekshiriluvchanlik:''' Yangi maqolalarda albatta Manbalar (&lt;nowiki&gt;{{manbalar}}&lt;/nowiki&gt; yoki &lt;nowiki&gt;{{reflist}}&lt;/nowiki&gt;) boʻlishiga eʼtibor bering.
* '''Betaraflik:''' Maqolalar [[Vikipediya:Betaraf nuqtayi nazar|Betaraf nuqtayi nazar]] asosida yozilishi kerak. Shuningdek, ularni rasmlar bilan boyitish va toʻgʻri formatlash tavsiya etiladi.

'''Ichki havolalar:''' Maqoladagi tushunchalarga ichki havolalar (koʻk linklar) berishni unutmang.
==== Havolalar va bogʻliqlik ====
Yangi maqola yaratganingizda, boshqa mavjud maqolalardan unga havola berilishiga harakat qiling. Agar maqolaga hech qanday havola olib kelmasa, u „yetim maqola“ boʻlib qoladi va uni boshqalar oʻqishi yoki yaxshilashi ehtimoli kamayadi. Shuningdek, maqolaning boshqa tillardagi variantlarini tekshiring va ularni til boʻlimlari (Wikidata) orqali bogʻlang.

==== Munozara va aloqa ====
Loyiha boʻyicha har qanday savol, taklif yoki eʼtirozlaringizni [[Loyiha munozarasi:Mavzuli oylik/Hindiston oyligi|munozara sahifasida]] qoldirishingiz mumkin. Shuningdek, Hindiston oyligi doirasida yaratilgan maqolalarning munozara sahifasiga &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{Hindiston oyligi}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; andozasini qoʻyish tavsiya etiladi. Bundan tashqari, ushbu oylik [[Loyiha:Mavzuli oylik|Mavzuli oylik loyihasi]] doirasida oʻtkazilgani sababli, xohishga koʻra &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{Mavzuli oylik loyihasi}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; andozasini ham qoʻshish mumkin. Andozalar faqat munozara sahifasiga joylashtiriladi.

'''Muhim eslatma:''' Oʻzbekcha Vikipediya jamoasi odatda, munozaralarda bevosita ishtirok etmaslikka harakat qiladilar. Bu esa ishtirokchilarning oʻz ustida mustaqil ishlashi, qoidalarni chuqurroq oʻrganishi va natijada maqolalar sifatini yanada yuqori darajaga koʻtarishini taʼminlash maqsadida yoʻlga qoʻyilgan. Ishtirokchilarning oʻzaro hamkorligi va muammolarni mustaqil hal qilishi maqola sifatini yaxshilashning eng samarali yoʻli deb hisoblanadi.

== Loyiha taklifnomasi ==
Agar ushbu loyihada yordam berishi mumkin bo‘lgan biror foydalanuvchini bilsangiz, uni vikipediyamizni rivojlantirish yo‘lida hamkorlikka chorlashingiz mumkin. Buning uchun quyidagi maxsus kodni nusxalab, uning munozara sahifasiga joylashtiring.

Biz ishonamizki, siz taklif etgan foydalanuvchilar Hindiston zamini haqida maqolalar yaratishga albatta o‘z qiziqishlarini bildiradilar.

{| style=&quot;width:100%; background-color:#138808; border:4px solid #FF9933; color:white;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:18%; vertical-align:middle; text-align:center; padding:8px;&quot; | [[File:Flag of India.svg|150px|Hindiston bayrogʻi]]
|style=&quot;font-size:x-large; padding:10px; text-align:center; color:#FF9933;&quot; | '''[[Loyiha:Mavzuli oylik/Hindiston oyligi|Hindiston oyligiga taklifnoma!]]'''
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:20%; vertical-align:middle; text-align:center; padding:8px;&quot; | [[Fayl:Great memory of love.jpg|150px|Toj Mahal]]
|-
|style=&quot;vertical-align:middle; padding:12px; color:white;&quot; |
----
Hurmatli vikipediya tahrirchisi!

Sizni O‘zbekcha Vikipediyada o‘tkazilayotgan Mavzuli oylik doirasidagi „Hindiston oyligi“ loyihasida ishtirok etishga taklif qilamiz. Agar ushbu loyiha doirasida yangi maqolalar yaratish yoki mavjudlarini boyitish niyatida bo‘lsangiz, marhamat, o‘z ismingizni ishtirokchilar ro‘yxatiga qo‘shib qo‘ying. Ishtirokingiz va hissangiz uchun oldindan tashakkur! &lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;
|}

== Mukofotlar ==
{| style=&quot;width:100%; border:5px solid #FF9933; background-color:#138808; color:white;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:middle; text-align:center; padding:8px;&quot; | [[File:BoNM - India Hires.png|100px]]
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:15px;&quot; |
|style=&quot;font-size:x-large; padding:8px; vertical-align:middle; height:1.1em; color:#FF9933;&quot; | '''Hindiston ordeni'''
|-
|style=&quot;vertical-align:middle; border-top:1px solid #FF9933; padding:8px;&quot; |
„Hindiston oyligi“ loyihasidagi faol ishtiroki va Oʻzbekcha Vikipediyani boyitishga qoʻshgan munosib hissasi uchun taqdirlanadi.
|}

Hindiston oyligi loyihasi doirasida 5 ta va undan ortiq maqola yaratgan har bir foydalanuvchiga loyiha tashkilotchilari tomonidan „Hindiston ordeni“ topshiriladi. Ordenni qoʻlga kiritish uchun yaratilgan maqola ensiklopedik ahamiyatga ega boʻlishi lozim. Har bir maqolaning hajmi kamida 3 000 bayt boʻlishi shart. Maʼlumotlarni tasdiqlovchi kamida bitta ishonchli manba boʻlishi majburiydir. Fidoyilik koʻrsating va oʻzbekcha Vikipediyadagi „Hindiston ordeni“ sohibiga aylaning!

== Hindiston oyligi doirasida yaratilgan maqolalar ==
Ushbu boʻlimga oʻzingiz yaratgan maqolalarni qoʻshib boring.
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
|-
!Ishtirokchi
!class=unsortable|Yangi maqola
!Umumiy&lt;br /&gt;maqolalar&lt;br /&gt;soni
|-
|[[Foydalanuvchi:Mupapap29|Mupapap]]
|[[Gaghara jangi]]
|1
|-
|}

== Hindiston oyligi doirasida yaratilgan andozalar ==
Ushbu boʻlimga oʻzingiz yaratgan andozalarni qoʻshib boring.
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
|-
!Ishtirokchi
!class=unsortable|Yangi andoza
!Umumiy&lt;br /&gt;andozalar&lt;br /&gt;soni
|-
|
|
|
|-
|}

== Hindiston oyligi doirasida yaxshilangan maqolalar ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
|-
!Ishtirokchi
!class=unsortable|Yaxshilangan maqola
!Yaxshilangan &lt;br /&gt;maqolalar&lt;br /&gt;soni
|-
|
|
|
|-
|}

== Roʻyxatlar ==
{{colbegin||18em}}
* [[Boburiy malikalar roʻyxati]] ([[:en:List of Mughal empresses]])
* [[Boburiylar davlati ishtirokidagi janglar roʻyxati]] ([[:en:List of battles involving the Mughal Empire]])
* [[Hindiston oʻrmonlari reytinglari]] ([[:en:List of forests in India]])
* [[Aholi soni boʻyiycha Hindiston shaharlari roʻyxati]] ([[:en:List of cities in India by population]]
* [[Hindiston Bosh vazirlari roʻyxati]] ([[:en:List of prime ministers of India]]
* [[Hindistonning eng yirik kompaniyalari roʻyxati]] ([[:en:List of largest companies in India]]
* [[Hindiston stadionlari roʻyxati]] ([[:en:List of stadiums in India]]
* [[Hindistonning eng gavjum aeroportlari roʻyxati]] ([[:en:List of busiest airports in India]]
* [[Panchatantra hikoyalari roʻyxati]] ([[:en:List of Panchatantra stories]]
* [[Hindiston bayroqlari roʻyxati]] ([[:en:List of Indian flags]]
* [[Boburiylar onalari roʻyxati]] ([[:en:List of mothers of the Mughal emperors]]
* [[Hindistondagi universitetlar roʻyxati]] ([[:en:List of universities in India]]
{{colend}}
== Tarix ==
{{colbegin||18em}}
* [[Gaghara jangi]] ([[:en:Battle of Ghaghra]])
* [[Mandrayal jangi]] ([[:en:Battle of Mandrael]])
* [[Rajmahal jangi]] ([[:en:Battle of Rajmahal]])
* [[Sirhind jangi (1555)]] ([[:en:Battle of Sirhind (1555)]])
* [[Toʻgʻloqobod jangi]] ([[:en:Battle of Tughlaqabad]])
* [[Chanderi jangi]] ([[:en:Battle of Chanderi]])
* [[Boburiylarning Bengal fathi]] ([[:en:Mughal conquest of Bengal]])
* [[Boburiylarning Kashmir fathi]] ([[:en:Mughal conquest of Kashmir]])
* [[Chittorgarh qamali (1567–1568)]] ([[:en:Siege of Chittorgarh (1567–1568)]])
* [[Manupur jangi]] ([[:en:Battle of Manupur]])
* [[Balx yurishi]] ([[:en:Mughal Central Asia campaign]])
{{colend}}

== Geografiya ==
{{colbegin||18em}}
* [[Fotihpur Sikri]] ([[:en:Fatehpur Sikri]])
* [[Jahonpanoh]] ([[:en:Jahanpanah]])
* [[Siri qalʼasi]] ([[:en:Siri Fort]])
* [[Toʻgʻloqobod]] ([[:en:Tughlaqabad Fort]])
* [[Avrangobod]] ([[:en:Aurangabad]])
* [[Bogʻi Xusrav]] ([[:en:Bagh-e-Khusrau]])
* [[Chashma Shohiy]] ([[:en:Chashme Shahi]])
* [[Hindiston chegaralari]] ([[:en:Borders of India]])
* [[Butan va Hindiston chegarasi]] ([[:en:Bhutan–India border]])
* [[Hindiston va Nepal chegarasi]] ([[:en:India–Nepal border]])
* [[Hindiston va Pokiston chegarasi]] ([[:en:India–Pakistan border]])
* [[Lakkadiv dengizi]] ([[:en:Laccadive Sea]])
{{colend}}

== Siyosat ==
{{colbegin||18em}}
* [[Boburiylar davlati tashqi siyosati]] ([[:en:Foreign relations of the Mughal Empire]])
* [[Hindiston siyosati]] ([[:en:Politics of India]])
* [[Hindiston parlamenti]] ([[:en:Parliament of India]])
* [[Parlament uyi (Nyu-Dehli)]] ([[:en:Parliament House, New Delhi]])
* [[Rajya Sabha]] ([[:en:Rajya Sabha]])
* [[Lok Sabha]] ([[:en:Lok Sabha]])
* [[Om Birla]] ([[:en:Om Birla]])
* [[Lok Sabha spikeri]] ([[:en:Speaker of the Lok Sabha]])
* [[Droupadi Murmu]] ([[:en:Droupadi Murmu]])
* [[Hindiston hukumati]] ([[:en:Government of India]])
* [[Hindiston Bosh vaziri]] ([[:en:Prime Minister of India]])
* [[Hindiston Oliy sudi]] ([[:en:Supreme Court of India]])
* [[Surya Kant]] ([[:en:Surya Kant]])
* [[Hindiston Qurolli Kuchlari]] ([[:en:Indian Armed Forces]])
* [[Hindiston Harbiy-dengiz kuchlari]] ([[:en:Indian Navy]])
* [[Hindiston Harbiy-havo kuchlari]] ([[:en:Indian Air Force]])
* [[Tadqiqot va tahlil boʻlimi]] ([[:en:Research &amp; Analysis Wing]])
{{colend}}

== Iqtisod ==
{{colbegin||18em}}
* [[Taj Hotels]] ([[:en:Taj Hotels]])
* [[Boburiylar moliya tizimi]] ([[:en:Mughal fiscal system]])
* [[Dahsola tizimi]] ([[:en:Dahsala system]])
* [[Hindiston davlat banki]] ([[:en:State Bank of India]])
* [[HDFC Bank]] ([[:en:HDFC Bank]])
* [[Life Insurance Corporation]] ([[:en:Life Insurance Corporation]])
* [[Oil and Natural Gas Corporation]] ([[:en:Oil and Natural Gas Corporation]])
* [[Indian Oil Corporation]] ([[:en:Indian Oil Corporation]])
* [[Axis Bank]] ([[:en:Axis Bank]])
* [[NTPC Limited]] ([[:en:NTPC Limited]])
* [[Tata Consultancy Services]] ([[:en:Tata Consultancy Services]])
* [[Bharti Airtel]] ([[:en:Bharti Airtel]])
{{colend}}

== Sport ==
{{colbegin||18em}}
* [[Hindistonda futbol]] ([[:en:Football in India]])
* [[Hindiston ayollar milliy futbol terma jamoasi]] ([[:en:India women's national football team]])
* [[Hindiston milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)]] ([[:en:India national under-23 football team]])
* [[Hindiston milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)]] ([[:en:India national under-20 football team]])
* [[Hindiston ayollar milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)]] ([[:en:India women's national under-20 football team]])
* [[Hindiston milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)]] ([[:en:India national under-17 football team]])
* [[Hindiston ayollar milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)]] ([[:en:India women's national under-17 football team]])
* [[Javoharlal Neru stadioni (Dehli)]] ([[:en:Jawaharlal Nehru Stadium, Delhi]])
* [[Javoharlal Neru stadioni (Chennay)]] ([[:en:Jawaharlal Nehru Stadium (Chennai)]])
* [[Javoharlal Neru stadioni (Margao)]] ([[:en:Jawaharlal Nehru Stadium (Margao)]])
{{colend}}

== Bino va inshootlar ==
{{colbegin||18em}}
* [[Birbal Mahal]] ([[:en:Birbal Mahal]])
* [[Taj Mahal Palace]] ([[:en:Taj Mahal Palace Hotel]])
* [[Rambagh Palace (Jaypur)]] ([[:en:Rambagh Palace, Jaipur]])
* [[Umaid Bhawan Palace]] ([[:en:Umaid Bhawan Palace]])
* [[Taj Coromandel]] ([[:en:Taj Coromandel]])
* [[Taj Connemara]] ([[:en:Taj Connemara]])
* [[Jai Vilas Mahal]] ([[:en:Jai Vilas Mahal]])
* [[Vivanta Coimbatore]] ([[:en:Vivanta Coimbatore]])
* [[Shohjahonobod]] ([[:en:Shahjahanabad]])
* [[Marvarid masjid (Qizil qalʼa)]] ([[:en:Moti Masjid (Red Fort)]])
* [[Marvarid masjid (Mehrauli)]] ([[:en:Moti Masjid (Mehrauli)]])
* [[Purana qalʼa]] ([[:en:Purana Qila]])
* [[Dabolim aeroporti]] ([[:en:Dabolim Airport]])
* [[Rajiv Gandi xalqaro aeroporti]] ([[:en:Rajiv Gandhi International Airport]])
{{colend}}

== Madaniyat ==
{{colbegin||18em}}
* [[Maktabxona (Fotihpur Sikri)]] ([[:en:Maktab Khana (Fatehpur Sikri)]])
* [[Razmnoma]] ([[:en:Razmnama]])
* [[Farhangi Jahongiriy]] ([[:en:Farhang-i Jahangiri]])
* [[Majma ul-Bahrayn]] ([[:en:Majma-ul-Bahrain]])
* [[Risolayi haqnoma]] ([[:en:Risala-i-Haq-Numa]])
* [[Sirri Akbar]] ([[:en:Sirr-i-Akbar]])
* [[Tarixi Alfi]] ([[:en:Tarikh-i Alfi]])
* [[Tarixi Xon Jahoniy]] ([[:en:Tarikh-i-Khan-Jahani]])
* [[Tarixi Shershohiy]] ([[:en:Tarikh-i-Sher Shahi]])
* [[Fatvo Olamgiriy]] ([[:en:Fatawa 'Alamgiri]])
* [[Tazkirat ul-Voqeat]] ([[:en:Tazkirat-ul-Waqiat]])
* [[Siyaasat]] ([[:en:Siyaasat]])
{{colend}}

== Kishilar ==
{{colbegin||18em}}
* [[Orombonu begim]] ([[:en:Aram Banu Begum]])
* [[Badriniso begim]] ([[:en:Badr-un-Nissa Begum]])
* [[Bahorbonu begim]] ([[:en:Bahar Banu Begum]])
* [[Baxtiniso begim]] ([[:en:Bakht-un-Nissa Begum]])
* [[Baxshibonu begim]] ([[:en:Bakshi Banu Begum]])
* [[Iffatniso begim]] ([[:en:Iffat-un-Nissa Begum]])
* [[Shohzoda xonim]] ([[:en:Shahzada Khanum]])
* [[Shahriniso begim]] ([[:en:Shakr-un-Nissa Begum]])
* [[Sultonniso begim]] ([[:en:Sultan-un-Nissa Begum]])
* [[Rahmatbonu begim]] ([[:en:Ramani Gabharu]])
* [[Shaharbonu begim]] ([[:en:Shahar Banu Begum]])
{{colend}}

== Taʼlim ==
{{colbegin||18em}}
* [[Hindistonda tibbiy taʼlim]] ([[:en:Medical education in India]])
* [[Hindiston texnologiya instituti]] ([[:en:Indian Institutes of Technology]])
* [[Hindiston ilmiy instituti]] ([[:en:Indian Institute of Science]])
* [[Javoharlal Neru universiteti]] ([[:en:Jawaharlal Nehru University]])
* [[Manipal oliy taʼlim akademiyasi]] ([[:en:Manipal Academy of Higher Education]])
* [[Jamiya Milliya Islomiya]] ([[:en:Jamia Millia Islamia]])
* [[Dehli universiteti]] ([[:en:Delhi University]])
* [[Banoras hindu universiteti]] ([[:en:Banaras Hindu University]])
* [[BITS Pilani]] ([[:en:BITS Pilani]])
* [[Amrita universiteti]] ([[:en:Amrita Vishwa Vidyapeetham]])
* [[Jadavpur universiteti]] ([[:en:Jadavpur University]])
* [[Aligarh muslim universiteti]] ([[:en:Aligarh Muslim University]])
{{colend}}

== Sogʻliqni saqlash ==
{{colbegin||18em}}
* [[Hindistonda sogʻliqni saqlash]] ([[:en:Health in India]])
* [[Hindistonda oziq-ovqat xavfsizligi]] ([[:en:Food security in India]])
* [[Hindistonda ruhiy salomatlik]] ([[:en:Mental health in India]])
* [[Hindistonda ayollar salomatligi]] ([[:en:Women's health in India]])
* [[Hindiston farmasevtika sanoati]] ([[:en:Pharmaceutical industry in India]])
* [[Sun Pharma]] ([[:en:Sun Pharma]])
* [[Cipla]] ([[:en:Cipla]])
* [[Mankind Pharma]] ([[:en:Mankind Pharma]])
* [[Zydus Lifesciences]] ([[:en:Zydus Lifesciences]])
* [[Lupin Limited]] ([[:en:Lupin (company)]])
{{colend}}

{{colbegin||18em}}
{{colend}}

== Havolalar == 
{{Loyiha:Mavzuli oylik/Yangi oyliklarni tanlash/Navigatsion andozasi}}
{{Loyiha:Mavzuli oylik/Navigatsion andozasi}}</text>
      <sha1>8riu6nrmnnx38dtcp5y494zwehhulu8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327572</id>
      <parentid>6327571</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T17:34:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mupapap29</username>
        <id>201910</id>
      </contributor>
      <comment>/* Hindiston oyligi doirasida yaratilgan andozalar */</comment>
      <origin>6327572</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16715" sha1="loktt5uyjnyvfaetorzmi39kwmsd8ch" xml:space="preserve">&lt;div style=&quot;display:flex; align-items:center; justify-content:space-between; gap:20px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1; text-align:center;&quot;&gt;[[File:Flag of India.svg|150px|Hindiston bayrogʻi]]&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex:3; text-align:center;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:200%; font-weight:bold; color:#FF9933;&quot;&gt;Hindiston oyligi&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:120%; color:#000080;&quot;&gt;Month of India&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:120%; color:#138808;&quot;&gt;भारत माह&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1; text-align:center;&quot;&gt;[[File:Emblem of India.svg|100px|Hindiston davlat gerbi]]&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

'''Hindiston oyligi''' — Oʻzbekcha Vikipediyada anʼanaviy tarzda oʻtkazib kelinadigan „Mavzuli oylik“ loyihasi doirasidagi navbatdagi tanlov boʻlib, uning asosiy maqsadi — vikipediyamizda Hindiston geografiyasi, tarixi, madaniyati, tabiati, fan va sanʼati hamda mashhur shaxslariga oid sifatli maqolalar sonini koʻpaytirish va mavjudlarini boyitishdan iborat.

'''Loyihaning davomiyligi:''' 1-noyabrdan 30-noyabrgacha.

'''Yoʻnalish:''' ingliz, rus va hind tillaridagi Vikipediyalardan maʼlumotlarni oʻzbek tiliga mahorat bilan tarjima qilish va ensiklopedik shaklda qilib boyitish tavsiya etiladi.

== Ishtirokchilar ==
Agar siz ushbu loyihada ishtirok etishni istasangiz, quyidagi roʻyxatga oʻz ismingizni qoʻshib qoʻying. Buning uchun shunchaki hash belgisi va toʻrtta tilda '''&lt;nowiki&gt;(~~~~)&lt;/nowiki&gt;''' belgisini yozsangiz kifoya qiladi — sahifani saqlaganingizdan soʻng foydalanuvchi nomingiz avtomatik ravishda paydo boʻladi.

Roʻyxatdan oʻtish ramziy maʼnoga ega boʻlib, u loyihada qancha kishi hamkorlik qilishga tayyor ekanligini bilish imkonini beradi. Bu hech qanday majburiyat yuklamaydi va sizga qoʻshimcha vazifalar qoʻymaydi.
# [[Foydalanuvchi:Mupapap29|Mupapap]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mupapap29|munozara]]) 15:59, 2026-yil 1-noyabr (UTC)

== Yangi maqolalarni qanday qoʻshish kerak? ==
Maqolalar boshqa tillardan tarjima boʻlishi mumkin. Eng muhimi, ular yangi yaratilgan yoki sezilarli darajada boyitilgan hamda sifatli boʻlishi shart. Oylik davomida tahrir qilinadigan maqolalar quyidagi talablarga javob berishi lozim:

* '''Sifati:''' Yangi maqolalarda '''&lt;nowiki&gt;{{Oʻchirishga}}&lt;/nowiki&gt;''', '''&lt;nowiki&gt;{{Manbasiz}}&lt;/nowiki&gt;''', '''&lt;nowiki&gt;{{AT}}&lt;/nowiki&gt;''' kabi muammoli andozalar boʻlmasligi kerak.
* '''Ensiklopedik ahamiyat:''' Maqolaga qoʻshilgan maʼlumotlar [[Vikipediya:Ensiklopedik ahamiyat|Ensiklopedik ahamiyat qoidalariga]] mos kelishi shart.
* '''Tekshiriluvchanlik:''' Yangi maqolalarda albatta Manbalar (&lt;nowiki&gt;{{manbalar}}&lt;/nowiki&gt; yoki &lt;nowiki&gt;{{reflist}}&lt;/nowiki&gt;) boʻlishiga eʼtibor bering.
* '''Betaraflik:''' Maqolalar [[Vikipediya:Betaraf nuqtayi nazar|Betaraf nuqtayi nazar]] asosida yozilishi kerak. Shuningdek, ularni rasmlar bilan boyitish va toʻgʻri formatlash tavsiya etiladi.

'''Ichki havolalar:''' Maqoladagi tushunchalarga ichki havolalar (koʻk linklar) berishni unutmang.
==== Havolalar va bogʻliqlik ====
Yangi maqola yaratganingizda, boshqa mavjud maqolalardan unga havola berilishiga harakat qiling. Agar maqolaga hech qanday havola olib kelmasa, u „yetim maqola“ boʻlib qoladi va uni boshqalar oʻqishi yoki yaxshilashi ehtimoli kamayadi. Shuningdek, maqolaning boshqa tillardagi variantlarini tekshiring va ularni til boʻlimlari (Wikidata) orqali bogʻlang.

==== Munozara va aloqa ====
Loyiha boʻyicha har qanday savol, taklif yoki eʼtirozlaringizni [[Loyiha munozarasi:Mavzuli oylik/Hindiston oyligi|munozara sahifasida]] qoldirishingiz mumkin. Shuningdek, Hindiston oyligi doirasida yaratilgan maqolalarning munozara sahifasiga &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{Hindiston oyligi}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; andozasini qoʻyish tavsiya etiladi. Bundan tashqari, ushbu oylik [[Loyiha:Mavzuli oylik|Mavzuli oylik loyihasi]] doirasida oʻtkazilgani sababli, xohishga koʻra &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{Mavzuli oylik loyihasi}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; andozasini ham qoʻshish mumkin. Andozalar faqat munozara sahifasiga joylashtiriladi.

'''Muhim eslatma:''' Oʻzbekcha Vikipediya jamoasi odatda, munozaralarda bevosita ishtirok etmaslikka harakat qiladilar. Bu esa ishtirokchilarning oʻz ustida mustaqil ishlashi, qoidalarni chuqurroq oʻrganishi va natijada maqolalar sifatini yanada yuqori darajaga koʻtarishini taʼminlash maqsadida yoʻlga qoʻyilgan. Ishtirokchilarning oʻzaro hamkorligi va muammolarni mustaqil hal qilishi maqola sifatini yaxshilashning eng samarali yoʻli deb hisoblanadi.

== Loyiha taklifnomasi ==
Agar ushbu loyihada yordam berishi mumkin bo‘lgan biror foydalanuvchini bilsangiz, uni vikipediyamizni rivojlantirish yo‘lida hamkorlikka chorlashingiz mumkin. Buning uchun quyidagi maxsus kodni nusxalab, uning munozara sahifasiga joylashtiring.

Biz ishonamizki, siz taklif etgan foydalanuvchilar Hindiston zamini haqida maqolalar yaratishga albatta o‘z qiziqishlarini bildiradilar.

{| style=&quot;width:100%; background-color:#138808; border:4px solid #FF9933; color:white;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:18%; vertical-align:middle; text-align:center; padding:8px;&quot; | [[File:Flag of India.svg|150px|Hindiston bayrogʻi]]
|style=&quot;font-size:x-large; padding:10px; text-align:center; color:#FF9933;&quot; | '''[[Loyiha:Mavzuli oylik/Hindiston oyligi|Hindiston oyligiga taklifnoma!]]'''
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:20%; vertical-align:middle; text-align:center; padding:8px;&quot; | [[Fayl:Great memory of love.jpg|150px|Toj Mahal]]
|-
|style=&quot;vertical-align:middle; padding:12px; color:white;&quot; |
----
Hurmatli vikipediya tahrirchisi!

Sizni O‘zbekcha Vikipediyada o‘tkazilayotgan Mavzuli oylik doirasidagi „Hindiston oyligi“ loyihasida ishtirok etishga taklif qilamiz. Agar ushbu loyiha doirasida yangi maqolalar yaratish yoki mavjudlarini boyitish niyatida bo‘lsangiz, marhamat, o‘z ismingizni ishtirokchilar ro‘yxatiga qo‘shib qo‘ying. Ishtirokingiz va hissangiz uchun oldindan tashakkur! &lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;
|}

== Mukofotlar ==
{| style=&quot;width:100%; border:5px solid #FF9933; background-color:#138808; color:white;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:middle; text-align:center; padding:8px;&quot; | [[File:BoNM - India Hires.png|100px]]
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:15px;&quot; |
|style=&quot;font-size:x-large; padding:8px; vertical-align:middle; height:1.1em; color:#FF9933;&quot; | '''Hindiston ordeni'''
|-
|style=&quot;vertical-align:middle; border-top:1px solid #FF9933; padding:8px;&quot; |
„Hindiston oyligi“ loyihasidagi faol ishtiroki va Oʻzbekcha Vikipediyani boyitishga qoʻshgan munosib hissasi uchun taqdirlanadi.
|}

Hindiston oyligi loyihasi doirasida 5 ta va undan ortiq maqola yaratgan har bir foydalanuvchiga loyiha tashkilotchilari tomonidan „Hindiston ordeni“ topshiriladi. Ordenni qoʻlga kiritish uchun yaratilgan maqola ensiklopedik ahamiyatga ega boʻlishi lozim. Har bir maqolaning hajmi kamida 3 000 bayt boʻlishi shart. Maʼlumotlarni tasdiqlovchi kamida bitta ishonchli manba boʻlishi majburiydir. Fidoyilik koʻrsating va oʻzbekcha Vikipediyadagi „Hindiston ordeni“ sohibiga aylaning!

== Hindiston oyligi doirasida yaratilgan maqolalar ==
Ushbu boʻlimga oʻzingiz yaratgan maqolalarni qoʻshib boring.
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
|-
!Ishtirokchi
!class=unsortable|Yangi maqola
!Umumiy&lt;br /&gt;maqolalar&lt;br /&gt;soni
|-
|[[Foydalanuvchi:Mupapap29|Mupapap]]
|[[Gaghara jangi]]
|1
|-
|}

== Hindiston oyligi doirasida yaratilgan andozalar ==
Ushbu boʻlimga oʻzingiz yaratgan andozalarni qoʻshib boring.
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
|-
!Ishtirokchi
!class=unsortable|Yangi andoza
!Umumiy&lt;br /&gt;andozalar&lt;br /&gt;soni
|-
|[[Foydalanuvchi:Mupapap29|Mupapap]]
|[[Andoza:Hindiston oyligi]]
|1
|-
|}

== Hindiston oyligi doirasida yaxshilangan maqolalar ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
|-
!Ishtirokchi
!class=unsortable|Yaxshilangan maqola
!Yaxshilangan &lt;br /&gt;maqolalar&lt;br /&gt;soni
|-
|
|
|
|-
|}

== Roʻyxatlar ==
{{colbegin||18em}}
* [[Boburiy malikalar roʻyxati]] ([[:en:List of Mughal empresses]])
* [[Boburiylar davlati ishtirokidagi janglar roʻyxati]] ([[:en:List of battles involving the Mughal Empire]])
* [[Hindiston oʻrmonlari reytinglari]] ([[:en:List of forests in India]])
* [[Aholi soni boʻyiycha Hindiston shaharlari roʻyxati]] ([[:en:List of cities in India by population]]
* [[Hindiston Bosh vazirlari roʻyxati]] ([[:en:List of prime ministers of India]]
* [[Hindistonning eng yirik kompaniyalari roʻyxati]] ([[:en:List of largest companies in India]]
* [[Hindiston stadionlari roʻyxati]] ([[:en:List of stadiums in India]]
* [[Hindistonning eng gavjum aeroportlari roʻyxati]] ([[:en:List of busiest airports in India]]
* [[Panchatantra hikoyalari roʻyxati]] ([[:en:List of Panchatantra stories]]
* [[Hindiston bayroqlari roʻyxati]] ([[:en:List of Indian flags]]
* [[Boburiylar onalari roʻyxati]] ([[:en:List of mothers of the Mughal emperors]]
* [[Hindistondagi universitetlar roʻyxati]] ([[:en:List of universities in India]]
{{colend}}
== Tarix ==
{{colbegin||18em}}
* [[Gaghara jangi]] ([[:en:Battle of Ghaghra]])
* [[Mandrayal jangi]] ([[:en:Battle of Mandrael]])
* [[Rajmahal jangi]] ([[:en:Battle of Rajmahal]])
* [[Sirhind jangi (1555)]] ([[:en:Battle of Sirhind (1555)]])
* [[Toʻgʻloqobod jangi]] ([[:en:Battle of Tughlaqabad]])
* [[Chanderi jangi]] ([[:en:Battle of Chanderi]])
* [[Boburiylarning Bengal fathi]] ([[:en:Mughal conquest of Bengal]])
* [[Boburiylarning Kashmir fathi]] ([[:en:Mughal conquest of Kashmir]])
* [[Chittorgarh qamali (1567–1568)]] ([[:en:Siege of Chittorgarh (1567–1568)]])
* [[Manupur jangi]] ([[:en:Battle of Manupur]])
* [[Balx yurishi]] ([[:en:Mughal Central Asia campaign]])
{{colend}}

== Geografiya ==
{{colbegin||18em}}
* [[Fotihpur Sikri]] ([[:en:Fatehpur Sikri]])
* [[Jahonpanoh]] ([[:en:Jahanpanah]])
* [[Siri qalʼasi]] ([[:en:Siri Fort]])
* [[Toʻgʻloqobod]] ([[:en:Tughlaqabad Fort]])
* [[Avrangobod]] ([[:en:Aurangabad]])
* [[Bogʻi Xusrav]] ([[:en:Bagh-e-Khusrau]])
* [[Chashma Shohiy]] ([[:en:Chashme Shahi]])
* [[Hindiston chegaralari]] ([[:en:Borders of India]])
* [[Butan va Hindiston chegarasi]] ([[:en:Bhutan–India border]])
* [[Hindiston va Nepal chegarasi]] ([[:en:India–Nepal border]])
* [[Hindiston va Pokiston chegarasi]] ([[:en:India–Pakistan border]])
* [[Lakkadiv dengizi]] ([[:en:Laccadive Sea]])
{{colend}}

== Siyosat ==
{{colbegin||18em}}
* [[Boburiylar davlati tashqi siyosati]] ([[:en:Foreign relations of the Mughal Empire]])
* [[Hindiston siyosati]] ([[:en:Politics of India]])
* [[Hindiston parlamenti]] ([[:en:Parliament of India]])
* [[Parlament uyi (Nyu-Dehli)]] ([[:en:Parliament House, New Delhi]])
* [[Rajya Sabha]] ([[:en:Rajya Sabha]])
* [[Lok Sabha]] ([[:en:Lok Sabha]])
* [[Om Birla]] ([[:en:Om Birla]])
* [[Lok Sabha spikeri]] ([[:en:Speaker of the Lok Sabha]])
* [[Droupadi Murmu]] ([[:en:Droupadi Murmu]])
* [[Hindiston hukumati]] ([[:en:Government of India]])
* [[Hindiston Bosh vaziri]] ([[:en:Prime Minister of India]])
* [[Hindiston Oliy sudi]] ([[:en:Supreme Court of India]])
* [[Surya Kant]] ([[:en:Surya Kant]])
* [[Hindiston Qurolli Kuchlari]] ([[:en:Indian Armed Forces]])
* [[Hindiston Harbiy-dengiz kuchlari]] ([[:en:Indian Navy]])
* [[Hindiston Harbiy-havo kuchlari]] ([[:en:Indian Air Force]])
* [[Tadqiqot va tahlil boʻlimi]] ([[:en:Research &amp; Analysis Wing]])
{{colend}}

== Iqtisod ==
{{colbegin||18em}}
* [[Taj Hotels]] ([[:en:Taj Hotels]])
* [[Boburiylar moliya tizimi]] ([[:en:Mughal fiscal system]])
* [[Dahsola tizimi]] ([[:en:Dahsala system]])
* [[Hindiston davlat banki]] ([[:en:State Bank of India]])
* [[HDFC Bank]] ([[:en:HDFC Bank]])
* [[Life Insurance Corporation]] ([[:en:Life Insurance Corporation]])
* [[Oil and Natural Gas Corporation]] ([[:en:Oil and Natural Gas Corporation]])
* [[Indian Oil Corporation]] ([[:en:Indian Oil Corporation]])
* [[Axis Bank]] ([[:en:Axis Bank]])
* [[NTPC Limited]] ([[:en:NTPC Limited]])
* [[Tata Consultancy Services]] ([[:en:Tata Consultancy Services]])
* [[Bharti Airtel]] ([[:en:Bharti Airtel]])
{{colend}}

== Sport ==
{{colbegin||18em}}
* [[Hindistonda futbol]] ([[:en:Football in India]])
* [[Hindiston ayollar milliy futbol terma jamoasi]] ([[:en:India women's national football team]])
* [[Hindiston milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)]] ([[:en:India national under-23 football team]])
* [[Hindiston milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)]] ([[:en:India national under-20 football team]])
* [[Hindiston ayollar milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)]] ([[:en:India women's national under-20 football team]])
* [[Hindiston milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)]] ([[:en:India national under-17 football team]])
* [[Hindiston ayollar milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)]] ([[:en:India women's national under-17 football team]])
* [[Javoharlal Neru stadioni (Dehli)]] ([[:en:Jawaharlal Nehru Stadium, Delhi]])
* [[Javoharlal Neru stadioni (Chennay)]] ([[:en:Jawaharlal Nehru Stadium (Chennai)]])
* [[Javoharlal Neru stadioni (Margao)]] ([[:en:Jawaharlal Nehru Stadium (Margao)]])
{{colend}}

== Bino va inshootlar ==
{{colbegin||18em}}
* [[Birbal Mahal]] ([[:en:Birbal Mahal]])
* [[Taj Mahal Palace]] ([[:en:Taj Mahal Palace Hotel]])
* [[Rambagh Palace (Jaypur)]] ([[:en:Rambagh Palace, Jaipur]])
* [[Umaid Bhawan Palace]] ([[:en:Umaid Bhawan Palace]])
* [[Taj Coromandel]] ([[:en:Taj Coromandel]])
* [[Taj Connemara]] ([[:en:Taj Connemara]])
* [[Jai Vilas Mahal]] ([[:en:Jai Vilas Mahal]])
* [[Vivanta Coimbatore]] ([[:en:Vivanta Coimbatore]])
* [[Shohjahonobod]] ([[:en:Shahjahanabad]])
* [[Marvarid masjid (Qizil qalʼa)]] ([[:en:Moti Masjid (Red Fort)]])
* [[Marvarid masjid (Mehrauli)]] ([[:en:Moti Masjid (Mehrauli)]])
* [[Purana qalʼa]] ([[:en:Purana Qila]])
* [[Dabolim aeroporti]] ([[:en:Dabolim Airport]])
* [[Rajiv Gandi xalqaro aeroporti]] ([[:en:Rajiv Gandhi International Airport]])
{{colend}}

== Madaniyat ==
{{colbegin||18em}}
* [[Maktabxona (Fotihpur Sikri)]] ([[:en:Maktab Khana (Fatehpur Sikri)]])
* [[Razmnoma]] ([[:en:Razmnama]])
* [[Farhangi Jahongiriy]] ([[:en:Farhang-i Jahangiri]])
* [[Majma ul-Bahrayn]] ([[:en:Majma-ul-Bahrain]])
* [[Risolayi haqnoma]] ([[:en:Risala-i-Haq-Numa]])
* [[Sirri Akbar]] ([[:en:Sirr-i-Akbar]])
* [[Tarixi Alfi]] ([[:en:Tarikh-i Alfi]])
* [[Tarixi Xon Jahoniy]] ([[:en:Tarikh-i-Khan-Jahani]])
* [[Tarixi Shershohiy]] ([[:en:Tarikh-i-Sher Shahi]])
* [[Fatvo Olamgiriy]] ([[:en:Fatawa 'Alamgiri]])
* [[Tazkirat ul-Voqeat]] ([[:en:Tazkirat-ul-Waqiat]])
* [[Siyaasat]] ([[:en:Siyaasat]])
{{colend}}

== Kishilar ==
{{colbegin||18em}}
* [[Orombonu begim]] ([[:en:Aram Banu Begum]])
* [[Badriniso begim]] ([[:en:Badr-un-Nissa Begum]])
* [[Bahorbonu begim]] ([[:en:Bahar Banu Begum]])
* [[Baxtiniso begim]] ([[:en:Bakht-un-Nissa Begum]])
* [[Baxshibonu begim]] ([[:en:Bakshi Banu Begum]])
* [[Iffatniso begim]] ([[:en:Iffat-un-Nissa Begum]])
* [[Shohzoda xonim]] ([[:en:Shahzada Khanum]])
* [[Shahriniso begim]] ([[:en:Shakr-un-Nissa Begum]])
* [[Sultonniso begim]] ([[:en:Sultan-un-Nissa Begum]])
* [[Rahmatbonu begim]] ([[:en:Ramani Gabharu]])
* [[Shaharbonu begim]] ([[:en:Shahar Banu Begum]])
{{colend}}

== Taʼlim ==
{{colbegin||18em}}
* [[Hindistonda tibbiy taʼlim]] ([[:en:Medical education in India]])
* [[Hindiston texnologiya instituti]] ([[:en:Indian Institutes of Technology]])
* [[Hindiston ilmiy instituti]] ([[:en:Indian Institute of Science]])
* [[Javoharlal Neru universiteti]] ([[:en:Jawaharlal Nehru University]])
* [[Manipal oliy taʼlim akademiyasi]] ([[:en:Manipal Academy of Higher Education]])
* [[Jamiya Milliya Islomiya]] ([[:en:Jamia Millia Islamia]])
* [[Dehli universiteti]] ([[:en:Delhi University]])
* [[Banoras hindu universiteti]] ([[:en:Banaras Hindu University]])
* [[BITS Pilani]] ([[:en:BITS Pilani]])
* [[Amrita universiteti]] ([[:en:Amrita Vishwa Vidyapeetham]])
* [[Jadavpur universiteti]] ([[:en:Jadavpur University]])
* [[Aligarh muslim universiteti]] ([[:en:Aligarh Muslim University]])
{{colend}}

== Sogʻliqni saqlash ==
{{colbegin||18em}}
* [[Hindistonda sogʻliqni saqlash]] ([[:en:Health in India]])
* [[Hindistonda oziq-ovqat xavfsizligi]] ([[:en:Food security in India]])
* [[Hindistonda ruhiy salomatlik]] ([[:en:Mental health in India]])
* [[Hindistonda ayollar salomatligi]] ([[:en:Women's health in India]])
* [[Hindiston farmasevtika sanoati]] ([[:en:Pharmaceutical industry in India]])
* [[Sun Pharma]] ([[:en:Sun Pharma]])
* [[Cipla]] ([[:en:Cipla]])
* [[Mankind Pharma]] ([[:en:Mankind Pharma]])
* [[Zydus Lifesciences]] ([[:en:Zydus Lifesciences]])
* [[Lupin Limited]] ([[:en:Lupin (company)]])
{{colend}}

{{colbegin||18em}}
{{colend}}

== Havolalar == 
{{Loyiha:Mavzuli oylik/Yangi oyliklarni tanlash/Navigatsion andozasi}}
{{Loyiha:Mavzuli oylik/Navigatsion andozasi}}</text>
      <sha1>loktt5uyjnyvfaetorzmi39kwmsd8ch</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Iso Pantokrator</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1470508</id>
    <revision>
      <id>6327935</id>
      <parentid>6325975</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:58:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Janob Mirzaolim</username>
        <id>64438</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Rasmlar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6327935</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3568" sha1="ow72fp4duiiehzpkqc8g6ohvivfnf9r" xml:space="preserve">{{Qisqa tavsif|Isoning eng qadimiy ikonasi}}
[[Fayl:Spas vsederzhitel sinay.jpg|thumb|[[Misr]]ning [[Sinay]] yarimorolidagi [[Avliyo Yekaterina monastiri]]dan topilgan Iso ikonasi (Milodiy VI asr)]]

'''Iso Pantokrator''' — [[Avliyo Yekaterina monastiri]]dagi [[Vizantiya imperiyasi|Vizantiya]]ning eng qadimiy diniy [[Ikona|ikona]]laridan biridir. U [[VI asr|milodiy VI asrga]] oid hisoblanadi&lt;ref&gt;John Galey, George Forsyth, and Kurt Weitzmann, ''Sinai and the Monastery of St. Catherine'' (Givatayim, Israel: Massada, 1980), p. 99.&lt;/ref&gt;. Bu asar Ison Pantokrator (soʻzma-soʻz „barchaning hukmdori“) sifatidagi bizgacha yetib kelgan ilk tasviridir. Tarixchilar hamda olimlar ushbu ikonanani [[Vizantiya sanʼati]]ni oʻrganishda muhim asar deb hisoblashadi. Shuningdek, u sharqiy pravoslav va sharqiy katolik xristianligida eng taniqli ikonalaridan biri sanaladi&lt;ref&gt;Galey, Forsyth, Weitzmann, ''Sinai'', p. 92.&lt;/ref&gt;.

== Kelib chiqish tarixi ==
Bir vaqtlar bu ikona [[XIII asr]]ga oid deb taxmin qilingan. Chunki oʻsha davrda uning ustidan deyarli toʻliq boʻyoq tortib chiqilgan edi. Keyinchalik, 1962-yilda uning VI asr oʻrtalarida yaratilgani aniqlandi. Biroq tayyorlangan aniq sanasi hali ham nomaʼlumligicha qolmoqda&lt;ref&gt;Kurt Weitzmann, ''The Monastery of Saint Catherine at Mount Sinai, the Icons'' (Princeton, New Jersey: Princeton University Press, 1976), p. 13.&lt;/ref&gt;. [[Avliyo Yekaterina monastiri]] Vizantiya imperatori [[Yustinian I]] tomonidan tashkil etilgan. Bu voqea uning hukmronlik davri oxirida, yaʼni 548 va 565-yillar oraligʻida sodir boʻlgan&lt;ref&gt;Galey, Forsyth, Weitzmann, ''Sinai'', p. 13.&lt;/ref&gt;. Monastir imperator Yustinian hamda uning saroyi tomonidan muntazam homiylik qilib turilgan va sovgʻalar olgan. Qudratli Iso ikonasi ham ana shunday imperatorlik tortiqlaridan biri boʻlishi mumkin&lt;ref&gt;Galey, Forsyth, Weitzmann, ''Sinai'', 92; Kōnstantinos A. Manaphēs, ''Sinai: Treasures of the Monastery of Saint Catherine'' (Athens: Ekdotike Athenon, 1990), p. 93.&lt;/ref&gt;. Shu sababli, u Vizantiya poytaxti [[Konstantinopol]]da yaratilgan deb taxmin qilinadi&lt;ref&gt;Galey, Forsyth, Weitzmann, Sinai, p. 92.&lt;/ref&gt;.

== Tahlil va maʼnosi ==
Koʻpchilik olimlarning fikricha, ikona Isoning ikki toifali tabiatini aks ettiradi. Unda ham insoniy, ham ilohiy xususiyatlar namoyon boʻlgan&lt;ref&gt;Manolis Chatzidakis and Gerry Walters, „An Encaustic Icon of Christ at Sinai“, ''The Art Bulletin'' 49, No. 3 (1967): 201; Galey, Forsyth, Weitzmann, ''Sinai'', p. 92; Manaphēs, p. 93; Weitzmann, ''Sinai, the Icons'', p. 15.&lt;/ref&gt;. Bunga oʻtgan asrda oʻtkazilgan [[Birinchi Efes cherkov majlisi|Efes]] va [[Xalkidon cherkov majlisi|Xalkidon]] [[Jahonaviy cherkov majlislari|jahonaviy cherkov majlislari]] taʼsir koʻrsatgan boʻlishi mumkin&lt;ref&gt;Manaphēs, ''Sinai: Treasures'', p. 84; Robin Cormack, ''Oxford History of Art: Byzantine Art'' (Oxford: Oxford University Press, 2000), p. 66.&lt;/ref&gt;. Sanʼatshunos olim Kurt Veitzmann ushbu tasvirni tahlil qilgan. Uning taʼkidlashicha, frontal kompozitsiya Isoning ilohiy tabiatini koʻrsatadi. Yuz qiyofasida simmetriyadan qochilgani esa (masalan, qoshlar va qorachiqlardagi tafovut) uning insoniy tabiatini hamda „hayotiyligi“ni aks ettiradi&lt;ref&gt;Weitzmann, ''Sinai, the Icons'', p. 15.&lt;/ref&gt;. Uning oʻng qoʻli tashqariga ochilgan boʻlib, duogoʻylik va baraka baxsh etishni bildiradi. Chap qoʻli bilan esa qalin [[Injil]] kitobini ushlab turibdi&lt;ref&gt;Chatzidakis and Walters, „An Encaustic Icon“, p. 201.&lt;/ref&gt;.
{{Clade}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Rasmlar]]</text>
      <sha1>ow72fp4duiiehzpkqc8g6ohvivfnf9r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sanobar (ism)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1470535</id>
    <revision>
      <id>6327733</id>
      <parentid>6326183</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T05:43:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327733</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1874" sha1="fjfaudjeclz21vcz4q6o9h8umlit2hv" xml:space="preserve">{{maʼnolari|Sanobar (maʼnolari)}}
{{Ism
| Turi = 
| Oʻzbekcha ism = Sanobar
| Aslicha yozilishi = {{lang-ar|صنوبر}}
| Tasvir = 
| Tasvir eni = 
| Tasvir izohi = 
| Jins = ayol
| Kelib chiqishi = arabcha
| Talaffuzi = 
| Etimologik maʼnosi = qaragʻay
| Ota_ismi_erk = 
| Ota_ismi_ayo = 
| Shakli_erkak = 
| Shakli_ayol = 
| Qarshi jins shakli = 
| Boshqa shakllari = 
| Yasama shakllari = 
| Qarindosh ismlar = 
| Afgʻ. = 
| Arab. = 
| Ozar. = 
| Beng. = 
| Chuv. = 
| Nem. = 
| Yun. = 
| Ingl. = 
| Isp. = 
| Fors. = 
| Fr. = 
| Qad.yah. = 
| Yah. = 
| Hind. = 
| Qoz. = 
| Qirgʻ. = 
| Lot. = 
| Moʻgʻ. = 
| Qad.turk. = 
| Pahl. = 
| Port. = 
| Rus. = 
| Sans. = 
| Sugʻd. = 
| Sur. = 
| Tat. = 
| Toj. = 
| Turk. = 
| Turkm. = 
| Uygʻ. = 
| Urdu. = 
| Xit. = 
| Chet tillardagi oʻxshashliklar = 
| Izoh = 
}}
'''Sanobar''' ({{lang-ar|صنوبر}} — qaragʻay) — kelib chiqishi [[arabcha]] boʻlgan xotin-qizlar [[ism]]i&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |year=2022 |chapter=«S» harfi |chapterurl=http://til.gov.uz/upload/literature/dict-and-encyclopedia/Ss.pdf |title=Oʻzbek tilining izohli lugʻati |format=PDF |series=IV jild |publisher=G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi |location=Toshkent |pages=824 |isbn=978-9943-8834-7-5 |archive-date=2024-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240215125506/http://til.gov.uz/upload/literature/dict-and-encyclopedia/Ss.pdf |access-date=2026-10-30}}&lt;/ref&gt;. Koʻp xalqlarda, jumladan, [[oʻzbeklar]]da keng tarqalgan.

== Taniqli shaxslar ==

* [[Sanobar Bobonazarova]] — oʻzbekistonlik oʻqituvchi, [[Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi]] (1998);
* [[Sanobar Nosirova]] — [[Oʻzbekiston|oʻzbek]] [[davlat]] [[Arbob|arbobi]];
* [[Sanobar Sodiqova]] — oʻzbekistonlik teatr va dublyaj aktrisasi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}


{{ism-stub}}

[[Turkum:Oʻzbekcha ayollar ismlari]]</text>
      <sha1>fjfaudjeclz21vcz4q6o9h8umlit2hv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sanʼat (ism)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1470538</id>
    <revision>
      <id>6327846</id>
      <parentid>6326208</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:49:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327846</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2320" sha1="h9nzlm61a8d0g9olkjka0averr1qaob" xml:space="preserve">{{maʼnolari|Sanʼat (maʼnolari)}}{{Ism
| Turi = 
| Oʻzbekcha ism = Sanʼat
| Aslicha yozilishi = {{lang-ar|صنعت}}
| Tasvir = 
| Tasvir eni = 
| Tasvir izohi = 
| Jins = uniseks
| Kelib chiqishi = arabcha
| Talaffuzi = 
| Etimologik maʼnosi = ish, mehnat; mahorat; kasb-hunar
| Ota_ismi_erk = 
| Ota_ismi_ayo = 
| Shakli_erkak = 
| Shakli_ayol = 
| Qarshi jins shakli = 
| Boshqa shakllari = 
| Yasama shakllari = 
| Qarindosh ismlar = 
| Afgʻ. = 
| Arab. = 
| Ozar. = 
| Beng. = 
| Chuv. = 
| Nem. = 
| Yun. = 
| Ingl. = 
| Isp. = 
| Fors. = 
| Fr. = 
| Qad.yah. = 
| Yah. = 
| Hind. = 
| Qoz. = 
| Qirgʻ. = 
| Lot. = 
| Moʻgʻ. = 
| Qad.turk. = 
| Pahl. = 
| Port. = 
| Rus. = 
| Sans. = 
| Sugʻd. = 
| Sur. = 
| Tat. = 
| Toj. = 
| Turk. = 
| Turkm. = 
| Uygʻ. = 
| Urdu. = 
| Xit. = 
| Chet tillardagi oʻxshashliklar = 
| Izoh = 
}}
'''Sanʼat''' ({{lang-ar|صنعت}} — ish, mehnat; mahorat; kasb-hunar) — kelib chiqishi [[arabcha]] boʻlgan erkaklar va xotin-qizlar [[ism]]i&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |year=2022 |chapter=«S» harfi |chapterurl=http://til.gov.uz/upload/literature/dict-and-encyclopedia/Ss.pdf |title=Oʻzbek tilining izohli lugʻati |format=PDF |series=IV jild |publisher=G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi |location=Toshkent |pages=824 |isbn=978-9943-8834-7-5 |archive-date=2024-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240215125506/http://til.gov.uz/upload/literature/dict-and-encyclopedia/Ss.pdf |access-date=2026-10-30}}&lt;/ref&gt;. Koʻp xalqlarda, jumladan, [[oʻzbeklar]]da keng tarqalgan.

== Taniqli shaxslar ==

* [[Sanʼat Azizova]] — oʻzbekistonlik [[Farmakologiya|farmakolog]], Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1992), tibbiyot fanlari doktori (1968), [[professor]] (1974);
* [[Sanʼat Devonov]] — oʻzbekistonlik aktyor va rejissor. Oʻzbekiston xalq artisti (1976);
* [[Sanʼat Muhammadiyev]] — oʻzbekistonlik gelmintolog, biologiya fanlari doktori (1980), [[professor]] (1989). Tojikistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika xodimi (1991);
* [[Sanʼat Shixov]] — [[Oʻzbekiston|oʻzbekistonlik]] sobiq professional futbolchi, [[yarim himoyachi]] va chap qanot himoyachisi sifatida oʻynagan.

== Familiyalar ==
* [[Sanʼatov]]
* [[Sanʼatova]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}


{{ism-stub}}

[[Turkum:Oʻzbekcha uniseks ismlar]]</text>
      <sha1>h9nzlm61a8d0g9olkjka0averr1qaob</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sarimsoq (ism)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1470541</id>
    <revision>
      <id>6327915</id>
      <parentid>6326211</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:54:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327915</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1585" sha1="6heiuxb048y953cxv62pjy3nsybh89s" xml:space="preserve">{{Ism
| Turi = 
| Oʻzbekcha ism = Sarimsoq
| Aslicha yozilishi = 
| Tasvir = 
| Tasvir eni = 
| Tasvir izohi = 
| Jins = erkak
| Kelib chiqishi = 
| Talaffuzi = 
| Etimologik maʼnosi = 
| Ota_ismi_erk = 
| Ota_ismi_ayo = 
| Shakli_erkak = 
| Shakli_ayol = 
| Qarshi jins shakli = 
| Boshqa shakllari = 
| Yasama shakllari = 
| Qarindosh ismlar = 
| Afgʻ. = 
| Arab. = 
| Ozar. = 
| Beng. = 
| Chuv. = 
| Nem. = 
| Yun. = 
| Ingl. = 
| Isp. = 
| Fors. = 
| Fr. = 
| Qad.yah. = 
| Yah. = 
| Hind. = 
| Qoz. = 
| Qirgʻ. = 
| Lot. = 
| Moʻgʻ. = 
| Qad.turk. = 
| Pahl. = 
| Port. = 
| Rus. = 
| Sans. = 
| Sugʻd. = 
| Sur. = 
| Tat. = 
| Toj. = 
| Turk. = 
| Turkm. = 
| Uygʻ. = 
| Urdu. = 
| Xit. = 
| Chet tillardagi oʻxshashliklar = 
| Izoh = 
}}
'''Sarimsoq''' — oʻzbekcha erkaklar [[ism]]i&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |year=2022 |chapter=«S» harfi |chapterurl=http://til.gov.uz/upload/literature/dict-and-encyclopedia/Ss.pdf |title=Oʻzbek tilining izohli lugʻati |format=PDF |series=IV jild |publisher=G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi |location=Toshkent |pages=824 |isbn=978-9943-8834-7-5 |archive-date=2024-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240215125506/http://til.gov.uz/upload/literature/dict-and-encyclopedia/Ss.pdf |access-date=2026-10-30}}&lt;/ref&gt;. Koʻp xalqlarda, jumladan, [[oʻzbeklar]]da keng tarqalgan.

== Taniqli shaxslar ==
* &lt;!-- Shu ismli mashhur shaxslar roʻyxati --&gt;
{{section-stub}}

== Familiyalar ==
* [[Sarimsoqov]]
* [[Sarimsoqova]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}


{{ism-stub}}

[[Turkum:Oʻzbekcha erkaklar ismlari]]</text>
      <sha1>6heiuxb048y953cxv62pjy3nsybh89s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sarvar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1470543</id>
    <revision>
      <id>6327968</id>
      <parentid>6326218</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T08:12:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6327968</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2454" sha1="o7f7raeaxrid013v8kliko5jz041uuu" xml:space="preserve">{{Ism
| Turi = 
| Oʻzbekcha ism = Sarvar
| Aslicha yozilishi = {{lang-fa|سرور}}
| Tasvir = 
| Tasvir eni = 
| Tasvir izohi = 
| Jins = uniseks
| Kelib chiqishi = forscha
| Talaffuzi = 
| Etimologik maʼnosi = boshliq, rahbar; yoʻlboshchi
| Ota_ismi_erk = Sarvar oʻgʻli, Sarvarovich
| Ota_ismi_ayo = Sarvar qizi, Sarvarovna
| Shakli_erkak = 
| Shakli_ayol = 
| Qarshi jins shakli = 
| Boshqa shakllari = 
| Yasama shakllari = 
| Qarindosh ismlar = 
| Afgʻ. = 
| Arab. = 
| Ozar. = 
| Beng. = 
| Chuv. = 
| Nem. = 
| Yun. = 
| Ingl. = 
| Isp. = 
| Fors. = 
| Fr. = 
| Qad.yah. = 
| Yah. = 
| Hind. = 
| Qoz. = 
| Qirgʻ. = 
| Lot. = 
| Moʻgʻ. = 
| Qad.turk. = 
| Pahl. = 
| Port. = 
| Rus. = 
| Sans. = 
| Sugʻd. = 
| Sur. = 
| Tat. = 
| Toj. = 
| Turk. = 
| Turkm. = 
| Uygʻ. = 
| Urdu. = 
| Xit. = 
| Chet tillardagi oʻxshashliklar = 
| Izoh = 
}}
'''Sarvar''' ({{lang-fa|سرور}} —  boshliq, rahbar; yoʻlboshchi) — kelib chiqishi [[forscha]] boʻlgan erkaklar va xotin-qizlar [[ism]]i&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |year=2022 |chapter=«S» harfi |chapterurl=http://til.gov.uz/upload/literature/dict-and-encyclopedia/Ss.pdf |title=Oʻzbek tilining izohli lugʻati |format=PDF |series=IV jild |publisher=G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi |location=Toshkent |pages=824 |isbn=978-9943-8834-7-5 |archive-date=2024-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240215125506/http://til.gov.uz/upload/literature/dict-and-encyclopedia/Ss.pdf |access-date=2026-10-30}}&lt;/ref&gt;. Koʻp xalqlarda, jumladan, [[oʻzbeklar]]da keng tarqalgan.

== Taniqli shaxslar ==

* [[Sarvar Abduhamidov]] — oʻzbekistonlik futbolchi;
* [[Sarvar Abdullayev]] — oʻzbekistonliksharqshunos olim;
* [[Sarvar Ablayev]] — oʻzbekistonlik futbolchi;
* [[Sarvar Azimov]] — taniqli [[Sovet Ittifoqi|sovet]] va [[Oʻzbekiston|oʻzbek]] yozuvchisi, shuningdek davlat arbobi va diplomat;
* [[Sarvar Bekchanov]] — oʻzbekistonlik futbolchi;
* [[Sarvar Husanov]] — oʻzbekistonlik futbolchi;
* [[Sarvar Jumaniyozov]] — oʻzbekistonlik futbolchi;
* [[Sarvar Karimov]] — oʻzbekistonlik futbolchi;
* [[Sarvar Mirzayev]] — oʻzbekistonlik futbolchi;
* [[Sarvar Otabayev]] — oʻzbekistonlik futbolchi;
* [[Sarvar Otamuratov]] — oʻzbekistonlik siyosatchi;
* [[Sarvarbek Adhamov]] — oʻzbekistonlik futbolchi.

== Familiyalar ==
* [[Sarvarov]]
* [[Sarvarova]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}


{{ism-stub}}

[[Turkum:Oʻzbekcha uniseks ismlar]]</text>
      <sha1>o7f7raeaxrid013v8kliko5jz041uuu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hodder &amp; Stoughton</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1470575</id>
    <revision>
      <id>6327694</id>
      <parentid>6326435</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T04:36:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BilimNuri</username>
        <id>190786</id>
      </contributor>
      <origin>6327694</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2345" sha1="l58bseirooula0neszff3bf8uh04rf5" xml:space="preserve">{{ishlanmoqda}}'''Hodder &amp; Stoughton''' — [[Birlashgan Qirollik|Buyuk Britaniyadagi]] nashriyot uyi boʻlib, hozirgi kunda [[Hachette Livre|Hachette]] nashriyotining tarkibiy qismi hisoblanadi&lt;ref name=&quot;hachette-uk&quot;&gt;[https://www.hodder.co.uk/imprint/hodder/page/hs-about/ H&amp;S - About Us - Hachette UK], hodder.co.uk. Retrieved 4 April 2023.&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
Kompaniya oʻz tarixini 1840-yillardan, Matthew Hodder 14 yoshida Kongregatsionallar ittifoqining rasmiy nashriyoti boʻlmish [[Jackson and Walford|Messrs Jackson and Walford]] firmasiga ishga kirgan  davrdan boshlaydi. 1861-yilda kompaniya Jackson, Walford and Hodder nomini oldi; biroq 1868-yilda Jackson va Walford nafaqaga chiqdi hamda [[Thomas Wilberforce Stoughton]] firmaga qoʻshilib, '''Hodder &amp; Stoughton''' nashriyotiga asos solindi.

Hodder &amp; Stoughton ham diniy, ham dunyoviy asarlarni nashr etgan boʻlib, uning diniy nashrlar roʻyxatida bir qancha taraqqiyparvar asarlar mavjud edi. Ular orasida Expositor’s [[Bibliya]] turkumida chop etilgan [[George Adam Smith]] tomonidan yozilgan “''[[Isaiah]]''” asari ham bor boʻlib, u [[Book of Isaiah]] muallifligi bir necha kishiga tegishli ekanini koʻrsatib bergan dastlabki matnlardan biri edi. Shuningdek, fransiyalik protestant [[Pastor|pastori]] Paul Sabatier qalamiga mansub hamdardlik ruhida yozilgan “Life of [[Francis of Assisi|St Francis]]” asari ham nashr etildi. Matthew Hodder Shimoliy Amerikaga tez-tez tashrif buyurib, Moody Press bilan uchrashuvlar oʻtkazdi hamda Scribners va [[Baker Publishing Group|Fleming H. Revell]] bilan aloqalar oʻrnatdi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar == 
{{Commons category|Hodder &amp; Stoughton}}
* {{official website}}
* [http://www.flipbackbooks.com Flipback Books]
* [https://search.lma.gov.uk/scripts/mwimain.dll/144/LMA_OPAC/web_detail/REFD+CLC~2FB~2F119?SESSIONSEARCH Hodder &amp; Stoughton Limited] at [[London Metropolitan Archives]]
*[https://findingaids.library.columbia.edu/ead/nnc-rb/ldpd_7468840 Finding aid to the Hodder and Stoughton records at Columbia University. Rare Book &amp; Manuscript Library.]
* [https://publishingperspectives.com/2018/10/hodder-stoughton-uk-150th-anniversary-frankfurt-2018/ Hodder &amp; Stoughton Marks 150 Years in Book Publishing] at publishingperspectives.com


{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Hodder and Stoughton}}</text>
      <sha1>l58bseirooula0neszff3bf8uh04rf5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327696</id>
      <parentid>6327694</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T04:49:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BilimNuri</username>
        <id>190786</id>
      </contributor>
      <comment>/* Tarixi */</comment>
      <origin>6327696</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3731" sha1="qr486cuezf7w9509z07mrjlbkj9gqvz" xml:space="preserve">{{ishlanmoqda}}'''Hodder &amp; Stoughton''' — [[Birlashgan Qirollik|Buyuk Britaniyadagi]] nashriyot uyi boʻlib, hozirgi kunda [[Hachette Livre|Hachette]] nashriyotining tarkibiy qismi hisoblanadi&lt;ref name=&quot;hachette-uk&quot;&gt;[https://www.hodder.co.uk/imprint/hodder/page/hs-about/ H&amp;S - About Us - Hachette UK], hodder.co.uk. Retrieved 4 April 2023.&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
Kompaniya oʻz tarixini 1840-yillardan, Matthew Hodder 14 yoshida Kongregatsionallar ittifoqining rasmiy nashriyoti boʻlmish [[Jackson and Walford|Messrs Jackson and Walford]] firmasiga ishga kirgan  davrdan boshlaydi. 1861-yilda kompaniya Jackson, Walford and Hodder nomini oldi; biroq 1868-yilda Jackson va Walford nafaqaga chiqdi hamda [[Thomas Wilberforce Stoughton]] firmaga qoʻshilib, '''Hodder &amp; Stoughton''' nashriyotiga asos solindi&lt;ref name=&quot;hachette-uk&quot; /&gt;.

Hodder &amp; Stoughton ham diniy, ham dunyoviy asarlarni nashr etgan boʻlib, uning diniy nashrlar roʻyxatida bir qancha taraqqiyparvar asarlar mavjud edi. Ular orasida Expositor’s [[Bibliya]] turkumida chop etilgan [[George Adam Smith]] tomonidan yozilgan “''[[Isaiah]]''” asari ham bor boʻlib, u [[Book of Isaiah]] muallifligi bir necha kishiga tegishli ekanini koʻrsatib bergan dastlabki matnlardan biri edi. Shuningdek, fransiyalik protestant [[Pastor|pastori]] Paul Sabatier qalamiga mansub hamdardlik ruhida yozilgan “Life of [[Francis of Assisi|St Francis]]” asari ham nashr etildi. Matthew Hodder Shimoliy Amerikaga tez-tez tashrif buyurib, Moody Press bilan uchrashuvlar oʻtkazdi hamda Scribners va [[Baker Publishing Group|Fleming H. Revell]] bilan aloqalar oʻrnatdi.

Dunyoviy asarlar ro'yxati [[Ilmiy-badiiy adabiyot|badiiy adabiyotni]] sekin-asta qabul qilgan va bu asarlar 20-asrning boshlarida ham “axloqiy senzura”ga uchrab turgan. Matthew Hodder [[Umar Xayyom|Umar Xayyomning]] “[[Ruboiylar. Umar Xayyom|Ruboiylar]]”iga shubha bilan qaragan, kompaniya esa 1924-yilda Collins tomonidan chop etilgan [[Michael Arlen|Michael Arlenning]] “[[The Green Hat]]” romanini rad etgan. 1922-yilda Hodder &amp; Stoughton [[Lyuis Kerroll|Lewis Carrollning]] “[[Alice moʻjizalar mamlakatida|Alice’s Adventures in Wonderland]]” asari nashrini chop etdi.

1920-yillarda arzon narxlardagi tijoriy badiiy adabiyotlarning keskin ko’payishi yuz berdi. Hodderning “Yellow Jackets” seriyasi ilk yumshoq muqovali kitoblarning debochasi bo’lib, o’z ichiga [[John Buchan]], [[Edgar Wallace]], [[Dornford Yates]] va [[H. C. McNeile|Sapperning]] “[[Bulldog Drummond]]” kabi bestsellerlarini qamrab olgandi. 1928-yilda kompaniya [[Leslie Charteris|Leslie Charterisning]] “The Saint” sarguzasht romanlar seriyasining Buyuk Britaniyadagi eksklyuziv qattiq muqovali nashriyotiga aylandi va ushbu seriyaning Buyuk Britaniyadagi barcha 50 ta birinchi nashrini 1983-yilgacha chop etib keldi. Shu o’n yillikda ular [[The Lancet]] tibbiyot jurnaliga egalik huquqini ham o’z zimmalariga olishdi&lt;ref name=&quot;hachette-uk&quot; /&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar == 
{{Commons category|Hodder &amp; Stoughton}}
* {{official website}}
* [http://www.flipbackbooks.com Flipback Books]
* [https://search.lma.gov.uk/scripts/mwimain.dll/144/LMA_OPAC/web_detail/REFD+CLC~2FB~2F119?SESSIONSEARCH Hodder &amp; Stoughton Limited] at [[London Metropolitan Archives]]
*[https://findingaids.library.columbia.edu/ead/nnc-rb/ldpd_7468840 Finding aid to the Hodder and Stoughton records at Columbia University. Rare Book &amp; Manuscript Library.]
* [https://publishingperspectives.com/2018/10/hodder-stoughton-uk-150th-anniversary-frankfurt-2018/ Hodder &amp; Stoughton Marks 150 Years in Book Publishing] at publishingperspectives.com


{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Hodder and Stoughton}}</text>
      <sha1>qr486cuezf7w9509z07mrjlbkj9gqvz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327697</id>
      <parentid>6327696</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T04:49:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BilimNuri</username>
        <id>190786</id>
      </contributor>
      <comment>++</comment>
      <origin>6327697</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3731" sha1="6o0zxddbujvkhlnxuagf1dlfekizio5" xml:space="preserve">{{ishlanmoqda}}'''Hodder &amp; Stoughton''' — [[Birlashgan Qirollik|Buyuk Britaniyadagi]] nashriyot uyi boʻlib, hozirgi kunda [[Hachette Livre|Hachette]] nashriyotining tarkibiy qismi hisoblanadi&lt;ref name=&quot;hachette-uk&quot;&gt;[https://www.hodder.co.uk/imprint/hodder/page/hs-about/ H&amp;S — About Us — Hachette UK], hodder.co.uk. Retrieved 4 April 2023.&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
Kompaniya oʻz tarixini 1840-yillardan, Matthew Hodder 14 yoshida Kongregatsionallar ittifoqining rasmiy nashriyoti boʻlmish [[Jackson and Walford|Messrs Jackson and Walford]] firmasiga ishga kirgan davrdan boshlaydi. 1861-yilda kompaniya Jackson, Walford and Hodder nomini oldi; biroq 1868-yilda Jackson va Walford nafaqaga chiqdi hamda [[Thomas Wilberforce Stoughton]] firmaga qoʻshilib, '''Hodder &amp; Stoughton''' nashriyotiga asos solindi&lt;ref name=&quot;hachette-uk&quot; /&gt;.

Hodder &amp; Stoughton ham diniy, ham dunyoviy asarlarni nashr etgan boʻlib, uning diniy nashrlar roʻyxatida bir qancha taraqqiyparvar asarlar mavjud edi. Ular orasida Expositor’s [[Bibliya]] turkumida chop etilgan [[George Adam Smith]] tomonidan yozilgan „''[[Isaiah]]''“ asari ham bor boʻlib, u [[Book of Isaiah]] muallifligi bir necha kishiga tegishli ekanini koʻrsatib bergan dastlabki matnlardan biri edi. Shuningdek, fransiyalik protestant [[Pastor|pastori]] Paul Sabatier qalamiga mansub hamdardlik ruhida yozilgan „Life of [[Francis of Assisi|St Francis]]“ asari ham nashr etildi. Matthew Hodder Shimoliy Amerikaga tez-tez tashrif buyurib, Moody Press bilan uchrashuvlar oʻtkazdi hamda Scribners va [[Baker Publishing Group|Fleming H. Revell]] bilan aloqalar oʻrnatdi.

Dunyoviy asarlar roʻyxati [[Ilmiy-badiiy adabiyot|badiiy adabiyotni]] sekin-asta qabul qilgan va bu asarlar 20-asrning boshlarida ham „axloqiy senzura“ga uchrab turgan. Matthew Hodder [[Umar Xayyom|Umar Xayyomning]] „[[Ruboiylar. Umar Xayyom|Ruboiylar]]“iga shubha bilan qaragan, kompaniya esa 1924-yilda Collins tomonidan chop etilgan [[Michael Arlen|Michael Arlenning]] „[[The Green Hat]]“ romanini rad etgan. 1922-yilda Hodder &amp; Stoughton [[Lyuis Kerroll|Lewis Carrollning]] „[[Alice moʻjizalar mamlakatida|Aliceʼs Adventures in Wonderland]]“ asari nashrini chop etdi.

1920-yillarda arzon narxlardagi tijoriy badiiy adabiyotlarning keskin koʻpayishi yuz berdi. Hodderning „Yellow Jackets“ seriyasi ilk yumshoq muqovali kitoblarning debochasi boʻlib, oʻz ichiga [[John Buchan]], [[Edgar Wallace]], [[Dornford Yates]] va [[H. C. McNeile|Sapperning]] „[[Bulldog Drummond]]“ kabi bestsellerlarini qamrab olgandi. 1928-yilda kompaniya [[Leslie Charteris|Leslie Charterisning]] „The Saint“ sarguzasht romanlar seriyasining Buyuk Britaniyadagi eksklyuziv qattiq muqovali nashriyotiga aylandi va ushbu seriyaning Buyuk Britaniyadagi barcha 50 ta birinchi nashrini 1983-yilgacha chop etib keldi. Shu oʻn yillikda ular [[The Lancet]] tibbiyot jurnaliga egalik huquqini ham oʻz zimmalariga olishdi&lt;ref name=&quot;hachette-uk&quot; /&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
{{Commons category|Hodder &amp; Stoughton}}
* {{official website}}
* [http://www.flipbackbooks.com Flipback Books]
* [https://search.lma.gov.uk/scripts/mwimain.dll/144/LMA_OPAC/web_detail/REFD+CLC~2FB~2F119?SESSIONSEARCH Hodder &amp; Stoughton Limited] at [[London Metropolitan Archives]]
* [https://findingaids.library.columbia.edu/ead/nnc-rb/ldpd_7468840 Finding aid to the Hodder and Stoughton records at Columbia University. Rare Book &amp; Manuscript Library.]
* [https://publishingperspectives.com/2018/10/hodder-stoughton-uk-150th-anniversary-frankfurt-2018/ Hodder &amp; Stoughton Marks 150 Years in Book Publishing] at publishingperspectives.com


{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Hodder and Stoughton}}</text>
      <sha1>6o0zxddbujvkhlnxuagf1dlfekizio5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327699</id>
      <parentid>6327697</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T04:51:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BilimNuri</username>
        <id>190786</id>
      </contributor>
      <comment>/* Tarixi */</comment>
      <origin>6327699</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4843" sha1="pualhkaddy86e96c7ejf2ixig0chm50" xml:space="preserve">{{ishlanmoqda}}'''Hodder &amp; Stoughton''' — [[Birlashgan Qirollik|Buyuk Britaniyadagi]] nashriyot uyi boʻlib, hozirgi kunda [[Hachette Livre|Hachette]] nashriyotining tarkibiy qismi hisoblanadi&lt;ref name=&quot;hachette-uk&quot;&gt;[https://www.hodder.co.uk/imprint/hodder/page/hs-about/ H&amp;S — About Us — Hachette UK], hodder.co.uk. Retrieved 4 April 2023.&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
[[Fayl:Matthew_Henry_Hodder_(1830–1911).png|right|thumb|252x252px|Matthew Hodder]]
[[Fayl:Thomas_Wilberforce_Stoughton_(1840–1917).png|right|thumb|275x275px|Thomas Wilberforce Stoughton]]
Kompaniya oʻz tarixini 1840-yillardan, Matthew Hodder 14 yoshida Kongregatsionallar ittifoqining rasmiy nashriyoti boʻlmish [[Jackson and Walford|Messrs Jackson and Walford]] firmasiga ishga kirgan davrdan boshlaydi. 1861-yilda kompaniya Jackson, Walford and Hodder nomini oldi; biroq 1868-yilda Jackson va Walford nafaqaga chiqdi hamda [[Thomas Wilberforce Stoughton]] firmaga qoʻshilib, '''Hodder &amp; Stoughton''' nashriyotiga asos solindi&lt;ref name=&quot;hachette-uk&quot; /&gt;.

Hodder &amp; Stoughton ham diniy, ham dunyoviy asarlarni nashr etgan boʻlib, uning diniy nashrlar roʻyxatida bir qancha taraqqiyparvar asarlar mavjud edi. Ular orasida Expositor’s [[Bibliya]] turkumida chop etilgan [[George Adam Smith]] tomonidan yozilgan „''[[Isaiah]]''“ asari ham bor boʻlib, u [[Book of Isaiah]] muallifligi bir necha kishiga tegishli ekanini koʻrsatib bergan dastlabki matnlardan biri edi. Shuningdek, fransiyalik protestant [[Pastor|pastori]] Paul Sabatier qalamiga mansub hamdardlik ruhida yozilgan „Life of [[Francis of Assisi|St Francis]]“ asari ham nashr etildi. Matthew Hodder Shimoliy Amerikaga tez-tez tashrif buyurib, Moody Press bilan uchrashuvlar oʻtkazdi hamda Scribners va [[Baker Publishing Group|Fleming H. Revell]] bilan aloqalar oʻrnatdi.

Dunyoviy asarlar roʻyxati [[Ilmiy-badiiy adabiyot|badiiy adabiyotni]] sekin-asta qabul qilgan va bu asarlar 20-asrning boshlarida ham „axloqiy senzura“ga uchrab turgan. Matthew Hodder [[Umar Xayyom|Umar Xayyomning]] „[[Ruboiylar. Umar Xayyom|Ruboiylar]]“iga shubha bilan qaragan, kompaniya esa 1924-yilda Collins tomonidan chop etilgan [[Michael Arlen|Michael Arlenning]] „[[The Green Hat]]“ romanini rad etgan. 1922-yilda Hodder &amp; Stoughton [[Lyuis Kerroll|Lewis Carrollning]] „[[Alice moʻjizalar mamlakatida|Aliceʼs Adventures in Wonderland]]“ asari nashrini chop etdi.

1920-yillarda arzon narxlardagi tijoriy badiiy adabiyotlarning keskin koʻpayishi yuz berdi. Hodderning „Yellow Jackets“ seriyasi ilk yumshoq muqovali kitoblarning debochasi boʻlib, oʻz ichiga [[John Buchan]], [[Edgar Wallace]], [[Dornford Yates]] va [[H. C. McNeile|Sapperning]] „[[Bulldog Drummond]]“ kabi bestsellerlarini qamrab olgandi. 1928-yilda kompaniya [[Leslie Charteris|Leslie Charterisning]] „The Saint“ sarguzasht romanlar seriyasining Buyuk Britaniyadagi eksklyuziv qattiq muqovali nashriyotiga aylandi va ushbu seriyaning Buyuk Britaniyadagi barcha 50 ta birinchi nashrini 1983-yilgacha chop etib keldi. Shu oʻn yillikda ular [[The Lancet]] tibbiyot jurnaliga egalik huquqini ham oʻz zimmalariga olishdi&lt;ref name=&quot;hachette-uk&quot; /&gt;.

== XXI asr ==
2002-yilda Hodder Headline Ltd John Murray nashriyotini sotib oldi, ikki yildan soʻng esa Hodder Headline kompaniyasining oʻzi Buyuk Britaniyaning Orion hamda Octopus nashriyotlariga egalik qilib kelayotgan Hachette Livre tomonidan xarid qilindi. Hachette Time Warner Book Group (hozirgi Little, Brown) kompaniyasini ham sotib olgach, Buyuk Britaniyadagi yetakchi nashriyotga aylandi. Hodder &amp; Stoughton badiiy adabiyotlar roʻyxati hozirda John Connolly, Jeffery Deaver, John Grisham, Sophie Hannah, Stephen King, Jodi Picoult, Peter Robinson va Robyn Young kabi mualliflarning asarlarini oʻz ichiga oladi. 2009-yilda David Nicholls qalamiga mansub “One Day” asarining chop etilishi navbatdagi xalqaro muvaffaqiyatdan darak berdi. David Lone Scherfig rejissyorlik qilgan 2011-yilgi film adaptatsiyasi uchun ssenariy yozdi va ushbu kitob butun dunyo boʻylab ikki milliondan ortiq nusxada sotildi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
{{Commons category|Hodder &amp; Stoughton}}
* {{official website}}
* [http://www.flipbackbooks.com Flipback Books]
* [https://search.lma.gov.uk/scripts/mwimain.dll/144/LMA_OPAC/web_detail/REFD+CLC~2FB~2F119?SESSIONSEARCH Hodder &amp; Stoughton Limited] at [[London Metropolitan Archives]]
* [https://findingaids.library.columbia.edu/ead/nnc-rb/ldpd_7468840 Finding aid to the Hodder and Stoughton records at Columbia University. Rare Book &amp; Manuscript Library.]
* [https://publishingperspectives.com/2018/10/hodder-stoughton-uk-150th-anniversary-frankfurt-2018/ Hodder &amp; Stoughton Marks 150 Years in Book Publishing] at publishingperspectives.com


{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Hodder and Stoughton}}</text>
      <sha1>pualhkaddy86e96c7ejf2ixig0chm50</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327700</id>
      <parentid>6327699</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T05:01:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BilimNuri</username>
        <id>190786</id>
      </contributor>
      <comment>/* XXI asr */</comment>
      <origin>6327700</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4970" sha1="6ljjmvyehr0t35zdcjigh94ols4u16g" xml:space="preserve">{{ishlanmoqda}}'''Hodder &amp; Stoughton''' — [[Birlashgan Qirollik|Buyuk Britaniyadagi]] nashriyot uyi boʻlib, hozirgi kunda [[Hachette Livre|Hachette]] nashriyotining tarkibiy qismi hisoblanadi&lt;ref name=&quot;hachette-uk&quot;&gt;[https://www.hodder.co.uk/imprint/hodder/page/hs-about/ H&amp;S — About Us — Hachette UK], hodder.co.uk. Retrieved 4 April 2023.&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
[[Fayl:Matthew_Henry_Hodder_(1830–1911).png|right|thumb|252x252px|Matthew Hodder]]
[[Fayl:Thomas_Wilberforce_Stoughton_(1840–1917).png|right|thumb|275x275px|Thomas Wilberforce Stoughton]]
Kompaniya oʻz tarixini 1840-yillardan, Matthew Hodder 14 yoshida Kongregatsionallar ittifoqining rasmiy nashriyoti boʻlmish [[Jackson and Walford|Messrs Jackson and Walford]] firmasiga ishga kirgan davrdan boshlaydi. 1861-yilda kompaniya Jackson, Walford and Hodder nomini oldi; biroq 1868-yilda Jackson va Walford nafaqaga chiqdi hamda [[Thomas Wilberforce Stoughton]] firmaga qoʻshilib, '''Hodder &amp; Stoughton''' nashriyotiga asos solindi&lt;ref name=&quot;hachette-uk&quot; /&gt;.

Hodder &amp; Stoughton ham diniy, ham dunyoviy asarlarni nashr etgan boʻlib, uning diniy nashrlar roʻyxatida bir qancha taraqqiyparvar asarlar mavjud edi. Ular orasida Expositor’s [[Bibliya]] turkumida chop etilgan [[George Adam Smith]] tomonidan yozilgan „''[[Isaiah]]''“ asari ham bor boʻlib, u [[Book of Isaiah]] muallifligi bir necha kishiga tegishli ekanini koʻrsatib bergan dastlabki matnlardan biri edi. Shuningdek, fransiyalik protestant [[Pastor|pastori]] Paul Sabatier qalamiga mansub hamdardlik ruhida yozilgan „Life of [[Francis of Assisi|St Francis]]“ asari ham nashr etildi. Matthew Hodder Shimoliy Amerikaga tez-tez tashrif buyurib, Moody Press bilan uchrashuvlar oʻtkazdi hamda Scribners va [[Baker Publishing Group|Fleming H. Revell]] bilan aloqalar oʻrnatdi.

Dunyoviy asarlar roʻyxati [[Ilmiy-badiiy adabiyot|badiiy adabiyotni]] sekin-asta qabul qilgan va bu asarlar 20-asrning boshlarida ham „axloqiy senzura“ga uchrab turgan. Matthew Hodder [[Umar Xayyom|Umar Xayyomning]] „[[Ruboiylar. Umar Xayyom|Ruboiylar]]“iga shubha bilan qaragan, kompaniya esa 1924-yilda Collins tomonidan chop etilgan [[Michael Arlen|Michael Arlenning]] „[[The Green Hat]]“ romanini rad etgan. 1922-yilda Hodder &amp; Stoughton [[Lyuis Kerroll|Lewis Carrollning]] „[[Alice moʻjizalar mamlakatida|Aliceʼs Adventures in Wonderland]]“ asari nashrini chop etdi.

1920-yillarda arzon narxlardagi tijoriy badiiy adabiyotlarning keskin koʻpayishi yuz berdi. Hodderning „Yellow Jackets“ seriyasi ilk yumshoq muqovali kitoblarning debochasi boʻlib, oʻz ichiga [[John Buchan]], [[Edgar Wallace]], [[Dornford Yates]] va [[H. C. McNeile|Sapperning]] „[[Bulldog Drummond]]“ kabi bestsellerlarini qamrab olgandi. 1928-yilda kompaniya [[Leslie Charteris|Leslie Charterisning]] „The Saint“ sarguzasht romanlar seriyasining Buyuk Britaniyadagi eksklyuziv qattiq muqovali nashriyotiga aylandi va ushbu seriyaning Buyuk Britaniyadagi barcha 50 ta birinchi nashrini 1983-yilgacha chop etib keldi. Shu oʻn yillikda ular [[The Lancet]] tibbiyot jurnaliga egalik huquqini ham oʻz zimmalariga olishdi&lt;ref name=&quot;hachette-uk&quot; /&gt;.

== XXI asr ==
2002-yilda Hodder Headline Ltd [[John Murray (nashriyot uyi)|John Murray]] nashriyotini sotib oldi, ikki yildan soʻng esa Hodder Headline kompaniyasining oʻzi [[Buyuk Britaniya|Buyuk Britaniyaning]] [[Orion Publishing Group|Orion]] hamda Octopus nashriyotlariga egalik qilib kelayotgan Hachette Livre tomonidan xarid qilindi. Hachette Time Warner Book Group (hozirgi Little, Brown) kompaniyasini ham sotib olgach, Buyuk Britaniyadagi yetakchi nashriyotga aylandi. Hodder &amp; Stoughton badiiy adabiyotlar roʻyxati hozirda John Connolly, [[Jeffery Deaver]], [[John Grisham (yozuvchi)|John Grisham]], [[Sophie Hannah]], [[Stephen King]], [[Jodi Picoult]], Peter Robinson va [[Robyn Young]] kabi mualliflarning asarlarini oʻz ichiga oladi. 2009-yilda David Nicholls qalamiga mansub “One Day” asarining chop etilishi navbatdagi xalqaro muvaffaqiyatdan darak berdi. David Lone Scherfig rejissyorlik qilgan 2011-yilgi film adaptatsiyasi uchun ssenariy yozdi va ushbu kitob butun dunyo boʻylab ikki milliondan ortiq nusxada sotildi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
{{Commons category|Hodder &amp; Stoughton}}
* {{official website}}
* [http://www.flipbackbooks.com Flipback Books]
* [https://search.lma.gov.uk/scripts/mwimain.dll/144/LMA_OPAC/web_detail/REFD+CLC~2FB~2F119?SESSIONSEARCH Hodder &amp; Stoughton Limited] at [[London Metropolitan Archives]]
* [https://findingaids.library.columbia.edu/ead/nnc-rb/ldpd_7468840 Finding aid to the Hodder and Stoughton records at Columbia University. Rare Book &amp; Manuscript Library.]
* [https://publishingperspectives.com/2018/10/hodder-stoughton-uk-150th-anniversary-frankfurt-2018/ Hodder &amp; Stoughton Marks 150 Years in Book Publishing] at publishingperspectives.com


{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Hodder and Stoughton}}</text>
      <sha1>6ljjmvyehr0t35zdcjigh94ols4u16g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Adliya vazirligi (Misr)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471009</id>
    <revision>
      <id>6327964</id>
      <parentid>6327305</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T08:05:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Janob Mirzaolim</username>
        <id>64438</id>
      </contributor>
      <origin>6327964</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6537" sha1="d1b2cbdop07ayhlkiiqv3dwwoku7gvi" xml:space="preserve">{{Tashkilot bilgiqutisi
|nomi = Misr Arab Respublikasi Adliya vazirligi
|tasvir = Coat of arms of Egypt (Official).svg
|tasvir_tagyozuvi = Misr gerbi
|tasvir2 = 
|tasvir2_tagyozuvi =
|tasvir3 =
|tasvir3_tagyozuvi =
|qisqartma =
|turi = Davlat organi
|sanoat = Davlat boshqaruvi va adliya
|shiori =
|maqomi = Faol
|maqsadi = 
|ishga_tushgan_sanasi = [[1878-yil]]
|tan_olingan_yili =
|tugatilgan =
|tugatilish_sababi =
|joylashuvi = [[Misrning yangi poytaxti]], [[Misr]]
|hududiy_hizmati = [[Misr]]
|asoschilari =
|rais =
|prezident =
|direktori =
|bosh_kotib =
|oʻrinbosarlari =
|yetakchi_sarlavha = Vazir
|yetakchi_nomi = Mahmud ash-Sharif
|yetakchi_sarlavha2 =
|yetakchi_nomi2 =
|yetakchi_sarlavha3 =
|yetakchi_nomi3 =
|bosh_mahkamasi =
|daromad =
|aylanma_daromad =
|operatsion_foyda =
|toza_foyda =
|boyligi =
|byudjet =
|IITKI =
|ishchilar_soni =
|koʻngilli_xizmatkorlar =
|mijozlar_soni =
|aʼzolari =
|oʻziga_tegishli_tashkilotlar =
|vebsayti = [http://www.jp.gov.eg/ar/Default.aspx Rasmiy vebsayt]
|Oʻrinbosari =
|tili = [[Arab tili]]
|xaritada =
}}

'''Adliya vazirligi''' — [[Misr]] hukumatining adliya sohasidagi davlat organi. Vazirlikning bosh qarorgohi [[Misrning yangi poytaxti]]da joylashgan.

== Tarixi ==

[[1805-yil]]da Misr noibligi Muhammad Ali Poshoga topshirilishidan oldin, [[Istanbul]]dagi Usmonli sultoni Misrdagi muhim davlat ishlarini nazorat qilish uchun mamlakatdagi turk noibiga 24 nafar bekni yuborgan edi. Muhammad Ali Posho hukmronligi davrida Devon ([[noib]] yoki xediv idorasi) tashkil etildi. Uning vakolatlari qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi va sud hokimiyatlarini oʻzida birlashtirgan edi.

Mazkur idoraga shaharda jamoat tartibini saqlash, qonun va qoidalarni ishlab chiqish, shuningdek, fuqarolar va chet elliklar oʻrtasidagi nizolarni, xususan, meros va ogʻir jinoyatlarga oid ishlarni koʻrib chiqish vazifasi yuklatilgan edi.

[[Xediv Ismoil]] hukmronligi davrida, [[1878-yil]] avgust oyida chiqarilgan oliy farmonga muvofiq, Adliya vazirligi tashkil etildi. Oʻsha paytda u Adliya nazorati deb atalgan. Vazirlikning tashkil etilishi sud ishlarini yuritish tizimidagi oʻzgarishlar va sud hokimiyatini qayta tashkil etish jarayoni bilan bogʻliq edi. Bu jarayonda 1875-yilda tashkil etilgan Aralash sudlar avvalgi Odil sudlov sudlari oʻrnini egalladi.

Adliya vazirligi tashkil etilganidan [[1914-yil]]gacha, yaʼni nazorat idoralari nomi vazirliklarga oʻzgartirilguniga qadar, ushbu idoraga qariyb 26 nafar nozir rahbarlik qilgan.

== Faoliyati ==

[[2014-yil]] [[17-iyun]]da Mahfuz Sobir adliya vaziri etib tayinlandi&lt;ref name=&quot;New ministry as of 2014&quot;&gt;{{cite news|title=BREAKING: New government swears in|url=http://thecairopost.youm7.com/news/115224/news/breaking-new-government-swear-in|agency=The Cairo Post|date=June 17, 2014}}&lt;/ref&gt;.

[[2015-yil]] [[20-may]]da Ahmad al-Zind adliya vaziri etib tayinlandi&lt;ref name=&quot;Ahmed el-Zend&quot;&gt;{{cite news
|last1=Samaan|first1=Magdy|title=Egypt's new justice minister called for hardline Sharia
|url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/africaandindianocean/egypt/11618964/Egypts-new-justice-minister-called-for-hardline-Sharia.html|agency=The Telegraph|date=May 20, 2015}}&lt;/ref&gt; va [[2015-yil]] [[19-sentyabr]]da ushbu lavozimga qayta tayinlandi&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.madamasr.com/news/%E2%80%8Begypts-new-cabinet-what-changed-and-what-didnt|title=Egypt's new Cabinet: What changed and what didn't?|date=19 September 2015|work=Mada Masr}}&lt;/ref&gt;. Biroq [[2016-yil]] [[14-mart]]da bahsli bayonotlari sababli Misr Bosh vaziri [[Sherif Ismoil]] tomonidan lavozimidan ozod etildi&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.aljazeera.com/news/2016/03/egypt-online-backlash-prophet-muhammad-comments-160313100902485.html|title=Egypt dismisses minister after 'prophet' comments|date=14 March 2016|access-date=14 March 2016|work=Al Jazeera}}&lt;/ref&gt;. Shu oyning [[23-mart|23-martida]] Muhammad Hussom Abdurahim adliya vaziri etib tayinlandi&lt;ref name=&quot;Mohamed Hossam Abdel-Rahim as of 3/23/2016&quot;&gt;{{cite news|title=Who's who: Meet Egypt's 10 new ministers in Sherif Ismail's cabinet|url=http://english.ahram.org.eg/NewsContent/1/64/195704/Egypt/Politics-/Whos-who-Meet-Egypts--new-ministers-in-Sherif-Isma.aspx|agency=Ahram Online|date=March 23, 2016}}&lt;/ref&gt;.

== Vazirlar roʻyxati ==

* Muhammad Sabriy Abu Alam ([[1942-yil|1942]]–[[1944-yil|1944]])
* Muhammad Ali Rushdiy ([[1952-yil|1952]])
* Ahmad Husniy ([[1952-yil|1952]]–[[1961-yil|1961]])
* Nihod al-Qosim ([[1961-yil|1961]])
* Fathiy ash-Sharqoviy ([[1961-yil|1961]]–[[1964-yil|1964]])
* Badaviy Ibrohim Hamuda ([[1964-yil|1964]]–[[1965-yil|1965]])
* Isomiddin Hassuna ([[1965-yil|1965]]–[[1968-yil|1968]])
* Muhammad Abu Nusayr ([[1968-yil|1968]]–[[1969-yil|1969]])
* Mustafo Kamol Ismoil ([[1969-yil|1969]]–[[1970-yil|1970]])
* [[Hasan Fahmiy al-Badaviy]] ([[1970-yil|1970]]–[[1971-yil|1971]])
* Muhammad Muhammad Salama ([[1971-yil|1971]]–[[1973-yil|1973]])
* Faxriy Muhammad Abdunabiy ([[1973-yil|1973]]–[[1974-yil|1974]])
* Mustafo Fahmiy Abu Zayd ([[1974-yil|1974]]–[[1975-yil|1975]])
* [[Odil Yunus]] ([[1975-yil|1975]]–[[1976-yil|1976]])
* Ahmad Tal’at ([[1976-yil|1976]]–[[1978-yil|1978]])
* Ahmad Mamduh Atiyya ([[1978-yil|1978]])
* Ahmad Ali Muso ([[1978-yil|1978]]–[[1979-yil|1979]])
* Anvar Abdulfattoh Abu Sahliy ([[1979-yil|1979]]–[[1981-yil|1981]])
* Ahmad Samir Samiy ([[1981-yil|1981]]–[[1982-yil|1982]])
* Ahmad Mamduh Atiyya ([[1982-yil|1982]]–[[1987-yil|1987]])
* [[Foruq Sayf an-Nasr]] ([[1987-yil|1987]]–[[2004-yil|2004]])
* [[Mahmud Abul Layl]] ([[2004-yil|2004]]–[[2006-yil|2006]])
* [[Mamduh Mariy]] ([[2006-yil|2006]]–[[2011-yil|2011]])
* Muhammad Abdulaziz al-Jundiy ([[2011-yil|2011]])
* [[Odil Abdulhamid]] ([[2011-yil|2011]]–[[2012-yil|2012]])
* [[Ahmad Makkiy]] ([[2012-yil|2012]]–[[2013-yil|2013]])
* Ahmad Sulaymon ([[2013-yil|2013]])
* Odil Abdulhamid ([[2013-yil|2013]]–[[2014-yil|2014]])
* Nayir Usmon ([[2014-yil|2014]])
* [[Mahfuz Sobir]] ([[2014-yil|2014]]–[[2015-yil|2015]])
* [[Ahmad al-Zind]] ([[2015-yil|2015]]–[[2016-yil|2016]])
* Muhammad Hussom ([[2016-yil|2016]]–[[2018-yil|2018]] yoki [[2019-yil|2019]])
* Umar Marvon ([[2018-yil|2018]] yoki [[2019-yil|2019]]–[[2026-yil|2026]])
* Mahmud ash-Sharif ([[2026-yil|2026]]–hozirgacha)

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* [http://www.jp.gov.eg/ar/Default.aspx Adliya vazirligining rasmiy vebsayti]
* [http://egypt.gov.eg/english/guide/directory.aspx Misr Vazirlar Mahkamasi maʼlumotlar bazasi]

[[Turkum:Misr vazirliklari]]</text>
      <sha1>d1b2cbdop07ayhlkiiqv3dwwoku7gvi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Turkum:Misr vazirliklari</title>
    <ns>14</ns>
    <id>1471012</id>
    <revision>
      <id>6327956</id>
      <parentid>6327310</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T08:02:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Janob Mirzaolim</username>
        <id>64438</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Janob Mirzaolim [[Turkum:Misr davlat organlari]] sahifasini [[Turkum:Misr vazirliklari]]ga koʻchirdi: Notoʻgʻri yozilgan sarlavha</comment>
      <origin>6327310</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="46" sha1="cggbxv0zgbnryl7vwomeajeefqu2bt7" xml:space="preserve">Misr davlat organlari maqolalari uchun turkum.</text>
      <sha1>cggbxv0zgbnryl7vwomeajeefqu2bt7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327963</id>
      <parentid>6327956</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T08:04:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Janob Mirzaolim</username>
        <id>64438</id>
      </contributor>
      <origin>6327963</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="169" sha1="67k6w9ydf37yrrbj3fhph1bp0bzlvqu" xml:space="preserve">Misr davlat organlari maqolalari uchun turkum.


{{Commons category|Ministries of Egypt}}

[[Turkum:Misr siyosati|Vazirlik]]
[[Turkum:Mamlakatlar boʻyicha vazirliklar]]</text>
      <sha1>67k6w9ydf37yrrbj3fhph1bp0bzlvqu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Turkum munozarasi:Misr vazirliklari</title>
    <ns>15</ns>
    <id>1471013</id>
    <revision>
      <id>6327958</id>
      <parentid>6327311</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T08:02:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Janob Mirzaolim</username>
        <id>64438</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Janob Mirzaolim [[Turkum munozarasi:Misr davlat organlari]] sahifasini [[Turkum munozarasi:Misr vazirliklari]]ga koʻchirdi: Notoʻgʻri yozilgan sarlavha</comment>
      <origin>6327311</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="srjk8qw7fnryrp5m66amrx671fy75ox" xml:space="preserve">{{munozara}}</text>
      <sha1>srjk8qw7fnryrp5m66amrx671fy75ox</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ichki ishlar vazirligi (Misr)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471014</id>
    <revision>
      <id>6327944</id>
      <parentid>6327316</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T08:00:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Janob Mirzaolim</username>
        <id>64438</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Ichki ishlar vazirliklari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6327944</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6861" sha1="25nuonl6fzistd31nebmyn9ge1kyz3m" xml:space="preserve">{{Tashkilot bilgiqutisi
|nomi = Misr Arab Respublikasi Ichki ishlar vazirligi
|tasvir = Egyptian_Ministry_Of_Interior_Logo.png
|tasvir_tagyozuvi = Ichki ishlar vazirligining logotipi
|tasvir2 =
|tasvir2_tagyozuvi =
|tasvir3 =
|tasvir3_tagyozuvi =
|qisqartma =
|turi = Davlat organi
|sanoat = Davlat boshqaruvi va ichki xavfsizlik
|shiori =
|maqomi = Faol
|maqsadi = Jamoat tartibi va ichki xavfsizlikni taʼminlash
|ishga_tushgan_sanasi = [[1857-yil]]
|tan_olingan_yili =
|tugatilgan =
|tugatilish_sababi =
|joylashuvi = [[Yangi Qohira]], [[Qohira muhofazasi]], [[Misr]]
|hududiy_hizmati = [[Misr]]
|asoschilari =
|rais =
|prezident =
|direktori =
|bosh_kotib =
|oʻrinbosarlari =
|yetakchi_sarlavha = Vazir
|yetakchi_nomi = Mahmud Tavfiq
|yetakchi_sarlavha2 =
|yetakchi_nomi2 =
|yetakchi_sarlavha3 =
|yetakchi_nomi3 =
|bosh_mahkamasi =
|daromad =
|aylanma_daromad =
|operatsion_foyda =
|toza_foyda =
|boyligi =
|byudjet =
|IITKI =
|ishchilar_soni = Taxminan 2 million
|koʻngilli_xizmatkorlar =
|mijozlar_soni =
|aʼzolari =
|oʻziga_tegishli_tashkilotlar = [[Misr Milliy politsiyasi]]; [[Markaziy xavfsizlik kuchlari]]; [[Misr Milliy xavfsizlik sektori]]; [[Misr chegara qoʻshinlari korpusi]]
|vebsayti = [https://moi.gov.eg/ Rasmiy vebsayt]
|Oʻrinbosari =
|tili = [[Arab tili]]
|xaritada =
}}

'''Ichki ishlar vazirligi''' — [[Misr]] Vazirlar Mahkamasi tarkibiga kiruvchi davlat organi hisoblanadi. [[Vazirlik]] mamlakatda huquq-tartibotni taʼminlash uchun masʼuldir.

Ichki ishlar vazirligi [[2012-yil]] holatiga koʻra, qariyb 410 000 xodimdan iborat Markaziy xavfsizlik kuchlarini, taxminan 500 000 kishilik Milliy politsiyani hamda qariyb 200 000 xodimdan tashkil topgan Milliy xavfsizlik sektorini boshqaradi&lt;ref&gt;''IISS Military Balance 2007'', p. 223&lt;/ref&gt;.

Misr chegara qoʻshinlari korpusi jami taxminan 25 000 nafar xizmatchidan iborat chegara polklari shaklida tashkil etilgan&lt;ref&gt;IISS 2017, p. 375&lt;/ref&gt;. Asosan [[badaviylar]]dan tashkil topgan ushbu yengil qurollangan harbiylashtirilgan tuzilma [[chegara]] nazorati, jamoat tartibini saqlash, [[giyohvand moddalar]] noqonuniy aylanmasiga chek qoʻyish va [[kontrabanda]]ning oldini olish uchun javobgardir.[[1980-yil|1980-yillarning]] oxirida ushbu kuchlar masofaviy [[datchik]]lar va tungi koʻrish [[durbin]]lari bilan jihozlangan. Shuningdek, ularning xizmatida tezyurar motorli qayiqlar ham mavjud&lt;ref&gt;[https://www.hamiltonjet.com/sites/default/files/applications/JB%20385%20-%20Egyptian%20Border%20Patrol.pdf]&lt;/ref&gt;. Chegara qoʻshinlari dastlab [[Misr Mudofaa vazirligi]] boʻysunuvida boʻlgan, biroq tashkil etilganidan koʻp oʻtmay Ichki ishlar vazirligi tasarrufiga oʻtkazilgan.

== Bosh qarorgohi ==

[[2016-yil]] [[27-aprel]]da Misr Prezidenti [[Abdulfattoh as-Sisiy]] [[Yangi Qohira]]da vazirlikning yangi bosh qarorgohini ochdi. Majmua taxminan 52 000 kvadrat metr maydonni egallaydi&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Youssef|first1=Adham|title=Al-Sisi inaugurates new Ministry of Interior headquarters|url=http://www.dailynewsegypt.com/2016/04/27/422154/|access-date=31 October 2026|work=Daily News Egypt|date=27 April 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160501054722/http://www.dailynewsegypt.com/2016/04/27/422154/|archive-date=1 May 2016}}&lt;/ref&gt;.

== Vazirlar ==

* Muhammad Tavfiq Nasim Posho ([[1919-yil|1919-yil]] noyabr — [[1920-yil|1920-yil]] may).
* Ismoil Sidqiy ([[1922-yil|1922-yil]] va [[1924-yil|1924]]–[[1925-yil|1925]])&lt;ref name=&quot;Badrawi2014&quot;&gt;{{cite book|author=Malak Badrawi|title=Isma'il Sidqi, 1875-1950: Pragmatism and Vision in Twentieth Century Egypt|url=https://books.google.com/books?id=LCPKAgAAQBAJ|year=2014|publisher=Routledge|isbn=978-1-136-78749-2|page=89}}&lt;/ref&gt;.
* Ahmad Lutfiy as-Sayyid
* Fuad Serageddin ([[1950-yil|1950]]–[[1952-yil|1952]])
* Zakariyo Muhiddin ([[1953-yil|1953]]–[[1962-yil|1962]]; [[1958-yil|1958]]–[[1961-yil|1961]]-yillarda Birlashgan Arab Respublikasi Markaziy ichki ishlar vaziri)
* Zakariyo Muhiddin ([[1965-yil|1965]]–[[1966-yil|1966]])
* Sharaviy Gʻuma ([[1966-yil|1966]]–[[1971-yil|1971]])
* Mamduh Salim ([[1971-yil|1971]]–[[1977-yil|1977]])
* Nabaviy Ismoil ([[1977-yil|1977]] — [[1982-yil|1982-yil]] yanvar)
* Hasan Abu Bosha ([[1982-yil|1982-yil]] yanvar — [[1984-yil|1984-yil]] iyul)
* Ahmad Rushdiy ([[1984-yil|1984]] — [[1986-yil|1986-yil]] fevral)
* Zakiy Badr ([[1986-yil|1986-yil]] fevral — [[1990-yil|1990]])
* Abdulhalim Muso ([[1990-yil|1990]]–[[1993-yil|1993]])
* Hasan al-Alfiy ([[1993-yil|1993]]–[[1997-yil|1997]])
* Habib al-Adliy ([[1997-yil|1997]] — [[2011-yil|2011-yil]] yanvar)&lt;ref name=&quot;taha11feb&quot;&gt;{{cite news|title=The Rise and fall of Mubarak|url=http://www.dailynewsegypt.com/2013/02/11/the-rise-and-fall-of-mubarak/|access-date=31 October 2026|newspaper=Daily News Egypt|date=11 February 2013|author=Rana Muhammad Taha|author2=Hend Kortam|author3=Nouran El Behairy}}&lt;/ref&gt;.
* Mahmud Vajdiy ([[2011-yil|2011-yil]] yanvar — [[2011-yil|2011-yil]] mart)
* Mansur al-Isaviy ([[2011-yil|2011-yil]] mart — [[2011-yil|2011-yil]] noyabr)&lt;ref name=&quot;Minister as of 3/5/2011&quot;&gt;{{cite news|last1=El Madany|first1=Sherine|last2=Heinrich|first2=Mark|title=Egypt appoints post-Mubarak interior minister|url=https://www.reuters.com/article/us-egypt-minister-interior-idUSTRE72508K20110306|work=Reuters|date=March 5, 2011}}&lt;/ref&gt;.
* Muhammad Yusuf Ibrohim ([[2011-yil|2011-yil]] dekabr — [[2012-yil|2012-yil]] avgust)&lt;ref name=&quot;minister as of Dec 7, 2011&quot;&gt;{{cite news|title=Meet the ministers: A thumbnail guide|url=http://english.ahram.org.eg/NewsContent/1/64/28785/Egypt/Politics-/Meet-the-ministers-A-thumbnail-guide-.aspx|agency=Ahram Online|date=December 7, 2011}}&lt;/ref&gt;.
* Ahmad Jamoliddin ([[2012-yil|2012-yil]] avgust — [[2013-yil|2013-yil]] yanvar)
* Muhammad Ibrohim Mustafo ([[2013-yil|2013-yil]] yanvar — [[2015-yil|2015-yil]] mart)&lt;ref name=&quot;Minister as of 1/2013&quot;&gt;Ethar Shalaby, [http://www.dailynewsegypt.com/2013/01/06/ten-new-ministers-take-oath-in-cabinet-reshuffle/ Ten new ministers take oath in Cabinet reshuffle], ''Daily News Egypt'', January 6, 2013.&lt;/ref&gt;.
* Majdiy Abdul Gʻaffor ([[2015-yil|2015-yil]] mart — [[2018-yil|2018-yil]] iyun)
* Mahmud Tavfiq ([[2018-yil|2018-yil]] iyundan hozirgacha)

== Tashqi havolalar ==

* {{webarchive|url=https://web.archive.org/*/http://www.moiegypt.gov.eg/english/|title=Ichki ishlar vazirligining rasmiy vebsayti}}
* {{webarchive|url=https://web.archive.org/*/http://www.moi.gov.eg/|title=Ichki ishlar vazirligi}}
* [http://digitalcollections.aucegypt.edu/cdm/ Misrning 21-asrdagi inqilobini hujjatlashtiruvchi raqamli toʻplamda Ichki ishlar vazirligiga oid materiallar]
* [http://egypt.gov.eg/english/guide/directory.aspx Misr Vazirlar Mahkamasi maʼlumotlar bazasi]

== Manbalar ==

{{Reflist}}

[[Turkum:Misr davlat organlari]]
[[Turkum:Ichki ishlar vazirliklari]]</text>
      <sha1>25nuonl6fzistd31nebmyn9ge1kyz3m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327952</id>
      <parentid>6327944</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T08:02:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Janob Mirzaolim</username>
        <id>64438</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6327952</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6837" sha1="ku8edhhfccqs7dt67qptvnxbr7x44jh" xml:space="preserve">{{Tashkilot bilgiqutisi
|nomi = Misr Arab Respublikasi Ichki ishlar vazirligi
|tasvir = Egyptian_Ministry_Of_Interior_Logo.png
|tasvir_tagyozuvi = Ichki ishlar vazirligining logotipi
|tasvir2 =
|tasvir2_tagyozuvi =
|tasvir3 =
|tasvir3_tagyozuvi =
|qisqartma =
|turi = Davlat organi
|sanoat = Davlat boshqaruvi va ichki xavfsizlik
|shiori =
|maqomi = Faol
|maqsadi = Jamoat tartibi va ichki xavfsizlikni taʼminlash
|ishga_tushgan_sanasi = [[1857-yil]]
|tan_olingan_yili =
|tugatilgan =
|tugatilish_sababi =
|joylashuvi = [[Yangi Qohira]], [[Qohira muhofazasi]], [[Misr]]
|hududiy_hizmati = [[Misr]]
|asoschilari =
|rais =
|prezident =
|direktori =
|bosh_kotib =
|oʻrinbosarlari =
|yetakchi_sarlavha = Vazir
|yetakchi_nomi = Mahmud Tavfiq
|yetakchi_sarlavha2 =
|yetakchi_nomi2 =
|yetakchi_sarlavha3 =
|yetakchi_nomi3 =
|bosh_mahkamasi =
|daromad =
|aylanma_daromad =
|operatsion_foyda =
|toza_foyda =
|boyligi =
|byudjet =
|IITKI =
|ishchilar_soni = Taxminan 2 million
|koʻngilli_xizmatkorlar =
|mijozlar_soni =
|aʼzolari =
|oʻziga_tegishli_tashkilotlar = [[Misr Milliy politsiyasi]]; [[Markaziy xavfsizlik kuchlari]]; [[Misr Milliy xavfsizlik sektori]]; [[Misr chegara qoʻshinlari korpusi]]
|vebsayti = [https://moi.gov.eg/ Rasmiy vebsayt]
|Oʻrinbosari =
|tili = [[Arab tili]]
|xaritada =
}}

'''Ichki ishlar vazirligi''' — [[Misr]] Vazirlar Mahkamasi tarkibiga kiruvchi davlat organi. [[Vazirlik]] mamlakatda huquq-tartibotni taʼminlash uchun masʼuldir.

Ichki ishlar vazirligi [[2012-yil]] holatiga koʻra, qariyb 410 000 xodimdan iborat Markaziy xavfsizlik kuchlarini, taxminan 500 000 kishilik Milliy politsiyani hamda qariyb 200 000 xodimdan tashkil topgan Milliy xavfsizlik sektorini boshqaradi&lt;ref&gt;''IISS Military Balance 2007'', p. 223&lt;/ref&gt;.

Misr chegara qoʻshinlari korpusi jami taxminan 25 000 nafar xizmatchidan iborat chegara polklari shaklida tashkil etilgan&lt;ref&gt;IISS 2017, p. 375&lt;/ref&gt;. Asosan [[badaviylar]]dan tashkil topgan ushbu yengil qurollangan harbiylashtirilgan tuzilma [[chegara]] nazorati, jamoat tartibini saqlash, [[giyohvand moddalar]] noqonuniy aylanmasiga chek qoʻyish va [[kontrabanda]]ning oldini olish uchun javobgardir.[[1980-yil|1980-yillarning]] oxirida ushbu kuchlar masofaviy [[datchik]]lar va tungi koʻrish [[durbin]]lari bilan jihozlangan. Shuningdek, ularning xizmatida tezyurar motorli qayiqlar ham mavjud&lt;ref&gt;[https://www.hamiltonjet.com/sites/default/files/applications/JB%20385%20-%20Egyptian%20Border%20Patrol.pdf]&lt;/ref&gt;. Chegara qoʻshinlari dastlab [[Misr Mudofaa vazirligi]] boʻysunuvida boʻlgan, biroq tashkil etilganidan koʻp oʻtmay Ichki ishlar vazirligi tasarrufiga oʻtkazilgan.

== Bosh qarorgohi ==

[[2016-yil]] [[27-aprel]]da Misr Prezidenti [[Abdulfattoh as-Sisiy]] [[Yangi Qohira]]da vazirlikning yangi bosh qarorgohini ochdi. Majmua taxminan 52 000 kvadrat metr maydonni egallaydi&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Youssef|first1=Adham|title=Al-Sisi inaugurates new Ministry of Interior headquarters|url=http://www.dailynewsegypt.com/2016/04/27/422154/|access-date=31 October 2026|work=Daily News Egypt|date=27 April 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160501054722/http://www.dailynewsegypt.com/2016/04/27/422154/|archive-date=1 May 2016}}&lt;/ref&gt;.

== Vazirlar ==

* Muhammad Tavfiq Nasim Posho ([[1919-yil|1919-yil]] noyabr — [[1920-yil|1920-yil]] may).
* Ismoil Sidqiy ([[1922-yil|1922-yil]] va [[1924-yil|1924]]–[[1925-yil|1925]])&lt;ref name=&quot;Badrawi2014&quot;&gt;{{cite book|author=Malak Badrawi|title=Isma'il Sidqi, 1875-1950: Pragmatism and Vision in Twentieth Century Egypt|url=https://books.google.com/books?id=LCPKAgAAQBAJ|year=2014|publisher=Routledge|isbn=978-1-136-78749-2|page=89}}&lt;/ref&gt;.
* Ahmad Lutfiy as-Sayyid
* Fuad Serageddin ([[1950-yil|1950]]–[[1952-yil|1952]])
* Zakariyo Muhiddin ([[1953-yil|1953]]–[[1962-yil|1962]]; [[1958-yil|1958]]–[[1961-yil|1961]]-yillarda Birlashgan Arab Respublikasi Markaziy ichki ishlar vaziri)
* Zakariyo Muhiddin ([[1965-yil|1965]]–[[1966-yil|1966]])
* Sharaviy Gʻuma ([[1966-yil|1966]]–[[1971-yil|1971]])
* Mamduh Salim ([[1971-yil|1971]]–[[1977-yil|1977]])
* Nabaviy Ismoil ([[1977-yil|1977]] — [[1982-yil|1982-yil]] yanvar)
* Hasan Abu Bosha ([[1982-yil|1982-yil]] yanvar — [[1984-yil|1984-yil]] iyul)
* Ahmad Rushdiy ([[1984-yil|1984]] — [[1986-yil|1986-yil]] fevral)
* Zakiy Badr ([[1986-yil|1986-yil]] fevral — [[1990-yil|1990]])
* Abdulhalim Muso ([[1990-yil|1990]]–[[1993-yil|1993]])
* Hasan al-Alfiy ([[1993-yil|1993]]–[[1997-yil|1997]])
* Habib al-Adliy ([[1997-yil|1997]] — [[2011-yil|2011-yil]] yanvar)&lt;ref name=&quot;taha11feb&quot;&gt;{{cite news|title=The Rise and fall of Mubarak|url=http://www.dailynewsegypt.com/2013/02/11/the-rise-and-fall-of-mubarak/|access-date=31 October 2026|newspaper=Daily News Egypt|date=11 February 2013|author=Rana Muhammad Taha|author2=Hend Kortam|author3=Nouran El Behairy}}&lt;/ref&gt;.
* Mahmud Vajdiy ([[2011-yil|2011-yil]] yanvar — [[2011-yil|2011-yil]] mart)
* Mansur al-Isaviy ([[2011-yil|2011-yil]] mart — [[2011-yil|2011-yil]] noyabr)&lt;ref name=&quot;Minister as of 3/5/2011&quot;&gt;{{cite news|last1=El Madany|first1=Sherine|last2=Heinrich|first2=Mark|title=Egypt appoints post-Mubarak interior minister|url=https://www.reuters.com/article/us-egypt-minister-interior-idUSTRE72508K20110306|work=Reuters|date=March 5, 2011}}&lt;/ref&gt;.
* Muhammad Yusuf Ibrohim ([[2011-yil|2011-yil]] dekabr — [[2012-yil|2012-yil]] avgust)&lt;ref name=&quot;minister as of Dec 7, 2011&quot;&gt;{{cite news|title=Meet the ministers: A thumbnail guide|url=http://english.ahram.org.eg/NewsContent/1/64/28785/Egypt/Politics-/Meet-the-ministers-A-thumbnail-guide-.aspx|agency=Ahram Online|date=December 7, 2011}}&lt;/ref&gt;.
* Ahmad Jamoliddin ([[2012-yil|2012-yil]] avgust — [[2013-yil|2013-yil]] yanvar)
* Muhammad Ibrohim Mustafo ([[2013-yil|2013-yil]] yanvar — [[2015-yil|2015-yil]] mart)&lt;ref name=&quot;Minister as of 1/2013&quot;&gt;Ethar Shalaby, [http://www.dailynewsegypt.com/2013/01/06/ten-new-ministers-take-oath-in-cabinet-reshuffle/ Ten new ministers take oath in Cabinet reshuffle], ''Daily News Egypt'', January 6, 2013.&lt;/ref&gt;.
* Majdiy Abdul Gʻaffor ([[2015-yil|2015-yil]] mart — [[2018-yil|2018-yil]] iyun)
* Mahmud Tavfiq ([[2018-yil|2018-yil]] iyundan hozirgacha)

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* {{webarchive|url=https://web.archive.org/*/http://www.moiegypt.gov.eg/english/|title=Ichki ishlar vazirligining rasmiy vebsayti}}
* {{webarchive|url=https://web.archive.org/*/http://www.moi.gov.eg/|title=Ichki ishlar vazirligi}}
* [http://digitalcollections.aucegypt.edu/cdm/ Misrning 21-asrdagi inqilobini hujjatlashtiruvchi raqamli toʻplamda Ichki ishlar vazirligiga oid materiallar]
* [http://egypt.gov.eg/english/guide/directory.aspx Misr Vazirlar Mahkamasi maʼlumotlar bazasi]

[[Turkum:Misr vazirliklari]]
[[Turkum:Ichki ishlar vazirliklari]]</text>
      <sha1>ku8edhhfccqs7dt67qptvnxbr7x44jh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mudofaa vazirligi (Misr)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471016</id>
    <revision>
      <id>6327967</id>
      <parentid>6327320</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T08:05:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Janob Mirzaolim</username>
        <id>64438</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Misr davlat organlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Misr vazirliklari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6327967</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14682" sha1="1b2m1jcu9m78td2y8vx9sv3ibggyr54" xml:space="preserve">{{Tashkilot bilgiqutisi
|nomi = Misr Arab Respublikasi Mudofaa vazirligi
|tasvir = Seal of the Egyptian Armed Forces.svg
|tasvir_tagyozuvi = Misr Qurolli Kuchlari muhri
|tasvir2 = The Octagon,egypt.jpg
|tasvir2_tagyozuvi = Davlat strategik qoʻmondonlik markazi — «Oktagon»
|qisqartma =
|turi = Davlat organi
|sanoat = Mudofaa va harbiy boshqaruv
|shiori =
|maqomi = Faol
|maqsadi = Misr Qurolli Kuchlarini boshqarish va ularning faoliyatini tashkil etish
|ishga_tushgan_sanasi = [[1878-yil]]
|tan_olingan_yili =
|tugatilgan =
|tugatilish_sababi =
|joylashuvi = [[Misrning yangi poytaxti]], [[Misr]]
|hududiy_hizmati = [[Misr]]
|asoschilari =
|rais =
|prezident =
|direktori =
|bosh_kotib =
|oʻrinbosarlari =
|yetakchi_sarlavha = Vazir
|yetakchi_nomi = Ashraf Salem Zohir
|yetakchi_sarlavha2 =
|yetakchi_nomi2 =
|yetakchi_sarlavha3 =
|yetakchi_nomi3 =
|bosh_mahkamasi = [[Davlat strategik qoʻmondonlik markazi]]
|daromad =
|aylanma_daromad =
|operatsion_foyda =
|toza_foyda =
|boyligi =
|byudjet =
|IITKI =
|ishchilar_soni =
|koʻngilli_xizmatkorlar =
|mijozlar_soni =
|aʼzolari =
|oʻziga_tegishli_tashkilotlar = [[Misr Qurolli Kuchlari]] tarkibidagi boshqarma va idoralar
|vebsayti = [http://www.mod.gov.eg Rasmiy vebsayt]
|Oʻrinbosari =
|tili = [[Arab tili]]
|xaritada =
}}

'''Misr Mudofaa vazirligi''' — [[Misr Qurolli Kuchlari]] faoliyatini tashkil etish va boshqarish, hamda ularning infratuzilmasini saqlash uchun masʼul vazirlik. Vazirlik, shuningdek, [[Misr]]dagi harbiy kollejlar, harbiy xizmatga chaqirish, safarbarlik, faxriy harbiy xizmatchilar bilan bogʻliq masalalar hamda harbiy zavodlar faoliyatini boshqaradi. Bu vazifalar Qurolli Kuchlar boshqaruvi va maʼmuriyati agentligi orqali amalga oshiriladi.

Vazirlik [[1878-yil]]da Xediv [[Ismoil posho|Ismoil]] hukmronligi davrida tashkil etilgan. Dastlab u Harbiy vazirlik deb atalgan. [[1978-yil]] [[4-oktyabr]]da esa uning nomi Mudofaa vazirligi deb oʻzgartirilgan&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Former Ministers of War and Defense |url=https://www.mod.gov.eg/ModWebSite/Mod_FDM.aspx |archive-url=https://web.archive.org/web/20260613215536/https://www.mod.gov.eg/ModWebSite/Mod_FDM.aspx |archive-date=2026-06-13 |access-date=2026-10-31 |website=www.mod.gov.eg}}&lt;/ref&gt;.

Misr Mudofaa vazirligining bosh qarorgohi [[Misrning yangi poytaxti]]dagi, odatda „Oktagon“ deb ataladigan Davlat strategik qoʻmondonlik markazida joylashgan&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Services |first=State Information |title=The Inauguration of the State Strategic Command Headquarters “The Octagon” in the New Capital |url=https://sis.gov.eg/en/media-center/events/the-inauguration-of-the-state-strategic-command-headquarters-the-octagon-in-the-new-capital/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260811052945/https://sis.gov.eg/en/media-center/events/the-inauguration-of-the-state-strategic-command-headquarters-the-octagon-in-the-new-capital/ |archive-date=2026-08-11 |access-date=2026-10-31 |website=sis.gov.eg}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Egypt's New Ministry Of Defense Complex (The Octagon)|url=https://www.thedrive.com/the-war-zone/29762/egypts-new-octagon-ministry-of-defense-complex-looks-like-an-alien-base-from-space|website=The Drive|date=10 September 2019}}&lt;/ref&gt;.

== Vazirlar roʻyxati ==

Quyida [[1952-yil]]gi Misr inqilobidan buyon Misr mudofaa vazirlari roʻyxati keltirilgan. Ushbu lavozim [[1971-yil]] [[14-may]]ga qadar Harbiy vazir deb atalgan. Vazir [[Misr Qurolli Kuchlari]]ga rahbarlik qiladi. [[Misr Konstitutsiyasi]]ning 201-moddasiga koʻra, vazir Qurolli Kuchlarning Bosh qoʻmondoni hisoblanadi hamda Qurolli Kuchlar ofitserlari orasidan tayinlanadi&lt;ref&gt;[http://www.sis.gov.eg/Newvr/Dustor-en001.pdf Unofficial translation of the 2014 constitution]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! №
! Portreti
! Vazir
! Harbiy unvoni
! Lavozimi
! Faoliyat davri
! Tugʻilgan yili
! Vafot etgan yili
! Manba
|-
| 1
| [[Fayl:Mohamed Naguib1952.jpg|100px]]
| Muhammad Najib
| [[General]]
| Qurolli Kuchlar bosh qoʻmondoni; Harbiy-dengiz kuchlari va harbiy vazir
| 24-iyul [[1952-yil]] — 18-iyul [[1953-yil]]
| [[1901-yil]]
| [[1984-yil]]
| &lt;ref name=&quot;Official_website&quot;&gt;{{cite web |title=Former Ministers of War and Defense |url=https://www.mod.gov.eg/ModWebSite/Mod_FDM.aspx |website=mod.gov.eg |publisher=Egyptian Ministry Of Defense |accessdate=31 October 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2
| [[Fayl:Boghdadi, 1958.jpg|100px]]
| Abdul Latif Bagʻdodiy
| [[Aviatsiya komandiri]]
| Harbiy vazir
| 8-iyul [[1953-yil]] — 7-aprel [[1954-yil]]
| [[1917-yil]]
| [[1999-yil]]
| &lt;ref name=&quot;Official_website&quot;/&gt;
|-
| 3
| [[Fayl:Abdel Hakim Amer, 1955.jpg|100px]]
| Abdul Hakim Omir
| [[General]]
| Qurolli Kuchlar bosh qoʻmondoni
| 7-aprel [[1954-yil]] — 31-avgust [[1954-yil]]
| [[1919-yil]]
| [[1967-yil]]
| &lt;ref name=&quot;Official_website&quot;/&gt;
|-
| 4
| [[Fayl:Hussein Al Shafei.JPG|100px]]
| Husayn ash-Shofiʼiy
| [[Podpolkovnik]]
| Harbiy vazir
| 17-aprel [[1954-yil]] — 31-avgust [[1954-yil]]
| [[1918-yil]]
| [[2005-yil]]
| &lt;ref name=&quot;Official_website&quot;/&gt;
|-
| 5
| [[Fayl:Abdel Hakim Amer, 1955.jpg|100px]]
| Abdul Hakim Omir
| [[Dala feldmarshali]]
| Qurolli Kuchlar bosh qoʻmondoni; Respublika vitse-prezidenti va harbiy vazir
| 31-avgust [[1954-yil]] — 29-sentabr [[1962-yil]]
| [[1919-yil]]
| [[1967-yil]]
| &lt;ref name=&quot;Official_website&quot;/&gt;
|-
| 6
| [[Fayl:Abdel Wahab el-Beshry.jpg|100px]]
| Abdul Vahhob al-Bishriy
|
| Harbiy vazir
| 29-sentabr [[1962-yil]] — 10-sentabr [[1966-yil]]
|
|
| &lt;ref name=&quot;Official_website&quot;/&gt;
|-
| 7
| [[Fayl:Shams Badran.jpg|100px]]
| Shams Badran
|
| Harbiy vazir
| 10-sentabr [[1966-yil]] — 10-iyun [[1967-yil]]
| [[1929-yil]]
| [[2020-yil]]
| &lt;ref name=&quot;Official_website&quot;/&gt;
|-
| –
| [[Fayl:Abdel Wahab el-Beshry.jpg|100px]]
| Abdul Vahhob al-Bishriy
|
| Harbiy vazir (vaqtincha)
| 19-iyun [[1967-yil]] — 22-iyul [[1967-yil]]
|
|
| &lt;ref name=&quot;Official_website&quot;/&gt;
|-
| 8
|
| Amin Huwaydiy
|
| Harbiy vazir
| 22-iyul [[1967-yil]] — 24-fevral [[1968-yil]]
| [[1921-yil]]
| [[2009-yil]]
| &lt;ref name=&quot;Official_website&quot;/&gt;
|-
| 9
| [[Fayl:General Mohamed Fawzi.jpg|100px]]
| Muhammad Favziy
| [[General]]
| Harbiy vazir va Qurolli Kuchlar bosh qoʻmondoni
| 24-fevral [[1968-yil]] — 14-may [[1971-yil]]
| [[1915-yil]]
| [[2000-yil]]
| &lt;ref name=&quot;Official_website&quot;/&gt;
|-
| 10
| [[Fayl:General Mohamed Ahmed Sadek.jpg|100px]]
| Muhammad Ahmad Sodiq
| [[General]]
| Harbiy vazir va Qurolli Kuchlar bosh qoʻmondoni
| 14-may [[1971-yil]] — 26-oktabr [[1972-yil]]
| [[1917-yil]]
| [[1991-yil]]
| &lt;ref name=&quot;Official_website&quot;/&gt;
|-
| 11
| [[Fayl:Field Marshal Ahmed Ismail.jpg|100px]]
| Ahmad Ismoil Ali
| [[General]]
| Harbiy vazir
| 26-oktabr [[1972-yil]] — 28-dekabr [[1974-yil]]
| [[1917-yil]]
| [[1974-yil]]
| &lt;ref name=&quot;Official_website&quot;/&gt;
|-
| 12
| [[Fayl:Elgamsy.jpg|100px]]
| Muhammad Abdul Gʻani al-Gʻammasiy
| [[General]]
| Harbiy vazir va Qurolli Kuchlar bosh qoʻmondoni
| 28-dekabr [[1974-yil]] — 4-oktabr [[1978-yil]]
| [[1921-yil]]
| [[2003-yil]]
| &lt;ref name=&quot;Official_website&quot;/&gt;
|-
| 13
| [[Fayl:Kamal Hassan Ali.JPG|100px]]
| Kamal Hasan Ali
| [[General]]
| Mudofaa va harbiy ishlab chiqarish vaziri, Qurolli Kuchlar bosh qoʻmondoni
| 4-oktabr [[1978-yil]] — 13-may [[1980-yil]]
| [[1921-yil]]
| [[1993-yil]]
| &lt;ref name=&quot;Official_website&quot;/&gt;
|-
| 14
| [[Fayl:Ahmed Badawy.jpg|100px]]
| Ahmad Badaviy
| [[General-leytenant]]
| Mudofaa va harbiy ishlab chiqarish vaziri, Qurolli Kuchlar bosh qoʻmondoni
| 14-may [[1980-yil]] — 3-mart [[1981-yil]]
| [[1927-yil]]
| [[1981-yil]]
| &lt;ref name=&quot;Official_website&quot;/&gt;
|-
| 15
| [[Fayl:Abu-Ghazala.jpg|100px]]
| Abdul Halim Abu Gʻazola
| [[Dala feldmarshali]]
| Mudofaa va harbiy ishlab chiqarish vaziri, Qurolli Kuchlar bosh qoʻmondoni
| 4-mart [[1981-yil]] — 15-aprel [[1989-yil]]
| [[1930-yil]]
| [[2008-yil]]
| &lt;ref name=&quot;Official_website&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1989/04/16/world/mubarak-ousts-defense-chief-making-him-aide.html?pagewanted=2&amp;src=pm|title=Mubarak Ousts Defense Chief, Making Him Aide|newspaper=New York Times|date=16 April 1989|accessdate=31 October 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1989-04-16-mn-2504-story.html|title=Defense Chief in Egypt Is Moved Aside|newspaper=Los Angeles Times|date=16 April 1989|access-date=31 October 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
| 16
|
| Yusuf Sabriy Abu Tolib
| [[General-leytenant]]
| Mudofaa va harbiy ishlab chiqarish vaziri, Qurolli Kuchlar bosh qoʻmondoni
| 15-aprel [[1989-yil]] — 20-may [[1991-yil]]
| [[1929-yil]]
| [[2008-yil]]
| &lt;ref name=&quot;Official_website&quot;/&gt;
|-
| 17
| [[Fayl:Field Marshal Mohamed Hussein Tantawi 2002.jpg|100px]]
| Muhammad Husayn Tantoviy
| [[Dala feldmarshali]]
| Qurolli Kuchlar bosh qoʻmondoni, Mudofaa va harbiy ishlab chiqarish vaziri
| 20-may [[1991-yil]] — 12-avgust [[2012-yil]]
| [[1935-yil]]
| [[2021-yil]]
| &lt;ref name=&quot;Official_website&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-19234763|title=Egypt leader Mursi orders army chief Tantawi to resign|publisher=BBC|date=12 August 2012|accessdate=31 October 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
| 18
| [[Fayl:Abdel Fattah El-Sisi.jpg|100px]]
| Abdul Fattoh as-Sisiy
| [[Dala feldmarshali]]
| Qurolli Kuchlar bosh qoʻmondoni, Mudofaa va harbiy ishlab chiqarish vaziri
| 12-avgust [[2012-yil]] — 26-mart [[2014-yil]]
| [[1954-yil]]
|
| &lt;ref name=&quot;Official_website&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;ao26mar&quot;&gt;{{cite web|url=http://english.ahram.org.eg/NewsContent/1/64/97612/Egypt/Politics-/Egypts-ElSisi-bids-military-farewell,-says-he-will.aspx|title=Egypt's El-Sisi bids military farewell, says he will run for presidency|publisher=Ahram Online|date=26 March 2014|accessdate=31 October 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
| 19
| [[Fayl:Sedki Sobhy (cropped).jpg|100px]]
| Sidqiy Subhiy
| [[General]]
| Qurolli Kuchlar bosh qoʻmondoni, Mudofaa va harbiy ishlab chiqarish vaziri
| 27-mart [[2014-yil]] — 14-iyun [[2018-yil]]
| [[1955-yil]]
|
| &lt;ref name=&quot;Official_website&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-26774458|title=Sedki Sobhi sworn in as Egypt's new military chief|publisher=BBC|date=27 March 2014|accessdate=31 October 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
| 20
| [[Fayl:Mohamed Ahmed Zaki.jpg|100px]]
| Muhammad Ahmad Zakiy
| [[General]]
| Qurolli Kuchlar bosh qoʻmondoni, Mudofaa va harbiy ishlab chiqarish vaziri
| 14-iyun [[2018-yil]] — 2-iyul [[2024-yil]]
| [[1956-yil]]
|
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.middleeasteye.net/news/egypts-sisi-reshuffles-key-government-posts-1008657227|title=Egypt's Sisi reshuffles key government posts|publisher=}}&lt;/ref&gt;
|-
| 21
| [[Fayl:Abdul Majeed Saqr 2.jpg|100px]]
| Abdul Majid Saqr
| [[General]]
| Qurolli Kuchlar bosh qoʻmondoni, Mudofaa va harbiy ishlab chiqarish vaziri
| 3-iyul [[2024-yil]] — 10-fevral [[2026-yil]]
| [[1955-yil]]
|
| &lt;ref&gt;{{cite web|author= |url=https://www.presidency.eg/en/%D9%82%D8%B3%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1/%D8%A3%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%B1%D8%A6%D8%A7%D8%B3%D9%8A%D8%A9/news-372024-2/|title= President El-Sisi Promotes Major General Abdel-Meguid Sakr to the Rank of General|website= presidency.eg|date= 3 July 2024|access-date= 31 October 2026|language= English}}&lt;/ref&gt;
|-
| 22
| [[Fayl:Ashraf Salem Zaher.jpg|100px]]
| Ashraf Salem Zohir
| [[General-leytenant]]
| Qurolli Kuchlar bosh qoʻmondoni, Mudofaa va harbiy ishlab chiqarish vaziri
| 11-fevral [[2026-yil]] — hozirgacha
| [[1974-yil]]
|
| &lt;ref&gt;{{cite web|author= |url=https://english.ahram.org.eg/NewsContent/1/1237/562227/Egypt/Defence/Ashraf-Zaher-takes-oath-as-Egypt-defence-minister-.aspx|title= Ashraf Zaher takes oath as Egypt defence minister following Supreme Council approval|website= Ahram Online|date= 11 February 2026|access-date= 31 October 2026|language= English}}&lt;/ref&gt;
|}

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; Amaldagi vazirning lavozimda ishlagan muddati oxirgi marta {{Date}} sanasida yangilangan.&lt;!--Vazirning lavozimda ishlagan muddati va ushbu izohdagi sana maqolaga har qanday tahrir kiritilganda yoki Vikipediya maqolani qayta keshlaganda avtomatik yangilanadi.--&gt;

=== Vazirlar faoliyati xronologiyasi ===

{{#tag:timeline|
ImageSize = width:800 height:auto barincrement:12
PlotArea  = top:10 bottom:50 right:100 left:20
AlignBars = late

Define $now = {{#time:Y}}

Colors =
  id:gray1  value:gray(0.75)
  id:gray2  value:gray(0.90)

DateFormat = yyyy
Period = from:1952 till:$now
TimeAxis = orientation:horizontal
ScaleMajor = gridcolor:gray1 unit:year increment:5 start:1955
ScaleMinor = gridcolor:gray2 unit:year increment:1 start:1952

BarData =
  barset:PM

PlotData =
  width:5 align:left fontsize:S shift:(5,-4) anchor:till
  barset:PM

 from: 1952 till: 1953 color:red text:&quot;[[Mohamed Naguib|Najib]]&quot; fontsize:10
 from: 1953 till: 1954 color:red text:&quot;[[Abdel Latif Boghdadi|Bagʻdodiy]]&quot; fontsize:10
 from: 1954 till: 1954 color:red text:&quot;[[Abdel Hakim Amer|Omir]]&quot; fontsize:10
 from: 1954 till: 1954 color:red text:&quot;[[Hussein el-Shafei|Ash-Shofiʼiy]]&quot; fontsize:10
 from: 1954 till: 1962 color:red text:&quot;[[Abdel Hakim Amer|Omir]]&quot; fontsize:10
 from: 1962 till: 1966 color:red text:&quot;[[Abdel Wahab el-Beshry|Al-Bishriy]]&quot; fontsize:10
 from: 1966 till: 1967 color:red text:&quot;[[Shams Badran|Badran]]&quot; fontsize:10
 from: 1967 till: 1967 color:red text:&quot;[[Abdel Wahab el-Beshry|Al-Bishriy]] (v.b.)&quot; fontsize:10
 from: 1967 till: 1968 color:red text:&quot;[[Amin Howeidi|Huwaydiy]]&quot; fontsize:10
 from: 1968 till: 1971 color:red text:&quot;[[Mohamed Fawzi|Favziy]]&quot; fontsize:10
 from: 1971 till: 1972 color:red text:&quot;[[Mohammed Ahmed Sadek|Sodiq]]&quot; fontsize:10
 from: 1972 till: 1974 color:red text:&quot;[[Ahmad Ismail Ali|A. I. Ali]]&quot; fontsize:10
 from: 1974 till: 1978 color:red text:&quot;[[Mohamed Abdel Ghani el-Gamasy|Gʻammasiy]]&quot; fontsize:10
 from: 1978 till: 1980 color:red text:&quot;[[Kamal Hassan Ali|K. H. Ali]]&quot; fontsize:10
 from: 1980 till: 1981 color:red text:&quot;[[Ahmed Badawi|Badaviy]]&quot; fontsize:10
 from: 1981 till: 1989 color:red text:&quot;[[Abd Al-Halim Abu-Ghazala|Abu Gʻazola]]&quot; fontsize:10
 from: 1989 till: 1991 color:red text:&quot;[[Youssef Sabri Abu Taleb|Abu Tolib]]&quot; fontsize:10
 from: 1991 till: 2012 color:red text:&quot;[[Muhammad Hussein Tantawy|Tantoviy]]&quot; fontsize:10
 from: 2012 till: 2014 color:red text:&quot;[[Abdel Fattah el-Sisi|Sisiy]]&quot; fontsize:10
 from: 2014 till: 2018 color:red text:&quot;[[Sedki Sobhy|Subhiy]]&quot; fontsize:10
 from: 2018 till: 2024 color:red text:&quot;[[Mohamed Ahmed Zaki|Zakiy]]&quot; fontsize:10
 from: 2024 till: 2026 color:red text:&quot;[[Abdel Mageed Saqr|Saqr]]&quot; fontsize:10
 from: 2026 till: $now color:red text:&quot;[[Ashraf Salem Zaher|Zohir]]&quot; fontsize:10

}}
== Tashqi havolalar ==

* [http://egypt.gov.eg/english/guide/directory.aspx Misr Vazirlar Mahkamasi maʼlumotlar bazasi]
== Manbalar ==

{{Reflist}}


[[Turkum:Misr vazirliklari]]</text>
      <sha1>1b2m1jcu9m78td2y8vx9sv3ibggyr54</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Axborot vazirligi (Misr)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471018</id>
    <revision>
      <id>6327966</id>
      <parentid>6327330</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T08:05:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Janob Mirzaolim</username>
        <id>64438</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Misr davlat organlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Misr vazirliklari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6327966</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9117" sha1="p85zuwat6xu5u4b7s59cccf9pbelt0e" xml:space="preserve">{{Tashkilot bilgiqutisi
|nomi = Misr Arab Respublikasi Axborot vazirligi
|tasvir = Coat of arms of Egypt (Official).svg
|tasvir_tagyozuvi = Misr davlat gerbi
|tasvir2 = 
|tasvir2_tagyozuvi =
|tasvir3 = 
|tasvir3_tagyozuvi =
|qisqartma = 
|turi = Davlat organi
|sanoat = Ommaviy axborot vositalari va matbuot
|shiori = 
|maqomi = Faol
|maqsadi = Misrdagi davlatga qarashli ommaviy axborot vositalari va matbuot faoliyatini boshqarish hamda tartibga solish
|ishga_tushgan_sanasi = [[1971-yil]]
|tan_olingan_yili = 
|tugatilgan = 
|tugatilish_sababi = 
|joylashuvi = [[Misr]]
|hududiy_hizmati = [[Misr]]
|asoschilari = 
|rais =
|prezident = 
|direktori = 
|bosh_kotib = 
|oʻrinbosarlari = 
|yetakchi_sarlavha = Vazir
|yetakchi_nomi = [[Ziyo Rashvon]]
|yetakchi_sarlavha2 = 
|yetakchi_nomi2 = 
|yetakchi_sarlavha3 = 
|yetakchi_nomi3 = 
|bosh_mahkamasi = 
|daromad = 
|aylanma_daromad = 
|operatsion_foyda = 
|toza_foyda = 
|boyligi = 
|byudjet = 
|IITKI = 
|ishchilar_soni = 
|koʻngilli_xizmatkorlar = 
|mijozlar_soni = 
|aʼzolari = 
|oʻziga_tegishli_tashkilotlar = * Misr radio va televideniye ittifoqi, 
* Davlat axborot xizmati, 
*Yaqin Sharq axborot agentligi, 
*Misr media ishlab chiqarish shahri, 
*Nilesat
|vebsayti = [http://www.ecm.gov.eg Rasmiy vebsayt]
|Oʻrinbosari = 
|tili = [[Arab tili]]
|xaritada = 
}}
'''Axborot vazirligi''' ([[arabcha]]: وزارة الإعلام) — [[Misr]]dagi davlatga qarashli ommaviy axborot vositalari va matbuot uchun masʼul hamda oʻz tizimidagi agentliklar orqali soha faoliyatini tartibga soluvchi vazirlikdir. [[1971-yil]]da tashkil etilgan ushbu muassasa bir necha bor tugatilib, qaytadan tuzilgan va soʻnggi marta [[2026-yil]] fevral oyida [[Ziyo Rashvon]] rahbarligida oʻz faoliyatini qayta tiklagan.

== Tarixi va faoliyati ==

Prezident [[Anvar Sadat]]ning 11 yillik boshqaruvi davomida vazirlik nomi va tuzilmasi bir necha bor oʻzgartirildi. [[1970-yil]] [[oktyabr]] oyida shakllantirilgan ilk Vazirlar Mahkamasida ''Madaniyat va milliy yoʻriqnoma vazirligi'' ikkiga — madaniyat hamda milliy yoʻriqnoma vazirliklariga ajratilib, Muhammad Foyiq vazir etib tayinlandi&lt;ref&gt;{{Cite journal |date=1970 |title=Presidential Decree 1685/1970 |url=https://manshurat.org/node/13334 |journal=The Official Gazette}}&lt;/ref&gt;. Oradan bir oy oʻtar-oʻtmas, Milliy yoʻriqnoma vazirligi Axborot vazirligi deb qayta nomlandi, vazir esa oʻz lavozimida qoldi&lt;ref&gt;{{Cite journal |date=1970 |title=Presidential Decree 1880/1970 |url=https://cc.gov.eg/legislation_single?id=142671 |journal=The Official Gazette}}&lt;/ref&gt;. Yana bir necha oydan soʻng, [[1971-yil]]ning may oyida Muhammad Abdulqodir Hotam Bosh vazir oʻrinbosari va Axborot vaziri etib tayinlandi&lt;ref&gt;{{Cite journal |date=1971 |title=Presidential Decree 780/1971 |url=https://manshurat.org/node/53905 |journal=The Official Gazette}}&lt;/ref&gt;.

[[1978-yil]]da [[Isroil]] bilan tinchlik shartnomasi imzolanganidan soʻng, Sadat hukumat tarkibini qayta shakllantirib, vazirlikni tugatdi. Oʻshanda yangi bosh vazir [[Mustafo Xalil]] „axborot vositalari ustidan davlat nazorati yakuniga yetganini“ maʼlum qilgan edi&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Lippman |first=Thomas W. |date=1978-10-06 |title=Sadat Installs New Government to Lead a Peaceful Egypt |language=en-US |newspaper=Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/archive/politics/1978/10/06/sadat-installs-new-government-to-lead-a-peaceful-egypt/ea9d7540-6047-4dd2-a59b-7338425be1c0/ |access-date=2026-11-01 |issn=0190-8286}}&lt;/ref&gt;. Biroq bu holat uzoqqa choʻzilmadi va [[1979-yil]]da (Mansur Hasan davrida) u yana Madaniyat va axborot vazirligi sifatida birlashtirildi.

Prezident [[Husni Muborak]] davrida, [[1982-yil]]da Axborot vazirligi Madaniyat va axborot vazirligi tarkibidan ajratib olinib, qayta tashkil etildi&lt;ref&gt;{{cite web |author=Toby Mendel |title=Political and Media Transitions in Egypt |url=http://www1.umn.edu/humanrts/research/Egypt/Internews_Egypt_MediaLawReview_Aug11.pdf |work=Internews |accessdate=2026-yil 1-noyabr |date=August 2011}}&lt;/ref&gt;. [[1986-yil]]da Muborak vazirlik vakolatlarini rasman belgilab, Misr [[radio]] va [[televideniye]] ittifoqi hamda Davlat axborot xizmatini uning tasarrufiga oʻtkazdi&lt;ref name=&quot;:02&quot;&gt;{{Cite journal |date=1986 |title=Presidential Decree 310/1986 |url=https://manshurat.org/node/43824 |journal=The Official Gazette}}&lt;/ref&gt;. Muborakning 30 yillik hukmronligi davomida vazirlik oʻzgarishsiz faoliyat yuritdi va bu davrda ushbu lavozimni atigi ikki nafar vazir egalladi.

Misr inqilobi va Husni Muborak rejimidan tozalash ishlari ortidan, [[2011-yil]] fevral oyida&lt;ref name=&quot;cp17june&quot;&gt;{{cite news |url=http://thecairopost.com/news/115224/news/breaking-new-government-swear-in |archive-url=https://web.archive.org/web/20140617182949/http://thecairopost.com/news/115224/news/breaking-new-government-swear-in |url-status=dead |archive-date=June 17, 2014 |title=BREAKING: New government swears in |date=17 June 2014 |accessdate=2026-yil 1-noyabr |work=Cairo Post}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;cpj&quot;&gt;{{cite web |title=Egypt's reinstatement of Information Ministry is a setback |url=http://cpj.org/2011/07/egypts-reinstatement-of-information-ministry-is-ma.php |work=Committee to Protect Journalists |accessdate=2026-yil 1-noyabr |location=New York |date=12 July 2011}}&lt;/ref&gt; Bosh vazir Issom Sharaf boshchiligida yangi hukumat tuzilgach, Axborot vazirligi tugatildi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.cpj.org/2011/07/egypts-reinstatement-of-information-ministry-is-ma.php |title=Egypt's reinstatement of Information Ministry is a setback |work=Committee to Protect Journalists |date=12 July 2011 |accessdate=2026-yil 1-noyabr}}&lt;/ref&gt;.

Shunga qaramay, bir necha oydan soʻng — [[2011-yil]]ning iyulida vazirlik qayta tiklanib, Usoma Haykal vazir etib tayinlandi&lt;ref name=&quot;cpj&quot; /&gt;.

[[2021-yil]]da Usoma Haykal isteʼfoga chiqqanidan keyin vazirlik uchinchi marta tugatildi&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |title=Egypt's information minister Osama Heikal resigns amid parliamentary criticism - Politics - Egypt |url=https://english.ahram.org.eg/NewsContent/1/64/409933/Egypt/Politics-/Egypts-information-minister-Osama-Heikal-resigns-a.aspx |access-date=2026-11-01 |website=Ahram Online}}&lt;/ref&gt; va [[2022-yil]]gi hukumatdagi kadrlar almashinuvida ham qayta tiklanmadi. Bu davrda davlatga qarashli ommaviy axborot vositalarini nazorat qilish boʻyicha vazirlik vazifalarining aksariyatini Milliy media maʼmuriyati oʻz zimmasiga oldi&lt;ref&gt;{{Cite web |title=National Media Authority |url=https://egypt.mom-rsf.org/en/owners/companies/detail/company//national-media-authority/ |access-date=2026-11-01 |website=Media Ownership Monitor}}&lt;/ref&gt;.

[[2026-yil]] [[10-fevral]]da Misr Vakillar palatasi hukumat tarkibidagi qisman oʻzgarishlarni, shu jumladan, Axborot vazirligini qayta tiklashni maʼqulladi. Bunga qadar Davlat axborot xizmati (SIS) rahbari lavozimida ishlab kelgan Ziyo Rashvon vazirlik rahbari etib tayinlandi&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Egypt approves cabinet reshuffle, state media say |agency=Reuters |date=2026-02-10 |location=Cairo |url=https://www.reuters.com/world/africa/egypts-house-representatives-approves-cabinet-reshuffle-state-media-say-2026-02-10/ |access-date=2026-11-01}}&lt;/ref&gt;.

== Misr axborot vazirlari roʻyxati (bir qismi) ==

=== Prezident [[Anvar Sadat]] (1970–1981) ===

* Ahmad Kamol Abulmagd ([[1974-yil]]–)&lt;ref&gt;{{Cite journal |date=1974 |title=Presidential Decree 610/1974 |url=https://manshurat.org/node/51379 |journal=The Official Gazette}}&lt;/ref&gt;
* Mansur Hasan ([[1979-yil]]–[[1981-yil]]; Madaniyat va axborot vaziri sifatida)&lt;ref&gt; (22 December 2012). [http://english.ahram.org.eg/NewsContent/1/64/61098/Egypt/Politics-/Sadats-last-minister-of-information-dies.aspx Sadatʼs last minister of information dies], ''Al-Ahram''&lt;/ref&gt;

=== Prezident [[Husni Muborak]] (1981–2011) ===

* Safvat ash-Sharif ([[1982-yil]]–[[2004-yil]])&lt;ref&gt;Hammond, Andrew. [https://books.google.com/books?id=m4eodEw7ZvsC&amp;pg=PA79 Pop Culture Arab World!: Media, Arts, and Lifestyle], p. 79 (2005)&lt;/ref&gt;
* Mamduh al-Baltajiy ([[2004-yil]]–[[2005-yil]])&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2004 |title=Information Minister |url=http://www.minfo.gov.eg/personel%20whole.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20040809201254/http://www.minfo.gov.eg/personel%20whole.htm |archive-date=2004-08-09 |access-date=2026-11-01 |website=www.minfo.gov.eg}}&lt;/ref&gt;
* Anas al-Fiqqiy ([[2005-yil]]–[[2011-yil]])

=== Qurolli Kuchlar Oliy kengashi (2011–2012) ===

* Usoma Haykal ([[2011-yil]]–[[2012-yil]])&lt;ref name=&quot;cpj&quot; /&gt;

=== Prezident [[Muhammad Mursiy]] (2012–2013) ===

* Saloh Abdul Maqsud ([[2012-yil]]–[[2013-yil]])

=== Muvaqqat prezident [[Adli Mansur]] ===

* Durriya Sharafiddin ([[2013-yil]] iyul–[[2014-yil]] iyun)&lt;ref name=&quot;cp17june&quot; /&gt;

=== Prezident [[Abdulfattoh as-Sisiy]] (2014-yildan) ===

* Usoma Haykal ([[2020-yil]]–[[2022-yil]], vazirlik tugatilgan)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* [[Ziyo Rashvon]] ([[2026-yil]]–hozirgacha)
== Tashqi havolalar ==

* {{Rasmiy vebsayt|https://web.archive.org/web/20060104084942/http://www.minfo.gov.eg/}}
== Manbalar ==

{{Reflist}}

[[Turkum:Misr vazirliklari]]</text>
      <sha1>p85zuwat6xu5u4b7s59cccf9pbelt0e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aloqa va axborot texnologiyalari vazirligi (Misr)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471022</id>
    <revision>
      <id>6327965</id>
      <parentid>6327336</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T08:05:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Janob Mirzaolim</username>
        <id>64438</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Misr davlat organlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Misr vazirliklari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6327965</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12464" sha1="j6wsdv96t12mpt5z7wqihvcvddzljym" xml:space="preserve">{{Tashkilot bilgiqutisi
|nomi = Misr Arab Respublikasi Aloqa va axborot texnologiyalari vazirligi
|tasvir = Coat of arms of Egypt (Official).svg
|tasvir_tagyozuvi = Misr davlat gerbi
|tasvir2 = 
|tasvir2_tagyozuvi =
|tasvir3 = 
|tasvir3_tagyozuvi =
|qisqartma = MCIT
|turi = Davlat organi
|sanoat = Aloqa va axborot texnologiyalari
|shiori = 
|maqomi = Faol
|maqsadi = Misrda aloqa va axborot texnologiyalari sohasini rivojlantirish, davlatning raqamli strategiyalari va dasturlarini amalga oshirish
|ishga_tushgan_sanasi = [[1999-yil]] [[1-oktyabr]]
|tan_olingan_yili = 
|tugatilgan = 
|tugatilish_sababi = 
|joylashuvi = [[Giza]], [[Misr]]
|hududiy_hizmati = [[Misr]]
|asoschilari = 
|rais =
|prezident = 
|direktori = 
|bosh_kotib = 
|oʻrinbosarlari = 
|yetakchi_sarlavha = Vazir
|yetakchi_nomi = Raafat Hindiy
|yetakchi_sarlavha2 = 
|yetakchi_nomi2 = 
|yetakchi_sarlavha3 = 
|yetakchi_nomi3 = 
|bosh_mahkamasi = 
|daromad = 
|aylanma_daromad = 
|operatsion_foyda = 
|toza_foyda = 
|boyligi = 
|byudjet = 
|IITKI = 
|ishchilar_soni = 
|koʻngilli_xizmatkorlar = 
|mijozlar_soni = 
|aʼzolari = 
|oʻziga_tegishli_tashkilotlar = * Misr telekommunikatsiya kompaniyasi 
*Milliy telekommunikatsiyalarni tartibga solish idorasi 
*Axborot texnologiyalari sanoatini rivojlantirish agentligi, Axborot texnologiyalari instituti, Milliy telekommunikatsiya instituti
*Misr pochtasi
|vebsayti = [https://mcit.gov.eg/ Rasmiy vebsayt]
|Oʻrinbosari = 
|tili = [[Arab tili]]
|xaritada = 
}}

'''Aloqa va axborot texnologiyalari vazirligi''' ([[inglizcha]]: ''Ministry of Communications and Information Technology'', MCIT) — [[Misr]]da aloqa va [[axborot texnologiyalari]] sohasini rivojlantirish, davlat siyosatini amalga oshirish hamda ushbu yoʻnalishdagi loyihalarni muvofiqlashtirish uchun masʼul davlat organi. Vazirlik [[1999-yil]] [[1-oktyabr]]da tashkil etilgan. Mamlakatdagi axborot jamiyatini shakllantirish va raqobatbardosh axborot-kommunikatsiya texnologiyalari sohasini rivojlantirish kabi sohalarga rahbarlik qiladi&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Organizing the Ministry of Communications and Information Technology |url=https://manshurat.org/node/13419 |website=Manshurat |access-date=2026-11-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Building the Egyptian Information Society |url=https://www.itu.int/itunews/manager/display.asp?ext=html&amp;ipage=egypt&amp;issue=03&amp;lang=en&amp;year=2004 |website=International Telecommunication Union |access-date=2026-11-01}}&lt;/ref&gt;.

Vazirlik davlatning axborot-kommunikatsiya texnologiyalari sohasidagi reja va strategiyalarini ishlab chiqish, ularni amalga oshirish, elektron hukumat xizmatlarini rivojlantirish, telekommunikatsiya infratuzilmasini kengaytirish hamda raqamli iqtisodiyotni qoʻllab-quvvatlash bilan shugʻullanadi. Unga Bosh vazir tomonidan nomzodi koʻrsatiladigan va Vazirlar Mahkamasi tarkibiga kiruvchi aloqa va axborot texnologiyalari vaziri rahbarlik qiladi. [[2026-yil]] fevral oyidan ushbu buyon lavozimni Raafat Hindiy egallab kelmoqda&lt;ref&gt;{{Cite web |title=President El-Sisi Witnesses Swearing-in of the New Ministers |url=https://www.presidency.eg/EN/قسم-الأخبار/أخبار-رئاسية/news11022026-1/ |website=Egyptian Presidency |access-date=2026-11-01}}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==

[[1999-yil]] [[sentyabr]] oyida [[Misr]] hukumati aloqa va axborot texnologiyalari sohasini rivojlantirish boʻyicha milliy dasturni ishga tushirdi. Dasturning asosiy maqsadi mamlakatda axborot jamiyatini shakllantirish, shuningdek, raqobatbardosh va eksportga yoʻnaltirilgan axborot-kommunikatsiya texnologiyalari sanoatini rivojlantirishdan iborat edi. Ushbu dasturni amalga oshirish uchun [[1999-yil]] [[1-oktyabr]]da Aloqa va axborot texnologiyalari vazirligi tashkil etildi&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Organizing the Ministry of Communications and Information Technology |url=https://manshurat.org/node/13419 |website=Manshurat |access-date=2026-11-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Building the Egyptian Information Society |url=https://www.itu.int/itunews/manager/display.asp?ext=html&amp;ipage=egypt&amp;issue=03&amp;lang=en&amp;year=2004 |website=International Telecommunication Union |access-date=2026-11-01}}&lt;/ref&gt;.

Vazirlikning ilk rahbari [[Ahmad Nazif]] boʻlgan. U [[2004-yil]]gacha ushbu lavozimda ishlagan. Vazirlik dastlab milliy aloqa va axborot texnologiyalari rejasini ishlab chiqishga kirishdi. [[2000-yil]] yanvar oyida Vazirlar Mahkamasi ushbu rejani maʼqullab, uni amalga oshirish vazifasini vazirlik zimmasiga yukladi. Reja [[taʼlim]], [[sogʻliqni saqlash]], davlat boshqaruvi va [[iqtisodiyot]] kabi sohalarda axborot texnologiyalaridan foydalanishni kengaytirishga qaratilgan edi&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Building the Egyptian Information Society |url=https://www.itu.int/itunews/manager/display.asp?ext=html&amp;ipage=egypt&amp;issue=03&amp;lang=en&amp;year=2004 |website=International Telecommunication Union |access-date=2026-11-01}}&lt;/ref&gt;.

Keyingi yillarda vazirlik telekommunikatsiya infratuzilmasini modernizatsiya qilish, [[internet]] xizmatlarini kengaytirish, davlat idoralarida raqamli texnologiyalarni joriy etish va mahalliy axborot texnologiyalari sanoatini rivojlantirishga qaratilgan loyihalarni amalga oshirdi. Shuningdek, uning faoliyati doirasida kadrlar tayyorlash, raqamli xizmatlar eksportini oshirish va xorijiy investitsiyalarni jalb etish yoʻnalishlari ham rivojlantirildi&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Egypt - Information and Communications Technology; and Digital Economy |url=https://www.trade.gov/country-commercial-guides/egypt-information-and-communications-technology-and-digital-economy |website=International Trade Administration |access-date=2026-11-01}}&lt;/ref&gt;.

== Vazirlar ==

Quyida vazirlik tashkil etilganidan buyon uning rahbarlari roʻyxati keltirilgan.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ Aloqa va axborot texnologiyalari vazirlari
|-
! Ismi !! Lavozimda ishlagan davri
|-
| Ahmad Nazif || [[1999-yil]] oktyabr — [[2004-yil]] iyul
|-
| Toriq Komil || [[2004-yil]] iyul — [[2011-yil]] fevral
|-
| Majid Usmon || [[2011-yil]] fevral — [[2011-yil]] iyul
|-
| Muhammad Solim || [[2011-yil]] iyul — [[2012-yil]] avgust
|-
| Hani Mahmud || [[2012-yil]] avgust — [[2013-yil]] yanvar
|-
| Otif Hilmiy || [[2013-yil]] yanvar — [[2015-yil]] mart
|-
| Xolid Najm || [[2015-yil]] mart — [[2015-yil]] sentyabr
|-
| Yosir al-Qodiy || [[2015-yil]] sentyabr — [[2018-yil]] iyun
|-
| Amr Tolaat || [[2018-yil]] iyun — [[2026-yil]] fevral
|-
| Raafat Hindiy || [[2026-yil]] fevral — hozirgacha
|}

[[2026-yil]] [[11-fevral]]da Raafat Hindiy Aloqa va axborot texnologiyalari vaziri etib tayinlandi. Bungacha u vazirlikda infratuzilma va raqamli transformatsiya boʻyicha vazir oʻrinbosari lavozimida ishlagan&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Raafat Hindy |url=https://www.itida.gov.eg/English/Pages/Eng-Raafat-Hindy.aspx |website=Information Technology Industry Development Agency |access-date=2026-11-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=President El-Sisi Witnesses Swearing-in of the New Ministers |url=https://www.presidency.eg/EN/قسم-الأخبار/أخبار-رئاسية/news11022026-1/ |website=Egyptian Presidency |access-date=2026-11-01}}&lt;/ref&gt;.

== Tarkibidagi va unga qarashli tashkilotlar ==

Vazirlik Misrning aloqa va axborot texnologiyalari sohasida faoliyat yurituvchi bir qator davlat tashkilotlari va muassasalari bilan hamkorlik qiladi. Ular telekommunikatsiya xizmatlarini koʻrsatish, sohani tartibga solish, kadrlar tayyorlash, pochta xizmatlari va axborot texnologiyalari sanoatini rivojlantirish bilan shugʻullanadi&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Egypt - Information and Communications Technology; and Digital Economy |url=https://www.trade.gov/country-commercial-guides/egypt-information-and-communications-technology-and-digital-economy |website=International Trade Administration |access-date=2026-11-01}}&lt;/ref&gt;.

=== Misr telekommunikatsiya kompaniyasi ===

Misr telekommunikatsiya kompaniyasi (''Telecom Egypt'') mamlakatdagi asosiy telekommunikatsiya operatorlaridan biridir. [[Misr]]da telekommunikatsiya xizmatlari tarixi [[1854-yil]]da [[Qohira]] va [[Iskandariya]] oʻrtasida ilk [[telegraf]] liniyasi tashkil etilgan davrdan boshlanadi. [[1998-yil]]da davlat telekommunikatsiya tashkiloti aksiyadorlik kompaniyasiga aylantirilib, ''Telecom Egypt'' nomini oldi&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Communication and Information Technology |url=https://sis.gov.eg/en/economy-investment/economy/egyptian-economy-sectors/communication-and-information-technology/ |website=State Information Service |access-date=2026-11-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=History |url=https://www.te.eg/en/web/guest/about-te/history |website=Telecom Egypt |access-date=2026-11-01}}&lt;/ref&gt;.

=== Milliy telekommunikatsiyalarni tartibga solish idorasi ===

Milliy telekommunikatsiyalarni tartibga solish idorasi (''National Telecommunications Regulatory Authority'', NTRA) Misrda telekommunikatsiya bozorini boshqarish va tartibga solish bilan shugʻullanadi. Tashkilot [[1998-yil]]da Telekommunikatsiyalarni tartibga solish idorasi sifatida tashkil etilgan. [[2003-yil]]da qabul qilingan 10-sonli Telekommunikatsiyalarni tartibga solish toʻgʻrisidagi qonun asosida uning nomi Milliy telekommunikatsiyalarni tartibga solish idorasi deb oʻzgartirildi. Idora sohada raqobatni taʼminlash, xizmatlar sifatini nazorat qilish va foydalanuvchilar huquqlarini himoya qilish vazifalarini bajaradi&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Egypt Telecommunication Regulation Law – February 2003 |url=https://www.tra.gov.eg/en/rules/law-no-10-of-2003/ |website=National Telecommunications Regulatory Authority |access-date=2026-11-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Postage stamp, free units as NTRA celebrates silver jubilee |url=https://www.tra.gov.eg/en/postage-stamp-free-units-as-ntra-celebrates-silver-jubilee/ |website=National Telecommunications Regulatory Authority |access-date=2026-11-01}}&lt;/ref&gt;.

=== Axborot texnologiyalari sanoatini rivojlantirish agentligi ===

Axborot texnologiyalari sanoatini rivojlantirish agentligi (''Information Technology Industry Development Agency'', ITIDA) [[2004-yil]]da tashkil etilgan. Agentlik Misr axborot texnologiyalari sanoatini rivojlantirish, mahalliy kompaniyalarni qoʻllab-quvvatlash, xorijiy investitsiyalarni jalb qilish va mamlakatning xalqaro bozordagi raqobatbardoshligini oshirish bilan shugʻullanadi&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Rise in telecoms demand and new regulations shift Egypt's digital economy |url=https://itida.gov.eg/English/MediaCenter/News/Pages/Rise-in-telecoms-demand-and-new-regulations-shift-Egypt-digital-economy.aspx |website=Information Technology Industry Development Agency |access-date=2026-11-01}}&lt;/ref&gt;.

=== Misr pochtasi ===

Misr pochtasi (''Egypt Post'') mamlakatdagi eng qadimiy davlat tashkilotlaridan biridir. U [[1865-yil]]da tashkil etilgan. Tashkilot [[pochta]] joʻnatmalarini yetkazish, moliyaviy va boshqa pochta xizmatlarini koʻrsatish bilan shugʻullanadi&lt;ref&gt;{{Cite web |title=“Post Day 2025” souvenir sheet |url=https://bareedmall.egyptpost.org/bareedmallstorefront/bareedmall/en/Stamps---Philately-Products/%E2%80%9CPost-Day-2025%E2%80%9D-souvenir-sheet-/p/Enpo_PR0000112 |website=Egypt Post |access-date=2026-11-01}}&lt;/ref&gt;.

=== Axborot texnologiyalari instituti ===

Axborot texnologiyalari instituti (''Information Technology Institute'', ITI) [[1993-yil]]da tashkil etilgan. [[2005-yil]]dan boshlab vazirlik tarkibida faoliyat yuritadi. Institut axborot texnologiyalari sohasida mutaxassislar tayyorlash, yoshlarning kasbiy koʻnikmalarini rivojlantirish va zamonaviy texnologiyalar boʻyicha oʻquv dasturlarini amalga oshirish bilan shugʻullanadi&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Information Technology Institute |url=https://iti.gov.eg/contact-us |website=Information Technology Institute |access-date=2026-11-01}}&lt;/ref&gt;.

=== Milliy telekommunikatsiya instituti ===

Milliy telekommunikatsiya instituti (''National Telecommunication Institute'', NTI) [[1983-yil]]da tashkil etilgan. U telekommunikatsiya va axborot texnologiyalari sohasida taʼlim, ilmiy tadqiqot hamda texnik maslahat xizmatlarini koʻrsatadi. Institut vazirlik strategiyalarini amalga oshirish, soha uchun malakali mutaxassislar tayyorlash va amaliy tadqiqotlarni rivojlantirishda ishtirok etadi&lt;ref&gt;{{Cite web |title=About NTI |url=https://www.nti.sci.eg/about_nti.html |website=National Telecommunication Institute |access-date=2026-11-01}}&lt;/ref&gt;.
== Tashqi havolalar ==

* [https://mcit.gov.eg/ Rasmiy vebsayt]

== Manbalar ==

{{Reflist}}

[[Turkum:Misr vazirliklari]]</text>
      <sha1>j6wsdv96t12mpt5z7wqihvcvddzljym</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Komil Sindarov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471037</id>
    <revision>
      <id>6327535</id>
      <parentid>6327423</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T15:13:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mirishkorlik</username>
        <id>75661</id>
      </contributor>
      <comment>Sahifaga xabar andozasi/andozalari qoʻshildi</comment>
      <origin>6327535</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14498" sha1="1594lrir39f7bffm9fnm2nigbfkcn35" xml:space="preserve">{{wikify|sana=2026-11}}


= Komil Sindarov =
'''Komil Sindarov''' (1960-yil 27-noyabrda tug‘ilgan) — o‘zbekistonlik huquqshunos olim, yozuvchi, shoir, yuridik fanlar doktori, professor va jamoat arbobi. U, ayniqsa, detektiv janrida yozilgan asarlari bilan tanilgan. Shuningdek, uning she’riy to‘plamlari ham nashr etilgan. Sindarov O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi a’zosi bo‘lib, huquqshunoslik, adabiyot va shaxmat sohalarida faoliyat olib borgan.

Uning ijodida jinoyat va uning sabablari, inson taqdiri, adolat, vijdon, oilaviy munosabatlar, tarixiy meros va ijtimoiy muammolar muhim o‘rin egallaydi.

== Tarjimai holi ==

=== Tug‘ilishi va dastlabki hayoti ===
Komil Sindarov 1960-yil 27-noyabrda O‘zbekistonning Samarqand viloyati Qo‘shrabot tumanida tug‘ilgan.

Uning keyingi faoliyati huquqshunoslik, ilmiy izlanishlar va badiiy adabiyot bilan chambarchas bog‘liq bo‘lgan. Sindarov kasbiy faoliyati davomida huquq tizimida turli lavozimlarda ishlagan hamda to‘plagan tajribasini badiiy ijodida ham qo‘llagan.

Yozuvchining bolalik yillari, oilasi va dastlabki ta’limiga oid batafsil ma’lumotlar qo‘shimcha ishonchli manbalar orqali aniqlashtirilishi lozim.

=== Ta’limi va ilmiy faoliyati ===
Komil Sindarov Samarqand davlat universitetida tahsil olgan. Keyinchalik uning faoliyati huquqshunoslik va yuridik fanlar bilan bog‘langan.

U ilmiy faoliyati davomida huquq sohasidagi masalalarni o‘rgangan va yuridik fanlar doktori ilmiy darajasiga erishgan. Professor sifatida ham tanilgan.

Sindarovning kasbiy bilimlari uning badiiy asarlarida, ayniqsa, tergov jarayonlari, huquqiy munosabatlar va jinoyatlarning sabablarini tasvirlashida namoyon bo‘ladi.

== Kasbiy faoliyati ==

=== Prokuratura tizimidagi faoliyati ===
Komil Sindarov mehnat faoliyatining dastlabki bosqichlarida oliy ta’lim muassasasida ishlagan. Keyinchalik prokuratura tizimida turli lavozimlarda faoliyat olib borgan.

Uning faoliyati davomida quyidagi lavozimlar qayd etiladi:

* Samarqand davlat universitetining fuqarolik huquqi fanlari kafedrasida o‘qituvchi;
* aspirant va kichik ilmiy xodim;
* respublika prokuraturasida bo‘lim prokurori;
* prokuratura tizimida boshqarma prokurori;
* tuman va shahar prokuraturalarida mas’ul lavozimlar.

Uning prokuratura tizimidagi ko‘p yillik tajribasi keyinchalik detektiv asarlar yozishida muhim ahamiyat kasb etgan.

=== Sud tizimidagi faoliyati ===
2001-yildan boshlab Komil Sindarov sud tizimida faoliyat olib borgan. Manbalarda uning Oliy xo‘jalik sudi sudyasi hamda viloyat sudi raisi lavozimlarida ishlagani qayd etiladi.

Uning faoliyati huquqni qo‘llash, sud amaliyoti va qonun ustuvorligi masalalari bilan bog‘liq bo‘lgan.

2019–2024-yillarda Sindarov Sudyalar oliy maktabi direktorining o‘rinbosari lavozimida ishlagani haqida ma’lumotlar mavjud.

Shuningdek, uning Angren universiteti rektori lavozimidagi faoliyati ham qayd etilgan.

Uning rahbarlik faoliyati, ilmiy ishlari va ta’lim sohasidagi xizmatlariga oid batafsil ma’lumotlarni rasmiy tashkilotlar manbalari orqali to‘ldirish mumkin.

== Adabiy faoliyati ==
Komil Sindarov o‘zbek adabiyotida, birinchi navbatda, detektiv asarlari bilan tanilgan yozuvchilardan biridir. Uning asarlarida huquqshunoslik sohasidagi kasbiy tajriba va badiiy tasvir uyg‘unlashgan.

Yozuvchi asarlarida murakkab jinoyat hodisalari, tergov jarayonlari, insonlarning ruhiy kechinmalari va ijtimoiy muammolar tasvirlanadi.

Uning kitoblarida voqealar rivoji davomida turli gumonlar paydo bo‘lishi, dalillarni tahlil qilish va haqiqatni aniqlash kabi detektiv janriga xos jihatlar muhim o‘rin tutadi.

Sindarovning o‘ziga xos xususiyatlaridan biri — huquq tizimi va tergov jarayonlarini bilishi asosida badiiy voqealarni yaratishidir. Shu sababli uning asarlarida jinoyatlarni tekshirish, tergovchilarning faoliyati va huquqiy masalalarga katta e’tibor beriladi.

=== Detektiv janridagi ijodi ===
Komil Sindarovning detektiv asarlari o‘zbek tilida nashr etilgan va kitobxonlarga taqdim qilingan. Uning ayrim kitoblari turkum shaklida, jumladan, «Tergovchi» nomi bilan chop etilgan.

Uning detektiv asarlarida quyidagi mavzular yoritiladi:

* jinoyatlarning kelib chiqish sabablari;
* tergov va dalillarni o‘rganish jarayoni;
* adolat va qonun ustuvorligi;
* inson vijdoni va mas’uliyati;
* oilaviy munosabatlar va ijtimoiy muammolar;
* tarixiy meros bilan bog‘liq sirlar;
* jinoyatlarning inson taqdiriga ta’siri.

Yozuvchi asarlarida jinoyat hodisasining o‘zi bilan bir qatorda, unga olib kelgan sharoit va insoniy omillarni ham ochib berishga intiladi.

=== «Tergovchi» turkumi ===
Komil Sindarovning eng taniqli ijodiy yo‘nalishlaridan biri «Tergovchi» turkumidagi asarlardir. Mazkur turkumda tergovchilarning murakkab ishlarni tekshirishi, dalillarni o‘rganishi va jinoyatlarni fosh etishi tasvirlanadi.

Turkum asarlarida voqealar ko‘pincha jumboqli hodisalar atrofida rivojlanadi. Qahramonlar turli taxminlarni tekshiradi, guvohlarning ko‘rsatmalarini tahlil qiladi va sodir bo‘lgan voqealarning asl sabablarini aniqlashga harakat qiladi.

Ushbu asarlarda huquqshunoslikka oid bilimlar badiiy syujet bilan uyg‘unlashtirilgan. Bu esa kitobxonning nafaqat voqealar rivojiga, balki qahramonlarning qarorlari va xatti-harakatlariga ham e’tibor qaratishiga imkon beradi.

== Asosiy asarlari ==
Komil Sindarovning turli yillarda nashr etilgan asarlari orasida detektiv roman va qissalar, shuningdek, she’riy to‘plamlar mavjud.

=== Detektiv asarlari ===
Quyida uning nashr etilgan asarlaridan ayrimlari keltirilgan:

# «Qimmatga tushgan xato» (2013).
# «Temuriylar kutubxonasining siri» (2015).
# «Kechikkan qasos» (2017).
# «Amirlikning oltin taxti izidan» (2018).
# «Tungi qotillik» (2019).
# «O‘g‘irlangan bolalik» (2020).
# «Dorixonadagi qotillik» (2020).
# «So‘poqsoydagi sirli qotillik» (2021).
# «Qadr kechasidagi qotillik» (2021).
# «Surgun»dagi sarguzashtlar (2022).
# «Bir asrlik omonat» (2022).
# «G‘ayrioddiy intiqom» (2023).
# «Hidoyat ortidagi zalolat» (2024).
# «Qabohat girdobi» (2024).

Ushbu ro‘yxat turli adabiy va kitob savdosi manbalarida keltirilgan ma’lumotlarga asoslangan. Ayrim asarlarning nashr yillari yoki nomlanishi turli manbalarda farq qilishi mumkin.

=== Ayrim asarlarining mazmuni ===

==== «Qimmatga tushgan xato» ====
«Qimmatga tushgan xato» — yozuvchining dastlabki detektiv asarlaridan biri. Asarda prokuratura tizimida ishlaydigan mas’ul xodimning sirli ravishda yo‘qolishi bilan bog‘liq voqealar tasvirlanadi.

Syujet davomida gumon qilinayotgan shaxslarni aniqlash, tergov olib borish va yo‘qolgan insonning taqdiriga oydinlik kiritish masalalari yoritiladi.

==== «Temuriylar kutubxonasining siri» ====
«Temuriylar kutubxonasining siri» tarixiy meros va sirli voqealarni birlashtirgan detektiv asardir. Unda Temuriylar davriga oid madaniy meros bilan bog‘liq jumboqlar muhim o‘rin egallaydi.

Asar tarixiy mavzularni detektiv syujet bilan uyg‘unlashtirishi bilan ajralib turadi. Uning ingliz tilidagi tarjimasi ham nashr etilgan.

==== «Kechikkan qasos» ====
«Kechikkan qasos» yozuvchining detektiv yo‘nalishdagi asarlaridan biridir. Asarda o‘tmishdagi voqealar va insonlarning xatti-harakatlari keyingi hodisalarga qanday ta’sir ko‘rsatishi masalalari yoritiladi.

==== «Amirlikning oltin taxti izidan» ====
Ushbu asarda tarixiy mavzu va detektiv izlanishlar uyg‘unlashadi. Asar nomining o‘zi ham tarixiy meros bilan bog‘liq sirlarni ochishga qaratilgan voqealar rivojiga ishora qiladi.

==== «Tungi qotillik» ====
«Tungi qotillik» tergov jarayoni va murakkab jinoyat hodisalari asosida qurilgan detektiv asardir. Unda tergovchilarning dalillarni o‘rganishi, gumonlanuvchilarni tekshirishi va jinoyatning asl sababini aniqlashi tasvirlanadi.

==== «O‘g‘irlangan bolalik» ====
Asar nomidan ham ko‘rinib turibdiki, unda bolalik, inson taqdiri va ijtimoiy muammolar bilan bog‘liq mavzular muhim o‘rin tutadi. Ushbu asar ham yozuvchining detektiv yo‘nalishdagi ijodiga kiradi.

==== «Dorixonadagi qotillik» ====
Mazkur asarda jinoyat hodisasi va uni tekshirish jarayoni asosiy o‘rinni egallaydi. Asar tergovga oid tafsilotlar va voqealarning bosqichma-bosqich ochilishi bilan detektiv janriga xos xususiyatlarni namoyon etadi.

==== «Bir asrlik omonat» ====
«Bir asrlik omonat» inson taqdiri, jinoyatning sabablari va jamiyatdagi muammolarni yorituvchi asarlardan biridir.

Asar voqealarida oilaviy fojea va bedarak yo‘qolish bilan bog‘liq hodisalar tasvirlanadi. Syujet davomida tergov guruhi sodir bo‘lgan voqealarning sabablarini aniqlashga harakat qiladi.

Asarda ta’lim va tibbiyot tizimidagi muammolar, ijtimoiy adolatsizlik va insoniy mas’uliyat masalalariga ham e’tibor qaratiladi.

== She’riy ijodi ==
Komil Sindarov faqat detektiv yozuvchi emas, balki she’riy to‘plamlar muallifi sifatida ham tanilgan.

Uning she’riy ijodida insonning ichki dunyosi, hayot haqidagi mushohadalar, shukronalik, muhabbat va insoniy qadriyatlar kabi mavzular uchraydi.

Uning she’riy kitoblari qatorida quyidagi nomlar qayd etilgan:

* «Tuhfa» (2009).
* «Sarkash xayollar» (2011).
* «Shukronalik shukuhi» (2012).
* «Bir kam dunyo... Ko‘rkam dunyo...» (2014).
* «Qalbim sadosi» (2012-yilgi nashr haqida ma’lumot mavjud).
* «Qalbim sadosi»ning ikkinchi jildi (2016).
* «Men yuz yoshga kirsam kerak» (2020).

Ushbu ro‘yxat to‘liq bibliografiya hisoblanmaydi. Kitoblarning nashr yillari va jildlari haqidagi ma’lumotlarni kutubxona kataloglari hamda nashriyot ma’lumotlari bilan solishtirish zarur.

== Xalqaro miqyosdagi faoliyati ==
Komil Sindarovning ijodi xorijiy kitobxonlarga ham taqdim etilgan. Uning «Temuriylar kutubxonasining siri» asari ingliz tiliga tarjima qilinib, 2025-yil yanvar oyida xalqaro kitob savdosi maydonida taqdim etilgani haqida O‘zbekiston Milliy axborot agentligi xabar bergan.

Bu holat o‘zbek detektiv adabiyotining xorijiy o‘quvchilarga yetib borishi uchun muhim misollardan biridir.

Asarning ingliz tilida nashr etilishi xorijiy kitobxonlarga o‘zbek adabiyoti, tarixiy meros va mahalliy detektiv yozuvchilarning ijodi bilan tanishish imkonini beradi.

== Shaxmat sohasidagi faoliyati ==
Komil Sindarovning faoliyati adabiyot va huquqshunoslik bilan cheklanmaydi. U shaxmat sohasidagi jamoat va tashkiliy faoliyati bilan ham tanilgan.

Ochiq manbalarda uning O‘zbekiston shaxmat federatsiyasi raisi o‘rinbosari hamda Xalqaro shaxmat akademiyasi rahbari sifatidagi faoliyati qayd etilgan.

Shaxmat sohasi bilan bog‘liq faoliyati uning turli yo‘nalishlarda ishlaganini ko‘rsatadi. Ushbu lavozimlarning amaldagi holatini Vikipediyaga kiritishdan oldin tegishli tashkilotlarning rasmiy manbalaridan tekshirish lozim.

== Adabiy uslubi va ijodining xususiyatlari ==
Komil Sindarov ijodining muhim jihatlaridan biri — huquqiy tajriba va badiiy tasvirning uyg‘unligidir. Uning kasbiy faoliyati tergov, sud jarayonlari va jinoyat hodisalarining sabablarini tasvirlash uchun tajriba manbai bo‘lib xizmat qiladi.

Uning asarlarida quyidagi xususiyatlar kuzatiladi:

'''Detektiv syujet.''' Voqealar jumboqli hodisalar, gumonlar, dalillar va jinoyatni fosh etish jarayoni atrofida rivojlanadi.

'''Huquqiy mavzular.''' Tergovchilarning faoliyati, dalillarni tekshirish va qonuniylik masalalariga e’tibor beriladi.

'''Ijtimoiy muammolar.''' Ayrim asarlarda oilaviy munosabatlar, ta’lim, tibbiyot va jamiyatdagi adolatsizlik kabi mavzular yoritiladi.

'''Inson ruhiyati.''' Qahramonlarning qarorlari, ichki kechinmalari va xatti-harakatlarining oqibatlari syujetning muhim qismini tashkil qiladi.

'''Tarixiy mavzular.''' Ba’zi asarlarda O‘zbekistonning tarixiy merosi va o‘tmish bilan bog‘liq jumboqlar detektiv voqealar bilan birlashtiriladi.

Bu xususiyatlar uning huquqshunos sifatidagi tajribasi va badiiy ijodga bo‘lgan qiziqishini birlashtiradi.

== Mukofotlari va e’tirofi ==
Komil Sindarov haqidagi ochiq manbalarda uning «O‘zbekiston Respublikasi Mustaqilligi» esdalik nishoni bilan taqdirlangani qayd etilgan.

Shuningdek, u yuridik fanlar doktori, professor va O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi a’zosi sifatida tanilgan.

Uning ijodi o‘zbek detektiv adabiyoti, xususan, zamonaviy o‘zbek tilidagi tergovga oid badiiy asarlar doirasida o‘rganilgan.

Yozuvchi ijodiga bag‘ishlangan ilmiy maqolalarda uning detektiv asarlaridagi badiiy voqelik, falsafiy qarashlar va inson obrazlari tahlil qilingan.

== O‘zbek adabiyotidagi o‘rni ==
Komil Sindarov zamonaviy o‘zbek detektiv adabiyotida huquqshunoslik tajribasiga tayangan ijodkorlardan biri hisoblanadi.

Uning asarlari detektiv janriga xos sirli voqealar va tergov jarayonlari orqali inson xatti-harakatlari, jamiyatdagi muammolar va adolat masalalarini yoritadi.

Yozuvchining tarixiy mavzularni detektiv syujet bilan birlashtirgan asarlari o‘zbek tarixiy merosiga bo‘lgan qiziqishni ham kuchaytirishi mumkin.

Uning asarlarining ingliz tiliga tarjima qilinishi esa o‘zbek adabiyotini xalqaro kitobxonlarga tanishtirish yo‘lidagi muhim qadamlardan biri hisoblanadi.

== Bibliografiya ==
Komil Sindarovning ijodiga oid ma’lumotlarni quyidagi manbalar orqali o‘rganish mumkin:

# O‘zbekiston Milliy axborot agentligining yozuvchining ingliz tilida nashr etilgan asari haqidagi xabari.
# Kitobxon.com elektron kitob katalogidagi muallif sahifasi.
# Mutolaa elektron kutubxonasidagi Komil Sindarov sahifasi.
# Kitobxazina elektron kitob do‘konidagi muallif sahifasi.
# Komil Sindarovning detektiv asarlaridagi badiiy voqelik va falsafiy qarashlarga bag‘ishlangan ilmiy maqolalar.

== Manbalar ==

* O‘zbekiston Milliy axborot agentligi — «Uzbek detective novel now available in English», 29-yanvar 2025-yil.
* Kitobxon.com — Komil Sindarov asarlari katalogi.
* Mutolaa — Komil Sindarovning elektron kitoblari katalogi.
* Kitobxazina — Komil Sindarov muallif sahifasi.
* «Komiljon Sindorovning falsafiy dunyosi va detektiv asarlarida badiiy voqelik» nomli ilmiy maqola.

'''Izoh:''' Maqolani Vikipediyaga joylashtirishdan oldin tarjimai hol, lavozimlar, ilmiy darajalar, mukofotlar va asarlarning nashr yillarini mustaqil, ishonchli manbalar orqali tekshirish lozim. Vikipediyada muallifning o‘zi yoki u bilan bog‘liq tashkilotlar tomonidan berilgan ma’lumotlar bilan bir qatorda, mustaqil nashrlarda chop etilgan manbalarga tayanish muhim.</text>
      <sha1>1594lrir39f7bffm9fnm2nigbfkcn35</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Chaqaloqlarning respirator distress sindromi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471042</id>
    <revision>
      <id>6327689</id>
      <parentid>6327441</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T04:20:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jizzakhlik</username>
        <id>89448</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6327689</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5946" sha1="4rtscnapiyyn0gkqeujaic6tdntcjok" xml:space="preserve">{{Kasallik bilgiqutisi
|nomi = Chaqaloqlarning respirator distress sindromi
|tasvir = X-ray of infant respiratory distress syndrome (IRDS).png
|izoh = 
|turi = Gialin membranalar kasalligi
|Soha = [[Neonatologiya]], [[Pediatriya]]
|Yo‘nalish = Neonatologiya
}}

'''Chaqaloqlarning respirator distress sindromi''' (RDS), shuningdek '''gialin membranalar kasalligi''' — asosan [[Chala tugʻilish|chala tugʻilgan]] chaqaloqlarda oʻpka [[surfaktant]]ining yetishmasligi yoki faoliyati buzilishi natijasida rivojlanadigan nafas yetishmovchiligi. U chala tugʻilgan chaqaloqlarda kasallanish va oʻlimning asosiy sabablaridan biri hisoblanadi. Xavf 28 haftadan oldin tugʻilgan chaqaloqlarda eng yuqori boʻladi&lt;ref name=&quot;beijers&quot;&gt;{{cite journal |last1=Beijers |first1=Rosanne |last2=Alonso-Fernández |first2=Sergio |last3=Soll |first3=Roger F. |last4=Rojas-Reyes |first4=Maria X. |display-authors=etal |title=Prophylactic versus selective use of surfactant for preventing morbidity and mortality in preterm infants at risk of respiratory distress syndrome |journal=Cochrane Database of Systematic Reviews |year=2026 |volume=7 |issue=7 |page=CD000510 |doi=10.1002/14651858.CD000510.pub3 |pmid=42483935}}&lt;/ref&gt;.

== Patogenezi ==
[[Fayl:Diagram of the efect of Surfactant in alveoli .jpg|thumb|Surfaktantsiz (chapda) va surfaktantli (oʻngda) [[alveola]]larning sxemasi. Surfaktant sirt tarangligini kamaytirib, nafas chiqarishda alveolalarning yopishib qolishiga yoʻl qoʻymaydi.]]
Surfaktant alveolalarning ichki yuzasini qoplaydigan modda boʻlib, asosan dipalmitoilfosfatidilxolin, boshqa fosfolipidlar va toʻrtta oqsildan iborat. U sirt tarangligini kamaytiradi, alveolalarning yopishib qolishi ([[atelektaz]])ning oldini oladi va oʻpkani himoya qiladi.&lt;ref name=&quot;beijers&quot; /&gt; Chala tugʻilgan chaqaloqlarda oʻpka va surfaktant tizimi yetilmagan boʻladi, shuning uchun alveolalar har bir nafas chiqarishda yopishib qoladi va gaz almashinuvi buziladi.

Kasallikning surfaktant yetishmasligi bilan bogʻliqligini 1959-yilda Meri Ellen Everi va Jere Mid koʻrsatib berishgan.&lt;ref name=&quot;avery&quot;&gt;{{cite journal |last1=Avery |first1=M. E. |last2=Mead |first2=J. |title=Surface properties in relation to atelectasis and hyaline membrane disease |journal=AMA Journal of Diseases of Children |year=1959 |volume=97 |issue=5 |pages=517–523 |doi=10.1001/archpedi.1959.02070010519001 |pmid=13649082}}&lt;/ref&gt;

== Klinik belgilari ==
Belgilar odatda tugʻilgandan keyin tez orada paydo boʻladi: nafasning tezlashishi, nafas chiqarishda ingrash, burun qanotlarining kerilishi, koʻkrak qafasining egiluvchan joylari ichiga tortilishi va [[sianoz]].&lt;ref name=&quot;sweet&quot;&gt;{{cite journal |last1=Sweet |first1=David G. |last2=Carnielli |first2=Virgilio P. |last3=Greisen |first3=Gorm |display-authors=etal |title=European Consensus Guidelines on the Management of Respiratory Distress Syndrome: 2022 Update |journal=Neonatology |year=2023 |volume=120 |issue=1 |pages=3–23 |doi=10.1159/000528914 |pmid=36863329 |pmc=10064400}}&lt;/ref&gt;

== Tashxisi ==
Tashxis asosan klinik belgilarga tayanadi. Koʻkrak qafasi [[rentgenografiya]]sida oʻpka maydonlarining bir xil xiralashishi („xira shisha“ koʻrinishi) va havo bronxogrammalari koʻrinadi. Hozirgi vaqtda oʻpka ultratovush tekshiruvi ham surfaktant berish zarurligini aniqlashda qoʻllanilmoqda.&lt;ref name=&quot;sweet&quot; /&gt;

== Profilaktikasi ==
Muddatidan oldin tugʻilish xavfi boʻlgan homilador ayollarga [[Kortikosteroidlar|kortikosteroid]] kursini berish homila oʻpkasining yetilishini tezlashtiradi. Cochrane tizimli sharhiga koʻra, bu usul chaqaloqlarda respirator distress sindromi, perinatal va neonatal oʻlim xavfini kamaytiradi.&lt;ref name=&quot;mcgoldrick&quot;&gt;{{cite journal |last1=McGoldrick |first1=Emma |last2=Stewart |first2=Fiona |last3=Parker |first3=Roses |last4=Dalziel |first4=Stuart R. |title=Antenatal corticosteroids for accelerating fetal lung maturation for women at risk of preterm birth |journal=Cochrane Database of Systematic Reviews |year=2020 |volume=12 |issue=12 |page=CD004454 |doi=10.1002/14651858.CD004454.pub4 |pmid=33368142 |pmc=8094626}}&lt;/ref&gt; Xavf ostidagi homilador ayolni oʻz vaqtida perinatal markazga yuborish ham muhim ahamiyatga ega.&lt;ref name=&quot;sweet&quot; /&gt;

== Davolash ==
[[Fayl:Premature infant CPAP.jpg|thumb|Burun orqali CPAP yordamida nafas olayotgan chala tugʻilgan chaqaloq]]
Yevropa konsensus tavsiyalariga koʻra, davolash oʻpkani shikastlamaslikka qaratilgan. U tugʻilgandan boshlab invaziv boʻlmagan nafas yordamini (masalan, CPAP — havo yoʻllarida doimiy musbat bosim), kislorodni ehtiyotkorlik bilan qoʻllashni, surfaktantni erta yuborishni, [[kofein]] terapiyasini va imkon qadar intubatsiya hamda sunʼiy oʻpka ventilyatsiyasidan qochishni oʻz ichiga oladi.&lt;ref name=&quot;sweet&quot; /&gt;

Sunʼiy surfaktant bilan davolash birinchi marta 1980-yilda Yaponiyada qoʻllangan.&lt;ref name=&quot;fujiwara&quot;&gt;{{cite journal |last1=Fujiwara |first1=T. |last2=Maeta |first2=H. |last3=Chida |first3=S. |display-authors=etal |title=Artificial surfactant therapy in hyaline-membrane disease |journal=The Lancet |year=1980 |volume=1 |issue=8159 |pages=55–59 |doi=10.1016/s0140-6736(80)90489-4 |pmid=6101413}}&lt;/ref&gt; Surfaktant oʻpka elastikligini yaxshilaydi, sunʼiy ventilyatsiyaga ehtiyojni, [[pnevmotoraks]], oʻlim hamda oʻlim yoki bronxopulmonal displaziyaning birgalikdagi xavfini kamaytiradi. Uning keng qoʻllanilishi chala tugʻilgan chaqaloqlarning yashovchanligini sezilarli darajada oshirgan. Hozirgi amaliyotda chaqaloq avval CPAP yordamida barqarorlashtiriladi, surfaktant esa RDS belgilari paydo boʻlganda tanlab yuboriladi.&lt;ref name=&quot;beijers&quot; /&gt;

== Asoratlari ==
Kasallikning asoratlariga pnevmotoraks va surunkali oʻpka kasalligi — [[bronxopulmonal displaziya]] kiradi.&lt;ref name=&quot;beijers&quot; /&gt;

== Shuningdek qarang ==
* [[Neonatologiya]]
* [[Alveola]]
* [[Atelektatik sindrom]]

== Manbalar ==
{{reflist}}

[[Turkum:Neonatologiya]]
[[Turkum:Pediatriya]]</text>
      <sha1>4rtscnapiyyn0gkqeujaic6tdntcjok</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Turkum:AFC Elit Chempionlar ligasi finallari</title>
    <ns>14</ns>
    <id>1471043</id>
    <revision>
      <id>6327475</id>
      <parentid>6327447</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T12:21:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6327475</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39" sha1="sy7052za5zhgg22gdsc7w66spkuecyj" xml:space="preserve">[[Turkum:AFC Chempionlar ligasi|final]]</text>
      <sha1>sy7052za5zhgg22gdsc7w66spkuecyj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>AFC Elit Chempionlar ligasi klublari faoliyatini taqqoslash</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471045</id>
    <revision>
      <id>6327466</id>
      <parentid>6327458</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T12:03:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Unumdorlik */</comment>
      <origin>6327466</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="61230" sha1="acuc9amci4mz4zj0xemiz6qya9fqby6" xml:space="preserve">{{see also|Klublar oʻrtasidagi Osiyo chempionati va AFC Chempionlar ligasi rekordlari va statistikasi}}

Quyida Osiyo Chempionlar Ligasi Elitasida ishtirok etgan barcha klublar oʻyinlarining taqqoslanishi keltirilgan. Saralash bosqichlari hisobga olinmaydi.

== Tasniflash ==
{| class=wikitable style=&quot;text-align:center;font-size:85%&quot;
|-
|bgcolor=#00ff00|'''C'''
|align=left|Chempion
|-
|bgcolor=thistle|F
|align=left|Ikkinchi oʻrin
|-
|bgcolor=yellow|SF
|align=left|Yarim final
|-
|bgcolor=#ffebcd|QF
|align=left|Chorak final
|-
|bgcolor=#afeeee|R16
|align=left|Nimchorak final
|-
|bgcolor=#afeeee|GS&lt;br /&gt;LS
|align=left|Guruh bosqichi&lt;br /&gt;Liga bosqichi
|-
|•
|align=left|Ishtirok etmagan
|}

== Unumdorlik ==
Mamlakatlar ishtirokchilarning umumiy soni boʻyicha, keyin turli ishtirokchi klublar soni boʻyicha va keyin alifbo tartibida tartiblangan. Klublar ishtirok etish soniga koʻra, keyin unvonlar, ikkinchi oʻrin, yarim final oʻyinlari, chorak final oʻyinlari va nihoyat alifbo tartibida tartiblangan.

{{table alignment}}
{| class=&quot;wikitable defaultcenter col2left&quot; style=&quot;font-size:85%&quot;
|-
!#!!Klublar (# ta ishtirok)
![[Futbol boʻyicha 2024–25-yilgi AFC Elit Chempionlar ligasi|24–25]]
![[Futbol boʻyicha 2025–26-yilgi AFC Elit Chempionlar ligasi|25–26]]
![[Futbol boʻyicha 2026–27-yilgi AFC Elit Chempionlar ligasi|26–27]]
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|JPN}}||'''[[J1 ligasi|Yaponiya]] (11)'''
|'''(3)'''
|'''(3)'''
|'''(5)'''
|-
|1
|[[Vissel Kobe]] (3)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Kawasaki Frontale]] (1)
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[Futbol boʻyicha 2025-yilgi AFC Elit Chempionlar ligasi finali|F]]
|•
|•
|-
|3
|[[FC Machida Zelvia|Machida Zelvia]] (1)
|•
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[Futbol boʻyicha 2026-yilgi AFC Elit Chempionlar ligasi finali|F]]
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Yokohama F. Marinos]] (1)
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|-
|5
|[[Gamba Osaka]] (1)
|•
|•
|
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|6
|[[Kashima Antlers]] (1)
|•
|•
|
|-
|7
|[[Kashiwa Reysol]] (1)
|•
|•
|
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|8
|[[Kyoto Sanga FC|Kyoto Sanga]] (1)
|•
|•
|
|-
|9
|[[Sanfrecce Hiroshima]] (1)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|KSA}}||'''[[Saudiya Pro ligasi|Saudiya Arabistoni]] (11)'''
|'''(3)'''
|'''(3)'''
|'''(5)'''
|-
|1
|[[Al-Ahli Saudi FC|Al-Ahli]] (3)
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[Futbol boʻyicha 2025-yilgi AFC Elit Chempionlar ligasi finali|C]]'''
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[Futbol boʻyicha 2026-yilgi AFC Elit Chempionlar ligasi finali|C]]'''
|
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Al Hilal SFC|Al-Hilal]] (3)
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|
|-
|3
|[[Al-Nassr FC|Al-Nassr]] (2)
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|•
|
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Al-Ittihod (futbol klubi, Jidda)|Al-Ittihad]] (2)
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|
|-
|5
|[[Al Qadsiah FC|Al-Qadsiah]] (1)
|•
|•
|
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|KOR}}||'''[[K1 ligasi|Janubiy Koreya]] (9)'''
|'''(3)'''
|'''(3)'''
|'''(3)'''
|-
|1
|[[Pohang Steelers]] (2)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|LS
|•
|
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Ulsan HD FC|Ulsan HD]] (2)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|LS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|LS
|•
|-
|3
|[[Gwangju FC]] (1)
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Daejeon Hana Citizen]] (1)
|•
|•
|
|-
|5
|[[Gangwon FC]] (1)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|6
|[[Jeonbuk Hyundai Motors]] (1)
|•
|•
|
|-
|7
|[[FC Seoul]] (1)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|QAT}}||'''[[Qatar Yulduzlar ligasi|Qatar]] (9)'''
|'''(3)'''
|'''(3)'''
|'''(3)'''
|-
|1
|[[Al Sadd SC|Al-Sadd]] (3)
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Al-Gharafa SC|Al-Gharafa]] (3)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|LS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|LS
|
|-
|3
|[[Al Duhail SC|Al-Duhail]] (1)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Al-Rayyan SC|Al-Rayyan]] (1)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|-
|5
|[[Al-Shamal SC|Al-Shamal]] (1)
|•
|•
|
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|UAE}}||'''[[BAA Pro ligasi|Birlashgan Arab Amirliklari]] (8)'''
|'''(2)'''
|'''(3)'''
|'''(3)'''
|-
|1
|[[Shabab Al Ahli Club|Shabab Al-Ahli]] (2)
|•
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Al Ain FC|Al-Ain]] (2)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|LS
|•
|
|-
|3
|[[Al Wasl F.C.|Al-Wasl]] (2)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Al Wahda FC|Al-Wahda]] (1)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|-
|5
|[[Sharjah FC|Sharjah]] (1)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|LS
|•
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|CHN}}||'''[[Xitoy Superligasi|Xitoy]] (7)'''
|'''(2)'''
|'''(3)'''
|'''(2)'''
|-
|1
|[[Shanghai Port F.C.|Shanghai Port]] (3)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|LS
|
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Shanghai Shenhua F.C.|Shanghai Shenhua]] (2)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|LS
|•
|-
|3
|[[Beijing Guoan F.C.|Beijing Guoan]] (1)
|•
|•
|
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Chengdu Rongcheng F.C.|Chengdu Rongcheng]] (1)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|LS
|•
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|IRN}}||'''[[Fors koʻrfazi Pro ligasi|Eron]] (5)'''
|'''(2)'''
|'''(1)'''
|'''(2)'''
|-
|1
|[[Esteghlal F.C.|Esteghlal]] (2)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Tractor S.C.|Tractor]] (2)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|
|-
|3
|[[Persepolis F.C.|Persepolis]] (1)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|LS
|•
|•
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|THA}}||'''[[Thai League 1|Tailand]] (5)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(3)'''
|-
|1
|[[Buriram United F.C.|Buriram United]] (3)
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Port F.C.|Port]] (1)
|•
|•
|
|-
|3
|[[Ratchaburi F.C.|Ratchaburi]] (1)
|•
|•
|
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|UZB}}||'''[[Oʻzbekiston Superligasi|Oʻzbekiston]] (4)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(2)'''
|-
|1
|[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (1)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|LS
|•
|-
|3
|[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] (1)
|•
|•
|
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|AUS}}||'''[[A-League Men|Avstraliya]] (3)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|-
|1
|[[Central Coast Mariners FC|Central Coast Mariners]] (1)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|LS
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Melbourne City FC|Melbourne City]] (1)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|-
|3
|[[Newcastle Jets FC|Newcastle Jets]] (1)
|•
|•
|
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|IRQ}}||'''[[Iroq Yulduzlar ligasi|Iroq]] (3)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|-
|1
|[[Al-Shorta SC|Al-Shorta]] (2)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|LS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|LS
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Al-Quwa Al-Jawiya]] (1)
|•
|•
|
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|MYS}}||'''[[Malayziya Superligasi|Malayziya]] (3)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|-
|1
|[[Johor Darul Ta'zim F.C.|Johor Darul Taʼzim]] (3)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|
|-
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|VIE}}||'''[[V.League 1|Vyetnam]] (1)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(1)'''
|-
|1
|[[Cong An Hanoi FC|Công An Hà Nội]] (1)
|•
|•
|
|}

== AFC Chempionlar Ligasi natijalari (2002–2024) ==
Mamlakatlar ishtirokchilarning umumiy soni boʻyicha, keyin turli ishtirokchi klublar soni boʻyicha va keyin alifbo tartibida tartiblangan. Klublar ishtirok etish soniga koʻra, keyin unvonlar, ikkinchi oʻrin, yarim final oʻyinlari, chorak final oʻyinlari va nihoyat alifbo tartibida tartiblangan.
{{table alignment}}
{{sticky table start}}
{| class=&quot;wikitable defaultcenter col2left sticky-table-row1 sticky-table-col2&quot; style=&quot;font-size:80%&quot;
|-
!#!!Klublar (# ta ishtirok)
![[2002–03 AFC Champions League|02–03]]
![[2004 AFC Champions League|2004]]
![[2005 AFC Champions League|2005]]
![[2006 AFC Champions League|2006]]
![[2007 AFC Champions League|2007]]
![[2008 AFC Champions League|2008]]
![[2009 AFC Champions League|2009]]
![[2010 AFC Champions League|2010]]
![[2011 AFC Champions League|2011]]
![[2012 AFC Champions League|2012]]
![[2013 AFC Champions League|2013]]
![[2014 AFC Champions League|2014]]
![[2015 AFC Champions League|2015]]
![[2016 AFC Champions League|2016]]
![[2017 AFC Champions League|2017]]
![[2018 AFC Champions League|2018]]
![[2019 AFC Champions League|2019]]
![[2020 AFC Champions League|2020]]
![[2021 AFC Champions League|2021]]
![[2022 AFC Champions League|2022]]
![[2023–24 AFC Champions League|23–24]]
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|KOR}}||'''[[K1 ligasi|Janubiy Koreya]] (73)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(3)'''
|'''(2)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|-
|1
|[[Jeonbuk Hyundai Motors]] (16)
|•
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|•
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[2006 AFC Champions League final|C]]'''
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[2011 AFC Champions League final|F]]
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[2016 AFC Champions League final|C]]'''
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Ulsan HD FC|Ulsan Hyundai]] (11)
|•
|•
|•
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[2012 AFC Champions League final|C]]'''
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[2020 AFC Champions League final|C]]'''
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|-
|3
|style=&quot;white-space:nowrap&quot;|[[Suwon Samsung Bluewings]] (10)
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Pohang Steelers]] (9)
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[2009 AFC Champions League final|C]]'''
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[2021 AFC Champions League final|F]]
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|-
|5
|[[FC Seoul]] (8)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[2013 AFC Champions League final|F]]
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|6
|[[Seongnam FC]] (6)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[2004 AFC Champions League final|F]]
|•
|•
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|•
|•
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[2010 AFC Champions League final|C]]'''
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|7
|[[Daegu FC]] (3)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|8
|[[Jeju SK FC|Jeju United]] (3)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|9
|[[Jeonnam Dragons]] (3)
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|10
|[[Busan IPark]] (1)
|•
|•
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|11
|[[Daejeon Hana Citizen]] (1)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|12
|[[Gyeongnam FC]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|-
|13
|[[Incheon United FC|Incheon United]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|JPN}}||'''[[J1 League|JAPAN]] (72)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(3)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(3)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|-
|1
|[[Gamba Osaka]] (10)
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[2008 AFC Champions League final|C]]'''
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Kawasaki Frontale]] (10)
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|-
|3
|[[Urawa Red Diamonds]] (9)
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[2007 AFC Champions League final|C]]'''
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[2017 AFC Champions League final|C]]'''
|•
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[2019 AFC Champions League final|F]]
|•
|•
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[2022 AFC Champions League final|C]]'''
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Kashima Antlers]] (9)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[2018 AFC Champions League final|C]]'''
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|•
|•
|-
|5
|[[Yokohama F. Marinos]] (6)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[2024 AFC Champions League final|F]]
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|6
|[[Sanfrecce Hiroshima]] (5)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|•
|-
|7
|[[Kashiwa Reysol]] (4)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|8
|[[Nagoya Grampus]] (4)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|-
|9
|[[Cerezo Osaka]] (4)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|10
|[[FC Tokyo]] (3)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|-
|11
|[[Vissel Kobe]] (2)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|12
|[[Júbilo Iwata]] (2)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|13
|[[Shimizu S-Pulse]] (1)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|14
|[[Tokyo Verdy]] (1)
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|15
|[[Vegalta Sendai]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|16
|[[Ventforet Kofu]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|KSA}}||'''[[Saudiya Pro ligasi|Saudiya Arabistoni]] (68)'''
|'''(1)'''
|'''(2)'''
|'''(3)'''
|'''(3)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(3)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(2)'''
|'''(4)'''
|'''(3)'''
|'''(3)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|-
|1
|[[Al Hilal SFC|Al-Hilal]] (18)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[2014 AFC Champions League final|F]]
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[2017 AFC Champions League final|F]]
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[2019 AFC Champions League final|C]]'''
|•
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[2021 AFC Champions League final|C]]'''
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[2022 AFC Champions League final|F]]
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|align=&quot;left&quot;|[[Al-Ittihad Club (Jeddah)|Al-Ittihad]] (12)
|•
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[2004 AFC Champions League final|C]]'''
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[2005 AFC Champions League final|C]]'''
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[2009 AFC Champions League final|F]]
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|-
|3
|[[Al Ahli SFC|Al-Ahli]] (12)
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[2012 AFC Champions League final|F]]
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Al Shabab Club|Al-Shabab]] (10)
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|-
|5
|[[Al-Nassr FC|Al-Nassr]] (7)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|6
|[[Al Taawoun FC|Al-Taawoun]] (3)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|-
|7
|[[Al-Ettifaq Club|Al-Ettifaq]] (2)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|8
|[[Al Fateh SC|Al-Fateh]] (2)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|9
|[[Al Faisaly FC|Al-Faisaly]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|10
|[[Al-Fayha Club|Al-Fayha]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|CHN}}||'''[[Xitoy Superligasi|Xitoy]] (65)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(3)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(3)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(3)'''
|-
|1
|[[Guangzhou F.C.|Guangzhou]]{{efn|name=defunct|Club no longer exists.}} (11)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[2013 AFC Champions League final|C]]'''
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[2015 AFC Champions League final|C]]'''
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Shandong Taishan F.C.|Shandong Taishan]] (11)
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|-
|3
|[[Beijing Guoan F.C.|Beijing Guoan]] (10)
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Shanghai Shenhua F.C.|Shanghai Shenhua]] (8)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|-
|5
|[[Shanghai Port F.C.|Shanghai Port]] (5)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|6
|[[Dalian Shide F.C.|Dalian Shide]]{{efn|name=defunct}} (3)
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|7
|[[Jiangsu F.C.|Jiangsu Suning]]{{efn|name=defunct}}  (3)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|8
|[[Tianjin Jinmen Tiger F.C.|Tianjin Teda]] (3)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|9
|[[Beijing Chengfeng F.C.|Beijing Renhe]]{{efn|name=defunct}} (2)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|10
|[[Changchun Yatai F.C.|Changchun Yatai]] (2)
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|11
|[[Zhejiang Professional F.C.|Zhejiang]] (2)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|12
|[[Shenzhen F.C.|Shenzhen Jianlibao]]{{efn|name=defunct}} (1)
|•
|•
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|13
|[[Tianjin Tianhai F.C.|Tianjin Quanjian]]{{efn|name=defunct}} (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|14
|[[Henan F.C.|Henan Jianye]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|15
|[[Guangzhou City F.C.|Guangzhou R&amp;F]]{{efn|name=defunct}} (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|16
|[[Wuhan Three Towns F.C.|Wuhan Three Towns]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|IRN}}||'''[[Fors koʻrfazi Pro ligasi|Eron]] (64)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(1)'''
|'''(2)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(3)'''
|'''(3)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(3)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(3)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(2)'''
|'''(3)'''
|-
|1
|[[Sepahan S.C.|Sepahan]] (14)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[2007 AFC Champions League final|F]]
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Esteghlal F.C.|Esteghlal]] (12)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|-
|3
|[[Persepolis F.C.|Persepolis]] (11)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[2018 AFC Champions League final|F]]
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[2020 AFC Champions League final|F]]
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Zob Ahan Esfahan F.C.|Zob Ahan]] (7)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[2010 AFC Champions League final|F]]
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|•
|-
|5
|[[Tractor S.C.|Tractor]] (6)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|6
|[[Foolad F.C.|Foolad]] (5)
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|-
|7
|[[Saba Qom F.C.|Saba Qom]]{{efn|name=defunct}} (2)
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|8
|[[Naft Tehran F.C.|Naft Tehran]]{{efn|name=defunct}} (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|9
|[[PAS Tehran F.C.|Pas]]{{efn|name=defunct}} (1)
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|10
|[[Saipa F.C.|Saipa]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|11
|[[Esteghlal Khuzestan F.C.|Esteghlal Khuzestan]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|12
|[[Sanat Mes Kerman F.C.|Mes Kerman]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|13
|[[F.C. Nassaji Mazandaran|Nassaji Mazandaran]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|14
|[[Shahr Khodro F.C.|Shahr Khodro]]{{efn|name=defunct}} (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|UAE}}||'''[[BAA Pro ligasi|Birlashgan Arab Amirliklari]] (60)'''
|'''(1)'''
|'''(3)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(3)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(3)'''
|'''(2)'''
|'''(3)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(3)'''
|'''(3)'''
|'''(3)'''
|'''(3)'''
|'''(2)'''
|-
|1
|[[Al Ain FC|Al-Ain]] (16)
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[2003 AFC Champions League final|C]]'''
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[2005 AFC Champions League final|F]]
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[2016 AFC Champions League final|F]]
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[2024 AFC Champions League final|C]]'''
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Al Wahda FC|Al-Wahda]] (10)
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|-
|3
|[[Al Jazira Club|Al-Jazira]] (10)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Shabab Al Ahli Club|Shabab Al-Ahli]] (9)
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[2015 AFC Champions League final|F]]
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|-
|5
|[[Sharjah FC|Sharjah]] (5)
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|6
|[[Al-Nasr SC (Dubai)|Al-Nasr]] (3)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|7
|[[Al Shabab Al Arabi Club (Dubai)|Al-Shabab]]{{efn|name=defunct}} (3)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|8
|[[Al Wasl F.C.|Al-Wasl]] (3)
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|-
|9
|[[Baniyas Club|Baniyas]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|10
|[[Emirates Club|Emirates]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|QAT}}||'''[[Qatar Yulduzlar Ligasi|Qatar]] (54)'''
|'''(1)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(3)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(4)'''
|'''(3)'''
|'''(2)'''
|'''(3)'''
|'''(4)'''
|'''(2)'''
|-
|1
|[[Al Sadd SC|Al-Sadd]] (16)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[2011 AFC Champions League final|C]]'''
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Al Duhail SC|Al-Duhail]] (12)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|-
|3
|[[Al-Rayyan SC|Al-Rayyan]] (11)
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Al-Gharafa SC|Al-Gharafa]] (9)
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|-
|5
|[[El Jaish SC|El-Jaish]]{{efn|name=defunct}} (3)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|6
|[[Umm Salal SC|Umm-Salal]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|7
|[[Al-Arabi SC (Qatar)|Al-Arabi]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|8
|align=&quot;left&quot;|[[Qatar SC]] (1)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|UZB}}||'''[[Oʻzbekiston Superligasi|Oʻzbekiston]] (46)'''
|'''(1)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(3)'''
|'''(2)'''
|'''(1)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(1)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(4)'''
|-
|1
|[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (18)
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[FC Bunyodkor|Bunyodkor]] (10)
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|3
|[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (6)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (5)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|-
|5
|[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] (3)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|6
|[[OKMK (futbol klubi)|AGMK]] (2)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|-
|7
|[[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal Muborak]] (1)
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|8
|[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|AUS}}||'''[[A-League Men|Avstraliya]] (34)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(3)'''
|'''(1)'''
|'''(3)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(3)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(3)'''
|'''(0)'''
|'''(2)'''
|'''(1)'''
|-
|1
|[[Melbourne Victory FC|Melbourne Victory]] (8)
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Sydney FC]] (7)
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|-
|3
|[[Adelaide United FC|Adelaide United]] (5)
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[2008 AFC Champions League final|F]]
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Central Coast Mariners FC|Central Coast Mariners]] (4)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|5
|[[Western Sydney Wanderers FC|Western Sydney Wanderers]] (3)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[2014 AFC Champions League final|C]]'''
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|6
|[[Brisbane Roar FC|Brisbane Roar]] (3)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|7
|[[Melbourne City FC|Melbourne City]] (2)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|8
|[[Newcastle Jets FC|Newcastle Jets]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|9
|[[Perth Glory FC|Perth Glory]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|THA}}||'''[[Tailand Birinchi ligasi|Tailand]] (28)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(0)'''
|'''(1)'''
|'''(2)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(1)'''
|'''(2)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(4)'''
|'''(2)'''
|'''(3)'''
|-
|1
|[[Buriram United F.C.|Buriram United]] (8)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Police Tero F.C.|BEC Tero Sasana]] (3)
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[2003 AFC Champions League final|F]]
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|3
|[[BG Pathum United F.C.|BG Pathum United]] (3)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Chiangrai United F.C.|Chiangrai United]] (3)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|-
|5
|[[Krung Thai Bank F.C.|Krung Thai Bank]]{{efn|name=defunct}} (3)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|6
|[[Bangkok United F.C.|Bangkok United]] (2)
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|-
|7
|[[Muangthong United F.C.|Muangthong United]] (2)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|8
|[[Chonburi F.C.|Chonburi]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|9
|[[Jumpasri United F.C.|Osotsapa]]{{efn|name=defunct}} (1)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|10
|align=&quot;left&quot;|[[Port F.C.|Port]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|-
|11
|align=&quot;left&quot;|[[Ratchaburi F.C.|Ratchaburi Mitr Phol]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|IRQ}}||'''[[Iroq Yulduzlar ligasi|Iroq]] (17)'''
|'''(1)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(2)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|-
|1
|[[Al-Quwa Al-Jawiya]] (6)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Al-Shorta SC|Al-Shorta]] (4)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|-
|3
|[[Al-Zawraa SC|Al-Zawraʼa]] (3)
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Al-Minaa SC|Al-Minaʼa]] (1)
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|5
|[[Al-Najaf SC|Al-Najaf]] (1)
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|6
|[[Al-Talaba SC|Al-Talaba]] (1)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|7
|[[Erbil SC|Erbil]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|VIE}}||'''[[Vyetnam Birinchi ligasi|Vyetnam]] (14)'''
|'''(0)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(1)'''
|'''(2)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|-
|1
|[[Becamex Ho Chi Minh City FC|Becamex Bình Dương]] (3)
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Hoang Anh Gia Lai FC|Hoàng Anh Gia Lai]] (3)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|-
|3
|[[Quy Nhon United FC|Bình Định]] (2)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Long An FC|Long An]] (2)
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|5
|[[SHB Da Nang|Da Nang]] (1)
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|6
|[[Hanoi FC|Hanoi]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|-
|7
|[[Thep Xanh Nam Dinh F.C.|Nam Dinh]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|8
|[[Thể Công–Viettel FC|Viettel]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|IDN}}||'''[[Indoneziya Superligasi|Indoneziya]] (9)'''
|'''(0)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(0)'''
|'''(2)'''
|'''(0)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|-
|1
|[[Arema F.C.|Arema]] (2)
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Persik Kediri]] (2)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|3
|[[PSM Makassar]] (2)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Persebaya Surabaya]] (1)
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|5
|[[Persipura Jayapura]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|6
|[[Sriwijaya F.C.|Sriwijaya]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|KUW}}||'''[[Kuvayt Premyer ligasi|Kuvayt]] (9)'''
|'''(0)'''
|'''(1)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|-
|1
|[[Al-Arabi SC (Kuvayt)|Al-Arabi]] (3)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Kuwait SC|Al-Kuwait]] (3)
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|3
|[[Qadsia SC|Al-Qadsia]] (2)
|•
|•
|•
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Al-Salmiya SC|Al-Salmiya]] (1)
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|SYR}}||'''[[Suriya Premyer ligasi|Suriya]] (8)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|-
|1
|[[Al-Karamah SC|Al-Karamah]] (3)
|•
|•
|•
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[2006 AFC Champions League final|F]]
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|align=&quot;left&quot;|[[Al Ittihad Ahli of Aleppo SC|Al-Ittihad]] (3)
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|3
|[[Al-Jaish SC (Suriya)|Al-Jaish]] (1)
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Al-Wahda SC (Syria)|Al-Wahda]] (1)
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|SIN}}||'''[[Singapur Premyer ligasi|Singapur]] (5)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|1
|align=&quot;left&quot;|[[Lion City Sailors FC|Lion City Sailors]] (2)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|-
|2
|[[Warriors FC|Singapore Armed Forces]]{{efn|name=defunct}} (2)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|3
|align=&quot;left&quot;|[[Tampines Rovers FC|Tampines Rovers]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|HKG}}||'''[[Gonkong Premyer-ligasi|Gonkong]] (5)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|-
|1
|align=&quot;left&quot;|[[Kitchee SC|Kitchee]] (4)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|align=&quot;left&quot;|[[Eastern SC|Eastern]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|PHI}}||'''[[Filippin futbol ligasi|Filippin]] (4)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(2)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|-
|1
|align=&quot;left&quot;|[[United City F.C.|United City]] (2)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Kaya F.C.–Iloilo|Kaya–Iloilo]] (2)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|MYS}}||'''[[Malayziya Superligasi|Malayziya]] (4)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(1)'''
|'''(0)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|-
|1
|[[Johor Darul Ta'zim F.C.|Johor Darul Taʼzim]] (4)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|IND}}||'''[[Hindiston Superligasi|Hindiston]] (3)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|-
|1
|[[Mumbai City FC|Mumbai City]] (2)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[FC Goa|Goa]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|JOR}}||'''[[Iordaniya Pro ligasi|Iordaniya]] (3)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|-
|1
|[[Al-Wehdat SC|Al-Wehdat]] (2)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Al-Faisaly SC|Al-Faisaly]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|TKM}}||'''[[Turkmaniston Yokari ligasi|Turkmaniston]] (3)'''
|'''(1)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|-
|1
|align=&quot;left&quot;|[[Ahal (futbol klubi)|Ahal]] (2)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Nisa Ashxobod]]{{efn|name=defunct}} (1)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|TJK}}||'''[[Tojikiston Oliy ligasi|Tojikiston]] (3)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|-
|1
|[[Istiqlol Dushanbe (futbol klubi)|Istiqlol]] (3)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|}
{{sticky table end}}

== Yana qarang ==
* [[AFC Osiyo Elita Chempionlar Ligasi]]
* [[Klublar oʻrtasidagi Osiyo chempionati va AFC Chempionlar ligasi rekordlari va statistikasi]]

== Izohlar ==
{{notelist}}
{{manbalar|group=izoh}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{AFC Chempionlar ligasi}}

[[Turkum:AFC Elit Chempionlar ligasidagi rekordlar va statistika]]</text>
      <sha1>acuc9amci4mz4zj0xemiz6qya9fqby6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327469</id>
      <parentid>6327466</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T12:15:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* AFC Chempionlar Ligasi natijalari (2002–2024) */</comment>
      <origin>6327469</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62847" sha1="jei4gx2xpoltfm9fn7oowrr6qzxx0pt" xml:space="preserve">{{see also|Klublar oʻrtasidagi Osiyo chempionati va AFC Chempionlar ligasi rekordlari va statistikasi}}

Quyida Osiyo Chempionlar Ligasi Elitasida ishtirok etgan barcha klublar oʻyinlarining taqqoslanishi keltirilgan. Saralash bosqichlari hisobga olinmaydi.

== Tasniflash ==
{| class=wikitable style=&quot;text-align:center;font-size:85%&quot;
|-
|bgcolor=#00ff00|'''C'''
|align=left|Chempion
|-
|bgcolor=thistle|F
|align=left|Ikkinchi oʻrin
|-
|bgcolor=yellow|SF
|align=left|Yarim final
|-
|bgcolor=#ffebcd|QF
|align=left|Chorak final
|-
|bgcolor=#afeeee|R16
|align=left|Nimchorak final
|-
|bgcolor=#afeeee|GS&lt;br /&gt;LS
|align=left|Guruh bosqichi&lt;br /&gt;Liga bosqichi
|-
|•
|align=left|Ishtirok etmagan
|}

== Unumdorlik ==
Mamlakatlar ishtirokchilarning umumiy soni boʻyicha, keyin turli ishtirokchi klublar soni boʻyicha va keyin alifbo tartibida tartiblangan. Klublar ishtirok etish soniga koʻra, keyin unvonlar, ikkinchi oʻrin, yarim final oʻyinlari, chorak final oʻyinlari va nihoyat alifbo tartibida tartiblangan.

{{table alignment}}
{| class=&quot;wikitable defaultcenter col2left&quot; style=&quot;font-size:85%&quot;
|-
!#!!Klublar (# ta ishtirok)
![[Futbol boʻyicha 2024–25-yilgi AFC Elit Chempionlar ligasi|24–25]]
![[Futbol boʻyicha 2025–26-yilgi AFC Elit Chempionlar ligasi|25–26]]
![[Futbol boʻyicha 2026–27-yilgi AFC Elit Chempionlar ligasi|26–27]]
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|JPN}}||'''[[J1 ligasi|Yaponiya]] (11)'''
|'''(3)'''
|'''(3)'''
|'''(5)'''
|-
|1
|[[Vissel Kobe]] (3)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Kawasaki Frontale]] (1)
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[Futbol boʻyicha 2025-yilgi AFC Elit Chempionlar ligasi finali|F]]
|•
|•
|-
|3
|[[FC Machida Zelvia|Machida Zelvia]] (1)
|•
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[Futbol boʻyicha 2026-yilgi AFC Elit Chempionlar ligasi finali|F]]
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Yokohama F. Marinos]] (1)
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|-
|5
|[[Gamba Osaka]] (1)
|•
|•
|
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|6
|[[Kashima Antlers]] (1)
|•
|•
|
|-
|7
|[[Kashiwa Reysol]] (1)
|•
|•
|
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|8
|[[Kyoto Sanga FC|Kyoto Sanga]] (1)
|•
|•
|
|-
|9
|[[Sanfrecce Hiroshima]] (1)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|KSA}}||'''[[Saudiya Pro ligasi|Saudiya Arabistoni]] (11)'''
|'''(3)'''
|'''(3)'''
|'''(5)'''
|-
|1
|[[Al-Ahli Saudi FC|Al-Ahli]] (3)
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[Futbol boʻyicha 2025-yilgi AFC Elit Chempionlar ligasi finali|C]]'''
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[Futbol boʻyicha 2026-yilgi AFC Elit Chempionlar ligasi finali|C]]'''
|
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Al Hilal SFC|Al-Hilal]] (3)
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|
|-
|3
|[[Al-Nassr FC|Al-Nassr]] (2)
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|•
|
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Al-Ittihod (futbol klubi, Jidda)|Al-Ittihad]] (2)
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|
|-
|5
|[[Al Qadsiah FC|Al-Qadsiah]] (1)
|•
|•
|
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|KOR}}||'''[[K1 ligasi|Janubiy Koreya]] (9)'''
|'''(3)'''
|'''(3)'''
|'''(3)'''
|-
|1
|[[Pohang Steelers]] (2)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|LS
|•
|
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Ulsan HD FC|Ulsan HD]] (2)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|LS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|LS
|•
|-
|3
|[[Gwangju FC]] (1)
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Daejeon Hana Citizen]] (1)
|•
|•
|
|-
|5
|[[Gangwon FC]] (1)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|6
|[[Jeonbuk Hyundai Motors]] (1)
|•
|•
|
|-
|7
|[[FC Seoul]] (1)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|QAT}}||'''[[Qatar Yulduzlar ligasi|Qatar]] (9)'''
|'''(3)'''
|'''(3)'''
|'''(3)'''
|-
|1
|[[Al Sadd SC|Al-Sadd]] (3)
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Al-Gharafa SC|Al-Gharafa]] (3)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|LS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|LS
|
|-
|3
|[[Al Duhail SC|Al-Duhail]] (1)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Al-Rayyan SC|Al-Rayyan]] (1)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|-
|5
|[[Al-Shamal SC|Al-Shamal]] (1)
|•
|•
|
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|UAE}}||'''[[BAA Pro ligasi|Birlashgan Arab Amirliklari]] (8)'''
|'''(2)'''
|'''(3)'''
|'''(3)'''
|-
|1
|[[Shabab Al Ahli Club|Shabab Al-Ahli]] (2)
|•
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Al Ain FC|Al-Ain]] (2)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|LS
|•
|
|-
|3
|[[Al Wasl F.C.|Al-Wasl]] (2)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Al Wahda FC|Al-Wahda]] (1)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|-
|5
|[[Sharjah FC|Sharjah]] (1)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|LS
|•
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|CHN}}||'''[[Xitoy Superligasi|Xitoy]] (7)'''
|'''(2)'''
|'''(3)'''
|'''(2)'''
|-
|1
|[[Shanghai Port F.C.|Shanghai Port]] (3)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|LS
|
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Shanghai Shenhua F.C.|Shanghai Shenhua]] (2)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|LS
|•
|-
|3
|[[Beijing Guoan F.C.|Beijing Guoan]] (1)
|•
|•
|
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Chengdu Rongcheng F.C.|Chengdu Rongcheng]] (1)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|LS
|•
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|IRN}}||'''[[Fors koʻrfazi Pro ligasi|Eron]] (5)'''
|'''(2)'''
|'''(1)'''
|'''(2)'''
|-
|1
|[[Esteghlal F.C.|Esteghlal]] (2)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Tractor S.C.|Tractor]] (2)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|
|-
|3
|[[Persepolis F.C.|Persepolis]] (1)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|LS
|•
|•
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|THA}}||'''[[Thai League 1|Tailand]] (5)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(3)'''
|-
|1
|[[Buriram United F.C.|Buriram United]] (3)
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Port F.C.|Port]] (1)
|•
|•
|
|-
|3
|[[Ratchaburi F.C.|Ratchaburi]] (1)
|•
|•
|
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|UZB}}||'''[[Oʻzbekiston Superligasi|Oʻzbekiston]] (4)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(2)'''
|-
|1
|[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (1)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|LS
|•
|-
|3
|[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] (1)
|•
|•
|
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|AUS}}||'''[[A-League Men|Avstraliya]] (3)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|-
|1
|[[Central Coast Mariners FC|Central Coast Mariners]] (1)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|LS
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Melbourne City FC|Melbourne City]] (1)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|-
|3
|[[Newcastle Jets FC|Newcastle Jets]] (1)
|•
|•
|
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|IRQ}}||'''[[Iroq Yulduzlar ligasi|Iroq]] (3)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|-
|1
|[[Al-Shorta SC|Al-Shorta]] (2)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|LS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|LS
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Al-Quwa Al-Jawiya]] (1)
|•
|•
|
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|MYS}}||'''[[Malayziya Superligasi|Malayziya]] (3)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|-
|1
|[[Johor Darul Ta'zim F.C.|Johor Darul Taʼzim]] (3)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|
|-
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|VIE}}||'''[[V.League 1|Vyetnam]] (1)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(1)'''
|-
|1
|[[Cong An Hanoi FC|Công An Hà Nội]] (1)
|•
|•
|
|}

== AFC Chempionlar Ligasi natijalari (2002–2024) ==
Mamlakatlar ishtirokchilarning umumiy soni boʻyicha, keyin turli ishtirokchi klublar soni boʻyicha va keyin alifbo tartibida tartiblangan. Klublar ishtirok etish soniga koʻra, keyin unvonlar, ikkinchi oʻrin, yarim final oʻyinlari, chorak final oʻyinlari va nihoyat alifbo tartibida tartiblangan.
{{table alignment}}
{{sticky table start}}
{| class=&quot;wikitable defaultcenter col2left sticky-table-row1 sticky-table-col2&quot; style=&quot;font-size:80%&quot;
|-
!#!!Klublar (# ta ishtirok)
![[Futbol boʻyicha 2002–03-yilgi AFC Chempionlar ligasi|02–03]]
![[Futbol boʻyicha 2004-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2004]]
![[Futbol boʻyicha 2005-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2005]]
![[Futbol boʻyicha 2006-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2006]]
![[Futbol boʻyicha 2007-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2007]]
![[Futbol boʻyicha 2008-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2008]]
![[Futbol boʻyicha 2009-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2009]]
![[Futbol boʻyicha 2010-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2010]]
![[Futbol boʻyicha 2011-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2011]]
![[Futbol boʻyicha 2012-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2012]]
![[Futbol boʻyicha 2013-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2013]]
![[Futbol boʻyicha 2014-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2014]]
![[Futbol boʻyicha 2015-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2015]]
![[Futbol boʻyicha 2016-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2016]]
![[Futbol boʻyicha 2017-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2017]]
![[Futbol boʻyicha 2018-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2018]]
![[Futbol boʻyicha 2019-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2019]]
![[Futbol boʻyicha 2020-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2020]]
![[Futbol boʻyicha 2021-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2021]]
![[Futbol boʻyicha 2022-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2022]]
![[Futbol boʻyicha 2023–24-yilgi AFC Chempionlar ligasi|23–24]]
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|KOR}}||'''[[K1 ligasi|Janubiy Koreya]] (73)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(3)'''
|'''(2)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|-
|1
|[[Jeonbuk Hyundai Motors]] (16)
|•
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|•
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[Futbol boʻyicha 2006-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|C]]'''
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[Futbol boʻyicha 2011-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|F]]
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[Futbol boʻyicha 2016-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|C]]'''
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Ulsan HD FC|Ulsan Hyundai]] (11)
|•
|•
|•
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[Futbol boʻyicha 2012-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|C]]'''
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[Futbol boʻyicha 2020-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|C]]'''
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|-
|3
|style=&quot;white-space:nowrap&quot;|[[Suwon Samsung Bluewings]] (10)
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Pohang Steelers]] (9)
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[Futbol boʻyicha 2009-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|C]]'''
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[Futbol boʻyicha 2021-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|F]]
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|-
|5
|[[FC Seoul]] (8)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[Futbol boʻyicha 2013-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|F]]
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|6
|[[Seongnam FC]] (6)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[Futbol boʻyicha 2004-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|F]]
|•
|•
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|•
|•
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[Futbol boʻyicha 2010-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|C]]'''
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|7
|[[Daegu FC]] (3)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|8
|[[Jeju SK FC|Jeju United]] (3)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|9
|[[Jeonnam Dragons]] (3)
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|10
|[[Busan IPark]] (1)
|•
|•
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|11
|[[Daejeon Hana Citizen]] (1)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|12
|[[Gyeongnam FC]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|-
|13
|[[Incheon United FC|Incheon United]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|JPN}}||'''[[J1 League|JAPAN]] (72)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(3)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(3)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|-
|1
|[[Gamba Osaka]] (10)
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[Futbol boʻyicha 2008-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|C]]'''
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Kawasaki Frontale]] (10)
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|-
|3
|[[Urawa Red Diamonds]] (9)
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[Futbol boʻyicha 2007-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|C]]'''
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[Futbol boʻyicha 2017-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|C]]'''
|•
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[Futbol boʻyicha 2019-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|F]]
|•
|•
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[Futbol boʻyicha 2022-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|C]]'''
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Kashima Antlers]] (9)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[Futbol boʻyicha 2018-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|C]]'''
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|•
|•
|-
|5
|[[Yokohama F. Marinos]] (6)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[Futbol boʻyicha 2024-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|F]]
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|6
|[[Sanfrecce Hiroshima]] (5)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|•
|-
|7
|[[Kashiwa Reysol]] (4)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|8
|[[Nagoya Grampus]] (4)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|-
|9
|[[Cerezo Osaka]] (4)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|10
|[[FC Tokyo]] (3)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|-
|11
|[[Vissel Kobe]] (2)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|12
|[[Júbilo Iwata]] (2)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|13
|[[Shimizu S-Pulse]] (1)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|14
|[[Tokyo Verdy]] (1)
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|15
|[[Vegalta Sendai]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|16
|[[Ventforet Kofu]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|KSA}}||'''[[Saudiya Pro ligasi|Saudiya Arabistoni]] (68)'''
|'''(1)'''
|'''(2)'''
|'''(3)'''
|'''(3)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(3)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(2)'''
|'''(4)'''
|'''(3)'''
|'''(3)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|-
|1
|[[Al Hilal SFC|Al-Hilal]] (18)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[Futbol boʻyicha 2014-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|F]]
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[Futbol boʻyicha 2017-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|F]]
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[Futbol boʻyicha 2019-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|C]]'''
|•
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[Futbol boʻyicha 2021-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|C]]'''
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[Futbol boʻyicha 2022-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|F]]
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|align=&quot;left&quot;|[[Al-Ittihad Club (Jeddah)|Al-Ittihad]] (12)
|•
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[Futbol boʻyicha 2004-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|C]]'''
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[Futbol boʻyicha 2005-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|C]]'''
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[Futbol boʻyicha 2009-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|F]]
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|-
|3
|[[Al Ahli SFC|Al-Ahli]] (12)
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[Futbol boʻyicha 2012-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|F]]
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Al Shabab Club|Al-Shabab]] (10)
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|-
|5
|[[Al-Nassr FC|Al-Nassr]] (7)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|6
|[[Al Taawoun FC|Al-Taawoun]] (3)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|-
|7
|[[Al-Ettifaq Club|Al-Ettifaq]] (2)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|8
|[[Al Fateh SC|Al-Fateh]] (2)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|9
|[[Al Faisaly FC|Al-Faisaly]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|10
|[[Al-Fayha Club|Al-Fayha]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|CHN}}||'''[[Xitoy Superligasi|Xitoy]] (65)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(3)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(3)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(3)'''
|-
|1
|[[Guangzhou F.C.|Guangzhou]]{{efn|name=defunct|Club no longer exists.}} (11)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[Futbol boʻyicha 2013-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|C]]'''
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[Futbol boʻyicha 2015-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|C]]'''
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Shandong Taishan F.C.|Shandong Taishan]] (11)
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|-
|3
|[[Beijing Guoan F.C.|Beijing Guoan]] (10)
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Shanghai Shenhua F.C.|Shanghai Shenhua]] (8)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|-
|5
|[[Shanghai Port F.C.|Shanghai Port]] (5)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|6
|[[Dalian Shide F.C.|Dalian Shide]]{{efn|name=defunct}} (3)
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|7
|[[Jiangsu F.C.|Jiangsu Suning]]{{efn|name=defunct}}  (3)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|8
|[[Tianjin Jinmen Tiger F.C.|Tianjin Teda]] (3)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|9
|[[Beijing Chengfeng F.C.|Beijing Renhe]]{{efn|name=defunct}} (2)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|10
|[[Changchun Yatai F.C.|Changchun Yatai]] (2)
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|11
|[[Zhejiang Professional F.C.|Zhejiang]] (2)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|12
|[[Shenzhen F.C.|Shenzhen Jianlibao]]{{efn|name=defunct}} (1)
|•
|•
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|13
|[[Tianjin Tianhai F.C.|Tianjin Quanjian]]{{efn|name=defunct}} (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|14
|[[Henan F.C.|Henan Jianye]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|15
|[[Guangzhou City F.C.|Guangzhou R&amp;F]]{{efn|name=defunct}} (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|16
|[[Wuhan Three Towns F.C.|Wuhan Three Towns]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|IRN}}||'''[[Fors koʻrfazi Pro ligasi|Eron]] (64)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(1)'''
|'''(2)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(3)'''
|'''(3)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(3)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(3)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(2)'''
|'''(3)'''
|-
|1
|[[Sepahan S.C.|Sepahan]] (14)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[Futbol boʻyicha 2007-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|F]]
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Esteghlal F.C.|Esteghlal]] (12)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|-
|3
|[[Persepolis F.C.|Persepolis]] (11)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[Futbol boʻyicha 2018-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|F]]
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[Futbol boʻyicha 2020-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|F]]
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Zob Ahan Esfahan F.C.|Zob Ahan]] (7)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[Futbol boʻyicha 2010-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|F]]
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|•
|-
|5
|[[Tractor S.C.|Tractor]] (6)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|6
|[[Foolad F.C.|Foolad]] (5)
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|-
|7
|[[Saba Qom F.C.|Saba Qom]]{{efn|name=defunct}} (2)
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|8
|[[Naft Tehran F.C.|Naft Tehran]]{{efn|name=defunct}} (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|9
|[[PAS Tehran F.C.|Pas]]{{efn|name=defunct}} (1)
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|10
|[[Saipa F.C.|Saipa]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|11
|[[Esteghlal Khuzestan F.C.|Esteghlal Khuzestan]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|12
|[[Sanat Mes Kerman F.C.|Mes Kerman]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|13
|[[F.C. Nassaji Mazandaran|Nassaji Mazandaran]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|14
|[[Shahr Khodro F.C.|Shahr Khodro]]{{efn|name=defunct}} (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|UAE}}||'''[[BAA Pro ligasi|Birlashgan Arab Amirliklari]] (60)'''
|'''(1)'''
|'''(3)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(3)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(3)'''
|'''(2)'''
|'''(3)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(3)'''
|'''(3)'''
|'''(3)'''
|'''(3)'''
|'''(2)'''
|-
|1
|[[Al Ain FC|Al-Ain]] (16)
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[Futbol boʻyicha 2003-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|C]]'''
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[Futbol boʻyicha 2005-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|F]]
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[Futbol boʻyicha 2016-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|F]]
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[Futbol boʻyicha 2024-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|C]]'''
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Al Wahda FC|Al-Wahda]] (10)
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|-
|3
|[[Al Jazira Club|Al-Jazira]] (10)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Shabab Al Ahli Club|Shabab Al-Ahli]] (9)
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[Futbol boʻyicha 2015-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|F]]
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|-
|5
|[[Sharjah FC|Sharjah]] (5)
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|6
|[[Al-Nasr SC (Dubai)|Al-Nasr]] (3)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|7
|[[Al Shabab Al Arabi Club (Dubai)|Al-Shabab]]{{efn|name=defunct}} (3)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|8
|[[Al Wasl F.C.|Al-Wasl]] (3)
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|-
|9
|[[Baniyas Club|Baniyas]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|10
|[[Emirates Club|Emirates]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|QAT}}||'''[[Qatar Yulduzlar Ligasi|Qatar]] (54)'''
|'''(1)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(3)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(4)'''
|'''(3)'''
|'''(2)'''
|'''(3)'''
|'''(4)'''
|'''(2)'''
|-
|1
|[[Al Sadd SC|Al-Sadd]] (16)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[Futbol boʻyicha 2011-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|C]]'''
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Al Duhail SC|Al-Duhail]] (12)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|-
|3
|[[Al-Rayyan SC|Al-Rayyan]] (11)
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Al-Gharafa SC|Al-Gharafa]] (9)
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|-
|5
|[[El Jaish SC|El-Jaish]]{{efn|name=defunct}} (3)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|6
|[[Umm Salal SC|Umm-Salal]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|7
|[[Al-Arabi SC (Qatar)|Al-Arabi]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|8
|align=&quot;left&quot;|[[Qatar SC]] (1)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|UZB}}||'''[[Oʻzbekiston Superligasi|Oʻzbekiston]] (46)'''
|'''(1)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(3)'''
|'''(2)'''
|'''(1)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(1)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(4)'''
|-
|1
|[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (18)
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[FC Bunyodkor|Bunyodkor]] (10)
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|3
|[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (6)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (5)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|-
|5
|[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] (3)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|6
|[[OKMK (futbol klubi)|AGMK]] (2)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|-
|7
|[[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal Muborak]] (1)
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|8
|[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|AUS}}||'''[[A-League Men|Avstraliya]] (34)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(3)'''
|'''(1)'''
|'''(3)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(3)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(3)'''
|'''(0)'''
|'''(2)'''
|'''(1)'''
|-
|1
|[[Melbourne Victory FC|Melbourne Victory]] (8)
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Sydney FC]] (7)
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|-
|3
|[[Adelaide United FC|Adelaide United]] (5)
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[Futbol boʻyicha 2008-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|F]]
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Central Coast Mariners FC|Central Coast Mariners]] (4)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|5
|[[Western Sydney Wanderers FC|Western Sydney Wanderers]] (3)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[Futbol boʻyicha 2014-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|C]]'''
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|6
|[[Brisbane Roar FC|Brisbane Roar]] (3)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|7
|[[Melbourne City FC|Melbourne City]] (2)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|8
|[[Newcastle Jets FC|Newcastle Jets]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|9
|[[Perth Glory FC|Perth Glory]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|THA}}||'''[[Tailand Birinchi ligasi|Tailand]] (28)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(0)'''
|'''(1)'''
|'''(2)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(1)'''
|'''(2)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(4)'''
|'''(2)'''
|'''(3)'''
|-
|1
|[[Buriram United F.C.|Buriram United]] (8)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Police Tero F.C.|BEC Tero Sasana]] (3)
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[Futbol boʻyicha 2003-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|F]]
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|3
|[[BG Pathum United F.C.|BG Pathum United]] (3)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Chiangrai United F.C.|Chiangrai United]] (3)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|-
|5
|[[Krung Thai Bank F.C.|Krung Thai Bank]]{{efn|name=defunct}} (3)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|6
|[[Bangkok United F.C.|Bangkok United]] (2)
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|-
|7
|[[Muangthong United F.C.|Muangthong United]] (2)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|8
|[[Chonburi F.C.|Chonburi]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|9
|[[Jumpasri United F.C.|Osotsapa]]{{efn|name=defunct}} (1)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|10
|align=&quot;left&quot;|[[Port F.C.|Port]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|-
|11
|align=&quot;left&quot;|[[Ratchaburi F.C.|Ratchaburi Mitr Phol]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|IRQ}}||'''[[Iroq Yulduzlar ligasi|Iroq]] (17)'''
|'''(1)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(2)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|-
|1
|[[Al-Quwa Al-Jawiya]] (6)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Al-Shorta SC|Al-Shorta]] (4)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|-
|3
|[[Al-Zawraa SC|Al-Zawraʼa]] (3)
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Al-Minaa SC|Al-Minaʼa]] (1)
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|5
|[[Al-Najaf SC|Al-Najaf]] (1)
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|6
|[[Al-Talaba SC|Al-Talaba]] (1)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|7
|[[Erbil SC|Erbil]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|VIE}}||'''[[Vyetnam Birinchi ligasi|Vyetnam]] (14)'''
|'''(0)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(1)'''
|'''(2)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|-
|1
|[[Becamex Ho Chi Minh City FC|Becamex Bình Dương]] (3)
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Hoang Anh Gia Lai FC|Hoàng Anh Gia Lai]] (3)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|-
|3
|[[Quy Nhon United FC|Bình Định]] (2)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Long An FC|Long An]] (2)
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|5
|[[SHB Da Nang|Da Nang]] (1)
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|6
|[[Hanoi FC|Hanoi]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|-
|7
|[[Thep Xanh Nam Dinh F.C.|Nam Dinh]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|8
|[[Thể Công–Viettel FC|Viettel]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|IDN}}||'''[[Indoneziya Superligasi|Indoneziya]] (9)'''
|'''(0)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(0)'''
|'''(2)'''
|'''(0)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|-
|1
|[[Arema F.C.|Arema]] (2)
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Persik Kediri]] (2)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|3
|[[PSM Makassar]] (2)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Persebaya Surabaya]] (1)
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|5
|[[Persipura Jayapura]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|6
|[[Sriwijaya F.C.|Sriwijaya]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|KUW}}||'''[[Kuvayt Premyer ligasi|Kuvayt]] (9)'''
|'''(0)'''
|'''(1)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|-
|1
|[[Al-Arabi SC (Kuvayt)|Al-Arabi]] (3)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Kuwait SC|Al-Kuwait]] (3)
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|3
|[[Qadsia SC|Al-Qadsia]] (2)
|•
|•
|•
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Al-Salmiya SC|Al-Salmiya]] (1)
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|SYR}}||'''[[Suriya Premyer ligasi|Suriya]] (8)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|-
|1
|[[Al-Karamah SC|Al-Karamah]] (3)
|•
|•
|•
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[Futbol boʻyicha 2006-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|F]]
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|align=&quot;left&quot;|[[Al Ittihad Ahli of Aleppo SC|Al-Ittihad]] (3)
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|3
|[[Al-Jaish SC (Suriya)|Al-Jaish]] (1)
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Al-Wahda SC (Syria)|Al-Wahda]] (1)
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|SIN}}||'''[[Singapur Premyer ligasi|Singapur]] (5)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|1
|align=&quot;left&quot;|[[Lion City Sailors FC|Lion City Sailors]] (2)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|-
|2
|[[Warriors FC|Singapore Armed Forces]]{{efn|name=defunct}} (2)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|3
|align=&quot;left&quot;|[[Tampines Rovers FC|Tampines Rovers]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|HKG}}||'''[[Gonkong Premyer-ligasi|Gonkong]] (5)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|-
|1
|align=&quot;left&quot;|[[Kitchee SC|Kitchee]] (4)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|align=&quot;left&quot;|[[Eastern SC|Eastern]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|PHI}}||'''[[Filippin futbol ligasi|Filippin]] (4)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(2)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|-
|1
|align=&quot;left&quot;|[[United City F.C.|United City]] (2)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Kaya F.C.–Iloilo|Kaya–Iloilo]] (2)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|MYS}}||'''[[Malayziya Superligasi|Malayziya]] (4)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(1)'''
|'''(0)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|-
|1
|[[Johor Darul Ta'zim F.C.|Johor Darul Taʼzim]] (4)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|IND}}||'''[[Hindiston Superligasi|Hindiston]] (3)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|-
|1
|[[Mumbai City FC|Mumbai City]] (2)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[FC Goa|Goa]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|JOR}}||'''[[Iordaniya Pro ligasi|Iordaniya]] (3)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|-
|1
|[[Al-Wehdat SC|Al-Wehdat]] (2)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Al-Faisaly SC|Al-Faisaly]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|TKM}}||'''[[Turkmaniston Yokari ligasi|Turkmaniston]] (3)'''
|'''(1)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|-
|1
|align=&quot;left&quot;|[[Ahal (futbol klubi)|Ahal]] (2)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Nisa Ashxobod]]{{efn|name=defunct}} (1)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|TJK}}||'''[[Tojikiston Oliy ligasi|Tojikiston]] (3)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|-
|1
|[[Istiqlol Dushanbe (futbol klubi)|Istiqlol]] (3)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|}
{{sticky table end}}

== Yana qarang ==
* [[AFC Osiyo Elita Chempionlar Ligasi]]
* [[Klublar oʻrtasidagi Osiyo chempionati va AFC Chempionlar ligasi rekordlari va statistikasi]]

== Izohlar ==
{{notelist}}
{{manbalar|group=izoh}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{AFC Chempionlar ligasi}}

[[Turkum:AFC Elit Chempionlar ligasidagi rekordlar va statistika]]</text>
      <sha1>jei4gx2xpoltfm9fn7oowrr6qzxx0pt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327470</id>
      <parentid>6327469</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T12:16:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6327470</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62882" sha1="jcohqtrk709ufe96a88z13z6dyy18hf" xml:space="preserve">{{see also|Klublar oʻrtasidagi Osiyo chempionati va AFC Chempionlar ligasi rekordlari va statistikasi}}

Quyida [[AFC Osiyo Elita Chempionlar Ligasi|AFC Elit Chempionlar ligasi ]]da ishtirok etgan barcha klublar oʻyinlarining taqqoslanishi keltirilgan. Saralash bosqichlari hisobga olinmaydi.

== Tasniflash ==
{| class=wikitable style=&quot;text-align:center;font-size:85%&quot;
|-
|bgcolor=#00ff00|'''C'''
|align=left|Chempion
|-
|bgcolor=thistle|F
|align=left|Ikkinchi oʻrin
|-
|bgcolor=yellow|SF
|align=left|Yarim final
|-
|bgcolor=#ffebcd|QF
|align=left|Chorak final
|-
|bgcolor=#afeeee|R16
|align=left|Nimchorak final
|-
|bgcolor=#afeeee|GS&lt;br /&gt;LS
|align=left|Guruh bosqichi&lt;br /&gt;Liga bosqichi
|-
|•
|align=left|Ishtirok etmagan
|}

== Unumdorlik ==
Mamlakatlar ishtirokchilarning umumiy soni boʻyicha, keyin turli ishtirokchi klublar soni boʻyicha va keyin alifbo tartibida tartiblangan. Klublar ishtirok etish soniga koʻra, keyin unvonlar, ikkinchi oʻrin, yarim final oʻyinlari, chorak final oʻyinlari va nihoyat alifbo tartibida tartiblangan.

{{table alignment}}
{| class=&quot;wikitable defaultcenter col2left&quot; style=&quot;font-size:85%&quot;
|-
!#!!Klublar (# ta ishtirok)
![[Futbol boʻyicha 2024–25-yilgi AFC Elit Chempionlar ligasi|24–25]]
![[Futbol boʻyicha 2025–26-yilgi AFC Elit Chempionlar ligasi|25–26]]
![[Futbol boʻyicha 2026–27-yilgi AFC Elit Chempionlar ligasi|26–27]]
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|JPN}}||'''[[J1 ligasi|Yaponiya]] (11)'''
|'''(3)'''
|'''(3)'''
|'''(5)'''
|-
|1
|[[Vissel Kobe]] (3)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Kawasaki Frontale]] (1)
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[Futbol boʻyicha 2025-yilgi AFC Elit Chempionlar ligasi finali|F]]
|•
|•
|-
|3
|[[FC Machida Zelvia|Machida Zelvia]] (1)
|•
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[Futbol boʻyicha 2026-yilgi AFC Elit Chempionlar ligasi finali|F]]
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Yokohama F. Marinos]] (1)
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|-
|5
|[[Gamba Osaka]] (1)
|•
|•
|
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|6
|[[Kashima Antlers]] (1)
|•
|•
|
|-
|7
|[[Kashiwa Reysol]] (1)
|•
|•
|
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|8
|[[Kyoto Sanga FC|Kyoto Sanga]] (1)
|•
|•
|
|-
|9
|[[Sanfrecce Hiroshima]] (1)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|KSA}}||'''[[Saudiya Pro ligasi|Saudiya Arabistoni]] (11)'''
|'''(3)'''
|'''(3)'''
|'''(5)'''
|-
|1
|[[Al-Ahli Saudi FC|Al-Ahli]] (3)
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[Futbol boʻyicha 2025-yilgi AFC Elit Chempionlar ligasi finali|C]]'''
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[Futbol boʻyicha 2026-yilgi AFC Elit Chempionlar ligasi finali|C]]'''
|
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Al Hilal SFC|Al-Hilal]] (3)
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|
|-
|3
|[[Al-Nassr FC|Al-Nassr]] (2)
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|•
|
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Al-Ittihod (futbol klubi, Jidda)|Al-Ittihad]] (2)
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|
|-
|5
|[[Al Qadsiah FC|Al-Qadsiah]] (1)
|•
|•
|
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|KOR}}||'''[[K1 ligasi|Janubiy Koreya]] (9)'''
|'''(3)'''
|'''(3)'''
|'''(3)'''
|-
|1
|[[Pohang Steelers]] (2)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|LS
|•
|
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Ulsan HD FC|Ulsan HD]] (2)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|LS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|LS
|•
|-
|3
|[[Gwangju FC]] (1)
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Daejeon Hana Citizen]] (1)
|•
|•
|
|-
|5
|[[Gangwon FC]] (1)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|6
|[[Jeonbuk Hyundai Motors]] (1)
|•
|•
|
|-
|7
|[[FC Seoul]] (1)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|QAT}}||'''[[Qatar Yulduzlar ligasi|Qatar]] (9)'''
|'''(3)'''
|'''(3)'''
|'''(3)'''
|-
|1
|[[Al Sadd SC|Al-Sadd]] (3)
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Al-Gharafa SC|Al-Gharafa]] (3)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|LS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|LS
|
|-
|3
|[[Al Duhail SC|Al-Duhail]] (1)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Al-Rayyan SC|Al-Rayyan]] (1)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|-
|5
|[[Al-Shamal SC|Al-Shamal]] (1)
|•
|•
|
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|UAE}}||'''[[BAA Pro ligasi|Birlashgan Arab Amirliklari]] (8)'''
|'''(2)'''
|'''(3)'''
|'''(3)'''
|-
|1
|[[Shabab Al Ahli Club|Shabab Al-Ahli]] (2)
|•
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Al Ain FC|Al-Ain]] (2)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|LS
|•
|
|-
|3
|[[Al Wasl F.C.|Al-Wasl]] (2)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Al Wahda FC|Al-Wahda]] (1)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|-
|5
|[[Sharjah FC|Sharjah]] (1)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|LS
|•
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|CHN}}||'''[[Xitoy Superligasi|Xitoy]] (7)'''
|'''(2)'''
|'''(3)'''
|'''(2)'''
|-
|1
|[[Shanghai Port F.C.|Shanghai Port]] (3)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|LS
|
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Shanghai Shenhua F.C.|Shanghai Shenhua]] (2)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|LS
|•
|-
|3
|[[Beijing Guoan F.C.|Beijing Guoan]] (1)
|•
|•
|
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Chengdu Rongcheng F.C.|Chengdu Rongcheng]] (1)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|LS
|•
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|IRN}}||'''[[Fors koʻrfazi Pro ligasi|Eron]] (5)'''
|'''(2)'''
|'''(1)'''
|'''(2)'''
|-
|1
|[[Esteghlal F.C.|Esteghlal]] (2)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Tractor S.C.|Tractor]] (2)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|
|-
|3
|[[Persepolis F.C.|Persepolis]] (1)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|LS
|•
|•
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|THA}}||'''[[Thai League 1|Tailand]] (5)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(3)'''
|-
|1
|[[Buriram United F.C.|Buriram United]] (3)
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Port F.C.|Port]] (1)
|•
|•
|
|-
|3
|[[Ratchaburi F.C.|Ratchaburi]] (1)
|•
|•
|
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|UZB}}||'''[[Oʻzbekiston Superligasi|Oʻzbekiston]] (4)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(2)'''
|-
|1
|[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (1)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|LS
|•
|-
|3
|[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] (1)
|•
|•
|
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|AUS}}||'''[[A-League Men|Avstraliya]] (3)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|-
|1
|[[Central Coast Mariners FC|Central Coast Mariners]] (1)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|LS
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Melbourne City FC|Melbourne City]] (1)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|-
|3
|[[Newcastle Jets FC|Newcastle Jets]] (1)
|•
|•
|
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|IRQ}}||'''[[Iroq Yulduzlar ligasi|Iroq]] (3)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|-
|1
|[[Al-Shorta SC|Al-Shorta]] (2)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|LS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|LS
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Al-Quwa Al-Jawiya]] (1)
|•
|•
|
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|MYS}}||'''[[Malayziya Superligasi|Malayziya]] (3)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|-
|1
|[[Johor Darul Ta'zim F.C.|Johor Darul Taʼzim]] (3)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|
|-
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|VIE}}||'''[[V.League 1|Vyetnam]] (1)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(1)'''
|-
|1
|[[Cong An Hanoi FC|Công An Hà Nội]] (1)
|•
|•
|
|}

== AFC Chempionlar Ligasi natijalari (2002–2024) ==
Mamlakatlar ishtirokchilarning umumiy soni boʻyicha, keyin turli ishtirokchi klublar soni boʻyicha va keyin alifbo tartibida tartiblangan. Klublar ishtirok etish soniga koʻra, keyin unvonlar, ikkinchi oʻrin, yarim final oʻyinlari, chorak final oʻyinlari va nihoyat alifbo tartibida tartiblangan.
{{table alignment}}
{{sticky table start}}
{| class=&quot;wikitable defaultcenter col2left sticky-table-row1 sticky-table-col2&quot; style=&quot;font-size:80%&quot;
|-
!#!!Klublar (# ta ishtirok)
![[Futbol boʻyicha 2002–03-yilgi AFC Chempionlar ligasi|02–03]]
![[Futbol boʻyicha 2004-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2004]]
![[Futbol boʻyicha 2005-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2005]]
![[Futbol boʻyicha 2006-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2006]]
![[Futbol boʻyicha 2007-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2007]]
![[Futbol boʻyicha 2008-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2008]]
![[Futbol boʻyicha 2009-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2009]]
![[Futbol boʻyicha 2010-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2010]]
![[Futbol boʻyicha 2011-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2011]]
![[Futbol boʻyicha 2012-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2012]]
![[Futbol boʻyicha 2013-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2013]]
![[Futbol boʻyicha 2014-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2014]]
![[Futbol boʻyicha 2015-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2015]]
![[Futbol boʻyicha 2016-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2016]]
![[Futbol boʻyicha 2017-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2017]]
![[Futbol boʻyicha 2018-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2018]]
![[Futbol boʻyicha 2019-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2019]]
![[Futbol boʻyicha 2020-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2020]]
![[Futbol boʻyicha 2021-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2021]]
![[Futbol boʻyicha 2022-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2022]]
![[Futbol boʻyicha 2023–24-yilgi AFC Chempionlar ligasi|23–24]]
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|KOR}}||'''[[K1 ligasi|Janubiy Koreya]] (73)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(3)'''
|'''(2)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|-
|1
|[[Jeonbuk Hyundai Motors]] (16)
|•
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|•
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[Futbol boʻyicha 2006-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|C]]'''
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[Futbol boʻyicha 2011-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|F]]
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[Futbol boʻyicha 2016-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|C]]'''
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Ulsan HD FC|Ulsan Hyundai]] (11)
|•
|•
|•
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[Futbol boʻyicha 2012-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|C]]'''
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[Futbol boʻyicha 2020-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|C]]'''
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|-
|3
|style=&quot;white-space:nowrap&quot;|[[Suwon Samsung Bluewings]] (10)
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Pohang Steelers]] (9)
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[Futbol boʻyicha 2009-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|C]]'''
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[Futbol boʻyicha 2021-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|F]]
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|-
|5
|[[FC Seoul]] (8)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[Futbol boʻyicha 2013-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|F]]
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|6
|[[Seongnam FC]] (6)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[Futbol boʻyicha 2004-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|F]]
|•
|•
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|•
|•
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[Futbol boʻyicha 2010-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|C]]'''
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|7
|[[Daegu FC]] (3)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|8
|[[Jeju SK FC|Jeju United]] (3)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|9
|[[Jeonnam Dragons]] (3)
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|10
|[[Busan IPark]] (1)
|•
|•
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|11
|[[Daejeon Hana Citizen]] (1)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|12
|[[Gyeongnam FC]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|-
|13
|[[Incheon United FC|Incheon United]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|JPN}}||'''[[J1 League|JAPAN]] (72)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(3)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(3)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|-
|1
|[[Gamba Osaka]] (10)
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[Futbol boʻyicha 2008-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|C]]'''
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Kawasaki Frontale]] (10)
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|-
|3
|[[Urawa Red Diamonds]] (9)
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[Futbol boʻyicha 2007-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|C]]'''
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[Futbol boʻyicha 2017-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|C]]'''
|•
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[Futbol boʻyicha 2019-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|F]]
|•
|•
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[Futbol boʻyicha 2022-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|C]]'''
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Kashima Antlers]] (9)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[Futbol boʻyicha 2018-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|C]]'''
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|•
|•
|-
|5
|[[Yokohama F. Marinos]] (6)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[Futbol boʻyicha 2024-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|F]]
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|6
|[[Sanfrecce Hiroshima]] (5)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|•
|-
|7
|[[Kashiwa Reysol]] (4)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|8
|[[Nagoya Grampus]] (4)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|-
|9
|[[Cerezo Osaka]] (4)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|10
|[[FC Tokyo]] (3)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|-
|11
|[[Vissel Kobe]] (2)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|12
|[[Júbilo Iwata]] (2)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|13
|[[Shimizu S-Pulse]] (1)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|14
|[[Tokyo Verdy]] (1)
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|15
|[[Vegalta Sendai]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|16
|[[Ventforet Kofu]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|KSA}}||'''[[Saudiya Pro ligasi|Saudiya Arabistoni]] (68)'''
|'''(1)'''
|'''(2)'''
|'''(3)'''
|'''(3)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(3)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(2)'''
|'''(4)'''
|'''(3)'''
|'''(3)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|-
|1
|[[Al Hilal SFC|Al-Hilal]] (18)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[Futbol boʻyicha 2014-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|F]]
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[Futbol boʻyicha 2017-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|F]]
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[Futbol boʻyicha 2019-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|C]]'''
|•
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[Futbol boʻyicha 2021-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|C]]'''
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[Futbol boʻyicha 2022-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|F]]
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|align=&quot;left&quot;|[[Al-Ittihad Club (Jeddah)|Al-Ittihad]] (12)
|•
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[Futbol boʻyicha 2004-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|C]]'''
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[Futbol boʻyicha 2005-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|C]]'''
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[Futbol boʻyicha 2009-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|F]]
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|-
|3
|[[Al Ahli SFC|Al-Ahli]] (12)
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[Futbol boʻyicha 2012-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|F]]
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Al Shabab Club|Al-Shabab]] (10)
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|-
|5
|[[Al-Nassr FC|Al-Nassr]] (7)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|6
|[[Al Taawoun FC|Al-Taawoun]] (3)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|-
|7
|[[Al-Ettifaq Club|Al-Ettifaq]] (2)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|8
|[[Al Fateh SC|Al-Fateh]] (2)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|9
|[[Al Faisaly FC|Al-Faisaly]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|10
|[[Al-Fayha Club|Al-Fayha]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|CHN}}||'''[[Xitoy Superligasi|Xitoy]] (65)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(3)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(3)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(3)'''
|-
|1
|[[Guangzhou F.C.|Guangzhou]]{{efn|name=defunct|Club no longer exists.}} (11)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[Futbol boʻyicha 2013-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|C]]'''
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[Futbol boʻyicha 2015-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|C]]'''
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Shandong Taishan F.C.|Shandong Taishan]] (11)
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|-
|3
|[[Beijing Guoan F.C.|Beijing Guoan]] (10)
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Shanghai Shenhua F.C.|Shanghai Shenhua]] (8)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|-
|5
|[[Shanghai Port F.C.|Shanghai Port]] (5)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|6
|[[Dalian Shide F.C.|Dalian Shide]]{{efn|name=defunct}} (3)
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|7
|[[Jiangsu F.C.|Jiangsu Suning]]{{efn|name=defunct}}  (3)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|8
|[[Tianjin Jinmen Tiger F.C.|Tianjin Teda]] (3)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|9
|[[Beijing Chengfeng F.C.|Beijing Renhe]]{{efn|name=defunct}} (2)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|10
|[[Changchun Yatai F.C.|Changchun Yatai]] (2)
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|11
|[[Zhejiang Professional F.C.|Zhejiang]] (2)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|12
|[[Shenzhen F.C.|Shenzhen Jianlibao]]{{efn|name=defunct}} (1)
|•
|•
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|13
|[[Tianjin Tianhai F.C.|Tianjin Quanjian]]{{efn|name=defunct}} (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|14
|[[Henan F.C.|Henan Jianye]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|15
|[[Guangzhou City F.C.|Guangzhou R&amp;F]]{{efn|name=defunct}} (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|16
|[[Wuhan Three Towns F.C.|Wuhan Three Towns]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|IRN}}||'''[[Fors koʻrfazi Pro ligasi|Eron]] (64)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(1)'''
|'''(2)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(3)'''
|'''(3)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(3)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(3)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(2)'''
|'''(3)'''
|-
|1
|[[Sepahan S.C.|Sepahan]] (14)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[Futbol boʻyicha 2007-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|F]]
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Esteghlal F.C.|Esteghlal]] (12)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|-
|3
|[[Persepolis F.C.|Persepolis]] (11)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[Futbol boʻyicha 2018-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|F]]
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[Futbol boʻyicha 2020-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|F]]
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Zob Ahan Esfahan F.C.|Zob Ahan]] (7)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[Futbol boʻyicha 2010-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|F]]
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|•
|-
|5
|[[Tractor S.C.|Tractor]] (6)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|6
|[[Foolad F.C.|Foolad]] (5)
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|-
|7
|[[Saba Qom F.C.|Saba Qom]]{{efn|name=defunct}} (2)
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|8
|[[Naft Tehran F.C.|Naft Tehran]]{{efn|name=defunct}} (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|9
|[[PAS Tehran F.C.|Pas]]{{efn|name=defunct}} (1)
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|10
|[[Saipa F.C.|Saipa]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|11
|[[Esteghlal Khuzestan F.C.|Esteghlal Khuzestan]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|12
|[[Sanat Mes Kerman F.C.|Mes Kerman]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|13
|[[F.C. Nassaji Mazandaran|Nassaji Mazandaran]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|14
|[[Shahr Khodro F.C.|Shahr Khodro]]{{efn|name=defunct}} (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|UAE}}||'''[[BAA Pro ligasi|Birlashgan Arab Amirliklari]] (60)'''
|'''(1)'''
|'''(3)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(3)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(3)'''
|'''(2)'''
|'''(3)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(3)'''
|'''(3)'''
|'''(3)'''
|'''(3)'''
|'''(2)'''
|-
|1
|[[Al Ain FC|Al-Ain]] (16)
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[Futbol boʻyicha 2003-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|C]]'''
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[Futbol boʻyicha 2005-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|F]]
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[Futbol boʻyicha 2016-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|F]]
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[Futbol boʻyicha 2024-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|C]]'''
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Al Wahda FC|Al-Wahda]] (10)
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|-
|3
|[[Al Jazira Club|Al-Jazira]] (10)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Shabab Al Ahli Club|Shabab Al-Ahli]] (9)
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[Futbol boʻyicha 2015-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|F]]
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|-
|5
|[[Sharjah FC|Sharjah]] (5)
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|6
|[[Al-Nasr SC (Dubai)|Al-Nasr]] (3)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|7
|[[Al Shabab Al Arabi Club (Dubai)|Al-Shabab]]{{efn|name=defunct}} (3)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|8
|[[Al Wasl F.C.|Al-Wasl]] (3)
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|-
|9
|[[Baniyas Club|Baniyas]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|10
|[[Emirates Club|Emirates]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|QAT}}||'''[[Qatar Yulduzlar Ligasi|Qatar]] (54)'''
|'''(1)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(3)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(4)'''
|'''(3)'''
|'''(2)'''
|'''(3)'''
|'''(4)'''
|'''(2)'''
|-
|1
|[[Al Sadd SC|Al-Sadd]] (16)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[Futbol boʻyicha 2011-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|C]]'''
|•
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Al Duhail SC|Al-Duhail]] (12)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|-
|3
|[[Al-Rayyan SC|Al-Rayyan]] (11)
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Al-Gharafa SC|Al-Gharafa]] (9)
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|-
|5
|[[El Jaish SC|El-Jaish]]{{efn|name=defunct}} (3)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|6
|[[Umm Salal SC|Umm-Salal]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|7
|[[Al-Arabi SC (Qatar)|Al-Arabi]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|8
|align=&quot;left&quot;|[[Qatar SC]] (1)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|UZB}}||'''[[Oʻzbekiston Superligasi|Oʻzbekiston]] (46)'''
|'''(1)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(3)'''
|'''(2)'''
|'''(1)'''
|'''(4)'''
|'''(4)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(1)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(4)'''
|-
|1
|[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (18)
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[FC Bunyodkor|Bunyodkor]] (10)
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|3
|[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (6)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (5)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|-
|5
|[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] (3)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|6
|[[OKMK (futbol klubi)|AGMK]] (2)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|-
|7
|[[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal Muborak]] (1)
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|8
|[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|AUS}}||'''[[A-League Men|Avstraliya]] (34)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(3)'''
|'''(1)'''
|'''(3)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(3)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(3)'''
|'''(0)'''
|'''(2)'''
|'''(1)'''
|-
|1
|[[Melbourne Victory FC|Melbourne Victory]] (8)
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Sydney FC]] (7)
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|-
|3
|[[Adelaide United FC|Adelaide United]] (5)
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[Futbol boʻyicha 2008-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|F]]
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Central Coast Mariners FC|Central Coast Mariners]] (4)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|5
|[[Western Sydney Wanderers FC|Western Sydney Wanderers]] (3)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#00ff00&quot;|'''[[Futbol boʻyicha 2014-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|C]]'''
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|6
|[[Brisbane Roar FC|Brisbane Roar]] (3)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|7
|[[Melbourne City FC|Melbourne City]] (2)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|8
|[[Newcastle Jets FC|Newcastle Jets]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|9
|[[Perth Glory FC|Perth Glory]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|THA}}||'''[[Tailand Birinchi ligasi|Tailand]] (28)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(0)'''
|'''(1)'''
|'''(2)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(1)'''
|'''(2)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(4)'''
|'''(2)'''
|'''(3)'''
|-
|1
|[[Buriram United F.C.|Buriram United]] (8)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Police Tero F.C.|BEC Tero Sasana]] (3)
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[Futbol boʻyicha 2003-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|F]]
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|3
|[[BG Pathum United F.C.|BG Pathum United]] (3)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Chiangrai United F.C.|Chiangrai United]] (3)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|-
|5
|[[Krung Thai Bank F.C.|Krung Thai Bank]]{{efn|name=defunct}} (3)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|6
|[[Bangkok United F.C.|Bangkok United]] (2)
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|-
|7
|[[Muangthong United F.C.|Muangthong United]] (2)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|8
|[[Chonburi F.C.|Chonburi]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|9
|[[Jumpasri United F.C.|Osotsapa]]{{efn|name=defunct}} (1)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|10
|align=&quot;left&quot;|[[Port F.C.|Port]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|-
|11
|align=&quot;left&quot;|[[Ratchaburi F.C.|Ratchaburi Mitr Phol]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|IRQ}}||'''[[Iroq Yulduzlar ligasi|Iroq]] (17)'''
|'''(1)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(2)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|-
|1
|[[Al-Quwa Al-Jawiya]] (6)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Al-Shorta SC|Al-Shorta]] (4)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|-
|3
|[[Al-Zawraa SC|Al-Zawraʼa]] (3)
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Al-Minaa SC|Al-Minaʼa]] (1)
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|5
|[[Al-Najaf SC|Al-Najaf]] (1)
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|6
|[[Al-Talaba SC|Al-Talaba]] (1)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|7
|[[Erbil SC|Erbil]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|VIE}}||'''[[Vyetnam Birinchi ligasi|Vyetnam]] (14)'''
|'''(0)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(1)'''
|'''(2)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|-
|1
|[[Becamex Ho Chi Minh City FC|Becamex Bình Dương]] (3)
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Hoang Anh Gia Lai FC|Hoàng Anh Gia Lai]] (3)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|-
|3
|[[Quy Nhon United FC|Bình Định]] (2)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Long An FC|Long An]] (2)
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|5
|[[SHB Da Nang|Da Nang]] (1)
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|6
|[[Hanoi FC|Hanoi]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|-
|7
|[[Thep Xanh Nam Dinh F.C.|Nam Dinh]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|8
|[[Thể Công–Viettel FC|Viettel]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|IDN}}||'''[[Indoneziya Superligasi|Indoneziya]] (9)'''
|'''(0)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(0)'''
|'''(2)'''
|'''(0)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|-
|1
|[[Arema F.C.|Arema]] (2)
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Persik Kediri]] (2)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|3
|[[PSM Makassar]] (2)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Persebaya Surabaya]] (1)
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|5
|[[Persipura Jayapura]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|6
|[[Sriwijaya F.C.|Sriwijaya]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|KUW}}||'''[[Kuvayt Premyer ligasi|Kuvayt]] (9)'''
|'''(0)'''
|'''(1)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|-
|1
|[[Al-Arabi SC (Kuvayt)|Al-Arabi]] (3)
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Kuwait SC|Al-Kuwait]] (3)
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|3
|[[Qadsia SC|Al-Qadsia]] (2)
|•
|•
|•
|style=&quot;background:yellow&quot;|SF
|•
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Al-Salmiya SC|Al-Salmiya]] (1)
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|SYR}}||'''[[Suriya Premyer ligasi|Suriya]] (8)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(2)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|-
|1
|[[Al-Karamah SC|Al-Karamah]] (3)
|•
|•
|•
|style=&quot;background:thistle&quot;|[[Futbol boʻyicha 2006-yilgi AFC Chempionlar ligasi finali|F]]
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|style=&quot;background:#ffebcd&quot;|QF
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|align=&quot;left&quot;|[[Al Ittihad Ahli of Aleppo SC|Al-Ittihad]] (3)
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|3
|[[Al-Jaish SC (Suriya)|Al-Jaish]] (1)
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|4
|[[Al-Wahda SC (Syria)|Al-Wahda]] (1)
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|SIN}}||'''[[Singapur Premyer ligasi|Singapur]] (5)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|1
|align=&quot;left&quot;|[[Lion City Sailors FC|Lion City Sailors]] (2)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|-
|2
|[[Warriors FC|Singapore Armed Forces]]{{efn|name=defunct}} (2)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|-
|3
|align=&quot;left&quot;|[[Tampines Rovers FC|Tampines Rovers]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|HKG}}||'''[[Gonkong Premyer-ligasi|Gonkong]] (5)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|-
|1
|align=&quot;left&quot;|[[Kitchee SC|Kitchee]] (4)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|align=&quot;left&quot;|[[Eastern SC|Eastern]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|PHI}}||'''[[Filippin futbol ligasi|Filippin]] (4)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(2)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|-
|1
|align=&quot;left&quot;|[[United City F.C.|United City]] (2)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Kaya F.C.–Iloilo|Kaya–Iloilo]] (2)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|MYS}}||'''[[Malayziya Superligasi|Malayziya]] (4)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(1)'''
|'''(0)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|-
|1
|[[Johor Darul Ta'zim F.C.|Johor Darul Taʼzim]] (4)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|IND}}||'''[[Hindiston Superligasi|Hindiston]] (3)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|-
|1
|[[Mumbai City FC|Mumbai City]] (2)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[FC Goa|Goa]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|JOR}}||'''[[Iordaniya Pro ligasi|Iordaniya]] (3)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|-
|1
|[[Al-Wehdat SC|Al-Wehdat]] (2)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Al-Faisaly SC|Al-Faisaly]] (1)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|TKM}}||'''[[Turkmaniston Yokari ligasi|Turkmaniston]] (3)'''
|'''(1)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|-
|1
|align=&quot;left&quot;|[[Ahal (futbol klubi)|Ahal]] (2)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|-style=&quot;background:#f4f4f4;&quot;
|2
|[[Nisa Ashxobod]]{{efn|name=defunct}} (1)
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|- style=&quot;background:#ccc&quot;
|{{flagicon|TJK}}||'''[[Tojikiston Oliy ligasi|Tojikiston]] (3)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(0)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|'''(1)'''
|-
|1
|[[Istiqlol Dushanbe (futbol klubi)|Istiqlol]] (3)
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|•
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|R16
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|style=&quot;background:#afeeee&quot;|GS
|}
{{sticky table end}}

== Yana qarang ==
* [[AFC Osiyo Elita Chempionlar Ligasi]]
* [[Klublar oʻrtasidagi Osiyo chempionati va AFC Chempionlar ligasi rekordlari va statistikasi]]

== Izohlar ==
{{notelist}}
{{manbalar|group=izoh}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{AFC Chempionlar ligasi}}

[[Turkum:AFC Elit Chempionlar ligasidagi rekordlar va statistika]]</text>
      <sha1>jcohqtrk709ufe96a88z13z6dyy18hf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:AFC Elit Chempionlar ligasi klublari faoliyatini taqqoslash</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471046</id>
    <revision>
      <id>6327459</id>
      <timestamp>2026-11-01T11:59:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Munozara}}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6327459</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Turkum:2012-yilgi AFC Chempionlar ligasi</title>
    <ns>14</ns>
    <id>1471047</id>
    <revision>
      <id>6327491</id>
      <timestamp>2026-11-01T12:29:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <comment>„[[Turkum:AFC Osiyo Chempionlar Ligasi mavsumlari]]“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6327491</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="50" sha1="lwff0g6lxtvyxq9vmkl3jragvdk4reb" xml:space="preserve">[[Turkum:AFC Osiyo Chempionlar Ligasi mavsumlari]]</text>
      <sha1>lwff0g6lxtvyxq9vmkl3jragvdk4reb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Turkum:2011-yilgi AFC Chempionlar ligasi</title>
    <ns>14</ns>
    <id>1471048</id>
    <revision>
      <id>6327495</id>
      <timestamp>2026-11-01T12:31:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <comment>„[[Turkum:AFC Osiyo Chempionlar Ligasi mavsumlari]]“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6327495</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="50" sha1="lwff0g6lxtvyxq9vmkl3jragvdk4reb" xml:space="preserve">[[Turkum:AFC Osiyo Chempionlar Ligasi mavsumlari]]</text>
      <sha1>lwff0g6lxtvyxq9vmkl3jragvdk4reb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>The Conformist (1970 film)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471049</id>
    <revision>
      <id>6327532</id>
      <timestamp>2026-11-01T15:05:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oqsaqol</username>
        <id>98549</id>
      </contributor>
      <comment>yangi maqola</comment>
      <origin>6327532</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14151" sha1="38xp1u3rqbjh3fuf6yaw6ped0d5jsah" xml:space="preserve">{{Film bilgiqutisi
| nom                  = The Conformist&lt;br /&gt;Il conformista
| tasvir               = Il conformista.jpg
| rejissyor            = [[Bernardo Bertolucci]]
| prodyuser            = Maurizio Lodi-Fè
| ssenariy_muallifi    = [[Bernardo Bertolucci]]
| asoslangan           = [[Alberto Moravia]]ning &lt;br /&gt; ''[[The Conformist (roman)|The Conformist]]'' (1951) romani
| rollarda             = {{Plainlist|
* [[Jean-Louis Trintignant]]
* [[Stefania Sandrelli]]
* [[Gastone Moschin]]
* Enzo Tarascio
* [[Fosco Giachetti]]
* [[José Quaglio]]
* [[Dominique Sanda]]
* [[Pierre Clémenti]]
}}
| operator             = [[Vittorio Storaro]]
| montajyor            = [[Franco Arcalli]]
| bastakor             = [[Georges Delerue]]
| studiya              = {{Plainlist|
* Mars Film Produzione
* Marianne Productions
* Maran Film
}}
| distribyutor         = {{Plainlist|
* [[Paramount Pictures]] ([[Italiya]])
* Cinema International Corporation ([[Fransiya]] va Gʻarbiy Germaniya)
}}
| premyera             = {{premyera sanasi|1970|7|1|Berlin|1970|10|7|Italiya}}
| davomiylik           = 108 daqiqa
| mamlakat             = {{Plainlist|
* [[Italiya]]
* [[Fransiya]]
* Gʻarbiy Germaniya
}}
| til                  = [[Italyan tili|Italyancha]]
| byudjet              = $750 000
| daromad              = 207,3 million [[Italiya lirasi|lira]] (Italiya)&lt;br /&gt;570 149 tomoshabin (Fransiya)&lt;ref name=&quot;BoxOfficeStory&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.boxofficestory.com/jean-louis-trintignant-box-office-a108221194|sarlavha=Jean Louis Trintignant Box Office|muallif=Renaud Soyer|qaralgan sana=26-fevral 2018-yil|ish=Box Office Story|sana=10-iyun 2014|til=fr}}&lt;/ref&gt;
}}

'''''The Conformist''''' ({{lang-it|Il conformista}}) — 1970-yilda [[rejissyor]] [[Bernardo Bertolucci]] tomonidan [[Moravia Alberto|Alberto Moravianing]] 1951-yildagi shu nomli romani asosida [[Ssenariy|ssenariysi]] yozilgan va suratga olingan siyosiy dramatik film. Film 1930-yillarda, [[Benito Mussolini]] boshqaruvi ostidagi [[Buyuk fashistik kengash|fashistik Italiya]] davrida kechadi, oʻrta tabaqaga mansub amaldor [[Parij|Parijda]] muhojirlikda yashayotgan oʻzining sobiq [[Professor|professorini]] oʻldirish haqida topshiriq oladi, biroq bu vazifa professorning rafiqasiga nisbatan uygʻongan murakkab muhabbati sababli qiyinlashadi. Kartina 20-Berlin xalqaro kinofestivalida ommaga taqdim etilgan, [[Italiya|Italiyaning]] nufuzli „David di Donatello“ mukofotining „Eng yaxshi film“ nominatsiyasida gʻolib boʻlgan. [[Oscar]] mukofotining „Eng yaxshi moslashtirilgan ssenariy“ nominatsiyasiga nomzod boʻlgan. 2008-yilda film Italiya Madaniy meros vazirligi tomonidan „Saqlab qolinishi kerak boʻlgan 100 ta Italiya filmi“ roʻyxatiga kiritilgan&lt;ref name=&quot;Corriere&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.corriere.it/spettacoli/08_febbraio_28/elenco_cento_film_d83cacd8-e5ce-11dc-ab61-0003ba99c667.shtml|sarlavha=Ecco i cento film italiani da salvare|qaralgan sana=11-mart 2021-yil|ish=[[Corriere della Sera]]|sana=28-fevral 2008|til=it}}&lt;/ref&gt;.

== Syujeti ==
1938-yil, [[Parij]]. Marcello Clerici oʻzining universitet davridagi sobiq ustozi antifashistik qarashlari tufayli surgun qilingan [[professor]] Luca Quadrini oʻldirishga tayyorlanib, yosh rafiqasi Giuliani mehmonxonada qoldirib chiqadi. Kutilmagan telefon qoʻngʻirogʻidan soʻng, uni maxfiy topshiriqni bajarish uchun yollangan fashist agenti Manganiello mashinada olib ketadi. Uzoq davom etgan bu yoʻl davomida Marcelloning xotiralari koʻz oldidan oʻta boshlaydi, uning koʻr doʻsti Italo bilan jamiyatga moslashish va shunchaki „hamma qatori normal inson“ boʻlish ilinjida oʻzi yaxshi koʻrmaydigan qizga uylanish rejalari, fashistlarning yashirin politsiyasi (OVRA) safiga kirish yoʻlidagi urinishlari hamda [[Rim|Rimda]] qolgan ota onasining ayanchli ahvoli, vayron boʻlayotgan dabdabali villada [[Morfin|morfiy]] botqogʻiga botgan onasi va ruhiy kasalxonada aqlidan ozgan otasining oʻtmishdagi sharpalari birma bir xayolida jonlanadi.

1917-yil. Bolalik chogʻlarida maktabdoshlari Marcelloni shafqatsizlarcha xoʻrlashadi, uni bu azobdan oila haydovchisi Lino qutqarib qoladi, biroq koʻp oʻtmay uning oʻzi bolakayga nisbatan jinsiy zoʻravonlik qiladi. Dahshatga tushgan Marcello toʻpponchani qoʻliga olib, Linoga qarata oʻq uzadi va uni oʻldirdim degan qatʼiy ishonch bilan voqea joyidan qochib ketadi. U butun umr ana shu daxshatli gunoh yukini yelkasida koʻtarib voyaga yetadi. Yillar oʻtib, dindor [[Katolitsizm|katolik]] oilasidan chiqqan Giuliani oʻz nikohiga olish uchun Marcello [[Ateizm|ateist]] (xudosiz) boʻlishiga qaramay, [[Cherkov|cherkovga]] gunohlarini eʼtirof etish (tavba qilish) uchun boradi. [[Ruhoniy]] uning bolalikda sodir etgan qotilligi haqidagi iqrorini eshitib dahshatga tushadi, biroq Marcello fashistlarning yashirin politsiyasiga xizmat qilayotganini bilgach, uning gunohlaridan darhol kechadi. Shundan soʻng Marcello oʻtmish sharpalaridan qutulish va jamiyat koʻzida shunchaki „normal“, hamma qatori oddiy oilaviy hayot kechirish ilinjida yashay boshlaydi.

Ventimiglia shahrida fashist zobiti Raoul unga [[Fransiya|Fransiyada]] surgunlikda yashayotgan taniqli antifashist ziyoli [[professor]] Luca Quadrini yoʻq qilishni buyuradi. Marcello oʻzining mudhish rejasini yashirish maqsadida asal oyini bahona qilib, Giulia bilan [[Parij|Parijga]] yoʻl oladi. Biroq u yerda kutilmaganda [[professor]] Quadrining jozibali xotini Annaga koʻngil qoʻyadi. Ajablanarlisi, Anna ham uning tuygʻulariga javob qaytaradi, shu bilan birga Marcelloning sodda xotini Giulia bilan ham yaqin munosabat oʻrnatadi. Raqs zalidagi uchrashuvda professor Quadri Marcelloning fashistlar rejimiga boʻlgan sadoqatini sinovdan oʻtkazadi.

Oʻz qarorida qatʼiy qolgan Marcello oʻziga berilgan toʻpponchani yashirincha qaytarib, agent Manganielloga professorning Savoya (Savoie) viloyatidagi qishloq uyi manzilini topshiradi. U ich-ichidan xavotir olib, Annaga eri bilan birga ketmaslikni qayta qayta tayinlaydi, biroq qiz baribir turmush oʻrtogʻiga hamrohlik qilishni afzal koʻradi. Tumanli va kimsasiz togʻ yoʻlida fashist agentlari professor Quadrining mashinasini toʻxtatib, uni shafqatsizlarcha pichoqlab oʻldirishadi. Daxshatga tushgan Anna yordam soʻrab orqada kelayotgan mashina tomon faryod urib yuguradi. Kuzatuvchilar orasida oʻtirgan Marcelloni koʻrgan zahoti u dahshatli xiyonat qurboni boʻlganini anglab yetadi va oʻrmon qaʼriga qarab qochadi, biroq fashist qotillari uning ortidan quvib borib, ayovsiz otib oʻldirishadi.

1943-yil. [[Benito Mussolini]] hokimiyatdan agʻdariladi va [[Buyuk fashistik kengash|fashistik rejim]] batamom qulaydi. Bu paytga kelib Marcello va Giulianing qiz farzandi dunyoga keladi, ular shunchaki oddiy hayot kechirishardi. Tunlarning birida u koʻr doʻsti Italo bilan tartibsizliklar girdobida qolgan [[Rim]] koʻchalarini kezib yurib, kutilmaganda haydovchi Linoni koʻrib qoladi, u tirik edi! Shu lahzada Marcelloning ongida chaqmoq chaqqandek boʻladi, u bolaligidan buyon butun borligʻini va taqdirini kemirib kelgan daxshatli qotillik aslida sodir boʻlmaganini anglab yetadi. Ichidagi asriy qoʻrquv va gʻazab otilib chiqib, u Linoni fashist va [[professor]] Quadrilarning ashaddiy qotili deb butun koʻchaga baqira boshlaydi, hatto yonidagi yaqin doʻsti Italoni ham fashizmga sadoqatda ayblaydi. Koʻchadagi antifashistlar olomoni esankirab qolgan Italoni oʻzlari bilan birga sudrab ketishadi. Hamma ketgach, boʻm boʻsh koʻchada mutlaqo yolgʻiz qolgan Marcello panjara ortida yonayotgan gulxan yonida oʻtirib, oʻz hayotini oʻgʻirlangan yoshlik, yolgʻonlar va qoʻrquv ustiga qurganini anglab, tushkunlikka tushadi. Ohista ortiga oʻgirilib, boya Lino bilan birga boʻlgan va uning oʻtmishdagi yoshligini eslatuvchi oʻsha yigitga tushunarsiz, boʻsh nigohlar bilan uzoq tikilib qoladi.

== Ishlab chiqarish ==
Film asosan [[Rim]] va [[Parij]] shaharlarida suratga olingan. Tasvirga olish ishlari [[Rim|Rimdagi]] Palazzo dei Congressi, Ara Pacis muzeyi, SantʼAngelo koʻprigi, Santa Marinella kommunasi, Marcello teatri va [[Kolizey|Kolizeyda]], [[Parij|Parijda]] esa Gare d’Orsay (Orse vokzali), Palais de Chaillot hamda Joinville-le-Pont hududlarida olib borilgan, pavilyon sahnalari esa „Cinecittà“ studiyasida tasvirga olingan. Kartinani yaratish uchun bor yoʻgʻi 750 ming dollar sarflangan. [[Bernardo Bertolucci|Bertolucci]], sahnalashtiruvchi rassom Ferdinando Scarfiotti va operator Vittorio Storaro 1930-yillardagi fashistik davr meʼmorchiligi, sanʼati hamda dekoridan keng foydalanganlar, bu oʻrta tabaqa vakillarining oddiy xonadonlaridan tortib, hukmron elitaning ulkan zallarigacha boʻlgan muhitda aks etgan. [[Benito Mussolini|Mussolini]] buyurtmasi bilan qurilgan Rimdagi EUR dahasi hamda uning vazmin va oddiy meʼmorchilik uslubi filmning vizual uslubini belgilab beruvchi asosiy suratga olish maydonchalaridan biriga aylangan&lt;ref name=&quot;Buss&quot;&gt;Buss, Robin (1989). ''Italian Films''. New York: Holmes &amp; Meier. 120-bet. ISBN 978-0-8419-1275-5.&lt;/ref&gt;.

Bosh rolni ijro etgan [[Jean-Louis Trintignant]] italyancha dialoglarni shunchaki fonetik tarzda yodlab chiqqan boʻlib, [[Italiya]] kino sanoatidagi oʻsha davr anʼanalariga koʻra, keyinchalik uning qahramoniga aktyor [[Sergio Graziani]] ovoz bergan (dublyaj qilgan)&lt;ref name=&quot;OHehir&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.salon.com/2014/08/28/the_conformist_an_unsettling_political_masterpiece_returns/|sarlavha=„The Conformist“: An unsettling political masterpiece returns|muallif=Andrew O'Hehir|qaralgan sana=20-sentabr 2014-yil|ish=[[Salon.com|Salon]]|sana=28-avgust 2014}}&lt;/ref&gt;. Giulia va Anna rollari uchun [[Bernardo Bertolucci|Bertolucci]] dastlab [[Florinda Bolkan]] hamda [[Brigitte Bardot|Brigitte Bardotni]] nomzodlarini koʻrib chiqqan edi, biroq Bolkan boshqa loyihada band boʻlgani, [[Brigitte Bardot|Bardotga]] esa ssenariy maʼqul kelmagani sababli bu tanlovlar oʻzgargan. Hikoyadagi xronologik tartibning buzilishi (notekis syujet liniyasi) dastlab [[Ssenariy|ssenariyda]] koʻzda tutilmagan edi, [[rejissyor]] [[Bernardo Bertolucci|Bertolucci]]&lt;nowiki/&gt;va montaj ustasi [[Franco Arcalli]] ushbu uslubiy yechimni montaj jarayonidagina kashf etishgan. Kartina musiqasini [[Georges Delerue]] bastalagan boʻlib, uning saundtrek albomi 1971-yil fevral oyida [[Italiya|Italiyada]] „Cinevox“ tomonidan LP (plastinka) formatida sotuvga chiqarilgan. 2013-yilda esa „Music Box Records“ kompaniyasi ilgari eʼlon qilinmagan 15 ta trekni oʻz ichiga olgan kengaytirilgan CD nashrini taqdim etgan.

Film premyerasi 1970-yil 1-iyulda, 20-Berlin xalqaro kinofestivalining asosiy tanlov dasturi doirasida boʻlib oʻtdi. Biroq [[rejissyor]] [[Michael Verhoeven|Michael Verhoevenning]] „&lt;nowiki/&gt;[[O.k. (film)|o.k]].“ filmi atrofida yuzaga kelgan keskin tortishuvlar sababli festival uch kundan keyin oʻz faoliyatini muddatidan oldin yakunlashga majbur boʻladi va oʻsha yili hech qanday rasmiy mukofotlar topshirilmadi&lt;ref name=&quot;Berlinale&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.berlinale.de/en/archiv/jahresarchive/1970/03_preistr_ger_1970/03_Preistraeger_1970.html|sarlavha=Prize &amp; Honours 1970|qaralgan sana=7-mart 2010-yil|ish=[[Berlin xalqaro kinofestivali|Berlin International Film Festival]]|arxivsana=14-yanvar 2013-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130114225723/http://www.berlinale.de/en/archiv/jahresarchive/1970/03_preistr_ger_1970/03_Preistraeger_1970.html}}&lt;/ref&gt;. [[Italiya|Italiyada]] film 1971-yilning boshida bosqichma bosqich katta ekranlarga chiqdi. [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQShdagi]] ilk namoyish nusxasi [[Italiya]] talqiniga nisbatan besh daqiqaga qisqartirilgan boʻlib, undagi koʻrlar raqsi sahnasi butunlay olib tashlangan edi, ushbu epizod faqatgina 1996-yilgi qayta namoyish (restavratsiya) jarayonidagina qayta tiklandi. 2011-yilda operator Vittorio Storaroning shaxsiy nazorati ostida 2K formatida raqamli restavratsiya qilingan nusxa [[Cannes kinofestivali|Cannes kinofestivalining]] „Cannes Classics“ (Cannes klassikasi) boʻlimida namoyish etildi va aynan oʻsha kuni [[Bernardo Bertolucci|Bernardo Bertolucciga]] [[Kinematografiya|kinematografiyaga]] qoʻshgan hissasi uchun faxriy „&lt;nowiki/&gt;[[Oltin palma|Oltin palma novdasi]]&lt;nowiki/&gt;“ topshirildi. 2023-yilda esa filmning asl tasvir plyonkalari (lentasi) asosida uning 4K formatidagi nusxasi tayyorlandi. „The Conformist“ keyingi davr [[Kinematografiya|kinematografiyasiga]], jumladan [[Francis Ford Coppola|Francis Ford Coppolaning]] afsonaviy „&lt;nowiki/&gt;[[The Godfather|Choʻqintirgan ota]]&lt;nowiki/&gt;“ (The Godfather) trilogiyasiga ham ulkan vizual va gʻoyaviy taʼsir koʻrsatgan&lt;ref name=&quot;Sommerlad&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/news/bernardo-bertolucci-dead-conformist-godfather-sopranos-francis-ford-coppola-a8651786.html|sarlavha=How Bernardo Bertolucci inspired The Godfather and The Sopranos|muallif=Joe Sommerlad|qaralgan sana=28-may 2023-yil|ish=[[The Independent]]|sana=26-noyabr 2018}}&lt;/ref&gt;.

== Rollarda ==
{{Aktyorlar roʻyxati|
* [[Jean-Louis Trintignant]] — Marcello Clerici
* Pasquale Fortunato — yosh Marcello
* [[Stefania Sandrelli]] — Giulia
* [[Gastone Moschin]] — Manganiello
* [[Dominique Sanda]] — Anna Quadri
* [[Pierre Clémenti]] — Lino Semirama
* Enzo Tarascio — professor Luca Quadri
* [[José Quaglio]] — Italo Montanari
* [[Fosco Giachetti]] — polkovnik
* [[Yvonne Sanson]] — Giulianing onasi
* [[Milly (aktrisa)|Milly]] — Marcelloning onasi
* [[Giuseppe Addobbati]] — Marcelloning otasi
* Antonio Maestri — Don Lattanzi
* [[Alessandro Haber]] — mast koʻr
* Christian Aligny — Raoul
* Pierangelo Civera — Franz
* [[Orso Maria Guerrini]] — qotil
* Marta Lado — Marcelloning qizi
* Benedetto Benedetti — vazir
* [[Joel Barcellos]] — talaba
}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* {{IMDbda film}}


[[Turkum:1970-yil filmlari]]
[[Turkum:Italyan tilidagi filmlar]]
[[Turkum:Italiya filmlari]]
[[Turkum:Fransiya filmlari]]
[[Turkum:Gʻarbiy Germaniya filmlari]]
[[Turkum:Bernardo Bertolucci filmlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha filmlar]]</text>
      <sha1>38xp1u3rqbjh3fuf6yaw6ped0d5jsah</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327534</id>
      <parentid>6327532</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T15:09:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oqsaqol</username>
        <id>98549</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6327534</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14162" sha1="dyfqnimsd8eu2p9nycmamrcmounrwcw" xml:space="preserve">{{Film bilgiqutisi
| nom                  = The Conformist&lt;br /&gt;Il conformista
| tasvir               = Il conformista.jpg
| rejissyor            = [[Bernardo Bertolucci]]
| prodyuser            = Maurizio Lodi-Fè
| ssenariy_muallifi    = [[Bernardo Bertolucci]]
| asoslangan           = [[Alberto Moravia]]ning &lt;br /&gt; ''[[The Conformist (roman)|The Conformist]]'' (1951) romani
| rollarda             = {{Plainlist|
* [[Jean-Louis Trintignant]]
* [[Stefania Sandrelli]]
* [[Gastone Moschin]]
* Enzo Tarascio
* [[Fosco Giachetti]]
* [[José Quaglio]]
* [[Dominique Sanda]]
* [[Pierre Clémenti]]
}}
| operator             = [[Vittorio Storaro]]
| montajyor            = [[Franco Arcalli]]
| bastakor             = [[Georges Delerue]]
| studiya              = {{Plainlist|
* Mars Film Produzione
* Marianne Productions
* Maran Film
}}
| distribyutor         = {{Plainlist|
* [[Paramount Pictures]] ([[Italiya]])
* Cinema International Corporation ([[Fransiya]] va Gʻarbiy Germaniya)
}}
| premyera             = {{premyera sanasi|1970|7|1|Berlin|1970|10|7|Italiya}}
| davomiylik           = 108 daqiqa
| mamlakat             = {{Plainlist|
* [[Italiya]]
* [[Fransiya]]
* Gʻarbiy Germaniya
}}
| til                  = [[Italyan tili|Italyancha]]
| byudjet              = $750 000
| daromad              = 207,3 million [[Italiya lirasi|lira]] (Italiya)&lt;br /&gt;570 149 tomoshabin (Fransiya)&lt;ref name=&quot;BoxOfficeStory&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.boxofficestory.com/jean-louis-trintignant-box-office-a108221194|sarlavha=Jean Louis Trintignant Box Office|muallif=Renaud Soyer|qaralgan sana=26-fevral 2018-yil|ish=Box Office Story|sana=10-iyun 2014|til=fr}}&lt;/ref&gt;
}}

'''''The Conformist''''' ({{lang-it|Il conformista}}) — 1970-yilda [[rejissyor]] [[Bernardo Bertolucci]] tomonidan [[Moravia Alberto|Alberto Moravianing]] 1951-yildagi „The Conformist“ romani asosida [[Ssenariy|ssenariysi]] yozilgan va suratga olingan siyosiy dramatik film. Film 1930-yillarda, [[Benito Mussolini]] boshqaruvi ostidagi [[Buyuk fashistik kengash|fashistik Italiya]] davrida kechadi, oʻrta tabaqaga mansub amaldor [[Parij|Parijda]] muhojirlikda yashayotgan oʻzining sobiq [[Professor|professorini]] oʻldirish haqida topshiriq oladi, biroq bu vazifa professorning rafiqasiga nisbatan uygʻongan murakkab muhabbati sababli qiyinlashadi. Kartina 20-Berlin xalqaro kinofestivalida ommaga taqdim etilgan, [[Italiya|Italiyaning]] nufuzli „David di Donatello“ mukofotining „Eng yaxshi film“ nominatsiyasida gʻolib boʻlgan. [[Oscar]] mukofotining „Eng yaxshi moslashtirilgan ssenariy“ nominatsiyasiga nomzod boʻlgan. 2008-yilda film Italiya Madaniy meros vazirligi tomonidan „Saqlab qolinishi kerak boʻlgan 100 ta Italiya filmi“ roʻyxatiga kiritilgan&lt;ref name=&quot;Corriere&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.corriere.it/spettacoli/08_febbraio_28/elenco_cento_film_d83cacd8-e5ce-11dc-ab61-0003ba99c667.shtml|sarlavha=Ecco i cento film italiani da salvare|qaralgan sana=11-mart 2021-yil|ish=[[Corriere della Sera]]|sana=28-fevral 2008|til=it}}&lt;/ref&gt;.

== Syujeti ==
1938-yil, [[Parij]]. Marcello Clerici oʻzining universitet davridagi sobiq ustozi antifashistik qarashlari tufayli surgun qilingan [[professor]] Luca Quadrini oʻldirishga tayyorlanib, yosh rafiqasi Giuliani mehmonxonada qoldirib chiqadi. Kutilmagan telefon qoʻngʻirogʻidan soʻng, uni maxfiy topshiriqni bajarish uchun yollangan fashist agenti Manganiello mashinada olib ketadi. Uzoq davom etgan bu yoʻl davomida Marcelloning xotiralari koʻz oldidan oʻta boshlaydi, uning koʻr doʻsti Italo bilan jamiyatga moslashish va shunchaki „hamma qatori normal inson“ boʻlish ilinjida oʻzi yaxshi koʻrmaydigan qizga uylanish rejalari, fashistlarning yashirin politsiyasi (OVRA) safiga kirish yoʻlidagi urinishlari hamda [[Rim|Rimda]] qolgan ota onasining ayanchli ahvoli, vayron boʻlayotgan dabdabali villada [[Morfin|morfiy]] botqogʻiga botgan onasi va ruhiy kasalxonada aqlidan ozgan otasining oʻtmishdagi sharpalari birma bir xayolida jonlanadi.

1917-yil. Bolalik chogʻlarida maktabdoshlari Marcelloni shafqatsizlarcha xoʻrlashadi, uni bu azobdan oila haydovchisi Lino qutqarib qoladi, biroq koʻp oʻtmay uning oʻzi bolakayga nisbatan jinsiy zoʻravonlik qiladi. Dahshatga tushgan Marcello toʻpponchani qoʻliga olib, Linoga qarata oʻq uzadi va uni oʻldirdim degan qatʼiy ishonch bilan voqea joyidan qochib ketadi. U butun umr ana shu daxshatli gunoh yukini yelkasida koʻtarib voyaga yetadi. Yillar oʻtib, dindor [[Katolitsizm|katolik]] oilasidan chiqqan Giuliani oʻz nikohiga olish uchun Marcello [[Ateizm|ateist]] (xudosiz) boʻlishiga qaramay, [[Cherkov|cherkovga]] gunohlarini eʼtirof etish (tavba qilish) uchun boradi. [[Ruhoniy]] uning bolalikda sodir etgan qotilligi haqidagi iqrorini eshitib dahshatga tushadi, biroq Marcello fashistlarning yashirin politsiyasiga xizmat qilayotganini bilgach, uning gunohlaridan darhol kechadi. Shundan soʻng Marcello oʻtmish sharpalaridan qutulish va jamiyat koʻzida shunchaki „normal“, hamma qatori oddiy oilaviy hayot kechirish ilinjida yashay boshlaydi.

Ventimiglia shahrida fashist zobiti Raoul unga [[Fransiya|Fransiyada]] surgunlikda yashayotgan taniqli antifashist ziyoli [[professor]] Luca Quadrini yoʻq qilishni buyuradi. Marcello oʻzining mudhish rejasini yashirish maqsadida asal oyini bahona qilib, Giulia bilan [[Parij|Parijga]] yoʻl oladi. Biroq u yerda kutilmaganda [[professor]] Quadrining jozibali xotini Annaga koʻngil qoʻyadi. Ajablanarlisi, Anna ham uning tuygʻulariga javob qaytaradi, shu bilan birga Marcelloning sodda xotini Giulia bilan ham yaqin munosabat oʻrnatadi. Raqs zalidagi uchrashuvda professor Quadri Marcelloning fashistlar rejimiga boʻlgan sadoqatini sinovdan oʻtkazadi.

Oʻz qarorida qatʼiy qolgan Marcello oʻziga berilgan toʻpponchani yashirincha qaytarib, agent Manganielloga professorning Savoya (Savoie) viloyatidagi qishloq uyi manzilini topshiradi. U ich-ichidan xavotir olib, Annaga eri bilan birga ketmaslikni qayta qayta tayinlaydi, biroq qiz baribir turmush oʻrtogʻiga hamrohlik qilishni afzal koʻradi. Tumanli va kimsasiz togʻ yoʻlida fashist agentlari professor Quadrining mashinasini toʻxtatib, uni shafqatsizlarcha pichoqlab oʻldirishadi. Daxshatga tushgan Anna yordam soʻrab orqada kelayotgan mashina tomon faryod urib yuguradi. Kuzatuvchilar orasida oʻtirgan Marcelloni koʻrgan zahoti u dahshatli xiyonat qurboni boʻlganini anglab yetadi va oʻrmon qaʼriga qarab qochadi, biroq fashist qotillari uning ortidan quvib borib, ayovsiz otib oʻldirishadi.

1943-yil. [[Benito Mussolini]] hokimiyatdan agʻdariladi va [[Buyuk fashistik kengash|fashistik rejim]] batamom qulaydi. Bu paytga kelib Marcello va Giulianing qiz farzandi dunyoga keladi, ular shunchaki oddiy hayot kechirishardi. Tunlarning birida u koʻr doʻsti Italo bilan tartibsizliklar girdobida qolgan [[Rim]] koʻchalarini kezib yurib, kutilmaganda haydovchi Linoni koʻrib qoladi, u tirik edi! Shu lahzada Marcelloning ongida chaqmoq chaqqandek boʻladi, u bolaligidan buyon butun borligʻini va taqdirini kemirib kelgan daxshatli qotillik aslida sodir boʻlmaganini anglab yetadi. Ichidagi asriy qoʻrquv va gʻazab otilib chiqib, u Linoni fashist va [[professor]] Quadrilarning ashaddiy qotili deb butun koʻchaga baqira boshlaydi, hatto yonidagi yaqin doʻsti Italoni ham fashizmga sadoqatda ayblaydi. Koʻchadagi antifashistlar olomoni esankirab qolgan Italoni oʻzlari bilan birga sudrab ketishadi. Hamma ketgach, boʻm boʻsh koʻchada mutlaqo yolgʻiz qolgan Marcello panjara ortida yonayotgan gulxan yonida oʻtirib, oʻz hayotini oʻgʻirlangan yoshlik, yolgʻonlar va qoʻrquv ustiga qurganini anglab, tushkunlikka tushadi. Ohista ortiga oʻgirilib, boya Lino bilan birga boʻlgan va uning oʻtmishdagi yoshligini eslatuvchi oʻsha yigitga tushunarsiz, boʻsh nigohlar bilan uzoq tikilib qoladi.

== Ishlab chiqarish ==
Film asosan [[Rim]] va [[Parij]] shaharlarida suratga olingan. Tasvirga olish ishlari [[Rim|Rimdagi]] Palazzo dei Congressi, Ara Pacis muzeyi, SantʼAngelo koʻprigi, Santa Marinella kommunasi, Marcello teatri va [[Kolizey|Kolizeyda]], [[Parij|Parijda]] esa Gare d’Orsay (Orse vokzali), Palais de Chaillot hamda Joinville-le-Pont hududlarida olib borilgan, pavilyon sahnalari esa „Cinecittà“ studiyasida tasvirga olingan. Kartinani yaratish uchun bor yoʻgʻi 750 ming dollar sarflangan. [[Bernardo Bertolucci|Bertolucci]], sahnalashtiruvchi rassom Ferdinando Scarfiotti va operator Vittorio Storaro 1930-yillardagi fashistik davr meʼmorchiligi, sanʼati hamda dekoridan keng foydalanganlar, bu oʻrta tabaqa vakillarining oddiy xonadonlaridan tortib, hukmron elitaning ulkan zallarigacha boʻlgan muhitda aks etgan. [[Benito Mussolini|Mussolini]] buyurtmasi bilan qurilgan Rimdagi EUR dahasi hamda uning vazmin va oddiy meʼmorchilik uslubi filmning vizual uslubini belgilab beruvchi asosiy suratga olish maydonchalaridan biriga aylangan&lt;ref name=&quot;Buss&quot;&gt;Buss, Robin (1989). ''Italian Films''. New York: Holmes &amp; Meier. 120-bet. ISBN 978-0-8419-1275-5.&lt;/ref&gt;.

Bosh rolni ijro etgan [[Jean-Louis Trintignant]] italyancha dialoglarni shunchaki fonetik tarzda yodlab chiqqan boʻlib, [[Italiya]] kino sanoatidagi oʻsha davr anʼanalariga koʻra, keyinchalik uning qahramoniga aktyor [[Sergio Graziani]] ovoz bergan (dublyaj qilgan)&lt;ref name=&quot;OHehir&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.salon.com/2014/08/28/the_conformist_an_unsettling_political_masterpiece_returns/|sarlavha=„The Conformist“: An unsettling political masterpiece returns|muallif=Andrew O'Hehir|qaralgan sana=20-sentabr 2014-yil|ish=[[Salon.com|Salon]]|sana=28-avgust 2014}}&lt;/ref&gt;. Giulia va Anna rollari uchun [[Bernardo Bertolucci|Bertolucci]] dastlab [[Florinda Bolkan]] hamda [[Brigitte Bardot|Brigitte Bardotni]] nomzodlarini koʻrib chiqqan edi, biroq Bolkan boshqa loyihada band boʻlgani, [[Brigitte Bardot|Bardotga]] esa ssenariy maʼqul kelmagani sababli bu tanlovlar oʻzgargan. Hikoyadagi xronologik tartibning buzilishi (notekis syujet liniyasi) dastlab [[Ssenariy|ssenariyda]] koʻzda tutilmagan edi, [[rejissyor]] [[Bernardo Bertolucci|Bertolucci]]&lt;nowiki/&gt;va montaj ustasi [[Franco Arcalli]] ushbu uslubiy yechimni montaj jarayonidagina kashf etishgan. Kartina musiqasini [[Georges Delerue]] bastalagan boʻlib, uning saundtrek albomi 1971-yil fevral oyida [[Italiya|Italiyada]] „Cinevox“ tomonidan LP (plastinka) formatida sotuvga chiqarilgan. 2013-yilda esa „Music Box Records“ kompaniyasi ilgari eʼlon qilinmagan 15 ta trekni oʻz ichiga olgan kengaytirilgan CD nashrini taqdim etgan.

Film premyerasi 1970-yil 1-iyulda, 20-Berlin xalqaro kinofestivalining asosiy tanlov dasturi doirasida boʻlib oʻtdi. Biroq [[rejissyor]] [[Michael Verhoeven|Michael Verhoevenning]] „&lt;nowiki/&gt;[[O.k. (film)|o.k]].“ filmi atrofida yuzaga kelgan keskin tortishuvlar sababli festival uch kundan keyin oʻz faoliyatini muddatidan oldin yakunlashga majbur boʻladi va oʻsha yili hech qanday rasmiy mukofotlar topshirilmadi&lt;ref name=&quot;Berlinale&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.berlinale.de/en/archiv/jahresarchive/1970/03_preistr_ger_1970/03_Preistraeger_1970.html|sarlavha=Prize &amp; Honours 1970|qaralgan sana=7-mart 2010-yil|ish=[[Berlin xalqaro kinofestivali|Berlin International Film Festival]]|arxivsana=14-yanvar 2013-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130114225723/http://www.berlinale.de/en/archiv/jahresarchive/1970/03_preistr_ger_1970/03_Preistraeger_1970.html}}&lt;/ref&gt;. [[Italiya|Italiyada]] film 1971-yilning boshida bosqichma bosqich katta ekranlarga chiqdi. [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQShdagi]] ilk namoyish nusxasi [[Italiya]] talqiniga nisbatan besh daqiqaga qisqartirilgan boʻlib, undagi koʻrlar raqsi sahnasi butunlay olib tashlangan edi, ushbu epizod faqatgina 1996-yilgi qayta namoyish (restavratsiya) jarayonidagina qayta tiklandi. 2011-yilda operator Vittorio Storaroning shaxsiy nazorati ostida 2K formatida raqamli restavratsiya qilingan nusxa [[Cannes kinofestivali|Cannes kinofestivalining]] „Cannes Classics“ (Cannes klassikasi) boʻlimida namoyish etildi va aynan oʻsha kuni [[Bernardo Bertolucci|Bernardo Bertolucciga]] [[Kinematografiya|kinematografiyaga]] qoʻshgan hissasi uchun faxriy „&lt;nowiki/&gt;[[Oltin palma|Oltin palma novdasi]]&lt;nowiki/&gt;“ topshirildi. 2023-yilda esa filmning asl tasvir plyonkalari (lentasi) asosida uning 4K formatidagi nusxasi tayyorlandi. „The Conformist“ keyingi davr [[Kinematografiya|kinematografiyasiga]], jumladan [[Francis Ford Coppola|Francis Ford Coppolaning]] afsonaviy „&lt;nowiki/&gt;[[The Godfather|Choʻqintirgan ota]]&lt;nowiki/&gt;“ (The Godfather) trilogiyasiga ham ulkan vizual va gʻoyaviy taʼsir koʻrsatgan&lt;ref name=&quot;Sommerlad&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/news/bernardo-bertolucci-dead-conformist-godfather-sopranos-francis-ford-coppola-a8651786.html|sarlavha=How Bernardo Bertolucci inspired The Godfather and The Sopranos|muallif=Joe Sommerlad|qaralgan sana=28-may 2023-yil|ish=[[The Independent]]|sana=26-noyabr 2018}}&lt;/ref&gt;.

== Rollarda ==
{{Aktyorlar roʻyxati|
* [[Jean-Louis Trintignant]] — Marcello Clerici
* Pasquale Fortunato — yosh Marcello
* [[Stefania Sandrelli]] — Giulia
* [[Gastone Moschin]] — Manganiello
* [[Dominique Sanda]] — Anna Quadri
* [[Pierre Clémenti]] — Lino Semirama
* Enzo Tarascio — professor Luca Quadri
* [[José Quaglio]] — Italo Montanari
* [[Fosco Giachetti]] — polkovnik
* [[Yvonne Sanson]] — Giulianing onasi
* [[Milly (aktrisa)|Milly]] — Marcelloning onasi
* [[Giuseppe Addobbati]] — Marcelloning otasi
* Antonio Maestri — Don Lattanzi
* [[Alessandro Haber]] — mast koʻr
* Christian Aligny — Raoul
* Pierangelo Civera — Franz
* [[Orso Maria Guerrini]] — qotil
* Marta Lado — Marcelloning qizi
* Benedetto Benedetti — vazir
* [[Joel Barcellos]] — talaba
}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* {{IMDbda film}}


[[Turkum:1970-yil filmlari]]
[[Turkum:Italyan tilidagi filmlar]]
[[Turkum:Italiya filmlari]]
[[Turkum:Fransiya filmlari]]
[[Turkum:Gʻarbiy Germaniya filmlari]]
[[Turkum:Bernardo Bertolucci filmlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha filmlar]]</text>
      <sha1>dyfqnimsd8eu2p9nycmamrcmounrwcw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327577</id>
      <parentid>6327534</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T17:56:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oqsaqol</username>
        <id>98549</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6327577</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14198" sha1="ttnu7v0mxeylkxfffibkuqtbvm2hpp6" xml:space="preserve">{{Film bilgiqutisi
| nom                  = The Conformist&lt;br /&gt;Il conformista
| tasvir               = Il conformista.jpg
| rejissyor            = [[Bernardo Bertolucci]]
| prodyuser            = Maurizio Lodi-Fè
| ssenariy_muallifi    = [[Bernardo Bertolucci]]
| asoslangan           = [[Alberto Moravia]]ning &lt;br /&gt; ''[[The Conformist (roman)|The Conformist]]'' (1951) romani
| rollarda             = {{Plainlist|
* [[Jean-Louis Trintignant]]
* [[Stefania Sandrelli]]
* [[Gastone Moschin]]
* Enzo Tarascio
* [[Fosco Giachetti]]
* [[José Quaglio]]
* [[Dominique Sanda]]
* [[Pierre Clémenti]]
}}
| operator             = [[Vittorio Storaro]]
| montajyor            = [[Franco Arcalli]]
| bastakor             = [[Georges Delerue]]
| studiya              = {{Plainlist|
* Mars Film Produzione
* Marianne Productions
* Maran Film
}}
| distribyutor         = {{Plainlist|
* [[Paramount Pictures]] ([[Italiya]])
* Cinema International Corporation ([[Fransiya]] va Gʻarbiy Germaniya)
}}
| premyera             = {{premyera sanasi|1970|7|1|Berlin|1970|10|7|Italiya}}
| davomiylik           = 108 daqiqa
| mamlakat             = {{Plainlist|
* [[Italiya]]
* [[Fransiya]]
* Gʻarbiy Germaniya
}}
| til                  = [[Italyan tili|Italyancha]]
| byudjet              = $750 000
| daromad              = 207,3 million [[Italiya lirasi|lira]] (Italiya)&lt;br /&gt;570 149 tomoshabin (Fransiya)&lt;ref name=&quot;BoxOfficeStory&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.boxofficestory.com/jean-louis-trintignant-box-office-a108221194|sarlavha=Jean Louis Trintignant Box Office|muallif=Renaud Soyer|qaralgan sana=26-fevral 2018-yil|ish=Box Office Story|sana=10-iyun 2014|til=fr}}&lt;/ref&gt;
}}

'''''The Conformist''''' ({{lang-it|Il conformista}}) — 1970-yilda [[rejissyor]] [[Bernardo Bertolucci]] tomonidan [[Moravia Alberto|Alberto Moravianing]] 1951-yildagi „The Conformist“ romani asosida [[Ssenariy|ssenariysi]] yozilgan va suratga olingan siyosiy dramatik film. Film 1930-yillarda, [[Benito Mussolini]] boshqaruvi ostidagi [[Buyuk fashistik kengash|fashistik Italiya]] davrida kechadi, oʻrta tabaqaga mansub amaldor [[Parij|Parijda]] muhojirlikda yashayotgan oʻzining sobiq [[Professor|professorini]] oʻldirish haqida topshiriq oladi, biroq bu vazifa professorning rafiqasiga nisbatan uygʻongan murakkab muhabbati sababli qiyinlashadi. Kartina 20-Berlin xalqaro kinofestivalida ommaga taqdim etilgan, [[Italiya|Italiyaning]] nufuzli „David di Donatello“ mukofotining „Eng yaxshi film“ nominatsiyasida gʻolib boʻlgan. [[Oscar]] mukofotining „Eng yaxshi moslashtirilgan ssenariy“ nominatsiyasiga nomzod boʻlgan. 2008-yilda film Italiya Madaniy meros vazirligi tomonidan „Saqlab qolinishi kerak boʻlgan 100 ta Italiyan filmi“ roʻyxatiga kiritilgan&lt;ref name=&quot;Corriere&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.corriere.it/spettacoli/08_febbraio_28/elenco_cento_film_d83cacd8-e5ce-11dc-ab61-0003ba99c667.shtml|sarlavha=Ecco i cento film italiani da salvare|qaralgan sana=11-mart 2021-yil|ish=[[Corriere della Sera]]|sana=28-fevral 2008|til=it}}&lt;/ref&gt;.

== Syujeti ==
1938-yil, [[Parij]]. Marcello Clerici oʻzining universitet davridagi sobiq ustozi antifashistik qarashlari tufayli surgun qilingan [[professor]] Luca Quadrini oʻldirishga tayyorlanib, yosh rafiqasi Giuliani mehmonxonada qoldirib chiqadi. Kutilmagan telefon qoʻngʻirogʻidan soʻng, uni maxfiy topshiriqni bajarish uchun yollagan fashist agenti Manganiello mashinada olib ketadi. Uzoq davom etgan bu yoʻl davomida Marcelloning xotiralari koʻz oldidan oʻta boshlaydi, uning koʻr doʻsti Italo bilan jamiyatga moslashish va shunchaki „hamma qatori normal inson“ boʻlish ilinjida oʻzi yaxshi koʻrmaydigan qizga uylanish rejalari, fashistlarning yashirin politsiyasi (OVRA) safiga kirish yoʻlidagi urinishlari hamda [[Rim|Rimda]] qolgan ota onasining ayanchli ahvoli, vayron boʻlayotgan dabdabali villada [[Morfin|morfiy]] botqogʻiga botgan onasi va ruhiy kasalxonada aqlidan ozgan otasining oʻtmishdagi sharpalari birma bir xayolida jonlanadi.

1917-yil. Bolalik chogʻlarida maktabdoshlari Marcelloni shafqatsizlarcha xoʻrlashadi, uni bu azobdan oila haydovchisi Lino qutqarib qoladi, biroq koʻp oʻtmay uning oʻzi bolakayga nisbatan jinsiy zoʻravonlik qiladi. Dahshatga tushgan Marcello toʻpponchani qoʻliga olib, Linoga qarata oʻq uzadi va uni oʻldirdim degan qatʼiy ishonch bilan voqea joyidan qochib ketadi. U butun umr ana shu daxshatli gunoh yukini yelkasida koʻtarib voyaga yetadi. Yillar oʻtib, dindor [[Katolitsizm|katolik]] oilasidan chiqqan Giuliani oʻz nikohiga olish uchun Marcello [[Ateizm|ateist]] (xudosiz) boʻlishiga qaramay, [[Cherkov|cherkovga]] gunohlarini eʼtirof etish (tavba qilish) uchun boradi. [[Ruhoniy]] uning bolalikda sodir etgan qotilligi haqidagi iqrorini eshitib dahshatga tushadi, biroq Marcello fashistlarning yashirin politsiyasiga xizmat qilayotganini bilgach, uning gunohlaridan darhol kechadi. Shundan soʻng Marcello oʻtmish sharpalaridan qutulish va jamiyat koʻzida shunchaki „normal“, hamma qatori oddiy oilaviy hayot kechirish ilinjida yashay boshlaydi.

Ventimiglia shahrida fashist zobiti Raoul unga [[Fransiya|Fransiyada]] surgunlikda yashayotgan taniqli antifashist ziyoli [[professor]] Luca Quadrini yoʻq qilishni buyuradi. Marcello oʻzining mudhish rejasini yashirish maqsadida asal oyini bahona qilib, Giulia bilan [[Parij|Parijga]] yoʻl oladi. Biroq u yerda kutilmaganda [[professor]] Quadrining jozibali xotini Annaga koʻngil qoʻyadi. Ajablanarlisi, Anna ham uning tuygʻulariga javob qaytaradi, shu bilan birga Marcelloning sodda xotini Giulia bilan ham yaqin munosabat oʻrnatadi. Raqs zalidagi uchrashuvda professor Quadri Marcelloning fashistlar rejimiga boʻlgan sadoqatini sinovdan oʻtkazadi.

Oʻz qarorida qatʼiy qolgan Marcello oʻziga berilgan toʻpponchani yashirincha qaytarib, agent Manganielloga professorning Savoya (Savoie) viloyatidagi qishloq uyi manzilini topshiradi. U ich-ichidan xavotir olib, Annaga eri bilan birga ketmaslikni qayta qayta tayinlaydi, biroq qiz baribir turmush oʻrtogʻiga hamrohlik qilishni afzal koʻradi. Tumanli va kimsasiz togʻ yoʻlida fashist agentlari professor Quadrining mashinasini toʻxtatib, uni shafqatsizlarcha pichoqlab oʻldirishadi. Daxshatga tushgan Anna yordam soʻrab orqada kelayotgan mashina tomon faryod urib yuguradi. Kuzatuvchilar orasida oʻtirgan Marcelloni koʻrgan zahoti u dahshatli xiyonat qurboni boʻlganini anglab yetadi va oʻrmon qaʼriga qarab qochadi, biroq fashist qotillari uning ortidan quvib borib, ayovsiz otib oʻldirishadi.

1943-yil. [[Benito Mussolini]] hokimiyatdan agʻdariladi va [[Buyuk fashistik kengash|fashistik rejim]] batamom qulaydi. Bu paytga kelib Marcello va Giulianing qiz farzandi dunyoga keladi, ular shunchaki oddiy hayot kechirishardi. Tunlarning birida u koʻr doʻsti Italo bilan tartibsizliklar girdobida qolgan [[Rim]] koʻchalarini kezib yurib, kutilmaganda bolalikdagi oila haydovchisi Linoni koʻrib qoladi, u tirik edi! Shu lahzada Marcelloning ongida chaqmoq chaqqandek boʻladi, u bolaligidan buyon butun borligʻini va taqdirini kemirib kelgan daxshatli qotillik aslida sodir boʻlmaganini anglab yetadi. Ichidagi asriy qoʻrquv va gʻazab otilib chiqib, u Linoni fashist va [[professor]] Quadrilarning ashaddiy qotili deb butun koʻchaga baqira boshlaydi, hatto yonidagi yaqin doʻsti Italoni ham [[Fashizm|fashizmga]] sadoqatda ayblaydi. Koʻchadagi antifashistlar olomoni esankirab qolgan Italoni oʻzlari bilan birga sudrab ketishadi. Hamma ketgach, boʻm boʻsh koʻchada mutlaqo yolgʻiz qolgan Marcello panjara ortida yonayotgan gulxan yonida oʻtirib, oʻz hayotini oʻgʻirlangan yoshlik, yolgʻonlar va qoʻrquv ustiga qurganini anglab, tushkunlikka tushadi. Ohista ortiga oʻgirilib, boya Lino bilan birga boʻlgan va uning oʻtmishdagi yoshligini eslatuvchi oʻsha yigitga, tushunarsiz nigohlar bilan uzoq tikilib qoladi.

== Ishlab chiqarish ==
Film asosan [[Rim]] va [[Parij]] shaharlarida suratga olingan. Tasvirga olish ishlari [[Rim|Rimdagi]] Palazzo dei Congressi, Ara Pacis muzeyi, SantʼAngelo koʻprigi, Santa Marinella kommunasi, Marcello teatri va [[Kolizey|Kolizeyda]], [[Parij|Parijda]] esa Gare d’Orsay (Orse vokzali), [[Palais de Chaillot]] hamda Joinville-le-Pont hududlarida olib borilgan, pavilyon sahnalari esa „Cinecittà“ studiyasida tasvirga olingan. Kartinani yaratish uchun bor yoʻgʻi 750 ming dollar sarflangan. [[Bernardo Bertolucci|Bertolucci]], sahnalashtiruvchi rassom [[Ferdinando Scarfiotti]] va operator [[Vittorio Storaro]] 1930-yillardagi fashistik davr meʼmorchiligi, sanʼati hamda dekoridan keng foydalangan, bu oʻrta tabaqa vakillarining oddiy xonadonlaridan tortib, hukmron elitaning ulkan zallarigacha boʻlgan muhitda aks etgan. [[Benito Mussolini|Mussolini]] buyurtmasi bilan qurilgan Rimdagi EUR dahasi hamda uning vazmin va oddiy meʼmorchiligi filmning vizual uslubini belgilab beruvchi asosiy suratga olish maydonchalaridan biriga aylangan&lt;ref name=&quot;Buss&quot;&gt;Buss, Robin (1989). ''Italian Films''. New York: Holmes &amp; Meier. 120-bet. ISBN 978-0-8419-1275-5.&lt;/ref&gt;.

Bosh rolni ijro etgan [[Jean-Louis Trintignant]] italyancha dialoglarni shunchaki fonetik tarzda yodlab chiqqan boʻlib, [[Italiya]] kino sanoatidagi oʻsha davr anʼanalariga koʻra, keyinchalik uning qahramoniga aktyor [[Sergio Graziani]] ovoz bergan (dublyaj qilgan)&lt;ref name=&quot;OHehir&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.salon.com/2014/08/28/the_conformist_an_unsettling_political_masterpiece_returns/|sarlavha=„The Conformist“: An unsettling political masterpiece returns|muallif=Andrew O'Hehir|qaralgan sana=20-sentabr 2014-yil|ish=[[Salon.com|Salon]]|sana=28-avgust 2014}}&lt;/ref&gt;. Giulia va Anna rollari uchun [[Bernardo Bertolucci|Bertolucci]] dastlab [[Florinda Bolkan]] hamda [[Brigitte Bardot|Brigitte Bardotni]] nomzodlarini koʻrib chiqqan edi, biroq Bolkan boshqa loyihada band boʻlgani, [[Brigitte Bardot|Bardotga]] esa ssenariy maʼqul kelmagani sababli bu tanlovlar oʻzgargan. Hikoyadagi xronologik tartibning buzilishi (notekis syujet liniyasi) dastlab [[Ssenariy|ssenariyda]] koʻzda tutilmagan edi, [[rejissyor]] [[Bernardo Bertolucci|Bertolucci]]&lt;nowiki/&gt;va montaj ustasi [[Franco Arcalli]] ushbu uslubiy yechimni montaj jarayonidagina kashf etishgan. Kartina musiqasini [[Georges Delerue]] bastalagan boʻlib, uning saundtrek albomi 1971-yil fevral oyida [[Italiya|Italiyada]] „Cinevox“ tomonidan LP (plastinka) formatida sotuvga chiqarilgan. 2013-yilda esa „Music Box Records“ kompaniyasi ilgari eʼlon qilinmagan 15 ta trekni oʻz ichiga olgan kengaytirilgan CD nashrini taqdim etgan.

Film premyerasi 1970-yil 1-iyulda, 20-Berlin xalqaro kinofestivalining asosiy tanlov dasturi doirasida boʻlib oʻtdi. Biroq [[rejissyor]] [[Michael Verhoeven|Michael Verhoevenning]] „&lt;nowiki/&gt;[[O.k. (film)|o.k]].“ filmi atrofida yuzaga kelgan keskin tortishuvlar sababli festival uch kundan keyin oʻz faoliyatini muddatidan oldin yakunlashga majbur boʻladi va oʻsha yili hech qanday rasmiy mukofotlar topshirilmadi&lt;ref name=&quot;Berlinale&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.berlinale.de/en/archiv/jahresarchive/1970/03_preistr_ger_1970/03_Preistraeger_1970.html|sarlavha=Prize &amp; Honours 1970|qaralgan sana=7-mart 2010-yil|ish=[[Berlin xalqaro kinofestivali|Berlin International Film Festival]]|arxivsana=14-yanvar 2013-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130114225723/http://www.berlinale.de/en/archiv/jahresarchive/1970/03_preistr_ger_1970/03_Preistraeger_1970.html}}&lt;/ref&gt;. [[Italiya|Italiyada]] film 1971-yilning boshida bosqichma bosqich katta ekranlarga chiqdi. [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQShdagi]] ilk namoyish nusxasi [[Italiya]] talqiniga nisbatan besh daqiqaga qisqartirilgan boʻlib, undagi koʻrlar raqsi sahnasi butunlay olib tashlangan edi, ushbu epizod faqatgina 1996-yilgi qayta namoyish (restavratsiya) jarayonidagina qayta tiklandi. 2011-yilda operator Vittorio Storaroning shaxsiy nazorati ostida 2K formatida raqamli restavratsiya qilingan nusxa [[Cannes kinofestivali|Cannes kinofestivalining]] „Cannes Classics“ (Cannes klassikasi) boʻlimida namoyish etildi va aynan oʻsha kuni [[Bernardo Bertolucci|Bernardo Bertolucciga]] [[Kinematografiya|kinematografiyaga]] qoʻshgan hissasi uchun faxriy „&lt;nowiki/&gt;[[Oltin palma|Oltin palma novdasi]]&lt;nowiki/&gt;“ topshirildi. 2023-yilda esa filmning asl tasvir plyonkalari (lentasi) asosida uning 4K formatidagi nusxasi tayyorlandi. „The Conformist“ keyingi davr [[Kinematografiya|kinematografiyasiga]], jumladan [[Francis Ford Coppola|Francis Ford Coppolaning]] afsonaviy „&lt;nowiki/&gt;[[The Godfather|Choʻqintirgan ota]]&lt;nowiki/&gt;“ (The Godfather) trilogiyasiga ham ulkan vizual va gʻoyaviy jihatdan taʼsir koʻrsatgan&lt;ref name=&quot;Sommerlad&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/news/bernardo-bertolucci-dead-conformist-godfather-sopranos-francis-ford-coppola-a8651786.html|sarlavha=How Bernardo Bertolucci inspired The Godfather and The Sopranos|muallif=Joe Sommerlad|qaralgan sana=28-may 2023-yil|ish=[[The Independent]]|sana=26-noyabr 2018}}&lt;/ref&gt;.

== Rollarda ==
{{Aktyorlar roʻyxati|
* [[Jean-Louis Trintignant]] — Marcello Clerici
* Pasquale Fortunato — yosh Marcello
* [[Stefania Sandrelli]] — Giulia
* [[Gastone Moschin]] — Manganiello
* [[Dominique Sanda]] — Anna Quadri
* [[Pierre Clémenti]] — Lino Semirama
* Enzo Tarascio — professor Luca Quadri
* [[José Quaglio]] — Italo Montanari
* [[Fosco Giachetti]] — polkovnik
* [[Yvonne Sanson]] — Giulianing onasi
* [[Milly (aktrisa)|Milly]] — Marcelloning onasi
* [[Giuseppe Addobbati]] — Marcelloning otasi
* Antonio Maestri — Don Lattanzi
* [[Alessandro Haber]] — mast koʻr
* Christian Aligny — Raoul
* Pierangelo Civera — Franz
* [[Orso Maria Guerrini]] — qotil
* Marta Lado — Marcelloning qizi
* Benedetto Benedetti — vazir
* [[Joel Barcellos]] — talaba
}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* {{IMDbda film}}


[[Turkum:1970-yil filmlari]]
[[Turkum:Italyan tilidagi filmlar]]
[[Turkum:Italiya filmlari]]
[[Turkum:Fransiya filmlari]]
[[Turkum:Gʻarbiy Germaniya filmlari]]
[[Turkum:Bernardo Bertolucci filmlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha filmlar]]</text>
      <sha1>ttnu7v0mxeylkxfffibkuqtbvm2hpp6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gaghara jangi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471050</id>
    <revision>
      <id>6327567</id>
      <timestamp>2026-11-01T17:26:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mupapap29</username>
        <id>201910</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Urush bilgiqutisi | nomi            = Gaghara jangi | qismi           = [[Boburiylar davlati]] | tasvir          = [[File:Battle of Ghagra.jpg|300px]] | izoh            = | sana            = 1529-yil 6-may | yer             = [[Gʻogʻra daryosi]], Revelganj (hozirgi Bihar, Hindiston) | sabab           = | natija          = [[Boburiylar davlati|Boburiylar]] g‘alabasi | holat           = | oʻzgarishlar    = | raqib1          = Boburiylar davl...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6327567</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13300" sha1="301qtxsi876nn51l0l5a47xx0eviskf" xml:space="preserve">{{Urush bilgiqutisi
| nomi            = Gaghara jangi
| qismi           = [[Boburiylar davlati]]
| tasvir          = [[File:Battle of Ghagra.jpg|300px]]
| izoh            =
| sana            = 1529-yil 6-may
| yer             = [[Gʻogʻra daryosi]], Revelganj (hozirgi Bihar, Hindiston)
| sabab           =
| natija          = [[Boburiylar davlati|Boburiylar]] g‘alabasi
| holat           =
| oʻzgarishlar    =
| raqib1          = [[Boburiylar davlati]]
| raqib2          = Sharqiy Afg‘on konfederatsiyasi&lt;br /&gt;{{Bulleted list|[[Loʻdiylar]]|[[Lohani sulolasi]]}}[[Bengaliya sultonligi]]
| qomondon1       = [[Bobur]]&lt;br /&gt;[[Humoyun]]&lt;br /&gt;[[Bayramxon]]&lt;br /&gt;[[Askariy Mirzo]]&lt;br /&gt;[[Muhammad Zamon Mirzo]]&lt;br /&gt;Sulton Jalol ud-Din Sherki&lt;br /&gt;Sulton Junayd Barlos&lt;br /&gt;[[Ustod Ali Quli]]&lt;br /&gt;[[Mustafo Rumiy]]&lt;br /&gt;[[Shershoh]]
| qomondon2       = [[Sulton]] [[Nusrat Shoh]]&lt;br /&gt;[[Sulton]] [[Lodi sulolasi#Mahmud Lo‘diy|Mahmud Lo‘diy]]&lt;br /&gt;Sulton Jalol ud-Din Lohani{{UHB}}&lt;br /&gt;Bayezid&lt;br /&gt;Biban&lt;br /&gt;Fateh Xon Shirvoniy{{UHB}}&lt;br /&gt;Shoh Muhammad Maʼruf{{UHB}}&lt;br /&gt;Bhaktuddin Aybek&lt;br /&gt;Hakam Xon
| harbiy_birlik1  =
| harbiy_birlik2  =
| harbiy_birlik3  =
| quvvat          =
| kuch1           =Noma’lum
| kuch2           = Butun qo‘shin&lt;ref&gt;{{cite book |first=Jean Paul |last=Roux |title=Histoire des grands moghols : Babur |trans-title=History Of The Great Mongols : Babur |publisher=Fayard |location=Paris |year=1986 |page=370 |isbn=2-213-01846-4 |language=fr }}&lt;/ref&gt;
| yoqotishlar1    = 
| yoqotishlar2    =
| umumiy_yoʻqotishlar =
| ilova           =
}}

'''Gaghara jangi''' — 1529-yilda bo‘lib o‘tgan, [[Boburiylar imperiyasi]]ning Hindistonni zabt etishidagi muhim janglardan biri&lt;ref&gt;{{Cite book |last=O’Brien |first=Derek |url=https://books.google.com/books?id=QBI4Z-UMpJAC&amp;dq=battle+of+ghaghra&amp;pg=PT75 |title=The Puffin Factfinder |date=2011-12-15 |publisher=Penguin UK |isbn=978-81-8475-878-8 |language=en}}&lt;/ref&gt;. Undan oldin 1526-yilda [[Birinchi Panipat jangi]] va 1527-yilda [[Khanua jangi]] bo‘lib o‘tgan edi. Shakllanayotgan Boburiylar imperiyasi hukmdori [[Bobur]] qo‘shinlariga hind ittifoqchilari ham qo‘shilib, sulton [[Lodi sulolasi#Mahmud Lo‘diy|Mahmud Lo‘diy]] boshchiligidagi Sharqiy afg‘on ittifoqchilari hamda [[Sulton]] [[Nusrat Shoh]] boshchiligidagi [[Bengaliya sultonligi]] qo‘shinlariga qarshi jang qilganlar&lt;ref name=&quot;lodi&quot;&gt;{{cite book |last1=Joshi |first1=Rita |title=The Afghan Nobility and the Mughals: 1526-1707 |year=1985 |publisher=Vikas Publishing House |isbn=978-0-7069-2752-8 |url=https://books.google.com/books?id=qhhuAAAAMAAJ&amp;q=%22Battle+of+Ghaghra%22+-wikipedia |language=en}}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
[[Lodi sulolasi#Mahmud Lo‘diy|Mahmud Lo‘diy]] Dehli taxtini egallashga intilgan. G‘arbiy afg‘on ittifoqchilari uni [[Dehli sultonligi]]ning qonuniy vorisi deb e’lon qilgan, [[Rojputlar|Rajput]] ittifoqchilari esa uni qo‘llab-quvvatlagan edi. Biroq 1527-yildagi [[Khanua jangi]]da mag‘lubiyatga uchragach, u qochishga majbur bo‘ldi va [[Gujarat]]dan boshpana topdi. Sharqdagi qarindoshlari bilan aloqa o‘rnatishga bir necha bor uringanidan so‘ng, nihoyat, ular safiga qo‘shilishga muvaffaq bo‘ldi. Sharqiy afg‘on ittifoqchilariga boshchilik qilgan Mahmud Lo‘diy [[Bihar]]ni egalladi.

Boburning [[Chanderi]]ga yurishidan bir muncha vaqt o‘tib, yangi sulolaga mansub, Biharning [[Pushtunlar|Pushtun]] hukmdori sulton Muhammadshoh Loha vafot etdi. Uning o‘rniga voyaga yetmagan o‘g‘li sulton Jaloliddin Lohani taxtga o‘tirdi. Shundan so‘ng, hech bo‘lmaganda Biharda davlat ishlarini asosan shahzodaning onasi Dudu va shu vaqtga kelib katta obro‘ qozongan Faridxon (keyinchalik [[Shershoh]] nomi bilan mashhur bo‘lgan) boshqara boshladi. Mamlakatda yosh hukmdorning qarindoshlari bo‘lgan Lohani zodagonlari, katta ta’sir kuchiga ega Baban va Bayazid, Shershoh hamda boshqa amirlarning taxtga da’vogarligi tufayli nizolar avj olgan edi. Bu guruhlar o‘rtasidagi nizolar, shuningdek, avvalgi yurishlarda pushtun qo‘shinlarining [[Bobur]] lashkarlaridan mag‘lubiyatga uchragani oqibatlari yosh shahzodani oxir-oqibat [[Bengaliya]] sultoni hududidan boshpana izlashga majbur qildi&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Roy |first1=Manabendra Nath |title=The Radical Humanist |year=1986 |publisher=Maniben Kara |url=https://books.google.com/books?id=qS0KAQAAIAAJ&amp;q=%22Battle+of+Ghaghra%22+-wikipedia |language=en}}&lt;/ref&gt;.

Bunday vaziyatda [[Jaunpur (Uttar-Pradesh)|Jaunpur]] va umuman Hindistondagi [[Afg‘onlar|afg‘onlar]] o‘z ishlarining butunlay barbod bo‘lishiga yo‘l qo‘ymaslik hamda imkon qadar barcha manfaatlarni birlashtirish maqsadida, ilgari [[Rana Sanga]] ko‘magida Dehli taxtini egallashga uringan sulton Mahmud Lo‘diyni chaqirishga qaror qildilar. Bu urinishda mag‘lubiyatga uchragach, u Gujaratga chekingan edi. Keyinchalik [[Bundelkhand]]dagi Pannaga yo‘l olib, u yerda vaziyatning qulay tomonga o‘zgarishini kutib qoldi. Endi esa Bihar va Jaunpur taxtiga o‘tirish haqidagi taklifni qabul qildi. Ko‘p o‘tmay, unga turli hududlardan vatandoshlari qo‘shildi va u deyarli butun Biharning qarshiliksiz egallanishiga erishdi. Eng hayratlanarli jihati shundaki, bu qadar keng ko‘lamli fitna va harakatlar qanday qilib sir saqlangan holda muvaffaqiyatli amalga oshirilganidir. Buni, ehtimol, har bir pushtunning umumiy muvaffaqiyatdan chuqur manfaatdor bo‘lgani, shuningdek, qabila a’zolarining o‘z boshliqlariga va bir-birlariga sadoqat bilan munosabatda bo‘lishi bilan izohlash mumkin.

Bu xabarni olgan kunning ertasiga Bobur [[Agra]]ga qaytib keldi va u yerda o‘z kengashiga sharqiy qo‘shinlarga zudlik bilan o‘zi qo‘mondonlik qilishini ma’lum qildi. Qo‘l ostida mavjud bo‘lgan qo‘shinlarni olib, 1529-yil 2-fevralda yo‘lga chiqdi. [[Doab]] hududidan o‘tib, 1529-yil 27-fevralda Dakkakida [[Gang|Gang daryosi]]ning o‘ng sohiliga yetib keldi. Bu yerda uni o‘g‘li [[Humoyun]], general Askariy va daryoning narigi tomonidan kelgan bir necha sarkarda kutib oldi. Ular bilan quyidagicha kelishib oldi: Boburning qo‘shini daryoning o‘ng sohili bo‘ylab quyi oqim tomon harakatlanar, ularning qo‘shini esa chap sohil bo‘ylab yurib, har safar Bobur qo‘shini qarshisidagi sohilda qarorgoh qurardi.

Bu yerda olgan ma’lumotlari unchalik ham ko‘ngildagidek emas edi. Harbiy va siyosiy ustunligini qayta tiklash uchun bor kuchini ishga solayotgan pushtunlar Sulton Mahmud Lo‘diy atrofida to‘planib, ularning soni 100 ming kishiga yetgan edi. Sulton Baban va Shayx Bayezidni katta qo‘shin bilan Sirvarga yuborgan, o‘zi esa Mahmud tomoniga o‘tgan, Sulton Jaloliddin Lo‘diy hamda Sulton [[Ibrohim Loʻdiy]]ning ketma-ket vaziri bo‘lgan va xuddi avvalgi hukmdoriga xiyonat qilgani kabi endi Boburga ham xiyonat qilib, uning xizmatidan ketgan Fatehxon Shirvoniy bilan birga Gang daryosining Bihar sohilida qolib, [[Chunar]] tomon yurayotgan edi. Bobur bir qancha parganalarni hadya qilib, unga qo‘mondonlik vazifasini topshirish orqali iltifot ko‘rsatgan Shershoh ham isyonchilarga qo‘shilgan, Gang daryosidan o‘tib, [[Varanasi|Banoras]]ni egallagan edi. Bobur nomidan shaharni boshqarib kelgan, mamlakatning avvalgi sulolasidan kelib chiqqan Sulton Jaloliddin Sherqiy amaldorlari Shershoh yaqinlashgach, shahardan qochib ketgan edi&lt;ref name=&quot;lodi&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Books |first1=L. L. C. |title=Lodi Dynasty: Battle of Ghaghra, Sikandar Lodi, Battle of Panipat |date=September 2010 |publisher=General Books LLC |isbn=978-1-158-27228-0 |url=https://books.google.com/books?id=YyLFbwAACAAJ |language=en}}&lt;/ref&gt;.

Shu tariada Sharqiy yoki Sherqiy qirolligi taxtiga uch nafar da’vogar bor edi:

* Sulton Jaloliddin Sherqiy — Sulton [[Sikandar Lo‘diy]] mamlakatni zabt etishidan oldin uni boshqargan qadimgi podshohlar sulolasining vakili edi. U yaqinda [[Bobur]]ga taslim bo‘lib, undan himoya so‘ragan edi. Uning taxtga bo‘lgan da’volari ancha avvalgi ahamiyatini yo‘qotgan bo‘lsa-da, bu davrda ular qayta jonlangandek ko‘rindi va, aftidan, muayyan amaliy maqsadni ko‘zlagan Bobur tomonidan ham tan olindi.
* Sulton Jaloliddin Lohani — otasi va bobosi Sulton [[Ibrohim Loʻdiy]]ga qarshi qo‘zg‘olonga boshchilik qilgan edi. Uni [[Bihar]]dagi ko‘plab afg‘on zodagonlari qo‘llab-quvvatlagan, biroq yaqinda ittifoqchisi bo‘lgan [[Bengaliya]] [[Monarx|sultoni]] huzuridan panoh izlashga majbur bo‘lgan edi.
* Sulton Mahmud Lo‘diy — marhum Sulton [[Ibrohim Lo‘diy]]ning ukasi va Dehlidagi [[Lo‘diylar]] sulolasining vakili edi. Afg‘onlarning asosiy qismi endilikda uni nafaqat [[Bihar]], balki Dehli taxtiga ham da’vogar sifatida qo‘llab-quvvatlash uchun birlashgan edi.

Bobur vaziyatning asl holatidan xabardor bo‘lgach, Gang daryosi sohillari bo‘ylab yurishini davom ettirdi. [[Karra (Uttar-Pradesh)|Karra]]dan o‘tayotib, u Sulton Jaloliddin Sherqiy tomonidan dabdabali kutib olindi. Bobur taxtga da’vogarligini qo‘llab-quvvatlagan bu shahzodaga o‘z qo‘shinining bir qismini nominal boshqarish vakolatini topshirdi. Shahardan bir-ikki kunlik yo‘l bosib o‘tgach, uning harakatlari natijasi ko‘zga tashlana boshladi. Bobur Sulton Mahmud Lo‘diy yaqinda Chunarga yetib borib, hatto unga hujum uyushtirgan bo‘lsa-da, imperator yaqinlashayotgani haqida aniq xabar olishi bilanoq vahimaga tushib, qamalni to‘xtatgani va tartibsiz ravishda chekinganini bildi. Shershoh ham xuddi shunday Banorasni tark etib, daryoning narigi sohiliga shoshilinch ravishda qaytib o‘tgan, bu jarayonda esa uning ikkita qayig‘i cho‘kib ketgan edi.

Imperator qo‘shini [[Gang|Gang daryosi]] va [[Yamuna]] daryosi qo‘shiladigan [[Prayagraj|Allohobod]]ga yetib kelgach, 1529-yil 10-martda Yamuna daryosidan Priag tomon o‘ta boshladi. Bobur u yerdan [[Chunar]], [[Banoras]] va [[G‘azipur]] orqali yurib, endilikda [[Son daryosi]] ortida mudofaa mavqeyini egallagan Sulton Mahmudga hujum qilishga shoshildi. G‘azipurda nufuzli afg‘onlardan biri Mahmud Xon Lohani Bobur huzuriga kelib, unga taslim bo‘ldi. Bobur hali shu hududda ekan, quvg‘inga uchragan shahzoda va Bihar taxtiga da’vogarlaridan biri Sulton Jaloliddin Lohani, kelajakda Dehli hukmdoriga aylanadigan Faridxon ([[Shershoh]]) hamda boshqa nufuzli afg‘onlar ham o‘z itoatlarini bildirish uchun elchilar yubordilar. Bu Bihar Lohaniylar sulolasining barham topishini anglatardi. Endilikda faqat Sulton Mahmud Lo‘diy va uning tarafdorlarigina qarshilik ko‘rsatishda davom etardi.

Shundan so‘ng Bobur Karmanasa daryosidan o‘tib, Chausa (keyinchalik o‘g‘lining boshiga tushgan falokat bilan mashhur bo‘lgan) va Baksara yoki [[Buksar]]dan narida qarorgoh qurdi. U yerdan yo‘lini davom ettirib, qo‘shini kundan-kunga askarlarning undan yuz o‘girishi sababli zaiflashib borayotgan Sulton Mahmudning yaqin atrofda atigi 2 ming kishilik qo‘shin bilan turganini, biroq imperator qo‘shinining ilg‘or bo‘linmasi yaqinlashgach, shoshilinch ravishda chekinganini bildi. Uning ortidan quvib borilgan va askarlaridan bir nechtasi o‘ldirilgan edi. Mahmud, shuningdek, ehtimol unga yordam berish maqsadida Gang daryosidan o‘tgan Bengaliya qo‘shinidan panoh topdi.

Bobur Gang va Son daryolari qo‘shiladigan joy oralig‘ida joylashgan Bihardagi Ari viloyatiga yo‘l oldi. U yerda Muhammad Zamon Mirzoni Bihar hokimi etib tayinladi va viloyatdan olinadigan soliq miqdorini belgiladi. Imperator endilikda shimoli-sharqdan Gang daryosiga quyiladigan [[Gaghara daryosi]] (ayrim manbalarda [[Gaghara daryosi|Gogra]] deb ham ataladi) qarshisiga yetib kelgan edi. Aftidan, daryoning chap sohilida Bengaliya qirolligi boshlanardi. Bu yerda u Sulton Mahmud Lo‘diy afg‘onlar guruhi bilan ikki daryo qo‘shiladigan joydagi Bengaliya qarorgohida ekanini bildi. Mahmud va uning tarafdorlari oilalari hamda yuklarini boshqa joyga ko‘chirmoqchi bo‘lganlarida, bengalliklar bunga ruxsat bermagan edilar. Ehtimol, ular afg‘onlarni garovda ushlab qolishni ko‘zlagan edilar.

Boburga yaqinda o‘z itoatini bildirgan Mahmudning raqibi Sulton Jaloliddin Lohani ham xuddi shunday qarorgohdan ketishiga to‘sqinlik qilingan edi. Shu sababli u bengaliyaliklar bilan to‘qnashib, tarafdorlari bilan Gang daryosidan o‘tib, Biharga yo‘l oldi va imperator qo‘shiniga qo‘shilish uchun harakatlana boshladi. Shuning uchun Bengaliya qo‘shinining joylashuvi va uning rahbarlari xatti-harakatlarini betaraflikka zid deb hisoblagan imperator ularni javobgarlikka tortishga tayyorgarlik ko‘rdi. Bengaliya sultoni Nusrat Shoh Dehli sultonligi qulaganidan keyin patxonlardan ilgari boy bergan ayrim hududlarini qaytarib olgan edi&lt;ref name=&quot;lodi&quot;/&gt;.

== Yana qarang ==
*[[Birinchi Panipat jangi]]
*[[Khanua jangi]]

== Manbalar ==
{{manbalar|2}}

== Adabiyotlar ==
*[[File:PD-icon.svg|12px|class=noviewer|link=|alt=Public Domain]] {{cite book |title=A History of India Under the Two First Sovereigns of the House of Taimur, Báber and Humáyun |first=William |last=Erskine |publisher=Longman, Brown, Green, and Longmans |year=1854 }}

{{Boburiylar imperiyasi|holat=kengaytirilgan}}

{{coord|25.8|N|84.8|E|display=title}}

[[Turkum:Bobur]]
[[Turkum:Boburiylar davlati ishtirokidagi janglar]]
[[Turkum:Boburiylar davlatida XVI asr]]</text>
      <sha1>301qtxsi876nn51l0l5a47xx0eviskf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Andoza:Hindiston oyligi</title>
    <ns>10</ns>
    <id>1471051</id>
    <revision>
      <id>6327568</id>
      <timestamp>2026-11-01T17:29:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mupapap29</username>
        <id>201910</id>
      </contributor>
      <comment>„{{tmbox | image     = [[Fayl:Flag of India.svg|48px|link=]] | style     = background-color: white; | text      = {{#switch:{{NAMESPACE}} |{{ns:1}} = '''''{{PAGENAME}}''''' maqolasi |{{ns:11}}= '''''{{PAGENAME}}''''' andozasi | '''''{{PAGENAME}}''''' maqolasi }} '''„[[Loyiha:Mavzuli oylik|Mavzuli oylik]]“''' loyihasi doirasida oʻtkazilgan '''„[[Loyiha:Mavzuli oylik/Hindiston oyligi|Hindiston oyligi]]“''' davomida yaratilgan. }} &lt;noinclude&gt;“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6327568</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="451" sha1="19c8zmmd7c3xjrxc947m4t9r3pf0myz" xml:space="preserve">{{tmbox
| image     = [[Fayl:Flag of India.svg|48px|link=]]
| style     = background-color: white;
| text      = {{#switch:{{NAMESPACE}}
|{{ns:1}} = '''''{{PAGENAME}}''''' maqolasi
|{{ns:11}}= '''''{{PAGENAME}}''''' andozasi
| '''''{{PAGENAME}}''''' maqolasi
}} '''„[[Loyiha:Mavzuli oylik|Mavzuli oylik]]“''' loyihasi doirasida oʻtkazilgan '''„[[Loyiha:Mavzuli oylik/Hindiston oyligi|Hindiston oyligi]]“''' davomida yaratilgan.
}}
&lt;noinclude&gt;</text>
      <sha1>19c8zmmd7c3xjrxc947m4t9r3pf0myz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Gaghara jangi</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471052</id>
    <revision>
      <id>6327569</id>
      <timestamp>2026-11-01T17:30:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mupapap29</username>
        <id>201910</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Munozara}}  {{Hindiston oyligi}}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6327569</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34" sha1="1hj8s74k23wcg1eu9ukrumgthsb29a4" xml:space="preserve">{{Munozara}}

{{Hindiston oyligi}}</text>
      <sha1>1hj8s74k23wcg1eu9ukrumgthsb29a4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>L'Atalante</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471053</id>
    <revision>
      <id>6327586</id>
      <timestamp>2026-11-01T18:38:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oqsaqol</username>
        <id>98549</id>
      </contributor>
      <comment>Yangi maqola</comment>
      <origin>6327586</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11132" sha1="byw48t47qo3il0gx8i9wt91pk2bx9az" xml:space="preserve">{{Film bilgiqutisi
| nom                  = L'Atalante&lt;br /&gt;Le Chaland qui passe
| tasvir               = 
| rejissyor            = [[Jean Vigo]]
| prodyuser            = Jacques-Louis Nounez
| ssenariy_muallifi    = {{Plainlist|
* [[Jean Vigo]]
* Albert Riéra
}}
| asoslangan           = Jean Guinéening &lt;br /&gt; hikoyasi
| rollarda             = {{Plainlist|
* [[Michel Simon]]
* [[Dita Parlo]]
* [[Jean Dasté]]
}}
| operator             = [[Boris Kaufman]]
| montajyor            = Louis Chavance
| bastakor             = [[Maurice Jaubert]]
| studiya              = Argui-Films
| distribyutor         = [[Gaumont]]
| premyera             = {{premyera sanasi|1934|4|25|Parij (premyeradan oldingi namoyish)|1934|9|12|Fransiya}}
| davomiylik           = 65 daqiqa (dastlabki nusxa)&lt;br /&gt;85 daqiqa (tiklangan nusxa)
| mamlakat             = [[Fransiya]]
| til                  = [[Fransuz tili|Fransuzcha]]
| byudjet              = 1 million frank
| daromad              = 
}}

'''''L'Atalante''''' — 1934-yilda [[Jean Vigo]] tomonidan yozilgan va suratga olingan fransuz filmi. Filmda bosh rollarni [[Jean Dasté]], [[Dita Parlo]] va [[Michel Simon]] ijro etgan. Film koʻplab tanqidchilar tomonidan barcha davrlarning eng yaxshi filmlaridan biri sifatida tan olingan va „Sight &amp; Sound“ jurnalining 2022-yilgi soʻrovida tanqidchilar roʻyxatida 34-oʻrinni, [[Rejissyor|rejissyorlar]] roʻyxatida esa 46-oʻrinni egallagan&lt;ref name=&quot;BFI&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.bfi.org.uk/film/b0682bfd-7d46-5c53-9968-d35680ee4e14/latalante|sarlavha=L'Atalante (1934)|qaralgan sana=23-yanvar 2023-yil|ish=[[British Film Institute|BFI]]}}&lt;/ref&gt;.

== Syujeti ==
Jean „L'Atalante“ nomli yuk kemasining kapitani edi. U oʻz qishlogʻida goʻzal Juliette bilan turmush quradi va uni oʻzi bilan birga yashash uchun yuk kemasiga olib keladi. Kichik kemada Jeandan tashqari uning ikki sodiq yordamchisi gʻalati feʼl-atvori hamda noodatiy odatlari bilan tanilgan keksa Jules amaki hamda oʻspirin bola ham hayot kechirardi. [[Parij]] tomon yuk olib borayotgan kemada Jean va Juliette oʻzlarining oʻziga xos asal oyini oʻtkazishadi. Biroq sivilizatsiyadan uzilgan, tartibsiz hayot kechiradigan erkaklar davrasiga tushib qolgan yosh kelinchakning kelishi ortidan kemada tarang vaziyat yuzaga keladi. Bir kuni Jean xotini Juliettani keksa Julesning xonasida u bilan qizgʻin suhbatlashib oʻtirganini koʻrib qoladi. Rashk olovida yongan kapitan gʻazabdan oʻzini yoʻqotib, stoldagi likopchalarni sindiradi va Jules jonidan ortiq koʻrgan mushuklarni har tomonga haydab yuboradi.

Parijga yetib kelishgach, Jean Juliettaga oqshom payti shaharni birga tomosha qilishni vaʼda beradi, biroq keksa Jules amaki bilan yosh yordamchi bola folbin huzuriga ketib qolishadi. Daryo kemasini butkul qarovsiz qoldira olmaydigan Jean vaʼdasining ustidan chiqolmaydi va bu holat Juliettaning qattiq ranjishiga sabab boʻladi. Keyinroq xotinining koʻnglini olish uchun u Juliettani raqs zaliga olib boradi. Aynan oʻsha yerda bir hiylakor koʻcha savdogari kelinchakka ilashib, uni raqsga taklif qiladi va oʻzi bilan birga Parij goʻzalliklari qaʼriga qochishga undaydi. Buni koʻrgan Jean savdogar bilan janjallashib ketadi va gʻazab ustida Juliettani sudrab kemaga qaytaradi. Biroq Parijning yorqin tungi hayotiga mahliyo boʻlgan Juliette baribir oʻzini tiya olmaydi va tunda yashirincha qirgʻoqqa chiqib ketadi. Tong saharlab xotinining kemada yoʻqligini bilgan Jean alam va gʻazab otiga minib, Juliettani izlash oʻrniga kemani darhol qirgʻoqdan qoʻzgʻatadi va uni kimsasiz Parijda tashlab ketadi.

Juliette erining ketib qolganini bilmay, kun boʻyi doʻkon vitrinalarini tomosha qilib yuradi. Keyin daryo boʻyiga kelib kemani topolmagach, poyezdga chipta olmoqchi boʻladi, ammo hamyonini oʻgʻirlatib qoʻyadi. U tirikchilik qilish uchun shahar boʻylab ish qidirishga majbur boʻladi. Bu orada Jean boshqarayotgan kema Le Havr shahriga yetib boradi, ammo safar tafsilotlari qiyinchilik bilan kechadi. Jean oʻz qilmishidan pushaymon boʻlib, qattiq qaygʻuga botadi. Kema boshligʻi uni jazolamoqchi boʻlganda, Jules amaki uni himoya qilib, ishini saqlab qoladi. Shunda Jean xotinining bir gapini eslaydi: kim suvga shoʻngʻisa, u yerda oʻz chin sevgilisining yuzini koʻra olar ekan. U dastlab boshini chelakdagi suvga tiqadi, keyin esa daryoga sakraydi.

Jeanning daryoga daryoga sakraganini ko'rgan va uning ogʻir ahvoliga chiday olmagan Jules amaki Juliettani izlab topishga ahd qiladi va zudlik bilan Parijga oladi. U uzoq qidiruvlardan soʻng, tasodifan Juliettani bir doʻkonda maʼyus oʻtirgan holda uchratib qoladi. Ularning har ikkisi shodlik bilan kemaga qaytib kelishadi. Ayriliq azobidan ruhan va jismonan charchagan er-xotin Jean va Juliette nihoyat cheksiz quvonch hamda muhabbat bilan yana bir-birining ogʻushiga otilib, hayotlari yana oʻz maromiga qaytadi.

== Ishlab chiqarish ==
„&lt;nowiki/&gt;[[Zero for Conduct]]&lt;nowiki/&gt;“ (Xulq-atvordan nol) filmi taqiqlab qoʻyilganidan keyin, [[Jean Vigo]] [[prodyuser]] [[Jacques-Louis Nounez]] bilan birgalikda toʻliq metrajli badiiy film ustida ish boshlagan. [[Rejissyor]] dastlab fransuz anarxisti [[Eugène Dieudonné]] haqida qamoqxona hayotiga oid kartina suratga olishni istagan, chunki uning otasi [[Miguel Almereyda]] 1913-yilda yozgan gazeta maqolasida ushbu shaxsni himoya qilib chiqqan edi. Biroq Nounez bunday mavzudagi filmni prokatga (tarqatishga) chiqarib boʻlmasligidan xavfsiragan. 1933-yilning iyul oyida [[prodyuser]] [[Jean Vigo|Vigoga]] [[Jean Guinée]] tomonidan yozilgan, daryoda suzuvchi yuk tashish kema aholisi hayotiga bagʻishlangan „L'Atalante“ [[Ssenariy|ssenariysini]] taklif qilgan. [[Jean Vigo|Vigo]] dastlab ushbu [[Ssenariy|ssenariyni]] maʼqullamagan boʻlsada, keyinchalik loyihaga rozilik bergan va [[Albert Riéra]] bilan hamkorlikda hikoyani qayta ishlab chiqqan. Nounez filmni ishlab chiqarish uchun 1 million frank mablagʻ ajratgan, „Gaumont“ kinostudiyasi esa pavilyon dekoratsiyalarini taqdim etib, kartina prokatini (tarqatilishini) oʻz zimmasiga olgan&lt;ref name=&quot;Wakeman&quot;&gt;Wakeman, John (1987). ''World Film Directors, Volume 1, 1890–1945''. New York: The H. W. Wilson Company. 1140–1142-betlar. ISBN 978-0-82420-757-1.&lt;/ref&gt;. 

[[Jean Vigo|Vigo]] loyihaga oʻzining avvalgi hamkasblari, [[Operator (kinotexnikada)|operator]] [[Boris Kaufman]], [[bastakor]] [[Maurice Jaubert]] va sahnalashtiruvchi rassom [[Francis Jourdain|Francis Jourdainni]] jalb etdi, shuningdek, montaj ishlari uchun tajribali mutaxassis [[Louis Chavance|Louis Chavanceni]] taklif qildi. [[Rejissyor]] oʻz faoliyatida ilk bor taniqli yulduzlar bilan ishladi, xususan, [[Michel Simon]], [[Jean Renoir|Jean Renoirning]] „Boudu Saved from Drowning“ (Suvga choʻkishdan qutqarilgan Budu, 1932) kartinasidan keyin yetakchi [[Aktyor|aktyorlardan]] biriga aylangan edi, [[Dita Parlo]] [[Germaniya|Germaniyadagi]] olti yillik faoliyatidan soʻng [[Fransiya|Fransiyaga]] qaytgan, [[Jean Dasté]] esa endigina oʻz ijodiy yoʻlini boshlayotgan edi&lt;ref name=&quot;Gomes&quot;&gt;Gomes, Paulo Emílio Salles (1998) [1957]. ''Jean Vigo''. Paris: Faber and Faber. 156–157-betlar. ISBN 0-571-19610-1.&lt;/ref&gt;. [[Jean Vigo|Vigo]] asl [[Ssenariy|ssenariydagi]] Jules amakining iti bilan bogʻliq qismni ona mushuklar ishtirokidagi sahnalarga almashtirdi, bu maqsadda Hayvonlarni himoya qilish jamiyati unga 10 dan ortiq koʻcha mushugini taqdim etgan.

Suratga olish ishlari 1933-yil noyabr oyining oʻrtalarida boshlanib, toʻrt oy davom etgan, jarayon qisman pavilyonda qurilgan yuk tashish kemasi maketida, qisman ochiq tabiat qoʻynida (natura sahnalari) olib borilgan. Qishning erta kelgan qahraton sovugʻi va tashkiliy qiyinchiliklar oʻsha paytda [[Sil|sil kasalligidan]] aziyat chekayotgan [[Jean Vigo|Vigoning]] sogʻligʻiga salbiy taʼsir koʻrsatgan&lt;ref name=&quot;Criterion&quot;&gt;''The Complete Jean Vigo DVD Liner Notes''. The Criterion Collection, 2011. 8-bet.&lt;/ref&gt;. Yanvar oyining oʻrtalariga kelib, film suratga olish jadvalidan orqada qolib, belgilangan byudjetdan oshib ketdi, natijada „Gaumont“ kinostudiyasi rahbarlari [[Jean Vigo|Vigoni]] jarayonni tezroq yakunlashga majburlashgan. 1934-yil fevralida [[Jean Vigo|Vigo]] Villard-de-Lans kurortiga dam olish uchun yoʻl olgan, biroq u yerda sogʻligʻi butunlay yomonlashib, toʻshakka mixlanib qolgan. Filmning yakuniy montajini uning koʻrsatmalari asosida [[Louis Chavance]] oxiriga yetkazgan, qolgan havo (panorama) kadrlarini esa operator [[Boris Kaufman]] tasvirga olgan.

Film 1934-yil 25-aprelda prokat kompaniyalari (tarqatuvchilar) uchun yopiq namoyish etilganda muvaffaqiyatsizlikka uchradi. Shundan soʻng „Gaumont“ kinostudiyasi film nazoratini oʻz qoʻliga olib, uni 65 daqiqaga qisqartirdi, nomini „Le Chaland qui passe“ (O‘tayotgan yuk kemasi) deb oʻzgartirdi hamda asl musiqa oʻrniga Lys Gautyning oʻsha davrda mashhur boʻlgan „L'Atalante“ nomli qoʻshigʻini joylashtirdi. 1934-yil 12-sentabrdagi rasmiy [[Premyera|premyeradan]] keyin ham kartina tijoriy jihatdan muvaffaqiyatsizlikka uchradi, [[Kinotanqidchi|kinotanqidchilar]] esa uni „havaskorona, oʻzini oqlamaydigan va dahshatli film“ deb baholashdi. 1934-yilning oktabr oyida [[Jean Vigo]] 29 yoshida olamdan oʻtdi. Oradan yillar oʻtib, 1947-yilda film [[Nyu-York|Nyu-Yorkda]] qayta namoyish etilgachgina xalqaro miqyosda tan olindi va yuksak eʼtirofga sazovor boʻldi. 1990-yilda „Gaumont“ buyurtmasiga koʻra [[Jean-Louis Bompoint]] va [[Pierre Philippe]] tomonidan film qayta tiklandi, 2001-yilda esa [[Bernard Eisenschitz]] hamda rejissyorning qizi [[Luce Vigo]] hamkorligida tahrirlangan yangi nusxa tayyorlandi&lt;ref name=&quot;Temple&quot;&gt;Temple, Michael (2005). ''Jean Vigo''. Manchester University Press. 108-bet. ISBN 978-0-7190-5632-1.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Fuller&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.bfi.org.uk/sight-and-sound/features/l-atalante-jean-vigo-1934-greatest-films-poll|sarlavha=Jean Vigo: artist of the floating world|muallif=Graham Fuller|qaralgan sana=13-iyun 2016-yil|ish=[[British Film Institute|BFI]]|sana=2005}}&lt;/ref&gt;. 2017-yilda esa „Gaumont“ studiyasi filmning yangi 4K formatidagi raqamli restavratsiya jarayonini toʻliq yakunladi.

== Rollarda ==
{{Aktyorlar roʻyxati|
* [[Michel Simon]] — Père Jules (Jules amaki)
* [[Dita Parlo]] — Juliette
* [[Jean Dasté]] — Jean
* Gilles Margaritis — koʻcha savdogari
* Louis Lefebvre — yordamchi bola
* Maurice Gilles — kanal kompaniyasi mudiri
* Raphaël Diligent — Raspoutine, eski-tuski sotuvchisi
* René Bleck — Jeanning yaqin doʻsti (titrlarda koʻrsatilmagan)
* [[Fanny Clar]] — Juliettening onasi (titrlarda koʻrsatilmagan)
* Charles Goldblatt — oʻgʻri (titrlarda koʻrsatilmagan)
* Glen Paul — oqsoq toʻy mehmoni (titrlarda koʻrsatilmagan)
* [[Jacques Prévert]] — epizodik rol
* [[Pierre Prévert]] — epizodik rol
* Loutchimoukov — epizodik rol
}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* {{IMDbda film}}

[[Turkum:1934-yil filmlari]]
[[Turkum:Fransiya filmlari]]
[[Turkum:Fransuz tilidagi filmlar]]
[[Turkum:Jean Vigo filmlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha filmlar]]</text>
      <sha1>byw48t47qo3il0gx8i9wt91pk2bx9az</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327587</id>
      <parentid>6327586</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T18:39:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oqsaqol</username>
        <id>98549</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6327587</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11141" sha1="k3t45kqina4n9mvcrgjp3akc6ndob0u" xml:space="preserve">{{Film bilgiqutisi
| nom                  = L'Atalante&lt;br /&gt;Le Chaland qui passe
| tasvir               = 
| rejissyor            = [[Jean Vigo]]
| prodyuser            = Jacques-Louis Nounez
| ssenariy_muallifi    = {{Plainlist|
* [[Jean Vigo]]
* Albert Riéra
}}
| asoslangan           = Jean Guinéening &lt;br /&gt; hikoyasi
| rollarda             = {{Plainlist|
* [[Michel Simon]]
* [[Dita Parlo]]
* [[Jean Dasté]]
}}
| operator             = [[Boris Kaufman]]
| montajyor            = Louis Chavance
| bastakor             = [[Maurice Jaubert]]
| studiya              = Argui-Films
| distribyutor         = [[Gaumont]]
| premyera             = {{premyera sanasi|1934|4|25|Parij (premyeradan oldingi namoyish)|1934|9|12|Fransiya}}
| davomiylik           = 65 daqiqa (dastlabki nusxa)&lt;br /&gt;85 daqiqa (tiklangan nusxa)
| mamlakat             = [[Fransiya]]
| til                  = [[Fransuz tili|Fransuzcha]]
| byudjet              = 1 million frank
| daromad              =
}}

'''''L’Atalante''''' — 1934-yilda [[Jean Vigo]] tomonidan yozilgan va suratga olingan fransuz filmi. Filmda bosh rollarni [[Jean Dasté]], [[Dita Parlo]] va [[Michel Simon]] ijro etgan. Film koʻplab tanqidchilar tomonidan barcha davrlarning eng yaxshi filmlaridan biri sifatida tan olingan va „Sight &amp; Sound“ jurnalining 2022-yilgi soʻrovida tanqidchilar roʻyxatida 34-oʻrinni, [[Rejissyor|rejissyorlar]] roʻyxatida esa 46-oʻrinni egallagan&lt;ref name=&quot;BFI&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.bfi.org.uk/film/b0682bfd-7d46-5c53-9968-d35680ee4e14/latalante|sarlavha=L'Atalante (1934)|qaralgan sana=23-yanvar 2023-yil|ish=[[British Film Institute|BFI]]}}&lt;/ref&gt;.

== Syujeti ==
Jean „L’Atalante“ nomli yuk kemasining kapitani edi. U oʻz qishlogʻida goʻzal Juliette bilan turmush quradi va uni oʻzi bilan birga yashash uchun yuk kemasiga olib keladi. Kichik kemada Jeandan tashqari uning ikki sodiq yordamchisi gʻalati feʼl-atvori hamda noodatiy odatlari bilan tanilgan keksa Jules amaki hamda oʻspirin bola ham hayot kechirardi. [[Parij]] tomon yuk olib borayotgan kemada Jean va Juliette oʻzlarining oʻziga xos asal oyini oʻtkazishadi. Biroq sivilizatsiyadan uzilgan, tartibsiz hayot kechiradigan erkaklar davrasiga tushib qolgan yosh kelinchakning kelishi ortidan kemada tarang vaziyat yuzaga keladi. Bir kuni Jean xotini Juliettani keksa Julesning xonasida u bilan qizgʻin suhbatlashib oʻtirganini koʻrib qoladi. Rashk olovida yongan kapitan gʻazabdan oʻzini yoʻqotib, stoldagi likopchalarni sindiradi va Jules jonidan ortiq koʻrgan mushuklarni har tomonga haydab yuboradi.

Parijga yetib kelishgach, Jean Juliettaga oqshom payti shaharni birga tomosha qilishni vaʼda beradi, biroq keksa Jules amaki bilan yosh yordamchi bola folbin huzuriga ketib qolishadi. Daryo kemasini butkul qarovsiz qoldira olmaydigan Jean vaʼdasining ustidan chiqolmaydi va bu holat Juliettaning qattiq ranjishiga sabab boʻladi. Keyinroq xotinining koʻnglini olish uchun u Juliettani raqs zaliga olib boradi. Aynan oʻsha yerda bir hiylakor koʻcha savdogari kelinchakka ilashib, uni raqsga taklif qiladi va oʻzi bilan birga Parij goʻzalliklari qaʼriga qochishga undaydi. Buni koʻrgan Jean savdogar bilan janjallashib ketadi va gʻazab ustida Juliettani sudrab kemaga qaytaradi. Biroq Parijning yorqin tungi hayotiga mahliyo boʻlgan Juliette baribir oʻzini tiya olmaydi va tunda yashirincha qirgʻoqqa chiqib ketadi. Tong saharlab xotinining kemada yoʻqligini bilgan Jean alam va gʻazab otiga minib, Juliettani izlash oʻrniga kemani darhol qirgʻoqdan qoʻzgʻatadi va uni kimsasiz Parijda tashlab ketadi.

Juliette erining ketib qolganini bilmay, kun boʻyi doʻkon vitrinalarini tomosha qilib yuradi. Keyin daryo boʻyiga kelib kemani topolmagach, poyezdga chipta olmoqchi boʻladi, ammo hamyonini oʻgʻirlatib qoʻyadi. U tirikchilik qilish uchun shahar boʻylab ish qidirishga majbur boʻladi. Bu orada Jean boshqarayotgan kema Le Havr shahriga yetib boradi, ammo safar tafsilotlari qiyinchilik bilan kechadi. Jean oʻz qilmishidan pushaymon boʻlib, qattiq qaygʻuga botadi. Kema boshligʻi uni jazolamoqchi boʻlganda, Jules amaki uni himoya qilib, ishini saqlab qoladi. Shunda Jean xotinining bir gapini eslaydi: kim suvga shoʻngʻisa, u yerda oʻz chin sevgilisining yuzini koʻra olar ekan. U dastlab boshini chelakdagi suvga tiqadi, keyin esa daryoga sakraydi.

Jeanning daryoga daryoga sakraganini koʻrgan va uning ogʻir ahvoliga chiday olmagan Jules amaki Juliettani izlab topishga ahd qiladi va zudlik bilan Parijga oladi. U uzoq qidiruvlardan soʻng, tasodifan Juliettani bir doʻkonda maʼyus oʻtirgan holda uchratib qoladi. Ularning har ikkisi shodlik bilan kemaga qaytib kelishadi. Ayriliq azobidan ruhan va jismonan charchagan er-xotin Jean va Juliette nihoyat cheksiz quvonch hamda muhabbat bilan yana bir-birining ogʻushiga otilib, hayotlari yana oʻz maromiga qaytadi.

== Ishlab chiqarish ==
„&lt;nowiki/&gt;[[Zero for Conduct]]&lt;nowiki/&gt;“ (Xulq-atvordan nol) filmi taqiqlab qoʻyilganidan keyin, [[Jean Vigo]] [[prodyuser]] [[Jacques-Louis Nounez]] bilan birgalikda toʻliq metrajli badiiy film ustida ish boshlagan. [[Rejissyor]] dastlab fransuz anarxisti [[Eugène Dieudonné]] haqida qamoqxona hayotiga oid kartina suratga olishni istagan, chunki uning otasi [[Miguel Almereyda]] 1913-yilda yozgan gazeta maqolasida ushbu shaxsni himoya qilib chiqqan edi. Biroq Nounez bunday mavzudagi filmni prokatga (tarqatishga) chiqarib boʻlmasligidan xavfsiragan. 1933-yilning iyul oyida [[prodyuser]] [[Jean Vigo|Vigoga]] [[Jean Guinée]] tomonidan yozilgan, daryoda suzuvchi yuk tashish kema aholisi hayotiga bagʻishlangan „L’Atalante“ [[Ssenariy|ssenariysini]] taklif qilgan. [[Jean Vigo|Vigo]] dastlab ushbu [[Ssenariy|ssenariyni]] maʼqullamagan boʻlsada, keyinchalik loyihaga rozilik bergan va [[Albert Riéra]] bilan hamkorlikda hikoyani qayta ishlab chiqqan. Nounez filmni ishlab chiqarish uchun 1 million frank mablagʻ ajratgan, „Gaumont“ kinostudiyasi esa pavilyon dekoratsiyalarini taqdim etib, kartina prokatini (tarqatilishini) oʻz zimmasiga olgan&lt;ref name=&quot;Wakeman&quot;&gt;Wakeman, John (1987). ''World Film Directors, Volume 1, 1890–1945''. New York: The H. W. Wilson Company. 1140–1142-betlar. ISBN 978-0-82420-757-1.&lt;/ref&gt;.

[[Jean Vigo|Vigo]] loyihaga oʻzining avvalgi hamkasblari, [[Operator (kinotexnikada)|operator]] [[Boris Kaufman]], [[bastakor]] [[Maurice Jaubert]] va sahnalashtiruvchi rassom [[Francis Jourdain|Francis Jourdainni]] jalb etdi, shuningdek, montaj ishlari uchun tajribali mutaxassis [[Louis Chavance|Louis Chavanceni]] taklif qildi. [[Rejissyor]] oʻz faoliyatida ilk bor taniqli yulduzlar bilan ishladi, xususan, [[Michel Simon]], [[Jean Renoir|Jean Renoirning]] „Boudu Saved from Drowning“ (Suvga choʻkishdan qutqarilgan Budu, 1932) kartinasidan keyin yetakchi [[Aktyor|aktyorlardan]] biriga aylangan edi, [[Dita Parlo]] [[Germaniya|Germaniyadagi]] olti yillik faoliyatidan soʻng [[Fransiya|Fransiyaga]] qaytgan, [[Jean Dasté]] esa endigina oʻz ijodiy yoʻlini boshlayotgan edi&lt;ref name=&quot;Gomes&quot;&gt;Gomes, Paulo Emílio Salles (1998) [1957]. ''Jean Vigo''. Paris: Faber and Faber. 156–157-betlar. ISBN 0-571-19610-1.&lt;/ref&gt;. [[Jean Vigo|Vigo]] asl [[Ssenariy|ssenariydagi]] Jules amakining iti bilan bogʻliq qismni ona mushuklar ishtirokidagi sahnalarga almashtirdi, bu maqsadda Hayvonlarni himoya qilish jamiyati unga 10 dan ortiq koʻcha mushugini taqdim etgan.

Suratga olish ishlari 1933-yil noyabr oyining oʻrtalarida boshlanib, toʻrt oy davom etgan, jarayon qisman pavilyonda qurilgan yuk tashish kemasi maketida, qisman ochiq tabiat qoʻynida (natura sahnalari) olib borilgan. Qishning erta kelgan qahraton sovugʻi va tashkiliy qiyinchiliklar oʻsha paytda [[Sil|sil kasalligidan]] aziyat chekayotgan [[Jean Vigo|Vigoning]] sogʻligʻiga salbiy taʼsir koʻrsatgan&lt;ref name=&quot;Criterion&quot;&gt;''The Complete Jean Vigo DVD Liner Notes''. The Criterion Collection, 2011. 8-bet.&lt;/ref&gt;. Yanvar oyining oʻrtalariga kelib, film suratga olish jadvalidan orqada qolib, belgilangan byudjetdan oshib ketdi, natijada „Gaumont“ kinostudiyasi rahbarlari [[Jean Vigo|Vigoni]] jarayonni tezroq yakunlashga majburlashgan. 1934-yil fevralida [[Jean Vigo|Vigo]] Villard-de-Lans kurortiga dam olish uchun yoʻl olgan, biroq u yerda sogʻligʻi butunlay yomonlashib, toʻshakka mixlanib qolgan. Filmning yakuniy montajini uning koʻrsatmalari asosida [[Louis Chavance]] oxiriga yetkazgan, qolgan havo (panorama) kadrlarini esa operator [[Boris Kaufman]] tasvirga olgan.

Film 1934-yil 25-aprelda prokat kompaniyalari (tarqatuvchilar) uchun yopiq namoyish etilganda muvaffaqiyatsizlikka uchradi. Shundan soʻng „Gaumont“ kinostudiyasi film nazoratini oʻz qoʻliga olib, uni 65 daqiqaga qisqartirdi, nomini „Le Chaland qui passe“ (Oʻtayotgan yuk kemasi) deb oʻzgartirdi hamda asl musiqa oʻrniga Lys Gautyning oʻsha davrda mashhur boʻlgan „L’Atalante“ nomli qoʻshigʻini joylashtirdi. 1934-yil 12-sentabrdagi rasmiy [[Premyera|premyeradan]] keyin ham kartina tijoriy jihatdan muvaffaqiyatsizlikka uchradi, [[Kinotanqidchi|kinotanqidchilar]] esa uni „havaskorona, oʻzini oqlamaydigan va dahshatli film“ deb baholashdi. 1934-yilning oktabr oyida [[Jean Vigo]] 29 yoshida olamdan oʻtdi. Oradan yillar oʻtib, 1947-yilda film [[Nyu-York|Nyu-Yorkda]] qayta namoyish etilgachgina xalqaro miqyosda tan olindi va yuksak eʼtirofga sazovor boʻldi. 1990-yilda „Gaumont“ buyurtmasiga koʻra [[Jean-Louis Bompoint]] va [[Pierre Philippe]] tomonidan film qayta tiklandi, 2001-yilda esa [[Bernard Eisenschitz]] hamda rejissyorning qizi [[Luce Vigo]] hamkorligida tahrirlangan yangi nusxa tayyorlandi&lt;ref name=&quot;Temple&quot;&gt;Temple, Michael (2005). ''Jean Vigo''. Manchester University Press. 108-bet. ISBN 978-0-7190-5632-1.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Fuller&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.bfi.org.uk/sight-and-sound/features/l-atalante-jean-vigo-1934-greatest-films-poll|sarlavha=Jean Vigo: artist of the floating world|muallif=Graham Fuller|qaralgan sana=13-iyun 2016-yil|ish=[[British Film Institute|BFI]]|sana=2005}}&lt;/ref&gt;. 2017-yilda esa „Gaumont“ studiyasi filmning yangi 4K formatidagi raqamli restavratsiya jarayonini toʻliq yakunladi.

== Rollarda ==
{{Aktyorlar roʻyxati|
* [[Michel Simon]] — Père Jules (Jules amaki)
* [[Dita Parlo]] — Juliette
* [[Jean Dasté]] — Jean
* Gilles Margaritis — koʻcha savdogari
* Louis Lefebvre — yordamchi bola
* Maurice Gilles — kanal kompaniyasi mudiri
* Raphaël Diligent — Raspoutine, eski-tuski sotuvchisi
* René Bleck — Jeanning yaqin doʻsti (titrlarda koʻrsatilmagan)
* [[Fanny Clar]] — Juliettening onasi (titrlarda koʻrsatilmagan)
* Charles Goldblatt — oʻgʻri (titrlarda koʻrsatilmagan)
* Glen Paul — oqsoq toʻy mehmoni (titrlarda koʻrsatilmagan)
* [[Jacques Prévert]] — epizodik rol
* [[Pierre Prévert]] — epizodik rol
* Loutchimoukov — epizodik rol
}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* {{IMDbda film}}

[[Turkum:1934-yil filmlari]]
[[Turkum:Fransiya filmlari]]
[[Turkum:Fransuz tilidagi filmlar]]
[[Turkum:Jean Vigo filmlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha filmlar]]</text>
      <sha1>k3t45kqina4n9mvcrgjp3akc6ndob0u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327595</id>
      <parentid>6327587</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T18:56:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oqsaqol</username>
        <id>98549</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6327595</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11096" sha1="f3llk0fxsztbg0qcv9z4wvevid991pv" xml:space="preserve">{{Film bilgiqutisi
| nom                  = L'Atalante&lt;br /&gt;Le Chaland qui passe
| tasvir               = 
| rejissyor            = [[Jean Vigo]]
| prodyuser            = Jacques-Louis Nounez
| ssenariy_muallifi    = {{Plainlist|
* [[Jean Vigo]]
* Albert Riéra
}}
| asoslangan           = Jean Guinéening &lt;br /&gt; hikoyasi
| rollarda             = {{Plainlist|
* [[Michel Simon]]
* [[Dita Parlo]]
* [[Jean Dasté]]
}}
| operator             = [[Boris Kaufman]]
| montajyor            = Louis Chavance
| bastakor             = [[Maurice Jaubert]]
| studiya              = Argui-Films
| distribyutor         = [[Gaumont]]
| premyera             = {{premyera sanasi|1934|4|25|Parij (premyeradan oldingi namoyish)|1934|9|12|Fransiya}}
| davomiylik           = 65 daqiqa (dastlabki nusxa)&lt;br /&gt;85 daqiqa (tiklangan nusxa)
| mamlakat             = [[Fransiya]]
| til                  = [[Fransuz tili|Fransuzcha]]
| byudjet              = 1 million frank
| daromad              =
}}

'''''L’Atalante''''' — 1934-yilda [[Jean Vigo]] tomonidan yozilgan va suratga olingan fransuz filmi. Filmda bosh rollarni [[Jean Dasté]], [[Dita Parlo]] va [[Michel Simon]] ijro etgan. Film koʻplab tanqidchilar tomonidan barcha davrlarning eng yaxshi filmlaridan biri sifatida tan olingan va „Sight &amp; Sound“ jurnalining 2022-yilgi soʻrovida tanqidchilar roʻyxatida 34-oʻrinni, [[Rejissyor|rejissyorlar]] roʻyxatida esa 46-oʻrinni egallagan&lt;ref name=&quot;BFI&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.bfi.org.uk/film/b0682bfd-7d46-5c53-9968-d35680ee4e14/latalante|sarlavha=L'Atalante (1934)|qaralgan sana=23-yanvar 2023-yil|ish=[[British Film Institute|BFI]]}}&lt;/ref&gt;.

== Syujeti ==
Jean „L’Atalante“ nomli yuk kemasining kapitani edi. U oʻz qishlogʻida goʻzal Juliette bilan turmush quradi va uni oʻzi bilan birga yashash uchun yuk kemasiga olib keladi. Kichik kemada Jeandan tashqari uning ikki sodiq yordamchisi gʻalati feʼl-atvori hamda noodatiy odatlari bilan tanilgan keksa Jules amaki hamda oʻspirin bola ham hayot kechirardi. [[Parij]] tomon yuk olib borayotgan kemada Jean va Juliette oʻzlarining oʻziga xos asal oyini oʻtkazishadi. Biroq sivilizatsiyadan uzilgan, tartibsiz hayot kechiradigan erkaklar davrasiga tushib qolgan yosh kelinchakning kelishi ortidan kemada tarang vaziyat yuzaga keladi. Bir kuni Jean xotini Juliettani keksa Julesning xonasida u bilan qizgʻin suhbatlashib oʻtirganini koʻrib qoladi. Rashk olovida yongan kapitan gʻazabdan oʻzini yoʻqotib, stoldagi likopchalarni sindiradi va Jules jonidan ortiq koʻrgan mushuklarni har tomonga haydab yuboradi.

Parijga yetib kelishgach, Jean Juliettaga oqshom payti shaharni birga tomosha qilishni vaʼda beradi, biroq keksa Jules amaki bilan yosh yordamchi bola folbin huzuriga ketib qolishadi. Yuk kemasini butkul qarovsiz qoldira olmaydigan Jean vaʼdasining ustidan chiqolmaydi va bu holat Juliettaning qattiq ranjishiga sabab boʻladi. Keyinroq xotinining koʻnglini olish uchun u Juliettani raqs zaliga olib boradi. Aynan oʻsha yerda bir hiylakor koʻcha savdogari Juliettaga ilashib, uni raqsga taklif qiladi va oʻzi bilan birga Parij goʻzalliklari qaʼriga qochishga undaydi. Buni koʻrgan Jean savdogar bilan janjallashib ketadi va gʻazab ustida Juliettani kemaga qaytaradi. Biroq Parijning yorqin tungi hayotiga mahliyo boʻlgan Juliette baribir oʻzini tiya olmaydi va tunda yashirincha qirgʻoqqa chiqib ketadi. Tong saharlab xotinining kemada yoʻqligini bilgan Jean alam va gʻazab otiga minib, Juliettani izlash oʻrniga kemani darhol qirgʻoqdan qoʻzgʻatadi va uni kimsasiz Parijda tashlab ketadi.

Juliette erining ketib qolganini bilmay, kun boʻyi doʻkon vitrinalarini tomosha qilib yuradi. Keyin daryo boʻyiga kelib kemani topolmagach, poyezdga chipta olmoqchi boʻladi, ammo hamyonini oʻgʻirlatib qoʻyadi. U tirikchilik qilish uchun shahar boʻylab ish qidirishga majbur boʻladi. Bu orada Jean boshqarayotgan kema Le Havr shahriga yetib boradi, ammo safar qiyinchilik bilan kechadi. Jean oʻz qilmishidan pushaymon boʻlib, qattiq qaygʻuga botadi. Kema egasi uni jazolamoqchi boʻlganda, Jules amaki uni himoya qilib, ishini saqlab qoladi. Shunda Jean xotinining bir gapini eslaydi: kim suvga shoʻngʻisa, u yerda oʻz chin sevgilisining yuzini koʻra oladi. U dastlab boshini chelakdagi suvga tiqadi, keyin esa daryoga sakraydi.

Jeanning daryoga sakraganini koʻrgan va uning ogʻir ahvoliga chiday olmagan Jules amaki Juliettani izlab topishga ahd qiladi va zudlik bilan Parijga yo'l oladi. U uzoq qidiruvlardan soʻng, tasodifan Juliettani bir doʻkonda maʼyus oʻtirgan holda uchratib qoladi. Ularning har ikkisi shodlik bilan kemaga qaytib kelishadi. Ayriliq azobidan ruhan va jismonan charchagan er-xotin Jean va Juliette nihoyat cheksiz quvonch hamda muhabbat bilan yana bir-birining ogʻushiga otilib, hayotlari yana oʻz maromiga qaytadi.

== Ishlab chiqarish ==
„&lt;nowiki/&gt;[[Zero for Conduct]]&lt;nowiki/&gt;“ (Xulq-atvordan nol) filmi taqiqlab qoʻyilganidan keyin, [[Jean Vigo]] [[prodyuser]] [[Jacques-Louis Nounez]] bilan birgalikda toʻliq metrajli badiiy film ustida ish boshlagan. [[Rejissyor]] dastlab fransuz anarxisti [[Eugène Dieudonné]] haqida qamoqxona hayotiga oid kartina suratga olishni istagan, chunki uning otasi [[Miguel Almereyda]] 1913-yilda yozgan gazeta maqolasida ushbu shaxsni himoya qilib chiqqan edi. Biroq Nounez bunday mavzudagi filmni prokatga (tarqatishga) chiqarib boʻlmasligidan xavfsiragan. 1933-yilning iyul oyida [[prodyuser]] [[Jean Vigo|Vigoga]] [[Jean Guinée]] tomonidan yozilgan, daryoda suzuvchi yuk tashish kema aholisi hayotiga bagʻishlangan „L’Atalante“ [[Ssenariy|ssenariysini]] taklif qilgan. [[Jean Vigo|Vigo]] dastlab ushbu [[Ssenariy|ssenariyni]] maʼqullamagan boʻlsada, keyinchalik loyihaga rozilik bergan va [[Albert Riéra]] bilan hamkorlikda hikoyani qayta ishlab chiqqan. Nounez filmni ishlab chiqarish uchun 1 million frank mablagʻ ajratgan, „Gaumont“ kinostudiyasi esa pavilyon dekoratsiyalarini taqdim etib, kartina prokatini (tarqatilishini) oʻz zimmasiga olgan&lt;ref name=&quot;Wakeman&quot;&gt;Wakeman, John (1987). ''World Film Directors, Volume 1, 1890–1945''. New York: The H. W. Wilson Company. 1140–1142-betlar. ISBN 978-0-82420-757-1.&lt;/ref&gt;.

[[Jean Vigo|Vigo]] loyihaga oʻzining avvalgi hamkasblari, [[Operator (kinotexnikada)|operator]] [[Boris Kaufman]], [[bastakor]] [[Maurice Jaubert]] va sahnalashtiruvchi rassom [[Francis Jourdain|Francis Jourdainni]] jalb etdi, shuningdek, montaj ishlari uchun tajribali mutaxassis [[Louis Chavance|Louis Chavanceni]] taklif qildi. [[Rejissyor]] oʻz faoliyatida ilk bor taniqli yulduzlar bilan ishladi, xususan, [[Michel Simon]], [[Jean Renoir|Jean Renoirning]] „Boudu Saved from Drowning“ (Suvga choʻkishdan qutqarilgan Budu, 1932) kartinasidan keyin yetakchi [[Aktyor|aktyorlardan]] biriga aylangan edi, [[Dita Parlo]] [[Germaniya|Germaniyadagi]] olti yillik faoliyatidan soʻng [[Fransiya|Fransiyaga]] qaytgan, [[Jean Dasté]] esa endigina oʻz ijodiy yoʻlini boshlayotgan edi&lt;ref name=&quot;Gomes&quot;&gt;Gomes, Paulo Emílio Salles (1998) [1957]. ''Jean Vigo''. Paris: Faber and Faber. 156–157-betlar. ISBN 0-571-19610-1.&lt;/ref&gt;. [[Jean Vigo|Vigo]] asl [[Ssenariy|ssenariydagi]] Jules amakining iti bilan bogʻliq qismni ona mushuklar ishtirokidagi sahnalarga almashtirdi va hayvonlarni himoya qilish jamiyati unga 10 dan ortiq koʻcha mushugini taqdim etgan.

Suratga olish ishlari 1933-yil noyabr oyining oʻrtalarida boshlanib, toʻrt oy davom etgan, jarayon qisman pavilyonda qurilgan yuk tashish kemasi maketida, qisman ochiq tabiat qoʻynida (natura sahnalari) olib borilgan. Qishning erta kelgan qahraton sovugʻi va tashkiliy qiyinchiliklar oʻsha paytda [[Sil|sil kasalligidan]] aziyat chekayotgan [[Jean Vigo|Vigoning]] sogʻligʻiga salbiy taʼsir koʻrsatgan&lt;ref name=&quot;Criterion&quot;&gt;''The Complete Jean Vigo DVD Liner Notes''. The Criterion Collection, 2011. 8-bet.&lt;/ref&gt;. Yanvar oyining oʻrtalariga kelib, film suratga olish jadvalidan orqada qolib, belgilangan byudjetdan oshib ketdi, natijada „Gaumont“ kinostudiyasi rahbarlari [[Jean Vigo|Vigoni]] jarayonni tezroq yakunlashga majburlashgan. 1934-yil fevralida [[Jean Vigo|Vigo]] Villard-de-Lans kurortiga dam olish uchun yoʻl olgan, biroq u yerda sogʻligʻi butunlay yomonlashib, toʻshakka mixlanib qolgan. Filmning yakuniy montajini uning koʻrsatmalari asosida [[Louis Chavance]] oxiriga yetkazgan, qolgan havo (panorama) kadrlarini esa operator [[Boris Kaufman]] tasvirga olgan.

Film 1934-yil 25-aprelda prokat kompaniyalari (tarqatuvchilar) uchun yopiq namoyish etilganda muvaffaqiyatsizlikka uchradi. Shundan soʻng „Gaumont“ kinostudiyasi film nazoratini oʻz qoʻliga olib, uni 65 daqiqaga qisqartirdi, nomini „Le Chaland qui passe“ (Oʻtayotgan yuk kemasi) deb oʻzgartirdi hamda asl musiqa oʻrniga Lys Gautyning oʻsha davrda mashhur boʻlgan „L’Atalante“ nomli qoʻshigʻini joylashtirdi. 1934-yil 12-sentabrdagi rasmiy [[Premyera|premyeradan]] keyin ham kartina tijoriy jihatdan muvaffaqiyatsizlikka uchradi, [[Kinotanqidchi|kinotanqidchilar]] esa uni „havaskorona, oʻzini oqlamaydigan va dahshatli film“ deb baholashdi. 1934-yilning oktabr oyida [[Jean Vigo]] 29 yoshida olamdan oʻtdi. Oradan yillar oʻtib, 1947-yilda film [[Nyu-York|Nyu-Yorkda]] qayta namoyish etilgachgina xalqaro miqyosda tan olindi va yuksak eʼtirofga sazovor boʻldi. 1990-yilda „Gaumont“ buyurtmasiga koʻra [[Jean-Louis Bompoint]] va [[Pierre Philippe]] tomonidan film qayta tiklandi, 2001-yilda esa [[Bernard Eisenschitz]] hamda rejissyorning qizi [[Luce Vigo]] hamkorligida tahrirlangan yangi nusxa tayyorlandi&lt;ref name=&quot;Temple&quot;&gt;Temple, Michael (2005). ''Jean Vigo''. Manchester University Press. 108-bet. ISBN 978-0-7190-5632-1.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Fuller&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.bfi.org.uk/sight-and-sound/features/l-atalante-jean-vigo-1934-greatest-films-poll|sarlavha=Jean Vigo: artist of the floating world|muallif=Graham Fuller|qaralgan sana=13-iyun 2016-yil|ish=[[British Film Institute|BFI]]|sana=2005}}&lt;/ref&gt;. 2017-yilda esa „Gaumont“ studiyasi filmning yangi 4K formatidagi raqamli restavratsiya jarayonini toʻliq yakunladi.

== Rollarda ==
{{Aktyorlar roʻyxati|
* [[Michel Simon]] — Père Jules (Jules amaki)
* [[Dita Parlo]] — Juliette
* [[Jean Dasté]] — Jean
* Gilles Margaritis — koʻcha savdogari
* Louis Lefebvre — yordamchi bola
* Maurice Gilles — kanal kompaniyasi mudiri
* Raphaël Diligent — Raspoutine, eski-tuski sotuvchisi
* René Bleck — Jeanning yaqin doʻsti (titrlarda koʻrsatilmagan)
* [[Fanny Clar]] — Juliettening onasi (titrlarda koʻrsatilmagan)
* Charles Goldblatt — oʻgʻri (titrlarda koʻrsatilmagan)
* Glen Paul — oqsoq toʻy mehmoni (titrlarda koʻrsatilmagan)
* [[Jacques Prévert]] — epizodik rol
* [[Pierre Prévert]] — epizodik rol
* Loutchimoukov — epizodik rol
}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* {{IMDbda film}}

[[Turkum:1934-yil filmlari]]
[[Turkum:Fransiya filmlari]]
[[Turkum:Fransuz tilidagi filmlar]]
[[Turkum:Jean Vigo filmlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha filmlar]]</text>
      <sha1>f3llk0fxsztbg0qcv9z4wvevid991pv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vikipediya munozarasi:Cyber University davlat universiteti</title>
    <ns>5</ns>
    <id>1471054</id>
    <revision>
      <id>6327591</id>
      <timestamp>2026-11-01T18:47:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CSU WIKI TEAM</username>
        <id>231032</id>
      </contributor>
      <comment>/* U2 shabloniga e'tiroz */ yangi mavzu</comment>
      <origin>6327591</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="676" sha1="18z6opgvk18b8m6kx8niwf6i9iqrhzq" xml:space="preserve">== U2 shabloniga e'tiroz ==
Bu sahifa test emas, [[Cyber University davlat universiteti]]&lt;nowiki&gt; haqidagi tayyor entsiklopedik maqola. Qumloqdan ko'chirishda nomlar maydoni adashib &quot;Vikipediya:&quot; ga tushib qolgan. Hozir maqolani asosiy nomlar maydoniga ko'chirmoqdaman, shuning uchun bu sahifani o'chirish o'rniga yo'naltirishga aylantirish yoki ko'chirishdan keyin o'chirish mumkin. Maqolada manbalar (LexUZ, Raqamli texnologiyalar vazirligi) keltirilgan. Neytral uslubni saqlashga va mustaqil manbalar qo'shishga harakat qilaman. ~~~~&lt;/nowiki&gt; [[Foydalanuvchi:CSU WIKI TEAM|CSU WIKI TEAM]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:CSU WIKI TEAM|munozara]]) 18:47, 2026-yil 1-noyabr (UTC)</text>
      <sha1>18z6opgvk18b8m6kx8niwf6i9iqrhzq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Махсус:Ҳисоб яратиш</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471055</id>
    <revision>
      <id>6327603</id>
      <timestamp>2026-11-01T20:10:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Miran251</username>
        <id>322599</id>
      </contributor>
      <comment>„Ha!“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6327603</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3" sha1="qi0n6rxyqb5q7vp6sj24n18pxk6v6oc" xml:space="preserve">Ha!</text>
      <sha1>qi0n6rxyqb5q7vp6sj24n18pxk6v6oc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Una di quelle</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471056</id>
    <revision>
      <id>6327676</id>
      <timestamp>2026-11-02T03:23:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>[[Qarang: [[Loyiha:Kino|Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola]]</comment>
      <origin>6327676</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="990" sha1="1qpeybfn93wmlyxqrjafbrko7f1qjdr" xml:space="preserve">{{Film bilgiqutisi
| director = [[Aldo Fabrizi]]
| writer =  [[Giorgio Bianchi (rejissyor)|Giorgio Bianchi]]&lt;br /&gt; [[Aldo De Benedetti]] &lt;br /&gt; Aldo Fabrizi
| starring = [[Lea Padovani]]&lt;br /&gt;[[Peppino De Filippo]]&lt;br /&gt;[[Totò]] &lt;br /&gt; Aldo Fabrizi
| music =   [[Carlo Innocenzi]]
| cinematography = [[Gábor Pogány]]
| editing =    
| released = {{Film date|1953}}
| runtime = 86 min
| mamlakat             = [[Italiya]]
| til                  = [[Italyan tili|Italyancha]]
}}
'''Una di quelle''' (shuningdek, ''Totò, Peppino e... una di quelle'') – 1953-yilda [[Aldo Fabrizi]] tomonidan suratga olingan [[Italiya]] komediya-drama filmi. Bosh rolni [[Aldo Fabrizi]] ijro etgan&lt;ref name=&quot;45-59&quot;&gt;{{cite book|author1=Roberto Chiti |author2=Roberto Poppi |author3=Enrico Lancia |title=Dizionario del cinema italiano: I film|date=1991 |publisher=Gremese, 1991|isbn=8876055487}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
*{{IMDb title|0046481}}

{{1950-yillar-Italiya-film-stub}}</text>
      <sha1>1qpeybfn93wmlyxqrjafbrko7f1qjdr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Operazione Mitra</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471057</id>
    <revision>
      <id>6327678</id>
      <timestamp>2026-11-02T03:24:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>[[Qarang: [[Loyiha:Kino|Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola]]</comment>
      <origin>6327678</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="946" sha1="2yd8aif3rmx9twq17r1fk4dcywf74d8" xml:space="preserve">{{Film bilgiqutisi
| director       = [[Giorgio Cristallini]]
| producer       =
| writer         =
| narrator       =
| starring       = [[Steve Barclay (aktyor)|Steve Barclay]]&lt;br&gt;[[Marina Berti]]
| music          = [[Mario Nascimbene]]
| cinematography =
| editing        =
| studio         = Roberta Film
| distributor    =
| released       = {{Film date|1951}}
| runtime        = 92 minut
| mamlakat             = [[Italiya]]
| til                  = [[Italyan tili|Italyancha]]
}}
'''Operazione Mitra''' – 1951-yilda rejissyor [[Giorgio Cristallini]] tomonidan suratga olingan [[Italiya]] [[triller film]]i. Bosh rollarni [[Steve Barclay]] va [[Marina Berti]] ijro etgan&lt;ref&gt;Morreale p.123&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Adabiyotlar ==
* Emiliano Morreale. ''Così piangevano: il cinema melò nell'Italia degli anni Cinquanta''. Donzelli Editore, 2011.

== Havolalar ==
* {{IMDb title|0043888}}

{{1950-yillar-Italiya-film-stub}}</text>
      <sha1>2yd8aif3rmx9twq17r1fk4dcywf74d8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ore 10: lezione di canto</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471058</id>
    <revision>
      <id>6327681</id>
      <timestamp>2026-11-02T03:33:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>[[Qarang: [[Loyiha:Kino|Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola]]</comment>
      <origin>6327681</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1030" sha1="gg5kam6fecnvnpxewwnzdqy5htj9kqk" xml:space="preserve">{{Film bilgiqutisi
| director = [[Marino Girolami]]
| writer = 
| starring = [[Claudio Villa]]
| music =Ovidio Sarra
| cinematography = [[Bitto Albertini|Adalberto Albertini]]
| editing =    [[Franco Fraticelli]]
| producer =   
| released = {{Film date|1955}}
| mamlakat             = [[Italiya]]
| til                  = [[Italyan tili|Italyancha]]
}}
'''Ore 10: lezione di canto''' (shuningdek, ''Ore dieci lezione di canto'' tarzida yoziladi) – 1955-yilda rejissyor [[Marino Girolami]] tomonidan suratga olingan [[Italiya]] musiqiy komediya filmi&lt;ref name=&quot;45-59&quot;&gt;{{cite book|author1=Roberto Chiti |author2=Roberto Poppi |author3=Enrico Lancia |title=Dizionario del cinema italiano: I film|date=1991 |publisher=Gremese, 1991|isbn=8876055487}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Mereghetti&gt;{{cite book|last=Paolo Mereghetti|title=Il Mereghetti - Dizionario dei film|date=2010 |publisher=B.C. Dalai Editore, 2010|isbn=978-8860736260}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
*{{IMDb title|0049581}}

{{1950-yillar-Italiya-film-stub}}</text>
      <sha1>gg5kam6fecnvnpxewwnzdqy5htj9kqk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Serenate per 16 bionde</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471059</id>
    <revision>
      <id>6327683</id>
      <timestamp>2026-11-02T03:41:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>[[Qarang: [[Loyiha:Kino|Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola]]</comment>
      <origin>6327683</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1364" sha1="kps8spjlihtv4e81f61kmcxqz75b8f5" xml:space="preserve">{{Film bilgiqutisi
| director       = [[Marino Girolami]]
| writer         = Roberto Gianviti &lt;br /&gt;Marino Girolami
| starring       = [[Claudio Villa]]
| music          = Ovidio Sarra
| cinematography = Giuseppe La Torre
| editing        = 
| producer       = Felice Felicioni
| distributor    = [[Variety Distribution]]
| released       = {{Film date|1957}}
| mamlakat             = [[Italiya]]
| til                  = [[Italyan tili|Italyancha]]
}}
'''Serenate per 16 bionde''' – 1957-yilda rejissyor [[Marino Girolami]] tomonidan suratga olingan [[Italiya]] musiqiy komediya filmi. Bosh rolni [[Claudio Villa]] ijro etgan&lt;ref name=&quot;45-59&quot;&gt;{{cite book |first1=Roberto |last1=Chiti |first2=Roberto |last2=Poppi |first3=Enrico |last3=Lancia |title=Dizionario del cinema italiano: I Film Dal 1945 al 1959 |language=it |trans-title=Dictionary of Italian Cinema: Films From 1945 to 1959 |year=1991 |volume=2 |publisher=Gremese Editore |location=Rome |isbn=88-7605-548-7 |url=https://books.google.com/books?id=EXeCF5f-JB4C |access-date=2023-10-28 |via=[[Google Books]] |url-access=limited}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Mereghetti&gt;{{cite book|last=Paolo Mereghetti|title=Il Mereghetti - Dizionario dei film|date=2010 |publisher=B.C. Dalai Editore, 2010|isbn=978-8860736260}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
*{{IMDb title}}

{{1950-yillar-Italiya-film-stub}}</text>
      <sha1>kps8spjlihtv4e81f61kmcxqz75b8f5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Chaqaloqlarning respirator distress sindromi</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471060</id>
    <revision>
      <id>6327686</id>
      <timestamp>2026-11-02T04:13:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jizzakhlik</username>
        <id>89448</id>
      </contributor>
      <comment>„{{munozara}}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6327686</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="srjk8qw7fnryrp5m66amrx671fy75ox" xml:space="preserve">{{munozara}}</text>
      <sha1>srjk8qw7fnryrp5m66amrx671fy75ox</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>I fuorilegge</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471061</id>
    <revision>
      <id>6327691</id>
      <timestamp>2026-11-02T04:32:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>[[Qarang: [[Loyiha:Kino|Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola]]</comment>
      <origin>6327691</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="752" sha1="ngvk46dm7t601fhinmo2787a4jbv086" xml:space="preserve">{{Film bilgiqutisi
| director = [[Aldo Vergano]]
| writer = 
| starring =   
| music =    [[Carlo Rustichelli]]
| cinematography = [[Marco Scarpelli]]
| editing =   
| producer = 
| distributor =
| released = {{Film date|1950|06|09|df=y}}
| mamlakat             = [[Italiya]]
| til                  = [[Italyan tili|Italyancha]]
}}
'''I fuorilegge''' – 1950-yilda rejissyor [[Aldo Vergano]] tomonidan suratga olingan [[Italiya]] jinoyat filmi&lt;ref name=&quot;45-59&quot;&gt;{{cite book|author1=Roberto Chiti |author2=Roberto Poppi |author3=Enrico Lancia |title=Dizionario del cinema italiano: I film|date=1991 |publisher=Gremese, 1991|isbn=8876055487}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
*{{IMDb title|0041397}}

{{1950-yillar-Italiya-film-stub}}</text>
      <sha1>ngvk46dm7t601fhinmo2787a4jbv086</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Orient Express (film, 1954)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471062</id>
    <revision>
      <id>6327692</id>
      <timestamp>2026-11-02T04:34:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>[[Qarang: [[Loyiha:Kino|Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola]]</comment>
      <origin>6327692</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1357" sha1="5twlwqmdh3phtw7slwequ4efm3a8gdw" xml:space="preserve">{{Film bilgiqutisi
| director = [[Carlo Ludovico Bragaglia]]
| producer = {{ubl|[[Raymond Borderie]]|[[Lucien Masson]]}}
| writer = {{ubl|[[Jacques Companéez]]|[[Vitaliano Brancati]]|[[Aldo De Benedetti]]|[[Agenore Incrocci]]|[[Vittorio Nino Novarese]]}}
| narrator =
| starring = {{ubl|[[Silvana Pampanini]]|[[Henri Vidal]]|[[Eva Bartok]]}}
| music = [[Renzo Rossellini (bastakor)|Renzo Rossellini]]
| cinematography =  [[Luciano Tonti]]
| editing = [[Roberto Cinquini]]
| studio = {{ubl|Fono Roma|[[La Société des Films Sirius]]|Meteor-Film}}
| distributor = CEI Incom 
| released =  {{Film date|1954|10|08|df=yes}}
| runtime = 100 minut
| mamlakat             = [[Italiya]]
| til                  = [[Italyan tili|Italyancha]]
}}
'''Orient Express''' – 1954-yilda rejissyor [[Carlo Ludovico Bragaglia]] tomonidan suratga olingan drama film. Bosh rollarni [[Silvana Pampanini]], [[Henri Vidal]], [[Folco Lulli]], [[Eva Bartok]] va [[Curd Jürgens]] ijro etgan&lt;ref&gt;{{IMDb title|0047312|Orient Express}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Adabiyotlar ==
* Chiti, Roberto &amp; Poppi, Roberto. ''Dizionario del cinema italiano: Dal 1945 al 1959''. Gremese Editore, 1991.
* Wiesenthal, Mauricio. ''The belle époque of the Orient-Express''. Crescent Books, 1979.

== Havolalar ==
*{{IMDb title|0047312|Orient Express}}

{{1950-yillar-Italiya-film-stub}}</text>
      <sha1>5twlwqmdh3phtw7slwequ4efm3a8gdw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>L'orfana del ghetto</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471063</id>
    <revision>
      <id>6327693</id>
      <timestamp>2026-11-02T04:35:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>[[Qarang: [[Loyiha:Kino|Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola]]</comment>
      <origin>6327693</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="991" sha1="pngwzuo2aox73otvsongwmh22zrdqgr" xml:space="preserve">{{Film bilgiqutisi
| director       = [[Carlo Campogalliani]]
| producer       = [[Leopoldo Imperiali]]
| writer         = {{ubl|Carlo Campogalliani|[[Ezio D'Errico]]|[[Piero De Bernardi]]|[[Carolina Invernizio]] (roman)|[[Emerico Papp]]}}
| narrator       = 
| starring       = 
| music          = [[Giovanni Fusco]]
| cinematography = [[Arturo Gallea]]
| editing        = [[Loris Bellero]]
| studio         = Ambra
| distributor    = [[Variety Distribution]]
| released       = {{Film date|1954}}
| runtime        = 89 minut
| mamlakat             = [[Italiya]]
| til                  = [[Italyan tili|Italyancha]]
}}
'''L'orfana del ghetto''' – 1954-yilda rejissyor [[Carlo Campogalliani]] tomonidan suratga olingan [[Italiya]] tarixiy melodramasi&lt;ref&gt;Goble p.238&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Adabiyotlar ==
* Goble, Alan. ''The Complete Index to Literary Sources in Film''. Walter de Gruyter, 1999.

== Havolalar ==
*{{IMDb title|0047311}}

{{1950-yillar-Italiya-film-stub}}</text>
      <sha1>pngwzuo2aox73otvsongwmh22zrdqgr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Al-Xorazmiy al-Xatiy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471064</id>
    <revision>
      <id>6327701</id>
      <timestamp>2026-11-02T05:06:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xumoshox Ismoilova</username>
        <id>111327</id>
      </contributor>
      <comment>„'''Abu al-Hakim Muhammad ibn Abdulmalik as-Solihiy al-Xorazmiy al-Xatiy''', '''Al-Xatiy''' (1034-yilda faoliyat yuritgan), [[Xorazm]] mintaqasidagi [[Beruniy (shahar)|Kat]] qishlogʻidan chiqqan musulmon [[Alkimyo|alximik]] edi. U musulmon alkimyosini tizimlashtirgani bilan tanilgan&lt;ref&gt;{{cite book |title=An intellectual and cultural history of the Western World |url=https://archive.org/details/intellectualcult0001barn |url-access=registration |aut...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6327701</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1417" sha1="hwfw1sopynomqavfdfcijzpb5ykwqsz" xml:space="preserve">'''Abu al-Hakim Muhammad ibn Abdulmalik as-Solihiy al-Xorazmiy al-Xatiy''', '''Al-Xatiy''' (1034-yilda faoliyat yuritgan), [[Xorazm]] mintaqasidagi [[Beruniy (shahar)|Kat]] qishlogʻidan chiqqan musulmon [[Alkimyo|alximik]] edi. U musulmon alkimyosini tizimlashtirgani bilan tanilgan&lt;ref&gt;{{cite book |title=An intellectual and cultural history of the Western World |url=https://archive.org/details/intellectualcult0001barn |url-access=registration |authorlink=Harry Elmer Barnes |last=Barnes |first=Harry Elmer |page=[https://archive.org/details/intellectualcult0001barn/page/496 496] |year=1965 |publisher=[[Dover Publications]] |oclc=390382 }}&lt;/ref&gt;.

Al-Xatiy [[Bagʻdod]]{{Manba kerak|date=November 2022}} va uning atrofida yashab ijod qilgan hamda ''Ayn as-sanoʼa va avn as-sunoʼ'' (''Hunarning mohiyati va hunarmandlarga yordam'') asarini yozgan&lt;ref&gt;{{cite book |title=A short history of the art of distillation: from the beginnings up to the death of Cellier Blumenthal |last=Forbes |first=Robert James |page=42 |year=1970 |publisher=[[Brill Publishers|BRILL]] |isbn=978-90-04-00617-1}}&lt;/ref&gt;. Bu asar [[Shisha|shisha]]pazlar, metallurglar, duradgorlar va boshqa ustalar hamda hunarmandlarni tayyorlashda muhim ahamiyatga ega boʻlgan. Kitobda amalda qoʻllanilgan turli usullar va texnikalar haqida batafsil maʼlumot berilgan{{Manba kerak|date=May 2010}}.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Tashqi_havolalar}}</text>
      <sha1>hwfw1sopynomqavfdfcijzpb5ykwqsz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327702</id>
      <parentid>6327701</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T05:07:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xumoshox Ismoilova</username>
        <id>111327</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:11-asr olimlari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6327702</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1445" sha1="no1edfefqtri8pef1yoo6do8pkgago3" xml:space="preserve">'''Abu al-Hakim Muhammad ibn Abdulmalik as-Solihiy al-Xorazmiy al-Xatiy''', '''Al-Xatiy''' (1034-yilda faoliyat yuritgan), [[Xorazm]] mintaqasidagi [[Beruniy (shahar)|Kat]] qishlogʻidan chiqqan musulmon [[Alkimyo|alximik]] edi. U musulmon alkimyosini tizimlashtirgani bilan tanilgan&lt;ref&gt;{{cite book |title=An intellectual and cultural history of the Western World |url=https://archive.org/details/intellectualcult0001barn |url-access=registration |authorlink=Harry Elmer Barnes |last=Barnes |first=Harry Elmer |page=[https://archive.org/details/intellectualcult0001barn/page/496 496] |year=1965 |publisher=[[Dover Publications]] |oclc=390382 }}&lt;/ref&gt;.

Al-Xatiy [[Bagʻdod]]{{Manba kerak|date=November 2022}} va uning atrofida yashab ijod qilgan hamda ''Ayn as-sanoʼa va avn as-sunoʼ'' (''Hunarning mohiyati va hunarmandlarga yordam'') asarini yozgan&lt;ref&gt;{{cite book |title=A short history of the art of distillation: from the beginnings up to the death of Cellier Blumenthal |last=Forbes |first=Robert James |page=42 |year=1970 |publisher=[[Brill Publishers|BRILL]] |isbn=978-90-04-00617-1}}&lt;/ref&gt;. Bu asar [[Shisha|shisha]]pazlar, metallurglar, duradgorlar va boshqa ustalar hamda hunarmandlarni tayyorlashda muhim ahamiyatga ega boʻlgan. Kitobda amalda qoʻllanilgan turli usullar va texnikalar haqida batafsil maʼlumot berilgan{{Manba kerak|date=May 2010}}.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Tashqi_havolalar}}

[[Turkum:11-asr olimlari]]</text>
      <sha1>no1edfefqtri8pef1yoo6do8pkgago3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ahmad ibn Imodiddin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471065</id>
    <revision>
      <id>6327704</id>
      <timestamp>2026-11-02T05:11:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xumoshox Ismoilova</username>
        <id>111327</id>
      </contributor>
      <comment>„'''Aḥmad ibn Imodiddin''', ''Ahmad ibn Imod ad-Din'' ({{Lang-ar|أحمد بن عماد الدين}}) fors tabibi va alkimyogari boʻlgan. U ehtimol XI asrda [[Nishopur]]da faoliyat yuritgan.  U ''Eliksir sanʼati haqida'' (yoki ''Fi sinaʼat al-iksir'') deb nomlangan alkimyoviy risolaning muallifi boʻlib, u Tibbiyot milliy kutubxonasida saqlanadi&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.nlm.nih.gov/hmd/arabic/alchemy54.html |title=Islamic Medical Manuscr...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6327704</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1226" sha1="3g0wwijggwnf9k3x3nur6wa5xg6sssa" xml:space="preserve">'''Aḥmad ibn Imodiddin''', ''Ahmad ibn Imod ad-Din'' ({{Lang-ar|أحمد بن عماد الدين}}) fors tabibi va alkimyogari boʻlgan. U ehtimol XI asrda [[Nishopur]]da faoliyat yuritgan.

U ''Eliksir sanʼati haqida'' (yoki ''Fi sinaʼat al-iksir'') deb nomlangan alkimyoviy risolaning muallifi boʻlib, u Tibbiyot milliy kutubxonasida saqlanadi&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.nlm.nih.gov/hmd/arabic/alchemy54.html |title=Islamic Medical Manuscripts, Alchemy 54 |accessdate=2007-07-18 | archiveurl= https://web.archive.org/web/20070713081145/http://www.nlm.nih.gov/hmd/arabic/alchemy54.html| archivedate= 13 July 2007 | url-status= live}}&lt;/ref&gt;.

Boshqa nusxalar aniqlanmagan va muallif islom mualliflarining [[Alkimyo|alkimiyo]] boʻyicha nashr etilgan bibliografiyalarida tilga olinmagan. U ''Eliksir sanʼati haqida'' (yoki ''Fi sinaʼat al-iksir'') nomli alkimyoviy risolani yozgan boʻlib, unda turli [[Kimyoviy reaksiya|kimyoviy reaksiya]]lar tasvirlanadi.

Qoʻlyozma nusxasi sanalanmagan, biroq XVII yoki XVIII asrga oid boʻlishi mumkin. Unda [[Jobir ibn Xayyom]]dan keltirilgan koʻplab iqtiboslarni oʻz ichiga olgan keng izohlar (chetlama yozuvlar) mavjud.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Tashqi_havolalar}}</text>
      <sha1>3g0wwijggwnf9k3x3nur6wa5xg6sssa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327705</id>
      <parentid>6327704</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T05:12:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xumoshox Ismoilova</username>
        <id>111327</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:11-asr olimlari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6327705</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1254" sha1="rjyd85l4gihj5d2j8n7i6y2692xpalp" xml:space="preserve">'''Aḥmad ibn Imodiddin''', ''Ahmad ibn Imod ad-Din'' ({{Lang-ar|أحمد بن عماد الدين}}) fors tabibi va alkimyogari boʻlgan. U ehtimol XI asrda [[Nishopur]]da faoliyat yuritgan.

U ''Eliksir sanʼati haqida'' (yoki ''Fi sinaʼat al-iksir'') deb nomlangan alkimyoviy risolaning muallifi boʻlib, u Tibbiyot milliy kutubxonasida saqlanadi&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.nlm.nih.gov/hmd/arabic/alchemy54.html |title=Islamic Medical Manuscripts, Alchemy 54 |accessdate=2007-07-18 | archiveurl= https://web.archive.org/web/20070713081145/http://www.nlm.nih.gov/hmd/arabic/alchemy54.html| archivedate= 13 July 2007 | url-status= live}}&lt;/ref&gt;.

Boshqa nusxalar aniqlanmagan va muallif islom mualliflarining [[Alkimyo|alkimiyo]] boʻyicha nashr etilgan bibliografiyalarida tilga olinmagan. U ''Eliksir sanʼati haqida'' (yoki ''Fi sinaʼat al-iksir'') nomli alkimyoviy risolani yozgan boʻlib, unda turli [[Kimyoviy reaksiya|kimyoviy reaksiya]]lar tasvirlanadi.

Qoʻlyozma nusxasi sanalanmagan, biroq XVII yoki XVIII asrga oid boʻlishi mumkin. Unda [[Jobir ibn Xayyom]]dan keltirilgan koʻplab iqtiboslarni oʻz ichiga olgan keng izohlar (chetlama yozuvlar) mavjud.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Tashqi_havolalar}}

[[Turkum:11-asr olimlari]]</text>
      <sha1>rjyd85l4gihj5d2j8n7i6y2692xpalp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>As-Simaviy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471066</id>
    <revision>
      <id>6327707</id>
      <timestamp>2026-11-02T05:15:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xumoshox Ismoilova</username>
        <id>111327</id>
      </contributor>
      <comment>„'''Abulqosim Ahmad ibn Muhammad al-Iroqiy as-Simaviy''' (1260-yilda vafot etgan) [[Bagʻdod]]lik musulmon [[Alkimyo|alkimyogar]] boʻlib, turli tajribalar oʻtkazgan va ''Kitāb al-ʿIlm al-muktasab fī zirāʿat az-zahab'' („Oltinni yetishtirishga doir orttirilgan bilimlar kitobi“) asarini yozgan&lt;ref&gt;Edited by Holmyard, Eric J. 1923. ''Kitāb al-'ilm al-muktasab fī zirā'at al-dahab (Book of knowledge acquired concerning the cultivation of go...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6327707</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="840" sha1="8u1cliz4fkz1kxviv6hb25gjqqoc5ge" xml:space="preserve">'''Abulqosim Ahmad ibn Muhammad al-Iroqiy as-Simaviy''' (1260-yilda vafot etgan) [[Bagʻdod]]lik musulmon [[Alkimyo|alkimyogar]] boʻlib, turli tajribalar oʻtkazgan va ''Kitāb al-ʿIlm al-muktasab fī zirāʿat az-zahab'' („Oltinni yetishtirishga doir orttirilgan bilimlar kitobi“) asarini yozgan&lt;ref&gt;Edited by Holmyard, Eric J. 1923. ''Kitāb al-'ilm al-muktasab fī zirā'at al-dahab (Book of knowledge acquired concerning the cultivation of gold) by Abu 'l-Qasim Muhammad ibn Ahmad al-'Iraqi''. Paris: Geuthner.&lt;/ref&gt;. [[Al-Jildakiy]] uning asarlaridan ilhomlangan va as-Simaviyning asarlariga oid turli sharhlar hamda murojaatlar yozgan&lt;ref&gt;{{Cite web | url=https://www.nlm.nih.gov/hmd/arabic/bioS.html#simawi | title=Islamic Medical Manuscripts: Bio-Bibliographies - S }}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Tashqi_havolalar}}</text>
      <sha1>8u1cliz4fkz1kxviv6hb25gjqqoc5ge</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327708</id>
      <parentid>6327707</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T05:15:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xumoshox Ismoilova</username>
        <id>111327</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:13-asr olimlari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6327708</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="868" sha1="fros8eeqough9ni3uyn9hjgqs1efmu1" xml:space="preserve">'''Abulqosim Ahmad ibn Muhammad al-Iroqiy as-Simaviy''' (1260-yilda vafot etgan) [[Bagʻdod]]lik musulmon [[Alkimyo|alkimyogar]] boʻlib, turli tajribalar oʻtkazgan va ''Kitāb al-ʿIlm al-muktasab fī zirāʿat az-zahab'' („Oltinni yetishtirishga doir orttirilgan bilimlar kitobi“) asarini yozgan&lt;ref&gt;Edited by Holmyard, Eric J. 1923. ''Kitāb al-'ilm al-muktasab fī zirā'at al-dahab (Book of knowledge acquired concerning the cultivation of gold) by Abu 'l-Qasim Muhammad ibn Ahmad al-'Iraqi''. Paris: Geuthner.&lt;/ref&gt;. [[Al-Jildakiy]] uning asarlaridan ilhomlangan va as-Simaviyning asarlariga oid turli sharhlar hamda murojaatlar yozgan&lt;ref&gt;{{Cite web | url=https://www.nlm.nih.gov/hmd/arabic/bioS.html#simawi | title=Islamic Medical Manuscripts: Bio-Bibliographies - S }}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Tashqi_havolalar}}

[[Turkum:13-asr olimlari]]</text>
      <sha1>fros8eeqough9ni3uyn9hjgqs1efmu1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Haidian masjidi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471067</id>
    <revision>
      <id>6327710</id>
      <timestamp>2026-11-02T05:18:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oblakulova</username>
        <id>111326</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Masjid}} '''Haidian masjidi''' ({{Lang-zh|海淀清真寺|p=Hǎidiàn Qīngzhēnsì}}) — [[Xitoy]]ning [[Pekin]] shahri [[Haidian tumani]]da joylashgan [[masjid]].  == Tarixi == Masjid dastlab [[Min (sulola)|Min sulolasi]] davrining oxirlarida qurilgan. [[Sin (sulola)|Sin sulolasi]] hukmdori Szyatsin imperatori hukmronligi davrida masjid taʼmirlanib, kengaytirilgan va hozirgi koʻrinishiga keltirilgan&lt;ref name=&quot;IslamChina Travel&quot;&gt;{{cite web|u...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6327710</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1237" sha1="02fvh177y9eo454dsnrua9yof55d16f" xml:space="preserve">{{Masjid}}
'''Haidian masjidi''' ({{Lang-zh|海淀清真寺|p=Hǎidiàn Qīngzhēnsì}}) — [[Xitoy]]ning [[Pekin]] shahri [[Haidian tumani]]da joylashgan [[masjid]].

== Tarixi ==
Masjid dastlab [[Min (sulola)|Min sulolasi]] davrining oxirlarida qurilgan. [[Sin (sulola)|Sin sulolasi]] hukmdori Szyatsin imperatori hukmronligi davrida masjid taʼmirlanib, kengaytirilgan va hozirgi koʻrinishiga keltirilgan&lt;ref name=&quot;IslamChina Travel&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.islamichina.com/beijing-masjid/beijing-haidian-mosque2012-09-13-09-05-242-detail.html|title=Haidian Mosque|website=IslamChina Travel|access-date=5 October 2018}}&lt;/ref&gt;.

== Meʼmorchiligi ==
Masjid 200 nafar namozxonni sigʻdira oladi&lt;ref name=&quot;IslamChina Travel&quot;/&gt;.

== Transport ==
Masjidga [[Pekin metropoliteni]]ning Haidian Huangzhuang bekatidan gʻarb tomonga piyoda yurib borish mumkin.

== Yana qarang ==
{{Stack|{{Portal|Xitoy|Islom}}}}
* [[Xitoyda Islom|Xitoyda islom]]
* [[Xitoydagi masjidlar roʻyxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* {{Commonscat-inline}}

{{Xitoydagi masjidlar}}

[[Turkum:Xitoydagi 17-asr masjidlari]]
[[Turkum:Pekin, Haidiandagi binolar va inshootlar]]
[[Turkum:Pekindagi masjidlar]]
[[Turkum:Xitoydagi sunniy masjidlar]]</text>
      <sha1>02fvh177y9eo454dsnrua9yof55d16f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327711</id>
      <parentid>6327710</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T05:21:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oblakulova</username>
        <id>111326</id>
      </contributor>
      <origin>6327711</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1648" sha1="6h34qt8xptjl2wq8k5luel9l5igkox2" xml:space="preserve">{{Masjid|Tasvir=Haidian Mosque (20250504103601).jpg|Oʻzbekcha nomi=Haidian masjidi|Asl nomi={{lang-zh|海淀清真寺}}|Maktab yoʻnalishi=sunniy|Holati=faol|Mamlakat=Xitoy|Joylashuvi=[[Pekin]] shahri [[Haidian tumani]]|Qurila boshladi=XVII asr|Qurilib bitkazildi=XVII asr|Oʻlchami=200 nafar namozxon|Koordinatalar={{coord|39.97757|116.29974|type:landmark_region:CN|display=inline,title}}}}
'''Haidian masjidi''' ({{Lang-zh|海淀清真寺|p=Hǎidiàn Qīngzhēnsì}}) — [[Xitoy]]ning [[Pekin]] shahri [[Haidian tumani]]da joylashgan [[masjid]].

== Tarixi ==
Masjid dastlab [[Min (sulola)|Min sulolasi]] davrining oxirlarida qurilgan. [[Sin (sulola)|Sin sulolasi]] hukmdori Szyatsin imperatori hukmronligi davrida masjid taʼmirlanib, kengaytirilgan va hozirgi koʻrinishiga keltirilgan&lt;ref name=&quot;IslamChina Travel&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.islamichina.com/beijing-masjid/beijing-haidian-mosque2012-09-13-09-05-242-detail.html|title=Haidian Mosque|website=IslamChina Travel|access-date=5 October 2018}}&lt;/ref&gt;.

== Meʼmorchiligi ==
Masjid bir vaqtning o'zida 200 nafar namozxonni sigʻdira oladi&lt;ref name=&quot;IslamChina Travel&quot;/&gt;.

== Transport ==
Haidian masjidiga [[Pekin metropoliteni]]ning Haidian Huangzhuang bekatidan gʻarb tomonga piyoda yurib borish mumkin.

== Yana qarang ==
{{Stack|{{Portal|Xitoy|Islom}}}}
* [[Xitoyda Islom|Xitoyda islom]]
* [[Xitoydagi masjidlar roʻyxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* {{Commonscat-inline}}

{{Xitoydagi masjidlar}}

[[Turkum:Xitoydagi 17-asr masjidlari]]
[[Turkum:Pekin, Haidiandagi binolar va inshootlar]]
[[Turkum:Pekindagi masjidlar]]
[[Turkum:Xitoydagi sunniy masjidlar]]</text>
      <sha1>6h34qt8xptjl2wq8k5luel9l5igkox2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Haidian masjidi</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471068</id>
    <revision>
      <id>6327712</id>
      <timestamp>2026-11-02T05:21:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oblakulova</username>
        <id>111326</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Islom loyihasi}}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6327712</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18" sha1="n7r8yypldbg8ydz2gcx99ky2f4cvika" xml:space="preserve">{{Islom loyihasi}}</text>
      <sha1>n7r8yypldbg8ydz2gcx99ky2f4cvika</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Foydalanuvchi:Muhcmmad</title>
    <ns>2</ns>
    <id>1471069</id>
    <revision>
      <id>6327713</id>
      <timestamp>2026-11-02T05:22:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Muhcmmad</username>
        <id>322368</id>
      </contributor>
      <comment>„{| style=&quot;width:100%; border:1px solid #a2a9b1; background:#fff; border-radius:3px; padding:16px;&quot; |- | style=&quot;vertical-align:top; padding:12px 18px;&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:180%; font-weight:bold; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding-bottom:8px; margin-bottom:12px;&quot;&gt;Xush kelibsiz!&lt;/div&gt;  Assalomu alaykum! Men **Muhammad** — oʻzbek tili, atamashunoslik, tahlil va bilimlarni tizimlashtirishga qiziquvchi Vikipediya foydalanuvchisiman.  Ushbu...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6327713</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3118" sha1="p3b6cai6byisncayfhahyknzyx9ttrz" xml:space="preserve">{| style=&quot;width:100%; border:1px solid #a2a9b1; background:#fff; border-radius:3px; padding:16px;&quot;
|-
| style=&quot;vertical-align:top; padding:12px 18px;&quot; |
&lt;div style=&quot;font-size:180%; font-weight:bold; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding-bottom:8px; margin-bottom:12px;&quot;&gt;Xush kelibsiz!&lt;/div&gt;

Assalomu alaykum! Men **Muhammad** — oʻzbek tili, atamashunoslik, tahlil va bilimlarni tizimlashtirishga qiziquvchi Vikipediya foydalanuvchisiman.

Ushbu sahifada mening qiziqishlarim, taʼlim yoʻnalishlarim va oʻzbekcha Vikipediyani rivojlantirish borasidagi maqsadlarim bilan tanishishingiz mumkin.

'''Asosiy maqsadim''' — oʻzbek tilining boy imkoniyatlarini namoyon etish, xorijiy atamalarga munosib oʻzbekcha muqobillarni izlash va ularni keng qoʻllashga koʻmaklashish.

| style=&quot;width:260px; vertical-align:top; text-align:center; padding:10px; border:1px solid #a2a9b1; background:#f8f9fa;&quot; |
[[File:Muhcmmad.png|thumb|center|200px|Muhammad — foydalanuvchi surati]]

'''MUHAMMAD'''

{| style=&quot;width:100%; text-align:left; font-size:90%;&quot;
|-
! style=&quot;padding:5px; border-bottom:1px solid #eaecf0;&quot; | Taʼlim
| style=&quot;padding:5px; border-bottom:1px solid #eaecf0;&quot; | Ixtisoslashtirilgan sanʼat maktab-internati
|-
! style=&quot;padding:5px; border-bottom:1px solid #eaecf0;&quot; | Yoʻnalish
| style=&quot;padding:5px; border-bottom:1px solid #eaecf0;&quot; | Rassomchilik
|-
! style=&quot;padding:5px; border-bottom:1px solid #eaecf0;&quot; | Qoʻshimcha taʼlim
| style=&quot;padding:5px; border-bottom:1px solid #eaecf0;&quot; | School 21
|-
! style=&quot;padding:5px; border-bottom:1px solid #eaecf0;&quot; | Mutaxassislik
| style=&quot;padding:5px; border-bottom:1px solid #eaecf0;&quot; | BSA — Business System Analyst
|-
! style=&quot;padding:5px;&quot; | Til
| style=&quot;padding:5px;&quot; | Oʻzbek tili
|}
|}

== Men haqimda ==
Men oʻzbek tilining zamonaviy rivoji, soʻz boyligi va atamalar tizimiga alohida eʼtibor qarataman. Ayniqsa, kundalik hayotda va kasbiy sohalarda ishlatiladigan xorijiy soʻzlarning oʻzbekcha muqobillarini topish masalasi meni qiziqtiradi.

== Vikipediyadagi maqsadlarim ==
* Oʻzbekcha Vikipediyadagi maqolalarni boyitish va takomillashtirish.
* Xorijiy atamalarga tabiiy va tushunarli oʻzbekcha muqobillar izlash.
* Oʻzbek tilidagi ilmiy, texnik va zamonaviy tushunchalarni ravon ifodalashga koʻmaklashish.
* Ishonchli manbalarga tayangan holda bilimlarni tartibli taqdim etish.

== Qiziqishlarim ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:100%; text-align:left;&quot;
! Yoʻnalish
! Qiziqish doirasi
|-
| **Oʻzbek tili**
| Atamashunoslik, soʻz yasalishi va til boyligi
|-
| **Tahlil**
| Tizimli fikrlash va biznes jarayonlarini tahlil qilish
|-
| **Sanʼat**
| Rassomchilik va ijodiy yondashuv
|-
| **Bilim**
| Maʼlumotlarni tartibga solish va ulashish
|}

== Tilga munosabatim ==
''Har bir xorijiy tushunchani oʻzbek tilida ham aniq, ravon va mazmunli ifodalash imkoniyatini izlash kerak.''

== Hamkorlik ==
Oʻzbek tilini rivojlantirish, atamalarni muhokama qilish va Vikipediya maqolalarini yaxshilashga oid fikr va takliflarga ochiqman.

----
&lt;small&gt;Ushbu sahifa Vikipediya foydalanuvchisining shaxsiy sahifasi hisoblanadi.&lt;/small&gt;</text>
      <sha1>p3b6cai6byisncayfhahyknzyx9ttrz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Islom sammiti konferensiyasining toʻqqizinchi navbatdan tashqari sessiyasi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471070</id>
    <revision>
      <id>6327714</id>
      <timestamp>2026-11-02T05:24:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asena Asna</username>
        <id>310202</id>
      </contributor>
      <comment>„{{ Bilgiquti sammit | sammit_nomi = Islom sammiti konferensiyasining toʻqqizinchi navbatdan tashqari sessiyasi | boshqa_nomlari = | tasvir = | alt = | tavsif = | davlat =[[Saudiya Arabistoni]] | davlat2 = | davlat3 = | davlat4 = | sanalar = | sana ={{Start date|2023|10|18}}  | shior = | joylar = | shaharlar =[[Jidda]] | ishtirokchilar = [[Islom hamkorlik tashkilotiga aʼzo davlatlar]] | rahbar_unvoni = | rais = | asoschi = | keyingi =Islom sammi...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6327714</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9311" sha1="n5bbs0oa1zjt505ydjpuj7ffbsmjek3" xml:space="preserve">{{ Bilgiquti sammit
| sammit_nomi = Islom sammiti konferensiyasining toʻqqizinchi navbatdan tashqari sessiyasi
| boshqa_nomlari =
| tasvir =
| alt =
| tavsif =
| davlat =[[Saudiya Arabistoni]]
| davlat2 =
| davlat3 =
| davlat4 =
| sanalar =
| sana ={{Start date|2023|10|18}} 
| shior =
| joylar =
| shaharlar =[[Jidda]]
| ishtirokchilar = [[Islom hamkorlik tashkilotiga aʼzo davlatlar]]
| rahbar_unvoni =
| rais =
| asoschi =
| keyingi =[[Islom sammiti konferensiyasining oʻninchi navbatdan tashqari sessiyasi|oʻninchisi]]
| avvalgi = [[Islom sammiti konferensiyasining sakkizinchi navbatdan tashqari sessiyasi|sakkizinchisi]]
| vebsayti =
| boshsahifa =
| URL =
| muhimbandlar =
}}
'''Islom sammiti konferensiyasining toʻqqizinchi favqulodda sessiyasi''' [[Islom konferensiyasi tashkiloti|Islom hamkorlik tashkiloti]] (IHT) tomonidan [[Isroil—Hamas urushi|Gʻazo urushi]]ga javoban tashkil etildi. Uchrashuv 2023-yil 18-oktyabr kuni [[Saudiya Arabistoni]]ning [[Jidda]] shahridagi Bosh kotibiyat shtab-kvartirasida boʻlib oʻtdi.

==Asos==
Shoshilinch yigʻilish 7-oktyabr kuni [[Hamas]] tomonidan [[Isroil]]ga qarshi boshlangan hujumlar oqibatida katta talafotlar yuz bergani sababli chaqirildi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/business/defence-diplomacy-in-action-oic-convenes-amidst-gaza-conflict-3273731/|title=Diplomacy in Action: OIC Convenes Amidst Gaza Conflict|date=October 16, 2023|access-date=October 18, 2023|archive-date=October 17, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231017023803/https://www.financialexpress.com/business/defence-diplomacy-in-action-oic-convenes-amidst-gaza-conflict-3273731/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. Bunga javoban Isroil Gʻazoga javob zarbalari berdi&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web|url=https://tribune.com.pk/story/2441096/gaza-crisis-oic-convenes-extraordinary-meeting-on-oct-18-in-jeddah|title=OIC convenes 'extraordinary meeting' on Gaza crisis|date=October 14, 2023|website=The Express Tribune|access-date=October 18, 2023|archive-date=October 14, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231014141528/https://tribune.com.pk/story/2441096/gaza-crisis-oic-convenes-extraordinary-meeting-on-oct-18-in-jeddah|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

[[Eron]] Hamas va Isroil kuchlari oʻrtasidagi shiddatli janglar paytida IHTning favqulodda yigʻilishini chaqirishga daʼvat qildi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.msn.com/en-us/news/world/iran-calls-for-emergency-oic-meeting-as-israel-battles-hamas/ar-AA1hUU7n | title=MSN | website=[[MSN]] | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-18 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231018141641/https://www.msn.com/en-us/news/world/iran-calls-for-emergency-oic-meeting-as-israel-battles-hamas/ar-AA1hUU7n | url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.msn.com/en-in/news/world/iran-calls-urgent-meeting-of-islamic-nations-body-as-israel-hamas-conflict-rages/ar-AA1hUimS | title=MSN | website=[[MSN]] | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-18 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231018141641/https://www.msn.com/en-in/news/world/iran-calls-urgent-meeting-of-islamic-nations-body-as-israel-hamas-conflict-rages/ar-AA1hUimS | url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Bu chaqiriq keyinchalik boshqa aʼzo davlatlar tomonidan ham qoʻllab-quvvatlandi va natijada favqulodda yigʻilish chaqirildi&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;. Shundan soʻng IHT vazirlar darajasida muddatsiz, favqulodda maxsus yigʻilish oʻtkazish uchun zarur tayyorgarliklarni yakunladi. Ushbu uchrashuvning maqsadi Gʻazoga qarshi tajovuzni va u yerdagi gumanitar vaziyatning yomonlashuvini muhokama qilish edi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://wafa.ps/Pages/Details/138364|title=OIC finalizes preparations for tomorrow's emergency ministerial meeting on Israeli aggression on Gaza|website=WAFA Agency}}&lt;/ref&gt;.

==Maqsadlar==
Ushbu yigʻilishning asosiy maqsadi Gʻazodagi va unga qoʻshni hududlardagi davom etayotgan inqirozni hal etish, xususan tinch aholi hayoti hamda mintaqaviy barqarorlikka tahdid solayotgan sharoitlarning yomonlashuviga eʼtibor qaratishdan iborat edi&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;.

==Natijalar==
Sessiyada turli musulmon davlatlari ishtirok etib, [[Isroil—Hamas urushi|Gʻazo urushi]] yuzasidan oʻz tashvishlari va pozitsiyalarini bildirdi.

Eron [[Islom dunyosi|musulmon davlatlari]]ni [[Al-Ahli Arab kasalxonasi portlashi|Gʻazodagi shifoxonaga hujum]]dan soʻng [[Isroil]]ga sanksiyalar joriy etishga chaqirdi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.msn.com/en-us/news/other/iran-urges-muslim-countries-to-sanction-israel-after-gaza-hospital-attack/ar-AA1iraGc | title=MSN | website=[[MSN]] | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000249/https://www.msn.com/en-us/news/other/iran-urges-muslim-countries-to-sanction-israel-after-gaza-hospital-attack/ar-AA1iraGc | url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Bunga neft embargosi talabi ham kirgan boʻlib, u qisqa muddatga xom neft narxlarining sakrashiga sabab boʻldi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.arabnews.pk/node/1859541/pakistan | title=OIC emergency session: Pakistan demands Israel's accountability for 'crimes against humanity' | date=16 May 2021 | access-date=18 October 2023 | archive-date=16 May 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210516131631/https://www.arabnews.pk/node/1859541/pakistan | url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Biroq, [[OPEC|OPEK]] Eron chaqirigʻiga darhol javob berish rejalari yoʻqligini maʼlum qildi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.geo.tv/latest/515030-iran-urges-muslim-nations-to-sanction-israel-after-gaza-hospital-massacre | title=Iran urges Muslim nations to sanction Israel after Gaza hospital 'massacre' | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000240/https://www.geo.tv/latest/515030-iran-urges-muslim-nations-to-sanction-israel-after-gaza-hospital-massacre | url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Shuningdek, Eron musulmon davlatlarini [[Isroil]]ni boykot qilishga chaqirdi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://gulfnews.com/world/asia/pakistan/pakistan-at-oic-israel-must-be-held-accountable-for-gaza-crimes-against-humanity-1.79239174|title=Pakistan at OIC: Israel must be held accountable for Gaza 'crimes against humanity'|date=May 16, 2021|website=gulfnews.com|access-date=October 18, 2023|archive-date=May 22, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220522140254/https://gulfnews.com/world/asia/pakistan/pakistan-at-oic-israel-must-be-held-accountable-for-gaza-crimes-against-humanity-1.79239174|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

[[Pokiston]] xalqaro hamjamiyatdan Isroilni [[Harbiy jinoyatlar|urush jinoyati]]lari uchun javobgarlikka tortishni talab qildi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.msn.com/en-us/news/world/second-day-of-protests-across-the-middle-east-after-gaza-hospital-strike/ar-AA1irjNn | title=MSN | website=[[MSN]] | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000243/https://www.msn.com/en-us/news/world/second-day-of-protests-across-the-middle-east-after-gaza-hospital-strike/ar-AA1irjNn | url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Pokiston tashqi ishlar vaziri [[Jalil Abbos Jilani]] poytaxti [[Sharqiy Quddus]] boʻlgan suveren Falastin davlati barpo etilmaguncha qatʼiy qarorlar zarurligini taʼkidladi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.thenews.com.pk/latest/1120461-oic-meet-pakistan-calls-out-intl-community-to-hold-israel-accountable-for-its-war-crimes | title=OIC meet: Pakistan calls out int'l community to hold Israel accountable | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000245/https://www.thenews.com.pk/latest/1120461-oic-meet-pakistan-calls-out-intl-community-to-hold-israel-accountable-for-its-war-crimes | url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

[[Saudiya Arabistoni]] tashqi ishlar vaziri [[Faysal bin Farhon as-Saud]] Gʻazodagi qamalni bekor qilish va gumanitar yoʻlaklar tashkil etishga chaqirdi. U, shuningdek, falastinliklarni [[Gʻazo sektorining shimolini evakuatsiya qilish|majburiy koʻchirish]]ni rad etdi.

[[Turkiya]] [[Islom dunyosi|musulmon dunyosi]]ni [[Falastin davlati]]ni barpo etish yoʻlida harakat qilishga undadi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thenews.com.pk/latest/1120461-oic-meet-pakistan-calls-out-intl-community-to-hold-israel-accountable-for-its-war-crimes|title=OIC meet: Pakistan calls out int'l community to hold Israel accountable|website=www.thenews.com.pk|access-date=2023-10-18|archive-date=2023-10-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000245/https://www.thenews.com.pk/latest/1120461-oic-meet-pakistan-calls-out-intl-community-to-hold-israel-accountable-for-its-war-crimes|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[2023-yil Arab Ligasi sammiti]]
* [[2023-yil Arab-islom favqulodda sammiti|2023-yil Arab–islom favqulodda sammiti]]
* [[Gʻazo urushiga xalqaro munosabatlar]]
* [[2023-yilda Gʻazodagi gumanitar inqiroz]]

==Manbalar==
{{Manbalar}}

[[Turkum:2023 diplomatic conferences]]
[[Turkum:Xalqaro munosabatlarda 2023-yil]]
[[Turkum:Saudiya Arabistonida 2023-yil oktyabr]]
[[Turkum:Isroil–Saudiya Arabistoni munosabatlari]]
[[Turkum:Islom sammiti konferensiyasining favqulodda sessiyalari]]
[[Turkum:Gʻazo urushiga munosabatlar]]
[[Turkum:Saudiya Arabistonidagi diplomatik konferensiyalar]]
[[Turkum:Islom konferensiyalari]]
[[Turkum:Jidda tarixi]]</text>
      <sha1>n5bbs0oa1zjt505ydjpuj7ffbsmjek3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327717</id>
      <parentid>6327714</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T05:25:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asena Asna</username>
        <id>310202</id>
      </contributor>
      <origin>6327717</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9273" sha1="9ncuu3ynbfrtnbx4shs2psbod6fm6o7" xml:space="preserve">{{ Bilgiquti sammit
| sammit_nomi = Islom sammiti konferensiyasining toʻqqizinchi navbatdan tashqari sessiyasi
| boshqa_nomlari =
| tasvir =
| alt =
| tavsif =
| davlat =[[Saudiya Arabistoni]]
| davlat2 =
| davlat3 =
| davlat4 =
| sanalar =
| sana ={{Start date|2023|10|18}} 
| shior =
| joylar =
| shaharlar =[[Jidda]]
| ishtirokchilar = [[Islom hamkorlik tashkilotiga aʼzo davlatlar]]
| rahbar_unvoni =
| rais =
| asoschi =
| keyingi =[[Islom sammiti konferensiyasining oʻninchi navbatdan tashqari sessiyasi|oʻninchisi]]
| avvalgi = [[Islom sammiti konferensiyasining sakkizinchi navbatdan tashqari sessiyasi|sakkizinchisi]]
| vebsayti =
| boshsahifa =
| URL =
| muhimbandlar =
}}
'''Islom sammiti konferensiyasining toʻqqizinchi favqulodda sessiyasi''' [[Islom hamkorlik tashkiloti]] tomonidan [[Isroil—Hamas urushi|Gʻazo urushi]]ga javoban tashkil etildi. Uchrashuv 2023-yil 18-oktyabr kuni [[Saudiya Arabistoni]]ning [[Jidda]] shahridagi Bosh kotibiyat shtab-kvartirasida boʻlib oʻtdi.

==Asos==
Shoshilinch yigʻilish 7-oktyabr kuni [[Hamas]] tomonidan [[Isroil]]ga qarshi boshlangan hujumlar oqibatida katta talafotlar yuz bergani sababli chaqirildi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/business/defence-diplomacy-in-action-oic-convenes-amidst-gaza-conflict-3273731/|title=Diplomacy in Action: OIC Convenes Amidst Gaza Conflict|date=October 16, 2023|access-date=October 18, 2023|archive-date=October 17, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231017023803/https://www.financialexpress.com/business/defence-diplomacy-in-action-oic-convenes-amidst-gaza-conflict-3273731/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. Bunga javoban Isroil Gʻazoga javob zarbalari berdi&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web|url=https://tribune.com.pk/story/2441096/gaza-crisis-oic-convenes-extraordinary-meeting-on-oct-18-in-jeddah|title=OIC convenes 'extraordinary meeting' on Gaza crisis|date=October 14, 2023|website=The Express Tribune|access-date=October 18, 2023|archive-date=October 14, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231014141528/https://tribune.com.pk/story/2441096/gaza-crisis-oic-convenes-extraordinary-meeting-on-oct-18-in-jeddah|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

[[Eron]] Hamas va Isroil kuchlari oʻrtasidagi shiddatli janglar paytida IHTning favqulodda yigʻilishini chaqirishga daʼvat qildi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.msn.com/en-us/news/world/iran-calls-for-emergency-oic-meeting-as-israel-battles-hamas/ar-AA1hUU7n | title=MSN | website=[[MSN]] | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-18 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231018141641/https://www.msn.com/en-us/news/world/iran-calls-for-emergency-oic-meeting-as-israel-battles-hamas/ar-AA1hUU7n | url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.msn.com/en-in/news/world/iran-calls-urgent-meeting-of-islamic-nations-body-as-israel-hamas-conflict-rages/ar-AA1hUimS | title=MSN | website=[[MSN]] | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-18 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231018141641/https://www.msn.com/en-in/news/world/iran-calls-urgent-meeting-of-islamic-nations-body-as-israel-hamas-conflict-rages/ar-AA1hUimS | url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Bu chaqiriq keyinchalik boshqa aʼzo davlatlar tomonidan ham qoʻllab-quvvatlandi va natijada favqulodda yigʻilish chaqirildi&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;. Shundan soʻng IHT vazirlar darajasida muddatsiz, favqulodda maxsus yigʻilish oʻtkazish uchun zarur tayyorgarliklarni yakunladi. Ushbu uchrashuvning maqsadi Gʻazoga qarshi tajovuzni va u yerdagi gumanitar vaziyatning yomonlashuvini muhokama qilish edi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://wafa.ps/Pages/Details/138364|title=OIC finalizes preparations for tomorrow's emergency ministerial meeting on Israeli aggression on Gaza|website=WAFA Agency}}&lt;/ref&gt;.

==Maqsadlar==
Ushbu yigʻilishning asosiy maqsadi Gʻazodagi va unga qoʻshni hududlardagi davom etayotgan inqirozni hal etish, xususan tinch aholi hayoti hamda mintaqaviy barqarorlikka tahdid solayotgan sharoitlarning yomonlashuviga eʼtibor qaratishdan iborat edi&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;.

==Natijalar==
Sessiyada turli musulmon davlatlari ishtirok etib, [[Isroil—Hamas urushi|Gʻazo urushi]] yuzasidan oʻz tashvishlari va pozitsiyalarini bildirdi.

Eron [[Islom dunyosi|musulmon davlatlari]]ni [[Al-Ahli Arab kasalxonasi portlashi|Gʻazodagi shifoxonaga hujum]]dan soʻng [[Isroil]]ga sanksiyalar joriy etishga chaqirdi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.msn.com/en-us/news/other/iran-urges-muslim-countries-to-sanction-israel-after-gaza-hospital-attack/ar-AA1iraGc | title=MSN | website=[[MSN]] | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000249/https://www.msn.com/en-us/news/other/iran-urges-muslim-countries-to-sanction-israel-after-gaza-hospital-attack/ar-AA1iraGc | url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Bunga neft embargosi talabi ham kirgan boʻlib, u qisqa muddatga xom neft narxlarining sakrashiga sabab boʻldi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.arabnews.pk/node/1859541/pakistan | title=OIC emergency session: Pakistan demands Israel's accountability for 'crimes against humanity' | date=16 May 2021 | access-date=18 October 2023 | archive-date=16 May 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210516131631/https://www.arabnews.pk/node/1859541/pakistan | url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Biroq, [[OPEC|OPEK]] Eron chaqirigʻiga darhol javob berish rejalari yoʻqligini maʼlum qildi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.geo.tv/latest/515030-iran-urges-muslim-nations-to-sanction-israel-after-gaza-hospital-massacre | title=Iran urges Muslim nations to sanction Israel after Gaza hospital 'massacre' | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000240/https://www.geo.tv/latest/515030-iran-urges-muslim-nations-to-sanction-israel-after-gaza-hospital-massacre | url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Shuningdek, Eron musulmon davlatlarini [[Isroil]]ni boykot qilishga chaqirdi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://gulfnews.com/world/asia/pakistan/pakistan-at-oic-israel-must-be-held-accountable-for-gaza-crimes-against-humanity-1.79239174|title=Pakistan at OIC: Israel must be held accountable for Gaza 'crimes against humanity'|date=May 16, 2021|website=gulfnews.com|access-date=October 18, 2023|archive-date=May 22, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220522140254/https://gulfnews.com/world/asia/pakistan/pakistan-at-oic-israel-must-be-held-accountable-for-gaza-crimes-against-humanity-1.79239174|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

[[Pokiston]] xalqaro hamjamiyatdan Isroilni [[Harbiy jinoyatlar|urush jinoyati]]lari uchun javobgarlikka tortishni talab qildi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.msn.com/en-us/news/world/second-day-of-protests-across-the-middle-east-after-gaza-hospital-strike/ar-AA1irjNn | title=MSN | website=[[MSN]] | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000243/https://www.msn.com/en-us/news/world/second-day-of-protests-across-the-middle-east-after-gaza-hospital-strike/ar-AA1irjNn | url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Pokiston tashqi ishlar vaziri [[Jalil Abbos Jilani]] poytaxti [[Sharqiy Quddus]] boʻlgan suveren Falastin davlati barpo etilmaguncha qatʼiy qarorlar zarurligini taʼkidladi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.thenews.com.pk/latest/1120461-oic-meet-pakistan-calls-out-intl-community-to-hold-israel-accountable-for-its-war-crimes | title=OIC meet: Pakistan calls out int'l community to hold Israel accountable | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000245/https://www.thenews.com.pk/latest/1120461-oic-meet-pakistan-calls-out-intl-community-to-hold-israel-accountable-for-its-war-crimes | url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

[[Saudiya Arabistoni]] tashqi ishlar vaziri [[Faysal bin Farhon as-Saud]] Gʻazodagi qamalni bekor qilish va gumanitar yoʻlaklar tashkil etishga chaqirdi. U, shuningdek, falastinliklarni [[Gʻazo sektorining shimolini evakuatsiya qilish|majburiy koʻchirish]]ni rad etdi.

[[Turkiya]] [[Islom dunyosi|musulmon dunyosi]]ni [[Falastin davlati]]ni barpo etish yoʻlida harakat qilishga undadi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thenews.com.pk/latest/1120461-oic-meet-pakistan-calls-out-intl-community-to-hold-israel-accountable-for-its-war-crimes|title=OIC meet: Pakistan calls out int'l community to hold Israel accountable|website=www.thenews.com.pk|access-date=2023-10-18|archive-date=2023-10-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000245/https://www.thenews.com.pk/latest/1120461-oic-meet-pakistan-calls-out-intl-community-to-hold-israel-accountable-for-its-war-crimes|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[2023-yil Arab Ligasi sammiti]]
* [[2023-yil Arab-islom favqulodda sammiti|2023-yil Arab–islom favqulodda sammiti]]
* [[Gʻazo urushiga xalqaro munosabatlar]]
* [[2023-yilda Gʻazodagi gumanitar inqiroz]]

==Manbalar==
{{Manbalar}}

[[Turkum:2023 diplomatic conferences]]
[[Turkum:Xalqaro munosabatlarda 2023-yil]]
[[Turkum:Saudiya Arabistonida 2023-yil oktyabr]]
[[Turkum:Isroil–Saudiya Arabistoni munosabatlari]]
[[Turkum:Islom sammiti konferensiyasining favqulodda sessiyalari]]
[[Turkum:Gʻazo urushiga munosabatlar]]
[[Turkum:Saudiya Arabistonidagi diplomatik konferensiyalar]]
[[Turkum:Islom konferensiyalari]]
[[Turkum:Jidda tarixi]]</text>
      <sha1>9ncuu3ynbfrtnbx4shs2psbod6fm6o7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328058</id>
      <parentid>6327717</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T10:45:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asena Asna</username>
        <id>310202</id>
      </contributor>
      <origin>6328058</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9302" sha1="7jobb0adf8ij9abwusmbma0l0oqjjdv" xml:space="preserve">{{ Bilgiquti sammit
| sammit_nomi = Islom sammiti konferensiyasining toʻqqizinchi navbatdan tashqari sessiyasi
| boshqa_nomlari =
| tasvir =
| alt =
| tavsif =
| davlat =[[Saudiya Arabistoni]]
| davlat2 =
| davlat3 =
| davlat4 =
| sanalar =
| sana ={{Start date|2023|10|18}} 
| shior =
| joylar =
| shaharlar =[[Jidda]]
| ishtirokchilar = [[Islom hamkorlik tashkilotiga aʼzo davlatlar]]
| rahbar_unvoni =
| rais =
| asoschi =
| keyingi =[[Islom sammiti konferensiyasining oʻninchi navbatdan tashqari sessiyasi|oʻninchisi]]
| avvalgi = [[Islom sammiti konferensiyasining sakkizinchi navbatdan tashqari sessiyasi|sakkizinchisi]]
| vebsayti =
| boshsahifa =
| URL =
| muhimbandlar =
}}
'''Islom sammiti konferensiyasining toʻqqizinchi navbatdan tashqari sessiyasi''' – [[Isroil—Hamas urushi|Gʻazodagi urush]] munosabati bilan [[Islom hamkorlik tashkiloti]] tomonidan oʻtkazilgan. Mazkur uchrashuv [[2023-yil]] [[18-oktyabr]] kuni [[Saudiya Arabistoni]]ning [[Jidda]] shahridagi Bosh kotibiyat qarorgohida boʻlib oʻtgan.

==Asos==
Shoshilinch yigʻilish 7-oktyabr kuni [[Hamas]] tomonidan [[Isroil]]ga qarshi boshlangan hujumlar oqibatida katta talafotlar yuz bergani sababli chaqirildi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/business/defence-diplomacy-in-action-oic-convenes-amidst-gaza-conflict-3273731/|title=Diplomacy in Action: OIC Convenes Amidst Gaza Conflict|date=October 16, 2023|access-date=October 18, 2023|archive-date=October 17, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231017023803/https://www.financialexpress.com/business/defence-diplomacy-in-action-oic-convenes-amidst-gaza-conflict-3273731/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. Bunga javoban Isroil Gʻazoga javob zarbalari berdi&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web|url=https://tribune.com.pk/story/2441096/gaza-crisis-oic-convenes-extraordinary-meeting-on-oct-18-in-jeddah|title=OIC convenes 'extraordinary meeting' on Gaza crisis|date=October 14, 2023|website=The Express Tribune|access-date=October 18, 2023|archive-date=October 14, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231014141528/https://tribune.com.pk/story/2441096/gaza-crisis-oic-convenes-extraordinary-meeting-on-oct-18-in-jeddah|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

[[Eron]] Hamas va Isroil kuchlari oʻrtasidagi shiddatli janglar paytida IHTning favqulodda yigʻilishini chaqirishga daʼvat qildi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.msn.com/en-us/news/world/iran-calls-for-emergency-oic-meeting-as-israel-battles-hamas/ar-AA1hUU7n | title=MSN | website=[[MSN]] | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-18 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231018141641/https://www.msn.com/en-us/news/world/iran-calls-for-emergency-oic-meeting-as-israel-battles-hamas/ar-AA1hUU7n | url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.msn.com/en-in/news/world/iran-calls-urgent-meeting-of-islamic-nations-body-as-israel-hamas-conflict-rages/ar-AA1hUimS | title=MSN | website=[[MSN]] | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-18 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231018141641/https://www.msn.com/en-in/news/world/iran-calls-urgent-meeting-of-islamic-nations-body-as-israel-hamas-conflict-rages/ar-AA1hUimS | url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Bu chaqiriq keyinchalik boshqa aʼzo davlatlar tomonidan ham qoʻllab-quvvatlandi va natijada favqulodda yigʻilish chaqirildi&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;. Shundan soʻng IHT vazirlar darajasida muddatsiz, favqulodda maxsus yigʻilish oʻtkazish uchun zarur tayyorgarliklarni yakunladi. Ushbu uchrashuvning maqsadi Gʻazoga qarshi tajovuzni va u yerdagi gumanitar vaziyatning yomonlashuvini muhokama qilish edi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://wafa.ps/Pages/Details/138364|title=OIC finalizes preparations for tomorrow's emergency ministerial meeting on Israeli aggression on Gaza|website=WAFA Agency}}&lt;/ref&gt;.

==Maqsadlar==
Ushbu yigʻilishning asosiy maqsadi Gʻazodagi va unga qoʻshni hududlardagi davom etayotgan inqirozni hal etish, xususan tinch aholi hayoti hamda mintaqaviy barqarorlikka tahdid solayotgan sharoitlarning yomonlashuviga eʼtibor qaratishdan iborat edi&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;.

==Natijalar==
Sessiyada turli musulmon davlatlari ishtirok etib, [[Isroil—Hamas urushi|Gʻazo urushi]] yuzasidan oʻz tashvishlari va pozitsiyalarini bildirdi.

Eron [[Islom dunyosi|musulmon davlatlari]]ni [[Al-Ahli Arab kasalxonasi portlashi|Gʻazodagi shifoxonaga hujum]]dan soʻng [[Isroil]]ga sanksiyalar joriy etishga chaqirdi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.msn.com/en-us/news/other/iran-urges-muslim-countries-to-sanction-israel-after-gaza-hospital-attack/ar-AA1iraGc | title=MSN | website=[[MSN]] | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000249/https://www.msn.com/en-us/news/other/iran-urges-muslim-countries-to-sanction-israel-after-gaza-hospital-attack/ar-AA1iraGc | url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Bunga neft embargosi talabi ham kirgan boʻlib, u qisqa muddatga xom neft narxlarining sakrashiga sabab boʻldi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.arabnews.pk/node/1859541/pakistan | title=OIC emergency session: Pakistan demands Israel's accountability for 'crimes against humanity' | date=16 May 2021 | access-date=18 October 2023 | archive-date=16 May 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210516131631/https://www.arabnews.pk/node/1859541/pakistan | url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Biroq, [[OPEC|OPEK]] Eron chaqirigʻiga darhol javob berish rejalari yoʻqligini maʼlum qildi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.geo.tv/latest/515030-iran-urges-muslim-nations-to-sanction-israel-after-gaza-hospital-massacre | title=Iran urges Muslim nations to sanction Israel after Gaza hospital 'massacre' | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000240/https://www.geo.tv/latest/515030-iran-urges-muslim-nations-to-sanction-israel-after-gaza-hospital-massacre | url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Shuningdek, Eron musulmon davlatlarini [[Isroil]]ni boykot qilishga chaqirdi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://gulfnews.com/world/asia/pakistan/pakistan-at-oic-israel-must-be-held-accountable-for-gaza-crimes-against-humanity-1.79239174|title=Pakistan at OIC: Israel must be held accountable for Gaza 'crimes against humanity'|date=May 16, 2021|website=gulfnews.com|access-date=October 18, 2023|archive-date=May 22, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220522140254/https://gulfnews.com/world/asia/pakistan/pakistan-at-oic-israel-must-be-held-accountable-for-gaza-crimes-against-humanity-1.79239174|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

[[Pokiston]] xalqaro hamjamiyatdan Isroilni [[Harbiy jinoyatlar|urush jinoyati]]lari uchun javobgarlikka tortishni talab qildi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.msn.com/en-us/news/world/second-day-of-protests-across-the-middle-east-after-gaza-hospital-strike/ar-AA1irjNn | title=MSN | website=[[MSN]] | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000243/https://www.msn.com/en-us/news/world/second-day-of-protests-across-the-middle-east-after-gaza-hospital-strike/ar-AA1irjNn | url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Pokiston tashqi ishlar vaziri [[Jalil Abbos Jilani]] poytaxti [[Sharqiy Quddus]] boʻlgan suveren Falastin davlati barpo etilmaguncha qatʼiy qarorlar zarurligini taʼkidladi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.thenews.com.pk/latest/1120461-oic-meet-pakistan-calls-out-intl-community-to-hold-israel-accountable-for-its-war-crimes | title=OIC meet: Pakistan calls out int'l community to hold Israel accountable | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000245/https://www.thenews.com.pk/latest/1120461-oic-meet-pakistan-calls-out-intl-community-to-hold-israel-accountable-for-its-war-crimes | url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

[[Saudiya Arabistoni]] tashqi ishlar vaziri [[Faysal bin Farhon as-Saud]] Gʻazodagi qamalni bekor qilish va gumanitar yoʻlaklar tashkil etishga chaqirdi. U, shuningdek, falastinliklarni [[Gʻazo sektorining shimolini evakuatsiya qilish|majburiy koʻchirish]]ni rad etdi.

[[Turkiya]] [[Islom dunyosi|musulmon dunyosi]]ni [[Falastin davlati]]ni barpo etish yoʻlida harakat qilishga undadi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thenews.com.pk/latest/1120461-oic-meet-pakistan-calls-out-intl-community-to-hold-israel-accountable-for-its-war-crimes|title=OIC meet: Pakistan calls out int'l community to hold Israel accountable|website=www.thenews.com.pk|access-date=2023-10-18|archive-date=2023-10-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000245/https://www.thenews.com.pk/latest/1120461-oic-meet-pakistan-calls-out-intl-community-to-hold-israel-accountable-for-its-war-crimes|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[2023-yil Arab Ligasi sammiti]]
* [[2023-yil Arab-islom favqulodda sammiti|2023-yil Arab–islom favqulodda sammiti]]
* [[Gʻazo urushiga xalqaro munosabatlar]]
* [[2023-yilda Gʻazodagi gumanitar inqiroz]]

==Manbalar==
{{Manbalar}}

[[Turkum:2023 diplomatic conferences]]
[[Turkum:Xalqaro munosabatlarda 2023-yil]]
[[Turkum:Saudiya Arabistonida 2023-yil oktyabr]]
[[Turkum:Isroil–Saudiya Arabistoni munosabatlari]]
[[Turkum:Islom sammiti konferensiyasining favqulodda sessiyalari]]
[[Turkum:Gʻazo urushiga munosabatlar]]
[[Turkum:Saudiya Arabistonidagi diplomatik konferensiyalar]]
[[Turkum:Islom konferensiyalari]]
[[Turkum:Jidda tarixi]]</text>
      <sha1>7jobb0adf8ij9abwusmbma0l0oqjjdv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328060</id>
      <parentid>6328058</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T10:45:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asena Asna</username>
        <id>310202</id>
      </contributor>
      <comment>/* Asos */</comment>
      <origin>6328060</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9315" sha1="fkij7eiahd4w0w7q0ug4zd66nb75qjd" xml:space="preserve">{{ Bilgiquti sammit
| sammit_nomi = Islom sammiti konferensiyasining toʻqqizinchi navbatdan tashqari sessiyasi
| boshqa_nomlari =
| tasvir =
| alt =
| tavsif =
| davlat =[[Saudiya Arabistoni]]
| davlat2 =
| davlat3 =
| davlat4 =
| sanalar =
| sana ={{Start date|2023|10|18}} 
| shior =
| joylar =
| shaharlar =[[Jidda]]
| ishtirokchilar = [[Islom hamkorlik tashkilotiga aʼzo davlatlar]]
| rahbar_unvoni =
| rais =
| asoschi =
| keyingi =[[Islom sammiti konferensiyasining oʻninchi navbatdan tashqari sessiyasi|oʻninchisi]]
| avvalgi = [[Islom sammiti konferensiyasining sakkizinchi navbatdan tashqari sessiyasi|sakkizinchisi]]
| vebsayti =
| boshsahifa =
| URL =
| muhimbandlar =
}}
'''Islom sammiti konferensiyasining toʻqqizinchi navbatdan tashqari sessiyasi''' – [[Isroil—Hamas urushi|Gʻazodagi urush]] munosabati bilan [[Islom hamkorlik tashkiloti]] tomonidan oʻtkazilgan. Mazkur uchrashuv [[2023-yil]] [[18-oktyabr]] kuni [[Saudiya Arabistoni]]ning [[Jidda]] shahridagi Bosh kotibiyat qarorgohida boʻlib oʻtgan.

==Tashkil qilinishi==
Shoshilinch yigʻilish 7-oktyabr kuni [[Hamas]] tomonidan [[Isroil]]ga qarshi boshlangan hujumlar oqibatida katta talafotlar yuz bergani sababli chaqirildi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/business/defence-diplomacy-in-action-oic-convenes-amidst-gaza-conflict-3273731/|title=Diplomacy in Action: OIC Convenes Amidst Gaza Conflict|date=October 16, 2023|access-date=October 18, 2023|archive-date=October 17, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231017023803/https://www.financialexpress.com/business/defence-diplomacy-in-action-oic-convenes-amidst-gaza-conflict-3273731/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. Bunga javoban Isroil Gʻazoga javob zarbalari berdi&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web|url=https://tribune.com.pk/story/2441096/gaza-crisis-oic-convenes-extraordinary-meeting-on-oct-18-in-jeddah|title=OIC convenes 'extraordinary meeting' on Gaza crisis|date=October 14, 2023|website=The Express Tribune|access-date=October 18, 2023|archive-date=October 14, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231014141528/https://tribune.com.pk/story/2441096/gaza-crisis-oic-convenes-extraordinary-meeting-on-oct-18-in-jeddah|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

[[Eron]] Hamas va Isroil kuchlari oʻrtasidagi shiddatli janglar paytida IHTning favqulodda yigʻilishini chaqirishga daʼvat qildi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.msn.com/en-us/news/world/iran-calls-for-emergency-oic-meeting-as-israel-battles-hamas/ar-AA1hUU7n | title=MSN | website=[[MSN]] | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-18 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231018141641/https://www.msn.com/en-us/news/world/iran-calls-for-emergency-oic-meeting-as-israel-battles-hamas/ar-AA1hUU7n | url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.msn.com/en-in/news/world/iran-calls-urgent-meeting-of-islamic-nations-body-as-israel-hamas-conflict-rages/ar-AA1hUimS | title=MSN | website=[[MSN]] | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-18 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231018141641/https://www.msn.com/en-in/news/world/iran-calls-urgent-meeting-of-islamic-nations-body-as-israel-hamas-conflict-rages/ar-AA1hUimS | url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Bu chaqiriq keyinchalik boshqa aʼzo davlatlar tomonidan ham qoʻllab-quvvatlandi va natijada favqulodda yigʻilish chaqirildi&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;. Shundan soʻng IHT vazirlar darajasida muddatsiz, favqulodda maxsus yigʻilish oʻtkazish uchun zarur tayyorgarliklarni yakunladi. Ushbu uchrashuvning maqsadi Gʻazoga qarshi tajovuzni va u yerdagi gumanitar vaziyatning yomonlashuvini muhokama qilish edi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://wafa.ps/Pages/Details/138364|title=OIC finalizes preparations for tomorrow's emergency ministerial meeting on Israeli aggression on Gaza|website=WAFA Agency}}&lt;/ref&gt;.

==Maqsadlar==
Ushbu yigʻilishning asosiy maqsadi Gʻazodagi va unga qoʻshni hududlardagi davom etayotgan inqirozni hal etish, xususan tinch aholi hayoti hamda mintaqaviy barqarorlikka tahdid solayotgan sharoitlarning yomonlashuviga eʼtibor qaratishdan iborat edi&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;.

==Natijalar==
Sessiyada turli musulmon davlatlari ishtirok etib, [[Isroil—Hamas urushi|Gʻazo urushi]] yuzasidan oʻz tashvishlari va pozitsiyalarini bildirdi.

Eron [[Islom dunyosi|musulmon davlatlari]]ni [[Al-Ahli Arab kasalxonasi portlashi|Gʻazodagi shifoxonaga hujum]]dan soʻng [[Isroil]]ga sanksiyalar joriy etishga chaqirdi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.msn.com/en-us/news/other/iran-urges-muslim-countries-to-sanction-israel-after-gaza-hospital-attack/ar-AA1iraGc | title=MSN | website=[[MSN]] | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000249/https://www.msn.com/en-us/news/other/iran-urges-muslim-countries-to-sanction-israel-after-gaza-hospital-attack/ar-AA1iraGc | url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Bunga neft embargosi talabi ham kirgan boʻlib, u qisqa muddatga xom neft narxlarining sakrashiga sabab boʻldi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.arabnews.pk/node/1859541/pakistan | title=OIC emergency session: Pakistan demands Israel's accountability for 'crimes against humanity' | date=16 May 2021 | access-date=18 October 2023 | archive-date=16 May 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210516131631/https://www.arabnews.pk/node/1859541/pakistan | url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Biroq, [[OPEC|OPEK]] Eron chaqirigʻiga darhol javob berish rejalari yoʻqligini maʼlum qildi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.geo.tv/latest/515030-iran-urges-muslim-nations-to-sanction-israel-after-gaza-hospital-massacre | title=Iran urges Muslim nations to sanction Israel after Gaza hospital 'massacre' | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000240/https://www.geo.tv/latest/515030-iran-urges-muslim-nations-to-sanction-israel-after-gaza-hospital-massacre | url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Shuningdek, Eron musulmon davlatlarini [[Isroil]]ni boykot qilishga chaqirdi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://gulfnews.com/world/asia/pakistan/pakistan-at-oic-israel-must-be-held-accountable-for-gaza-crimes-against-humanity-1.79239174|title=Pakistan at OIC: Israel must be held accountable for Gaza 'crimes against humanity'|date=May 16, 2021|website=gulfnews.com|access-date=October 18, 2023|archive-date=May 22, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220522140254/https://gulfnews.com/world/asia/pakistan/pakistan-at-oic-israel-must-be-held-accountable-for-gaza-crimes-against-humanity-1.79239174|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

[[Pokiston]] xalqaro hamjamiyatdan Isroilni [[Harbiy jinoyatlar|urush jinoyati]]lari uchun javobgarlikka tortishni talab qildi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.msn.com/en-us/news/world/second-day-of-protests-across-the-middle-east-after-gaza-hospital-strike/ar-AA1irjNn | title=MSN | website=[[MSN]] | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000243/https://www.msn.com/en-us/news/world/second-day-of-protests-across-the-middle-east-after-gaza-hospital-strike/ar-AA1irjNn | url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Pokiston tashqi ishlar vaziri [[Jalil Abbos Jilani]] poytaxti [[Sharqiy Quddus]] boʻlgan suveren Falastin davlati barpo etilmaguncha qatʼiy qarorlar zarurligini taʼkidladi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.thenews.com.pk/latest/1120461-oic-meet-pakistan-calls-out-intl-community-to-hold-israel-accountable-for-its-war-crimes | title=OIC meet: Pakistan calls out int'l community to hold Israel accountable | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000245/https://www.thenews.com.pk/latest/1120461-oic-meet-pakistan-calls-out-intl-community-to-hold-israel-accountable-for-its-war-crimes | url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

[[Saudiya Arabistoni]] tashqi ishlar vaziri [[Faysal bin Farhon as-Saud]] Gʻazodagi qamalni bekor qilish va gumanitar yoʻlaklar tashkil etishga chaqirdi. U, shuningdek, falastinliklarni [[Gʻazo sektorining shimolini evakuatsiya qilish|majburiy koʻchirish]]ni rad etdi.

[[Turkiya]] [[Islom dunyosi|musulmon dunyosi]]ni [[Falastin davlati]]ni barpo etish yoʻlida harakat qilishga undadi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thenews.com.pk/latest/1120461-oic-meet-pakistan-calls-out-intl-community-to-hold-israel-accountable-for-its-war-crimes|title=OIC meet: Pakistan calls out int'l community to hold Israel accountable|website=www.thenews.com.pk|access-date=2023-10-18|archive-date=2023-10-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000245/https://www.thenews.com.pk/latest/1120461-oic-meet-pakistan-calls-out-intl-community-to-hold-israel-accountable-for-its-war-crimes|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[2023-yil Arab Ligasi sammiti]]
* [[2023-yil Arab-islom favqulodda sammiti|2023-yil Arab–islom favqulodda sammiti]]
* [[Gʻazo urushiga xalqaro munosabatlar]]
* [[2023-yilda Gʻazodagi gumanitar inqiroz]]

==Manbalar==
{{Manbalar}}

[[Turkum:2023 diplomatic conferences]]
[[Turkum:Xalqaro munosabatlarda 2023-yil]]
[[Turkum:Saudiya Arabistonida 2023-yil oktyabr]]
[[Turkum:Isroil–Saudiya Arabistoni munosabatlari]]
[[Turkum:Islom sammiti konferensiyasining favqulodda sessiyalari]]
[[Turkum:Gʻazo urushiga munosabatlar]]
[[Turkum:Saudiya Arabistonidagi diplomatik konferensiyalar]]
[[Turkum:Islom konferensiyalari]]
[[Turkum:Jidda tarixi]]</text>
      <sha1>fkij7eiahd4w0w7q0ug4zd66nb75qjd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328061</id>
      <parentid>6328060</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T10:52:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asena Asna</username>
        <id>310202</id>
      </contributor>
      <comment>/* Tashkil qilinishi */</comment>
      <origin>6328061</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9344" sha1="fbc6aarf71kbriv52pc5r24q75w6dlq" xml:space="preserve">{{ Bilgiquti sammit
| sammit_nomi = Islom sammiti konferensiyasining toʻqqizinchi navbatdan tashqari sessiyasi
| boshqa_nomlari =
| tasvir =
| alt =
| tavsif =
| davlat =[[Saudiya Arabistoni]]
| davlat2 =
| davlat3 =
| davlat4 =
| sanalar =
| sana ={{Start date|2023|10|18}} 
| shior =
| joylar =
| shaharlar =[[Jidda]]
| ishtirokchilar = [[Islom hamkorlik tashkilotiga aʼzo davlatlar]]
| rahbar_unvoni =
| rais =
| asoschi =
| keyingi =[[Islom sammiti konferensiyasining oʻninchi navbatdan tashqari sessiyasi|oʻninchisi]]
| avvalgi = [[Islom sammiti konferensiyasining sakkizinchi navbatdan tashqari sessiyasi|sakkizinchisi]]
| vebsayti =
| boshsahifa =
| URL =
| muhimbandlar =
}}
'''Islom sammiti konferensiyasining toʻqqizinchi navbatdan tashqari sessiyasi''' – [[Isroil—Hamas urushi|Gʻazodagi urush]] munosabati bilan [[Islom hamkorlik tashkiloti]] tomonidan oʻtkazilgan. Mazkur uchrashuv [[2023-yil]] [[18-oktyabr]] kuni [[Saudiya Arabistoni]]ning [[Jidda]] shahridagi Bosh kotibiyat qarorgohida boʻlib oʻtgan.

==Tashkil qilinishi==
Ushbu shoshilinch uchrashuvga 7-oktabr kuni [[Hamas]] tomonidan [[Isroil]]ga uyushtirilgan va koʻplab insonlarning qurbon boʻlishiga olib kelgan hujumlar sabab boʻlgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/business/defence-diplomacy-in-action-oic-convenes-amidst-gaza-conflict-3273731/|title=Diplomacy in Action: OIC Convenes Amidst Gaza Conflict|date=October 16, 2023|access-date=October 18, 2023|archive-date=October 17, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231017023803/https://www.financialexpress.com/business/defence-diplomacy-in-action-oic-convenes-amidst-gaza-conflict-3273731/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. Bunga javoban [[Isroil]] [[Gʻazo]]ga qaqshatqich zarbalar bergan&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web|url=https://tribune.com.pk/story/2441096/gaza-crisis-oic-convenes-extraordinary-meeting-on-oct-18-in-jeddah|title=OIC convenes 'extraordinary meeting' on Gaza crisis|date=October 14, 2023|website=The Express Tribune|access-date=October 18, 2023|archive-date=October 14, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231014141528/https://tribune.com.pk/story/2441096/gaza-crisis-oic-convenes-extraordinary-meeting-on-oct-18-in-jeddah|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

[[Eron]] Hamas va Isroil kuchlari oʻrtasidagi shiddatli janglar paytida IHTning favqulodda yigʻilishini chaqirishga daʼvat qildi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.msn.com/en-us/news/world/iran-calls-for-emergency-oic-meeting-as-israel-battles-hamas/ar-AA1hUU7n | title=MSN | website=[[MSN]] | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-18 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231018141641/https://www.msn.com/en-us/news/world/iran-calls-for-emergency-oic-meeting-as-israel-battles-hamas/ar-AA1hUU7n | url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.msn.com/en-in/news/world/iran-calls-urgent-meeting-of-islamic-nations-body-as-israel-hamas-conflict-rages/ar-AA1hUimS | title=MSN | website=[[MSN]] | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-18 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231018141641/https://www.msn.com/en-in/news/world/iran-calls-urgent-meeting-of-islamic-nations-body-as-israel-hamas-conflict-rages/ar-AA1hUimS | url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Bu chaqiriq keyinchalik boshqa aʼzo davlatlar tomonidan ham qoʻllab-quvvatlandi va natijada favqulodda yigʻilish chaqirildi&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;. Shundan soʻng IHT vazirlar darajasida muddatsiz, favqulodda maxsus yigʻilish oʻtkazish uchun zarur tayyorgarliklarni yakunladi. Ushbu uchrashuvning maqsadi Gʻazoga qarshi tajovuzni va u yerdagi gumanitar vaziyatning yomonlashuvini muhokama qilish edi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://wafa.ps/Pages/Details/138364|title=OIC finalizes preparations for tomorrow's emergency ministerial meeting on Israeli aggression on Gaza|website=WAFA Agency}}&lt;/ref&gt;.

==Maqsadlar==
Ushbu yigʻilishning asosiy maqsadi Gʻazodagi va unga qoʻshni hududlardagi davom etayotgan inqirozni hal etish, xususan tinch aholi hayoti hamda mintaqaviy barqarorlikka tahdid solayotgan sharoitlarning yomonlashuviga eʼtibor qaratishdan iborat edi&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;.

==Natijalar==
Sessiyada turli musulmon davlatlari ishtirok etib, [[Isroil—Hamas urushi|Gʻazo urushi]] yuzasidan oʻz tashvishlari va pozitsiyalarini bildirdi.

Eron [[Islom dunyosi|musulmon davlatlari]]ni [[Al-Ahli Arab kasalxonasi portlashi|Gʻazodagi shifoxonaga hujum]]dan soʻng [[Isroil]]ga sanksiyalar joriy etishga chaqirdi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.msn.com/en-us/news/other/iran-urges-muslim-countries-to-sanction-israel-after-gaza-hospital-attack/ar-AA1iraGc | title=MSN | website=[[MSN]] | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000249/https://www.msn.com/en-us/news/other/iran-urges-muslim-countries-to-sanction-israel-after-gaza-hospital-attack/ar-AA1iraGc | url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Bunga neft embargosi talabi ham kirgan boʻlib, u qisqa muddatga xom neft narxlarining sakrashiga sabab boʻldi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.arabnews.pk/node/1859541/pakistan | title=OIC emergency session: Pakistan demands Israel's accountability for 'crimes against humanity' | date=16 May 2021 | access-date=18 October 2023 | archive-date=16 May 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210516131631/https://www.arabnews.pk/node/1859541/pakistan | url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Biroq, [[OPEC|OPEK]] Eron chaqirigʻiga darhol javob berish rejalari yoʻqligini maʼlum qildi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.geo.tv/latest/515030-iran-urges-muslim-nations-to-sanction-israel-after-gaza-hospital-massacre | title=Iran urges Muslim nations to sanction Israel after Gaza hospital 'massacre' | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000240/https://www.geo.tv/latest/515030-iran-urges-muslim-nations-to-sanction-israel-after-gaza-hospital-massacre | url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Shuningdek, Eron musulmon davlatlarini [[Isroil]]ni boykot qilishga chaqirdi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://gulfnews.com/world/asia/pakistan/pakistan-at-oic-israel-must-be-held-accountable-for-gaza-crimes-against-humanity-1.79239174|title=Pakistan at OIC: Israel must be held accountable for Gaza 'crimes against humanity'|date=May 16, 2021|website=gulfnews.com|access-date=October 18, 2023|archive-date=May 22, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220522140254/https://gulfnews.com/world/asia/pakistan/pakistan-at-oic-israel-must-be-held-accountable-for-gaza-crimes-against-humanity-1.79239174|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

[[Pokiston]] xalqaro hamjamiyatdan Isroilni [[Harbiy jinoyatlar|urush jinoyati]]lari uchun javobgarlikka tortishni talab qildi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.msn.com/en-us/news/world/second-day-of-protests-across-the-middle-east-after-gaza-hospital-strike/ar-AA1irjNn | title=MSN | website=[[MSN]] | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000243/https://www.msn.com/en-us/news/world/second-day-of-protests-across-the-middle-east-after-gaza-hospital-strike/ar-AA1irjNn | url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Pokiston tashqi ishlar vaziri [[Jalil Abbos Jilani]] poytaxti [[Sharqiy Quddus]] boʻlgan suveren Falastin davlati barpo etilmaguncha qatʼiy qarorlar zarurligini taʼkidladi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.thenews.com.pk/latest/1120461-oic-meet-pakistan-calls-out-intl-community-to-hold-israel-accountable-for-its-war-crimes | title=OIC meet: Pakistan calls out int'l community to hold Israel accountable | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000245/https://www.thenews.com.pk/latest/1120461-oic-meet-pakistan-calls-out-intl-community-to-hold-israel-accountable-for-its-war-crimes | url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

[[Saudiya Arabistoni]] tashqi ishlar vaziri [[Faysal bin Farhon as-Saud]] Gʻazodagi qamalni bekor qilish va gumanitar yoʻlaklar tashkil etishga chaqirdi. U, shuningdek, falastinliklarni [[Gʻazo sektorining shimolini evakuatsiya qilish|majburiy koʻchirish]]ni rad etdi.

[[Turkiya]] [[Islom dunyosi|musulmon dunyosi]]ni [[Falastin davlati]]ni barpo etish yoʻlida harakat qilishga undadi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thenews.com.pk/latest/1120461-oic-meet-pakistan-calls-out-intl-community-to-hold-israel-accountable-for-its-war-crimes|title=OIC meet: Pakistan calls out int'l community to hold Israel accountable|website=www.thenews.com.pk|access-date=2023-10-18|archive-date=2023-10-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000245/https://www.thenews.com.pk/latest/1120461-oic-meet-pakistan-calls-out-intl-community-to-hold-israel-accountable-for-its-war-crimes|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[2023-yil Arab Ligasi sammiti]]
* [[2023-yil Arab-islom favqulodda sammiti|2023-yil Arab–islom favqulodda sammiti]]
* [[Gʻazo urushiga xalqaro munosabatlar]]
* [[2023-yilda Gʻazodagi gumanitar inqiroz]]

==Manbalar==
{{Manbalar}}

[[Turkum:2023 diplomatic conferences]]
[[Turkum:Xalqaro munosabatlarda 2023-yil]]
[[Turkum:Saudiya Arabistonida 2023-yil oktyabr]]
[[Turkum:Isroil–Saudiya Arabistoni munosabatlari]]
[[Turkum:Islom sammiti konferensiyasining favqulodda sessiyalari]]
[[Turkum:Gʻazo urushiga munosabatlar]]
[[Turkum:Saudiya Arabistonidagi diplomatik konferensiyalar]]
[[Turkum:Islom konferensiyalari]]
[[Turkum:Jidda tarixi]]</text>
      <sha1>fbc6aarf71kbriv52pc5r24q75w6dlq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328063</id>
      <parentid>6328061</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T10:58:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asena Asna</username>
        <id>310202</id>
      </contributor>
      <comment>/* Tashkil qilinishi */</comment>
      <origin>6328063</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9475" sha1="klmoqcwbj4y5euc2j0ggto3ibmcqf8y" xml:space="preserve">{{ Bilgiquti sammit
| sammit_nomi = Islom sammiti konferensiyasining toʻqqizinchi navbatdan tashqari sessiyasi
| boshqa_nomlari =
| tasvir =
| alt =
| tavsif =
| davlat =[[Saudiya Arabistoni]]
| davlat2 =
| davlat3 =
| davlat4 =
| sanalar =
| sana ={{Start date|2023|10|18}} 
| shior =
| joylar =
| shaharlar =[[Jidda]]
| ishtirokchilar = [[Islom hamkorlik tashkilotiga aʼzo davlatlar]]
| rahbar_unvoni =
| rais =
| asoschi =
| keyingi =[[Islom sammiti konferensiyasining oʻninchi navbatdan tashqari sessiyasi|oʻninchisi]]
| avvalgi = [[Islom sammiti konferensiyasining sakkizinchi navbatdan tashqari sessiyasi|sakkizinchisi]]
| vebsayti =
| boshsahifa =
| URL =
| muhimbandlar =
}}
'''Islom sammiti konferensiyasining toʻqqizinchi navbatdan tashqari sessiyasi''' – [[Isroil—Hamas urushi|Gʻazodagi urush]] munosabati bilan [[Islom hamkorlik tashkiloti]] tomonidan oʻtkazilgan. Mazkur uchrashuv [[2023-yil]] [[18-oktyabr]] kuni [[Saudiya Arabistoni]]ning [[Jidda]] shahridagi Bosh kotibiyat qarorgohida boʻlib oʻtgan.

==Tashkil qilinishi==
Ushbu shoshilinch uchrashuvga 7-oktabr kuni [[Hamas]] tomonidan [[Isroil]]ga uyushtirilgan va koʻplab insonlarning qurbon boʻlishiga olib kelgan hujumlar sabab boʻlgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/business/defence-diplomacy-in-action-oic-convenes-amidst-gaza-conflict-3273731/|title=Diplomacy in Action: OIC Convenes Amidst Gaza Conflict|date=October 16, 2023|access-date=October 18, 2023|archive-date=October 17, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231017023803/https://www.financialexpress.com/business/defence-diplomacy-in-action-oic-convenes-amidst-gaza-conflict-3273731/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. Bunga javoban [[Isroil]] [[Gʻazo]]ga qaqshatqich zarbalar bergan&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web|url=https://tribune.com.pk/story/2441096/gaza-crisis-oic-convenes-extraordinary-meeting-on-oct-18-in-jeddah|title=OIC convenes 'extraordinary meeting' on Gaza crisis|date=October 14, 2023|website=The Express Tribune|access-date=October 18, 2023|archive-date=October 14, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231014141528/https://tribune.com.pk/story/2441096/gaza-crisis-oic-convenes-extraordinary-meeting-on-oct-18-in-jeddah|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

[[Hamas]] va [[Isroil]] kuchlari oʻrtasidagi shiddatli janglar davom etayotgan bir paytda [[Eron]] Islom davlatlarini [[Islom hamkorlik tashkiloti]]ning shoshilinch yigʻilishini oʻtkazishga chaqiradi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.msn.com/en-us/news/world/iran-calls-for-emergency-oic-meeting-as-israel-battles-hamas/ar-AA1hUU7n | title=MSN | website=[[MSN]] | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-18 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231018141641/https://www.msn.com/en-us/news/world/iran-calls-for-emergency-oic-meeting-as-israel-battles-hamas/ar-AA1hUU7n | url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.msn.com/en-in/news/world/iran-calls-urgent-meeting-of-islamic-nations-body-as-israel-hamas-conflict-rages/ar-AA1hUimS | title=MSN | website=[[MSN]] | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-18 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231018141641/https://www.msn.com/en-in/news/world/iran-calls-urgent-meeting-of-islamic-nations-body-as-israel-hamas-conflict-rages/ar-AA1hUimS | url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Bu taklif keyinchalik boshqa aʼzo davlatlar tomonidan ham qoʻllab-quvvatlanadi va natijada navbatdan tashqari majlis chaqiriladi&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;. Shundan soʻng [[Islom hamkorlik tashkiloti]] vazirlar darajasida ochiq tartibdagi shoshilinch maxsus yigʻilish oʻtkazish uchun barcha zarur tayyorgarliklarni yakunlaydi. Uchrashuvdan koʻzlangan maqsad [[Gʻazo]]ga qarshi urush hamda u yerdagi ogʻirlashib borayotgan gumanitar vaziyatni muhokama qilish edi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://wafa.ps/Pages/Details/138364|title=OIC finalizes preparations for tomorrow's emergency ministerial meeting on Israeli aggression on Gaza|website=WAFA Agency}}&lt;/ref&gt;.

==Maqsadlar==
Ushbu yigʻilishning asosiy maqsadi Gʻazodagi va unga qoʻshni hududlardagi davom etayotgan inqirozni hal etish, xususan tinch aholi hayoti hamda mintaqaviy barqarorlikka tahdid solayotgan sharoitlarning yomonlashuviga eʼtibor qaratishdan iborat edi&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;.

==Natijalar==
Sessiyada turli musulmon davlatlari ishtirok etib, [[Isroil—Hamas urushi|Gʻazo urushi]] yuzasidan oʻz tashvishlari va pozitsiyalarini bildirdi.

Eron [[Islom dunyosi|musulmon davlatlari]]ni [[Al-Ahli Arab kasalxonasi portlashi|Gʻazodagi shifoxonaga hujum]]dan soʻng [[Isroil]]ga sanksiyalar joriy etishga chaqirdi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.msn.com/en-us/news/other/iran-urges-muslim-countries-to-sanction-israel-after-gaza-hospital-attack/ar-AA1iraGc | title=MSN | website=[[MSN]] | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000249/https://www.msn.com/en-us/news/other/iran-urges-muslim-countries-to-sanction-israel-after-gaza-hospital-attack/ar-AA1iraGc | url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Bunga neft embargosi talabi ham kirgan boʻlib, u qisqa muddatga xom neft narxlarining sakrashiga sabab boʻldi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.arabnews.pk/node/1859541/pakistan | title=OIC emergency session: Pakistan demands Israel's accountability for 'crimes against humanity' | date=16 May 2021 | access-date=18 October 2023 | archive-date=16 May 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210516131631/https://www.arabnews.pk/node/1859541/pakistan | url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Biroq, [[OPEC|OPEK]] Eron chaqirigʻiga darhol javob berish rejalari yoʻqligini maʼlum qildi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.geo.tv/latest/515030-iran-urges-muslim-nations-to-sanction-israel-after-gaza-hospital-massacre | title=Iran urges Muslim nations to sanction Israel after Gaza hospital 'massacre' | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000240/https://www.geo.tv/latest/515030-iran-urges-muslim-nations-to-sanction-israel-after-gaza-hospital-massacre | url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Shuningdek, Eron musulmon davlatlarini [[Isroil]]ni boykot qilishga chaqirdi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://gulfnews.com/world/asia/pakistan/pakistan-at-oic-israel-must-be-held-accountable-for-gaza-crimes-against-humanity-1.79239174|title=Pakistan at OIC: Israel must be held accountable for Gaza 'crimes against humanity'|date=May 16, 2021|website=gulfnews.com|access-date=October 18, 2023|archive-date=May 22, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220522140254/https://gulfnews.com/world/asia/pakistan/pakistan-at-oic-israel-must-be-held-accountable-for-gaza-crimes-against-humanity-1.79239174|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

[[Pokiston]] xalqaro hamjamiyatdan Isroilni [[Harbiy jinoyatlar|urush jinoyati]]lari uchun javobgarlikka tortishni talab qildi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.msn.com/en-us/news/world/second-day-of-protests-across-the-middle-east-after-gaza-hospital-strike/ar-AA1irjNn | title=MSN | website=[[MSN]] | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000243/https://www.msn.com/en-us/news/world/second-day-of-protests-across-the-middle-east-after-gaza-hospital-strike/ar-AA1irjNn | url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Pokiston tashqi ishlar vaziri [[Jalil Abbos Jilani]] poytaxti [[Sharqiy Quddus]] boʻlgan suveren Falastin davlati barpo etilmaguncha qatʼiy qarorlar zarurligini taʼkidladi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.thenews.com.pk/latest/1120461-oic-meet-pakistan-calls-out-intl-community-to-hold-israel-accountable-for-its-war-crimes | title=OIC meet: Pakistan calls out int'l community to hold Israel accountable | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000245/https://www.thenews.com.pk/latest/1120461-oic-meet-pakistan-calls-out-intl-community-to-hold-israel-accountable-for-its-war-crimes | url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

[[Saudiya Arabistoni]] tashqi ishlar vaziri [[Faysal bin Farhon as-Saud]] Gʻazodagi qamalni bekor qilish va gumanitar yoʻlaklar tashkil etishga chaqirdi. U, shuningdek, falastinliklarni [[Gʻazo sektorining shimolini evakuatsiya qilish|majburiy koʻchirish]]ni rad etdi.

[[Turkiya]] [[Islom dunyosi|musulmon dunyosi]]ni [[Falastin davlati]]ni barpo etish yoʻlida harakat qilishga undadi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thenews.com.pk/latest/1120461-oic-meet-pakistan-calls-out-intl-community-to-hold-israel-accountable-for-its-war-crimes|title=OIC meet: Pakistan calls out int'l community to hold Israel accountable|website=www.thenews.com.pk|access-date=2023-10-18|archive-date=2023-10-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000245/https://www.thenews.com.pk/latest/1120461-oic-meet-pakistan-calls-out-intl-community-to-hold-israel-accountable-for-its-war-crimes|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[2023-yil Arab Ligasi sammiti]]
* [[2023-yil Arab-islom favqulodda sammiti|2023-yil Arab–islom favqulodda sammiti]]
* [[Gʻazo urushiga xalqaro munosabatlar]]
* [[2023-yilda Gʻazodagi gumanitar inqiroz]]

==Manbalar==
{{Manbalar}}

[[Turkum:2023 diplomatic conferences]]
[[Turkum:Xalqaro munosabatlarda 2023-yil]]
[[Turkum:Saudiya Arabistonida 2023-yil oktyabr]]
[[Turkum:Isroil–Saudiya Arabistoni munosabatlari]]
[[Turkum:Islom sammiti konferensiyasining favqulodda sessiyalari]]
[[Turkum:Gʻazo urushiga munosabatlar]]
[[Turkum:Saudiya Arabistonidagi diplomatik konferensiyalar]]
[[Turkum:Islom konferensiyalari]]
[[Turkum:Jidda tarixi]]</text>
      <sha1>klmoqcwbj4y5euc2j0ggto3ibmcqf8y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328064</id>
      <parentid>6328063</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T11:00:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asena Asna</username>
        <id>310202</id>
      </contributor>
      <comment>/* Maqsadlar */</comment>
      <origin>6328064</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9473" sha1="9rw3n3clbpi56t1g1q4qdep7r1m80iv" xml:space="preserve">{{ Bilgiquti sammit
| sammit_nomi = Islom sammiti konferensiyasining toʻqqizinchi navbatdan tashqari sessiyasi
| boshqa_nomlari =
| tasvir =
| alt =
| tavsif =
| davlat =[[Saudiya Arabistoni]]
| davlat2 =
| davlat3 =
| davlat4 =
| sanalar =
| sana ={{Start date|2023|10|18}} 
| shior =
| joylar =
| shaharlar =[[Jidda]]
| ishtirokchilar = [[Islom hamkorlik tashkilotiga aʼzo davlatlar]]
| rahbar_unvoni =
| rais =
| asoschi =
| keyingi =[[Islom sammiti konferensiyasining oʻninchi navbatdan tashqari sessiyasi|oʻninchisi]]
| avvalgi = [[Islom sammiti konferensiyasining sakkizinchi navbatdan tashqari sessiyasi|sakkizinchisi]]
| vebsayti =
| boshsahifa =
| URL =
| muhimbandlar =
}}
'''Islom sammiti konferensiyasining toʻqqizinchi navbatdan tashqari sessiyasi''' – [[Isroil—Hamas urushi|Gʻazodagi urush]] munosabati bilan [[Islom hamkorlik tashkiloti]] tomonidan oʻtkazilgan. Mazkur uchrashuv [[2023-yil]] [[18-oktyabr]] kuni [[Saudiya Arabistoni]]ning [[Jidda]] shahridagi Bosh kotibiyat qarorgohida boʻlib oʻtgan.

==Tashkil qilinishi==
Ushbu shoshilinch uchrashuvga 7-oktabr kuni [[Hamas]] tomonidan [[Isroil]]ga uyushtirilgan va koʻplab insonlarning qurbon boʻlishiga olib kelgan hujumlar sabab boʻlgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/business/defence-diplomacy-in-action-oic-convenes-amidst-gaza-conflict-3273731/|title=Diplomacy in Action: OIC Convenes Amidst Gaza Conflict|date=October 16, 2023|access-date=October 18, 2023|archive-date=October 17, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231017023803/https://www.financialexpress.com/business/defence-diplomacy-in-action-oic-convenes-amidst-gaza-conflict-3273731/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. Bunga javoban [[Isroil]] [[Gʻazo]]ga qaqshatqich zarbalar bergan&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web|url=https://tribune.com.pk/story/2441096/gaza-crisis-oic-convenes-extraordinary-meeting-on-oct-18-in-jeddah|title=OIC convenes 'extraordinary meeting' on Gaza crisis|date=October 14, 2023|website=The Express Tribune|access-date=October 18, 2023|archive-date=October 14, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231014141528/https://tribune.com.pk/story/2441096/gaza-crisis-oic-convenes-extraordinary-meeting-on-oct-18-in-jeddah|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

[[Hamas]] va [[Isroil]] kuchlari oʻrtasidagi shiddatli janglar davom etayotgan bir paytda [[Eron]] Islom davlatlarini [[Islom hamkorlik tashkiloti]]ning shoshilinch yigʻilishini oʻtkazishga chaqiradi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.msn.com/en-us/news/world/iran-calls-for-emergency-oic-meeting-as-israel-battles-hamas/ar-AA1hUU7n | title=MSN | website=[[MSN]] | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-18 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231018141641/https://www.msn.com/en-us/news/world/iran-calls-for-emergency-oic-meeting-as-israel-battles-hamas/ar-AA1hUU7n | url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.msn.com/en-in/news/world/iran-calls-urgent-meeting-of-islamic-nations-body-as-israel-hamas-conflict-rages/ar-AA1hUimS | title=MSN | website=[[MSN]] | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-18 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231018141641/https://www.msn.com/en-in/news/world/iran-calls-urgent-meeting-of-islamic-nations-body-as-israel-hamas-conflict-rages/ar-AA1hUimS | url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Bu taklif keyinchalik boshqa aʼzo davlatlar tomonidan ham qoʻllab-quvvatlanadi va natijada navbatdan tashqari majlis chaqiriladi&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;. Shundan soʻng [[Islom hamkorlik tashkiloti]] vazirlar darajasida ochiq tartibdagi shoshilinch maxsus yigʻilish oʻtkazish uchun barcha zarur tayyorgarliklarni yakunlaydi. Uchrashuvdan koʻzlangan maqsad [[Gʻazo]]ga qarshi urush hamda u yerdagi ogʻirlashib borayotgan gumanitar vaziyatni muhokama qilish edi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://wafa.ps/Pages/Details/138364|title=OIC finalizes preparations for tomorrow's emergency ministerial meeting on Israeli aggression on Gaza|website=WAFA Agency}}&lt;/ref&gt;.

==Maqsadi==
Ushbu yigʻilishning asosiy maqsadi Gʻazodagi va unga qoʻshni hududlardagi davom etayotgan inqirozni hal etish, xususan tinch aholi hayoti hamda mintaqaviy barqarorlikka tahdid solayotgan sharoitlarning yomonlashuviga eʼtibor qaratishdan iborat edi&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;.

==Natijalar==
Sessiyada turli musulmon davlatlari ishtirok etib, [[Isroil—Hamas urushi|Gʻazo urushi]] yuzasidan oʻz tashvishlari va pozitsiyalarini bildirdi.

Eron [[Islom dunyosi|musulmon davlatlari]]ni [[Al-Ahli Arab kasalxonasi portlashi|Gʻazodagi shifoxonaga hujum]]dan soʻng [[Isroil]]ga sanksiyalar joriy etishga chaqirdi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.msn.com/en-us/news/other/iran-urges-muslim-countries-to-sanction-israel-after-gaza-hospital-attack/ar-AA1iraGc | title=MSN | website=[[MSN]] | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000249/https://www.msn.com/en-us/news/other/iran-urges-muslim-countries-to-sanction-israel-after-gaza-hospital-attack/ar-AA1iraGc | url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Bunga neft embargosi talabi ham kirgan boʻlib, u qisqa muddatga xom neft narxlarining sakrashiga sabab boʻldi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.arabnews.pk/node/1859541/pakistan | title=OIC emergency session: Pakistan demands Israel's accountability for 'crimes against humanity' | date=16 May 2021 | access-date=18 October 2023 | archive-date=16 May 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210516131631/https://www.arabnews.pk/node/1859541/pakistan | url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Biroq, [[OPEC|OPEK]] Eron chaqirigʻiga darhol javob berish rejalari yoʻqligini maʼlum qildi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.geo.tv/latest/515030-iran-urges-muslim-nations-to-sanction-israel-after-gaza-hospital-massacre | title=Iran urges Muslim nations to sanction Israel after Gaza hospital 'massacre' | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000240/https://www.geo.tv/latest/515030-iran-urges-muslim-nations-to-sanction-israel-after-gaza-hospital-massacre | url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Shuningdek, Eron musulmon davlatlarini [[Isroil]]ni boykot qilishga chaqirdi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://gulfnews.com/world/asia/pakistan/pakistan-at-oic-israel-must-be-held-accountable-for-gaza-crimes-against-humanity-1.79239174|title=Pakistan at OIC: Israel must be held accountable for Gaza 'crimes against humanity'|date=May 16, 2021|website=gulfnews.com|access-date=October 18, 2023|archive-date=May 22, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220522140254/https://gulfnews.com/world/asia/pakistan/pakistan-at-oic-israel-must-be-held-accountable-for-gaza-crimes-against-humanity-1.79239174|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

[[Pokiston]] xalqaro hamjamiyatdan Isroilni [[Harbiy jinoyatlar|urush jinoyati]]lari uchun javobgarlikka tortishni talab qildi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.msn.com/en-us/news/world/second-day-of-protests-across-the-middle-east-after-gaza-hospital-strike/ar-AA1irjNn | title=MSN | website=[[MSN]] | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000243/https://www.msn.com/en-us/news/world/second-day-of-protests-across-the-middle-east-after-gaza-hospital-strike/ar-AA1irjNn | url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Pokiston tashqi ishlar vaziri [[Jalil Abbos Jilani]] poytaxti [[Sharqiy Quddus]] boʻlgan suveren Falastin davlati barpo etilmaguncha qatʼiy qarorlar zarurligini taʼkidladi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.thenews.com.pk/latest/1120461-oic-meet-pakistan-calls-out-intl-community-to-hold-israel-accountable-for-its-war-crimes | title=OIC meet: Pakistan calls out int'l community to hold Israel accountable | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000245/https://www.thenews.com.pk/latest/1120461-oic-meet-pakistan-calls-out-intl-community-to-hold-israel-accountable-for-its-war-crimes | url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

[[Saudiya Arabistoni]] tashqi ishlar vaziri [[Faysal bin Farhon as-Saud]] Gʻazodagi qamalni bekor qilish va gumanitar yoʻlaklar tashkil etishga chaqirdi. U, shuningdek, falastinliklarni [[Gʻazo sektorining shimolini evakuatsiya qilish|majburiy koʻchirish]]ni rad etdi.

[[Turkiya]] [[Islom dunyosi|musulmon dunyosi]]ni [[Falastin davlati]]ni barpo etish yoʻlida harakat qilishga undadi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thenews.com.pk/latest/1120461-oic-meet-pakistan-calls-out-intl-community-to-hold-israel-accountable-for-its-war-crimes|title=OIC meet: Pakistan calls out int'l community to hold Israel accountable|website=www.thenews.com.pk|access-date=2023-10-18|archive-date=2023-10-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000245/https://www.thenews.com.pk/latest/1120461-oic-meet-pakistan-calls-out-intl-community-to-hold-israel-accountable-for-its-war-crimes|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[2023-yil Arab Ligasi sammiti]]
* [[2023-yil Arab-islom favqulodda sammiti|2023-yil Arab–islom favqulodda sammiti]]
* [[Gʻazo urushiga xalqaro munosabatlar]]
* [[2023-yilda Gʻazodagi gumanitar inqiroz]]

==Manbalar==
{{Manbalar}}

[[Turkum:2023 diplomatic conferences]]
[[Turkum:Xalqaro munosabatlarda 2023-yil]]
[[Turkum:Saudiya Arabistonida 2023-yil oktyabr]]
[[Turkum:Isroil–Saudiya Arabistoni munosabatlari]]
[[Turkum:Islom sammiti konferensiyasining favqulodda sessiyalari]]
[[Turkum:Gʻazo urushiga munosabatlar]]
[[Turkum:Saudiya Arabistonidagi diplomatik konferensiyalar]]
[[Turkum:Islom konferensiyalari]]
[[Turkum:Jidda tarixi]]</text>
      <sha1>9rw3n3clbpi56t1g1q4qdep7r1m80iv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328065</id>
      <parentid>6328064</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T11:02:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asena Asna</username>
        <id>310202</id>
      </contributor>
      <comment>/* Maqsadi */</comment>
      <origin>6328065</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9460" sha1="bnw7l9gvdbt5r3qltb3rbgfl9ssef69" xml:space="preserve">{{ Bilgiquti sammit
| sammit_nomi = Islom sammiti konferensiyasining toʻqqizinchi navbatdan tashqari sessiyasi
| boshqa_nomlari =
| tasvir =
| alt =
| tavsif =
| davlat =[[Saudiya Arabistoni]]
| davlat2 =
| davlat3 =
| davlat4 =
| sanalar =
| sana ={{Start date|2023|10|18}} 
| shior =
| joylar =
| shaharlar =[[Jidda]]
| ishtirokchilar = [[Islom hamkorlik tashkilotiga aʼzo davlatlar]]
| rahbar_unvoni =
| rais =
| asoschi =
| keyingi =[[Islom sammiti konferensiyasining oʻninchi navbatdan tashqari sessiyasi|oʻninchisi]]
| avvalgi = [[Islom sammiti konferensiyasining sakkizinchi navbatdan tashqari sessiyasi|sakkizinchisi]]
| vebsayti =
| boshsahifa =
| URL =
| muhimbandlar =
}}
'''Islom sammiti konferensiyasining toʻqqizinchi navbatdan tashqari sessiyasi''' – [[Isroil—Hamas urushi|Gʻazodagi urush]] munosabati bilan [[Islom hamkorlik tashkiloti]] tomonidan oʻtkazilgan. Mazkur uchrashuv [[2023-yil]] [[18-oktyabr]] kuni [[Saudiya Arabistoni]]ning [[Jidda]] shahridagi Bosh kotibiyat qarorgohida boʻlib oʻtgan.

==Tashkil qilinishi==
Ushbu shoshilinch uchrashuvga 7-oktabr kuni [[Hamas]] tomonidan [[Isroil]]ga uyushtirilgan va koʻplab insonlarning qurbon boʻlishiga olib kelgan hujumlar sabab boʻlgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/business/defence-diplomacy-in-action-oic-convenes-amidst-gaza-conflict-3273731/|title=Diplomacy in Action: OIC Convenes Amidst Gaza Conflict|date=October 16, 2023|access-date=October 18, 2023|archive-date=October 17, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231017023803/https://www.financialexpress.com/business/defence-diplomacy-in-action-oic-convenes-amidst-gaza-conflict-3273731/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. Bunga javoban [[Isroil]] [[Gʻazo]]ga qaqshatqich zarbalar bergan&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web|url=https://tribune.com.pk/story/2441096/gaza-crisis-oic-convenes-extraordinary-meeting-on-oct-18-in-jeddah|title=OIC convenes 'extraordinary meeting' on Gaza crisis|date=October 14, 2023|website=The Express Tribune|access-date=October 18, 2023|archive-date=October 14, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231014141528/https://tribune.com.pk/story/2441096/gaza-crisis-oic-convenes-extraordinary-meeting-on-oct-18-in-jeddah|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

[[Hamas]] va [[Isroil]] kuchlari oʻrtasidagi shiddatli janglar davom etayotgan bir paytda [[Eron]] Islom davlatlarini [[Islom hamkorlik tashkiloti]]ning shoshilinch yigʻilishini oʻtkazishga chaqiradi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.msn.com/en-us/news/world/iran-calls-for-emergency-oic-meeting-as-israel-battles-hamas/ar-AA1hUU7n | title=MSN | website=[[MSN]] | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-18 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231018141641/https://www.msn.com/en-us/news/world/iran-calls-for-emergency-oic-meeting-as-israel-battles-hamas/ar-AA1hUU7n | url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.msn.com/en-in/news/world/iran-calls-urgent-meeting-of-islamic-nations-body-as-israel-hamas-conflict-rages/ar-AA1hUimS | title=MSN | website=[[MSN]] | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-18 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231018141641/https://www.msn.com/en-in/news/world/iran-calls-urgent-meeting-of-islamic-nations-body-as-israel-hamas-conflict-rages/ar-AA1hUimS | url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Bu taklif keyinchalik boshqa aʼzo davlatlar tomonidan ham qoʻllab-quvvatlanadi va natijada navbatdan tashqari majlis chaqiriladi&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;. Shundan soʻng [[Islom hamkorlik tashkiloti]] vazirlar darajasida ochiq tartibdagi shoshilinch maxsus yigʻilish oʻtkazish uchun barcha zarur tayyorgarliklarni yakunlaydi. Uchrashuvdan koʻzlangan maqsad [[Gʻazo]]ga qarshi urush hamda u yerdagi ogʻirlashib borayotgan gumanitar vaziyatni muhokama qilish edi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://wafa.ps/Pages/Details/138364|title=OIC finalizes preparations for tomorrow's emergency ministerial meeting on Israeli aggression on Gaza|website=WAFA Agency}}&lt;/ref&gt;.

==Maqsadi==
Ushbu yigʻilishdan koʻzlangan asosiy maqsad – [[Gʻazo]] va unga tutash hududlarda davom etayotgan inqirozni bartaraf etish hamda tinch aholi hayotiga va mintaqaviy barqarorlikka xavf solayotgan vaziyatga alohida eʼtibor qaratish edi&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;.

==Natijalar==
Sessiyada turli musulmon davlatlari ishtirok etib, [[Isroil—Hamas urushi|Gʻazo urushi]] yuzasidan oʻz tashvishlari va pozitsiyalarini bildirdi.

Eron [[Islom dunyosi|musulmon davlatlari]]ni [[Al-Ahli Arab kasalxonasi portlashi|Gʻazodagi shifoxonaga hujum]]dan soʻng [[Isroil]]ga sanksiyalar joriy etishga chaqirdi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.msn.com/en-us/news/other/iran-urges-muslim-countries-to-sanction-israel-after-gaza-hospital-attack/ar-AA1iraGc | title=MSN | website=[[MSN]] | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000249/https://www.msn.com/en-us/news/other/iran-urges-muslim-countries-to-sanction-israel-after-gaza-hospital-attack/ar-AA1iraGc | url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Bunga neft embargosi talabi ham kirgan boʻlib, u qisqa muddatga xom neft narxlarining sakrashiga sabab boʻldi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.arabnews.pk/node/1859541/pakistan | title=OIC emergency session: Pakistan demands Israel's accountability for 'crimes against humanity' | date=16 May 2021 | access-date=18 October 2023 | archive-date=16 May 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210516131631/https://www.arabnews.pk/node/1859541/pakistan | url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Biroq, [[OPEC|OPEK]] Eron chaqirigʻiga darhol javob berish rejalari yoʻqligini maʼlum qildi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.geo.tv/latest/515030-iran-urges-muslim-nations-to-sanction-israel-after-gaza-hospital-massacre | title=Iran urges Muslim nations to sanction Israel after Gaza hospital 'massacre' | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000240/https://www.geo.tv/latest/515030-iran-urges-muslim-nations-to-sanction-israel-after-gaza-hospital-massacre | url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Shuningdek, Eron musulmon davlatlarini [[Isroil]]ni boykot qilishga chaqirdi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://gulfnews.com/world/asia/pakistan/pakistan-at-oic-israel-must-be-held-accountable-for-gaza-crimes-against-humanity-1.79239174|title=Pakistan at OIC: Israel must be held accountable for Gaza 'crimes against humanity'|date=May 16, 2021|website=gulfnews.com|access-date=October 18, 2023|archive-date=May 22, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220522140254/https://gulfnews.com/world/asia/pakistan/pakistan-at-oic-israel-must-be-held-accountable-for-gaza-crimes-against-humanity-1.79239174|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

[[Pokiston]] xalqaro hamjamiyatdan Isroilni [[Harbiy jinoyatlar|urush jinoyati]]lari uchun javobgarlikka tortishni talab qildi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.msn.com/en-us/news/world/second-day-of-protests-across-the-middle-east-after-gaza-hospital-strike/ar-AA1irjNn | title=MSN | website=[[MSN]] | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000243/https://www.msn.com/en-us/news/world/second-day-of-protests-across-the-middle-east-after-gaza-hospital-strike/ar-AA1irjNn | url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Pokiston tashqi ishlar vaziri [[Jalil Abbos Jilani]] poytaxti [[Sharqiy Quddus]] boʻlgan suveren Falastin davlati barpo etilmaguncha qatʼiy qarorlar zarurligini taʼkidladi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.thenews.com.pk/latest/1120461-oic-meet-pakistan-calls-out-intl-community-to-hold-israel-accountable-for-its-war-crimes | title=OIC meet: Pakistan calls out int'l community to hold Israel accountable | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000245/https://www.thenews.com.pk/latest/1120461-oic-meet-pakistan-calls-out-intl-community-to-hold-israel-accountable-for-its-war-crimes | url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

[[Saudiya Arabistoni]] tashqi ishlar vaziri [[Faysal bin Farhon as-Saud]] Gʻazodagi qamalni bekor qilish va gumanitar yoʻlaklar tashkil etishga chaqirdi. U, shuningdek, falastinliklarni [[Gʻazo sektorining shimolini evakuatsiya qilish|majburiy koʻchirish]]ni rad etdi.

[[Turkiya]] [[Islom dunyosi|musulmon dunyosi]]ni [[Falastin davlati]]ni barpo etish yoʻlida harakat qilishga undadi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thenews.com.pk/latest/1120461-oic-meet-pakistan-calls-out-intl-community-to-hold-israel-accountable-for-its-war-crimes|title=OIC meet: Pakistan calls out int'l community to hold Israel accountable|website=www.thenews.com.pk|access-date=2023-10-18|archive-date=2023-10-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000245/https://www.thenews.com.pk/latest/1120461-oic-meet-pakistan-calls-out-intl-community-to-hold-israel-accountable-for-its-war-crimes|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[2023-yil Arab Ligasi sammiti]]
* [[2023-yil Arab-islom favqulodda sammiti|2023-yil Arab–islom favqulodda sammiti]]
* [[Gʻazo urushiga xalqaro munosabatlar]]
* [[2023-yilda Gʻazodagi gumanitar inqiroz]]

==Manbalar==
{{Manbalar}}

[[Turkum:2023 diplomatic conferences]]
[[Turkum:Xalqaro munosabatlarda 2023-yil]]
[[Turkum:Saudiya Arabistonida 2023-yil oktyabr]]
[[Turkum:Isroil–Saudiya Arabistoni munosabatlari]]
[[Turkum:Islom sammiti konferensiyasining favqulodda sessiyalari]]
[[Turkum:Gʻazo urushiga munosabatlar]]
[[Turkum:Saudiya Arabistonidagi diplomatik konferensiyalar]]
[[Turkum:Islom konferensiyalari]]
[[Turkum:Jidda tarixi]]</text>
      <sha1>bnw7l9gvdbt5r3qltb3rbgfl9ssef69</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328066</id>
      <parentid>6328065</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T11:02:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asena Asna</username>
        <id>310202</id>
      </contributor>
      <comment>/* Natijalar */</comment>
      <origin>6328066</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9456" sha1="lhe9b7wj1bpdqyvn21j20gybd9mwyvg" xml:space="preserve">{{ Bilgiquti sammit
| sammit_nomi = Islom sammiti konferensiyasining toʻqqizinchi navbatdan tashqari sessiyasi
| boshqa_nomlari =
| tasvir =
| alt =
| tavsif =
| davlat =[[Saudiya Arabistoni]]
| davlat2 =
| davlat3 =
| davlat4 =
| sanalar =
| sana ={{Start date|2023|10|18}} 
| shior =
| joylar =
| shaharlar =[[Jidda]]
| ishtirokchilar = [[Islom hamkorlik tashkilotiga aʼzo davlatlar]]
| rahbar_unvoni =
| rais =
| asoschi =
| keyingi =[[Islom sammiti konferensiyasining oʻninchi navbatdan tashqari sessiyasi|oʻninchisi]]
| avvalgi = [[Islom sammiti konferensiyasining sakkizinchi navbatdan tashqari sessiyasi|sakkizinchisi]]
| vebsayti =
| boshsahifa =
| URL =
| muhimbandlar =
}}
'''Islom sammiti konferensiyasining toʻqqizinchi navbatdan tashqari sessiyasi''' – [[Isroil—Hamas urushi|Gʻazodagi urush]] munosabati bilan [[Islom hamkorlik tashkiloti]] tomonidan oʻtkazilgan. Mazkur uchrashuv [[2023-yil]] [[18-oktyabr]] kuni [[Saudiya Arabistoni]]ning [[Jidda]] shahridagi Bosh kotibiyat qarorgohida boʻlib oʻtgan.

==Tashkil qilinishi==
Ushbu shoshilinch uchrashuvga 7-oktabr kuni [[Hamas]] tomonidan [[Isroil]]ga uyushtirilgan va koʻplab insonlarning qurbon boʻlishiga olib kelgan hujumlar sabab boʻlgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/business/defence-diplomacy-in-action-oic-convenes-amidst-gaza-conflict-3273731/|title=Diplomacy in Action: OIC Convenes Amidst Gaza Conflict|date=October 16, 2023|access-date=October 18, 2023|archive-date=October 17, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231017023803/https://www.financialexpress.com/business/defence-diplomacy-in-action-oic-convenes-amidst-gaza-conflict-3273731/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. Bunga javoban [[Isroil]] [[Gʻazo]]ga qaqshatqich zarbalar bergan&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web|url=https://tribune.com.pk/story/2441096/gaza-crisis-oic-convenes-extraordinary-meeting-on-oct-18-in-jeddah|title=OIC convenes 'extraordinary meeting' on Gaza crisis|date=October 14, 2023|website=The Express Tribune|access-date=October 18, 2023|archive-date=October 14, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231014141528/https://tribune.com.pk/story/2441096/gaza-crisis-oic-convenes-extraordinary-meeting-on-oct-18-in-jeddah|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

[[Hamas]] va [[Isroil]] kuchlari oʻrtasidagi shiddatli janglar davom etayotgan bir paytda [[Eron]] Islom davlatlarini [[Islom hamkorlik tashkiloti]]ning shoshilinch yigʻilishini oʻtkazishga chaqiradi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.msn.com/en-us/news/world/iran-calls-for-emergency-oic-meeting-as-israel-battles-hamas/ar-AA1hUU7n | title=MSN | website=[[MSN]] | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-18 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231018141641/https://www.msn.com/en-us/news/world/iran-calls-for-emergency-oic-meeting-as-israel-battles-hamas/ar-AA1hUU7n | url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.msn.com/en-in/news/world/iran-calls-urgent-meeting-of-islamic-nations-body-as-israel-hamas-conflict-rages/ar-AA1hUimS | title=MSN | website=[[MSN]] | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-18 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231018141641/https://www.msn.com/en-in/news/world/iran-calls-urgent-meeting-of-islamic-nations-body-as-israel-hamas-conflict-rages/ar-AA1hUimS | url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Bu taklif keyinchalik boshqa aʼzo davlatlar tomonidan ham qoʻllab-quvvatlanadi va natijada navbatdan tashqari majlis chaqiriladi&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;. Shundan soʻng [[Islom hamkorlik tashkiloti]] vazirlar darajasida ochiq tartibdagi shoshilinch maxsus yigʻilish oʻtkazish uchun barcha zarur tayyorgarliklarni yakunlaydi. Uchrashuvdan koʻzlangan maqsad [[Gʻazo]]ga qarshi urush hamda u yerdagi ogʻirlashib borayotgan gumanitar vaziyatni muhokama qilish edi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://wafa.ps/Pages/Details/138364|title=OIC finalizes preparations for tomorrow's emergency ministerial meeting on Israeli aggression on Gaza|website=WAFA Agency}}&lt;/ref&gt;.

==Maqsadi==
Ushbu yigʻilishdan koʻzlangan asosiy maqsad – [[Gʻazo]] va unga tutash hududlarda davom etayotgan inqirozni bartaraf etish hamda tinch aholi hayotiga va mintaqaviy barqarorlikka xavf solayotgan vaziyatga alohida eʼtibor qaratish edi&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;.

==Yakun==
Sessiyada turli musulmon davlatlari ishtirok etib, [[Isroil—Hamas urushi|Gʻazo urushi]] yuzasidan oʻz tashvishlari va pozitsiyalarini bildirdi.

Eron [[Islom dunyosi|musulmon davlatlari]]ni [[Al-Ahli Arab kasalxonasi portlashi|Gʻazodagi shifoxonaga hujum]]dan soʻng [[Isroil]]ga sanksiyalar joriy etishga chaqirdi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.msn.com/en-us/news/other/iran-urges-muslim-countries-to-sanction-israel-after-gaza-hospital-attack/ar-AA1iraGc | title=MSN | website=[[MSN]] | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000249/https://www.msn.com/en-us/news/other/iran-urges-muslim-countries-to-sanction-israel-after-gaza-hospital-attack/ar-AA1iraGc | url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Bunga neft embargosi talabi ham kirgan boʻlib, u qisqa muddatga xom neft narxlarining sakrashiga sabab boʻldi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.arabnews.pk/node/1859541/pakistan | title=OIC emergency session: Pakistan demands Israel's accountability for 'crimes against humanity' | date=16 May 2021 | access-date=18 October 2023 | archive-date=16 May 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210516131631/https://www.arabnews.pk/node/1859541/pakistan | url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Biroq, [[OPEC|OPEK]] Eron chaqirigʻiga darhol javob berish rejalari yoʻqligini maʼlum qildi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.geo.tv/latest/515030-iran-urges-muslim-nations-to-sanction-israel-after-gaza-hospital-massacre | title=Iran urges Muslim nations to sanction Israel after Gaza hospital 'massacre' | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000240/https://www.geo.tv/latest/515030-iran-urges-muslim-nations-to-sanction-israel-after-gaza-hospital-massacre | url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Shuningdek, Eron musulmon davlatlarini [[Isroil]]ni boykot qilishga chaqirdi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://gulfnews.com/world/asia/pakistan/pakistan-at-oic-israel-must-be-held-accountable-for-gaza-crimes-against-humanity-1.79239174|title=Pakistan at OIC: Israel must be held accountable for Gaza 'crimes against humanity'|date=May 16, 2021|website=gulfnews.com|access-date=October 18, 2023|archive-date=May 22, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220522140254/https://gulfnews.com/world/asia/pakistan/pakistan-at-oic-israel-must-be-held-accountable-for-gaza-crimes-against-humanity-1.79239174|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

[[Pokiston]] xalqaro hamjamiyatdan Isroilni [[Harbiy jinoyatlar|urush jinoyati]]lari uchun javobgarlikka tortishni talab qildi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.msn.com/en-us/news/world/second-day-of-protests-across-the-middle-east-after-gaza-hospital-strike/ar-AA1irjNn | title=MSN | website=[[MSN]] | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000243/https://www.msn.com/en-us/news/world/second-day-of-protests-across-the-middle-east-after-gaza-hospital-strike/ar-AA1irjNn | url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Pokiston tashqi ishlar vaziri [[Jalil Abbos Jilani]] poytaxti [[Sharqiy Quddus]] boʻlgan suveren Falastin davlati barpo etilmaguncha qatʼiy qarorlar zarurligini taʼkidladi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.thenews.com.pk/latest/1120461-oic-meet-pakistan-calls-out-intl-community-to-hold-israel-accountable-for-its-war-crimes | title=OIC meet: Pakistan calls out int'l community to hold Israel accountable | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000245/https://www.thenews.com.pk/latest/1120461-oic-meet-pakistan-calls-out-intl-community-to-hold-israel-accountable-for-its-war-crimes | url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

[[Saudiya Arabistoni]] tashqi ishlar vaziri [[Faysal bin Farhon as-Saud]] Gʻazodagi qamalni bekor qilish va gumanitar yoʻlaklar tashkil etishga chaqirdi. U, shuningdek, falastinliklarni [[Gʻazo sektorining shimolini evakuatsiya qilish|majburiy koʻchirish]]ni rad etdi.

[[Turkiya]] [[Islom dunyosi|musulmon dunyosi]]ni [[Falastin davlati]]ni barpo etish yoʻlida harakat qilishga undadi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thenews.com.pk/latest/1120461-oic-meet-pakistan-calls-out-intl-community-to-hold-israel-accountable-for-its-war-crimes|title=OIC meet: Pakistan calls out int'l community to hold Israel accountable|website=www.thenews.com.pk|access-date=2023-10-18|archive-date=2023-10-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000245/https://www.thenews.com.pk/latest/1120461-oic-meet-pakistan-calls-out-intl-community-to-hold-israel-accountable-for-its-war-crimes|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[2023-yil Arab Ligasi sammiti]]
* [[2023-yil Arab-islom favqulodda sammiti|2023-yil Arab–islom favqulodda sammiti]]
* [[Gʻazo urushiga xalqaro munosabatlar]]
* [[2023-yilda Gʻazodagi gumanitar inqiroz]]

==Manbalar==
{{Manbalar}}

[[Turkum:2023 diplomatic conferences]]
[[Turkum:Xalqaro munosabatlarda 2023-yil]]
[[Turkum:Saudiya Arabistonida 2023-yil oktyabr]]
[[Turkum:Isroil–Saudiya Arabistoni munosabatlari]]
[[Turkum:Islom sammiti konferensiyasining favqulodda sessiyalari]]
[[Turkum:Gʻazo urushiga munosabatlar]]
[[Turkum:Saudiya Arabistonidagi diplomatik konferensiyalar]]
[[Turkum:Islom konferensiyalari]]
[[Turkum:Jidda tarixi]]</text>
      <sha1>lhe9b7wj1bpdqyvn21j20gybd9mwyvg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328068</id>
      <parentid>6328066</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T11:07:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asena Asna</username>
        <id>310202</id>
      </contributor>
      <comment>/* Yakun */</comment>
      <origin>6328068</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10406" sha1="pth0xn0yeluxc81481mtbsvtznwaphc" xml:space="preserve">{{ Bilgiquti sammit
| sammit_nomi = Islom sammiti konferensiyasining toʻqqizinchi navbatdan tashqari sessiyasi
| boshqa_nomlari =
| tasvir =
| alt =
| tavsif =
| davlat =[[Saudiya Arabistoni]]
| davlat2 =
| davlat3 =
| davlat4 =
| sanalar =
| sana ={{Start date|2023|10|18}} 
| shior =
| joylar =
| shaharlar =[[Jidda]]
| ishtirokchilar = [[Islom hamkorlik tashkilotiga aʼzo davlatlar]]
| rahbar_unvoni =
| rais =
| asoschi =
| keyingi =[[Islom sammiti konferensiyasining oʻninchi navbatdan tashqari sessiyasi|oʻninchisi]]
| avvalgi = [[Islom sammiti konferensiyasining sakkizinchi navbatdan tashqari sessiyasi|sakkizinchisi]]
| vebsayti =
| boshsahifa =
| URL =
| muhimbandlar =
}}
'''Islom sammiti konferensiyasining toʻqqizinchi navbatdan tashqari sessiyasi''' – [[Isroil—Hamas urushi|Gʻazodagi urush]] munosabati bilan [[Islom hamkorlik tashkiloti]] tomonidan oʻtkazilgan. Mazkur uchrashuv [[2023-yil]] [[18-oktyabr]] kuni [[Saudiya Arabistoni]]ning [[Jidda]] shahridagi Bosh kotibiyat qarorgohida boʻlib oʻtgan.

==Tashkil qilinishi==
Ushbu shoshilinch uchrashuvga 7-oktabr kuni [[Hamas]] tomonidan [[Isroil]]ga uyushtirilgan va koʻplab insonlarning qurbon boʻlishiga olib kelgan hujumlar sabab boʻlgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/business/defence-diplomacy-in-action-oic-convenes-amidst-gaza-conflict-3273731/|title=Diplomacy in Action: OIC Convenes Amidst Gaza Conflict|date=October 16, 2023|access-date=October 18, 2023|archive-date=October 17, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231017023803/https://www.financialexpress.com/business/defence-diplomacy-in-action-oic-convenes-amidst-gaza-conflict-3273731/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. Bunga javoban [[Isroil]] [[Gʻazo]]ga qaqshatqich zarbalar bergan&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web|url=https://tribune.com.pk/story/2441096/gaza-crisis-oic-convenes-extraordinary-meeting-on-oct-18-in-jeddah|title=OIC convenes 'extraordinary meeting' on Gaza crisis|date=October 14, 2023|website=The Express Tribune|access-date=October 18, 2023|archive-date=October 14, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231014141528/https://tribune.com.pk/story/2441096/gaza-crisis-oic-convenes-extraordinary-meeting-on-oct-18-in-jeddah|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

[[Hamas]] va [[Isroil]] kuchlari oʻrtasidagi shiddatli janglar davom etayotgan bir paytda [[Eron]] Islom davlatlarini [[Islom hamkorlik tashkiloti]]ning shoshilinch yigʻilishini oʻtkazishga chaqiradi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.msn.com/en-us/news/world/iran-calls-for-emergency-oic-meeting-as-israel-battles-hamas/ar-AA1hUU7n | title=MSN | website=[[MSN]] | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-18 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231018141641/https://www.msn.com/en-us/news/world/iran-calls-for-emergency-oic-meeting-as-israel-battles-hamas/ar-AA1hUU7n | url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.msn.com/en-in/news/world/iran-calls-urgent-meeting-of-islamic-nations-body-as-israel-hamas-conflict-rages/ar-AA1hUimS | title=MSN | website=[[MSN]] | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-18 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231018141641/https://www.msn.com/en-in/news/world/iran-calls-urgent-meeting-of-islamic-nations-body-as-israel-hamas-conflict-rages/ar-AA1hUimS | url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Bu taklif keyinchalik boshqa aʼzo davlatlar tomonidan ham qoʻllab-quvvatlanadi va natijada navbatdan tashqari majlis chaqiriladi&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;. Shundan soʻng [[Islom hamkorlik tashkiloti]] vazirlar darajasida ochiq tartibdagi shoshilinch maxsus yigʻilish oʻtkazish uchun barcha zarur tayyorgarliklarni yakunlaydi. Uchrashuvdan koʻzlangan maqsad [[Gʻazo]]ga qarshi urush hamda u yerdagi ogʻirlashib borayotgan gumanitar vaziyatni muhokama qilish edi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://wafa.ps/Pages/Details/138364|title=OIC finalizes preparations for tomorrow's emergency ministerial meeting on Israeli aggression on Gaza|website=WAFA Agency}}&lt;/ref&gt;.

==Maqsadi==
Ushbu yigʻilishdan koʻzlangan asosiy maqsad – [[Gʻazo]] va unga tutash hududlarda davom etayotgan inqirozni bartaraf etish hamda tinch aholi hayotiga va mintaqaviy barqarorlikka xavf solayotgan vaziyatga alohida eʼtibor qaratish edi&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;.

==Yakun==
Sessiyada turli musulmon mamlakatlari ishtirok etib, [[Isroil—Hamas urushi|Gʻazodagi urush]] boʻyicha oʻz xavotirlari va pozitsiyalarini bildirishadi.

[[Eron]] [[Gʻazo]]dagi kasalxonaga qilingan hujumdan soʻng [[Islom dunyosi|musulmon mamlakatlarini]] [[Isroil]]ga qarshi sanksiyalar joriy etishga chaqiradi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.msn.com/en-us/news/other/iran-urges-muslim-countries-to-sanction-israel-after-gaza-hospital-attack/ar-AA1iraGc | title=MSN | website=[[MSN]] | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000249/https://www.msn.com/en-us/news/other/iran-urges-muslim-countries-to-sanction-israel-after-gaza-hospital-attack/ar-AA1iraGc | url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Ushbu chaqiriq neft embargosini qoʻllash talabini ham oʻz ichiga olgan edi, bu esa xom neft narxining qisqa muddatga koʻtarilishiga sabab boʻldi.[7] Biroq OPEK Eronning chaqirigʻiga zudlik bilan javob berish rejalashtirilmaganini maʼlum qildi.[8] Bundan tashqari, Eron musulmon davlatlarini Isroil mahsulotlarini boykot qilishga daʼvat etdi.

Eron [[Islom dunyosi|musulmon davlatlari]]ni [[Al-Ahli Arab kasalxonasi portlashi|Gʻazodagi shifoxonaga hujum]]dan soʻng [[Isroil]]ga sanksiyalar joriy etishga chaqirdi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.msn.com/en-us/news/other/iran-urges-muslim-countries-to-sanction-israel-after-gaza-hospital-attack/ar-AA1iraGc | title=MSN | website=[[MSN]] | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000249/https://www.msn.com/en-us/news/other/iran-urges-muslim-countries-to-sanction-israel-after-gaza-hospital-attack/ar-AA1iraGc | url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Bunga neft embargosi talabi ham kirgan boʻlib, u qisqa muddatga xom neft narxlarining sakrashiga sabab boʻldi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.arabnews.pk/node/1859541/pakistan | title=OIC emergency session: Pakistan demands Israel's accountability for 'crimes against humanity' | date=16 May 2021 | access-date=18 October 2023 | archive-date=16 May 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210516131631/https://www.arabnews.pk/node/1859541/pakistan | url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Biroq, [[OPEC|OPEK]] Eron chaqirigʻiga darhol javob berish rejalari yoʻqligini maʼlum qildi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.geo.tv/latest/515030-iran-urges-muslim-nations-to-sanction-israel-after-gaza-hospital-massacre | title=Iran urges Muslim nations to sanction Israel after Gaza hospital 'massacre' | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000240/https://www.geo.tv/latest/515030-iran-urges-muslim-nations-to-sanction-israel-after-gaza-hospital-massacre | url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Shuningdek, Eron musulmon davlatlarini [[Isroil]]ni boykot qilishga chaqirdi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://gulfnews.com/world/asia/pakistan/pakistan-at-oic-israel-must-be-held-accountable-for-gaza-crimes-against-humanity-1.79239174|title=Pakistan at OIC: Israel must be held accountable for Gaza 'crimes against humanity'|date=May 16, 2021|website=gulfnews.com|access-date=October 18, 2023|archive-date=May 22, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220522140254/https://gulfnews.com/world/asia/pakistan/pakistan-at-oic-israel-must-be-held-accountable-for-gaza-crimes-against-humanity-1.79239174|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

[[Pokiston]] xalqaro hamjamiyatdan Isroilni [[Harbiy jinoyatlar|urush jinoyati]]lari uchun javobgarlikka tortishni talab qildi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.msn.com/en-us/news/world/second-day-of-protests-across-the-middle-east-after-gaza-hospital-strike/ar-AA1irjNn | title=MSN | website=[[MSN]] | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000243/https://www.msn.com/en-us/news/world/second-day-of-protests-across-the-middle-east-after-gaza-hospital-strike/ar-AA1irjNn | url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Pokiston tashqi ishlar vaziri [[Jalil Abbos Jilani]] poytaxti [[Sharqiy Quddus]] boʻlgan suveren Falastin davlati barpo etilmaguncha qatʼiy qarorlar zarurligini taʼkidladi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.thenews.com.pk/latest/1120461-oic-meet-pakistan-calls-out-intl-community-to-hold-israel-accountable-for-its-war-crimes | title=OIC meet: Pakistan calls out int'l community to hold Israel accountable | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000245/https://www.thenews.com.pk/latest/1120461-oic-meet-pakistan-calls-out-intl-community-to-hold-israel-accountable-for-its-war-crimes | url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

[[Saudiya Arabistoni]] tashqi ishlar vaziri [[Faysal bin Farhon as-Saud]] Gʻazodagi qamalni bekor qilish va gumanitar yoʻlaklar tashkil etishga chaqirdi. U, shuningdek, falastinliklarni [[Gʻazo sektorining shimolini evakuatsiya qilish|majburiy koʻchirish]]ni rad etdi.

[[Turkiya]] [[Islom dunyosi|musulmon dunyosi]]ni [[Falastin davlati]]ni barpo etish yoʻlida harakat qilishga undadi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thenews.com.pk/latest/1120461-oic-meet-pakistan-calls-out-intl-community-to-hold-israel-accountable-for-its-war-crimes|title=OIC meet: Pakistan calls out int'l community to hold Israel accountable|website=www.thenews.com.pk|access-date=2023-10-18|archive-date=2023-10-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000245/https://www.thenews.com.pk/latest/1120461-oic-meet-pakistan-calls-out-intl-community-to-hold-israel-accountable-for-its-war-crimes|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[2023-yil Arab Ligasi sammiti]]
* [[2023-yil Arab-islom favqulodda sammiti|2023-yil Arab–islom favqulodda sammiti]]
* [[Gʻazo urushiga xalqaro munosabatlar]]
* [[2023-yilda Gʻazodagi gumanitar inqiroz]]

==Manbalar==
{{Manbalar}}

[[Turkum:2023 diplomatic conferences]]
[[Turkum:Xalqaro munosabatlarda 2023-yil]]
[[Turkum:Saudiya Arabistonida 2023-yil oktyabr]]
[[Turkum:Isroil–Saudiya Arabistoni munosabatlari]]
[[Turkum:Islom sammiti konferensiyasining favqulodda sessiyalari]]
[[Turkum:Gʻazo urushiga munosabatlar]]
[[Turkum:Saudiya Arabistonidagi diplomatik konferensiyalar]]
[[Turkum:Islom konferensiyalari]]
[[Turkum:Jidda tarixi]]</text>
      <sha1>pth0xn0yeluxc81481mtbsvtznwaphc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328069</id>
      <parentid>6328068</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T11:07:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asena Asna</username>
        <id>310202</id>
      </contributor>
      <origin>6328069</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10413" sha1="5etld77snxhhd8uezk3o2jxoxq1kflv" xml:space="preserve">{{Thr}}{{ Bilgiquti sammit
| sammit_nomi = Islom sammiti konferensiyasining toʻqqizinchi navbatdan tashqari sessiyasi
| boshqa_nomlari =
| tasvir =
| alt =
| tavsif =
| davlat =[[Saudiya Arabistoni]]
| davlat2 =
| davlat3 =
| davlat4 =
| sanalar =
| sana ={{Start date|2023|10|18}} 
| shior =
| joylar =
| shaharlar =[[Jidda]]
| ishtirokchilar = [[Islom hamkorlik tashkilotiga aʼzo davlatlar]]
| rahbar_unvoni =
| rais =
| asoschi =
| keyingi =[[Islom sammiti konferensiyasining oʻninchi navbatdan tashqari sessiyasi|oʻninchisi]]
| avvalgi = [[Islom sammiti konferensiyasining sakkizinchi navbatdan tashqari sessiyasi|sakkizinchisi]]
| vebsayti =
| boshsahifa =
| URL =
| muhimbandlar =
}}
'''Islom sammiti konferensiyasining toʻqqizinchi navbatdan tashqari sessiyasi''' – [[Isroil—Hamas urushi|Gʻazodagi urush]] munosabati bilan [[Islom hamkorlik tashkiloti]] tomonidan oʻtkazilgan. Mazkur uchrashuv [[2023-yil]] [[18-oktyabr]] kuni [[Saudiya Arabistoni]]ning [[Jidda]] shahridagi Bosh kotibiyat qarorgohida boʻlib oʻtgan.

==Tashkil qilinishi==
Ushbu shoshilinch uchrashuvga 7-oktabr kuni [[Hamas]] tomonidan [[Isroil]]ga uyushtirilgan va koʻplab insonlarning qurbon boʻlishiga olib kelgan hujumlar sabab boʻlgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/business/defence-diplomacy-in-action-oic-convenes-amidst-gaza-conflict-3273731/|title=Diplomacy in Action: OIC Convenes Amidst Gaza Conflict|date=October 16, 2023|access-date=October 18, 2023|archive-date=October 17, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231017023803/https://www.financialexpress.com/business/defence-diplomacy-in-action-oic-convenes-amidst-gaza-conflict-3273731/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. Bunga javoban [[Isroil]] [[Gʻazo]]ga qaqshatqich zarbalar bergan&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web|url=https://tribune.com.pk/story/2441096/gaza-crisis-oic-convenes-extraordinary-meeting-on-oct-18-in-jeddah|title=OIC convenes 'extraordinary meeting' on Gaza crisis|date=October 14, 2023|website=The Express Tribune|access-date=October 18, 2023|archive-date=October 14, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231014141528/https://tribune.com.pk/story/2441096/gaza-crisis-oic-convenes-extraordinary-meeting-on-oct-18-in-jeddah|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

[[Hamas]] va [[Isroil]] kuchlari oʻrtasidagi shiddatli janglar davom etayotgan bir paytda [[Eron]] Islom davlatlarini [[Islom hamkorlik tashkiloti]]ning shoshilinch yigʻilishini oʻtkazishga chaqiradi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.msn.com/en-us/news/world/iran-calls-for-emergency-oic-meeting-as-israel-battles-hamas/ar-AA1hUU7n | title=MSN | website=[[MSN]] | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-18 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231018141641/https://www.msn.com/en-us/news/world/iran-calls-for-emergency-oic-meeting-as-israel-battles-hamas/ar-AA1hUU7n | url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.msn.com/en-in/news/world/iran-calls-urgent-meeting-of-islamic-nations-body-as-israel-hamas-conflict-rages/ar-AA1hUimS | title=MSN | website=[[MSN]] | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-18 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231018141641/https://www.msn.com/en-in/news/world/iran-calls-urgent-meeting-of-islamic-nations-body-as-israel-hamas-conflict-rages/ar-AA1hUimS | url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Bu taklif keyinchalik boshqa aʼzo davlatlar tomonidan ham qoʻllab-quvvatlanadi va natijada navbatdan tashqari majlis chaqiriladi&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;. Shundan soʻng [[Islom hamkorlik tashkiloti]] vazirlar darajasida ochiq tartibdagi shoshilinch maxsus yigʻilish oʻtkazish uchun barcha zarur tayyorgarliklarni yakunlaydi. Uchrashuvdan koʻzlangan maqsad [[Gʻazo]]ga qarshi urush hamda u yerdagi ogʻirlashib borayotgan gumanitar vaziyatni muhokama qilish edi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://wafa.ps/Pages/Details/138364|title=OIC finalizes preparations for tomorrow's emergency ministerial meeting on Israeli aggression on Gaza|website=WAFA Agency}}&lt;/ref&gt;.

==Maqsadi==
Ushbu yigʻilishdan koʻzlangan asosiy maqsad – [[Gʻazo]] va unga tutash hududlarda davom etayotgan inqirozni bartaraf etish hamda tinch aholi hayotiga va mintaqaviy barqarorlikka xavf solayotgan vaziyatga alohida eʼtibor qaratish edi&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;.

==Yakun==
Sessiyada turli musulmon mamlakatlari ishtirok etib, [[Isroil—Hamas urushi|Gʻazodagi urush]] boʻyicha oʻz xavotirlari va pozitsiyalarini bildirishadi.

[[Eron]] [[Gʻazo]]dagi kasalxonaga qilingan hujumdan soʻng [[Islom dunyosi|musulmon mamlakatlarini]] [[Isroil]]ga qarshi sanksiyalar joriy etishga chaqiradi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.msn.com/en-us/news/other/iran-urges-muslim-countries-to-sanction-israel-after-gaza-hospital-attack/ar-AA1iraGc | title=MSN | website=[[MSN]] | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000249/https://www.msn.com/en-us/news/other/iran-urges-muslim-countries-to-sanction-israel-after-gaza-hospital-attack/ar-AA1iraGc | url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Ushbu chaqiriq neft embargosini qoʻllash talabini ham oʻz ichiga olgan edi, bu esa xom neft narxining qisqa muddatga koʻtarilishiga sabab boʻldi.[7] Biroq OPEK Eronning chaqirigʻiga zudlik bilan javob berish rejalashtirilmaganini maʼlum qildi.[8] Bundan tashqari, Eron musulmon davlatlarini Isroil mahsulotlarini boykot qilishga daʼvat etdi.

Eron [[Islom dunyosi|musulmon davlatlari]]ni [[Al-Ahli Arab kasalxonasi portlashi|Gʻazodagi shifoxonaga hujum]]dan soʻng [[Isroil]]ga sanksiyalar joriy etishga chaqirdi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.msn.com/en-us/news/other/iran-urges-muslim-countries-to-sanction-israel-after-gaza-hospital-attack/ar-AA1iraGc | title=MSN | website=[[MSN]] | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000249/https://www.msn.com/en-us/news/other/iran-urges-muslim-countries-to-sanction-israel-after-gaza-hospital-attack/ar-AA1iraGc | url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Bunga neft embargosi talabi ham kirgan boʻlib, u qisqa muddatga xom neft narxlarining sakrashiga sabab boʻldi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.arabnews.pk/node/1859541/pakistan | title=OIC emergency session: Pakistan demands Israel's accountability for 'crimes against humanity' | date=16 May 2021 | access-date=18 October 2023 | archive-date=16 May 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210516131631/https://www.arabnews.pk/node/1859541/pakistan | url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Biroq, [[OPEC|OPEK]] Eron chaqirigʻiga darhol javob berish rejalari yoʻqligini maʼlum qildi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.geo.tv/latest/515030-iran-urges-muslim-nations-to-sanction-israel-after-gaza-hospital-massacre | title=Iran urges Muslim nations to sanction Israel after Gaza hospital 'massacre' | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000240/https://www.geo.tv/latest/515030-iran-urges-muslim-nations-to-sanction-israel-after-gaza-hospital-massacre | url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Shuningdek, Eron musulmon davlatlarini [[Isroil]]ni boykot qilishga chaqirdi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://gulfnews.com/world/asia/pakistan/pakistan-at-oic-israel-must-be-held-accountable-for-gaza-crimes-against-humanity-1.79239174|title=Pakistan at OIC: Israel must be held accountable for Gaza 'crimes against humanity'|date=May 16, 2021|website=gulfnews.com|access-date=October 18, 2023|archive-date=May 22, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220522140254/https://gulfnews.com/world/asia/pakistan/pakistan-at-oic-israel-must-be-held-accountable-for-gaza-crimes-against-humanity-1.79239174|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

[[Pokiston]] xalqaro hamjamiyatdan Isroilni [[Harbiy jinoyatlar|urush jinoyati]]lari uchun javobgarlikka tortishni talab qildi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.msn.com/en-us/news/world/second-day-of-protests-across-the-middle-east-after-gaza-hospital-strike/ar-AA1irjNn | title=MSN | website=[[MSN]] | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000243/https://www.msn.com/en-us/news/world/second-day-of-protests-across-the-middle-east-after-gaza-hospital-strike/ar-AA1irjNn | url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Pokiston tashqi ishlar vaziri [[Jalil Abbos Jilani]] poytaxti [[Sharqiy Quddus]] boʻlgan suveren Falastin davlati barpo etilmaguncha qatʼiy qarorlar zarurligini taʼkidladi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.thenews.com.pk/latest/1120461-oic-meet-pakistan-calls-out-intl-community-to-hold-israel-accountable-for-its-war-crimes | title=OIC meet: Pakistan calls out int'l community to hold Israel accountable | access-date=2023-10-18 | archive-date=2023-10-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000245/https://www.thenews.com.pk/latest/1120461-oic-meet-pakistan-calls-out-intl-community-to-hold-israel-accountable-for-its-war-crimes | url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

[[Saudiya Arabistoni]] tashqi ishlar vaziri [[Faysal bin Farhon as-Saud]] Gʻazodagi qamalni bekor qilish va gumanitar yoʻlaklar tashkil etishga chaqirdi. U, shuningdek, falastinliklarni [[Gʻazo sektorining shimolini evakuatsiya qilish|majburiy koʻchirish]]ni rad etdi.

[[Turkiya]] [[Islom dunyosi|musulmon dunyosi]]ni [[Falastin davlati]]ni barpo etish yoʻlida harakat qilishga undadi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thenews.com.pk/latest/1120461-oic-meet-pakistan-calls-out-intl-community-to-hold-israel-accountable-for-its-war-crimes|title=OIC meet: Pakistan calls out int'l community to hold Israel accountable|website=www.thenews.com.pk|access-date=2023-10-18|archive-date=2023-10-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000245/https://www.thenews.com.pk/latest/1120461-oic-meet-pakistan-calls-out-intl-community-to-hold-israel-accountable-for-its-war-crimes|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[2023-yil Arab Ligasi sammiti]]
* [[2023-yil Arab-islom favqulodda sammiti|2023-yil Arab–islom favqulodda sammiti]]
* [[Gʻazo urushiga xalqaro munosabatlar]]
* [[2023-yilda Gʻazodagi gumanitar inqiroz]]

==Manbalar==
{{Manbalar}}

[[Turkum:2023 diplomatic conferences]]
[[Turkum:Xalqaro munosabatlarda 2023-yil]]
[[Turkum:Saudiya Arabistonida 2023-yil oktyabr]]
[[Turkum:Isroil–Saudiya Arabistoni munosabatlari]]
[[Turkum:Islom sammiti konferensiyasining favqulodda sessiyalari]]
[[Turkum:Gʻazo urushiga munosabatlar]]
[[Turkum:Saudiya Arabistonidagi diplomatik konferensiyalar]]
[[Turkum:Islom konferensiyalari]]
[[Turkum:Jidda tarixi]]</text>
      <sha1>5etld77snxhhd8uezk3o2jxoxq1kflv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abu al-Abbos an-Nabatiy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471071</id>
    <revision>
      <id>6327715</id>
      <timestamp>2026-11-02T05:24:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xumoshox Ismoilova</username>
        <id>111327</id>
      </contributor>
      <comment>„'''Ahmad ibn Muhammad ibn Mufarrij ibn Ani al-Xalil''' (mil. taxm. 1200-yillar), '''Abu al-Abbos an-Nabatiy''', '''Ibn ar-Rumiyya''' yoki '''al-Ashshab''' nomlari bilan ham yaxshi tanilgan&lt;ref&gt;&quot;The History of the Mohammedan Dynasties in Spain&quot;, taken from [[Ahmed Mohammed al-Maqqari]]'s Nafhut Tibb min Ghusn al-Andalus al-Ratib wa Tarikh Lisan ad-Din [[Ibn al-Khatib]]. Translated by [[Pascual de Gayangos y Arce]] from copies in the British Museum...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6327715</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4981" sha1="6m6abfbpwe6kn9dh3gd3yfg9wrfj4f7" xml:space="preserve">'''Ahmad ibn Muhammad ibn Mufarrij ibn Ani al-Xalil''' (mil. taxm. 1200-yillar), '''Abu al-Abbos an-Nabatiy''', '''Ibn ar-Rumiyya''' yoki '''al-Ashshab''' nomlari bilan ham yaxshi tanilgan&lt;ref&gt;&quot;The History of the Mohammedan Dynasties in Spain&quot;, taken from [[Ahmed Mohammed al-Maqqari]]'s Nafhut Tibb min Ghusn al-Andalus al-Ratib wa Tarikh Lisan ad-Din [[Ibn al-Khatib]]. Translated by [[Pascual de Gayangos y Arce]] from copies in the [[British Museum]], vol. 1, pg. 871. London: The Orientalist Translation Fund of Great Britain and Ireland. Sold by [[W. H. Allen Ltd]] and M. Duprat.&lt;/ref&gt;, ({{Lang-ar|أبو العباس النباتي}}, ''Abu’l-ʿAbbās al-Nabātī''), [[Al-Andalus|al-Andalus]]dan chiqqan [[Arablar|arab]] [[olim]], [[Botanika|botanik]], [[farmatsevt]] va [[Teologiya|mutakallim]] edi. U andaluslik hamkasb botanik [[Ibn al-Baytor]]ning ustozlaridan biri boʻlgan{{Sfn|Saad|Said|2011}}{{Sfn|Odinsson|2010|pp=120-121}}{{Sfn|Huff|2003|p=218}}&lt;ref&gt;Emilia Calvo, „Ibn al-Baytar.“ Taken from the ''[[Encyclopaedia of the History of Science, Technology, and Medicine in Non-Western Cultures]]'', pg. 404. Ed. [[Helaine Selin|H. Selin]]. [[New York City|New York]]: [[Springer Publishing]], 1997. {{ISBN|9780792340669}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.wdl.org/en/item/7466/ The Book of Medicinal and Nutritional Terms] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170820034159/https://www.wdl.org/en/item/7466/ |date=2017-08-20 }} at the [[World Digital Library]]. Last updated: March 16, 2012. Accessed June 3, 2013.&lt;/ref&gt;.

== Hayoti ==
Koʻp taxalluslar bilan tilga olinishi­ga qaramay, Nabatiyning ismi Ahmad ibn Muhammad ibn Mufarrij ibn Abdulloh boʻlgan. Nabatiy ozod qilingan qullar avlodidan edi va Ibn ar-Rumiyya&lt;ref&gt;Toufic Fahd, „Botany and agriculture.“ Taken from ''Encyclopedia of the History of Arabic Science, Volume 3: Technology, Alchemy and Life Sciences'', pg. 819. Ed. Roshdi Rasheed. [[London]]: [[Routledge]], 1996. {{ISBN|0415124123}}&lt;/ref&gt; yoki „rumlik ayolning oʻgʻli“ degan taxallus uning onasining Vizantiyalik yunon millatiga mansub ekanligi bilan bogʻliq boʻlib, bu holat Nabatiyga biroz noqulaylik tugʻdirgani aytiladi&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{EI2|article=Ibn al-Rūmiyya|volume=12|last=Dietrich|first=A.|pages=396-397|url=https://archive.org/details/volume-5/Volume%2012/page/396/mode/2up}}&lt;/ref&gt;.

U 1166-yilda [[Ispaniya]]ning [[Sevilla|Sevilya]] hududida tugʻilgan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Nabatiy taʼlimi davomida [[Shimoliy Afrika]], [[Levant|Shom]] va [[Iroq]] boʻylab sayohat qildi, 1216-yilda bir muddat [[Iskandariya]]da ham yashagan&lt;ref name=khuda&gt;Salahuddin Khuda Bukhsh, ''Studies: Indian and Islamic'', pg. 180. London: Routledge, 2001.&lt;/ref&gt;. Keyin Sevilyaga qaytib, dorixona ochgan&lt;ref name=wild&gt;K. H. Batanouny, [http://www.uicnmed.org/nabp/web/documents/book/medpreface.pdf Wild Medicinal Plants in Egypt: An Inventory to Support Conservation and Sustainable Use] {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot }}, [http://www.uicnmed.org/nabp/web/documents/book/chapter1.pdf pg. 8] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130123172349/http://www.uicnmed.org/nabp/web/documents/book/chapter1.pdf |date=2013-01-23 }}. In collaboration with S Abou Tabl, M. Shabana and F. Soliman and support of the [[Swiss Agency for Development and Cooperation]]. Academy of Scientific Research and Technology (Egypt), [[International Union for Conservation of Nature]]. [[Cairo]]: January 30th, 1999.&lt;/ref&gt;.

Nabatiy mutakallim ham edi. Dastlab u [[Molikiylik|molikiy]] [[Mazhab|maktab]]i, yaʼni [[Ahl as-Sunna val-Jamoa|sunniy islom]]ning molikiy yoʻnalishiga ergashgan boʻlsa-da, keyinchalik [[Zohiriylar|zohiriy]] maktabiga oʻtishni tanlagan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; va u [[Ibn Hazm]] taʼlimotining „gʻayratli“ tarafdori sifatida tasvirlangan&lt;ref&gt;[[Ignác Goldziher]], ''The Zahiris: Their Doctrine and Their History'', Brill Classics in Islam Volume 3, pg. 171. Brill Publishers: Boston, 2008&lt;/ref&gt;. U 1240-yilda vafot etgan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== Asarlari ==
Ispaniyaga qaytgach, Nabatiy oʻzining mashhur ''Botanik sayohat'' asarini yozgan. U oʻsimlik va giyoh turlari haqida dunyo boʻylab olib borgan kuzatuvlariga asoslangan ilk asarlardan biri edi&lt;ref name=wild/&gt;.

Nabatiy [[Pedanius Dioscorides]]ning kitobiga sharh yozgan va shu asar atamasi bilan bogʻliq holda ''Materia Medica'' nomini olgan&lt;ref&gt;[[Martijn Theodoor Houtsma]], [[Encyclopaedia of Islam]], vol. 5, pg. 527. [[Leiden]]: [[Brill Publishers]], 1993.&lt;/ref&gt;. Nabatiyning sharhi ensiklopedik ruhda boʻlib, unda Pedanius Dioscorides va [[Ibn Juljul]] asarlarini, avvalgi anʼanalarni hamda Iberiya yarimorolining oʻsimliklari haqidagi oʻzining original maʼlumotnomalarini birlashtirishga intilgan&lt;ref&gt;''Encyclopedia of the History of Arabic Science, volume 1: Astronomy, Theoretical and Applied'', pg. 264. Ed. Roshdi Rasheed. [[London]]: [[Routledge]], 1996. {{ISBN|0415124107}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Tashqi_havolalar}}</text>
      <sha1>6m6abfbpwe6kn9dh3gd3yfg9wrfj4f7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327718</id>
      <parentid>6327715</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T05:25:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xumoshox Ismoilova</username>
        <id>111327</id>
      </contributor>
      <origin>6327718</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5655" sha1="dz388lgr6trbiix03kxxubyc2dod773" xml:space="preserve">{{Infobox scientist
| name              = Abu al-Abbos an-Nabatiy
| image             = 
| image_size        = 200px
| caption           = 
| birth_date        = 1166
| birth_place       = [[Sevilya]]
| death_date        = 1239
| death_place       = 
| residence         = 
| citizenship       = 
| ethnicity         = 
| field             = [[olim]], [[Botanika|botanik]], [[farmatsevt]] va [[Teologiya|mutakallim]]
| workplaces        = 
| doctoral_advisor  = 
| doctoral_students = 
| known_for         = Ilmiy klassifikatsiya
| author_abbrev_bot = 
| author_abbrev_zoo = 
| awards            = 
| footnotes         = 
| signature         = 
| nocat_wdimage     = yes
}}
'''Ahmad ibn Muhammad ibn Mufarrij ibn Ani al-Xalil''' (mil. taxm. 1200-yillar), '''Abu al-Abbos an-Nabatiy''', '''Ibn ar-Rumiyya''' yoki '''al-Ashshab''' nomlari bilan ham yaxshi tanilgan&lt;ref&gt;&quot;The History of the Mohammedan Dynasties in Spain&quot;, taken from [[Ahmed Mohammed al-Maqqari]]'s Nafhut Tibb min Ghusn al-Andalus al-Ratib wa Tarikh Lisan ad-Din [[Ibn al-Khatib]]. Translated by [[Pascual de Gayangos y Arce]] from copies in the [[British Museum]], vol. 1, pg. 871. London: The Orientalist Translation Fund of Great Britain and Ireland. Sold by [[W. H. Allen Ltd]] and M. Duprat.&lt;/ref&gt;, ({{Lang-ar|أبو العباس النباتي}}, ''Abu’l-ʿAbbās al-Nabātī''), [[Al-Andalus|al-Andalus]]dan chiqqan [[Arablar|arab]] [[olim]], [[Botanika|botanik]], [[farmatsevt]] va [[Teologiya|mutakallim]] edi. U andaluslik hamkasb botanik [[Ibn al-Baytor]]ning ustozlaridan biri boʻlgan{{Sfn|Saad|Said|2011}}{{Sfn|Odinsson|2010|pp=120-121}}{{Sfn|Huff|2003|p=218}}&lt;ref&gt;Emilia Calvo, „Ibn al-Baytar.“ Taken from the ''[[Encyclopaedia of the History of Science, Technology, and Medicine in Non-Western Cultures]]'', pg. 404. Ed. [[Helaine Selin|H. Selin]]. [[New York City|New York]]: [[Springer Publishing]], 1997. {{ISBN|9780792340669}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.wdl.org/en/item/7466/ The Book of Medicinal and Nutritional Terms] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170820034159/https://www.wdl.org/en/item/7466/ |date=2017-08-20 }} at the [[World Digital Library]]. Last updated: March 16, 2012. Accessed June 3, 2013.&lt;/ref&gt;.

== Hayoti ==
Koʻp taxalluslar bilan tilga olinishi­ga qaramay, Nabatiyning ismi Ahmad ibn Muhammad ibn Mufarrij ibn Abdulloh boʻlgan. Nabatiy ozod qilingan qullar avlodidan edi va Ibn ar-Rumiyya&lt;ref&gt;Toufic Fahd, „Botany and agriculture.“ Taken from ''Encyclopedia of the History of Arabic Science, Volume 3: Technology, Alchemy and Life Sciences'', pg. 819. Ed. Roshdi Rasheed. [[London]]: [[Routledge]], 1996. {{ISBN|0415124123}}&lt;/ref&gt; yoki „rumlik ayolning oʻgʻli“ degan taxallus uning onasining Vizantiyalik yunon millatiga mansub ekanligi bilan bogʻliq boʻlib, bu holat Nabatiyga biroz noqulaylik tugʻdirgani aytiladi&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{EI2|article=Ibn al-Rūmiyya|volume=12|last=Dietrich|first=A.|pages=396-397|url=https://archive.org/details/volume-5/Volume%2012/page/396/mode/2up}}&lt;/ref&gt;.

U 1166-yilda [[Ispaniya]]ning [[Sevilla|Sevilya]] hududida tugʻilgan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Nabatiy taʼlimi davomida [[Shimoliy Afrika]], [[Levant|Shom]] va [[Iroq]] boʻylab sayohat qildi, 1216-yilda bir muddat [[Iskandariya]]da ham yashagan&lt;ref name=khuda&gt;Salahuddin Khuda Bukhsh, ''Studies: Indian and Islamic'', pg. 180. London: Routledge, 2001.&lt;/ref&gt;. Keyin Sevilyaga qaytib, dorixona ochgan&lt;ref name=wild&gt;K. H. Batanouny, [http://www.uicnmed.org/nabp/web/documents/book/medpreface.pdf Wild Medicinal Plants in Egypt: An Inventory to Support Conservation and Sustainable Use] {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot }}, [http://www.uicnmed.org/nabp/web/documents/book/chapter1.pdf pg. 8] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130123172349/http://www.uicnmed.org/nabp/web/documents/book/chapter1.pdf |date=2013-01-23 }}. In collaboration with S Abou Tabl, M. Shabana and F. Soliman and support of the [[Swiss Agency for Development and Cooperation]]. Academy of Scientific Research and Technology (Egypt), [[International Union for Conservation of Nature]]. [[Cairo]]: January 30th, 1999.&lt;/ref&gt;.

Nabatiy mutakallim ham edi. Dastlab u [[Molikiylik|molikiy]] [[Mazhab|maktab]]i, yaʼni [[Ahl as-Sunna val-Jamoa|sunniy islom]]ning molikiy yoʻnalishiga ergashgan boʻlsa-da, keyinchalik [[Zohiriylar|zohiriy]] maktabiga oʻtishni tanlagan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; va u [[Ibn Hazm]] taʼlimotining „gʻayratli“ tarafdori sifatida tasvirlangan&lt;ref&gt;[[Ignác Goldziher]], ''The Zahiris: Their Doctrine and Their History'', Brill Classics in Islam Volume 3, pg. 171. Brill Publishers: Boston, 2008&lt;/ref&gt;. U 1240-yilda vafot etgan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== Asarlari ==
Ispaniyaga qaytgach, Nabatiy oʻzining mashhur ''Botanik sayohat'' asarini yozgan. U oʻsimlik va giyoh turlari haqida dunyo boʻylab olib borgan kuzatuvlariga asoslangan ilk asarlardan biri edi&lt;ref name=wild/&gt;.

Nabatiy [[Pedanius Dioscorides]]ning kitobiga sharh yozgan va shu asar atamasi bilan bogʻliq holda ''Materia Medica'' nomini olgan&lt;ref&gt;[[Martijn Theodoor Houtsma]], [[Encyclopaedia of Islam]], vol. 5, pg. 527. [[Leiden]]: [[Brill Publishers]], 1993.&lt;/ref&gt;. Nabatiyning sharhi ensiklopedik ruhda boʻlib, unda Pedanius Dioscorides va [[Ibn Juljul]] asarlarini, avvalgi anʼanalarni hamda Iberiya yarimorolining oʻsimliklari haqidagi oʻzining original maʼlumotnomalarini birlashtirishga intilgan&lt;ref&gt;''Encyclopedia of the History of Arabic Science, volume 1: Astronomy, Theoretical and Applied'', pg. 264. Ed. Roshdi Rasheed. [[London]]: [[Routledge]], 1996. {{ISBN|0415124107}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Tashqi_havolalar}}</text>
      <sha1>dz388lgr6trbiix03kxxubyc2dod773</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327719</id>
      <parentid>6327718</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T05:27:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xumoshox Ismoilova</username>
        <id>111327</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:1166-yilda tugʻilganlar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6327719</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5692" sha1="lpv3sqlw0lt01byjpp3fyluyssw9o9i" xml:space="preserve">{{Infobox scientist
| name              = Abu al-Abbos an-Nabatiy
| image             = 
| image_size        = 200px
| caption           = 
| birth_date        = 1166
| birth_place       = [[Sevilya]]
| death_date        = 1239
| death_place       = 
| residence         = 
| citizenship       = 
| ethnicity         = 
| field             = [[olim]], [[Botanika|botanik]], [[farmatsevt]] va [[Teologiya|mutakallim]]
| workplaces        = 
| doctoral_advisor  = 
| doctoral_students = 
| known_for         = Ilmiy klassifikatsiya
| author_abbrev_bot = 
| author_abbrev_zoo = 
| awards            = 
| footnotes         = 
| signature         = 
| nocat_wdimage     = yes
}}
'''Ahmad ibn Muhammad ibn Mufarrij ibn Ani al-Xalil''' (mil. taxm. 1200-yillar), '''Abu al-Abbos an-Nabatiy''', '''Ibn ar-Rumiyya''' yoki '''al-Ashshab''' nomlari bilan ham yaxshi tanilgan&lt;ref&gt;&quot;The History of the Mohammedan Dynasties in Spain&quot;, taken from [[Ahmed Mohammed al-Maqqari]]'s Nafhut Tibb min Ghusn al-Andalus al-Ratib wa Tarikh Lisan ad-Din [[Ibn al-Khatib]]. Translated by [[Pascual de Gayangos y Arce]] from copies in the [[British Museum]], vol. 1, pg. 871. London: The Orientalist Translation Fund of Great Britain and Ireland. Sold by [[W. H. Allen Ltd]] and M. Duprat.&lt;/ref&gt;, ({{Lang-ar|أبو العباس النباتي}}, ''Abu’l-ʿAbbās al-Nabātī''), [[Al-Andalus|al-Andalus]]dan chiqqan [[Arablar|arab]] [[olim]], [[Botanika|botanik]], [[farmatsevt]] va [[Teologiya|mutakallim]] edi. U andaluslik hamkasb botanik [[Ibn al-Baytor]]ning ustozlaridan biri boʻlgan{{Sfn|Saad|Said|2011}}{{Sfn|Odinsson|2010|pp=120-121}}{{Sfn|Huff|2003|p=218}}&lt;ref&gt;Emilia Calvo, „Ibn al-Baytar.“ Taken from the ''[[Encyclopaedia of the History of Science, Technology, and Medicine in Non-Western Cultures]]'', pg. 404. Ed. [[Helaine Selin|H. Selin]]. [[New York City|New York]]: [[Springer Publishing]], 1997. {{ISBN|9780792340669}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.wdl.org/en/item/7466/ The Book of Medicinal and Nutritional Terms] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170820034159/https://www.wdl.org/en/item/7466/ |date=2017-08-20 }} at the [[World Digital Library]]. Last updated: March 16, 2012. Accessed June 3, 2013.&lt;/ref&gt;.

== Hayoti ==
Koʻp taxalluslar bilan tilga olinishi­ga qaramay, Nabatiyning ismi Ahmad ibn Muhammad ibn Mufarrij ibn Abdulloh boʻlgan. Nabatiy ozod qilingan qullar avlodidan edi va Ibn ar-Rumiyya&lt;ref&gt;Toufic Fahd, „Botany and agriculture.“ Taken from ''Encyclopedia of the History of Arabic Science, Volume 3: Technology, Alchemy and Life Sciences'', pg. 819. Ed. Roshdi Rasheed. [[London]]: [[Routledge]], 1996. {{ISBN|0415124123}}&lt;/ref&gt; yoki „rumlik ayolning oʻgʻli“ degan taxallus uning onasining Vizantiyalik yunon millatiga mansub ekanligi bilan bogʻliq boʻlib, bu holat Nabatiyga biroz noqulaylik tugʻdirgani aytiladi&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{EI2|article=Ibn al-Rūmiyya|volume=12|last=Dietrich|first=A.|pages=396-397|url=https://archive.org/details/volume-5/Volume%2012/page/396/mode/2up}}&lt;/ref&gt;.

U 1166-yilda [[Ispaniya]]ning [[Sevilla|Sevilya]] hududida tugʻilgan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Nabatiy taʼlimi davomida [[Shimoliy Afrika]], [[Levant|Shom]] va [[Iroq]] boʻylab sayohat qildi, 1216-yilda bir muddat [[Iskandariya]]da ham yashagan&lt;ref name=khuda&gt;Salahuddin Khuda Bukhsh, ''Studies: Indian and Islamic'', pg. 180. London: Routledge, 2001.&lt;/ref&gt;. Keyin Sevilyaga qaytib, dorixona ochgan&lt;ref name=wild&gt;K. H. Batanouny, [http://www.uicnmed.org/nabp/web/documents/book/medpreface.pdf Wild Medicinal Plants in Egypt: An Inventory to Support Conservation and Sustainable Use] {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot }}, [http://www.uicnmed.org/nabp/web/documents/book/chapter1.pdf pg. 8] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130123172349/http://www.uicnmed.org/nabp/web/documents/book/chapter1.pdf |date=2013-01-23 }}. In collaboration with S Abou Tabl, M. Shabana and F. Soliman and support of the [[Swiss Agency for Development and Cooperation]]. Academy of Scientific Research and Technology (Egypt), [[International Union for Conservation of Nature]]. [[Cairo]]: January 30th, 1999.&lt;/ref&gt;.

Nabatiy mutakallim ham edi. Dastlab u [[Molikiylik|molikiy]] [[Mazhab|maktab]]i, yaʼni [[Ahl as-Sunna val-Jamoa|sunniy islom]]ning molikiy yoʻnalishiga ergashgan boʻlsa-da, keyinchalik [[Zohiriylar|zohiriy]] maktabiga oʻtishni tanlagan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; va u [[Ibn Hazm]] taʼlimotining „gʻayratli“ tarafdori sifatida tasvirlangan&lt;ref&gt;[[Ignác Goldziher]], ''The Zahiris: Their Doctrine and Their History'', Brill Classics in Islam Volume 3, pg. 171. Brill Publishers: Boston, 2008&lt;/ref&gt;. U 1240-yilda vafot etgan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== Asarlari ==
Ispaniyaga qaytgach, Nabatiy oʻzining mashhur ''Botanik sayohat'' asarini yozgan. U oʻsimlik va giyoh turlari haqida dunyo boʻylab olib borgan kuzatuvlariga asoslangan ilk asarlardan biri edi&lt;ref name=wild/&gt;.

Nabatiy [[Pedanius Dioscorides]]ning kitobiga sharh yozgan va shu asar atamasi bilan bogʻliq holda ''Materia Medica'' nomini olgan&lt;ref&gt;[[Martijn Theodoor Houtsma]], [[Encyclopaedia of Islam]], vol. 5, pg. 527. [[Leiden]]: [[Brill Publishers]], 1993.&lt;/ref&gt;. Nabatiyning sharhi ensiklopedik ruhda boʻlib, unda Pedanius Dioscorides va [[Ibn Juljul]] asarlarini, avvalgi anʼanalarni hamda Iberiya yarimorolining oʻsimliklari haqidagi oʻzining original maʼlumotnomalarini birlashtirishga intilgan&lt;ref&gt;''Encyclopedia of the History of Arabic Science, volume 1: Astronomy, Theoretical and Applied'', pg. 264. Ed. Roshdi Rasheed. [[London]]: [[Routledge]], 1996. {{ISBN|0415124107}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Tashqi_havolalar}}

[[Turkum:1166-yilda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>lpv3sqlw0lt01byjpp3fyluyssw9o9i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327721</id>
      <parentid>6327719</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T05:27:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xumoshox Ismoilova</username>
        <id>111327</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:1239-yilda vafot etganlar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6327721</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5729" sha1="95nt1p3snhg3tugay6l7nv2g5ekm45r" xml:space="preserve">{{Infobox scientist
| name              = Abu al-Abbos an-Nabatiy
| image             = 
| image_size        = 200px
| caption           = 
| birth_date        = 1166
| birth_place       = [[Sevilya]]
| death_date        = 1239
| death_place       = 
| residence         = 
| citizenship       = 
| ethnicity         = 
| field             = [[olim]], [[Botanika|botanik]], [[farmatsevt]] va [[Teologiya|mutakallim]]
| workplaces        = 
| doctoral_advisor  = 
| doctoral_students = 
| known_for         = Ilmiy klassifikatsiya
| author_abbrev_bot = 
| author_abbrev_zoo = 
| awards            = 
| footnotes         = 
| signature         = 
| nocat_wdimage     = yes
}}
'''Ahmad ibn Muhammad ibn Mufarrij ibn Ani al-Xalil''' (mil. taxm. 1200-yillar), '''Abu al-Abbos an-Nabatiy''', '''Ibn ar-Rumiyya''' yoki '''al-Ashshab''' nomlari bilan ham yaxshi tanilgan&lt;ref&gt;&quot;The History of the Mohammedan Dynasties in Spain&quot;, taken from [[Ahmed Mohammed al-Maqqari]]'s Nafhut Tibb min Ghusn al-Andalus al-Ratib wa Tarikh Lisan ad-Din [[Ibn al-Khatib]]. Translated by [[Pascual de Gayangos y Arce]] from copies in the [[British Museum]], vol. 1, pg. 871. London: The Orientalist Translation Fund of Great Britain and Ireland. Sold by [[W. H. Allen Ltd]] and M. Duprat.&lt;/ref&gt;, ({{Lang-ar|أبو العباس النباتي}}, ''Abu’l-ʿAbbās al-Nabātī''), [[Al-Andalus|al-Andalus]]dan chiqqan [[Arablar|arab]] [[olim]], [[Botanika|botanik]], [[farmatsevt]] va [[Teologiya|mutakallim]] edi. U andaluslik hamkasb botanik [[Ibn al-Baytor]]ning ustozlaridan biri boʻlgan{{Sfn|Saad|Said|2011}}{{Sfn|Odinsson|2010|pp=120-121}}{{Sfn|Huff|2003|p=218}}&lt;ref&gt;Emilia Calvo, „Ibn al-Baytar.“ Taken from the ''[[Encyclopaedia of the History of Science, Technology, and Medicine in Non-Western Cultures]]'', pg. 404. Ed. [[Helaine Selin|H. Selin]]. [[New York City|New York]]: [[Springer Publishing]], 1997. {{ISBN|9780792340669}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.wdl.org/en/item/7466/ The Book of Medicinal and Nutritional Terms] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170820034159/https://www.wdl.org/en/item/7466/ |date=2017-08-20 }} at the [[World Digital Library]]. Last updated: March 16, 2012. Accessed June 3, 2013.&lt;/ref&gt;.

== Hayoti ==
Koʻp taxalluslar bilan tilga olinishi­ga qaramay, Nabatiyning ismi Ahmad ibn Muhammad ibn Mufarrij ibn Abdulloh boʻlgan. Nabatiy ozod qilingan qullar avlodidan edi va Ibn ar-Rumiyya&lt;ref&gt;Toufic Fahd, „Botany and agriculture.“ Taken from ''Encyclopedia of the History of Arabic Science, Volume 3: Technology, Alchemy and Life Sciences'', pg. 819. Ed. Roshdi Rasheed. [[London]]: [[Routledge]], 1996. {{ISBN|0415124123}}&lt;/ref&gt; yoki „rumlik ayolning oʻgʻli“ degan taxallus uning onasining Vizantiyalik yunon millatiga mansub ekanligi bilan bogʻliq boʻlib, bu holat Nabatiyga biroz noqulaylik tugʻdirgani aytiladi&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{EI2|article=Ibn al-Rūmiyya|volume=12|last=Dietrich|first=A.|pages=396-397|url=https://archive.org/details/volume-5/Volume%2012/page/396/mode/2up}}&lt;/ref&gt;.

U 1166-yilda [[Ispaniya]]ning [[Sevilla|Sevilya]] hududida tugʻilgan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Nabatiy taʼlimi davomida [[Shimoliy Afrika]], [[Levant|Shom]] va [[Iroq]] boʻylab sayohat qildi, 1216-yilda bir muddat [[Iskandariya]]da ham yashagan&lt;ref name=khuda&gt;Salahuddin Khuda Bukhsh, ''Studies: Indian and Islamic'', pg. 180. London: Routledge, 2001.&lt;/ref&gt;. Keyin Sevilyaga qaytib, dorixona ochgan&lt;ref name=wild&gt;K. H. Batanouny, [http://www.uicnmed.org/nabp/web/documents/book/medpreface.pdf Wild Medicinal Plants in Egypt: An Inventory to Support Conservation and Sustainable Use] {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot }}, [http://www.uicnmed.org/nabp/web/documents/book/chapter1.pdf pg. 8] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130123172349/http://www.uicnmed.org/nabp/web/documents/book/chapter1.pdf |date=2013-01-23 }}. In collaboration with S Abou Tabl, M. Shabana and F. Soliman and support of the [[Swiss Agency for Development and Cooperation]]. Academy of Scientific Research and Technology (Egypt), [[International Union for Conservation of Nature]]. [[Cairo]]: January 30th, 1999.&lt;/ref&gt;.

Nabatiy mutakallim ham edi. Dastlab u [[Molikiylik|molikiy]] [[Mazhab|maktab]]i, yaʼni [[Ahl as-Sunna val-Jamoa|sunniy islom]]ning molikiy yoʻnalishiga ergashgan boʻlsa-da, keyinchalik [[Zohiriylar|zohiriy]] maktabiga oʻtishni tanlagan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; va u [[Ibn Hazm]] taʼlimotining „gʻayratli“ tarafdori sifatida tasvirlangan&lt;ref&gt;[[Ignác Goldziher]], ''The Zahiris: Their Doctrine and Their History'', Brill Classics in Islam Volume 3, pg. 171. Brill Publishers: Boston, 2008&lt;/ref&gt;. U 1240-yilda vafot etgan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== Asarlari ==
Ispaniyaga qaytgach, Nabatiy oʻzining mashhur ''Botanik sayohat'' asarini yozgan. U oʻsimlik va giyoh turlari haqida dunyo boʻylab olib borgan kuzatuvlariga asoslangan ilk asarlardan biri edi&lt;ref name=wild/&gt;.

Nabatiy [[Pedanius Dioscorides]]ning kitobiga sharh yozgan va shu asar atamasi bilan bogʻliq holda ''Materia Medica'' nomini olgan&lt;ref&gt;[[Martijn Theodoor Houtsma]], [[Encyclopaedia of Islam]], vol. 5, pg. 527. [[Leiden]]: [[Brill Publishers]], 1993.&lt;/ref&gt;. Nabatiyning sharhi ensiklopedik ruhda boʻlib, unda Pedanius Dioscorides va [[Ibn Juljul]] asarlarini, avvalgi anʼanalarni hamda Iberiya yarimorolining oʻsimliklari haqidagi oʻzining original maʼlumotnomalarini birlashtirishga intilgan&lt;ref&gt;''Encyclopedia of the History of Arabic Science, volume 1: Astronomy, Theoretical and Applied'', pg. 264. Ed. Roshdi Rasheed. [[London]]: [[Routledge]], 1996. {{ISBN|0415124107}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Tashqi_havolalar}}

[[Turkum:1166-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1239-yilda vafot etganlar]]</text>
      <sha1>95nt1p3snhg3tugay6l7nv2g5ekm45r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327722</id>
      <parentid>6327721</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T05:27:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xumoshox Ismoilova</username>
        <id>111327</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Zohiriylar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6327722</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5751" sha1="o6tijbiensjpmc9u6ld3g89g1n7mk5d" xml:space="preserve">{{Infobox scientist
| name              = Abu al-Abbos an-Nabatiy
| image             = 
| image_size        = 200px
| caption           = 
| birth_date        = 1166
| birth_place       = [[Sevilya]]
| death_date        = 1239
| death_place       = 
| residence         = 
| citizenship       = 
| ethnicity         = 
| field             = [[olim]], [[Botanika|botanik]], [[farmatsevt]] va [[Teologiya|mutakallim]]
| workplaces        = 
| doctoral_advisor  = 
| doctoral_students = 
| known_for         = Ilmiy klassifikatsiya
| author_abbrev_bot = 
| author_abbrev_zoo = 
| awards            = 
| footnotes         = 
| signature         = 
| nocat_wdimage     = yes
}}
'''Ahmad ibn Muhammad ibn Mufarrij ibn Ani al-Xalil''' (mil. taxm. 1200-yillar), '''Abu al-Abbos an-Nabatiy''', '''Ibn ar-Rumiyya''' yoki '''al-Ashshab''' nomlari bilan ham yaxshi tanilgan&lt;ref&gt;&quot;The History of the Mohammedan Dynasties in Spain&quot;, taken from [[Ahmed Mohammed al-Maqqari]]'s Nafhut Tibb min Ghusn al-Andalus al-Ratib wa Tarikh Lisan ad-Din [[Ibn al-Khatib]]. Translated by [[Pascual de Gayangos y Arce]] from copies in the [[British Museum]], vol. 1, pg. 871. London: The Orientalist Translation Fund of Great Britain and Ireland. Sold by [[W. H. Allen Ltd]] and M. Duprat.&lt;/ref&gt;, ({{Lang-ar|أبو العباس النباتي}}, ''Abu’l-ʿAbbās al-Nabātī''), [[Al-Andalus|al-Andalus]]dan chiqqan [[Arablar|arab]] [[olim]], [[Botanika|botanik]], [[farmatsevt]] va [[Teologiya|mutakallim]] edi. U andaluslik hamkasb botanik [[Ibn al-Baytor]]ning ustozlaridan biri boʻlgan{{Sfn|Saad|Said|2011}}{{Sfn|Odinsson|2010|pp=120-121}}{{Sfn|Huff|2003|p=218}}&lt;ref&gt;Emilia Calvo, „Ibn al-Baytar.“ Taken from the ''[[Encyclopaedia of the History of Science, Technology, and Medicine in Non-Western Cultures]]'', pg. 404. Ed. [[Helaine Selin|H. Selin]]. [[New York City|New York]]: [[Springer Publishing]], 1997. {{ISBN|9780792340669}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.wdl.org/en/item/7466/ The Book of Medicinal and Nutritional Terms] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170820034159/https://www.wdl.org/en/item/7466/ |date=2017-08-20 }} at the [[World Digital Library]]. Last updated: March 16, 2012. Accessed June 3, 2013.&lt;/ref&gt;.

== Hayoti ==
Koʻp taxalluslar bilan tilga olinishi­ga qaramay, Nabatiyning ismi Ahmad ibn Muhammad ibn Mufarrij ibn Abdulloh boʻlgan. Nabatiy ozod qilingan qullar avlodidan edi va Ibn ar-Rumiyya&lt;ref&gt;Toufic Fahd, „Botany and agriculture.“ Taken from ''Encyclopedia of the History of Arabic Science, Volume 3: Technology, Alchemy and Life Sciences'', pg. 819. Ed. Roshdi Rasheed. [[London]]: [[Routledge]], 1996. {{ISBN|0415124123}}&lt;/ref&gt; yoki „rumlik ayolning oʻgʻli“ degan taxallus uning onasining Vizantiyalik yunon millatiga mansub ekanligi bilan bogʻliq boʻlib, bu holat Nabatiyga biroz noqulaylik tugʻdirgani aytiladi&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{EI2|article=Ibn al-Rūmiyya|volume=12|last=Dietrich|first=A.|pages=396-397|url=https://archive.org/details/volume-5/Volume%2012/page/396/mode/2up}}&lt;/ref&gt;.

U 1166-yilda [[Ispaniya]]ning [[Sevilla|Sevilya]] hududida tugʻilgan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Nabatiy taʼlimi davomida [[Shimoliy Afrika]], [[Levant|Shom]] va [[Iroq]] boʻylab sayohat qildi, 1216-yilda bir muddat [[Iskandariya]]da ham yashagan&lt;ref name=khuda&gt;Salahuddin Khuda Bukhsh, ''Studies: Indian and Islamic'', pg. 180. London: Routledge, 2001.&lt;/ref&gt;. Keyin Sevilyaga qaytib, dorixona ochgan&lt;ref name=wild&gt;K. H. Batanouny, [http://www.uicnmed.org/nabp/web/documents/book/medpreface.pdf Wild Medicinal Plants in Egypt: An Inventory to Support Conservation and Sustainable Use] {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot }}, [http://www.uicnmed.org/nabp/web/documents/book/chapter1.pdf pg. 8] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130123172349/http://www.uicnmed.org/nabp/web/documents/book/chapter1.pdf |date=2013-01-23 }}. In collaboration with S Abou Tabl, M. Shabana and F. Soliman and support of the [[Swiss Agency for Development and Cooperation]]. Academy of Scientific Research and Technology (Egypt), [[International Union for Conservation of Nature]]. [[Cairo]]: January 30th, 1999.&lt;/ref&gt;.

Nabatiy mutakallim ham edi. Dastlab u [[Molikiylik|molikiy]] [[Mazhab|maktab]]i, yaʼni [[Ahl as-Sunna val-Jamoa|sunniy islom]]ning molikiy yoʻnalishiga ergashgan boʻlsa-da, keyinchalik [[Zohiriylar|zohiriy]] maktabiga oʻtishni tanlagan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; va u [[Ibn Hazm]] taʼlimotining „gʻayratli“ tarafdori sifatida tasvirlangan&lt;ref&gt;[[Ignác Goldziher]], ''The Zahiris: Their Doctrine and Their History'', Brill Classics in Islam Volume 3, pg. 171. Brill Publishers: Boston, 2008&lt;/ref&gt;. U 1240-yilda vafot etgan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== Asarlari ==
Ispaniyaga qaytgach, Nabatiy oʻzining mashhur ''Botanik sayohat'' asarini yozgan. U oʻsimlik va giyoh turlari haqida dunyo boʻylab olib borgan kuzatuvlariga asoslangan ilk asarlardan biri edi&lt;ref name=wild/&gt;.

Nabatiy [[Pedanius Dioscorides]]ning kitobiga sharh yozgan va shu asar atamasi bilan bogʻliq holda ''Materia Medica'' nomini olgan&lt;ref&gt;[[Martijn Theodoor Houtsma]], [[Encyclopaedia of Islam]], vol. 5, pg. 527. [[Leiden]]: [[Brill Publishers]], 1993.&lt;/ref&gt;. Nabatiyning sharhi ensiklopedik ruhda boʻlib, unda Pedanius Dioscorides va [[Ibn Juljul]] asarlarini, avvalgi anʼanalarni hamda Iberiya yarimorolining oʻsimliklari haqidagi oʻzining original maʼlumotnomalarini birlashtirishga intilgan&lt;ref&gt;''Encyclopedia of the History of Arabic Science, volume 1: Astronomy, Theoretical and Applied'', pg. 264. Ed. Roshdi Rasheed. [[London]]: [[Routledge]], 1996. {{ISBN|0415124107}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Tashqi_havolalar}}

[[Turkum:1166-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1239-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Zohiriylar]]</text>
      <sha1>o6tijbiensjpmc9u6ld3g89g1n7mk5d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327723</id>
      <parentid>6327722</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T05:28:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xumoshox Ismoilova</username>
        <id>111327</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:12-asr olimlari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6327723</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5778" sha1="c0vc0qt959ji4dqyq7eaqhk384pdh9v" xml:space="preserve">{{Infobox scientist
| name              = Abu al-Abbos an-Nabatiy
| image             = 
| image_size        = 200px
| caption           = 
| birth_date        = 1166
| birth_place       = [[Sevilya]]
| death_date        = 1239
| death_place       = 
| residence         = 
| citizenship       = 
| ethnicity         = 
| field             = [[olim]], [[Botanika|botanik]], [[farmatsevt]] va [[Teologiya|mutakallim]]
| workplaces        = 
| doctoral_advisor  = 
| doctoral_students = 
| known_for         = Ilmiy klassifikatsiya
| author_abbrev_bot = 
| author_abbrev_zoo = 
| awards            = 
| footnotes         = 
| signature         = 
| nocat_wdimage     = yes
}}
'''Ahmad ibn Muhammad ibn Mufarrij ibn Ani al-Xalil''' (mil. taxm. 1200-yillar), '''Abu al-Abbos an-Nabatiy''', '''Ibn ar-Rumiyya''' yoki '''al-Ashshab''' nomlari bilan ham yaxshi tanilgan&lt;ref&gt;&quot;The History of the Mohammedan Dynasties in Spain&quot;, taken from [[Ahmed Mohammed al-Maqqari]]'s Nafhut Tibb min Ghusn al-Andalus al-Ratib wa Tarikh Lisan ad-Din [[Ibn al-Khatib]]. Translated by [[Pascual de Gayangos y Arce]] from copies in the [[British Museum]], vol. 1, pg. 871. London: The Orientalist Translation Fund of Great Britain and Ireland. Sold by [[W. H. Allen Ltd]] and M. Duprat.&lt;/ref&gt;, ({{Lang-ar|أبو العباس النباتي}}, ''Abu’l-ʿAbbās al-Nabātī''), [[Al-Andalus|al-Andalus]]dan chiqqan [[Arablar|arab]] [[olim]], [[Botanika|botanik]], [[farmatsevt]] va [[Teologiya|mutakallim]] edi. U andaluslik hamkasb botanik [[Ibn al-Baytor]]ning ustozlaridan biri boʻlgan{{Sfn|Saad|Said|2011}}{{Sfn|Odinsson|2010|pp=120-121}}{{Sfn|Huff|2003|p=218}}&lt;ref&gt;Emilia Calvo, „Ibn al-Baytar.“ Taken from the ''[[Encyclopaedia of the History of Science, Technology, and Medicine in Non-Western Cultures]]'', pg. 404. Ed. [[Helaine Selin|H. Selin]]. [[New York City|New York]]: [[Springer Publishing]], 1997. {{ISBN|9780792340669}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.wdl.org/en/item/7466/ The Book of Medicinal and Nutritional Terms] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170820034159/https://www.wdl.org/en/item/7466/ |date=2017-08-20 }} at the [[World Digital Library]]. Last updated: March 16, 2012. Accessed June 3, 2013.&lt;/ref&gt;.

== Hayoti ==
Koʻp taxalluslar bilan tilga olinishi­ga qaramay, Nabatiyning ismi Ahmad ibn Muhammad ibn Mufarrij ibn Abdulloh boʻlgan. Nabatiy ozod qilingan qullar avlodidan edi va Ibn ar-Rumiyya&lt;ref&gt;Toufic Fahd, „Botany and agriculture.“ Taken from ''Encyclopedia of the History of Arabic Science, Volume 3: Technology, Alchemy and Life Sciences'', pg. 819. Ed. Roshdi Rasheed. [[London]]: [[Routledge]], 1996. {{ISBN|0415124123}}&lt;/ref&gt; yoki „rumlik ayolning oʻgʻli“ degan taxallus uning onasining Vizantiyalik yunon millatiga mansub ekanligi bilan bogʻliq boʻlib, bu holat Nabatiyga biroz noqulaylik tugʻdirgani aytiladi&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{EI2|article=Ibn al-Rūmiyya|volume=12|last=Dietrich|first=A.|pages=396-397|url=https://archive.org/details/volume-5/Volume%2012/page/396/mode/2up}}&lt;/ref&gt;.

U 1166-yilda [[Ispaniya]]ning [[Sevilla|Sevilya]] hududida tugʻilgan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Nabatiy taʼlimi davomida [[Shimoliy Afrika]], [[Levant|Shom]] va [[Iroq]] boʻylab sayohat qildi, 1216-yilda bir muddat [[Iskandariya]]da ham yashagan&lt;ref name=khuda&gt;Salahuddin Khuda Bukhsh, ''Studies: Indian and Islamic'', pg. 180. London: Routledge, 2001.&lt;/ref&gt;. Keyin Sevilyaga qaytib, dorixona ochgan&lt;ref name=wild&gt;K. H. Batanouny, [http://www.uicnmed.org/nabp/web/documents/book/medpreface.pdf Wild Medicinal Plants in Egypt: An Inventory to Support Conservation and Sustainable Use] {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot }}, [http://www.uicnmed.org/nabp/web/documents/book/chapter1.pdf pg. 8] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130123172349/http://www.uicnmed.org/nabp/web/documents/book/chapter1.pdf |date=2013-01-23 }}. In collaboration with S Abou Tabl, M. Shabana and F. Soliman and support of the [[Swiss Agency for Development and Cooperation]]. Academy of Scientific Research and Technology (Egypt), [[International Union for Conservation of Nature]]. [[Cairo]]: January 30th, 1999.&lt;/ref&gt;.

Nabatiy mutakallim ham edi. Dastlab u [[Molikiylik|molikiy]] [[Mazhab|maktab]]i, yaʼni [[Ahl as-Sunna val-Jamoa|sunniy islom]]ning molikiy yoʻnalishiga ergashgan boʻlsa-da, keyinchalik [[Zohiriylar|zohiriy]] maktabiga oʻtishni tanlagan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; va u [[Ibn Hazm]] taʼlimotining „gʻayratli“ tarafdori sifatida tasvirlangan&lt;ref&gt;[[Ignác Goldziher]], ''The Zahiris: Their Doctrine and Their History'', Brill Classics in Islam Volume 3, pg. 171. Brill Publishers: Boston, 2008&lt;/ref&gt;. U 1240-yilda vafot etgan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== Asarlari ==
Ispaniyaga qaytgach, Nabatiy oʻzining mashhur ''Botanik sayohat'' asarini yozgan. U oʻsimlik va giyoh turlari haqida dunyo boʻylab olib borgan kuzatuvlariga asoslangan ilk asarlardan biri edi&lt;ref name=wild/&gt;.

Nabatiy [[Pedanius Dioscorides]]ning kitobiga sharh yozgan va shu asar atamasi bilan bogʻliq holda ''Materia Medica'' nomini olgan&lt;ref&gt;[[Martijn Theodoor Houtsma]], [[Encyclopaedia of Islam]], vol. 5, pg. 527. [[Leiden]]: [[Brill Publishers]], 1993.&lt;/ref&gt;. Nabatiyning sharhi ensiklopedik ruhda boʻlib, unda Pedanius Dioscorides va [[Ibn Juljul]] asarlarini, avvalgi anʼanalarni hamda Iberiya yarimorolining oʻsimliklari haqidagi oʻzining original maʼlumotnomalarini birlashtirishga intilgan&lt;ref&gt;''Encyclopedia of the History of Arabic Science, volume 1: Astronomy, Theoretical and Applied'', pg. 264. Ed. Roshdi Rasheed. [[London]]: [[Routledge]], 1996. {{ISBN|0415124107}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Tashqi_havolalar}}

[[Turkum:1166-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1239-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Zohiriylar]]
[[Turkum:12-asr olimlari]]</text>
      <sha1>c0vc0qt959ji4dqyq7eaqhk384pdh9v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327724</id>
      <parentid>6327723</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T05:28:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xumoshox Ismoilova</username>
        <id>111327</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:13-asr mutakallimlari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6327724</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5811" sha1="pkyfeewaepexs47t1y45q2xqktloo8h" xml:space="preserve">{{Infobox scientist
| name              = Abu al-Abbos an-Nabatiy
| image             = 
| image_size        = 200px
| caption           = 
| birth_date        = 1166
| birth_place       = [[Sevilya]]
| death_date        = 1239
| death_place       = 
| residence         = 
| citizenship       = 
| ethnicity         = 
| field             = [[olim]], [[Botanika|botanik]], [[farmatsevt]] va [[Teologiya|mutakallim]]
| workplaces        = 
| doctoral_advisor  = 
| doctoral_students = 
| known_for         = Ilmiy klassifikatsiya
| author_abbrev_bot = 
| author_abbrev_zoo = 
| awards            = 
| footnotes         = 
| signature         = 
| nocat_wdimage     = yes
}}
'''Ahmad ibn Muhammad ibn Mufarrij ibn Ani al-Xalil''' (mil. taxm. 1200-yillar), '''Abu al-Abbos an-Nabatiy''', '''Ibn ar-Rumiyya''' yoki '''al-Ashshab''' nomlari bilan ham yaxshi tanilgan&lt;ref&gt;&quot;The History of the Mohammedan Dynasties in Spain&quot;, taken from [[Ahmed Mohammed al-Maqqari]]'s Nafhut Tibb min Ghusn al-Andalus al-Ratib wa Tarikh Lisan ad-Din [[Ibn al-Khatib]]. Translated by [[Pascual de Gayangos y Arce]] from copies in the [[British Museum]], vol. 1, pg. 871. London: The Orientalist Translation Fund of Great Britain and Ireland. Sold by [[W. H. Allen Ltd]] and M. Duprat.&lt;/ref&gt;, ({{Lang-ar|أبو العباس النباتي}}, ''Abu’l-ʿAbbās al-Nabātī''), [[Al-Andalus|al-Andalus]]dan chiqqan [[Arablar|arab]] [[olim]], [[Botanika|botanik]], [[farmatsevt]] va [[Teologiya|mutakallim]] edi. U andaluslik hamkasb botanik [[Ibn al-Baytor]]ning ustozlaridan biri boʻlgan{{Sfn|Saad|Said|2011}}{{Sfn|Odinsson|2010|pp=120-121}}{{Sfn|Huff|2003|p=218}}&lt;ref&gt;Emilia Calvo, „Ibn al-Baytar.“ Taken from the ''[[Encyclopaedia of the History of Science, Technology, and Medicine in Non-Western Cultures]]'', pg. 404. Ed. [[Helaine Selin|H. Selin]]. [[New York City|New York]]: [[Springer Publishing]], 1997. {{ISBN|9780792340669}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.wdl.org/en/item/7466/ The Book of Medicinal and Nutritional Terms] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170820034159/https://www.wdl.org/en/item/7466/ |date=2017-08-20 }} at the [[World Digital Library]]. Last updated: March 16, 2012. Accessed June 3, 2013.&lt;/ref&gt;.

== Hayoti ==
Koʻp taxalluslar bilan tilga olinishi­ga qaramay, Nabatiyning ismi Ahmad ibn Muhammad ibn Mufarrij ibn Abdulloh boʻlgan. Nabatiy ozod qilingan qullar avlodidan edi va Ibn ar-Rumiyya&lt;ref&gt;Toufic Fahd, „Botany and agriculture.“ Taken from ''Encyclopedia of the History of Arabic Science, Volume 3: Technology, Alchemy and Life Sciences'', pg. 819. Ed. Roshdi Rasheed. [[London]]: [[Routledge]], 1996. {{ISBN|0415124123}}&lt;/ref&gt; yoki „rumlik ayolning oʻgʻli“ degan taxallus uning onasining Vizantiyalik yunon millatiga mansub ekanligi bilan bogʻliq boʻlib, bu holat Nabatiyga biroz noqulaylik tugʻdirgani aytiladi&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{EI2|article=Ibn al-Rūmiyya|volume=12|last=Dietrich|first=A.|pages=396-397|url=https://archive.org/details/volume-5/Volume%2012/page/396/mode/2up}}&lt;/ref&gt;.

U 1166-yilda [[Ispaniya]]ning [[Sevilla|Sevilya]] hududida tugʻilgan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Nabatiy taʼlimi davomida [[Shimoliy Afrika]], [[Levant|Shom]] va [[Iroq]] boʻylab sayohat qildi, 1216-yilda bir muddat [[Iskandariya]]da ham yashagan&lt;ref name=khuda&gt;Salahuddin Khuda Bukhsh, ''Studies: Indian and Islamic'', pg. 180. London: Routledge, 2001.&lt;/ref&gt;. Keyin Sevilyaga qaytib, dorixona ochgan&lt;ref name=wild&gt;K. H. Batanouny, [http://www.uicnmed.org/nabp/web/documents/book/medpreface.pdf Wild Medicinal Plants in Egypt: An Inventory to Support Conservation and Sustainable Use] {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot }}, [http://www.uicnmed.org/nabp/web/documents/book/chapter1.pdf pg. 8] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130123172349/http://www.uicnmed.org/nabp/web/documents/book/chapter1.pdf |date=2013-01-23 }}. In collaboration with S Abou Tabl, M. Shabana and F. Soliman and support of the [[Swiss Agency for Development and Cooperation]]. Academy of Scientific Research and Technology (Egypt), [[International Union for Conservation of Nature]]. [[Cairo]]: January 30th, 1999.&lt;/ref&gt;.

Nabatiy mutakallim ham edi. Dastlab u [[Molikiylik|molikiy]] [[Mazhab|maktab]]i, yaʼni [[Ahl as-Sunna val-Jamoa|sunniy islom]]ning molikiy yoʻnalishiga ergashgan boʻlsa-da, keyinchalik [[Zohiriylar|zohiriy]] maktabiga oʻtishni tanlagan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; va u [[Ibn Hazm]] taʼlimotining „gʻayratli“ tarafdori sifatida tasvirlangan&lt;ref&gt;[[Ignác Goldziher]], ''The Zahiris: Their Doctrine and Their History'', Brill Classics in Islam Volume 3, pg. 171. Brill Publishers: Boston, 2008&lt;/ref&gt;. U 1240-yilda vafot etgan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== Asarlari ==
Ispaniyaga qaytgach, Nabatiy oʻzining mashhur ''Botanik sayohat'' asarini yozgan. U oʻsimlik va giyoh turlari haqida dunyo boʻylab olib borgan kuzatuvlariga asoslangan ilk asarlardan biri edi&lt;ref name=wild/&gt;.

Nabatiy [[Pedanius Dioscorides]]ning kitobiga sharh yozgan va shu asar atamasi bilan bogʻliq holda ''Materia Medica'' nomini olgan&lt;ref&gt;[[Martijn Theodoor Houtsma]], [[Encyclopaedia of Islam]], vol. 5, pg. 527. [[Leiden]]: [[Brill Publishers]], 1993.&lt;/ref&gt;. Nabatiyning sharhi ensiklopedik ruhda boʻlib, unda Pedanius Dioscorides va [[Ibn Juljul]] asarlarini, avvalgi anʼanalarni hamda Iberiya yarimorolining oʻsimliklari haqidagi oʻzining original maʼlumotnomalarini birlashtirishga intilgan&lt;ref&gt;''Encyclopedia of the History of Arabic Science, volume 1: Astronomy, Theoretical and Applied'', pg. 264. Ed. Roshdi Rasheed. [[London]]: [[Routledge]], 1996. {{ISBN|0415124107}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Tashqi_havolalar}}

[[Turkum:1166-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1239-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Zohiriylar]]
[[Turkum:12-asr olimlari]]
[[Turkum:13-asr mutakallimlari]]</text>
      <sha1>pkyfeewaepexs47t1y45q2xqktloo8h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Islom sammiti konferensiyasining toʻqqizinchi navbatdan tashqari sessiyasi</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471072</id>
    <revision>
      <id>6327716</id>
      <timestamp>2026-11-02T05:24:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asena Asna</username>
        <id>310202</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Munozara}}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6327716</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Langzhong masjidi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471073</id>
    <revision>
      <id>6327720</id>
      <timestamp>2026-11-02T05:27:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oblakulova</username>
        <id>111326</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Masjid}} '''Langzhong masjidi''' — [[Xitoy]]ning [[Sichuan]] provinsiyasi Langzhong shahri Baili ibodatxonasi koʻchasida joylashgan [[masjid]].  Masjidning qurilish davri [[Tan]], [[Min (sulola)|Min]] va [[Sin (sulola)|Sin sulolalari]] davrlariga oid deb koʻrsatiladi. 2002-yil 27-dekabrda bino [[Sichuan]] provinsiyasining davlat muhofazasiga olingan madaniy meros obyektlari oltinchi roʻyxatiga kiritilgan. Shu munosabat bilan masjid Qingzhu...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6327720</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2463" sha1="jrk76bl6sp64gf1cags0bgy31y7b7qs" xml:space="preserve">{{Masjid}}
'''Langzhong masjidi''' — [[Xitoy]]ning [[Sichuan]] provinsiyasi Langzhong shahri Baili ibodatxonasi koʻchasida joylashgan [[masjid]].

Masjidning qurilish davri [[Tan]], [[Min (sulola)|Min]] va [[Sin (sulola)|Sin sulolalari]] davrlariga oid deb koʻrsatiladi. 2002-yil 27-dekabrda bino [[Sichuan]] provinsiyasining davlat muhofazasiga olingan madaniy meros obyektlari oltinchi roʻyxatiga kiritilgan. Shu munosabat bilan masjid Qingzhu Baba masjidi va Chuanbei Dao Gongyuan bilan birlashtirilib, Langzhong qadimiy meʼmoriy majmuasi deb nomlangan&lt;ref&gt;『四川省人民政府關於公布第六批省級文物保護單位和現有省級文物保護單位合併項目的通知』，川府發（2002）23號，2002年12月27日，省政府同意省文化廳提出的第六批省級文物保護單位91處和現有省級文物保護單位合併項目13處，現予公布。 請各地和有關部門根據《中華人民共和國文物保護法》和《四川省文物保護管理辦法》的規定，認真做好所轄境內省級文物保護單位的保護管理工作。 附件 四川省第六批省級文物保護單位和現有省級文物保護單位合併項目名單。《四川政報》，2003年第6期，9-12頁&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ISLAMIC ARCHITECTURE in Western China |url=https://www.ne.jp/asahi/arc/ind/6_china/western/wes_eng.htm |access-date=2025-04-29 |website=www.ne.jp}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=評論:閬中清真寺裡的反差和希望 - 伊斯蘭之光 中文伊斯蘭教綜合門戶網站 - Powered by SupeSite |url=https://www.islam.org.hk/index.php?action-viewcomment-itemid-16429 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250123225257/https://www.islam.org.hk/index.php?action-viewcomment-itemid-16429 |archive-date=2025-01-23 |access-date=2025-04-29 |website=www.islam.org.hk}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Langzhong Ancient City-四川省中国旅行社 |url=https://www.zglxs-sc.com/en/News-lists-id-148.html |access-date=2025-04-29 |website=www.zglxs-sc.com}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
{{Stack|{{Portal|Xitoy|Islom}}}}
* [[Xitoydagi masjidlar roʻyxati]]
* [[Sichuanda islom]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Xitoydagi masjidlar}}

[[Turkum:Xitoydagi 17-asr masjidlari]]
[[Turkum:Nanchongdagi binolar va inshootlar]]
[[Turkum:1680-yillarda qurib bitkazilgan masjidlar]]
[[Turkum:Sichuandagi masjidlar]]
[[Turkum:1689-yilda qurib bitkazilgan diniy binolar va inshootlar]]
[[Turkum:Xitoydagi sunniy masjidlar]]</text>
      <sha1>jrk76bl6sp64gf1cags0bgy31y7b7qs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327725</id>
      <parentid>6327720</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T05:29:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oblakulova</username>
        <id>111326</id>
      </contributor>
      <origin>6327725</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2738" sha1="svzsrdwriz994q34h7csyz90pwlbxe1" xml:space="preserve">{{Masjid|Oʻzbekcha nomi=Langzhong masjidi|Asl nomi={{lang-zh|閬中清真寺}}|Maktab yoʻnalishi=sunniy|Holati=faol|Mamlakat=Xitoy|Joylashuvi=[[Sichuan]] provinsiyasi Langzhong shahri Baili ibodatxonasi koʻchasi|Qurila boshladi=milodiy 1689-yil|Qurilib bitkazildi=milodiy 1689-yil}}
'''Langzhong masjidi''' — [[Xitoy]]ning [[Sichuan]] provinsiyasi Langzhong shahri Baili ibodatxonasi koʻchasida joylashgan [[masjid]].

Masjidning qurilish davri [[Tan]], [[Min (sulola)|Min]] va [[Sin (sulola)|Sin sulolalari]] davrlariga oid deb koʻrsatiladi. 2002-yil 27-dekabrda bino [[Sichuan]] provinsiyasining davlat muhofazasiga olingan madaniy meros obyektlari oltinchi roʻyxatiga kiritilgan. Shu munosabat bilan masjid Qingzhu Baba masjidi va Chuanbei Dao Gongyuan bilan birlashtirilib, Langzhong qadimiy meʼmoriy majmuasi deb nomlangan&lt;ref&gt;『四川省人民政府關於公布第六批省級文物保護單位和現有省級文物保護單位合併項目的通知』，川府發（2002）23號，2002年12月27日，省政府同意省文化廳提出的第六批省級文物保護單位91處和現有省級文物保護單位合併項目13處，現予公布。 請各地和有關部門根據《中華人民共和國文物保護法》和《四川省文物保護管理辦法》的規定，認真做好所轄境內省級文物保護單位的保護管理工作。 附件 四川省第六批省級文物保護單位和現有省級文物保護單位合併項目名單。《四川政報》，2003年第6期，9-12頁&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ISLAMIC ARCHITECTURE in Western China |url=https://www.ne.jp/asahi/arc/ind/6_china/western/wes_eng.htm |access-date=2025-04-29 |website=www.ne.jp}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=評論:閬中清真寺裡的反差和希望 - 伊斯蘭之光 中文伊斯蘭教綜合門戶網站 - Powered by SupeSite |url=https://www.islam.org.hk/index.php?action-viewcomment-itemid-16429 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250123225257/https://www.islam.org.hk/index.php?action-viewcomment-itemid-16429 |archive-date=2025-01-23 |access-date=2025-04-29 |website=www.islam.org.hk}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Langzhong Ancient City-四川省中国旅行社 |url=https://www.zglxs-sc.com/en/News-lists-id-148.html |access-date=2025-04-29 |website=www.zglxs-sc.com}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
{{Stack|{{Portal|Xitoy|Islom}}}}
* [[Xitoydagi masjidlar roʻyxati]]
* [[Sichuanda islom]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Xitoydagi masjidlar}}

[[Turkum:Xitoydagi 17-asr masjidlari]]
[[Turkum:Nanchongdagi binolar va inshootlar]]
[[Turkum:1680-yillarda qurib bitkazilgan masjidlar]]
[[Turkum:Sichuandagi masjidlar]]
[[Turkum:1689-yilda qurib bitkazilgan diniy binolar va inshootlar]]
[[Turkum:Xitoydagi sunniy masjidlar]]</text>
      <sha1>svzsrdwriz994q34h7csyz90pwlbxe1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Langzhong masjidi</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471074</id>
    <revision>
      <id>6327726</id>
      <timestamp>2026-11-02T05:30:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oblakulova</username>
        <id>111326</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Islom loyihasi}}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6327726</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18" sha1="n7r8yypldbg8ydz2gcx99ky2f4cvika" xml:space="preserve">{{Islom loyihasi}}</text>
      <sha1>n7r8yypldbg8ydz2gcx99ky2f4cvika</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Al-Jisr al-Abyod masjidi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471075</id>
    <revision>
      <id>6327727</id>
      <timestamp>2026-11-02T05:39:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oblakulova</username>
        <id>111326</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Masjid}} '''Al-Jisr al-Abyod masjidi''' ({{Lang-ar|جامع الجسر الأبيض|translit=Jāmiʿ al-Jisr al-Abyad}}), sobiq '''Al-Maridaniya madrasasi''' ({{Lang-ar|المدرسة الماردانية|translit=al-Madrasa al-Māridāniyya}})&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Rīḥāwī |first=ʻAbd al-Qādir |url=https://www.google.com.sa/books/edition/Damascus/64CgAAAAMAAJ?hl=en&amp;gbpv=1&amp;bsq=Al-Maridaniyya+Madrasa&amp;dq=Al-Maridaniyya+Madrasa&amp;printsec=frontc...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6327727</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2085" sha1="nfkpizgznrbvr1d22is2we41vy6g3hg" xml:space="preserve">{{Masjid}}
'''Al-Jisr al-Abyod masjidi''' ({{Lang-ar|جامع الجسر الأبيض|translit=Jāmiʿ al-Jisr al-Abyad}}), sobiq '''Al-Maridaniya madrasasi''' ({{Lang-ar|المدرسة الماردانية|translit=al-Madrasa al-Māridāniyya}})&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Rīḥāwī |first=ʻAbd al-Qādir |url=https://www.google.com.sa/books/edition/Damascus/64CgAAAAMAAJ?hl=en&amp;gbpv=1&amp;bsq=Al-Maridaniyya+Madrasa&amp;dq=Al-Maridaniyya+Madrasa&amp;printsec=frontcover |title=Damascus: Its History, Development and Artistic Heritage |date=1977 |publisher=Abdulqader Rihawi |pages=61 |language=en}}&lt;/ref&gt; — [[Suriya]]ning [[Damashq]] shahrida joylashgan XIII asrga oid [[masjid]].

== Tarixi ==
Masjid milodiy 1214-yilda (hijriy 610-yil)&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Tabbaa |first=Yasser |url=https://www.google.com.sa/books/edition/Constructions_of_Power_and_Piety_in_Medi/30kb0G15IH8C?hl=en&amp;gbpv=1&amp;dq=Al-Maridaniyya+Madrasa&amp;pg=PA132&amp;printsec=frontcover |title=Constructions of Power and Piety in Medieval Aleppo |date=2010-11-01 |publisher=Penn State Press |isbn=978-0-271-04331-9 |pages=132 |language=en}}&lt;/ref&gt; [[Ayyubiylar]] davrida [[Mosul]] amiri Qutbiddin Mavdudning qizi va Ayyubiylar amiri [[Al-Muʼazzam Isa|Muazzam Iso]]ning rafiqasi Aziza ad-Din Axshaxon tomonidan qurdirilgan. U [[Bob al-Faradis|Bob al-Farodis]] qadimiy darvozasining shimoliy qismidan 200 metr shimoli-gʻarbda, [[Damashq]] shahrining Solihiya munitsipalitetiga qarashli Al-Jisr al-Abyod tumanida joylashgan.

== Galereya ==
&lt;gallery widths=&quot;180&quot; heights=&quot;180&quot;&gt;
File:جامع الجسر الأبيض — 54067407323.jpg
File:جامع الجسر الأبيض.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Yana qarang ==
{{Stack|{{Portal|Suriya|Islom}}}}
* [[Suriyada islom]]
* [[Damashqdagi masjidlar roʻyxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Commons turkum}}

[[Turkum:Damashqdagi masjidlar]]
[[Turkum:Damashqdagi madrasalar]]
[[Turkum:Suriyadagi masjidlar]]
[[Turkum:Suriyadagi Ayyubiylar masjidlari]]
[[Turkum:Suriyadagi minorali masjidlar]]
[[Turkum:1214-yilda qurib bitkazilgan binolar va inshootlar]]
[[Turkum:Osiyodagi 13-asr masjidlari]]</text>
      <sha1>nfkpizgznrbvr1d22is2we41vy6g3hg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327730</id>
      <parentid>6327727</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T05:42:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oblakulova</username>
        <id>111326</id>
      </contributor>
      <origin>6327730</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2460" sha1="6qvq70e877393dqe9d0la07uuq2gpay" xml:space="preserve">{{Masjid|Tasvir=Damascus Al-Salihiyah - Madrasa Maridaniye 1588.jpg|Oʻzbekcha nomi=Al-Jisr Al-Abyod masjidi|Asl nomi={{lang-ar|جامع الجسر الأبيض}}|Holati=faol|Mamlakat=Suriya|Shahar=Damashq|Koordinatalar={{Coord|33|31|30|N|36|17|17|E|region:SY_type:landmark|display=inline,title}}|Qurila boshladi=1214-yil|Qurilib bitkazildi=1214-yil|Gumbazlar soni=1|Minoralar soni=1}}
'''Al-Jisr al-Abyod masjidi''' ({{Lang-ar|جامع الجسر الأبيض|translit=Jāmiʿ al-Jisr al-Abyad}}), sobiq '''Al-Maridaniya madrasasi''' ({{Lang-ar|المدرسة الماردانية|translit=al-Madrasa al-Māridāniyya}})&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Rīḥāwī |first=ʻAbd al-Qādir |url=https://www.google.com.sa/books/edition/Damascus/64CgAAAAMAAJ?hl=en&amp;gbpv=1&amp;bsq=Al-Maridaniyya+Madrasa&amp;dq=Al-Maridaniyya+Madrasa&amp;printsec=frontcover |title=Damascus: Its History, Development and Artistic Heritage |date=1977 |publisher=Abdulqader Rihawi |pages=61 |language=en}}&lt;/ref&gt; — [[Suriya]]ning [[Damashq]] shahrida joylashgan XIII asrga oid [[masjid]].

== Tarixi ==
Masjid milodiy 1214-yil (hijriy 610-yil)da&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Tabbaa |first=Yasser |url=https://www.google.com.sa/books/edition/Constructions_of_Power_and_Piety_in_Medi/30kb0G15IH8C?hl=en&amp;gbpv=1&amp;dq=Al-Maridaniyya+Madrasa&amp;pg=PA132&amp;printsec=frontcover |title=Constructions of Power and Piety in Medieval Aleppo |date=2010-11-01 |publisher=Penn State Press |isbn=978-0-271-04331-9 |pages=132 |language=en}}&lt;/ref&gt; [[Ayyubiylar]] davrida [[Mosul]] amiri Qutbiddin Mavdudning qizi va Ayyubiylar amiri [[Al-Muʼazzam Isa|Muazzam Iso]]ning rafiqasi Aziza ad-Din Axshaxon tomonidan qurdirilgan. Bino [[Bob al-Faradis|Bob al-Farodis]] qadimiy darvozasining shimoliy qismidan 200 metr shimoli-gʻarbda, [[Damashq]] shahrining Solihiya munitsipalitetiga qarashli Al-Jisr al-Abyod tumanida joylashgan.

== Galereya ==
&lt;gallery widths=&quot;180&quot; heights=&quot;180&quot;&gt;
File:جامع الجسر الأبيض - 54067407323.jpg
File:جامع الجسر الأبيض.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Yana qarang ==
{{Stack|{{Portal|Suriya|Islom}}}}
* [[Suriyada islom]]
* [[Damashqdagi masjidlar roʻyxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Commons turkum}}

[[Turkum:Damashqdagi masjidlar]]
[[Turkum:Damashqdagi madrasalar]]
[[Turkum:Suriyadagi masjidlar]]
[[Turkum:Suriyadagi Ayyubiylar masjidlari]]
[[Turkum:Suriyadagi minorali masjidlar]]
[[Turkum:1214-yilda qurib bitkazilgan binolar va inshootlar]]
[[Turkum:Osiyodagi 13-asr masjidlari]]</text>
      <sha1>6qvq70e877393dqe9d0la07uuq2gpay</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Al-Jisr al-Abyod masjidi</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471076</id>
    <revision>
      <id>6327731</id>
      <timestamp>2026-11-02T05:42:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oblakulova</username>
        <id>111326</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Islom loyihasi}}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6327731</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18" sha1="n7r8yypldbg8ydz2gcx99ky2f4cvika" xml:space="preserve">{{Islom loyihasi}}</text>
      <sha1>n7r8yypldbg8ydz2gcx99ky2f4cvika</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Miguel González (1991-yilda tugʻilgan futbolchi)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471077</id>
    <revision>
      <id>6327751</id>
      <timestamp>2026-11-02T06:09:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Miguel González | tasvir =  | toʻliqism = Miguel Ángel González Estrada | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1991|4|26|df=y}} | tavallud_joyi = [[Tampico]], [[Tamaulipas]], [[Meksika]] | pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi]] | hozirgiklubi = | raqami = | yillar1 = | klublar1 = | isht1 = | gollar1 = }}  '''Miguel Ángel González Estrada''' ([[1991-yil]] [[26-aprel]]da tugʻilgan) — meksikalik professiona...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6327751</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1007" sha1="lloca5ib59z3t0h75n5kustz4i8nf2c" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Miguel González
| tasvir = 
| toʻliqism = Miguel Ángel González Estrada
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1991|4|26|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Tampico]], [[Tamaulipas]], [[Meksika]]
| pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi]]
| hozirgiklubi =
| raqami =
| yillar1 =
| klublar1 =
| isht1 =
| gollar1 =
}}

'''Miguel Ángel González Estrada''' ([[1991-yil]] [[26-aprel]]da tugʻilgan) — meksikalik professional futbolchi, „[[Tepatitlán F.C.|C. D. Tepatitlán de Morelos]]“ klubida [[Yarim himoyachi|yarim himoyachi]] pozitsiyasida toʻp surgan.

== Havolalar ==
* {{Liga MX player|67777/miguel-angel-gonzalez-estrada|Miguel González (Miguel Ángel González Estrada)}}
* {{Soccerway|351631}}

{{DEFAULTSORT:Gonzalez, Miguel}}
[[Turkum:1991-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Club Jaiba Brava futbolchilari]]
[[Turkum:Altamira F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Tepatitlán F.C. futbolchilari]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>lloca5ib59z3t0h75n5kustz4i8nf2c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pablo González (meksikalik futbolchi)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471078</id>
    <revision>
      <id>6327752</id>
      <timestamp>2026-11-02T06:10:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Pablo González | tasvir =  | toʻliqism = Pablo González Díaz | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1992|7|7|df=y}} | tavallud_joyi = [[Puebla (shahar)|Puebla]], [[Meksika]] | boʻyi = 1.78 m | pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi|Tayanch yarim himoyachisi]] | hozirgiklubi = [[Tlaxcala F.C.|Tlaxcala]] | raqami = 23 | yoshlikyillar1 = 2010–2012 | yoshlikklublari1 = [[Club Puebla|Puebla]] | yillar1 = 2012–20...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6327752</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1624" sha1="23rf6d0ul1dci2116vq0k6lfhbezaq5" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Pablo González
| tasvir = 
| toʻliqism = Pablo González Díaz
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1992|7|7|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Puebla (shahar)|Puebla]], [[Meksika]]
| boʻyi = 1.78 m
| pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi|Tayanch yarim himoyachisi]]
| hozirgiklubi = [[Tlaxcala F.C.|Tlaxcala]]
| raqami = 23
| yoshlikyillar1 = 2010–2012
| yoshlikklublari1 = [[Club Puebla|Puebla]]
| yillar1 = 2012–2020
| klublar1 = [[Club Puebla|Puebla]]
| isht1 = 76
| gollar1 = 5
| yillar2 = 2015–2016
| klublar2 = → [[Cafetaleros de Chiapas|Tapachula]]
| isht2 = 11
| gollar2 = 0
| yillar3 = 2021
| klublar3 = [[Atlas F.C.|Atlas]]
| isht3 = 9
| gollar3 = 0
| yillar4 = 2021–2022
| klublar4 = [[Toluca FC|Toluca]]
| isht4 = 3
| gollar4 = 0
| yillar5 = 2022–2025
| klublar5 = [[Club Puebla|Puebla]]
| isht5 = 61
| gollar5 = 2
| yillar6 = 2025–
| klublar6 = [[Tlaxcala F.C.|Tlaxcala]]
| isht6 = 10
| gollar6 = 1
}}

'''Pablo González Díaz''' ([[1992-yil]] [[7-iyul]]da tugʻilgan) — meksikalik professional futbolchi, [[Liga de Expansión MX]] vakili „[[Tlaxcala F.C.|Tlaxcala]]“ klubida [[Yarim himoyachi|tayanch yarim himoyachisi]] pozitsiyasida toʻp suradi.

== Havolalar ==
* {{Worldfootball.net|pablo-gonzalez|new_id=pe276663}}

{{DEFAULTSORT:Gonzalez, Pablo}}
[[Turkum:1992-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Club Puebla futbolchilari]]
[[Turkum:Cafetaleros de Chiapas futbolchilari]]
[[Turkum:Atlas F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Toluca FC futbolchilari]]
[[Turkum:Tlaxcala F.C. futbolchilari]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>23rf6d0ul1dci2116vq0k6lfhbezaq5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rolando González</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471079</id>
    <revision>
      <id>6327753</id>
      <timestamp>2026-11-02T06:12:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Rolando González | tasvir =  | toʻliqism = Rolando González Ortega | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1993|1|26|df=y}} | tavallud_joyi = [[El Mante Municipality|El Mante]], [[Tamaulipas]], [[Meksika]] | boʻyi = 1.75 m | pozitsiyasi = [[Himoyachi]] | hozirgiklubi = [[Piratas F.C.|Piratas]] | raqami = 14 | yoshlikyillar1 = 2008–2009 | yoshlikklublari1 = [[Petroleros de Ciudad Madero|Ciudad Madero]] |...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6327753</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2580" sha1="kld6hjvrlhz1odj1zxl0jh01jhddmor" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Rolando González
| tasvir = 
| toʻliqism = Rolando González Ortega
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1993|1|26|df=y}}
| tavallud_joyi = [[El Mante Municipality|El Mante]], [[Tamaulipas]], [[Meksika]]
| boʻyi = 1.75 m
| pozitsiyasi = [[Himoyachi]]
| hozirgiklubi = [[Piratas F.C.|Piratas]]
| raqami = 14
| yoshlikyillar1 = 2008–2009
| yoshlikklublari1 = [[Petroleros de Ciudad Madero|Ciudad Madero]]
| yoshlikyillar2 = 2009–2010
| yoshlikklublari2 = Armadillos de Ébano
| yillar1 = 2010–2011
| klublar1 = [[Ebano FC]]
| isht1 = 14
| gollar1 = 0
| yillar2 = 2011–2015
| klublar2 = [[Altamira F.C.|Altamira]]
| isht2 = 33
| gollar2 = 4
| yillar3 = 2012
| klublar3 = → [[Tampico Madero F.C.|Tampico Madero]]
| isht3 = 3
| gollar3 = 1
| yillar4 = 2015–2016
| klublar4 = → [[Tampico Madero F.C.|Tampico Madero]]
| isht4 = 38
| gollar4 = 8
| yillar5 = 2015–2019
| klublar5 = [[Cafetaleros de Tapachula|Cafetaleros]]
| isht5 = 16
| gollar5 = 1
| yillar6 = 2017–2018
| klublar6 = → [[Alebrijes de Oaxaca|Oaxaca]]
| isht6 = 24
| gollar6 = 1
| yillar7 = 2019–2020
| klublar7 = [[Tampico Madero F.C.|Tampico Madero]]
| isht7 = 19
| gollar7 = 0
| yillar8 = 2020–2024
| klublar8 = [[Atlante F.C.|Atlante]]
| isht8 = 159
| gollar8 = 12
| yillar9 = 2024
| klublar9 = [[Atlético Morelia]]
| isht9 = 13
| gollar9 = 0
| yillar10 = 2025
| klublar10 = [[Club Jaiba Brava|Jaiba Brava]]
| isht10 = 24
| gollar10 = 0
| yillar11 = 2026
| klublar11 = [[C.D. Irapuato|Irapuato]]
| isht11 = 13
| gollar11 = 1
| yillar12 = 2026–
| klublar12 = [[Piratas F.C.|Piratas]]
| isht12 = 8
| gollar12 = 0
}}

'''Rolando González Ortega''' ([[1993-yil]] [[26-yanvar]]da tugʻilgan) — meksikalik professional futbolchi, [[Liga de Expansión MX]] vakili „[[Piratas F.C.|Piratas]]“ klubida [[Himoyachi|himoyachi]] pozitsiyasida toʻp suradi.

== Sovrinlari ==
'''Atlante'''
* [[Liga de Expansión MX]]: Apertura 2021, Apertura 2022
* Campeón de Campeones: 2022

== Havolalar ==
* {{Liga MX player|70858}}
* {{Worldfootball.net|rolando-gonzalez|new_id=pe314025}}

{{DEFAULTSORT:Gonzalez, Rolando}}
[[Turkum:1993-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Alebrijes de Oaxaca futbolchilari]]
[[Turkum:Altamira F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Atlante F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Atlético Morelia futbolchilari]]
[[Turkum:C.D. Irapuato futbolchilari]]
[[Turkum:Cafetaleros de Chiapas futbolchilari]]
[[Turkum:Club Jaiba Brava futbolchilari]]
[[Turkum:Piratas F.C. futbolchilari]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>kld6hjvrlhz1odj1zxl0jh01jhddmor</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Víctor Guajardo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471080</id>
    <revision>
      <id>6327754</id>
      <timestamp>2026-11-02T06:13:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Víctor Guajardo | tasvir =  | toʻliqism = Víctor Manuel Guajardo Valdez | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1990|8|30|df=y}} | tavallud_joyi = [[Monterrey]], [[Meksika]] | boʻyi = 1.75 m | pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi|Qanot yarim himoyachisi]] | hozirgiklubi = | raqami = | yillar1 = 2010–2015 | klublar1 = [[Monarcas Morelia|Morelia]] | isht1 = 8 | gollar1 = 0 | yillar2 = 2011–2012 | klublar2 =...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6327754</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2408" sha1="165wv9yrv024e0ziguksof71rrumtc1" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Víctor Guajardo
| tasvir = 
| toʻliqism = Víctor Manuel Guajardo Valdez
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1990|8|30|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Monterrey]], [[Meksika]]
| boʻyi = 1.75 m
| pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi|Qanot yarim himoyachisi]]
| hozirgiklubi =
| raqami =
| yillar1 = 2010–2015
| klublar1 = [[Monarcas Morelia|Morelia]]
| isht1 = 8
| gollar1 = 0
| yillar2 = 2011–2012
| klublar2 = → [[Toros Neza]]
| isht2 = 19
| gollar2 = 0
| yillar3 = 2013
| klublar3 = → [[Atlético San Luis]]
| isht3 = 5
| gollar3 = 1
| yillar4 = 2014
| klublar4 = → [[Querétaro F.C.|Querétaro]]
| isht4 = 3
| gollar4 = 0
| yillar5 = 2015
| klublar5 = → [[Correcaminos UAT|UAT]]
| isht5 = 9
| gollar5 = 0
| yillar6 = 2016
| klublar6 = → [[Coras F.C.|Coras]]
| isht6 = 14
| gollar6 = 1
| yillar7 = 2016–2017
| klublar7 = → [[Atlético Zacatepec|Zacatepec]]
| isht7 = 31
| gollar7 = 4
| yillar8 = 2017–2018
| klublar8 = [[Cimarrones de Sonora|Sonora]]
| isht8 = 28
| gollar8 = 5
| yillar9 = 2018–2019
| klublar9 = [[Venados F.C.|Venados]]
| isht9 = 13
| gollar9 = 2
| yillar10 = 2019
| klublar10 = [[Tampico Madero F.C.|Tampico Madero]]
| isht10 = 11
| gollar10 = 2
| yillar11 = 2019–2021
| klublar11 = [[Cimarrones de Sonora|Sonora]]
| isht11 = 39
| gollar11 = 3
| yillar12 = 2021
| klublar12 = [[Tepatitlán F.C.|Tepatitlán]]
| isht12 = 10
| gollar12 = 1
| yillar13 = 2022
| klublar13 = [[Pumas Tabasco]]
| isht13 = 10
| gollar13 = 0
}}

'''Víctor Manuel Guajardo Valdez''' ([[1990-yil]] [[30-avgust]]da tugʻilgan) — meksikalik professional futbolchi, [[Yarim himoyachi|qanot yarim himoyachisi]] pozitsiyasida toʻp surgan.

== Manbalar ==
{{reflist}}

== Havolalar ==
* [http://www.ascensomx.net/cancha/jugador/67318/eyJpZENsdWIiOiAyMX0= Víctor Guajardo] at Ascenso MX
* {{Soccerway|victor-emmanuel-guajardo-valdes/154155}}

{{DEFAULTSORT:Guajardo, Victor}}
[[Turkum:1990-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Atlético Morelia futbolchilari]]
[[Turkum:Toros Neza futbolchilari]]
[[Turkum:Atlético San Luis futbolchilari]]
[[Turkum:Querétaro F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Correcaminos UAT futbolchilari]]
[[Turkum:Zacatepec F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Cimarrones de Sonora futbolchilari]]
[[Turkum:Venados F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Club Jaiba Brava futbolchilari]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>165wv9yrv024e0ziguksof71rrumtc1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Diana Guatemala</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471081</id>
    <revision>
      <id>6327755</id>
      <timestamp>2026-11-02T06:14:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Diana Guatemala | tasvir =  | toʻliqism = Diana Michelle Guatemala García | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|2002|3|14|df=y}} | tavallud_joyi = [[Acapulco]], [[Guerrero]], [[Meksika]] | boʻyi = 1.57 m&lt;ref name=ligamx&gt;{{cite web|title=Diana Michelle Guatemala García|url=https://www.ligafemenil.mx/cancha/jugador/132428/eyJpZENsdWIiOiAxMTE4N30=/diana-michelle-guatemala-garcia|publisher=[[Liga MX Femenil]...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6327755</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2696" sha1="1rlfwh3lgkgy2wn62rr7i0xr44134j4" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Diana Guatemala
| tasvir = 
| toʻliqism = Diana Michelle Guatemala García
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|2002|3|14|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Acapulco]], [[Guerrero]], [[Meksika]]
| boʻyi = 1.57 m&lt;ref name=ligamx&gt;{{cite web|title=Diana Michelle Guatemala García|url=https://www.ligafemenil.mx/cancha/jugador/132428/eyJpZENsdWIiOiAxMTE4N30=/diana-michelle-guatemala-garcia|publisher=[[Liga MX Femenil]]|access-date=4 January 2023}}&lt;/ref&gt;
| pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi|Qanot yarim himoyachisi]]
| hozirgiklubi = [[Deportivo Toluca F.C. (ayollar)|Toluca]]
| raqami = 11
| yillar1 = 2018–2020
| klublar1 = [[Monarcas Morelia (ayollar)|Morelia]]
| isht1 = 49
| gollar1 = 1
| yillar2 = 2020–
| klublar2 = [[Deportivo Toluca F.C. (ayollar)|Toluca]]
| isht2 = 134
| gollar2 = 8
}}

'''Diana Michelle Guatemala García''' ([[2002-yil]] [[14-mart]]da tugʻilgan) — meksikalik professional futbolchi, [[Liga MX Femenil]] vakili „[[Deportivo Toluca F.C. (ayollar)|Toluca]]“ klubida [[Yarim himoyachi|qanot yarim himoyachisi]] pozitsiyasida toʻp suradi&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Una futbolista de Acapulco fue convocada por la selección Mexicana sub 20|url=https://ixtapayzihuatanejo.com/una-futbolista-de-acapulco-fue-convocada-con-la-seleccion-mexicana-sub-20/|date=12 August 2023 |publisher=ixyzih}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://oem.com.mx/elsoldetoluca/deportes/frenan-las-diablas-a-santos-femenil-14754199.app.json|title=Frenan las Diablas a Santos Femenil|date=12 August 2023 |publisher=El Sol de Toluca}}&lt;/ref&gt;.

== Faoliyati ==
U oʻzining professional faoliyatini 2018-yilda „[[Monarcas Morelia (ayollar)|Morelia]]“ klubida boshlagan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mediotiempo.com/futbol/liga-mx/tigres-femenil-presenta-refuerzos-redes-sociales|title=Tigres Femenil presenta a sus refuerzos por redes sociales|date=12 August 2023 |publisher=Mediotiempo}}&lt;/ref&gt;. 2020-yilda „[[Deportivo Toluca F.C. (ayollar)|Toluca]]“ jamoasiga oʻtgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.tudn.com/futbol-femenino/liga-mx-femenil/algo-tarde-diana-guatemala-acorta-la-distancia-con-el-3-2-videol|title=¡Algo tarde! Diana Guatemala acorta la distancia con el 3-2|date=12 August 2023 |publisher=TUDN}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://esto.com.mx/488775-toluca-femenil-regreso-a-entrenar/|title=Toluca femenil regresó a entrenar|date=12 August 2023 |publisher=Esto}}&lt;/ref&gt;.

== Sovrinlari ==
'''Meksika U-23'''
* Markaziy Amerika va Karib dengizi oʻyinlari oltin medali: 2026

== Manbalar ==
{{reflist}}

{{DEFAULTSORT:Guatemala, Diana}}
[[Turkum:2002-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]


{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>1rlfwh3lgkgy2wn62rr7i0xr44134j4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Éder Guerrero</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471082</id>
    <revision>
      <id>6327756</id>
      <timestamp>2026-11-02T06:15:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Éder Guerrero | tasvir =  | toʻliqism = Éder Guerrero Murillo | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1992|3|25|df=y}} | tavallud_joyi = [[San Bernardino, California|San Bernardino]], [[California]], [[AQSh]] | boʻyi = 1.76 m | pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi]] | hozirgiklubi = [[Los Angeles Force]] | raqami = 22 | yoshlikyillar1 = 2007–2013 | yoshlikklublari1 = [[Atlético Morelia|Morelia]] | yillar1 =...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6327756</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2165" sha1="5dr3e5u9xlx2k2ygn48h902zi801ubk" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Éder Guerrero
| tasvir = 
| toʻliqism = Éder Guerrero Murillo
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1992|3|25|df=y}}
| tavallud_joyi = [[San Bernardino, California|San Bernardino]], [[California]], [[AQSh]]
| boʻyi = 1.76 m
| pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi]]
| hozirgiklubi = [[Los Angeles Force]]
| raqami = 22
| yoshlikyillar1 = 2007–2013
| yoshlikklublari1 = [[Atlético Morelia|Morelia]]
| yillar1 = 2013–2018
| klublar1 = [[Monarcas Morelia Premier|Morelia]]
| isht1 = 12
| gollar1 = 0
| yillar2 = 2014
| klublar2 = → [[Atlético San Luis]]
| isht2 = 5
| gollar2 = 0
| yillar3 = 2014
| klublar3 = → [[Tecamachalco F.C.|Tecamachalco]]
| isht3 = 2
| gollar3 = 0
| yillar4 = 2015
| klublar4 = → [[Toros Neza]]
| isht4 = 12
| gollar4 = 1
| yillar5 = 2015–2016
| klublar5 = → [[Loros UdeC|U. de C.]]
| isht5 = 19
| gollar5 = 2
| yillar6 = 2017
| klublar6 = → [[Atlético Estado de México]]
| isht6 = 8
| gollar6 = 0
| yillar7 = 2020
| klublar7 = [[Furia Roja F.C.|Furia Roja]]
| isht7 =
| gollar7 =
| yillar8 = 2021
| klublar8 = [[C.F. La Piedad|La Piedad]]
| isht8 = 7
| gollar8 = 3
| yillar9 = 2022–
| klublar9 = [[Los Angeles Force]]
| isht9 = 2
| gollar9 = 0
}}

'''Éder Guerrero Murillo''' ([[1992-yil]] [[25-mart]]da tugʻilgan) — amerikalik professional futbolchi, [[National Independent Soccer Association]] vakili „[[Los Angeles Force]]“ klubida [[Yarim himoyachi|yarim himoyachi]] pozitsiyasida toʻp suradi&lt;ref name=&quot;ascenso&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ligamx.net/cancha/jugador/65585|title=Ficha Jugador - Éder Guerrero Murillo|work=LigaMX.net|accessdate=10 January 2016}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{reflist}}

== Havolalar ==
* {{Soccerway|252743}}
* {{Liga MX player|65585|Éder Guerrero (Éder Guerrero Murillo)}}
* [https://www.nisasoccer.com/roster/eder--guerrero NISA profile]

{{DEFAULTSORT:Guerrero, Eder}}
[[Turkum:1992-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Atlético San Luis futbolchilari]]
[[Turkum:Tecamachalco F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Toros Neza futbolchilari]]
[[Turkum:Loros UdeC futbolchilari]]


{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>5dr3e5u9xlx2k2ygn48h902zi801ubk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gustavo Guillén (futbolchi)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471083</id>
    <revision>
      <id>6327757</id>
      <timestamp>2026-11-02T06:17:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Gustavo Guillén | tasvir =  | toʻliqism = Gustavo Guillén Ruiz | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1993|9|24|df=y}} | tavallud_joyi = [[Mexiko]], [[Meksika]] | boʻyi = 1.70 m | pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi]] | hozirgiklubi = | raqami = | yoshlikyillar1 = 2011 | yoshlikklublari1 = [[Puebla FC Reserves|Puebla Sub-17]] | yoshlikyillar2 = 2011 | yoshlikklublari2 = [[Irapuato FC|Irapuato]] | yillar1 = 20...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6327757</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2304" sha1="4h28drupyn3pfqfhx4zmkin5zteezz3" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Gustavo Guillén
| tasvir = 
| toʻliqism = Gustavo Guillén Ruiz
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1993|9|24|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Mexiko]], [[Meksika]]
| boʻyi = 1.70 m
| pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi]]
| hozirgiklubi =
| raqami =
| yoshlikyillar1 = 2011
| yoshlikklublari1 = [[Puebla FC Reserves|Puebla Sub-17]]
| yoshlikyillar2 = 2011
| yoshlikklublari2 = [[Irapuato FC|Irapuato]]
| yillar1 = 2011–2013
| klublar1 = [[Club Irapuato|Irapuato]]
| isht1 = 30
| gollar1 = 5
| yillar2 = 2013–2014
| klublar2 = [[Lobos BUAP|BUAP]]
| isht2 = 14
| gollar2 = 9
| yillar3 = 2014–2015
| klublar3 = [[Leones Negros UdeG|U. de G.]]
| isht3 = 1
| gollar3 = 0
| yillar4 = 2016
| klublar4 = [[Tlaxcala F.C.|Tlaxcala]]
| isht4 = 1
| gollar4 = 0
| yillar5 = 2016–2017
| klublar5 = [[Pioneros de Cancún]]
| isht5 = 28
| gollar5 = 1
| yillar6 = 2017
| klublar6 = [[Halcones de Morelos]]
| isht6 = 13
| gollar6 = 0
| yillar7 = 2018–2019
| klublar7 = [[Sporting Canamy]]
| isht7 = 43
| gollar7 = 15
| yillar8 = 2020
| klublar8 = [[Atlético San Luis Premier]]
| isht8 = 3
| gollar8 = 0
| yillar9 = 2020
| klublar9 = [[Sporting Canamy]]
| isht9 = 9
| gollar9 = 1
| yillar10 = 2024
| klublar10 = [[Peluche Caligari]]
| isht10 = 1
| gollar10 = 17
}}

'''Gustavo Guillén Ruiz''' ([[1993-yil]] [[24-sentyabr]]da tugʻilgan) — meksikalik sobiq professional futbolchi, „[[Sporting Canamy]]“ klubida [[Yarim himoyachi|yarim himoyachi]] pozitsiyasida toʻp surgan.

== Klublardagi statistikasi ==
{{updated|2012-yil 9-noyabr}}
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:98%; text-align: center;&quot;
|-
!rowspan=&quot;2&quot;|Klub
!rowspan=&quot;2&quot;|Mavsum
!colspan=&quot;2&quot;|Liga
!colspan=&quot;2&quot;|Kubok
!colspan=&quot;2&quot;|Jami
|-
!Isht
!Gol
!Isht
!Gol
!Isht
!Gol
|-
|rowspan=&quot;3&quot; valign=&quot;center&quot;|[[Irapuato FC|Irapuato]]
|2011–12
|6||0||-||-||6||0
|-
|2012–13
|13||1||5||0||18||1
|-
!Jami
!18||1||5||0||24||1
|}

== Havolalar ==
* {{Soccerway|209272}}

{{DEFAULTSORT:Guillen, Gustavo}}
[[Turkum:1993-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:C.D. Irapuato futbolchilari]]
[[Turkum:Lobos BUAP futbolchilari]]
[[Turkum:Leones Negros UdeG futbolchilari]]
[[Turkum:Tlaxcala F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Pioneros de Cancún futbolchilari]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>4h28drupyn3pfqfhx4zmkin5zteezz3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>José Gurrola</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471084</id>
    <revision>
      <id>6327758</id>
      <timestamp>2026-11-02T06:18:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Futbolchi bilgiqutisi | ism = José Gurrola | tasvir =  | toʻliqism = José Jesús Gurrola Castro | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1998|4|15|df=y}} | tavallud_joyi = [[Hermosillo]], [[Meksika]] | boʻyi = 1.77 m | pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi|Qanot yarim himoyachisi]] | hozirgiklubi = | raqami = | yoshlikyillar1 = 2013–2018 | yoshlikklublari1 = [[C.D. Guadalajara|Guadalajara]] | yillar1 = 2018–2019 | klublar1 = C.D. Guadal...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6327758</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2144" sha1="cvopv8r13xi16kxt0hpeli15434hkyp" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = José Gurrola
| tasvir = 
| toʻliqism = José Jesús Gurrola Castro
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1998|4|15|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Hermosillo]], [[Meksika]]
| boʻyi = 1.77 m
| pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi|Qanot yarim himoyachisi]]
| hozirgiklubi =
| raqami =
| yoshlikyillar1 = 2013–2018
| yoshlikklublari1 = [[C.D. Guadalajara|Guadalajara]]
| yillar1 = 2018–2019
| klublar1 = [[C.D. Guadalajara|Guadalajara]]
| isht1 = 1
| gollar1 = 0
| yillar2 = 2018–2019
| klublar2 = → [[Atlético San Luis]]
| isht2 = 2
| gollar2 = 1
| yillar3 = 2019
| klublar3 = → [[F.C. Juárez|Juárez]]
| isht3 = 0
| gollar3 = 0
| yillar4 = 2020
| klublar4 = [[Deportivo CAFESSA Jalisco|CAFESSA Jalisco]]
| isht4 = 4
| gollar4 = 1
| yillar5 = 2020
| klublar5 = [[Mazorqueros F.C.|Mazorqueros]]
| isht5 = 10
| gollar5 = 7
| yillar6 = 2021
| klublar6 = [[Querétaro F.C.|Querétaro]]
| isht6 = 11
| gollar6 = 1
| yillar7 = 2021–2023
| klublar7 = [[Cimarrones de Sonora|Sonora]]
| isht7 = 58
| gollar7 = 1
| yillar8 = 2023–2024
| klublar8 = [[Atlético La Paz]]
| isht8 = 21
| gollar8 = 2
| milliyyillar1 = 2015
| milliyjamoa1 = Meksika U-17
| milliyisht1 = 7
| milliygollar1 = 1
}}

'''José Jesús Gurrola Castro''' ([[1998-yil]] [[15-aprel]]da tugʻilgan) — meksikalik professional futbolchi, [[Liga de Expansión MX]] vakili „[[Cimarrones de Sonora|Sonora]]“ klubida [[Yarim himoyachi|qanot yarim himoyachisi]] pozitsiyasida toʻp surgan&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://ligamx.net/cancha/jugador/96923/jose-jesus-gurrola-castro|title=José Jesús Gurrola Castro|publisher= LIGA BBVA Bancomer MX |website= LigaMX.net|accessdate= 2018-08-10}}&lt;/ref&gt;.

== Sovrinlari ==
'''Meksika U-17'''
* CONCACAF U-17 chempionati: 2015

== Manbalar ==
{{reflist}}

== Havolalar ==
* {{Liga MX player|96923/jose-jesus-gurrola-castro}}
* {{Soccerway|jose-de-jesus-gurrola-castro/417759}}

{{DEFAULTSORT:Gurrola, Jose}}
[[Turkum:1998-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:C.D. Guadalajara futbolchilari]]
[[Turkum:Atlético San Luis futbolchilari]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>cvopv8r13xi16kxt0hpeli15434hkyp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Carlos Gutiérrez (1990-yilda tugʻilgan futbolchi)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471085</id>
    <revision>
      <id>6327767</id>
      <timestamp>2026-11-02T06:19:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Carlos Gutiérrez | tasvir = Carlos Alberto Gutiérrez.jpg | toʻliqism = Carlos Alberto Gutiérrez Armas | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1990|2|3|df=y}} | tavallud_joyi = [[Guadalajara]], [[Meksika]] | boʻyi = 1.69 m | pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi|Tayanch yarim himoyachisi]] | hozirgiklubi = | raqami = | yillar1 = 2009–2013 | klublar1 = [[Club Atlas|Atlas]] | isht1 = 38 | gollar1 = 0 | yillar2 =...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6327767</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3419" sha1="4vddcpp7sxx4zs72u6pasca6rk29ljf" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Carlos Gutiérrez
| tasvir = Carlos Alberto Gutiérrez.jpg
| toʻliqism = Carlos Alberto Gutiérrez Armas
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1990|2|3|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Guadalajara]], [[Meksika]]
| boʻyi = 1.69 m
| pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi|Tayanch yarim himoyachisi]]
| hozirgiklubi =
| raqami =
| yillar1 = 2009–2013
| klublar1 = [[Club Atlas|Atlas]]
| isht1 = 38
| gollar1 = 0
| yillar2 = 2011
| klublar2 = → [[HNK Rijeka]]
| isht2 = 15
| gollar2 = 1
| yillar3 = 2013–2014
| klublar3 = → [[Club América|América]]
| isht3 = 6
| gollar3 = 0
| yillar4 = 2014–2015
| klublar4 = → [[Mineros de Zacatecas|Zacatecas]]
| isht4 = 24
| gollar4 = 0
| yillar5 = 2015–2018
| klublar5 = [[Club Puebla|Puebla]]
| isht5 = 41
| gollar5 = 2
| yillar6 = 2018
| klublar6 = [[Alebrijes de Oaxaca]]
| isht6 = 13
| gollar6 = 0
| yillar7 = 2019
| klublar7 = [[C.D. Veracruz|Veracruz]]
| isht7 = 24
| gollar7 = 0
| yillar8 = 2020–2024
| klublar8 = [[Chapulineros de Oaxaca]]
| isht8 = 0
| gollar8 = 0
}}

'''Carlos Alberto Gutiérrez Armas''' ([[1990-yil]] [[3-fevral]]da tugʻilgan) — meksikalik sobiq professional futbolchi, „[[Chapulineros de Oaxaca]]“ klubida [[Yarim himoyachi|tayanch yarim himoyachisi]] pozitsiyasida toʻp surgan&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.clubamerica.com.mx/nuevos-refuerzos-americanistas-para-el-apertura-2013 |title=Nuevos refuerzos americanistas para el Apertura 2013 &amp;#124; Club América - Sitio Oficial |access-date=2013-07-08 |archive-date=2013-07-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130701023121/http://www.clubamerica.com.mx/nuevos-refuerzos-americanistas-para-el-apertura-2013 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

== Sovrinlari ==
'''Chapulineros de Oaxaca'''
* Liga de Balompié Mexicano: 2020–21&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.eldictamen.mx/deportes/atletico-veracruz-cae-en-penales-y-chapulineros-campeon/|title=Atlético Veracruz cae en penales y Chapulineros campeón|work=El Dictamen|first=Julio|last=Mora|date=31 January 2021|access-date=19 January 2022|archive-date=13 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221113131310/https://www.eldictamen.mx/deportes/atletico-veracruz-cae-en-penales-y-chapulineros-campeon/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;, 2021&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://imparcialoaxaca.mx/super-deportivo/futbol/599356/chapulineros-se-coronan-campeones-del-balompie/|title=Chapulineros se coronan campeones del balompié|work=El Imparcial de Oaxaca|first=Leobardo|last=García Reyes|date=13 December 2021|access-date=19 January 2022|language=es}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{reflist}}

== Havolalar ==
* [http://www.mediotiempo.com/futbol/mexico/noticias/2011/07/05/carlos-gutierrez-y-luis-delgadilo-jugaran-en-el-club-croata-hnk-rijeka Up to date info]
* [https://web.archive.org/web/20120404014805/http://www.record.com.mx/mexicanosenelextranjero/2011-07-14/carlos-gutierrez-anota-gol-con-el-rijeka-de-croacia Statistics]

{{DEFAULTSORT:Gutierrez, Carlos}}
[[Turkum:1990-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Atlas F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:HNK Rijeka futbolchilari]]
[[Turkum:Club América futbolchilari]]
[[Turkum:Mineros de Zacatecas futbolchilari]]
[[Turkum:Club Puebla futbolchilari]]
[[Turkum:Alebrijes de Oaxaca futbolchilari]]
[[Turkum:C.D. Veracruz futbolchilari]]
[[Turkum:Chapulineros de Oaxaca futbolchilari]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>4vddcpp7sxx4zs72u6pasca6rk29ljf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327770</id>
      <parentid>6327767</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:19:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Chapulineros de Oaxaca futbolchilari]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6327770</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3371" sha1="oszsrm5n0y8jxrrtdgpctgo4ggv2t9o" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Carlos Gutiérrez
| tasvir = Carlos Alberto Gutiérrez.jpg
| toʻliqism = Carlos Alberto Gutiérrez Armas
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1990|2|3|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Guadalajara]], [[Meksika]]
| boʻyi = 1.69 m
| pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi|Tayanch yarim himoyachisi]]
| hozirgiklubi =
| raqami =
| yillar1 = 2009–2013
| klublar1 = [[Club Atlas|Atlas]]
| isht1 = 38
| gollar1 = 0
| yillar2 = 2011
| klublar2 = → [[HNK Rijeka]]
| isht2 = 15
| gollar2 = 1
| yillar3 = 2013–2014
| klublar3 = → [[Club América|América]]
| isht3 = 6
| gollar3 = 0
| yillar4 = 2014–2015
| klublar4 = → [[Mineros de Zacatecas|Zacatecas]]
| isht4 = 24
| gollar4 = 0
| yillar5 = 2015–2018
| klublar5 = [[Club Puebla|Puebla]]
| isht5 = 41
| gollar5 = 2
| yillar6 = 2018
| klublar6 = [[Alebrijes de Oaxaca]]
| isht6 = 13
| gollar6 = 0
| yillar7 = 2019
| klublar7 = [[C.D. Veracruz|Veracruz]]
| isht7 = 24
| gollar7 = 0
| yillar8 = 2020–2024
| klublar8 = [[Chapulineros de Oaxaca]]
| isht8 = 0
| gollar8 = 0
}}

'''Carlos Alberto Gutiérrez Armas''' ([[1990-yil]] [[3-fevral]]da tugʻilgan) — meksikalik sobiq professional futbolchi, „[[Chapulineros de Oaxaca]]“ klubida [[Yarim himoyachi|tayanch yarim himoyachisi]] pozitsiyasida toʻp surgan&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.clubamerica.com.mx/nuevos-refuerzos-americanistas-para-el-apertura-2013 |title=Nuevos refuerzos americanistas para el Apertura 2013 &amp;#124; Club América - Sitio Oficial |access-date=2013-07-08 |archive-date=2013-07-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130701023121/http://www.clubamerica.com.mx/nuevos-refuerzos-americanistas-para-el-apertura-2013 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

== Sovrinlari ==
'''Chapulineros de Oaxaca'''
* Liga de Balompié Mexicano: 2020–21&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.eldictamen.mx/deportes/atletico-veracruz-cae-en-penales-y-chapulineros-campeon/|title=Atlético Veracruz cae en penales y Chapulineros campeón|work=El Dictamen|first=Julio|last=Mora|date=31 January 2021|access-date=19 January 2022|archive-date=13 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221113131310/https://www.eldictamen.mx/deportes/atletico-veracruz-cae-en-penales-y-chapulineros-campeon/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;, 2021&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://imparcialoaxaca.mx/super-deportivo/futbol/599356/chapulineros-se-coronan-campeones-del-balompie/|title=Chapulineros se coronan campeones del balompié|work=El Imparcial de Oaxaca|first=Leobardo|last=García Reyes|date=13 December 2021|access-date=19 January 2022|language=es}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{reflist}}

== Havolalar ==
* [http://www.mediotiempo.com/futbol/mexico/noticias/2011/07/05/carlos-gutierrez-y-luis-delgadilo-jugaran-en-el-club-croata-hnk-rijeka Up to date info]
* [https://web.archive.org/web/20120404014805/http://www.record.com.mx/mexicanosenelextranjero/2011-07-14/carlos-gutierrez-anota-gol-con-el-rijeka-de-croacia Statistics]

{{DEFAULTSORT:Gutierrez, Carlos}}
[[Turkum:1990-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Atlas F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:HNK Rijeka futbolchilari]]
[[Turkum:Club América futbolchilari]]
[[Turkum:Mineros de Zacatecas futbolchilari]]
[[Turkum:Club Puebla futbolchilari]]
[[Turkum:Alebrijes de Oaxaca futbolchilari]]
[[Turkum:C.D. Veracruz futbolchilari]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>oszsrm5n0y8jxrrtdgpctgo4ggv2t9o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Carlos Gutiérrez (1999-yilda tugʻilgan futbolchi)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471086</id>
    <revision>
      <id>6327774</id>
      <timestamp>2026-11-02T06:20:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Carlos Gutiérrez | tasvir =  | toʻliqism = Carlos Gutiérrez Estefa | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1999|2|5|df=y}} | tavallud_joyi = [[Mexiko]], [[Meksika]] | boʻyi = 1.77 m | pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi]] | hozirgiklubi = | raqami = | yoshlikyillar1 = 2015–2018 | yoshlikklublari1 = [[Club Universidad Nacional Premier|UNAM Premier]] | yillar1 = 2018–2024 | klublar1 = Club Universidad Naci...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6327774</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2138" sha1="8ddh5kw76kckgglsz3qfr7hob81jfb9" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Carlos Gutiérrez
| tasvir = 
| toʻliqism = Carlos Gutiérrez Estefa
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1999|2|5|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Mexiko]], [[Meksika]]
| boʻyi = 1.77 m
| pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi]]
| hozirgiklubi =
| raqami =
| yoshlikyillar1 = 2015–2018
| yoshlikklublari1 = [[Club Universidad Nacional Premier|UNAM Premier]]
| yillar1 = 2018–2024
| klublar1 = [[Club Universidad Nacional|UNAM]]
| isht1 = 72
| gollar1 = 1
| yillar2 = 2019–2020
| klublar2 = → [[Atlético San Luis]]
| isht2 = 6
| gollar2 = 0
| yillar3 = 2022–2023
| klublar3 = → [[Pumas Tabasco]]
| isht3 = 6
| gollar3 = 1
| yillar4 = 2024
| klublar4 = [[Club Jaiba Brava|Jaiba Brava]]
| isht4 = 7
| gollar4 = 1
| milliyyillar1 = 2018–2019
| milliyjamoa1 = Meksika U-20
| milliyisht1 = 6
| milliygollar1 = 2
}}

'''Carlos Gutiérrez Estefa'''&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.fifadata.com/document/FWYC/2019/pdf/FWYC_2019_SquadLists.pdf |title=FIFA U-20 World Cup Poland 2019: List of Players: Mexico |publisher=FIFA |page=10 |date=13 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200206013743/https://www.fifadata.com/document/FWYC/2019/pdf/FWYC_2019_SquadLists.pdf |archive-date=6 February 2020}}&lt;/ref&gt; ([[1999-yil]] [[5-fevral]]da tugʻilgan) — meksikalik professional futbolchi, [[Yarim himoyachi|yarim himoyachi]] pozitsiyasida toʻp surgan.

== Xalqaro faoliyati ==
2019-yil aprel oyida Gutiérrez Polshada boʻlib oʻtgan 2019-yilgi FIFA U-20 Jahon chempionatida Meksika sharafini himoya qilish uchun 21 kishilik tarkibga kiritilgan&lt;ref&gt;{{cite web|title=Convocatoria de la Selección Nacional de México Sub-20 |url=https://miseleccion.mx/noticias/2359/Convocatoria-de-la-Seleccion-Nacional-de-Mexico-Sub-20 |website=MiSeleccion.mx |language=Spanish |accessdate=23 April 2019}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{reflist}}

{{DEFAULTSORT:Gutierrez, Carlos}}
[[Turkum:1999-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Pumas UNAM futbolchilari]]
[[Turkum:Atlético San Luis futbolchilari]]
[[Turkum:Club Jaiba Brava futbolchilari]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>8ddh5kw76kckgglsz3qfr7hob81jfb9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Iván Gutiérrez (futbolchi)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471087</id>
    <revision>
      <id>6327783</id>
      <timestamp>2026-11-02T06:22:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Iván Gutiérrez | tasvir =  | toʻliqism = Iván Gutiérrez López | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1998|2|16|df=y}} | tavallud_joyi = [[Riverside, California|Riverside]], [[California]], [[AQSh]] | boʻyi = 1.71 m | pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi|Hujumkor yarim himoyachi]] | hozirgiklubi = | raqami = | yoshlikyillar1 = 2012–2016 | yoshlikklublari1 = [[Chivas USA]] | yoshlikyillar2 = 2016–2019 | y...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6327783</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2156" sha1="cjyqyw7f3mhit5nnwxv96776p4ctavj" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Iván Gutiérrez
| tasvir = 
| toʻliqism = Iván Gutiérrez López
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1998|2|16|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Riverside, California|Riverside]], [[California]], [[AQSh]]
| boʻyi = 1.71 m
| pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi|Hujumkor yarim himoyachi]]
| hozirgiklubi =
| raqami =
| yoshlikyillar1 = 2012–2016
| yoshlikklublari1 = [[Chivas USA]]
| yoshlikyillar2 = 2016–2019
| yoshlikklublari2 = [[C.D. Guadalajara|Guadalajara]]
| yillar1 = 2017–2019
| klublar1 = [[C.D. Guadalajara Premier|Guadalajara Premier]]
| isht1 = 33
| gollar1 = 3
| yillar2 = 2019–2020
| klublar2 = [[LA Galaxy II]]
| isht2 = 22
| gollar2 = 2
| yillar3 = 2021
| klublar3 = [[Phoenix Rising FC|Phoenix Rising]]
| isht3 = 9
| gollar3 = 0
| yillar4 = 2022
| klublar4 = [[Orange County SC]]
| isht4 = 10
| gollar4 = 0
| yillar5 = 2022
| klublar5 = [[Chattanooga Red Wolves SC|Chattanooga Red Wolves]]
| isht5 = 4
| gollar5 = 0
| milliyyillar1 = 2015
| milliyjamoa1 = Meksika U-17
| milliyisht1 = 2
| milliygollar1 = 0
}}

'''Iván Gutiérrez López''' ([[1998-yil]] [[16-fevral]]da tugʻilgan) — professional futbolchi. U [[AQSh]]da tugʻilgan boʻlishiga qaramay, xalqaro maydonda [[Meksika]] terma jamoasi sharafini himoya qilgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mediotiempo.com/futbol/mls/chivas-manda-canterano-ivan-gutierrez-refuerzo-galaxy|title=Chivas manda a canterano Iván Gutiérrez como refuerzo a LA Galaxy|website=www.mediotiempo.com|date=6 March 2019 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ligamx.net/cancha/jugador/117568/ivan-gutierrez-lopez|title = LIGA MX - Página Oficial de la Liga Mexicana del Fútbol Profesional}}&lt;/ref&gt;.

== Sovrinlari ==
'''Meksika U-17'''
* CONCACAF U-17 chempionati: 2015

== Manbalar ==
{{Reflist}}

{{DEFAULTSORT:Gutiérrez, Iván}}
[[Turkum:1998-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:C.D. Guadalajara futbolchilari]]
[[Turkum:Ventura County FC futbolchilari]]
[[Turkum:Phoenix Rising FC futbolchilari]]
[[Turkum:Orange County SC futbolchilari]]
[[Turkum:Chattanooga Red Wolves SC futbolchilari]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>cjyqyw7f3mhit5nnwxv96776p4ctavj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327784</id>
      <parentid>6327783</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:22:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <origin>6327784</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1978" sha1="ikkfuwbwgvpzmcqdxptl0ilf4b29qob" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Iván Gutiérrez
| tasvir = 
| toʻliqism = Iván Gutiérrez López
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1998|2|16|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Riverside, California|Riverside]], [[California]], [[AQSh]]
| boʻyi = 1.71 m
| pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi|Hujumkor yarim himoyachi]]
| hozirgiklubi =
| raqami =
| yoshlikyillar1 = 2012–2016
| yoshlikklublari1 = [[Chivas USA]]
| yoshlikyillar2 = 2016–2019
| yoshlikklublari2 = [[C.D. Guadalajara|Guadalajara]]
| yillar1 = 2017–2019
| klublar1 = [[C.D. Guadalajara Premier|Guadalajara Premier]]
| isht1 = 33
| gollar1 = 3
| yillar2 = 2019–2020
| klublar2 = [[LA Galaxy II]]
| isht2 = 22
| gollar2 = 2
| yillar3 = 2021
| klublar3 = [[Phoenix Rising FC|Phoenix Rising]]
| isht3 = 9
| gollar3 = 0
| yillar4 = 2022
| klublar4 = [[Orange County SC]]
| isht4 = 10
| gollar4 = 0
| yillar5 = 2022
| klublar5 = [[Chattanooga Red Wolves SC|Chattanooga Red Wolves]]
| isht5 = 4
| gollar5 = 0
| milliyyillar1 = 2015
| milliyjamoa1 = Meksika U-17
| milliyisht1 = 2
| milliygollar1 = 0
}}

'''Iván Gutiérrez López''' ([[1998-yil]] [[16-fevral]]da tugʻilgan) — professional futbolchi. U [[AQSh]]da tugʻilgan boʻlishiga qaramay, xalqaro maydonda [[Meksika]] terma jamoasi sharafini himoya qilgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mediotiempo.com/futbol/mls/chivas-manda-canterano-ivan-gutierrez-refuerzo-galaxy|title=Chivas manda a canterano Iván Gutiérrez como refuerzo a LA Galaxy|website=www.mediotiempo.com|date=6 March 2019 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ligamx.net/cancha/jugador/117568/ivan-gutierrez-lopez|title = LIGA MX - Página Oficial de la Liga Mexicana del Fútbol Profesional}}&lt;/ref&gt;.

== Sovrinlari ==
'''Meksika U-17'''
* CONCACAF U-17 chempionati: 2015

== Manbalar ==
{{Reflist}}

{{DEFAULTSORT:Gutiérrez, Iván}}
[[Turkum:1998-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:C.D. Guadalajara futbolchilari]]


{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>ikkfuwbwgvpzmcqdxptl0ilf4b29qob</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Patricia Gutiérrez (futbolchi)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471088</id>
    <revision>
      <id>6327788</id>
      <timestamp>2026-11-02T06:23:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Patricia Gutiérrez | tasvir =  | toʻliqism = Patricia Ameyalli Gutiérrez Velazco | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1995|10|26|df=y}} | tavallud_joyi = [[Tijuana]], [[Baja California]], [[Meksika]] | boʻyi = 1.62 m | pozitsiyasi = [[Himoyachi|Markaziy himoyachi]] &lt;br /&gt; [[Yarim himoyachi|Tayanch yarim himoyachisi]] | hozirgiklubi = | raqami = | yillar1 = 2017–2021 | klublar1 = Club Tijuana (ayolla...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6327788</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1892" sha1="215ouqbhomx9kijceko8udwmar7qw9a" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Patricia Gutiérrez
| tasvir = 
| toʻliqism = Patricia Ameyalli Gutiérrez Velazco
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1995|10|26|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Tijuana]], [[Baja California]], [[Meksika]]
| boʻyi = 1.62 m
| pozitsiyasi = [[Himoyachi|Markaziy himoyachi]] &lt;br /&gt; [[Yarim himoyachi|Tayanch yarim himoyachisi]]
| hozirgiklubi =
| raqami =
| yillar1 = 2017–2021
| klublar1 = [[Club Tijuana (ayollar)|Tijuana]]
| isht1 = 67
| gollar1 = 3
}}

'''Patricia Ameyalli Gutiérrez Velazco'''&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ligafemenil.mx/cancha/jugador/124955/eyJpZENsdWIiOiAxMTE4MH0=/patricia-ameyalli-gutierrez-velazco |title=Patricia Ameyalli Gutiérrez Velazco |work=[[Liga MX Femenil]] |language=Spanish |date= |accessdate=30 September 2017 |publisher=Liga MX Femenil}}&lt;/ref&gt; ([[1995-yil]] [[26-oktyabr]]da tugʻilgan) — meksikalik sobiq professional futbolchi, [[Liga MX Femenil]] vakili „[[Club Tijuana (ayollar)|Tijuana]]“ klubida [[Yarim himoyachi|yarim himoyachi]] pozitsiyasida toʻp surgan&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.marca.com/claro-mx/futbol/futbol-femenil/2017/11/15/5a0c9406ca4741921f8b456d.html |title=Fútbol Femenil: Patricia Gutiérrez: &quot;Para el siguiente torneo tenemos que mejorar en todos los aspectos&quot; - MARCA Claro México |work=MARCA Claro México |access-date=2018-01-08 |language=es-MX}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.uniradioinforma.com/noticias/deportes/490675/la-asistencia-de-la-aficion-nos-motiva-patricia-gutierrez.html |title='La asistencia de la afición nos motiva', Patricia Gutiérrez |last=UniradioInforma |work=UniradioInforma.com |access-date=2018-01-08}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{reflist}}


{{DEFAULTSORT:Gutierrez, Patricia}}
[[Turkum:1995-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Club Tijuana (ayollar) futbolchilari]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>215ouqbhomx9kijceko8udwmar7qw9a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327789</id>
      <parentid>6327788</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:23:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Club Tijuana (ayollar) futbolchilari]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6327789</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1844" sha1="4j47dijry9rsxyodetp4hsajskfqc1o" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Patricia Gutiérrez
| tasvir = 
| toʻliqism = Patricia Ameyalli Gutiérrez Velazco
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1995|10|26|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Tijuana]], [[Baja California]], [[Meksika]]
| boʻyi = 1.62 m
| pozitsiyasi = [[Himoyachi|Markaziy himoyachi]] &lt;br /&gt; [[Yarim himoyachi|Tayanch yarim himoyachisi]]
| hozirgiklubi =
| raqami =
| yillar1 = 2017–2021
| klublar1 = [[Club Tijuana (ayollar)|Tijuana]]
| isht1 = 67
| gollar1 = 3
}}

'''Patricia Ameyalli Gutiérrez Velazco'''&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ligafemenil.mx/cancha/jugador/124955/eyJpZENsdWIiOiAxMTE4MH0=/patricia-ameyalli-gutierrez-velazco |title=Patricia Ameyalli Gutiérrez Velazco |work=[[Liga MX Femenil]] |language=Spanish |date= |accessdate=30 September 2017 |publisher=Liga MX Femenil}}&lt;/ref&gt; ([[1995-yil]] [[26-oktyabr]]da tugʻilgan) — meksikalik sobiq professional futbolchi, [[Liga MX Femenil]] vakili „[[Club Tijuana (ayollar)|Tijuana]]“ klubida [[Yarim himoyachi|yarim himoyachi]] pozitsiyasida toʻp surgan&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.marca.com/claro-mx/futbol/futbol-femenil/2017/11/15/5a0c9406ca4741921f8b456d.html |title=Fútbol Femenil: Patricia Gutiérrez: &quot;Para el siguiente torneo tenemos que mejorar en todos los aspectos&quot; - MARCA Claro México |work=MARCA Claro México |access-date=2018-01-08 |language=es-MX}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.uniradioinforma.com/noticias/deportes/490675/la-asistencia-de-la-aficion-nos-motiva-patricia-gutierrez.html |title='La asistencia de la afición nos motiva', Patricia Gutiérrez |last=UniradioInforma |work=UniradioInforma.com |access-date=2018-01-08}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{reflist}}


{{DEFAULTSORT:Gutierrez, Patricia}}
[[Turkum:1995-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>4j47dijry9rsxyodetp4hsajskfqc1o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Misr geografiyasi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471089</id>
    <revision>
      <id>6327792</id>
      <timestamp>2026-11-02T06:23:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Muhcmmad</username>
        <id>322368</id>
      </contributor>
      <comment>Matn tahrirlandi, imlo xatolari tuzatildi va manbalar qo'shildi</comment>
      <origin>6327792</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7284" sha1="t59xbcoyxe2848qcpnjkurf7sg6vf26" xml:space="preserve">'''Misr geografiyasi''' — [[Misr|Misr Arab Respublikasi]] hududining tabiiy sharoitlari, yer yuzasi tuzilishi, iqlimi, suv boyliklari va tabiiy resurslarini o'rganuvchi geografik yo'nalish. Misr [[Afrika]] qit'asining shimoli-sharqiy qismida, [[O'rta yer dengizi]] va [[Qizil dengiz]] oralig'ida joylashgan. Mamlakat hududining katta qismi Afrikada bo'lsa-da, [[Osiyo]] qit'asidagi [[Sinay yarim oroli]] ham Misr tarkibiga kiradi. Mamlakat maydoni taxminan 1 million km² bo'lsa-da, aholi yashaydigan va xo'jalik yuritiladigan yerlar juda kam. Aholining deyarli barchasi [[Nil]] daryosi vodiysi va deltasiga to'plangan&lt;ref name=&quot;sis&quot;&gt;{{cite web |title=Basic Information |url=https://sis.gov.eg/en/egypt/basic-information/ |website=Egypt State Information Service |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;idsc&quot;&gt;{{cite web |title=جغرافية مصر |url=https://www.eip.gov.eg/IDSC/StaticContent/View.aspx?ID=16 |website=بوابة معلومات مصر |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:Egypt_Topography.png|thumb|Misrning relyef xaritasi: g'arbdagi keng cho'l, sharqdagi tog'li hudud va markazdagi Nil vodiysi yaqqol ko'rinadi]]
[[Fayl:NileDelta-EO.JPG|thumb|Nil deltasining kosmosdan ko'rinishi (NASA tasviri). Bu unumdor yerlar mamlakatning eng zich joylashgan hududidir]]

== Geografik o'rni ==
Misr shimoldan [[O'rta yer dengizi]] (qirg'oq chizig'i uzunligi 995 km), sharqdan [[Qizil dengiz]] (1941 km) bilan yuviladi. G'arbdan [[Liviya]] (1115 km), janubdan [[Sudan]] (1280 km) bilan chegaradosh. Shimoli-sharqda [[Isroil]] va [[Falastin]] bilan qisqa chegara (265 km) mavjud&lt;ref name=&quot;idsc&quot; /&gt;. Mamlakatning umumiy quruqlik chegaralari uzunligi 2612 km, qirg'oq chizig'i esa 2450 km ni tashkil etadi.

Misr hududi shimoliy kenglikning 22° va 32° parallellari hamda sharqiy uzunlikning 24° va 37° meridianlari oralig'ida joylashgan&lt;ref name=&quot;sis&quot; /&gt;. Mamlakatning eng g'arbiy nuqtasi Liviya bilan chegarada, eng sharqiy nuqtasi Qizil dengiz sohilida, eng shimoliy nuqtasi O'rta yer dengizi bo'yida, eng janubiy nuqtasi esa Sudan bilan chegarada joylashgan.

== Yer yuzasi tuzilishi ==
Misr hududi to'rtta yirik qismga bo'linadi: [[Nil]] vodiysi va deltasi, [[G'arbiy cho'l]], [[Sharqiy cho'l]] va [[Sinay yarim oroli]]&lt;ref name=&quot;sis&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;idsc&quot; /&gt;.

=== Nil vodiysi va deltasi ===
Nil vodiysi va deltasi mamlakat maydonining atigi 4 foizini (taxminan 33 000 km²) egallaydi, ammo aholining asosiy qismi shu yerda yashaydi&lt;ref name=&quot;sis&quot; /&gt;. [[Nil]] daryosi janubdan [[O'rta yer dengizi|O'rta yer dengizigacha]] 1532 km masofada oqib o'tadi. [[Qohira]] shimolida daryo ikkita katta tarmoqqa — sharqiy [[Damietta]] va g'arbiy [[Rashid (Nil tarmog'i)|Rashid]] (Rosetta) tarmoqlariga bo'linadi. Bu ikki tarmoq orasidagi uchburchak shaklidagi yer — Nil deltasi — mamlakatning eng unumdor qishloq xo'jaligi hududi hisoblanadi&lt;ref name=&quot;idsc&quot; /&gt;.

=== G'arbiy cho'l ===
[[G'arbiy cho'l]] Misr maydonining qariyb 68 foizini (680 000 km² dan ortiq) egallaydi va Nil vodiysidan Liviya chegarasigacha cho'zilgan&lt;ref name=&quot;sis&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;idsc&quot; /&gt;. Bu hududda [[Qattara botig'i]] (dengiz sathidan 133 m past, mamlakatning eng past nuqtasi), [[Siwa vohasi|Siwa]], [[Bahariya vohasi|Bahariya]], [[Farafra vohasi|Farafra]], [[Dakhla vohasi|Dakhla]] va [[Xarga vohasi|Xarga]] vohalari joylashgan&lt;ref name=&quot;idsc&quot; /&gt;. G'arbiy cho'lning katta qismi qum va toshloq yerlar bilan qoplangan.

=== Sharqiy cho'l ===
[[Sharqiy cho'l]] maydoni taxminan 225 000 km² (28 foiz) bo'lib, Nil vodiysidan Qizil dengiz va [[Suvaysh qo'ltig'i|Suvaysh qo'ltig'igacha]] cho'zilgan&lt;ref name=&quot;sis&quot; /&gt;. Bu hudud relyefi jihatidan ancha tog'li: Qizil dengiz bo'ylab cho'qqilar dengiz sathidan 900 metrdan oshadi. Sharqiy cho'l oltin, ko'mir va neft kabi foydali qazilmalarga boy&lt;ref name=&quot;sis&quot; /&gt;.

=== Sinay yarim oroli ===
[[Sinay yarim oroli]] maydoni taxminan 61 000 km² (6 foiz) bo'lib, shimolda O'rta yer dengizi, sharqda [[Aqaba qo'ltig'i]] va g'arbda [[Suvaysh qo'ltig'i]] bilan o'ralgan uchburchak shaklga ega&lt;ref name=&quot;sis&quot; /&gt;. Yarim orolning janubiy qismida baland granit tog'lar joylashgan bo'lib, ulardagi eng baland cho'qqi — [[Katrin tog'i]] (2637 m) — Misrning eng yuqori nuqtasidir&lt;ref name=&quot;sis&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;idsc&quot; /&gt;.

== Iqlimi ==
Misrning deyarli butun hududi issiq cho'l iqlimiga ega. Faqat shimoliy qirg'oqbo'yi hududlari [[O'rta yer dengizi iqlimi|O'rta yer dengizi iqlimining]] ta'sirini sezadi&lt;ref name=&quot;sis&quot; /&gt;. Mamlakatda ikkita asosiy fasl ajratiladi: maydan oktyabrgacha davom etadigan issiq yoz va noyabrdan aprelgacha davom etadigan yumshoq qish.

Qishda (yanvar oyida) harorat kechasi 9–11 °C, kunduzi 20–24 °C atrofida bo'ladi. Yozda (iyul-avgust) kechasi 21–25 °C, kunduzi 37–42 °C gacha ko'tariladi&lt;ref name=&quot;sis&quot; /&gt;. Ichki cho'l hududlarida haroratning sutkalik farqi juda katta: kunduzi 50 °C ga yetishi mumkin, kechasi esa sezilarli darajada pasayadi. Yog'ingarchilik juda kam bo'lib, asosan shimoliy qirg'oqbo'yida kuzatiladi. Mamlakatning ichki hududlarida yiliga 25 mm dan oshmaydi&lt;ref name=&quot;sis&quot; /&gt;.

== Suv boyliklari ==
[[Nil]] daryosi Misr uchun hayot manbai bo'lib, mamlakatning qayta tiklanadigan suv resurslarining asosiy qismini ta'minlaydi. Daryo mamlakat janubidan shimolga qarab oqadi va [[O'rta yer dengizi|O'rta yer dengiziga]] quyiladi.&lt;ref&gt;{{Citation |title=Nil |date=2026-10-15 |url=https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=Nil&amp;oldid=6309463 |work=Vikipediya |access-date=2026-11-02 |language=uz}}&lt;/ref&gt;

[[Asvan baland to'g'oni]] qurilgunga qadar Nil har yili aprel-avgust oylarida toshib, vodiyda unumdor loy qatlamini qoldirardi. To'g'on qurilgach, bu cho'kindilarning katta qismi [[Nosir ko'li|Nosir ko'lida]] to'planib qolmoqda. Nosir ko'li — dunyodagi eng katta sun'iy suv havzalaridan biri bo'lib, uzunligi 500 km, maydoni 4000 km², suv sig'imi 164 milliard m³ ni tashkil etadi&lt;ref name=&quot;sis&quot; /&gt;.

Nil deltasining shimoliy qismida bir qator sho'r ko'llar — [[Idku ko'li|Idku]], [[Burullus ko'li|Burullus]], [[Manzala ko'li|Manzala]] va boshqalar joylashgan. Bundan tashqari, mamlakat hududida [[Suvaysh kanali]] (uzunligi 195 km) O'rta yer dengizini Qizil dengiz bilan bog'laydigan muhim suv yo'li sifatida xizmat qiladi&lt;ref name=&quot;sis&quot; /&gt;.

== Tabiiy resurslar ==
Misrning asosiy tabiiy boyligi — Nil vodiysi va deltasining unumdor tuproqlari. Mamlakatda qishloq xo'jaligi uchun yaroqli yerlar Nil suvi bilan sug'oriladigan tor chiziqdan iborat. G'arbiy cho'ldagi vohalarda ham mahalliy yer osti suvlari hisobiga cheklangan dehqonchilik olib boriladi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://mel.cgiar.org/reporting/download/hash/9d717191e27bca942c9ef0c6369b4a5c |sarlavha=Sustainable Management of Soil and Water Resources in Egypt}}&lt;/ref&gt;

Misr yer osti boyliklariga ham boy. Mamlakatda [[neft]], [[tabiiy gaz]], [[temir rudasi]], [[Fosfat|fosfatlar]], [[marganets]], [[oltin]] va boshqa foydali qazilmalar qazib olinadi. Sharqiy cho'l ayniqsa mineral resurslarga boy hisoblanadi&lt;ref name=&quot;sis&quot; /&gt;.

== Manbalar ==
{{reflist}}

== Havolalar ==

* [https://sis.gov.eg/en/egypt/basic-information/ Misr Davlat Axborot Xizmati: Asosiy ma'lumotlar] {{en icon}}
* [https://www.eip.gov.eg/IDSC/StaticContent/View.aspx?ID=16 Misr Axborot va Qarorlar Qo'llab-quvvatlash Markazi: Misr geografiyasi] {{ar icon}}</text>
      <sha1>t59xbcoyxe2848qcpnjkurf7sg6vf26</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327856</id>
      <parentid>6327792</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:10:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Muhcmmad</username>
        <id>322368</id>
      </contributor>
      <origin>6327856</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39491" sha1="caonkeutb8hhhujqp7sgt1otjeeqjga" xml:space="preserve">{| style=&quot;width:100%; border:1px solid #a2a9b1; background:#f8f9fa; border-collapse:collapse; margin-bottom:8px;&quot;
| style=&quot;background:#ce2029; width:4px; padding:0;&quot; |
| style=&quot;width:65px; text-align:center; padding:3px;&quot; |[[Fayl:Flag_of_Egypt.svg|link=|frameless|48x48px]]
| style=&quot;padding:3px 8px;&quot; |&lt;span style=&quot;font-size:140%; font-weight:bold;&quot;&gt;Misr geografiyasi&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;font-size:85%; color:#54595d;&quot;&gt;Misr Arab Respublikasi — Afrika va Osiyo tutashgan hudud&lt;/span&gt;
|}
'''Misr geografiyasi''' — Misr Arab Respublikasining geografik o‘rni, hududiy tuzilishi, relyefi, iqlimi, ichki suvlari, tuproq va o‘simlik qoplami hamda tabiiy resurslarini kompleks o‘rganuvchi geografik yo‘nalishdir. Misr Afrikaning shimoli-sharqiy qismida joylashgan bo‘lib, Sinay yarimoroli orqali Osiyo qit'asiga ham tutashadi. Shu jihatdan mamlakat ikki qit'ani bog‘lovchi muhim geografik va strategik hudud hisoblanadi. Misrning umumiy maydoni taxminan 1 001 450 km² ni tashkil etadi.&lt;ref&gt;[1-manba]&lt;/ref&gt;
[[Fayl:Egypt_relief_location_map.jpg|thumb|300x300px|Misrning relyef xaritasi: Nil vodiysi, deltasi va cho‘l hududlari]]
Misr shimolda O‘rta yer dengizi, sharqda Qizil dengiz bilan o‘ralgan bo‘lib, g‘arbda Liviya, janubda esa Sudan bilan chegaradosh. Sinay yarimoroli mamlakatning Osiyo qit'asidagi qismini tashkil etadi. Mamlakatning sharqiy qismidan O‘rta yer dengizini Qizil dengiz bilan bog‘lovchi Suvaysh kanali o‘tadi. Ushbu kanal xalqaro dengiz transporti va savdo aloqalarida muhim ahamiyatga ega bo‘lish bilan birga, Afrika va Osiyo qit'alari o‘rtasidagi geografik chegaralardan biri hisoblanadi.&lt;ref&gt;[2-manba]&lt;/ref&gt;

Mamlakat hududining qariyb 96 foizini cho‘l landshaftlari egallaydi. Ular asosan Sahroi Kabirning sharqiy qismini tashkil etuvchi G‘arbiy cho‘l, Sharqiy cho‘l va Sinay yarimorolidagi cho‘l hududlaridan iborat. Misr relyefining asosiy qismlariga keng plato va tekisliklar, cho‘l hududlari, Nil vodiysi hamda uning deltasi kiradi. Mamlakatning eng muhim tabiiy-geografik xususiyatlaridan biri Nil daryosidir. U janubdan shimolga qarab oqib, O‘rta yer dengiziga quyiladi va keng deltasini hosil qiladi. Nil vodiysi va deltasi mamlakat hududining 4 foizidan kam qismini egallashiga qaramay, aholining asosiy qismi, yirik shaharlar va dehqonchilik yerlari aynan shu hududlarda joylashgan.&lt;ref&gt;[1-manba]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[3-manba]&lt;/ref&gt;
[[Fayl:Egypt_Topography.png|thumb|300x300px|Misrning topografik xaritasi]]
Misr iqlimi asosan quruq tropik cho‘l xususiyatiga ega. Mamlakatning shimoliy sohilbo‘yi hududlarida esa O‘rta yer dengizi iqlimi ta'siri kuzatiladi. Yoz fasli, odatda, juda issiq va quruq, qish esa nisbatan iliq va yumshoq kechadi. Yog‘ingarchilik miqdori mamlakatning katta qismida nihoyatda kam bo‘lib, asosan qish oylarida shimoliy qirg‘oqbo‘yi va Sinay yarimorolining ayrim hududlarida kuzatiladi. Yog‘inlarning kamligi sababli suv resurslari, ayniqsa Nil daryosi, aholi hayoti va qishloq xo‘jaligi uchun muhim ahamiyat kasb etadi.&lt;ref&gt;[4-manba]&lt;/ref&gt;

Misrning tabiiy resurslari ham mamlakat iqtisodiyotida muhim o‘rin tutadi. Uning hududida neft, tabiiy gaz, temir rudasi, fosforitlar, ohaktosh, granit, marmar, tuz va boshqa foydali qazilmalar mavjud. Ayniqsa, neft va tabiiy gaz konlari energetika sanoatining rivojlanishida muhim ahamiyatga ega. Shuningdek, Nil vodiysi va deltasidagi unumdor allyuvial tuproqlar dehqonchilik uchun qulay sharoit yaratadi. Biroq cho‘l hududlarining kengligi, suv tanqisligi va yog‘ingarchilikning kamligi mamlakat tabiiy resurslaridan foydalanishda muayyan cheklovlarni yuzaga keltiradi.

Umuman olganda, Misrning ikki qit'a tutashgan hududda joylashuvi, O‘rta yer dengizi va Qizil dengizga chiqish imkoniyati, Suvaysh kanalining mavjudligi, Nil daryosining hayotiy ahamiyati hamda tabiiy resurslari mamlakatning geografik, iqtisodiy va geosiyosiy mavqeini belgilovchi asosiy omillardir. Shu bois Misr geografiyasini o‘rganish uning tabiiy sharoiti, resurs salohiyati, aholi joylashuvi va xo‘jalik faoliyatining hududiy xususiyatlarini chuqur anglash imkonini beradi.

== Geografik joylashuvi ==
Misr Afrikaning shimoli-sharqiy qismida joylashgan. Mamlakat hududining katta qismi Afrika qit’asiga to‘g‘ri keladi, Sinay yarimoroli esa Osiyoda joylashgan. Shu sababli Misr ikki qit’ada hududga ega bo‘lgan davlat hisoblanadi.&lt;ref name=&quot;UN-Egypt2&quot;&gt;{{cite web |title=Common core document forming part of the reports of States Parties: Egypt |url=https://docstore.ohchr.org/SelfServices/FilesHandler.ashx?enc=tY2KQziNnW2KuzpmYNJfZLgC68k1bpBili4B49sFdWDHkwYG3gOBnet%2FD4CHRlu279%2BTSMkYCCpgwTDFlHKzGw%3D%3D |website=United Nations |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Misr taxminan 22°–32° shimoliy kengliklar va 24°–37° sharqiy uzunliklar oralig‘ida joylashgan. Uning shimoliy qirg‘oqlarini O‘rta yer dengizi, sharqiy qirg‘oqlarini esa Qizil dengiz suvlari yuvib turadi. Mamlakat sharqida Suvaysh qo‘ltig‘i va Aqaba qo‘ltig‘i joylashgan.&lt;ref name=&quot;SIS-Egypt2&quot;&gt;{{cite web |title=Basic Information |url=https://sis.gov.eg/en/egypt/basic-information/ |website=State Information Service of Egypt |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Misr quruqlik orqali g‘arbda Liviya, janubda Sudan, shimoli-sharqda esa Isroil va G‘azo sektori bilan chegaradosh. Sinay yarimoroli mamlakatning Osiyodagi qismini tashkil etib, Afrika va Osiyo o‘rtasidagi tabiiy quruqlik ko‘prigi vazifasini bajaradi.

Misrning geografik joylashuvi xalqaro transport va savdo yo‘llari nuqtayi nazaridan ham muhimdir. Mamlakat hududidan o‘tuvchi [[Suvaysh kanali]] O‘rta yer dengizini Qizil dengiz bilan bog‘laydi. Kanal Yevropa va Osiyo o‘rtasidagi dengiz qatnovida muhim o‘rin tutadi. Shu jihatdan Misr xalqaro dengiz savdosi va transport tizimida strategik ahamiyatga ega.&lt;ref name=&quot;UN-Egypt2&quot; /&gt;

Misr hududining katta qismini cho‘l mintaqalari egallaydi. Aholi va xo‘jalik faoliyati esa, asosan, Nil daryosi vodiysi, deltasi hamda dengizbo‘yi hududlarida to‘plangan.

== Relyefi ==
Misr relyefi tabiiy-geografik tuzilishiga ko‘ra xilma-xil bo‘lib, unda keng cho‘l platolari, qumli tekisliklar, tog‘ tizmalari, daryo vodiylari va pastqam botiqlar uchraydi. Mamlakat hududining katta qismini Sahroi Kabirning sharqiy qismi egallaydi. Shu bilan birga, Nil daryosi vodiysi va deltasi, Qizil dengiz bo‘yidagi tog‘li hududlar hamda Sinay yarimorolidagi baland tog‘lar Misr relyefining muhim qismlarini tashkil etadi.

Tabiiy-geografik xususiyatlariga ko‘ra, Misr hududi to‘rtta asosiy mintaqaga ajratiladi: Nil vodiysi va deltasi, G‘arbiy cho‘l, Sharqiy cho‘l va Sinay yarimoroli. Ushbu hududlar yer yuzasining tuzilishi, balandligi, geologik tarkibi va tabiiy sharoitlari bilan bir-biridan farq qiladi.&lt;ref name=&quot;SIS-Topography&quot;&gt;{{cite web |title=Basic Information |url=https://sis.gov.eg/en/egypt/basic-information/ |website=State Information Service of Egypt |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Misrning eng baland nuqtasi Sinay yarimorolidagi Ketrin tog‘i bo‘lib, uning balandligi 2 629 metrni tashkil etadi. Mamlakatning eng past nuqtasi esa G‘arbiy cho‘lda joylashgan Qattara botig‘idir. Uning eng past qismi dengiz sathidan taxminan 133 metr pastda joylashgan.&lt;ref name=&quot;Factbook&quot;&gt;{{cite web |title=Egypt — Geography |url=https://archive.govglance.org/factbook/egypt |website=The World Factbook archive |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

=== Nil vodiysi va deltasi ===
Nil vodiysi va deltasi Misrning eng muhim tabiiy-geografik hududi hisoblanadi. U mamlakatning janubiy chegarasidan shimoldagi O‘rta yer dengizi sohillarigacha cho‘zilgan. Ushbu mintaqaning umumiy maydoni taxminan 33 000 km² bo‘lib, mamlakat hududining 4 foizidan kam qismini egallaydi.&lt;ref name=&quot;SIS-Topography&quot; /&gt;

Nil vodiysi mamlakatning janubiy va markaziy qismlaridan o‘tadi. Uning ayrim joylarida daryo vodiysi tor bo‘lib, ikki tomondan cho‘l platolari va qoyali jarliklar bilan chegaralangan. Shimolga qarab vodiy kengayib boradi. Daryo bo‘ylarida unumdor allyuvial tuproqlar shakllangan bo‘lib, ular sug‘orma dehqonchilik uchun qulay sharoit yaratadi.

Geografik jihatdan Nil vodiysi ikki qismga ajratiladi. Yuqori Misr janubda, Vodi Halfa atroflaridan Qohiraning janubigacha bo‘lgan hududni qamrab oladi. Quyi Misr esa Qohiraning shimolidan O‘rta yer dengizi sohillarigacha cho‘zilgan Nil deltasi hududini o‘z ichiga oladi.&lt;ref name=&quot;BMT-Geography&quot;&gt;{{cite web |title=Common core document forming part of the reports of States Parties: Egypt |url=https://docstore.ohchr.org/SelfServices/FilesHandler.ashx?enc=tY2KQziNnW2KuzpmYNJfZLgC68k1bpBili4B49sFdWDHkwYG3gOBnet%2FD4CHRlu279%2BTSMkYCCpgwTDFlHKzGw%3D%3D |website=United Nations |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Qohira shahri yaqinida Nil daryosi ikki asosiy tarmoqqa — Damietta va Rashid (Rozetta) tarmoqlariga ajraladi. Ular orasida uchburchak shaklidagi keng delta hududi hosil bo‘lgan. Delta pasttekisliklardan, daryo yotqiziqlaridan hosil bo‘lgan unumdor yerlardan hamda shimoliy qismidagi ko‘l va botqoqliklardan iborat. Manzala, Burullus, Idku va Maryut ko‘llari delta hududidagi yirik ko‘llar sirasiga kiradi.&lt;ref name=&quot;FAO-Physiography&quot;&gt;{{cite web |title=Physiographic Setting |url=https://faolex.fao.org/docs/pdf/egy165179.pdf |website=FAOLEX |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Nil vodiysi va deltasi Misrning asosiy dehqonchilik, aholi yashash va sanoat markazlari joylashgan hududidir. Mamlakatning katta shaharlari, jumladan, Qohira, Giza va Iskandariya ushbu mintaqa bilan bog‘liq. Shu sababli uning geografik va iqtisodiy ahamiyati nihoyatda katta.

=== G‘arbiy cho‘l ===
G‘arbiy cho‘l Misrning eng katta tabiiy-geografik mintaqasi bo‘lib, mamlakat hududining taxminan 68 foizini egallaydi. Uning maydoni qariyb 680 650 km² ni tashkil etadi. G‘arbiy cho‘l sharqda Nil vodiysidan boshlanib, g‘arbda Liviya chegarasigacha, shimolda O‘rta yer dengizi sohillaridan janubda Sudan chegarasigacha davom etadi.&lt;ref name=&quot;SIS-Topography&quot; /&gt;

G‘arbiy cho‘l relyefida keng plato va tekisliklar, qumli hududlar, toshloq yuzalar hamda chuqur botiqlar ustunlik qiladi. Ayrim joylarda balandligi va shakli turlicha bo‘lgan qum tepaliklari hamda qum dengizlari uchraydi. Cho‘lning ayrim qismlarida qattiq tog‘ jinslaridan tashkil topgan qoyali yuzalar keng tarqalgan.

G‘arbiy cho‘lning shimoliy qismida O‘rta yer dengizi bo‘yidagi sohil tekisliklari, shimoliy plato va yirik botiqlar joylashgan. Qattara botig‘i ushbu hududning eng muhim relyef shakllaridan biridir. Uning ayrim qismlari dengiz sathidan 133 metr pastda joylashgan. Siwa vohasi, Vadi an-Natrun va Bahariya vohasi ham G‘arbiy cho‘lning shimoliy qismidagi muhim tabiiy hududlardir.&lt;ref name=&quot;SIS-Topography&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Factbook&quot; /&gt;

G‘arbiy cho‘lning janubiy qismida Farafra, Daxla va Xarqa vohalari joylashgan. Mamlakatning uzoq janubi-g‘arbiy qismida, Liviya va Sudan chegaralariga yaqin hududlarda Uveynat tog‘li massivi mavjud. Vohalar yerosti suvlarining yer yuzasiga yaqinlashishi yoki buloqlar orqali chiqishi natijasida shakllangan. Shu sababli ular atrofdagi quruq cho‘l hududlaridan tabiiy sharoiti bilan farq qiladi.&lt;ref name=&quot;SIS-Topography&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Britannica-Relief&quot;&gt;{{cite web |title=Egypt: Land and relief |url=https://unvis.it/www.britannica.com/place/Egypt |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

=== Sharqiy cho‘l ===
Sharqiy cho‘l Nil vodiysining sharqida joylashgan bo‘lib, Qizil dengiz sohillari, Suvaysh qo‘ltig‘i va Suvaysh kanali tomon cho‘ziladi. Uning maydoni taxminan 225 000 km² ni tashkil etadi. Hudud shimolda O‘rta yer dengizi yaqinidagi Manzala ko‘li atroflaridan janubda Sudan chegarasigacha davom etadi.&lt;ref name=&quot;SIS-Topography&quot; /&gt;

Sharqiy cho‘lning relyefi G‘arbiy cho‘lga nisbatan ancha murakkab. Bu yerda baland platolar, qoyali tepaliklar, tog‘ tizmalari va quruq daryo o‘zanlari keng tarqalgan. Hududning sharqiy qismida Qizil dengiz tog‘lari joylashgan. Ushbu tog‘lar Qizil dengiz sohillariga parallel ravishda cho‘zilib, ayrim cho‘qqilari dengiz sathidan 900 metr va undan yuqori balandlikka ko‘tariladi.&lt;ref name=&quot;SIS-Topography&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Britannica-Relief&quot; /&gt;

Sharqiy cho‘l tog‘lari asosan qadimgi kristalli jinslar, jumladan, granit va boshqa magmatik hamda metamorfik jinslardan tashkil topgan. Tog‘lar orasidan quruq vodiylar — vodiylar deb ataluvchi mavsumiy suv oqimlari o‘tadi. Kuchli yomg‘irlar vaqtida bu o‘zanlarda qisqa muddatli suv oqimlari yuzaga kelishi mumkin.

Sharqiy cho‘l foydali qazilmalarga ham boy. Hududda oltin, temir rudasi va boshqa metall rudalari uchraydi. Shuningdek, mamlakatning ayrim sharqiy hududlarida neft va tabiiy gaz konlari mavjud. Shu xususiyatlari tufayli Sharqiy cho‘l Misrning muhim mineral-xomashyo mintaqalaridan biri hisoblanadi.&lt;ref name=&quot;SIS-Topography&quot; /&gt;

=== Sinay yarimoroli ===
Sinay yarimoroli Misrning shimoli-sharqiy qismida joylashgan bo‘lib, Osiyo qit’asining janubi-g‘arbiy qismiga kiradi. Uning maydoni taxminan 61 000 km² ni tashkil etadi. Yarimorol uchburchak shakliga ega: shimolida O‘rta yer dengizi, g‘arbida Suvaysh qo‘ltig‘i va Suvaysh kanali, sharqida esa Aqaba qo‘ltig‘i joylashgan. Janubiy qismi Ras Muhammad burnigacha davom etadi.&lt;ref name=&quot;SIS-Topography&quot; /&gt;

Sinay yarimorolining relyefi shimoldan janubga qarab o‘zgarib boradi. Geografik xususiyatlariga ko‘ra, u uchta asosiy qismga ajratiladi: shimoliy tekisliklar, markaziy plato va janubiy tog‘li hududlar.

Shimoliy Sinay asosan qumli va tekis pasttekisliklardan tashkil topgan. Bu hududda O‘rta yer dengizi sohiliga yaqin qum tepaliklari, qumli tekisliklar va ayrim sho‘rxok yerlar uchraydi. Markaziy Sinayda At-Tih platosi joylashgan. Uning yuzasi balandliklar, qoyali maydonlar va quruq vodiylar bilan kesilgan. Plato hududidan shimolga qarab pasayib boruvchi vodiylar o‘tadi.&lt;ref name=&quot;SIS-Topography&quot; /&gt;

Janubiy Sinay yarimorolning eng baland va tog‘li qismidir. Bu hududda granit va boshqa qadimgi kristalli jinslardan tashkil topgan tog‘ massivlari mavjud. Ketrin tog‘i 2 629 metr balandligi bilan Misrning eng baland nuqtasi hisoblanadi. Uning yaqinida Sinay tog‘i va boshqa baland tog‘ cho‘qqilari joylashgan. Tog‘lar orasida chuqur daralar va quruq vodiylar uchraydi.&lt;ref name=&quot;Factbook&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Britannica-Relief&quot; /&gt;

Sinay yarimorolining janubiy tog‘li hududlari shimoliy tekisliklardan tabiiy sharoiti bilan keskin farq qiladi. Balandlikning ortishi natijasida bu yerlarda harorat va yog‘ingarchilik sharoitlari ham o‘zgaradi. Qish oylarida eng baland cho‘qqilarda qor yog‘ishi ham kuzatiladi.

Sinay yarimorolining geografik o‘rni va relyefi uning transport, turizm va tabiiy resurslar nuqtayi nazaridan ahamiyatini oshiradi. Ayniqsa, janubiy tog‘li hududlar tabiiy landshaftlari va baland tog‘lari bilan ajralib turadi.

== Iqlimi ==
Misr iqlimi geografik joylashuvi, relyefi, dengizlarga yaqinligi va atmosfera havo massalarining ta’siri bilan belgilanadi. Mamlakat hududining katta qismida quruq cho‘l iqlimi hukmron. Faqat shimoliy O‘rta yer dengizi sohillarida O‘rta yer dengizi iqlimiga xos xususiyatlar kuzatiladi. Umuman olganda, Misrda yoz issiq va quruq, qish esa nisbatan yumshoq va kam yog‘inli bo‘ladi.&lt;ref name=&quot;SIS-Climate&quot;&gt;{{cite web |title=Basic Information |url=https://sis.gov.eg/en/egypt/basic-information/ |website=State Information Service of Egypt |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Misr iqlimining shakllanishida Sahroi Kabirdan keladigan issiq va quruq kontinental havo massalari muhim o‘rin tutadi. Shimoldan O‘rta yer dengizi orqali kirib keladigan nisbatan salqin va nam havo esa, ayniqsa, qish oylarida mamlakatning shimoliy hududlariga ta’sir ko‘rsatadi. Shu sababli mamlakatning shimoliy sohillari bilan janubiy cho‘l hududlari o‘rtasida harorat va yog‘ingarchilik jihatidan sezilarli farq mavjud.&lt;ref name=&quot;Oxford-Climate&quot;&gt;{{cite book |last=Beaumont |year=1993 |first=Peter |chapter=Climate and hydrology |title=The Agriculture of Egypt |publisher=Oxford University Press |pages=16–38}}&lt;/ref&gt;

=== Fasllar va harorat ===
Misrda yil davomida asosan ikki asosiy fasl — issiq yoz va mo‘tadil qish ajralib turadi. Yoz odatda may oyidan oktabrgacha, qish esa noyabrdan aprelgacha davom etadi. Biroq harorat mamlakatning shimoliy va janubiy qismlarida, shuningdek, sohilbo‘yi va ichki cho‘l hududlarida turlicha bo‘ladi.&lt;ref name=&quot;SIS-Climate&quot; /&gt;

Yanvar oyida, ya’ni qish mavsumida, harorat mamlakatning ko‘plab hududlarida kechasi 9–11 °C, kunduzi esa 20–24 °C atrofida bo‘lishi mumkin. Iyul va avgust oylarida esa kunduzgi harorat 37–42 °C gacha ko‘tariladi, tungi harorat odatda 21–25 °C atrofida kuzatiladi. Bu ko‘rsatkichlar umumiy iqlimiy tavsif bo‘lib, aniq harorat hudud va ob-havo sharoitiga qarab o‘zgaradi.&lt;ref name=&quot;SIS-Climate&quot; /&gt;

Ichki cho‘l hududlarida kunduzgi va tungi harorat o‘rtasidagi farq ancha katta bo‘lishi mumkin. Yozda kunduzi havo juda qizib ketadi, kechasi esa harorat sezilarli darajada pasayadi. Qish oylarida cho‘l hududlarining ayrim joylarida tungi harorat 0 °C gacha tushishi mumkin. Sinay yarimorolining baland tog‘li qismlarida ham qish sovuqroq kechadi va ayrim paytlarda qor yog‘adi.&lt;ref name=&quot;WB-Climate&quot;&gt;{{cite web |title=Climate Risk Country Profile: Egypt |url=https://climateknowledgeportal.worldbank.org/sites/default/files/2021-01/15723-WB_Egypt%20Country%20Profile-WEB.pdf |website=World Bank |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

=== Yog‘ingarchilik ===
Misr dunyoning eng qurg‘oqchil mamlakatlaridan biri hisoblanadi. Yog‘ingarchilikning asosiy qismi qish oylarida, ayniqsa, O‘rta yer dengiziga yaqin shimoliy hududlarda kuzatiladi. Mamlakatning janubiy va g‘arbiy cho‘l qismlarida esa yog‘ingarchilik juda kam bo‘lib, ayrim joylarda bir necha yil davomida yomg‘ir yog‘masligi mumkin.&lt;ref name=&quot;WB-Climate&quot; /&gt;

Iskandariya shahri va unga yaqin shimoliy sohilbo‘yi hududlari Misrning nisbatan ko‘proq yog‘in oladigan qismlaridir. Jahon bankining iqlim ma’lumotlariga ko‘ra, Iskandariyada yillik yog‘ingarchilik miqdori taxminan 200 mm ga yetadi. Qohirada esa bu ko‘rsatkich yiliga 10–30 mm atrofida bo‘lishi mumkin. Qohiradan janubga qarab yog‘ingarchilik yanada kamayadi.&lt;ref name=&quot;WB-Climate&quot; /&gt;

Sinay yarimorolining shimoliy qismida janubiy cho‘l hududlariga nisbatan ko‘proq yog‘in tushadi. Baland tog‘li hududlarda ham ayrim mavsumlarda yog‘ingarchilik kuzatiladi. Kuchli yomg‘irlar kam uchrasa-da, ular cho‘l vodiylarida qisqa muddatli kuchli suv oqimlari va toshqinlarni yuzaga keltirishi mumkin.&lt;ref name=&quot;Sinai-Climate&quot;&gt;{{cite journal|title=Climatology and Dynamical Evolution of Extreme Rainfall Events in the Sinai Peninsula—Egypt|journal=Sustainability|year=2020|url=https://www.mdpi.com/2071-1050/12/15/6186|access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

=== Shamollar va xamsin ===
Misr hududida yil davomida shamollar esib turadi. Shimoliy shamollar, ayniqsa, O‘rta yer dengizi sohillarida havo haroratini nisbatan yumshatishga yordam beradi. Biroq bahor oylarida janubiy va janubi-g‘arbiy yo‘nalishlardan keladigan issiq, quruq shamollar ham kuzatiladi.

Ushbu shamollarning eng mashhuri xamsin (khamsin) deb ataladi. Xamsin odatda mart–may oylarida, ayniqsa, aprel oyida esadi. U Sahroi Kabir tomondan issiq havo, qum va chang zarralarini olib keladi. Xamsin esgan paytda havo harorati qisqa vaqt ichida keskin ko‘tarilishi, ko‘rinish masofasi kamayishi va chang-to‘zonlar yuzaga kelishi mumkin. Ayrim hollarda bunday shamollar bir necha kun davom etadi.&lt;ref name=&quot;WB-Climate&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;WMO-Climate&quot;&gt;{{cite report|title=State of the Climate in Africa|publisher=World Meteorological Organization|url=https://digitallibrary.un.org/record/3894661/files/wmo_1036_en.pdf|access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Xamsin shamollari transport harakati, qishloq xo‘jaligi va inson salomatligiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Ayniqsa, qum va chang bo‘ronlari paytida ko‘rish masofasining qisqarishi hamda havodagi chang miqdorining ortishi kuzatiladi.

=== Misrning asosiy iqlimiy hududlari ===
Misr hududida geografik joylashuv va relyefga qarab bir-biridan farq qiluvchi bir necha iqlimiy hududlar shakllangan.

* '''Shimoliy sohilbo‘yi hududlari:''' O‘rta yer dengizi ta’sirida qishi nisbatan yumshoq va yog‘inli, yozi esa issiq va quruq bo‘ladi. Iskandariya va Marsa-Matruh shaharlari ushbu hududga misol bo‘la oladi.

* '''Nil deltasi va Qohira atrofi:''' Bu hududlarda yoz issiq va quruq, qish esa nisbatan salqin va kam yog‘inli kechadi. Dengiz ta’siri shimoliy sohillarga nisbatan kuchsizroq seziladi.

* '''Yuqori Misr:''' Nil vodiysining janubiy qismida joylashgan ushbu hududda yoz juda issiq va quruq bo‘ladi. Asvon kabi shaharlarda yog‘ingarchilik nihoyatda kam kuzatiladi.

* '''G‘arbiy va Sharqiy cho‘llar:''' Bu hududlarda cho‘l iqlimi hukmron. Kunduzgi harorat yuqori, yog‘ingarchilik esa juda kam. Kechasi haroratning sezilarli pasayishi kuzatilishi mumkin.

* '''Sinay yarimoroli:''' Shimoliy qismida O‘rta yer dengizi iqlimi xususiyatlari, markaziy va janubiy qismlarida esa quruq cho‘l iqlimi ustun. Janubdagi baland tog‘larda harorat atrofdagi pasttekisliklarga qaraganda ancha past bo‘ladi.&lt;ref name=&quot;Sinai-Climate&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;SIS-Climate&quot; /&gt;

Misr iqlimining qurg‘oqchil xususiyati mamlakatning suv resurslari, qishloq xo‘jaligi va aholi joylashuviga bevosita ta’sir ko‘rsatadi. Shu sababli sug‘orish tizimlari va Nil daryosi suvidan foydalanish mamlakat xo‘jaligi uchun alohida ahamiyatga ega.

== Suv resurslari ==
Misr suv resurslari cheklangan, qurg‘oqchil iqlim hukmron bo‘lgan mamlakatlardan biridir. Hududining katta qismida yog‘ingarchilik juda kam kuzatiladi, doimiy daryolar va tabiiy chuchuk suv havzalari esa asosan Nil daryosi vodiysi hamda deltasi bilan bog‘liq. Shu sababli Nil daryosi Misrning asosiy suv manbai, mamlakat aholisi va xo‘jaligi hayotining muhim tabiiy omili hisoblanadi.&lt;ref name=&quot;FAO-Water&quot;&gt;{{cite web |title=AQUASTAT — Country Profile: Egypt |url=https://www.fao.org/aquastat/en/countries-and-basins/country-profiles/country/EGY/index.html |website=Food and Agriculture Organization of the United Nations |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Misrning suv resurslari tarkibiga Nil daryosi, yerosti suvlari, ko‘llar, drenaj suvlari, mavsumiy yog‘ingarchilik hamda dengiz suvini chuchuklashtirish orqali olinadigan suv kiradi. Ushbu manbalarning miqdori, sifati va hududiy taqsimlanishi bir-biridan farq qiladi. Mamlakat suv resurslaridan eng ko‘p qishloq xo‘jaligida foydalaniladi. Shuningdek, ular ichimlik suvi ta’minoti, sanoat, energetika va boshqa xo‘jalik tarmoqlari uchun zarurdir.&lt;ref name=&quot;OECD-Water&quot;&gt;{{cite web |title=Policies for the Future of Farming and Food in Egypt |url=https://www.oecd.org/en/publications/policies-for-the-future-of-farming-and-food-in-egypt_cab0cefd-en.html |website=OECD |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

=== Nil daryosi ===
[[Fayl:Nile_River_in_Egypt.jpg|right|thumb|300x300px|Misr hududidan oqib o‘tuvchi Nil daryosi]]
Nil daryosi Misrning eng muhim tabiiy suv manbai hisoblanadi. U mamlakatning janubiy qismidan kirib kelib, shimolga tomon oqadi va O‘rta yer dengiziga quyiladi. Nilning Misr hududidagi uzunligi taxminan 1 532 km ni tashkil etadi. Daryo mamlakatning quruq cho‘l hududlari orasidan oqib o‘tib, uning sohillarida sug‘oriladigan yerlar, aholi manzilgohlari va xo‘jalik markazlarining shakllanishiga imkon yaratgan.&lt;ref name=&quot;SIS-Water&quot;&gt;{{cite web |title=Basic Information |url=https://sis.gov.eg/en/egypt/basic-information/ |website=State Information Service of Egypt |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Nil daryosi Oq Nil va Ko‘k Nil deb ataluvchi ikki asosiy irmoq tizimi bilan bog‘liq. Oq Nil Sharqiy Afrika ko‘llari mintaqasidan boshlanadi, Ko‘k Nil esa Efiopiya yassitog‘ligidagi Tana ko‘lidan oqib chiqadi. Ushbu ikki daryo Sudan poytaxti Xartum yaqinida qo‘shiladi. Shuningdek, Atbara daryosi ham Nilning muhim irmoqlaridan biridir.&lt;ref name=&quot;FAO-Nile&quot;&gt;{{cite report|title=Information Products for Nile Basin Water Resources Management|publisher=Food and Agriculture Organization of the United Nations|url=https://www.fao.org/4/i2615e/i2615e00.pdf|access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Nil suvi Misrda ichimlik suvi ta’minoti, qishloq xo‘jaligi, sanoat va energetika sohalarida ishlatiladi. Ayniqsa, mamlakatning asosiy dehqonchilik hududlari daryo va uning sug‘orish kanallari bilan bevosita bog‘liq. Nil vodiysi va deltasi atrofidagi unumdor yerlar mamlakat oziq-ovqat mahsulotlarini yetishtirishda muhim o‘rin tutadi.

Qohira shahri yaqinida Nil daryosi Damietta va Rashid (Rozetta) deb ataluvchi ikki asosiy tarmoqqa ajraladi. Ushbu tarmoqlar O‘rta yer dengiziga quyilishidan oldin keng delta hosil qiladi. Daryo suvi deltadagi ko‘plab kanallar orqali ekin maydonlariga yetkaziladi.

=== Asvon baland to‘g‘oni va Nosir ko‘li ===
[[Fayl:Lake_Nasser.jpg|right|thumb|300x300px|Nosir ko‘li va Asvon baland to‘g‘oni hududi]]
Nil daryosi suvini boshqarishda Asvon baland to‘g‘oni muhim ahamiyatga ega. U Asvon shahri yaqinida, Nil daryosining janubiy qismida qurilgan. To‘g‘on qurilishi natijasida Nosir ko‘li deb ataluvchi yirik suv ombori vujudga kelgan. Uning katta qismi Misr hududida, janubiy qismi esa Sudan hududida joylashgan bo‘lib, Sudanda Nubiya ko‘li nomi bilan ataladi.&lt;ref name=&quot;Britannica-Dam&quot;&gt;{{cite web |title=Aswan High Dam |url=https://www.britannica.com/topic/Aswan-High-Dam |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Asvon baland to‘g‘oni 1960–1970-yillarda qurilgan va 1970-yilda foydalanishga topshirilgan. U Nil daryosining mavsumiy oqimini tartibga solish, suvni to‘plash va zarur vaqtda undan foydalanish imkonini beradi. To‘g‘onning asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:

* Nil daryosi suvini to‘plash va saqlash;
* qishloq xo‘jaligi uchun sug‘orish suvini yetkazib berish;
* kuchli suv toshqinlari xavfini kamaytirish;
* gidroelektr energiyasi ishlab chiqarish;
* qurg‘oqchilik davrida suv zaxirasidan foydalanish.

Nosir ko‘li Misrning eng muhim strategik suv omborlaridan biridir. Shu bilan birga, suv omborida kuchli bug‘lanish tufayli suv yo‘qotilishi va to‘g‘on qurilishi natijasida Nilning tabiiy oqim tartibi o‘zgarishi kabi ekologik muammolar ham mavjud.&lt;ref name=&quot;Britannica-Dam&quot; /&gt;

=== Ko‘llar va boshqa ichki suv havzalari ===
[[Fayl:Lake_Manzala.jpg|right|thumb|300x300px|Manzala ko‘li]]
Misrda bir qancha tabiiy va sun’iy ko‘llar mavjud. Ularning asosiy qismi mamlakatning shimoliy qismida, Nil deltasi va O‘rta yer dengizi sohillarida joylashgan. Ko‘llar baliqchilik, biologik xilma-xillik va mahalliy xo‘jalik faoliyati uchun muhim ahamiyatga ega.

Mamlakatning yirik ko‘llari quyidagilardan iborat:

* '''Manzala ko‘li''' — Nil deltasining shimoli-sharqida joylashgan. U O‘rta yer dengizi bilan bog‘liq yirik qirg‘oq lagunalaridan biri bo‘lib, baliqchilik uchun muhim hudud hisoblanadi.
* '''Burullus ko‘li''' — Nil deltasining shimoliy qismida joylashgan. Ko‘l atrofidagi botqoqliklar va qamishzorlar ko‘plab suv qushlari uchun yashash muhitini yaratadi.
* '''Idku ko‘li''' — Iskandariya shahri sharqida joylashgan bo‘lib, O‘rta yer dengizi sohilidagi tabiiy ko‘llardan biridir.
* '''Maryut ko‘li''' — Iskandariya shahri yaqinida joylashgan. Uning suv sathi va sifati inson faoliyati hamda suv xo‘jaligi tizimiga bog‘liq.
* '''Qorun ko‘li''' — Fayyum vohasida joylashgan yopiq ko‘l. U dengiz bilan bevosita tutashmagan va sho‘rlanish darajasi yuqori.
* '''Vodiy ar-Rayon ko‘llari''' — Fayyum hududidagi qo‘riqlanadigan tabiiy majmua tarkibiga kiradi. Ular cho‘l landshafti orasida joylashgan suv havzalari hisoblanadi.

Ushbu ko‘llarning ayrimlari sho‘r, boshqalari esa sho‘rtob suvga ega. Ularning ekologik holatiga daryo suvlari, qishloq xo‘jaligi drenajlari, sanoat va maishiy oqova suvlar ta’sir ko‘rsatadi.&lt;ref name=&quot;Wetlands&quot;&gt;{{cite web |title=Egypt |url=https://www.ramsar.org/country-profile/egypt |website=Ramsar Sites Information Service |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

=== Yerosti suvlari ===
Misrning yerosti suvlari, ayniqsa, cho‘l hududlarida muhim suv manbai hisoblanadi. Ular Nil vodiysi va deltasi, G‘arbiy cho‘l, Sharqiy cho‘l hamda Sinay yarimorolida uchraydi. Yerosti suvlari quduqlar, buloqlar va maxsus suv olish inshootlari orqali olinadi.

G‘arbiy cho‘ldagi Siwa, Bahariya, Farafra, Daxla va Xarqa vohalarining shakllanishida yerosti suvlari muhim rol o‘ynagan. Ushbu vohalarda suv manbalari mavjudligi sababli aholi yashash joylari, bog‘lar va sug‘oriladigan ekin maydonlari rivojlangan.

Misrning janubi-g‘arbiy qismida Nubiya qumtoshli suvli qatlam tizimi joylashgan. Ushbu yirik yerosti suv tizimi Misr bilan bir qatorda Liviya, Sudan va Chad hududlariga ham tarqalgan. Undagi suvning katta qismi qadimiy geologik davrlarda to‘plangan bo‘lib, hozirgi iqlim sharoitida juda sekin yangilanadi. Shu sababli bu zaxiralardan foydalanishda ularning cheklanganligi hisobga olinishi kerak.&lt;ref name=&quot;FAO-Aquifer&quot;&gt;{{cite web |title=Groundwater resources of Egypt |url=https://www.fao.org/aquastat/en/countries-and-basins/country-profiles/country/EGY/index.html |website=FAO AQUASTAT |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

=== Dengiz suvlari va ularni chuchuklashtirish ===
Misr shimolda O‘rta yer dengizi, sharqda esa Qizil dengiz bilan tutashgan. Ushbu dengizlar mamlakatning muhim tabiiy geografik resurslari hisoblanadi. Biroq dengiz suvi tarkibida tuzlar miqdori yuqori bo‘lgani sababli uni bevosita ichimlik suvi yoki sug‘orish uchun ishlatib bo‘lmaydi.

Dengiz suvini chuchuklashtirish texnologiyalari orqali undagi tuzlar ajratib olinadi va foydalanishga yaroqli suv hosil qilinadi. Misrda bunday inshootlar, ayniqsa, Qizil dengiz sohillari, Sinay yarimoroli va O‘rta yer dengizi bo‘yidagi ayrim shaharlarda muhim ahamiyat kasb etadi. Ular tabiiy chuchuk suv manbalari cheklangan hududlarni suv bilan ta’minlashga yordam beradi.&lt;ref name=&quot;OECD-Water&quot; /&gt;

=== Suv tanqisligi va suv resurslaridan foydalanish ===
Misr suv tanqisligi jiddiy seziladigan mamlakatlardan biridir. Bunga qurg‘oqchil iqlim, yog‘ingarchilikning kamligi, aholining ko‘payishi, qishloq xo‘jaligi va sanoatning suvga bo‘lgan ehtiyoji sabab bo‘ladi. Mamlakatning asosiy suv manbai Nil daryosi bo‘lgani uchun uning oqimi va suv zaxiralarini boshqarish Misr uchun strategik ahamiyatga ega.&lt;ref name=&quot;OECD-Water&quot; /&gt;

Suv resurslaridan eng ko‘p qishloq xo‘jaligida foydalaniladi. Ekin maydonlarini sug‘orishda Nil suvi, yerosti suvlari va qayta ishlangan drenaj suvlari qo‘llaniladi. Suvni tejash maqsadida tomchilatib sug‘orish, suv kanallarini modernizatsiya qilish, oqova suvlarni tozalash va qayta ishlatish texnologiyalari rivojlantirilmoqda.

Nil daryosining transchegaraviy xususiyati ham Misrning suv xavfsizligiga ta’sir ko‘rsatadi. Daryo havzasi bir nechta davlat hududidan o‘tadi. Shu sababli suvdan foydalanish, yangi to‘g‘onlar qurilishi va daryo oqimini boshqarish masalalari Nil havzasi davlatlari o‘rtasidagi hamkorlik bilan chambarchas bog‘liq.

Iqlim o‘zgarishi ham Misr suv resurslari uchun qo‘shimcha xavf tug‘diradi. Haroratning ko‘tarilishi bug‘lanishni kuchaytirishi, dengiz sathining ko‘tarilishi esa Nil deltasidagi qirg‘oqbo‘yi hududlariga ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Dengiz suvining delta tuproqlari va yerosti suvlariga kirib borishi sho‘rlanish xavfini oshiradi.&lt;ref name=&quot;OECD-Water&quot; /&gt;

Umuman olganda, Nil daryosi, Nosir ko‘li, yerosti suv qatlamlari, ichki ko‘llar va dengiz suvini chuchuklashtirish inshootlari Misrning suv ta’minotida muhim o‘rin tutadi. Ushbu manbalardan oqilona foydalanish mamlakat aholisi, qishloq xo‘jaligi, sanoati va tabiiy ekotizimlarining barqarorligi uchun zarurdir.

== O‘simlik va hayvonot dunyosi ==
Misr hududining katta qismi qurg‘oqchil cho‘llardan iborat bo‘lsa-da, mamlakat o‘simlik va hayvonot dunyosi jihatidan xilma-xil tabiiy hududlarga ega. Nil vodiysi va deltasi, O‘rta dengiz sohillari, cho‘l vohalari, Sinay yarimoroli tog‘lari hamda Qizil dengizning dengiz ekotizimlari turli biologik turlarning yashashi uchun sharoit yaratadi. Misrda cho‘l, tog‘, botqoqlik, qirg‘oqbo‘yi va dengiz ekotizimlari uchraydi.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Egypt — Country Profile: Biodiversity Facts |url=https://www.cbd.int/countries/profile?country=eg |website=Convention on Biological Diversity |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Misr Atrof-muhit vazirligi ma’lumotlariga ko‘ra, mamlakatda 2 145 dan ortiq yovvoyi o‘simlik turi qayd etilgan. Biroq turlar soni turli manbalarda hisoblash usuli va tadqiqot davriga qarab farq qilishi mumkin.&lt;ref&gt;{{cite web |title=6. Biodiversity |url=https://www.eeaa.gov.eg/Uploads/Reports/Files/20221115125413964.pdf |website=Egyptian Environmental Affairs Agency |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

=== O‘simlik dunyosi ===
Misr o‘simliklari asosan suv mavjudligi va iqlim sharoitiga moslashgan. O‘simlik qoplami Nil vodiysi va deltasi, O‘rta dengiz sohillari, vohalar, tog‘li hududlar va cho‘llarda bir-biridan farq qiladi.

Nil vodiysi va deltasida sug‘oriladigan dehqonchilik hududlari, botqoqliklar va daryo bo‘yidagi o‘simliklar keng tarqalgan. Bu yerlarda papirus, qamish, turli suvbo‘yi o‘tlari, xurmo palmasi va akatsiya kabi o‘simliklar uchraydi. Qishloq xo‘jaligi yerlari tabiiy o‘simlik qoplamining katta qismini egallagan.

O‘rta dengiz sohillarida qurg‘oqchilikka va sho‘rlangan tuproqqa chidamli butalar, o‘tlar hamda ayrim daraxt turlari o‘sadi. Shimoliy Sinay va O‘rta dengizning g‘arbiy sohillari o‘simlik turlarining xilma-xilligi bilan ajralib turadi. Misr Atrof-muhit vazirligi ushbu hududlarda o‘simliklar xilma-xilligi uchun muhim bo‘lgan alohida tabiiy zonalarni qayd etgan.&lt;ref&gt;{{cite web |title=المناطق الهامة للتنوع النباتى فى مصر |url=https://www.eeaa.gov.eg/Topics/85/38/73/Details |website=Egyptian Environmental Affairs Agency |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

G‘arbiy va Sharqiy cho‘llarda o‘simliklar siyrak tarqalgan. Ular, asosan, yog‘ingarchilikdan keyin namlik to‘planadigan pastqam joylar, quruq daryo o‘zanlari va vohalarda uchraydi. Akatsiya, tamarisk va turli cho‘l butalari qurg‘oqchil sharoitga moslashgan. Vohalarda esa xurmo palmasi va boshqa madaniy o‘simliklar yetishtiriladi.

Sinay yarimorolining tog‘li janubiy qismida o‘ziga xos o‘simlik jamoalari shakllangan. Ayniqsa, Avliyo Katerina atrofi o‘simliklar xilma-xilligi va ayrim mahalliy turlarning mavjudligi bilan ajralib turadi. Gebel Elba hududida esa namlik va mahalliy iqlim sharoiti ta’sirida mamlakatning boshqa cho‘l qismlariga nisbatan boyroq o‘simlik qoplami rivojlangan.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Egypt — Country Profile: Biodiversity Facts |url=https://www.cbd.int/countries/profile?country=eg |website=Convention on Biological Diversity |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

=== Hayvonot dunyosi ===
Misr hayvonot dunyosi cho‘l, tog‘, daryo, ko‘l va dengiz muhitlariga moslashgan turlardan tarkib topgan. Mamlakatda sutemizuvchilar, qushlar, sudralib yuruvchilar, amfibiyalar, baliqlar va umurtqasiz hayvonlarning ko‘plab turlari mavjud.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Egypt — Country Profile: Biodiversity Facts |url=https://www.cbd.int/countries/profile?country=eg |website=Convention on Biological Diversity |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Cho‘l hududlarida cho‘l tulkisi (fenek), qumsichqonlar, qo‘shoyoqlar, jayronlar, turli kaltakesaklar va ilonlar uchraydi. Sinay va Sharqiy cho‘lning tog‘li qismlarida Nubiya tog‘ echkisi kabi hayvonlar yashaydi. Ayrim yirik yirtqichlar va tuyoqli hayvonlarning tarqalishi esa cheklangan.

Nil vodiysi, deltasi va shimoliy ko‘llar qushlar uchun muhim yashash hamda mavsumiy ko‘chish hududlari hisoblanadi. Bu yerlarda qarqara, baliqchi qushlar, flamingolar, o‘rdaklar, laylaklar va boshqa suv qushlari uchraydi. Misr Afrika, Yevropa va Osiyo o‘rtasidagi ko‘chish yo‘llari kesishgan hududda joylashgani sababli ko‘plab ko‘chmanchi qushlar mamlakat hududidan mavsumiy ravishda o‘tadi.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Egypt — Country Profile: Biodiversity Facts |url=https://www.cbd.int/countries/profile?country=eg |website=Convention on Biological Diversity |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Qizil dengiz va O‘rta dengiz suvlarida baliqlar, dengiz toshbaqalari, mollyuskalar va boshqa dengiz hayvonlari yashaydi. Qizil dengiz, ayniqsa, marjon riflari va ular bilan bog‘liq dengiz organizmlarining xilma-xilligi bilan mashhur. Qirg‘oqbo‘yi hududlarida mangrov daraxtzorlari va dengiz o‘tloqlari ham ko‘plab hayvonlar uchun yashash va ko‘payish muhitini tashkil etadi.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Key environmental trends: OECD Green Growth Policy Review of Egypt 2024 |url=https://www.oecd.org/en/publications/oecd-green-growth-policy-review-of-egypt-2024_b9096cec-en/full-report/component-6.html |website=OECD |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

=== Tabiiy muhit va biologik xilma-xillikni muhofaza qilish ===
Misrda biologik xilma-xillikni saqlash muhim ekologik vazifalardan biridir. Aholi sonining ortishi, tabiiy hududlarning xo‘jalik faoliyati uchun o‘zlashtirilishi, suv va tuproqning ifloslanishi, ortiqcha ov qilish hamda qirg‘oqbo‘yi ekotizimlariga bosim o‘simlik va hayvonot dunyosiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi.&lt;ref&gt;{{cite web |title=الضغوط المباشرة وغير المباشرة |url=https://www.eeaa.gov.eg/Topics/85/38/77/Details |website=Egyptian Environmental Affairs Agency |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Tabiiy ekotizimlarni muhofaza qilish maqsadida mamlakatda qo‘riqlanadigan hududlar tashkil etilgan. Ular orasida Ras Muhammad, Avliyo Katerina, Nabq, Abu Galum, Vodiy ar-Rayon va Gebel Elba kabi tabiiy hududlar mavjud. Ushbu hududlar cho‘l va tog‘ ekotizimlari, suv-botqoq joylar, mangrov o‘rmonlari hamda marjon riflarini muhofaza qilishda muhim ahamiyatga ega.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Nature Reserves |url=https://sis.gov.eg/en/egyptians-abroad-portal/discover-egypt/nature-reserves/ |website=State Information Service of Egypt |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Misrning biologik xilma-xilligini saqlash uchun tabiiy yashash muhitlarini himoya qilish, noqonuniy ovchilikka qarshi kurashish, suv va dengiz ekotizimlarini ifloslanishdan asrash hamda qo‘riqlanadigan hududlarni samarali boshqarish muhim hisoblanadi.
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:100%; border:1px solid #a2a9b1; background:#f8f9fa; border-radius:8px; padding:10px; text-align:center;&quot;
| style=&quot;background:#eaf3f8; padding:15px; font-size:120%;&quot; |'''🌍 Maqolani yanada boyitamiz!'''
|-
| style=&quot;padding:15px; font-size:105%;&quot; |Ushbu maqolani yanada mukammallashtirishga yordam bering! Misr geografiyasiga oid qo‘shimcha '''tasvirlar, xaritalar, diagrammalar va ishonchli manbalar''' bilan maqolani boyitishingiz mumkin.
|-
| style=&quot;padding:12px;&quot; |[[Maxsus:UploadWizard|📷 Tasvir yuklash]] · [[c:Category:Egypt|Wikimedia Commons]] · [[Maxsus:RecentChanges|So‘nggi tahrirlar]]
|-
| style=&quot;background:#eaecf0; padding:10px; font-size:90%;&quot; |'''Sizning hissangiz — bilimlarimiz boyligi!'''
|}</text>
      <sha1>caonkeutb8hhhujqp7sgt1otjeeqjga</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327866</id>
      <parentid>6327856</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:38:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Muhcmmad</username>
        <id>322368</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6327866</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="41440" sha1="ri6nbgh9xh3wtp16puesj4owd2vo2xj" xml:space="preserve">{| style=&quot;width:100%; border:1px solid #a2a9b1; background:#f8f9fa; border-collapse:collapse; margin-bottom:8px;&quot;
| style=&quot;background:#ce2029; width:4px; padding:0;&quot; |
| style=&quot;width:65px; text-align:center; padding:3px;&quot; |[[Fayl:Flag_of_Egypt.svg|link=|frameless|48x48px]]
| style=&quot;padding:3px 8px;&quot; |&lt;span style=&quot;font-size:140%; font-weight:bold;&quot;&gt;Misr geografiyasi&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;font-size:85%; color:#54595d;&quot;&gt;Misr Arab Respublikasi — Afrika va Osiyo tutashgan hudud&lt;/span&gt;
|}
'''Misr geografiyasi''' — Misr Arab Respublikasining geografik o‘rni, hududiy tuzilishi, relyefi, iqlimi, ichki suvlari, tuproq va o‘simlik qoplami hamda tabiiy resurslarini kompleks o‘rganuvchi geografik yo‘nalishdir. Misr Afrikaning shimoli-sharqiy qismida joylashgan bo‘lib, Sinay yarimoroli orqali Osiyo qit'asiga ham tutashadi. Shu jihatdan mamlakat ikki qit'ani bog‘lovchi muhim geografik va strategik hudud hisoblanadi. Misrning umumiy maydoni 1 001 450 km² ni tashkil etadi.&lt;ref name=&quot;CIA&quot;&gt;[https://www.thefactbook.org/egypt/ CIA World Factbook — Egypt, Geography].&lt;/ref&gt;
[[Fayl:Egypt_relief_location_map.jpg|thumb|300x300px|Misrning relyef xaritasi: Nil vodiysi, deltasi va cho‘l hududlari]]
Misr shimolda O‘rta yer dengizi, sharqda Qizil dengiz bilan o‘ralgan. Mamlakat g‘arbda Liviya, janubda Sudan, shimoli-sharqda esa Isroil va G‘azo sektori bilan chegaradosh. Sinay yarimoroli mamlakatning Osiyo qit'asidagi qismini tashkil etadi. Mamlakatning sharqiy qismidan O‘rta yer dengizini Qizil dengiz bilan bog‘lovchi Suvaysh kanali o‘tadi. Ushbu kanal xalqaro dengiz transporti va savdo aloqalarida muhim ahamiyatga ega bo‘lib, Afrika va Osiyo qit'alarini ajratib turuvchi geografik chegara vazifasini ham bajaradi.&lt;ref name=&quot;CIA&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Suez&quot;&gt;[https://www.suezcanal.gov.eg/English/About/SuezCanal/Pages/AboutSuezCanal.aspx Suvaysh kanali ma'muriyati — About Suez Canal].&lt;/ref&gt;

Mamlakat hududining katta qismini cho‘l landshaftlari egallaydi. Misrning asosiy tabiiy-geografik mintaqalari Nil vodiysi va deltasi, G‘arbiy cho‘l, Sharqiy cho‘l hamda Sinay yarimorolidan iborat. G‘arbiy cho‘l mamlakatning eng katta tabiiy-geografik hududlaridan biri bo‘lib, Liviya chegarasigacha cho‘ziladi. Sharqiy cho‘l esa Nil vodiysi bilan Qizil dengiz oralig‘ida joylashgan. Misr relyefida keng plato va tekisliklar, tog‘li hududlar, botiqlar hamda qumli cho‘llar muhim o‘rin tutadi. Mamlakatning eng muhim tabiiy-geografik xususiyatlaridan biri Nil daryosidir. U janubdan shimolga qarab oqib, O‘rta yer dengiziga quyiladi va keng deltasini hosil qiladi. Nil vodiysi va deltasi mamlakat hududining 4 foizidan kam qismini egallashiga qaramay, aholining asosiy qismi, yirik shaharlar va dehqonchilik yerlari aynan shu hududlarda joylashgan.&lt;ref name=&quot;SIS&quot;&gt;[https://sis.gov.eg/en/egypt/basic-information/ Misr davlat axborot xizmati — Basic Information].&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;FAO&quot;&gt;[https://www.fao.org/4/Y4357E/y4357e07.htm FAO — Land and Water Resources Information System in Egypt].&lt;/ref&gt;
[[Fayl:Egypt_Topography.png|thumb|300x300px|Misrning topografik xaritasi]]
Misr iqlimi asosan quruq cho‘l xususiyatiga ega. Mamlakatning shimoliy sohilbo‘yi hududlarida esa O‘rta yer dengizi iqlimi ta'siri kuzatiladi. Yoz fasli, odatda, juda issiq va quruq, qish esa nisbatan iliq va yumshoq kechadi. Yog‘ingarchilik miqdori mamlakatning katta qismida nihoyatda kam bo‘lib, asosan qish oylarida shimoliy qirg‘oqbo‘yi va Sinay yarimorolining ayrim hududlarida kuzatiladi. Bahor oylarida Sahroi Kabir tomondan esadigan issiq, quruq va chang-to‘zonli '''xamsin''' shamollari ham kuzatiladi. Yog‘inlarning kamligi, bug‘lanishning yuqoriligi va suv resurslarining notekis taqsimlanishi sababli Nil daryosi mamlakatning asosiy chuchuk suv manbai hisoblanadi.&lt;ref name=&quot;WB&quot;&gt;[https://climateknowledgeportal.worldbank.org/sites/default/files/2021-04/15723-WB_Egypt%20Country%20Profile-WEB-2_0.pdf Jahon banki — Egypt Country Climate and Development Profile].&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;FAO&quot; /&gt;

Misrning tuproq va o‘simlik qoplami ham tabiiy sharoitga bevosita bog‘liq. Cho‘l hududlarida qumli, toshloq va sho‘rlangan tuproqlar keng tarqalgan. Nil vodiysi va deltasida esa daryo keltirgan allyuvial yotqiziqlar hisobiga shakllangan unumdor tuproqlar mavjud. O‘simlik qoplami asosan cho‘l sharoitiga moslashgan siyrak butalar, qurg‘oqchilikka chidamli o‘tlar va vohalardagi o‘simliklardan iborat. Nil vodiysi hamda deltasida sug‘orma dehqonchilik tufayli madaniy o‘simliklar keng tarqalgan.&lt;ref name=&quot;FAO&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;CBD&quot;&gt;[https://www.cbd.int/doc/world/eg/eg-nr-oth-en.pdf Biologik xilma-xillik to‘g‘risidagi konvensiya — Egypt National Report].&lt;/ref&gt;

Misrning tabiiy resurslari mamlakat iqtisodiyotida muhim o‘rin tutadi. Uning hududida neft, tabiiy gaz, temir rudasi, fosforitlar, marganes, ohaktosh, gips, talk, rux va boshqa foydali qazilmalar mavjud. Shuningdek, mamlakatning Sharqiy cho‘li, Sinay yarimoroli va Asvon hududlarida granit, marmar, alebastr hamda boshqa qurilish va bezak toshlari uchraydi. Ayniqsa, neft va tabiiy gaz energetika sanoatining rivojlanishida, fosforitlar esa mineral o‘g‘itlar ishlab chiqarishda muhim ahamiyatga ega.&lt;ref name=&quot;SISmin&quot;&gt;[https://sis.gov.eg/en/economy-investment/economy/egyptian-economy-sectors/mineral-resources/ Misr davlat axborot xizmati — Mineral Resources].&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;USGS&quot;&gt;[https://www.usgs.gov/centers/national-minerals-information-center/egypt AQSH Geologiya xizmati — Egypt: Mineral Industry Information].&lt;/ref&gt;

Umuman olganda, Misrning ikki qit'a tutashgan hududda joylashuvi, O‘rta yer dengizi va Qizil dengizga chiqish imkoniyati, Suvaysh kanalining mavjudligi, Nil daryosining hayotiy ahamiyati hamda tabiiy resurslari mamlakatning geografik, iqtisodiy va geosiyosiy mavqeini belgilovchi asosiy omillardir. Shu bois Misr geografiyasini o‘rganish uning tabiiy sharoiti, resurs salohiyati, aholi joylashuvi va xo‘jalik faoliyatining hududiy xususiyatlarini chuqur anglash imkonini beradi.

== Geografik joylashuvi ==
Misr Afrikaning shimoli-sharqiy qismida joylashgan. Mamlakat hududining katta qismi Afrika qit’asiga to‘g‘ri keladi, Sinay yarimoroli esa Osiyoda joylashgan. Shu sababli Misr ikki qit’ada hududga ega bo‘lgan davlat hisoblanadi.&lt;ref name=&quot;UN-Egypt2&quot;&gt;{{cite web |title=Common core document forming part of the reports of States Parties: Egypt |url=https://docstore.ohchr.org/SelfServices/FilesHandler.ashx?enc=tY2KQziNnW2KuzpmYNJfZLgC68k1bpBili4B49sFdWDHkwYG3gOBnet%2FD4CHRlu279%2BTSMkYCCpgwTDFlHKzGw%3D%3D |website=United Nations |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Misr taxminan 22°–32° shimoliy kengliklar va 24°–37° sharqiy uzunliklar oralig‘ida joylashgan. Uning shimoliy qirg‘oqlarini O‘rta yer dengizi, sharqiy qirg‘oqlarini esa Qizil dengiz suvlari yuvib turadi. Mamlakat sharqida Suvaysh qo‘ltig‘i va Aqaba qo‘ltig‘i joylashgan.&lt;ref name=&quot;SIS-Egypt2&quot;&gt;{{cite web |title=Basic Information |url=https://sis.gov.eg/en/egypt/basic-information/ |website=State Information Service of Egypt |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Misr quruqlik orqali g‘arbda Liviya, janubda Sudan, shimoli-sharqda esa Isroil va G‘azo sektori bilan chegaradosh. Sinay yarimoroli mamlakatning Osiyodagi qismini tashkil etib, Afrika va Osiyo o‘rtasidagi tabiiy quruqlik ko‘prigi vazifasini bajaradi.

Misrning geografik joylashuvi xalqaro transport va savdo yo‘llari nuqtayi nazaridan ham muhimdir. Mamlakat hududidan o‘tuvchi [[Suvaysh kanali]] O‘rta yer dengizini Qizil dengiz bilan bog‘laydi. Kanal Yevropa va Osiyo o‘rtasidagi dengiz qatnovida muhim o‘rin tutadi. Shu jihatdan Misr xalqaro dengiz savdosi va transport tizimida strategik ahamiyatga ega.&lt;ref name=&quot;UN-Egypt2&quot; /&gt;

Misr hududining katta qismini cho‘l mintaqalari egallaydi. Aholi va xo‘jalik faoliyati esa, asosan, Nil daryosi vodiysi, deltasi hamda dengizbo‘yi hududlarida to‘plangan.

== Relyefi ==
Misr relyefi tabiiy-geografik tuzilishiga ko‘ra xilma-xil bo‘lib, unda keng cho‘l platolari, qumli tekisliklar, tog‘ tizmalari, daryo vodiylari va pastqam botiqlar uchraydi. Mamlakat hududining katta qismini Sahroi Kabirning sharqiy qismi egallaydi. Shu bilan birga, Nil daryosi vodiysi va deltasi, Qizil dengiz bo‘yidagi tog‘li hududlar hamda Sinay yarimorolidagi baland tog‘lar Misr relyefining muhim qismlarini tashkil etadi.

Tabiiy-geografik xususiyatlariga ko‘ra, Misr hududi to‘rtta asosiy mintaqaga ajratiladi: Nil vodiysi va deltasi, G‘arbiy cho‘l, Sharqiy cho‘l va Sinay yarimoroli. Ushbu hududlar yer yuzasining tuzilishi, balandligi, geologik tarkibi va tabiiy sharoitlari bilan bir-biridan farq qiladi.&lt;ref name=&quot;SIS-Topography&quot;&gt;{{cite web |title=Basic Information |url=https://sis.gov.eg/en/egypt/basic-information/ |website=State Information Service of Egypt |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Misrning eng baland nuqtasi Sinay yarimorolidagi Ketrin tog‘i bo‘lib, uning balandligi 2 629 metrni tashkil etadi. Mamlakatning eng past nuqtasi esa G‘arbiy cho‘lda joylashgan Qattara botig‘idir. Uning eng past qismi dengiz sathidan taxminan 133 metr pastda joylashgan.&lt;ref name=&quot;Factbook&quot;&gt;{{cite web |title=Egypt — Geography |url=https://archive.govglance.org/factbook/egypt |website=The World Factbook archive |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

=== Nil vodiysi va deltasi ===
Nil vodiysi va deltasi Misrning eng muhim tabiiy-geografik hududi hisoblanadi. U mamlakatning janubiy chegarasidan shimoldagi O‘rta yer dengizi sohillarigacha cho‘zilgan. Ushbu mintaqaning umumiy maydoni taxminan 33 000 km² bo‘lib, mamlakat hududining 4 foizidan kam qismini egallaydi.&lt;ref name=&quot;SIS-Topography&quot; /&gt;

Nil vodiysi mamlakatning janubiy va markaziy qismlaridan o‘tadi. Uning ayrim joylarida daryo vodiysi tor bo‘lib, ikki tomondan cho‘l platolari va qoyali jarliklar bilan chegaralangan. Shimolga qarab vodiy kengayib boradi. Daryo bo‘ylarida unumdor allyuvial tuproqlar shakllangan bo‘lib, ular sug‘orma dehqonchilik uchun qulay sharoit yaratadi.

Geografik jihatdan Nil vodiysi ikki qismga ajratiladi. Yuqori Misr janubda, Vodi Halfa atroflaridan Qohiraning janubigacha bo‘lgan hududni qamrab oladi. Quyi Misr esa Qohiraning shimolidan O‘rta yer dengizi sohillarigacha cho‘zilgan Nil deltasi hududini o‘z ichiga oladi.&lt;ref name=&quot;BMT-Geography&quot;&gt;{{cite web |title=Common core document forming part of the reports of States Parties: Egypt |url=https://docstore.ohchr.org/SelfServices/FilesHandler.ashx?enc=tY2KQziNnW2KuzpmYNJfZLgC68k1bpBili4B49sFdWDHkwYG3gOBnet%2FD4CHRlu279%2BTSMkYCCpgwTDFlHKzGw%3D%3D |website=United Nations |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Qohira shahri yaqinida Nil daryosi ikki asosiy tarmoqqa — Damietta va Rashid (Rozetta) tarmoqlariga ajraladi. Ular orasida uchburchak shaklidagi keng delta hududi hosil bo‘lgan. Delta pasttekisliklardan, daryo yotqiziqlaridan hosil bo‘lgan unumdor yerlardan hamda shimoliy qismidagi ko‘l va botqoqliklardan iborat. Manzala, Burullus, Idku va Maryut ko‘llari delta hududidagi yirik ko‘llar sirasiga kiradi.&lt;ref name=&quot;FAO-Physiography&quot;&gt;{{cite web |title=Physiographic Setting |url=https://faolex.fao.org/docs/pdf/egy165179.pdf |website=FAOLEX |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Nil vodiysi va deltasi Misrning asosiy dehqonchilik, aholi yashash va sanoat markazlari joylashgan hududidir. Mamlakatning katta shaharlari, jumladan, Qohira, Giza va Iskandariya ushbu mintaqa bilan bog‘liq. Shu sababli uning geografik va iqtisodiy ahamiyati nihoyatda katta.

=== G‘arbiy cho‘l ===
G‘arbiy cho‘l Misrning eng katta tabiiy-geografik mintaqasi bo‘lib, mamlakat hududining taxminan 68 foizini egallaydi. Uning maydoni qariyb 680 650 km² ni tashkil etadi. G‘arbiy cho‘l sharqda Nil vodiysidan boshlanib, g‘arbda Liviya chegarasigacha, shimolda O‘rta yer dengizi sohillaridan janubda Sudan chegarasigacha davom etadi.&lt;ref name=&quot;SIS-Topography&quot; /&gt;

G‘arbiy cho‘l relyefida keng plato va tekisliklar, qumli hududlar, toshloq yuzalar hamda chuqur botiqlar ustunlik qiladi. Ayrim joylarda balandligi va shakli turlicha bo‘lgan qum tepaliklari hamda qum dengizlari uchraydi. Cho‘lning ayrim qismlarida qattiq tog‘ jinslaridan tashkil topgan qoyali yuzalar keng tarqalgan.

G‘arbiy cho‘lning shimoliy qismida O‘rta yer dengizi bo‘yidagi sohil tekisliklari, shimoliy plato va yirik botiqlar joylashgan. Qattara botig‘i ushbu hududning eng muhim relyef shakllaridan biridir. Uning ayrim qismlari dengiz sathidan 133 metr pastda joylashgan. Siwa vohasi, Vadi an-Natrun va Bahariya vohasi ham G‘arbiy cho‘lning shimoliy qismidagi muhim tabiiy hududlardir.&lt;ref name=&quot;SIS-Topography&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Factbook&quot; /&gt;

G‘arbiy cho‘lning janubiy qismida Farafra, Daxla va Xarqa vohalari joylashgan. Mamlakatning uzoq janubi-g‘arbiy qismida, Liviya va Sudan chegaralariga yaqin hududlarda Uveynat tog‘li massivi mavjud. Vohalar yerosti suvlarining yer yuzasiga yaqinlashishi yoki buloqlar orqali chiqishi natijasida shakllangan. Shu sababli ular atrofdagi quruq cho‘l hududlaridan tabiiy sharoiti bilan farq qiladi.&lt;ref name=&quot;SIS-Topography&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Britannica-Relief&quot;&gt;{{cite web |title=Egypt: Land and relief |url=https://unvis.it/www.britannica.com/place/Egypt |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

=== Sharqiy cho‘l ===
Sharqiy cho‘l Nil vodiysining sharqida joylashgan bo‘lib, Qizil dengiz sohillari, Suvaysh qo‘ltig‘i va Suvaysh kanali tomon cho‘ziladi. Uning maydoni taxminan 225 000 km² ni tashkil etadi. Hudud shimolda O‘rta yer dengizi yaqinidagi Manzala ko‘li atroflaridan janubda Sudan chegarasigacha davom etadi.&lt;ref name=&quot;SIS-Topography&quot; /&gt;

Sharqiy cho‘lning relyefi G‘arbiy cho‘lga nisbatan ancha murakkab. Bu yerda baland platolar, qoyali tepaliklar, tog‘ tizmalari va quruq daryo o‘zanlari keng tarqalgan. Hududning sharqiy qismida Qizil dengiz tog‘lari joylashgan. Ushbu tog‘lar Qizil dengiz sohillariga parallel ravishda cho‘zilib, ayrim cho‘qqilari dengiz sathidan 900 metr va undan yuqori balandlikka ko‘tariladi.&lt;ref name=&quot;SIS-Topography&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Britannica-Relief&quot; /&gt;

Sharqiy cho‘l tog‘lari asosan qadimgi kristalli jinslar, jumladan, granit va boshqa magmatik hamda metamorfik jinslardan tashkil topgan. Tog‘lar orasidan quruq vodiylar — vodiylar deb ataluvchi mavsumiy suv oqimlari o‘tadi. Kuchli yomg‘irlar vaqtida bu o‘zanlarda qisqa muddatli suv oqimlari yuzaga kelishi mumkin.

Sharqiy cho‘l foydali qazilmalarga ham boy. Hududda oltin, temir rudasi va boshqa metall rudalari uchraydi. Shuningdek, mamlakatning ayrim sharqiy hududlarida neft va tabiiy gaz konlari mavjud. Shu xususiyatlari tufayli Sharqiy cho‘l Misrning muhim mineral-xomashyo mintaqalaridan biri hisoblanadi.&lt;ref name=&quot;SIS-Topography&quot; /&gt;

=== Sinay yarimoroli ===
Sinay yarimoroli Misrning shimoli-sharqiy qismida joylashgan bo‘lib, Osiyo qit’asining janubi-g‘arbiy qismiga kiradi. Uning maydoni taxminan 61 000 km² ni tashkil etadi. Yarimorol uchburchak shakliga ega: shimolida O‘rta yer dengizi, g‘arbida Suvaysh qo‘ltig‘i va Suvaysh kanali, sharqida esa Aqaba qo‘ltig‘i joylashgan. Janubiy qismi Ras Muhammad burnigacha davom etadi.&lt;ref name=&quot;SIS-Topography&quot; /&gt;

Sinay yarimorolining relyefi shimoldan janubga qarab o‘zgarib boradi. Geografik xususiyatlariga ko‘ra, u uchta asosiy qismga ajratiladi: shimoliy tekisliklar, markaziy plato va janubiy tog‘li hududlar.

Shimoliy Sinay asosan qumli va tekis pasttekisliklardan tashkil topgan. Bu hududda O‘rta yer dengizi sohiliga yaqin qum tepaliklari, qumli tekisliklar va ayrim sho‘rxok yerlar uchraydi. Markaziy Sinayda At-Tih platosi joylashgan. Uning yuzasi balandliklar, qoyali maydonlar va quruq vodiylar bilan kesilgan. Plato hududidan shimolga qarab pasayib boruvchi vodiylar o‘tadi.&lt;ref name=&quot;SIS-Topography&quot; /&gt;

Janubiy Sinay yarimorolning eng baland va tog‘li qismidir. Bu hududda granit va boshqa qadimgi kristalli jinslardan tashkil topgan tog‘ massivlari mavjud. Ketrin tog‘i 2 629 metr balandligi bilan Misrning eng baland nuqtasi hisoblanadi. Uning yaqinida Sinay tog‘i va boshqa baland tog‘ cho‘qqilari joylashgan. Tog‘lar orasida chuqur daralar va quruq vodiylar uchraydi.&lt;ref name=&quot;Factbook&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Britannica-Relief&quot; /&gt;

Sinay yarimorolining janubiy tog‘li hududlari shimoliy tekisliklardan tabiiy sharoiti bilan keskin farq qiladi. Balandlikning ortishi natijasida bu yerlarda harorat va yog‘ingarchilik sharoitlari ham o‘zgaradi. Qish oylarida eng baland cho‘qqilarda qor yog‘ishi ham kuzatiladi.

Sinay yarimorolining geografik o‘rni va relyefi uning transport, turizm va tabiiy resurslar nuqtayi nazaridan ahamiyatini oshiradi. Ayniqsa, janubiy tog‘li hududlar tabiiy landshaftlari va baland tog‘lari bilan ajralib turadi.

== Iqlimi ==
Misr iqlimi geografik joylashuvi, relyefi, dengizlarga yaqinligi va atmosfera havo massalarining ta’siri bilan belgilanadi. Mamlakat hududining katta qismida quruq cho‘l iqlimi hukmron. Faqat shimoliy O‘rta yer dengizi sohillarida O‘rta yer dengizi iqlimiga xos xususiyatlar kuzatiladi. Umuman olganda, Misrda yoz issiq va quruq, qish esa nisbatan yumshoq va kam yog‘inli bo‘ladi.&lt;ref name=&quot;SIS-Climate&quot;&gt;{{cite web |title=Basic Information |url=https://sis.gov.eg/en/egypt/basic-information/ |website=State Information Service of Egypt |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Misr iqlimining shakllanishida Sahroi Kabirdan keladigan issiq va quruq kontinental havo massalari muhim o‘rin tutadi. Shimoldan O‘rta yer dengizi orqali kirib keladigan nisbatan salqin va nam havo esa, ayniqsa, qish oylarida mamlakatning shimoliy hududlariga ta’sir ko‘rsatadi. Shu sababli mamlakatning shimoliy sohillari bilan janubiy cho‘l hududlari o‘rtasida harorat va yog‘ingarchilik jihatidan sezilarli farq mavjud.&lt;ref name=&quot;Oxford-Climate&quot;&gt;{{cite book |last=Beaumont |year=1993 |first=Peter |chapter=Climate and hydrology |title=The Agriculture of Egypt |publisher=Oxford University Press |pages=16–38}}&lt;/ref&gt;

=== Fasllar va harorat ===
Misrda yil davomida asosan ikki asosiy fasl — issiq yoz va mo‘tadil qish ajralib turadi. Yoz odatda may oyidan oktabrgacha, qish esa noyabrdan aprelgacha davom etadi. Biroq harorat mamlakatning shimoliy va janubiy qismlarida, shuningdek, sohilbo‘yi va ichki cho‘l hududlarida turlicha bo‘ladi.&lt;ref name=&quot;SIS-Climate&quot; /&gt;

Yanvar oyida, ya’ni qish mavsumida, harorat mamlakatning ko‘plab hududlarida kechasi 9–11 °C, kunduzi esa 20–24 °C atrofida bo‘lishi mumkin. Iyul va avgust oylarida esa kunduzgi harorat 37–42 °C gacha ko‘tariladi, tungi harorat odatda 21–25 °C atrofida kuzatiladi. Bu ko‘rsatkichlar umumiy iqlimiy tavsif bo‘lib, aniq harorat hudud va ob-havo sharoitiga qarab o‘zgaradi.&lt;ref name=&quot;SIS-Climate&quot; /&gt;

Ichki cho‘l hududlarida kunduzgi va tungi harorat o‘rtasidagi farq ancha katta bo‘lishi mumkin. Yozda kunduzi havo juda qizib ketadi, kechasi esa harorat sezilarli darajada pasayadi. Qish oylarida cho‘l hududlarining ayrim joylarida tungi harorat 0 °C gacha tushishi mumkin. Sinay yarimorolining baland tog‘li qismlarida ham qish sovuqroq kechadi va ayrim paytlarda qor yog‘adi.&lt;ref name=&quot;WB-Climate&quot;&gt;{{cite web |title=Climate Risk Country Profile: Egypt |url=https://climateknowledgeportal.worldbank.org/sites/default/files/2021-01/15723-WB_Egypt%20Country%20Profile-WEB.pdf |website=World Bank |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

=== Yog‘ingarchilik ===
Misr dunyoning eng qurg‘oqchil mamlakatlaridan biri hisoblanadi. Yog‘ingarchilikning asosiy qismi qish oylarida, ayniqsa, O‘rta yer dengiziga yaqin shimoliy hududlarda kuzatiladi. Mamlakatning janubiy va g‘arbiy cho‘l qismlarida esa yog‘ingarchilik juda kam bo‘lib, ayrim joylarda bir necha yil davomida yomg‘ir yog‘masligi mumkin.&lt;ref name=&quot;WB-Climate&quot; /&gt;

Iskandariya shahri va unga yaqin shimoliy sohilbo‘yi hududlari Misrning nisbatan ko‘proq yog‘in oladigan qismlaridir. Jahon bankining iqlim ma’lumotlariga ko‘ra, Iskandariyada yillik yog‘ingarchilik miqdori taxminan 200 mm ga yetadi. Qohirada esa bu ko‘rsatkich yiliga 10–30 mm atrofida bo‘lishi mumkin. Qohiradan janubga qarab yog‘ingarchilik yanada kamayadi.&lt;ref name=&quot;WB-Climate&quot; /&gt;

Sinay yarimorolining shimoliy qismida janubiy cho‘l hududlariga nisbatan ko‘proq yog‘in tushadi. Baland tog‘li hududlarda ham ayrim mavsumlarda yog‘ingarchilik kuzatiladi. Kuchli yomg‘irlar kam uchrasa-da, ular cho‘l vodiylarida qisqa muddatli kuchli suv oqimlari va toshqinlarni yuzaga keltirishi mumkin.&lt;ref name=&quot;Sinai-Climate&quot;&gt;{{cite journal|title=Climatology and Dynamical Evolution of Extreme Rainfall Events in the Sinai Peninsula—Egypt|journal=Sustainability|year=2020|url=https://www.mdpi.com/2071-1050/12/15/6186|access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

=== Shamollar va xamsin ===
Misr hududida yil davomida shamollar esib turadi. Shimoliy shamollar, ayniqsa, O‘rta yer dengizi sohillarida havo haroratini nisbatan yumshatishga yordam beradi. Biroq bahor oylarida janubiy va janubi-g‘arbiy yo‘nalishlardan keladigan issiq, quruq shamollar ham kuzatiladi.

Ushbu shamollarning eng mashhuri xamsin (khamsin) deb ataladi. Xamsin odatda mart–may oylarida, ayniqsa, aprel oyida esadi. U Sahroi Kabir tomondan issiq havo, qum va chang zarralarini olib keladi. Xamsin esgan paytda havo harorati qisqa vaqt ichida keskin ko‘tarilishi, ko‘rinish masofasi kamayishi va chang-to‘zonlar yuzaga kelishi mumkin. Ayrim hollarda bunday shamollar bir necha kun davom etadi.&lt;ref name=&quot;WB-Climate&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;WMO-Climate&quot;&gt;{{cite report|title=State of the Climate in Africa|publisher=World Meteorological Organization|url=https://digitallibrary.un.org/record/3894661/files/wmo_1036_en.pdf|access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Xamsin shamollari transport harakati, qishloq xo‘jaligi va inson salomatligiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Ayniqsa, qum va chang bo‘ronlari paytida ko‘rish masofasining qisqarishi hamda havodagi chang miqdorining ortishi kuzatiladi.

=== Misrning asosiy iqlimiy hududlari ===
Misr hududida geografik joylashuv va relyefga qarab bir-biridan farq qiluvchi bir necha iqlimiy hududlar shakllangan.

* '''Shimoliy sohilbo‘yi hududlari:''' O‘rta yer dengizi ta’sirida qishi nisbatan yumshoq va yog‘inli, yozi esa issiq va quruq bo‘ladi. Iskandariya va Marsa-Matruh shaharlari ushbu hududga misol bo‘la oladi.

* '''Nil deltasi va Qohira atrofi:''' Bu hududlarda yoz issiq va quruq, qish esa nisbatan salqin va kam yog‘inli kechadi. Dengiz ta’siri shimoliy sohillarga nisbatan kuchsizroq seziladi.

* '''Yuqori Misr:''' Nil vodiysining janubiy qismida joylashgan ushbu hududda yoz juda issiq va quruq bo‘ladi. Asvon kabi shaharlarda yog‘ingarchilik nihoyatda kam kuzatiladi.

* '''G‘arbiy va Sharqiy cho‘llar:''' Bu hududlarda cho‘l iqlimi hukmron. Kunduzgi harorat yuqori, yog‘ingarchilik esa juda kam. Kechasi haroratning sezilarli pasayishi kuzatilishi mumkin.

* '''Sinay yarimoroli:''' Shimoliy qismida O‘rta yer dengizi iqlimi xususiyatlari, markaziy va janubiy qismlarida esa quruq cho‘l iqlimi ustun. Janubdagi baland tog‘larda harorat atrofdagi pasttekisliklarga qaraganda ancha past bo‘ladi.&lt;ref name=&quot;Sinai-Climate&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;SIS-Climate&quot; /&gt;

Misr iqlimining qurg‘oqchil xususiyati mamlakatning suv resurslari, qishloq xo‘jaligi va aholi joylashuviga bevosita ta’sir ko‘rsatadi. Shu sababli sug‘orish tizimlari va Nil daryosi suvidan foydalanish mamlakat xo‘jaligi uchun alohida ahamiyatga ega.

== Suv resurslari ==
Misr suv resurslari cheklangan, qurg‘oqchil iqlim hukmron bo‘lgan mamlakatlardan biridir. Hududining katta qismida yog‘ingarchilik juda kam kuzatiladi, doimiy daryolar va tabiiy chuchuk suv havzalari esa asosan Nil daryosi vodiysi hamda deltasi bilan bog‘liq. Shu sababli Nil daryosi Misrning asosiy suv manbai, mamlakat aholisi va xo‘jaligi hayotining muhim tabiiy omili hisoblanadi.&lt;ref name=&quot;FAO-Water&quot;&gt;{{cite web |title=AQUASTAT — Country Profile: Egypt |url=https://www.fao.org/aquastat/en/countries-and-basins/country-profiles/country/EGY/index.html |website=Food and Agriculture Organization of the United Nations |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Misrning suv resurslari tarkibiga Nil daryosi, yerosti suvlari, ko‘llar, drenaj suvlari, mavsumiy yog‘ingarchilik hamda dengiz suvini chuchuklashtirish orqali olinadigan suv kiradi. Ushbu manbalarning miqdori, sifati va hududiy taqsimlanishi bir-biridan farq qiladi. Mamlakat suv resurslaridan eng ko‘p qishloq xo‘jaligida foydalaniladi. Shuningdek, ular ichimlik suvi ta’minoti, sanoat, energetika va boshqa xo‘jalik tarmoqlari uchun zarurdir.&lt;ref name=&quot;OECD-Water&quot;&gt;{{cite web |title=Policies for the Future of Farming and Food in Egypt |url=https://www.oecd.org/en/publications/policies-for-the-future-of-farming-and-food-in-egypt_cab0cefd-en.html |website=OECD |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

=== Nil daryosi ===
[[Fayl:Nile_River_in_Egypt.jpg|right|thumb|300x300px|Misr hududidan oqib o‘tuvchi Nil daryosi]]
Nil daryosi Misrning eng muhim tabiiy suv manbai hisoblanadi. U mamlakatning janubiy qismidan kirib kelib, shimolga tomon oqadi va O‘rta yer dengiziga quyiladi. Nilning Misr hududidagi uzunligi taxminan 1 532 km ni tashkil etadi. Daryo mamlakatning quruq cho‘l hududlari orasidan oqib o‘tib, uning sohillarida sug‘oriladigan yerlar, aholi manzilgohlari va xo‘jalik markazlarining shakllanishiga imkon yaratgan.&lt;ref name=&quot;SIS-Water&quot;&gt;{{cite web |title=Basic Information |url=https://sis.gov.eg/en/egypt/basic-information/ |website=State Information Service of Egypt |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Nil daryosi Oq Nil va Ko‘k Nil deb ataluvchi ikki asosiy irmoq tizimi bilan bog‘liq. Oq Nil Sharqiy Afrika ko‘llari mintaqasidan boshlanadi, Ko‘k Nil esa Efiopiya yassitog‘ligidagi Tana ko‘lidan oqib chiqadi. Ushbu ikki daryo Sudan poytaxti Xartum yaqinida qo‘shiladi. Shuningdek, Atbara daryosi ham Nilning muhim irmoqlaridan biridir.&lt;ref name=&quot;FAO-Nile&quot;&gt;{{cite report|title=Information Products for Nile Basin Water Resources Management|publisher=Food and Agriculture Organization of the United Nations|url=https://www.fao.org/4/i2615e/i2615e00.pdf|access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Nil suvi Misrda ichimlik suvi ta’minoti, qishloq xo‘jaligi, sanoat va energetika sohalarida ishlatiladi. Ayniqsa, mamlakatning asosiy dehqonchilik hududlari daryo va uning sug‘orish kanallari bilan bevosita bog‘liq. Nil vodiysi va deltasi atrofidagi unumdor yerlar mamlakat oziq-ovqat mahsulotlarini yetishtirishda muhim o‘rin tutadi.

Qohira shahri yaqinida Nil daryosi Damietta va Rashid (Rozetta) deb ataluvchi ikki asosiy tarmoqqa ajraladi. Ushbu tarmoqlar O‘rta yer dengiziga quyilishidan oldin keng delta hosil qiladi. Daryo suvi deltadagi ko‘plab kanallar orqali ekin maydonlariga yetkaziladi.

=== Asvon baland to‘g‘oni va Nosir ko‘li ===
[[Fayl:Lake_Nasser.jpg|right|thumb|300x300px|Nosir ko‘li va Asvon baland to‘g‘oni hududi]]
Nil daryosi suvini boshqarishda Asvon baland to‘g‘oni muhim ahamiyatga ega. U Asvon shahri yaqinida, Nil daryosining janubiy qismida qurilgan. To‘g‘on qurilishi natijasida Nosir ko‘li deb ataluvchi yirik suv ombori vujudga kelgan. Uning katta qismi Misr hududida, janubiy qismi esa Sudan hududida joylashgan bo‘lib, Sudanda Nubiya ko‘li nomi bilan ataladi.&lt;ref name=&quot;Britannica-Dam&quot;&gt;{{cite web |title=Aswan High Dam |url=https://www.britannica.com/topic/Aswan-High-Dam |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Asvon baland to‘g‘oni 1960–1970-yillarda qurilgan va 1970-yilda foydalanishga topshirilgan. U Nil daryosining mavsumiy oqimini tartibga solish, suvni to‘plash va zarur vaqtda undan foydalanish imkonini beradi. To‘g‘onning asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:

* Nil daryosi suvini to‘plash va saqlash;
* qishloq xo‘jaligi uchun sug‘orish suvini yetkazib berish;
* kuchli suv toshqinlari xavfini kamaytirish;
* gidroelektr energiyasi ishlab chiqarish;
* qurg‘oqchilik davrida suv zaxirasidan foydalanish.

Nosir ko‘li Misrning eng muhim strategik suv omborlaridan biridir. Shu bilan birga, suv omborida kuchli bug‘lanish tufayli suv yo‘qotilishi va to‘g‘on qurilishi natijasida Nilning tabiiy oqim tartibi o‘zgarishi kabi ekologik muammolar ham mavjud.&lt;ref name=&quot;Britannica-Dam&quot; /&gt;

=== Ko‘llar va boshqa ichki suv havzalari ===
[[Fayl:Lake_Manzala.jpg|right|thumb|300x300px|Manzala ko‘li]]
Misrda bir qancha tabiiy va sun’iy ko‘llar mavjud. Ularning asosiy qismi mamlakatning shimoliy qismida, Nil deltasi va O‘rta yer dengizi sohillarida joylashgan. Ko‘llar baliqchilik, biologik xilma-xillik va mahalliy xo‘jalik faoliyati uchun muhim ahamiyatga ega.

Mamlakatning yirik ko‘llari quyidagilardan iborat:

* '''Manzala ko‘li''' — Nil deltasining shimoli-sharqida joylashgan. U O‘rta yer dengizi bilan bog‘liq yirik qirg‘oq lagunalaridan biri bo‘lib, baliqchilik uchun muhim hudud hisoblanadi.
* '''Burullus ko‘li''' — Nil deltasining shimoliy qismida joylashgan. Ko‘l atrofidagi botqoqliklar va qamishzorlar ko‘plab suv qushlari uchun yashash muhitini yaratadi.
* '''Idku ko‘li''' — Iskandariya shahri sharqida joylashgan bo‘lib, O‘rta yer dengizi sohilidagi tabiiy ko‘llardan biridir.
* '''Maryut ko‘li''' — Iskandariya shahri yaqinida joylashgan. Uning suv sathi va sifati inson faoliyati hamda suv xo‘jaligi tizimiga bog‘liq.
* '''Qorun ko‘li''' — Fayyum vohasida joylashgan yopiq ko‘l. U dengiz bilan bevosita tutashmagan va sho‘rlanish darajasi yuqori.
* '''Vodiy ar-Rayon ko‘llari''' — Fayyum hududidagi qo‘riqlanadigan tabiiy majmua tarkibiga kiradi. Ular cho‘l landshafti orasida joylashgan suv havzalari hisoblanadi.

Ushbu ko‘llarning ayrimlari sho‘r, boshqalari esa sho‘rtob suvga ega. Ularning ekologik holatiga daryo suvlari, qishloq xo‘jaligi drenajlari, sanoat va maishiy oqova suvlar ta’sir ko‘rsatadi.&lt;ref name=&quot;Wetlands&quot;&gt;{{cite web |title=Egypt |url=https://www.ramsar.org/country-profile/egypt |website=Ramsar Sites Information Service |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

=== Yerosti suvlari ===
Misrning yerosti suvlari, ayniqsa, cho‘l hududlarida muhim suv manbai hisoblanadi. Ular Nil vodiysi va deltasi, G‘arbiy cho‘l, Sharqiy cho‘l hamda Sinay yarimorolida uchraydi. Yerosti suvlari quduqlar, buloqlar va maxsus suv olish inshootlari orqali olinadi.

G‘arbiy cho‘ldagi Siwa, Bahariya, Farafra, Daxla va Xarqa vohalarining shakllanishida yerosti suvlari muhim rol o‘ynagan. Ushbu vohalarda suv manbalari mavjudligi sababli aholi yashash joylari, bog‘lar va sug‘oriladigan ekin maydonlari rivojlangan.

Misrning janubi-g‘arbiy qismida Nubiya qumtoshli suvli qatlam tizimi joylashgan. Ushbu yirik yerosti suv tizimi Misr bilan bir qatorda Liviya, Sudan va Chad hududlariga ham tarqalgan. Undagi suvning katta qismi qadimiy geologik davrlarda to‘plangan bo‘lib, hozirgi iqlim sharoitida juda sekin yangilanadi. Shu sababli bu zaxiralardan foydalanishda ularning cheklanganligi hisobga olinishi kerak.&lt;ref name=&quot;FAO-Aquifer&quot;&gt;{{cite web |title=Groundwater resources of Egypt |url=https://www.fao.org/aquastat/en/countries-and-basins/country-profiles/country/EGY/index.html |website=FAO AQUASTAT |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

=== Dengiz suvlari va ularni chuchuklashtirish ===
Misr shimolda O‘rta yer dengizi, sharqda esa Qizil dengiz bilan tutashgan. Ushbu dengizlar mamlakatning muhim tabiiy geografik resurslari hisoblanadi. Biroq dengiz suvi tarkibida tuzlar miqdori yuqori bo‘lgani sababli uni bevosita ichimlik suvi yoki sug‘orish uchun ishlatib bo‘lmaydi.

Dengiz suvini chuchuklashtirish texnologiyalari orqali undagi tuzlar ajratib olinadi va foydalanishga yaroqli suv hosil qilinadi. Misrda bunday inshootlar, ayniqsa, Qizil dengiz sohillari, Sinay yarimoroli va O‘rta yer dengizi bo‘yidagi ayrim shaharlarda muhim ahamiyat kasb etadi. Ular tabiiy chuchuk suv manbalari cheklangan hududlarni suv bilan ta’minlashga yordam beradi.&lt;ref name=&quot;OECD-Water&quot; /&gt;

=== Suv tanqisligi va suv resurslaridan foydalanish ===
Misr suv tanqisligi jiddiy seziladigan mamlakatlardan biridir. Bunga qurg‘oqchil iqlim, yog‘ingarchilikning kamligi, aholining ko‘payishi, qishloq xo‘jaligi va sanoatning suvga bo‘lgan ehtiyoji sabab bo‘ladi. Mamlakatning asosiy suv manbai Nil daryosi bo‘lgani uchun uning oqimi va suv zaxiralarini boshqarish Misr uchun strategik ahamiyatga ega.&lt;ref name=&quot;OECD-Water&quot; /&gt;

Suv resurslaridan eng ko‘p qishloq xo‘jaligida foydalaniladi. Ekin maydonlarini sug‘orishda Nil suvi, yerosti suvlari va qayta ishlangan drenaj suvlari qo‘llaniladi. Suvni tejash maqsadida tomchilatib sug‘orish, suv kanallarini modernizatsiya qilish, oqova suvlarni tozalash va qayta ishlatish texnologiyalari rivojlantirilmoqda.

Nil daryosining transchegaraviy xususiyati ham Misrning suv xavfsizligiga ta’sir ko‘rsatadi. Daryo havzasi bir nechta davlat hududidan o‘tadi. Shu sababli suvdan foydalanish, yangi to‘g‘onlar qurilishi va daryo oqimini boshqarish masalalari Nil havzasi davlatlari o‘rtasidagi hamkorlik bilan chambarchas bog‘liq.

Iqlim o‘zgarishi ham Misr suv resurslari uchun qo‘shimcha xavf tug‘diradi. Haroratning ko‘tarilishi bug‘lanishni kuchaytirishi, dengiz sathining ko‘tarilishi esa Nil deltasidagi qirg‘oqbo‘yi hududlariga ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Dengiz suvining delta tuproqlari va yerosti suvlariga kirib borishi sho‘rlanish xavfini oshiradi.&lt;ref name=&quot;OECD-Water&quot; /&gt;

Umuman olganda, Nil daryosi, Nosir ko‘li, yerosti suv qatlamlari, ichki ko‘llar va dengiz suvini chuchuklashtirish inshootlari Misrning suv ta’minotida muhim o‘rin tutadi. Ushbu manbalardan oqilona foydalanish mamlakat aholisi, qishloq xo‘jaligi, sanoati va tabiiy ekotizimlarining barqarorligi uchun zarurdir.

== O‘simlik va hayvonot dunyosi ==
Misr hududining katta qismi qurg‘oqchil cho‘llardan iborat bo‘lsa-da, mamlakat o‘simlik va hayvonot dunyosi jihatidan xilma-xil tabiiy hududlarga ega. Nil vodiysi va deltasi, O‘rta dengiz sohillari, cho‘l vohalari, Sinay yarimoroli tog‘lari hamda Qizil dengizning dengiz ekotizimlari turli biologik turlarning yashashi uchun sharoit yaratadi. Misrda cho‘l, tog‘, botqoqlik, qirg‘oqbo‘yi va dengiz ekotizimlari uchraydi.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Egypt — Country Profile: Biodiversity Facts |url=https://www.cbd.int/countries/profile?country=eg |website=Convention on Biological Diversity |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Misr Atrof-muhit vazirligi ma’lumotlariga ko‘ra, mamlakatda 2 145 dan ortiq yovvoyi o‘simlik turi qayd etilgan. Biroq turlar soni turli manbalarda hisoblash usuli va tadqiqot davriga qarab farq qilishi mumkin.&lt;ref&gt;{{cite web |title=6. Biodiversity |url=https://www.eeaa.gov.eg/Uploads/Reports/Files/20221115125413964.pdf |website=Egyptian Environmental Affairs Agency |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

=== O‘simlik dunyosi ===
Misr o‘simliklari asosan suv mavjudligi va iqlim sharoitiga moslashgan. O‘simlik qoplami Nil vodiysi va deltasi, O‘rta dengiz sohillari, vohalar, tog‘li hududlar va cho‘llarda bir-biridan farq qiladi.

Nil vodiysi va deltasida sug‘oriladigan dehqonchilik hududlari, botqoqliklar va daryo bo‘yidagi o‘simliklar keng tarqalgan. Bu yerlarda papirus, qamish, turli suvbo‘yi o‘tlari, xurmo palmasi va akatsiya kabi o‘simliklar uchraydi. Qishloq xo‘jaligi yerlari tabiiy o‘simlik qoplamining katta qismini egallagan.

O‘rta dengiz sohillarida qurg‘oqchilikka va sho‘rlangan tuproqqa chidamli butalar, o‘tlar hamda ayrim daraxt turlari o‘sadi. Shimoliy Sinay va O‘rta dengizning g‘arbiy sohillari o‘simlik turlarining xilma-xilligi bilan ajralib turadi. Misr Atrof-muhit vazirligi ushbu hududlarda o‘simliklar xilma-xilligi uchun muhim bo‘lgan alohida tabiiy zonalarni qayd etgan.&lt;ref&gt;{{cite web |title=المناطق الهامة للتنوع النباتى فى مصر |url=https://www.eeaa.gov.eg/Topics/85/38/73/Details |website=Egyptian Environmental Affairs Agency |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

G‘arbiy va Sharqiy cho‘llarda o‘simliklar siyrak tarqalgan. Ular, asosan, yog‘ingarchilikdan keyin namlik to‘planadigan pastqam joylar, quruq daryo o‘zanlari va vohalarda uchraydi. Akatsiya, tamarisk va turli cho‘l butalari qurg‘oqchil sharoitga moslashgan. Vohalarda esa xurmo palmasi va boshqa madaniy o‘simliklar yetishtiriladi.

Sinay yarimorolining tog‘li janubiy qismida o‘ziga xos o‘simlik jamoalari shakllangan. Ayniqsa, Avliyo Katerina atrofi o‘simliklar xilma-xilligi va ayrim mahalliy turlarning mavjudligi bilan ajralib turadi. Gebel Elba hududida esa namlik va mahalliy iqlim sharoiti ta’sirida mamlakatning boshqa cho‘l qismlariga nisbatan boyroq o‘simlik qoplami rivojlangan.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Egypt — Country Profile: Biodiversity Facts |url=https://www.cbd.int/countries/profile?country=eg |website=Convention on Biological Diversity |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

=== Hayvonot dunyosi ===
Misr hayvonot dunyosi cho‘l, tog‘, daryo, ko‘l va dengiz muhitlariga moslashgan turlardan tarkib topgan. Mamlakatda sutemizuvchilar, qushlar, sudralib yuruvchilar, amfibiyalar, baliqlar va umurtqasiz hayvonlarning ko‘plab turlari mavjud.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Egypt — Country Profile: Biodiversity Facts |url=https://www.cbd.int/countries/profile?country=eg |website=Convention on Biological Diversity |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Cho‘l hududlarida cho‘l tulkisi (fenek), qumsichqonlar, qo‘shoyoqlar, jayronlar, turli kaltakesaklar va ilonlar uchraydi. Sinay va Sharqiy cho‘lning tog‘li qismlarida Nubiya tog‘ echkisi kabi hayvonlar yashaydi. Ayrim yirik yirtqichlar va tuyoqli hayvonlarning tarqalishi esa cheklangan.

Nil vodiysi, deltasi va shimoliy ko‘llar qushlar uchun muhim yashash hamda mavsumiy ko‘chish hududlari hisoblanadi. Bu yerlarda qarqara, baliqchi qushlar, flamingolar, o‘rdaklar, laylaklar va boshqa suv qushlari uchraydi. Misr Afrika, Yevropa va Osiyo o‘rtasidagi ko‘chish yo‘llari kesishgan hududda joylashgani sababli ko‘plab ko‘chmanchi qushlar mamlakat hududidan mavsumiy ravishda o‘tadi.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Egypt — Country Profile: Biodiversity Facts |url=https://www.cbd.int/countries/profile?country=eg |website=Convention on Biological Diversity |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Qizil dengiz va O‘rta dengiz suvlarida baliqlar, dengiz toshbaqalari, mollyuskalar va boshqa dengiz hayvonlari yashaydi. Qizil dengiz, ayniqsa, marjon riflari va ular bilan bog‘liq dengiz organizmlarining xilma-xilligi bilan mashhur. Qirg‘oqbo‘yi hududlarida mangrov daraxtzorlari va dengiz o‘tloqlari ham ko‘plab hayvonlar uchun yashash va ko‘payish muhitini tashkil etadi.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Key environmental trends: OECD Green Growth Policy Review of Egypt 2024 |url=https://www.oecd.org/en/publications/oecd-green-growth-policy-review-of-egypt-2024_b9096cec-en/full-report/component-6.html |website=OECD |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

=== Tabiiy muhit va biologik xilma-xillikni muhofaza qilish ===
Misrda biologik xilma-xillikni saqlash muhim ekologik vazifalardan biridir. Aholi sonining ortishi, tabiiy hududlarning xo‘jalik faoliyati uchun o‘zlashtirilishi, suv va tuproqning ifloslanishi, ortiqcha ov qilish hamda qirg‘oqbo‘yi ekotizimlariga bosim o‘simlik va hayvonot dunyosiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi.&lt;ref&gt;{{cite web |title=الضغوط المباشرة وغير المباشرة |url=https://www.eeaa.gov.eg/Topics/85/38/77/Details |website=Egyptian Environmental Affairs Agency |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Tabiiy ekotizimlarni muhofaza qilish maqsadida mamlakatda qo‘riqlanadigan hududlar tashkil etilgan. Ular orasida Ras Muhammad, Avliyo Katerina, Nabq, Abu Galum, Vodiy ar-Rayon va Gebel Elba kabi tabiiy hududlar mavjud. Ushbu hududlar cho‘l va tog‘ ekotizimlari, suv-botqoq joylar, mangrov o‘rmonlari hamda marjon riflarini muhofaza qilishda muhim ahamiyatga ega.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Nature Reserves |url=https://sis.gov.eg/en/egyptians-abroad-portal/discover-egypt/nature-reserves/ |website=State Information Service of Egypt |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Misrning biologik xilma-xilligini saqlash uchun tabiiy yashash muhitlarini himoya qilish, noqonuniy ovchilikka qarshi kurashish, suv va dengiz ekotizimlarini ifloslanishdan asrash hamda qo‘riqlanadigan hududlarni samarali boshqarish muhim hisoblanadi.
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:100%; border:1px solid #a2a9b1; background:#f8f9fa; border-radius:8px; padding:10px; text-align:center;&quot;
| style=&quot;background:#eaf3f8; padding:15px; font-size:120%;&quot; |'''🌍 Maqolani yanada boyitamiz!'''
|-
| style=&quot;padding:15px; font-size:105%;&quot; |Ushbu maqolani yanada mukammallashtirishga yordam bering! Misr geografiyasiga oid qo‘shimcha '''tasvirlar, xaritalar, diagrammalar va ishonchli manbalar''' bilan maqolani boyitishingiz mumkin.
|-
| style=&quot;padding:12px;&quot; |[[Maxsus:UploadWizard|📷 Tasvir yuklash]] · [[c:Category:Egypt|Wikimedia Commons]] · [[Maxsus:RecentChanges|So‘nggi tahrirlar]]
|-
| style=&quot;background:#eaecf0; padding:10px; font-size:90%;&quot; |'''Sizning hissangiz — bilimlarimiz boyligi!'''
|}

== Manbalar ==</text>
      <sha1>ri6nbgh9xh3wtp16puesj4owd2vo2xj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327895</id>
      <parentid>6327866</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:50:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Muhcmmad</username>
        <id>322368</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6327895</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="41499" sha1="58szvvjpsrqv1fsftvsr7gmgvrkw09y" xml:space="preserve">{| style=&quot;width:100%; border:1px solid #a2a9b1; background:#f8f9fa; border-collapse:collapse; margin-bottom:8px;&quot;
| style=&quot;background:#ce2029; width:4px; padding:0;&quot; |
| style=&quot;width:65px; text-align:center; padding:3px;&quot; |[[Fayl:Flag_of_Egypt.svg|link=|frameless|48x48px]]
| style=&quot;padding:3px 8px;&quot; |&lt;span style=&quot;font-size:140%; font-weight:bold;&quot;&gt;Misr geografiyasi&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;font-size:85%; color:#54595d;&quot;&gt;Misr Arab Respublikasi — Afrika va Osiyo tutashgan hudud&lt;/span&gt;
|}
'''Misr geografiyasi''' — Misr Arab Respublikasining geografik o‘rni, hududiy tuzilishi, relyefi, iqlimi, ichki suvlari, tuproq va o‘simlik qoplami hamda tabiiy resurslarini kompleks o‘rganuvchi geografik yo‘nalishdir. Misr Afrikaning shimoli-sharqiy qismida joylashgan bo‘lib, Sinay yarimoroli orqali Osiyo qit'asiga ham tutashadi. Shu jihatdan mamlakat ikki qit'ani bog‘lovchi muhim geografik va strategik hudud hisoblanadi. Misrning umumiy maydoni 1 001 450 km² ni tashkil etadi.&lt;ref name=&quot;CIA&quot;&gt;[https://www.thefactbook.org/egypt/ CIA World Factbook — Egypt, Geography].&lt;/ref&gt;
[[Fayl:Egypt_relief_location_map.jpg|thumb|300x300px|Misrning relyef xaritasi: Nil vodiysi, deltasi va cho‘l hududlari]]
Misr shimolda O‘rta yer dengizi, sharqda Qizil dengiz bilan o‘ralgan. Mamlakat g‘arbda Liviya, janubda Sudan, shimoli-sharqda esa Isroil va G‘azo sektori bilan chegaradosh. Sinay yarimoroli mamlakatning Osiyo qit'asidagi qismini tashkil etadi. Mamlakatning sharqiy qismidan O‘rta yer dengizini Qizil dengiz bilan bog‘lovchi Suvaysh kanali o‘tadi. Ushbu kanal xalqaro dengiz transporti va savdo aloqalarida muhim ahamiyatga ega bo‘lib, Afrika va Osiyo qit'alarini ajratib turuvchi geografik chegara vazifasini ham bajaradi.&lt;ref name=&quot;CIA&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Suez&quot;&gt;[https://www.suezcanal.gov.eg/English/About/SuezCanal/Pages/AboutSuezCanal.aspx Suvaysh kanali ma'muriyati — About Suez Canal].&lt;/ref&gt;

Mamlakat hududining katta qismini cho‘l landshaftlari egallaydi. Misrning asosiy tabiiy-geografik mintaqalari Nil vodiysi va deltasi, G‘arbiy cho‘l, Sharqiy cho‘l hamda Sinay yarimorolidan iborat. G‘arbiy cho‘l mamlakatning eng katta tabiiy-geografik hududlaridan biri bo‘lib, Liviya chegarasigacha cho‘ziladi. Sharqiy cho‘l esa Nil vodiysi bilan Qizil dengiz oralig‘ida joylashgan. Misr relyefida keng plato va tekisliklar, tog‘li hududlar, botiqlar hamda qumli cho‘llar muhim o‘rin tutadi. Mamlakatning eng muhim tabiiy-geografik xususiyatlaridan biri Nil daryosidir. U janubdan shimolga qarab oqib, O‘rta yer dengiziga quyiladi va keng deltasini hosil qiladi. Nil vodiysi va deltasi mamlakat hududining 4 foizidan kam qismini egallashiga qaramay, aholining asosiy qismi, yirik shaharlar va dehqonchilik yerlari aynan shu hududlarda joylashgan.&lt;ref name=&quot;SIS&quot;&gt;[https://sis.gov.eg/en/egypt/basic-information/ Misr davlat axborot xizmati — Basic Information].&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;FAO&quot;&gt;[https://www.fao.org/4/Y4357E/y4357e07.htm FAO — Land and Water Resources Information System in Egypt].&lt;/ref&gt;
[[Fayl:Egypt_Topography.png|thumb|300x300px|Misrning topografik xaritasi]]
Misr iqlimi asosan quruq cho‘l xususiyatiga ega. Mamlakatning shimoliy sohilbo‘yi hududlarida esa O‘rta yer dengizi iqlimi ta'siri kuzatiladi. Yoz fasli, odatda, juda issiq va quruq, qish esa nisbatan iliq va yumshoq kechadi. Yog‘ingarchilik miqdori mamlakatning katta qismida nihoyatda kam bo‘lib, asosan qish oylarida shimoliy qirg‘oqbo‘yi va Sinay yarimorolining ayrim hududlarida kuzatiladi. Bahor oylarida Sahroi Kabir tomondan esadigan issiq, quruq va chang-to‘zonli '''xamsin''' shamollari ham kuzatiladi. Yog‘inlarning kamligi, bug‘lanishning yuqoriligi va suv resurslarining notekis taqsimlanishi sababli Nil daryosi mamlakatning asosiy chuchuk suv manbai hisoblanadi.&lt;ref name=&quot;WB&quot;&gt;[https://climateknowledgeportal.worldbank.org/sites/default/files/2021-04/15723-WB_Egypt%20Country%20Profile-WEB-2_0.pdf Jahon banki — Egypt Country Climate and Development Profile].&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;FAO&quot; /&gt;

Misrning tuproq va o‘simlik qoplami ham tabiiy sharoitga bevosita bog‘liq. Cho‘l hududlarida qumli, toshloq va sho‘rlangan tuproqlar keng tarqalgan. Nil vodiysi va deltasida esa daryo keltirgan allyuvial yotqiziqlar hisobiga shakllangan unumdor tuproqlar mavjud. O‘simlik qoplami asosan cho‘l sharoitiga moslashgan siyrak butalar, qurg‘oqchilikka chidamli o‘tlar va vohalardagi o‘simliklardan iborat. Nil vodiysi hamda deltasida sug‘orma dehqonchilik tufayli madaniy o‘simliklar keng tarqalgan.&lt;ref name=&quot;FAO&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;CBD&quot;&gt;[https://www.cbd.int/doc/world/eg/eg-nr-oth-en.pdf Biologik xilma-xillik to‘g‘risidagi konvensiya — Egypt National Report].&lt;/ref&gt;

Misrning tabiiy resurslari mamlakat iqtisodiyotida muhim o‘rin tutadi. Uning hududida neft, tabiiy gaz, temir rudasi, fosforitlar, marganes, ohaktosh, gips, talk, rux va boshqa foydali qazilmalar mavjud. Shuningdek, mamlakatning Sharqiy cho‘li, Sinay yarimoroli va Asvon hududlarida granit, marmar, alebastr hamda boshqa qurilish va bezak toshlari uchraydi. Ayniqsa, neft va tabiiy gaz energetika sanoatining rivojlanishida, fosforitlar esa mineral o‘g‘itlar ishlab chiqarishda muhim ahamiyatga ega.&lt;ref name=&quot;SISmin&quot;&gt;[https://sis.gov.eg/en/economy-investment/economy/egyptian-economy-sectors/mineral-resources/ Misr davlat axborot xizmati — Mineral Resources].&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;USGS&quot;&gt;[https://www.usgs.gov/centers/national-minerals-information-center/egypt AQSH Geologiya xizmati — Egypt: Mineral Industry Information].&lt;/ref&gt;

Umuman olganda, Misrning ikki qit'a tutashgan hududda joylashuvi, O‘rta yer dengizi va Qizil dengizga chiqish imkoniyati, Suvaysh kanalining mavjudligi, Nil daryosining hayotiy ahamiyati hamda tabiiy resurslari mamlakatning geografik, iqtisodiy va geosiyosiy mavqeini belgilovchi asosiy omillardir. Shu bois Misr geografiyasini o‘rganish uning tabiiy sharoiti, resurs salohiyati, aholi joylashuvi va xo‘jalik faoliyatining hududiy xususiyatlarini chuqur anglash imkonini beradi.

== Geografik joylashuvi ==
Misr Afrikaning shimoli-sharqiy qismida joylashgan. Mamlakat hududining katta qismi Afrika qit’asiga to‘g‘ri keladi, Sinay yarimoroli esa Osiyoda joylashgan. Shu sababli Misr ikki qit’ada hududga ega bo‘lgan davlat hisoblanadi.&lt;ref name=&quot;UN-Egypt2&quot;&gt;{{cite web |title=Common core document forming part of the reports of States Parties: Egypt |url=https://docstore.ohchr.org/SelfServices/FilesHandler.ashx?enc=tY2KQziNnW2KuzpmYNJfZLgC68k1bpBili4B49sFdWDHkwYG3gOBnet%2FD4CHRlu279%2BTSMkYCCpgwTDFlHKzGw%3D%3D |website=United Nations |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Misr taxminan 22°–32° shimoliy kengliklar va 24°–37° sharqiy uzunliklar oralig‘ida joylashgan. Uning shimoliy qirg‘oqlarini O‘rta yer dengizi, sharqiy qirg‘oqlarini esa Qizil dengiz suvlari yuvib turadi. Mamlakat sharqida Suvaysh qo‘ltig‘i va Aqaba qo‘ltig‘i joylashgan.&lt;ref name=&quot;SIS-Egypt2&quot;&gt;{{cite web |title=Basic Information |url=https://sis.gov.eg/en/egypt/basic-information/ |website=State Information Service of Egypt |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Misr quruqlik orqali g‘arbda Liviya, janubda Sudan, shimoli-sharqda esa Isroil va G‘azo sektori bilan chegaradosh. Sinay yarimoroli mamlakatning Osiyodagi qismini tashkil etib, Afrika va Osiyo o‘rtasidagi tabiiy quruqlik ko‘prigi vazifasini bajaradi.

Misrning geografik joylashuvi xalqaro transport va savdo yo‘llari nuqtayi nazaridan ham muhimdir. Mamlakat hududidan o‘tuvchi [[Suvaysh kanali]] O‘rta yer dengizini Qizil dengiz bilan bog‘laydi. Kanal Yevropa va Osiyo o‘rtasidagi dengiz qatnovida muhim o‘rin tutadi. Shu jihatdan Misr xalqaro dengiz savdosi va transport tizimida strategik ahamiyatga ega.&lt;ref name=&quot;UN-Egypt2&quot; /&gt;

Misr hududining katta qismini cho‘l mintaqalari egallaydi. Aholi va xo‘jalik faoliyati esa, asosan, Nil daryosi vodiysi, deltasi hamda dengizbo‘yi hududlarida to‘plangan.

== Relyefi ==
Misr relyefi tabiiy-geografik tuzilishiga ko‘ra xilma-xil bo‘lib, unda keng cho‘l platolari, qumli tekisliklar, tog‘ tizmalari, daryo vodiylari va pastqam botiqlar uchraydi. Mamlakat hududining katta qismini Sahroi Kabirning sharqiy qismi egallaydi. Shu bilan birga, Nil daryosi vodiysi va deltasi, Qizil dengiz bo‘yidagi tog‘li hududlar hamda Sinay yarimorolidagi baland tog‘lar Misr relyefining muhim qismlarini tashkil etadi.

Tabiiy-geografik xususiyatlariga ko‘ra, Misr hududi to‘rtta asosiy mintaqaga ajratiladi: Nil vodiysi va deltasi, G‘arbiy cho‘l, Sharqiy cho‘l va Sinay yarimoroli. Ushbu hududlar yer yuzasining tuzilishi, balandligi, geologik tarkibi va tabiiy sharoitlari bilan bir-biridan farq qiladi.&lt;ref name=&quot;SIS-Topography&quot;&gt;{{cite web |title=Basic Information |url=https://sis.gov.eg/en/egypt/basic-information/ |website=State Information Service of Egypt |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Misrning eng baland nuqtasi Sinay yarimorolidagi Ketrin tog‘i bo‘lib, uning balandligi 2 629 metrni tashkil etadi. Mamlakatning eng past nuqtasi esa G‘arbiy cho‘lda joylashgan Qattara botig‘idir. Uning eng past qismi dengiz sathidan taxminan 133 metr pastda joylashgan.&lt;ref name=&quot;Factbook&quot;&gt;{{cite web |title=Egypt — Geography |url=https://archive.govglance.org/factbook/egypt |website=The World Factbook archive |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

=== Nil vodiysi va deltasi ===
Nil vodiysi va deltasi Misrning eng muhim tabiiy-geografik hududi hisoblanadi. U mamlakatning janubiy chegarasidan shimoldagi O‘rta yer dengizi sohillarigacha cho‘zilgan. Ushbu mintaqaning umumiy maydoni taxminan 33 000 km² bo‘lib, mamlakat hududining 4 foizidan kam qismini egallaydi.&lt;ref name=&quot;SIS-Topography&quot; /&gt;

Nil vodiysi mamlakatning janubiy va markaziy qismlaridan o‘tadi. Uning ayrim joylarida daryo vodiysi tor bo‘lib, ikki tomondan cho‘l platolari va qoyali jarliklar bilan chegaralangan. Shimolga qarab vodiy kengayib boradi. Daryo bo‘ylarida unumdor allyuvial tuproqlar shakllangan bo‘lib, ular sug‘orma dehqonchilik uchun qulay sharoit yaratadi.

Geografik jihatdan Nil vodiysi ikki qismga ajratiladi. Yuqori Misr janubda, Vodi Halfa atroflaridan Qohiraning janubigacha bo‘lgan hududni qamrab oladi. Quyi Misr esa Qohiraning shimolidan O‘rta yer dengizi sohillarigacha cho‘zilgan Nil deltasi hududini o‘z ichiga oladi.&lt;ref name=&quot;BMT-Geography&quot;&gt;{{cite web |title=Common core document forming part of the reports of States Parties: Egypt |url=https://docstore.ohchr.org/SelfServices/FilesHandler.ashx?enc=tY2KQziNnW2KuzpmYNJfZLgC68k1bpBili4B49sFdWDHkwYG3gOBnet%2FD4CHRlu279%2BTSMkYCCpgwTDFlHKzGw%3D%3D |website=United Nations |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Qohira shahri yaqinida Nil daryosi ikki asosiy tarmoqqa — Damietta va Rashid (Rozetta) tarmoqlariga ajraladi. Ular orasida uchburchak shaklidagi keng delta hududi hosil bo‘lgan. Delta pasttekisliklardan, daryo yotqiziqlaridan hosil bo‘lgan unumdor yerlardan hamda shimoliy qismidagi ko‘l va botqoqliklardan iborat. Manzala, Burullus, Idku va Maryut ko‘llari delta hududidagi yirik ko‘llar sirasiga kiradi.&lt;ref name=&quot;FAO-Physiography&quot;&gt;{{cite web |title=Physiographic Setting |url=https://faolex.fao.org/docs/pdf/egy165179.pdf |website=FAOLEX |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Nil vodiysi va deltasi Misrning asosiy dehqonchilik, aholi yashash va sanoat markazlari joylashgan hududidir. Mamlakatning katta shaharlari, jumladan, Qohira, Giza va Iskandariya ushbu mintaqa bilan bog‘liq. Shu sababli uning geografik va iqtisodiy ahamiyati nihoyatda katta.

=== G‘arbiy cho‘l ===
G‘arbiy cho‘l Misrning eng katta tabiiy-geografik mintaqasi bo‘lib, mamlakat hududining taxminan 68 foizini egallaydi. Uning maydoni qariyb 680 650 km² ni tashkil etadi. G‘arbiy cho‘l sharqda Nil vodiysidan boshlanib, g‘arbda Liviya chegarasigacha, shimolda O‘rta yer dengizi sohillaridan janubda Sudan chegarasigacha davom etadi.&lt;ref name=&quot;SIS-Topography&quot; /&gt;

G‘arbiy cho‘l relyefida keng plato va tekisliklar, qumli hududlar, toshloq yuzalar hamda chuqur botiqlar ustunlik qiladi. Ayrim joylarda balandligi va shakli turlicha bo‘lgan qum tepaliklari hamda qum dengizlari uchraydi. Cho‘lning ayrim qismlarida qattiq tog‘ jinslaridan tashkil topgan qoyali yuzalar keng tarqalgan.

G‘arbiy cho‘lning shimoliy qismida O‘rta yer dengizi bo‘yidagi sohil tekisliklari, shimoliy plato va yirik botiqlar joylashgan. Qattara botig‘i ushbu hududning eng muhim relyef shakllaridan biridir. Uning ayrim qismlari dengiz sathidan 133 metr pastda joylashgan. Siwa vohasi, Vadi an-Natrun va Bahariya vohasi ham G‘arbiy cho‘lning shimoliy qismidagi muhim tabiiy hududlardir.&lt;ref name=&quot;SIS-Topography&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Factbook&quot; /&gt;

G‘arbiy cho‘lning janubiy qismida Farafra, Daxla va Xarqa vohalari joylashgan. Mamlakatning uzoq janubi-g‘arbiy qismida, Liviya va Sudan chegaralariga yaqin hududlarda Uveynat tog‘li massivi mavjud. Vohalar yerosti suvlarining yer yuzasiga yaqinlashishi yoki buloqlar orqali chiqishi natijasida shakllangan. Shu sababli ular atrofdagi quruq cho‘l hududlaridan tabiiy sharoiti bilan farq qiladi.&lt;ref name=&quot;SIS-Topography&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Britannica-Relief&quot;&gt;{{cite web |title=Egypt: Land and relief |url=https://unvis.it/www.britannica.com/place/Egypt |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

=== Sharqiy cho‘l ===
Sharqiy cho‘l Nil vodiysining sharqida joylashgan bo‘lib, Qizil dengiz sohillari, Suvaysh qo‘ltig‘i va Suvaysh kanali tomon cho‘ziladi. Uning maydoni taxminan 225 000 km² ni tashkil etadi. Hudud shimolda O‘rta yer dengizi yaqinidagi Manzala ko‘li atroflaridan janubda Sudan chegarasigacha davom etadi.&lt;ref name=&quot;SIS-Topography&quot; /&gt;

Sharqiy cho‘lning relyefi G‘arbiy cho‘lga nisbatan ancha murakkab. Bu yerda baland platolar, qoyali tepaliklar, tog‘ tizmalari va quruq daryo o‘zanlari keng tarqalgan. Hududning sharqiy qismida Qizil dengiz tog‘lari joylashgan. Ushbu tog‘lar Qizil dengiz sohillariga parallel ravishda cho‘zilib, ayrim cho‘qqilari dengiz sathidan 900 metr va undan yuqori balandlikka ko‘tariladi.&lt;ref name=&quot;SIS-Topography&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Britannica-Relief&quot; /&gt;

Sharqiy cho‘l tog‘lari asosan qadimgi kristalli jinslar, jumladan, granit va boshqa magmatik hamda metamorfik jinslardan tashkil topgan. Tog‘lar orasidan quruq vodiylar — vodiylar deb ataluvchi mavsumiy suv oqimlari o‘tadi. Kuchli yomg‘irlar vaqtida bu o‘zanlarda qisqa muddatli suv oqimlari yuzaga kelishi mumkin.

Sharqiy cho‘l foydali qazilmalarga ham boy. Hududda oltin, temir rudasi va boshqa metall rudalari uchraydi. Shuningdek, mamlakatning ayrim sharqiy hududlarida neft va tabiiy gaz konlari mavjud. Shu xususiyatlari tufayli Sharqiy cho‘l Misrning muhim mineral-xomashyo mintaqalaridan biri hisoblanadi.&lt;ref name=&quot;SIS-Topography&quot; /&gt;

=== Sinay yarimoroli ===
Sinay yarimoroli Misrning shimoli-sharqiy qismida joylashgan bo‘lib, Osiyo qit’asining janubi-g‘arbiy qismiga kiradi. Uning maydoni taxminan 61 000 km² ni tashkil etadi. Yarimorol uchburchak shakliga ega: shimolida O‘rta yer dengizi, g‘arbida Suvaysh qo‘ltig‘i va Suvaysh kanali, sharqida esa Aqaba qo‘ltig‘i joylashgan. Janubiy qismi Ras Muhammad burnigacha davom etadi.&lt;ref name=&quot;SIS-Topography&quot; /&gt;

Sinay yarimorolining relyefi shimoldan janubga qarab o‘zgarib boradi. Geografik xususiyatlariga ko‘ra, u uchta asosiy qismga ajratiladi: shimoliy tekisliklar, markaziy plato va janubiy tog‘li hududlar.

Shimoliy Sinay asosan qumli va tekis pasttekisliklardan tashkil topgan. Bu hududda O‘rta yer dengizi sohiliga yaqin qum tepaliklari, qumli tekisliklar va ayrim sho‘rxok yerlar uchraydi. Markaziy Sinayda At-Tih platosi joylashgan. Uning yuzasi balandliklar, qoyali maydonlar va quruq vodiylar bilan kesilgan. Plato hududidan shimolga qarab pasayib boruvchi vodiylar o‘tadi.&lt;ref name=&quot;SIS-Topography&quot; /&gt;

Janubiy Sinay yarimorolning eng baland va tog‘li qismidir. Bu hududda granit va boshqa qadimgi kristalli jinslardan tashkil topgan tog‘ massivlari mavjud. Ketrin tog‘i 2 629 metr balandligi bilan Misrning eng baland nuqtasi hisoblanadi. Uning yaqinida Sinay tog‘i va boshqa baland tog‘ cho‘qqilari joylashgan. Tog‘lar orasida chuqur daralar va quruq vodiylar uchraydi.&lt;ref name=&quot;Factbook&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Britannica-Relief&quot; /&gt;

Sinay yarimorolining janubiy tog‘li hududlari shimoliy tekisliklardan tabiiy sharoiti bilan keskin farq qiladi. Balandlikning ortishi natijasida bu yerlarda harorat va yog‘ingarchilik sharoitlari ham o‘zgaradi. Qish oylarida eng baland cho‘qqilarda qor yog‘ishi ham kuzatiladi.

Sinay yarimorolining geografik o‘rni va relyefi uning transport, turizm va tabiiy resurslar nuqtayi nazaridan ahamiyatini oshiradi. Ayniqsa, janubiy tog‘li hududlar tabiiy landshaftlari va baland tog‘lari bilan ajralib turadi.

== Iqlimi ==
Misr iqlimi geografik joylashuvi, relyefi, dengizlarga yaqinligi va atmosfera havo massalarining ta’siri bilan belgilanadi. Mamlakat hududining katta qismida quruq cho‘l iqlimi hukmron. Faqat shimoliy O‘rta yer dengizi sohillarida O‘rta yer dengizi iqlimiga xos xususiyatlar kuzatiladi. Umuman olganda, Misrda yoz issiq va quruq, qish esa nisbatan yumshoq va kam yog‘inli bo‘ladi.&lt;ref name=&quot;SIS-Climate&quot;&gt;{{cite web |title=Basic Information |url=https://sis.gov.eg/en/egypt/basic-information/ |website=State Information Service of Egypt |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Misr iqlimining shakllanishida Sahroi Kabirdan keladigan issiq va quruq kontinental havo massalari muhim o‘rin tutadi. Shimoldan O‘rta yer dengizi orqali kirib keladigan nisbatan salqin va nam havo esa, ayniqsa, qish oylarida mamlakatning shimoliy hududlariga ta’sir ko‘rsatadi. Shu sababli mamlakatning shimoliy sohillari bilan janubiy cho‘l hududlari o‘rtasida harorat va yog‘ingarchilik jihatidan sezilarli farq mavjud.&lt;ref name=&quot;Oxford-Climate&quot;&gt;{{cite book |last=Beaumont |year=1993 |first=Peter |chapter=Climate and hydrology |title=The Agriculture of Egypt |publisher=Oxford University Press |pages=16–38}}&lt;/ref&gt;

=== Fasllar va harorat ===
Misrda yil davomida asosan ikki asosiy fasl — issiq yoz va mo‘tadil qish ajralib turadi. Yoz odatda may oyidan oktabrgacha, qish esa noyabrdan aprelgacha davom etadi. Biroq harorat mamlakatning shimoliy va janubiy qismlarida, shuningdek, sohilbo‘yi va ichki cho‘l hududlarida turlicha bo‘ladi.&lt;ref name=&quot;SIS-Climate&quot; /&gt;

Yanvar oyida, ya’ni qish mavsumida, harorat mamlakatning ko‘plab hududlarida kechasi 9–11 °C, kunduzi esa 20–24 °C atrofida bo‘lishi mumkin. Iyul va avgust oylarida esa kunduzgi harorat 37–42 °C gacha ko‘tariladi, tungi harorat odatda 21–25 °C atrofida kuzatiladi. Bu ko‘rsatkichlar umumiy iqlimiy tavsif bo‘lib, aniq harorat hudud va ob-havo sharoitiga qarab o‘zgaradi.&lt;ref name=&quot;SIS-Climate&quot; /&gt;

Ichki cho‘l hududlarida kunduzgi va tungi harorat o‘rtasidagi farq ancha katta bo‘lishi mumkin. Yozda kunduzi havo juda qizib ketadi, kechasi esa harorat sezilarli darajada pasayadi. Qish oylarida cho‘l hududlarining ayrim joylarida tungi harorat 0 °C gacha tushishi mumkin. Sinay yarimorolining baland tog‘li qismlarida ham qish sovuqroq kechadi va ayrim paytlarda qor yog‘adi.&lt;ref name=&quot;WB-Climate&quot;&gt;{{cite web |title=Climate Risk Country Profile: Egypt |url=https://climateknowledgeportal.worldbank.org/sites/default/files/2021-01/15723-WB_Egypt%20Country%20Profile-WEB.pdf |website=World Bank |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

=== Yog‘ingarchilik ===
Misr dunyoning eng qurg‘oqchil mamlakatlaridan biri hisoblanadi. Yog‘ingarchilikning asosiy qismi qish oylarida, ayniqsa, O‘rta yer dengiziga yaqin shimoliy hududlarda kuzatiladi. Mamlakatning janubiy va g‘arbiy cho‘l qismlarida esa yog‘ingarchilik juda kam bo‘lib, ayrim joylarda bir necha yil davomida yomg‘ir yog‘masligi mumkin.&lt;ref name=&quot;WB-Climate&quot; /&gt;

Iskandariya shahri va unga yaqin shimoliy sohilbo‘yi hududlari Misrning nisbatan ko‘proq yog‘in oladigan qismlaridir. Jahon bankining iqlim ma’lumotlariga ko‘ra, Iskandariyada yillik yog‘ingarchilik miqdori taxminan 200 mm ga yetadi. Qohirada esa bu ko‘rsatkich yiliga 10–30 mm atrofida bo‘lishi mumkin. Qohiradan janubga qarab yog‘ingarchilik yanada kamayadi.&lt;ref name=&quot;WB-Climate&quot; /&gt;

Sinay yarimorolining shimoliy qismida janubiy cho‘l hududlariga nisbatan ko‘proq yog‘in tushadi. Baland tog‘li hududlarda ham ayrim mavsumlarda yog‘ingarchilik kuzatiladi. Kuchli yomg‘irlar kam uchrasa-da, ular cho‘l vodiylarida qisqa muddatli kuchli suv oqimlari va toshqinlarni yuzaga keltirishi mumkin.&lt;ref name=&quot;Sinai-Climate&quot;&gt;{{cite journal|title=Climatology and Dynamical Evolution of Extreme Rainfall Events in the Sinai Peninsula—Egypt|journal=Sustainability|year=2020|url=https://www.mdpi.com/2071-1050/12/15/6186|access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

=== Shamollar va xamsin ===
Misr hududida yil davomida shamollar esib turadi. Shimoliy shamollar, ayniqsa, O‘rta yer dengizi sohillarida havo haroratini nisbatan yumshatishga yordam beradi. Biroq bahor oylarida janubiy va janubi-g‘arbiy yo‘nalishlardan keladigan issiq, quruq shamollar ham kuzatiladi.

Ushbu shamollarning eng mashhuri xamsin (khamsin) deb ataladi. Xamsin odatda mart–may oylarida, ayniqsa, aprel oyida esadi. U Sahroi Kabir tomondan issiq havo, qum va chang zarralarini olib keladi. Xamsin esgan paytda havo harorati qisqa vaqt ichida keskin ko‘tarilishi, ko‘rinish masofasi kamayishi va chang-to‘zonlar yuzaga kelishi mumkin. Ayrim hollarda bunday shamollar bir necha kun davom etadi.&lt;ref name=&quot;WB-Climate&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;WMO-Climate&quot;&gt;{{cite report|title=State of the Climate in Africa|publisher=World Meteorological Organization|url=https://digitallibrary.un.org/record/3894661/files/wmo_1036_en.pdf|access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Xamsin shamollari transport harakati, qishloq xo‘jaligi va inson salomatligiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Ayniqsa, qum va chang bo‘ronlari paytida ko‘rish masofasining qisqarishi hamda havodagi chang miqdorining ortishi kuzatiladi.

=== Misrning asosiy iqlimiy hududlari ===
Misr hududida geografik joylashuv va relyefga qarab bir-biridan farq qiluvchi bir necha iqlimiy hududlar shakllangan.

* '''Shimoliy sohilbo‘yi hududlari:''' O‘rta yer dengizi ta’sirida qishi nisbatan yumshoq va yog‘inli, yozi esa issiq va quruq bo‘ladi. Iskandariya va Marsa-Matruh shaharlari ushbu hududga misol bo‘la oladi.

* '''Nil deltasi va Qohira atrofi:''' Bu hududlarda yoz issiq va quruq, qish esa nisbatan salqin va kam yog‘inli kechadi. Dengiz ta’siri shimoliy sohillarga nisbatan kuchsizroq seziladi.

* '''Yuqori Misr:''' Nil vodiysining janubiy qismida joylashgan ushbu hududda yoz juda issiq va quruq bo‘ladi. Asvon kabi shaharlarda yog‘ingarchilik nihoyatda kam kuzatiladi.

* '''G‘arbiy va Sharqiy cho‘llar:''' Bu hududlarda cho‘l iqlimi hukmron. Kunduzgi harorat yuqori, yog‘ingarchilik esa juda kam. Kechasi haroratning sezilarli pasayishi kuzatilishi mumkin.

* '''Sinay yarimoroli:''' Shimoliy qismida O‘rta yer dengizi iqlimi xususiyatlari, markaziy va janubiy qismlarida esa quruq cho‘l iqlimi ustun. Janubdagi baland tog‘larda harorat atrofdagi pasttekisliklarga qaraganda ancha past bo‘ladi.&lt;ref name=&quot;Sinai-Climate&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;SIS-Climate&quot; /&gt;

Misr iqlimining qurg‘oqchil xususiyati mamlakatning suv resurslari, qishloq xo‘jaligi va aholi joylashuviga bevosita ta’sir ko‘rsatadi. Shu sababli sug‘orish tizimlari va Nil daryosi suvidan foydalanish mamlakat xo‘jaligi uchun alohida ahamiyatga ega.

== Suv resurslari ==
Misr suv resurslari cheklangan, qurg‘oqchil iqlim hukmron bo‘lgan mamlakatlardan biridir. Hududining katta qismida yog‘ingarchilik juda kam kuzatiladi, doimiy daryolar va tabiiy chuchuk suv havzalari esa asosan Nil daryosi vodiysi hamda deltasi bilan bog‘liq. Shu sababli Nil daryosi Misrning asosiy suv manbai, mamlakat aholisi va xo‘jaligi hayotining muhim tabiiy omili hisoblanadi.&lt;ref name=&quot;FAO-Water&quot;&gt;{{cite web |title=AQUASTAT — Country Profile: Egypt |url=https://www.fao.org/aquastat/en/countries-and-basins/country-profiles/country/EGY/index.html |website=Food and Agriculture Organization of the United Nations |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Misrning suv resurslari tarkibiga Nil daryosi, yerosti suvlari, ko‘llar, drenaj suvlari, mavsumiy yog‘ingarchilik hamda dengiz suvini chuchuklashtirish orqali olinadigan suv kiradi. Ushbu manbalarning miqdori, sifati va hududiy taqsimlanishi bir-biridan farq qiladi. Mamlakat suv resurslaridan eng ko‘p qishloq xo‘jaligida foydalaniladi. Shuningdek, ular ichimlik suvi ta’minoti, sanoat, energetika va boshqa xo‘jalik tarmoqlari uchun zarurdir.&lt;ref name=&quot;OECD-Water&quot;&gt;{{cite web |title=Policies for the Future of Farming and Food in Egypt |url=https://www.oecd.org/en/publications/policies-for-the-future-of-farming-and-food-in-egypt_cab0cefd-en.html |website=OECD |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

=== Nil daryosi ===
[[Fayl:Cairo skyline, Panoramic view, Egypt.jpg|thumb|300x300px|Misr hududidan oqib o‘tuvchi Nil daryosi rasmi ]]
Nil daryosi Misrning eng muhim tabiiy suv manbai hisoblanadi. U mamlakatning janubiy qismidan kirib kelib, shimolga tomon oqadi va O‘rta yer dengiziga quyiladi. Nilning Misr hududidagi uzunligi taxminan 1 532 km ni tashkil etadi. Daryo mamlakatning quruq cho‘l hududlari orasidan oqib o‘tib, uning sohillarida sug‘oriladigan yerlar, aholi manzilgohlari va xo‘jalik markazlarining shakllanishiga imkon yaratgan.&lt;ref name=&quot;SIS-Water&quot;&gt;{{cite web |title=Basic Information |url=https://sis.gov.eg/en/egypt/basic-information/ |website=State Information Service of Egypt |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Nil daryosi Oq Nil va Ko‘k Nil deb ataluvchi ikki asosiy irmoq tizimi bilan bog‘liq. Oq Nil Sharqiy Afrika ko‘llari mintaqasidan boshlanadi, Ko‘k Nil esa Efiopiya yassitog‘ligidagi Tana ko‘lidan oqib chiqadi. Ushbu ikki daryo Sudan poytaxti Xartum yaqinida qo‘shiladi. Shuningdek, Atbara daryosi ham Nilning muhim irmoqlaridan biridir.&lt;ref name=&quot;FAO-Nile&quot;&gt;{{cite report|title=Information Products for Nile Basin Water Resources Management|publisher=Food and Agriculture Organization of the United Nations|url=https://www.fao.org/4/i2615e/i2615e00.pdf|access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Nil suvi Misrda ichimlik suvi ta’minoti, qishloq xo‘jaligi, sanoat va energetika sohalarida ishlatiladi. Ayniqsa, mamlakatning asosiy dehqonchilik hududlari daryo va uning sug‘orish kanallari bilan bevosita bog‘liq. Nil vodiysi va deltasi atrofidagi unumdor yerlar mamlakat oziq-ovqat mahsulotlarini yetishtirishda muhim o‘rin tutadi.

Qohira shahri yaqinida Nil daryosi Damietta va Rashid (Rozetta) deb ataluvchi ikki asosiy tarmoqqa ajraladi. Ushbu tarmoqlar O‘rta yer dengiziga quyilishidan oldin keng delta hosil qiladi. Daryo suvi deltadagi ko‘plab kanallar orqali ekin maydonlariga yetkaziladi.

=== Asvon baland to‘g‘oni va Nosir ko‘li ===
[[Fayl:Lake_Nasser.jpg|right|thumb|300x300px|Nosir ko‘li va Asvon baland to‘g‘oni hududi]]
Nil daryosi suvini boshqarishda Asvon baland to‘g‘oni muhim ahamiyatga ega. U Asvon shahri yaqinida, Nil daryosining janubiy qismida qurilgan. To‘g‘on qurilishi natijasida Nosir ko‘li deb ataluvchi yirik suv ombori vujudga kelgan. Uning katta qismi Misr hududida, janubiy qismi esa Sudan hududida joylashgan bo‘lib, Sudanda Nubiya ko‘li nomi bilan ataladi.&lt;ref name=&quot;Britannica-Dam&quot;&gt;{{cite web |title=Aswan High Dam |url=https://www.britannica.com/topic/Aswan-High-Dam |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Asvon baland to‘g‘oni 1960–1970-yillarda qurilgan va 1970-yilda foydalanishga topshirilgan. U Nil daryosining mavsumiy oqimini tartibga solish, suvni to‘plash va zarur vaqtda undan foydalanish imkonini beradi. To‘g‘onning asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:

* Nil daryosi suvini to‘plash va saqlash;
* qishloq xo‘jaligi uchun sug‘orish suvini yetkazib berish;
* kuchli suv toshqinlari xavfini kamaytirish;
* gidroelektr energiyasi ishlab chiqarish;
* qurg‘oqchilik davrida suv zaxirasidan foydalanish.

Nosir ko‘li Misrning eng muhim strategik suv omborlaridan biridir. Shu bilan birga, suv omborida kuchli bug‘lanish tufayli suv yo‘qotilishi va to‘g‘on qurilishi natijasida Nilning tabiiy oqim tartibi o‘zgarishi kabi ekologik muammolar ham mavjud.&lt;ref name=&quot;Britannica-Dam&quot; /&gt;

=== Ko‘llar va boshqa ichki suv havzalari ===
[[Fayl:Lake Manzala, image from space shuttle.jpg|thumb|300x300px|Manzala ko‘li rasmini topish kerak]]
Misrda bir qancha tabiiy va sun’iy ko‘llar mavjud. Ularning asosiy qismi mamlakatning shimoliy qismida, Nil deltasi va O‘rta yer dengizi sohillarida joylashgan. Ko‘llar baliqchilik, biologik xilma-xillik va mahalliy xo‘jalik faoliyati uchun muhim ahamiyatga ega.

Mamlakatning yirik ko‘llari quyidagilardan iborat:

* '''Manzala ko‘li''' — Nil deltasining shimoli-sharqida joylashgan. U O‘rta yer dengizi bilan bog‘liq yirik qirg‘oq lagunalaridan biri bo‘lib, baliqchilik uchun muhim hudud hisoblanadi.
* '''Burullus ko‘li''' — Nil deltasining shimoliy qismida joylashgan. Ko‘l atrofidagi botqoqliklar va qamishzorlar ko‘plab suv qushlari uchun yashash muhitini yaratadi.
* '''Idku ko‘li''' — Iskandariya shahri sharqida joylashgan bo‘lib, O‘rta yer dengizi sohilidagi tabiiy ko‘llardan biridir.
* '''Maryut ko‘li''' — Iskandariya shahri yaqinida joylashgan. Uning suv sathi va sifati inson faoliyati hamda suv xo‘jaligi tizimiga bog‘liq.
* '''Qorun ko‘li''' — Fayyum vohasida joylashgan yopiq ko‘l. U dengiz bilan bevosita tutashmagan va sho‘rlanish darajasi yuqori.
* '''Vodiy ar-Rayon ko‘llari''' — Fayyum hududidagi qo‘riqlanadigan tabiiy majmua tarkibiga kiradi. Ular cho‘l landshafti orasida joylashgan suv havzalari hisoblanadi.

Ushbu ko‘llarning ayrimlari sho‘r, boshqalari esa sho‘rtob suvga ega. Ularning ekologik holatiga daryo suvlari, qishloq xo‘jaligi drenajlari, sanoat va maishiy oqova suvlar ta’sir ko‘rsatadi.&lt;ref name=&quot;Wetlands&quot;&gt;{{cite web |title=Egypt |url=https://www.ramsar.org/country-profile/egypt |website=Ramsar Sites Information Service |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

=== Yerosti suvlari ===
Misrning yerosti suvlari, ayniqsa, cho‘l hududlarida muhim suv manbai hisoblanadi. Ular Nil vodiysi va deltasi, G‘arbiy cho‘l, Sharqiy cho‘l hamda Sinay yarimorolida uchraydi. Yerosti suvlari quduqlar, buloqlar va maxsus suv olish inshootlari orqali olinadi.

G‘arbiy cho‘ldagi Siwa, Bahariya, Farafra, Daxla va Xarqa vohalarining shakllanishida yerosti suvlari muhim rol o‘ynagan. Ushbu vohalarda suv manbalari mavjudligi sababli aholi yashash joylari, bog‘lar va sug‘oriladigan ekin maydonlari rivojlangan.

Misrning janubi-g‘arbiy qismida Nubiya qumtoshli suvli qatlam tizimi joylashgan. Ushbu yirik yerosti suv tizimi Misr bilan bir qatorda Liviya, Sudan va Chad hududlariga ham tarqalgan. Undagi suvning katta qismi qadimiy geologik davrlarda to‘plangan bo‘lib, hozirgi iqlim sharoitida juda sekin yangilanadi. Shu sababli bu zaxiralardan foydalanishda ularning cheklanganligi hisobga olinishi kerak.&lt;ref name=&quot;FAO-Aquifer&quot;&gt;{{cite web |title=Groundwater resources of Egypt |url=https://www.fao.org/aquastat/en/countries-and-basins/country-profiles/country/EGY/index.html |website=FAO AQUASTAT |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

=== Dengiz suvlari va ularni chuchuklashtirish ===
Misr shimolda O‘rta yer dengizi, sharqda esa Qizil dengiz bilan tutashgan. Ushbu dengizlar mamlakatning muhim tabiiy geografik resurslari hisoblanadi. Biroq dengiz suvi tarkibida tuzlar miqdori yuqori bo‘lgani sababli uni bevosita ichimlik suvi yoki sug‘orish uchun ishlatib bo‘lmaydi.

Dengiz suvini chuchuklashtirish texnologiyalari orqali undagi tuzlar ajratib olinadi va foydalanishga yaroqli suv hosil qilinadi. Misrda bunday inshootlar, ayniqsa, Qizil dengiz sohillari, Sinay yarimoroli va O‘rta yer dengizi bo‘yidagi ayrim shaharlarda muhim ahamiyat kasb etadi. Ular tabiiy chuchuk suv manbalari cheklangan hududlarni suv bilan ta’minlashga yordam beradi.&lt;ref name=&quot;OECD-Water&quot; /&gt;

=== Suv tanqisligi va suv resurslaridan foydalanish ===
Misr suv tanqisligi jiddiy seziladigan mamlakatlardan biridir. Bunga qurg‘oqchil iqlim, yog‘ingarchilikning kamligi, aholining ko‘payishi, qishloq xo‘jaligi va sanoatning suvga bo‘lgan ehtiyoji sabab bo‘ladi. Mamlakatning asosiy suv manbai Nil daryosi bo‘lgani uchun uning oqimi va suv zaxiralarini boshqarish Misr uchun strategik ahamiyatga ega.&lt;ref name=&quot;OECD-Water&quot; /&gt;

Suv resurslaridan eng ko‘p qishloq xo‘jaligida foydalaniladi. Ekin maydonlarini sug‘orishda Nil suvi, yerosti suvlari va qayta ishlangan drenaj suvlari qo‘llaniladi. Suvni tejash maqsadida tomchilatib sug‘orish, suv kanallarini modernizatsiya qilish, oqova suvlarni tozalash va qayta ishlatish texnologiyalari rivojlantirilmoqda.

Nil daryosining transchegaraviy xususiyati ham Misrning suv xavfsizligiga ta’sir ko‘rsatadi. Daryo havzasi bir nechta davlat hududidan o‘tadi. Shu sababli suvdan foydalanish, yangi to‘g‘onlar qurilishi va daryo oqimini boshqarish masalalari Nil havzasi davlatlari o‘rtasidagi hamkorlik bilan chambarchas bog‘liq.

Iqlim o‘zgarishi ham Misr suv resurslari uchun qo‘shimcha xavf tug‘diradi. Haroratning ko‘tarilishi bug‘lanishni kuchaytirishi, dengiz sathining ko‘tarilishi esa Nil deltasidagi qirg‘oqbo‘yi hududlariga ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Dengiz suvining delta tuproqlari va yerosti suvlariga kirib borishi sho‘rlanish xavfini oshiradi.&lt;ref name=&quot;OECD-Water&quot; /&gt;

Umuman olganda, Nil daryosi, Nosir ko‘li, yerosti suv qatlamlari, ichki ko‘llar va dengiz suvini chuchuklashtirish inshootlari Misrning suv ta’minotida muhim o‘rin tutadi. Ushbu manbalardan oqilona foydalanish mamlakat aholisi, qishloq xo‘jaligi, sanoati va tabiiy ekotizimlarining barqarorligi uchun zarurdir.

== O‘simlik va hayvonot dunyosi ==
Misr hududining katta qismi qurg‘oqchil cho‘llardan iborat bo‘lsa-da, mamlakat o‘simlik va hayvonot dunyosi jihatidan xilma-xil tabiiy hududlarga ega. Nil vodiysi va deltasi, O‘rta dengiz sohillari, cho‘l vohalari, Sinay yarimoroli tog‘lari hamda Qizil dengizning dengiz ekotizimlari turli biologik turlarning yashashi uchun sharoit yaratadi. Misrda cho‘l, tog‘, botqoqlik, qirg‘oqbo‘yi va dengiz ekotizimlari uchraydi.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Egypt — Country Profile: Biodiversity Facts |url=https://www.cbd.int/countries/profile?country=eg |website=Convention on Biological Diversity |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Misr Atrof-muhit vazirligi ma’lumotlariga ko‘ra, mamlakatda 2 145 dan ortiq yovvoyi o‘simlik turi qayd etilgan. Biroq turlar soni turli manbalarda hisoblash usuli va tadqiqot davriga qarab farq qilishi mumkin.&lt;ref&gt;{{cite web |title=6. Biodiversity |url=https://www.eeaa.gov.eg/Uploads/Reports/Files/20221115125413964.pdf |website=Egyptian Environmental Affairs Agency |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

=== O‘simlik dunyosi ===
Misr o‘simliklari asosan suv mavjudligi va iqlim sharoitiga moslashgan. O‘simlik qoplami Nil vodiysi va deltasi, O‘rta dengiz sohillari, vohalar, tog‘li hududlar va cho‘llarda bir-biridan farq qiladi.

Nil vodiysi va deltasida sug‘oriladigan dehqonchilik hududlari, botqoqliklar va daryo bo‘yidagi o‘simliklar keng tarqalgan. Bu yerlarda papirus, qamish, turli suvbo‘yi o‘tlari, xurmo palmasi va akatsiya kabi o‘simliklar uchraydi. Qishloq xo‘jaligi yerlari tabiiy o‘simlik qoplamining katta qismini egallagan.

O‘rta dengiz sohillarida qurg‘oqchilikka va sho‘rlangan tuproqqa chidamli butalar, o‘tlar hamda ayrim daraxt turlari o‘sadi. Shimoliy Sinay va O‘rta dengizning g‘arbiy sohillari o‘simlik turlarining xilma-xilligi bilan ajralib turadi. Misr Atrof-muhit vazirligi ushbu hududlarda o‘simliklar xilma-xilligi uchun muhim bo‘lgan alohida tabiiy zonalarni qayd etgan.&lt;ref&gt;{{cite web |title=المناطق الهامة للتنوع النباتى فى مصر |url=https://www.eeaa.gov.eg/Topics/85/38/73/Details |website=Egyptian Environmental Affairs Agency |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

G‘arbiy va Sharqiy cho‘llarda o‘simliklar siyrak tarqalgan. Ular, asosan, yog‘ingarchilikdan keyin namlik to‘planadigan pastqam joylar, quruq daryo o‘zanlari va vohalarda uchraydi. Akatsiya, tamarisk va turli cho‘l butalari qurg‘oqchil sharoitga moslashgan. Vohalarda esa xurmo palmasi va boshqa madaniy o‘simliklar yetishtiriladi.

Sinay yarimorolining tog‘li janubiy qismida o‘ziga xos o‘simlik jamoalari shakllangan. Ayniqsa, Avliyo Katerina atrofi o‘simliklar xilma-xilligi va ayrim mahalliy turlarning mavjudligi bilan ajralib turadi. Gebel Elba hududida esa namlik va mahalliy iqlim sharoiti ta’sirida mamlakatning boshqa cho‘l qismlariga nisbatan boyroq o‘simlik qoplami rivojlangan.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Egypt — Country Profile: Biodiversity Facts |url=https://www.cbd.int/countries/profile?country=eg |website=Convention on Biological Diversity |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

=== Hayvonot dunyosi ===
Misr hayvonot dunyosi cho‘l, tog‘, daryo, ko‘l va dengiz muhitlariga moslashgan turlardan tarkib topgan. Mamlakatda sutemizuvchilar, qushlar, sudralib yuruvchilar, amfibiyalar, baliqlar va umurtqasiz hayvonlarning ko‘plab turlari mavjud.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Egypt — Country Profile: Biodiversity Facts |url=https://www.cbd.int/countries/profile?country=eg |website=Convention on Biological Diversity |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Cho‘l hududlarida cho‘l tulkisi (fenek), qumsichqonlar, qo‘shoyoqlar, jayronlar, turli kaltakesaklar va ilonlar uchraydi. Sinay va Sharqiy cho‘lning tog‘li qismlarida Nubiya tog‘ echkisi kabi hayvonlar yashaydi. Ayrim yirik yirtqichlar va tuyoqli hayvonlarning tarqalishi esa cheklangan.

Nil vodiysi, deltasi va shimoliy ko‘llar qushlar uchun muhim yashash hamda mavsumiy ko‘chish hududlari hisoblanadi. Bu yerlarda qarqara, baliqchi qushlar, flamingolar, o‘rdaklar, laylaklar va boshqa suv qushlari uchraydi. Misr Afrika, Yevropa va Osiyo o‘rtasidagi ko‘chish yo‘llari kesishgan hududda joylashgani sababli ko‘plab ko‘chmanchi qushlar mamlakat hududidan mavsumiy ravishda o‘tadi.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Egypt — Country Profile: Biodiversity Facts |url=https://www.cbd.int/countries/profile?country=eg |website=Convention on Biological Diversity |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Qizil dengiz va O‘rta dengiz suvlarida baliqlar, dengiz toshbaqalari, mollyuskalar va boshqa dengiz hayvonlari yashaydi. Qizil dengiz, ayniqsa, marjon riflari va ular bilan bog‘liq dengiz organizmlarining xilma-xilligi bilan mashhur. Qirg‘oqbo‘yi hududlarida mangrov daraxtzorlari va dengiz o‘tloqlari ham ko‘plab hayvonlar uchun yashash va ko‘payish muhitini tashkil etadi.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Key environmental trends: OECD Green Growth Policy Review of Egypt 2024 |url=https://www.oecd.org/en/publications/oecd-green-growth-policy-review-of-egypt-2024_b9096cec-en/full-report/component-6.html |website=OECD |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

=== Tabiiy muhit va biologik xilma-xillikni muhofaza qilish ===
Misrda biologik xilma-xillikni saqlash muhim ekologik vazifalardan biridir. Aholi sonining ortishi, tabiiy hududlarning xo‘jalik faoliyati uchun o‘zlashtirilishi, suv va tuproqning ifloslanishi, ortiqcha ov qilish hamda qirg‘oqbo‘yi ekotizimlariga bosim o‘simlik va hayvonot dunyosiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi.&lt;ref&gt;{{cite web |title=الضغوط المباشرة وغير المباشرة |url=https://www.eeaa.gov.eg/Topics/85/38/77/Details |website=Egyptian Environmental Affairs Agency |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Tabiiy ekotizimlarni muhofaza qilish maqsadida mamlakatda qo‘riqlanadigan hududlar tashkil etilgan. Ular orasida Ras Muhammad, Avliyo Katerina, Nabq, Abu Galum, Vodiy ar-Rayon va Gebel Elba kabi tabiiy hududlar mavjud. Ushbu hududlar cho‘l va tog‘ ekotizimlari, suv-botqoq joylar, mangrov o‘rmonlari hamda marjon riflarini muhofaza qilishda muhim ahamiyatga ega.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Nature Reserves |url=https://sis.gov.eg/en/egyptians-abroad-portal/discover-egypt/nature-reserves/ |website=State Information Service of Egypt |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Misrning biologik xilma-xilligini saqlash uchun tabiiy yashash muhitlarini himoya qilish, noqonuniy ovchilikka qarshi kurashish, suv va dengiz ekotizimlarini ifloslanishdan asrash hamda qo‘riqlanadigan hududlarni samarali boshqarish muhim hisoblanadi.
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:100%; border:1px solid #a2a9b1; background:#f8f9fa; border-radius:8px; padding:10px; text-align:center;&quot;
| style=&quot;background:#eaf3f8; padding:15px; font-size:120%;&quot; |'''🌍 Maqolani yanada boyitamiz!'''
|-
| style=&quot;padding:15px; font-size:105%;&quot; |Ushbu maqolani yanada mukammallashtirishga yordam bering! Misr geografiyasiga oid qo‘shimcha '''tasvirlar, xaritalar, diagrammalar va ishonchli manbalar''' bilan maqolani boyitishingiz mumkin.
|-
| style=&quot;padding:12px;&quot; |[[Maxsus:UploadWizard|📷 Tasvir yuklash]] · [[c:Category:Egypt|Wikimedia Commons]] · [[Maxsus:RecentChanges|So‘nggi tahrirlar]]
|-
| style=&quot;background:#eaecf0; padding:10px; font-size:90%;&quot; |'''Sizning hissangiz — bilimlarimiz boyligi!'''
|}

== Manbalar ==</text>
      <sha1>58szvvjpsrqv1fsftvsr7gmgvrkw09y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327899</id>
      <parentid>6327895</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:51:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Muhcmmad</username>
        <id>322368</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6327899</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="41487" sha1="c0b7xcu1jlluai98uhsisk3s4xqjh94" xml:space="preserve">{| style=&quot;width:100%; border:1px solid #a2a9b1; background:#f8f9fa; border-collapse:collapse; margin-bottom:8px;&quot;
| style=&quot;background:#ce2029; width:4px; padding:0;&quot; |
| style=&quot;width:65px; text-align:center; padding:3px;&quot; |[[Fayl:Flag_of_Egypt.svg|link=|frameless|48x48px]]
| style=&quot;padding:3px 8px;&quot; |&lt;span style=&quot;font-size:140%; font-weight:bold;&quot;&gt;Misr geografiyasi&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;font-size:85%; color:#54595d;&quot;&gt;Misr Arab Respublikasi — Afrika va Osiyo tutashgan hudud&lt;/span&gt;
|}
'''Misr geografiyasi''' — Misr Arab Respublikasining geografik o‘rni, hududiy tuzilishi, relyefi, iqlimi, ichki suvlari, tuproq va o‘simlik qoplami hamda tabiiy resurslarini kompleks o‘rganuvchi geografik yo‘nalishdir. Misr Afrikaning shimoli-sharqiy qismida joylashgan bo‘lib, Sinay yarimoroli orqali Osiyo qit'asiga ham tutashadi. Shu jihatdan mamlakat ikki qit'ani bog‘lovchi muhim geografik va strategik hudud hisoblanadi. Misrning umumiy maydoni 1 001 450 km² ni tashkil etadi.&lt;ref name=&quot;CIA&quot;&gt;[https://www.thefactbook.org/egypt/ CIA World Factbook — Egypt, Geography].&lt;/ref&gt;
[[Fayl:Egypt_relief_location_map.jpg|thumb|300x300px|Misrning relyef xaritasi: Nil vodiysi, deltasi va cho‘l hududlari]]
Misr shimolda O‘rta yer dengizi, sharqda Qizil dengiz bilan o‘ralgan. Mamlakat g‘arbda Liviya, janubda Sudan, shimoli-sharqda esa Isroil va G‘azo sektori bilan chegaradosh. Sinay yarimoroli mamlakatning Osiyo qit'asidagi qismini tashkil etadi. Mamlakatning sharqiy qismidan O‘rta yer dengizini Qizil dengiz bilan bog‘lovchi Suvaysh kanali o‘tadi. Ushbu kanal xalqaro dengiz transporti va savdo aloqalarida muhim ahamiyatga ega bo‘lib, Afrika va Osiyo qit'alarini ajratib turuvchi geografik chegara vazifasini ham bajaradi.&lt;ref name=&quot;CIA&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Suez&quot;&gt;[https://www.suezcanal.gov.eg/English/About/SuezCanal/Pages/AboutSuezCanal.aspx Suvaysh kanali ma'muriyati — About Suez Canal].&lt;/ref&gt;

Mamlakat hududining katta qismini cho‘l landshaftlari egallaydi. Misrning asosiy tabiiy-geografik mintaqalari Nil vodiysi va deltasi, G‘arbiy cho‘l, Sharqiy cho‘l hamda Sinay yarimorolidan iborat. G‘arbiy cho‘l mamlakatning eng katta tabiiy-geografik hududlaridan biri bo‘lib, Liviya chegarasigacha cho‘ziladi. Sharqiy cho‘l esa Nil vodiysi bilan Qizil dengiz oralig‘ida joylashgan. Misr relyefida keng plato va tekisliklar, tog‘li hududlar, botiqlar hamda qumli cho‘llar muhim o‘rin tutadi. Mamlakatning eng muhim tabiiy-geografik xususiyatlaridan biri Nil daryosidir. U janubdan shimolga qarab oqib, O‘rta yer dengiziga quyiladi va keng deltasini hosil qiladi. Nil vodiysi va deltasi mamlakat hududining 4 foizidan kam qismini egallashiga qaramay, aholining asosiy qismi, yirik shaharlar va dehqonchilik yerlari aynan shu hududlarda joylashgan.&lt;ref name=&quot;SIS&quot;&gt;[https://sis.gov.eg/en/egypt/basic-information/ Misr davlat axborot xizmati — Basic Information].&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;FAO&quot;&gt;[https://www.fao.org/4/Y4357E/y4357e07.htm FAO — Land and Water Resources Information System in Egypt].&lt;/ref&gt;
[[Fayl:Egypt_Topography.png|thumb|300x300px|Misrning topografik xaritasi]]
Misr iqlimi asosan quruq cho‘l xususiyatiga ega. Mamlakatning shimoliy sohilbo‘yi hududlarida esa O‘rta yer dengizi iqlimi ta'siri kuzatiladi. Yoz fasli, odatda, juda issiq va quruq, qish esa nisbatan iliq va yumshoq kechadi. Yog‘ingarchilik miqdori mamlakatning katta qismida nihoyatda kam bo‘lib, asosan qish oylarida shimoliy qirg‘oqbo‘yi va Sinay yarimorolining ayrim hududlarida kuzatiladi. Bahor oylarida Sahroi Kabir tomondan esadigan issiq, quruq va chang-to‘zonli '''xamsin''' shamollari ham kuzatiladi. Yog‘inlarning kamligi, bug‘lanishning yuqoriligi va suv resurslarining notekis taqsimlanishi sababli Nil daryosi mamlakatning asosiy chuchuk suv manbai hisoblanadi.&lt;ref name=&quot;WB&quot;&gt;[https://climateknowledgeportal.worldbank.org/sites/default/files/2021-04/15723-WB_Egypt%20Country%20Profile-WEB-2_0.pdf Jahon banki — Egypt Country Climate and Development Profile].&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;FAO&quot; /&gt;

Misrning tuproq va o‘simlik qoplami ham tabiiy sharoitga bevosita bog‘liq. Cho‘l hududlarida qumli, toshloq va sho‘rlangan tuproqlar keng tarqalgan. Nil vodiysi va deltasida esa daryo keltirgan allyuvial yotqiziqlar hisobiga shakllangan unumdor tuproqlar mavjud. O‘simlik qoplami asosan cho‘l sharoitiga moslashgan siyrak butalar, qurg‘oqchilikka chidamli o‘tlar va vohalardagi o‘simliklardan iborat. Nil vodiysi hamda deltasida sug‘orma dehqonchilik tufayli madaniy o‘simliklar keng tarqalgan.&lt;ref name=&quot;FAO&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;CBD&quot;&gt;[https://www.cbd.int/doc/world/eg/eg-nr-oth-en.pdf Biologik xilma-xillik to‘g‘risidagi konvensiya — Egypt National Report].&lt;/ref&gt;

Misrning tabiiy resurslari mamlakat iqtisodiyotida muhim o‘rin tutadi. Uning hududida neft, tabiiy gaz, temir rudasi, fosforitlar, marganes, ohaktosh, gips, talk, rux va boshqa foydali qazilmalar mavjud. Shuningdek, mamlakatning Sharqiy cho‘li, Sinay yarimoroli va Asvon hududlarida granit, marmar, alebastr hamda boshqa qurilish va bezak toshlari uchraydi. Ayniqsa, neft va tabiiy gaz energetika sanoatining rivojlanishida, fosforitlar esa mineral o‘g‘itlar ishlab chiqarishda muhim ahamiyatga ega.&lt;ref name=&quot;SISmin&quot;&gt;[https://sis.gov.eg/en/economy-investment/economy/egyptian-economy-sectors/mineral-resources/ Misr davlat axborot xizmati — Mineral Resources].&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;USGS&quot;&gt;[https://www.usgs.gov/centers/national-minerals-information-center/egypt AQSH Geologiya xizmati — Egypt: Mineral Industry Information].&lt;/ref&gt;

Umuman olganda, Misrning ikki qit'a tutashgan hududda joylashuvi, O‘rta yer dengizi va Qizil dengizga chiqish imkoniyati, Suvaysh kanalining mavjudligi, Nil daryosining hayotiy ahamiyati hamda tabiiy resurslari mamlakatning geografik, iqtisodiy va geosiyosiy mavqeini belgilovchi asosiy omillardir. Shu bois Misr geografiyasini o‘rganish uning tabiiy sharoiti, resurs salohiyati, aholi joylashuvi va xo‘jalik faoliyatining hududiy xususiyatlarini chuqur anglash imkonini beradi.

== Geografik joylashuvi ==
Misr Afrikaning shimoli-sharqiy qismida joylashgan. Mamlakat hududining katta qismi Afrika qit’asiga to‘g‘ri keladi, Sinay yarimoroli esa Osiyoda joylashgan. Shu sababli Misr ikki qit’ada hududga ega bo‘lgan davlat hisoblanadi.&lt;ref name=&quot;UN-Egypt2&quot;&gt;{{cite web |title=Common core document forming part of the reports of States Parties: Egypt |url=https://docstore.ohchr.org/SelfServices/FilesHandler.ashx?enc=tY2KQziNnW2KuzpmYNJfZLgC68k1bpBili4B49sFdWDHkwYG3gOBnet%2FD4CHRlu279%2BTSMkYCCpgwTDFlHKzGw%3D%3D |website=United Nations |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Misr taxminan 22°–32° shimoliy kengliklar va 24°–37° sharqiy uzunliklar oralig‘ida joylashgan. Uning shimoliy qirg‘oqlarini O‘rta yer dengizi, sharqiy qirg‘oqlarini esa Qizil dengiz suvlari yuvib turadi. Mamlakat sharqida Suvaysh qo‘ltig‘i va Aqaba qo‘ltig‘i joylashgan.&lt;ref name=&quot;SIS-Egypt2&quot;&gt;{{cite web |title=Basic Information |url=https://sis.gov.eg/en/egypt/basic-information/ |website=State Information Service of Egypt |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Misr quruqlik orqali g‘arbda Liviya, janubda Sudan, shimoli-sharqda esa Isroil va G‘azo sektori bilan chegaradosh. Sinay yarimoroli mamlakatning Osiyodagi qismini tashkil etib, Afrika va Osiyo o‘rtasidagi tabiiy quruqlik ko‘prigi vazifasini bajaradi.

Misrning geografik joylashuvi xalqaro transport va savdo yo‘llari nuqtayi nazaridan ham muhimdir. Mamlakat hududidan o‘tuvchi [[Suvaysh kanali]] O‘rta yer dengizini Qizil dengiz bilan bog‘laydi. Kanal Yevropa va Osiyo o‘rtasidagi dengiz qatnovida muhim o‘rin tutadi. Shu jihatdan Misr xalqaro dengiz savdosi va transport tizimida strategik ahamiyatga ega.&lt;ref name=&quot;UN-Egypt2&quot; /&gt;

Misr hududining katta qismini cho‘l mintaqalari egallaydi. Aholi va xo‘jalik faoliyati esa, asosan, Nil daryosi vodiysi, deltasi hamda dengizbo‘yi hududlarida to‘plangan.

== Relyefi ==
Misr relyefi tabiiy-geografik tuzilishiga ko‘ra xilma-xil bo‘lib, unda keng cho‘l platolari, qumli tekisliklar, tog‘ tizmalari, daryo vodiylari va pastqam botiqlar uchraydi. Mamlakat hududining katta qismini Sahroi Kabirning sharqiy qismi egallaydi. Shu bilan birga, Nil daryosi vodiysi va deltasi, Qizil dengiz bo‘yidagi tog‘li hududlar hamda Sinay yarimorolidagi baland tog‘lar Misr relyefining muhim qismlarini tashkil etadi.

Tabiiy-geografik xususiyatlariga ko‘ra, Misr hududi to‘rtta asosiy mintaqaga ajratiladi: Nil vodiysi va deltasi, G‘arbiy cho‘l, Sharqiy cho‘l va Sinay yarimoroli. Ushbu hududlar yer yuzasining tuzilishi, balandligi, geologik tarkibi va tabiiy sharoitlari bilan bir-biridan farq qiladi.&lt;ref name=&quot;SIS-Topography&quot;&gt;{{cite web |title=Basic Information |url=https://sis.gov.eg/en/egypt/basic-information/ |website=State Information Service of Egypt |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Misrning eng baland nuqtasi Sinay yarimorolidagi Ketrin tog‘i bo‘lib, uning balandligi 2 629 metrni tashkil etadi. Mamlakatning eng past nuqtasi esa G‘arbiy cho‘lda joylashgan Qattara botig‘idir. Uning eng past qismi dengiz sathidan taxminan 133 metr pastda joylashgan.&lt;ref name=&quot;Factbook&quot;&gt;{{cite web |title=Egypt — Geography |url=https://archive.govglance.org/factbook/egypt |website=The World Factbook archive |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

=== Nil vodiysi va deltasi ===
Nil vodiysi va deltasi Misrning eng muhim tabiiy-geografik hududi hisoblanadi. U mamlakatning janubiy chegarasidan shimoldagi O‘rta yer dengizi sohillarigacha cho‘zilgan. Ushbu mintaqaning umumiy maydoni taxminan 33 000 km² bo‘lib, mamlakat hududining 4 foizidan kam qismini egallaydi.&lt;ref name=&quot;SIS-Topography&quot; /&gt;

Nil vodiysi mamlakatning janubiy va markaziy qismlaridan o‘tadi. Uning ayrim joylarida daryo vodiysi tor bo‘lib, ikki tomondan cho‘l platolari va qoyali jarliklar bilan chegaralangan. Shimolga qarab vodiy kengayib boradi. Daryo bo‘ylarida unumdor allyuvial tuproqlar shakllangan bo‘lib, ular sug‘orma dehqonchilik uchun qulay sharoit yaratadi.

Geografik jihatdan Nil vodiysi ikki qismga ajratiladi. Yuqori Misr janubda, Vodi Halfa atroflaridan Qohiraning janubigacha bo‘lgan hududni qamrab oladi. Quyi Misr esa Qohiraning shimolidan O‘rta yer dengizi sohillarigacha cho‘zilgan Nil deltasi hududini o‘z ichiga oladi.&lt;ref name=&quot;BMT-Geography&quot;&gt;{{cite web |title=Common core document forming part of the reports of States Parties: Egypt |url=https://docstore.ohchr.org/SelfServices/FilesHandler.ashx?enc=tY2KQziNnW2KuzpmYNJfZLgC68k1bpBili4B49sFdWDHkwYG3gOBnet%2FD4CHRlu279%2BTSMkYCCpgwTDFlHKzGw%3D%3D |website=United Nations |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Qohira shahri yaqinida Nil daryosi ikki asosiy tarmoqqa — Damietta va Rashid (Rozetta) tarmoqlariga ajraladi. Ular orasida uchburchak shaklidagi keng delta hududi hosil bo‘lgan. Delta pasttekisliklardan, daryo yotqiziqlaridan hosil bo‘lgan unumdor yerlardan hamda shimoliy qismidagi ko‘l va botqoqliklardan iborat. Manzala, Burullus, Idku va Maryut ko‘llari delta hududidagi yirik ko‘llar sirasiga kiradi.&lt;ref name=&quot;FAO-Physiography&quot;&gt;{{cite web |title=Physiographic Setting |url=https://faolex.fao.org/docs/pdf/egy165179.pdf |website=FAOLEX |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Nil vodiysi va deltasi Misrning asosiy dehqonchilik, aholi yashash va sanoat markazlari joylashgan hududidir. Mamlakatning katta shaharlari, jumladan, Qohira, Giza va Iskandariya ushbu mintaqa bilan bog‘liq. Shu sababli uning geografik va iqtisodiy ahamiyati nihoyatda katta.

=== G‘arbiy cho‘l ===
G‘arbiy cho‘l Misrning eng katta tabiiy-geografik mintaqasi bo‘lib, mamlakat hududining taxminan 68 foizini egallaydi. Uning maydoni qariyb 680 650 km² ni tashkil etadi. G‘arbiy cho‘l sharqda Nil vodiysidan boshlanib, g‘arbda Liviya chegarasigacha, shimolda O‘rta yer dengizi sohillaridan janubda Sudan chegarasigacha davom etadi.&lt;ref name=&quot;SIS-Topography&quot; /&gt;

G‘arbiy cho‘l relyefida keng plato va tekisliklar, qumli hududlar, toshloq yuzalar hamda chuqur botiqlar ustunlik qiladi. Ayrim joylarda balandligi va shakli turlicha bo‘lgan qum tepaliklari hamda qum dengizlari uchraydi. Cho‘lning ayrim qismlarida qattiq tog‘ jinslaridan tashkil topgan qoyali yuzalar keng tarqalgan.

G‘arbiy cho‘lning shimoliy qismida O‘rta yer dengizi bo‘yidagi sohil tekisliklari, shimoliy plato va yirik botiqlar joylashgan. Qattara botig‘i ushbu hududning eng muhim relyef shakllaridan biridir. Uning ayrim qismlari dengiz sathidan 133 metr pastda joylashgan. Siwa vohasi, Vadi an-Natrun va Bahariya vohasi ham G‘arbiy cho‘lning shimoliy qismidagi muhim tabiiy hududlardir.&lt;ref name=&quot;SIS-Topography&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Factbook&quot; /&gt;

G‘arbiy cho‘lning janubiy qismida Farafra, Daxla va Xarqa vohalari joylashgan. Mamlakatning uzoq janubi-g‘arbiy qismida, Liviya va Sudan chegaralariga yaqin hududlarda Uveynat tog‘li massivi mavjud. Vohalar yerosti suvlarining yer yuzasiga yaqinlashishi yoki buloqlar orqali chiqishi natijasida shakllangan. Shu sababli ular atrofdagi quruq cho‘l hududlaridan tabiiy sharoiti bilan farq qiladi.&lt;ref name=&quot;SIS-Topography&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Britannica-Relief&quot;&gt;{{cite web |title=Egypt: Land and relief |url=https://unvis.it/www.britannica.com/place/Egypt |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

=== Sharqiy cho‘l ===
Sharqiy cho‘l Nil vodiysining sharqida joylashgan bo‘lib, Qizil dengiz sohillari, Suvaysh qo‘ltig‘i va Suvaysh kanali tomon cho‘ziladi. Uning maydoni taxminan 225 000 km² ni tashkil etadi. Hudud shimolda O‘rta yer dengizi yaqinidagi Manzala ko‘li atroflaridan janubda Sudan chegarasigacha davom etadi.&lt;ref name=&quot;SIS-Topography&quot; /&gt;

Sharqiy cho‘lning relyefi G‘arbiy cho‘lga nisbatan ancha murakkab. Bu yerda baland platolar, qoyali tepaliklar, tog‘ tizmalari va quruq daryo o‘zanlari keng tarqalgan. Hududning sharqiy qismida Qizil dengiz tog‘lari joylashgan. Ushbu tog‘lar Qizil dengiz sohillariga parallel ravishda cho‘zilib, ayrim cho‘qqilari dengiz sathidan 900 metr va undan yuqori balandlikka ko‘tariladi.&lt;ref name=&quot;SIS-Topography&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Britannica-Relief&quot; /&gt;

Sharqiy cho‘l tog‘lari asosan qadimgi kristalli jinslar, jumladan, granit va boshqa magmatik hamda metamorfik jinslardan tashkil topgan. Tog‘lar orasidan quruq vodiylar — vodiylar deb ataluvchi mavsumiy suv oqimlari o‘tadi. Kuchli yomg‘irlar vaqtida bu o‘zanlarda qisqa muddatli suv oqimlari yuzaga kelishi mumkin.

Sharqiy cho‘l foydali qazilmalarga ham boy. Hududda oltin, temir rudasi va boshqa metall rudalari uchraydi. Shuningdek, mamlakatning ayrim sharqiy hududlarida neft va tabiiy gaz konlari mavjud. Shu xususiyatlari tufayli Sharqiy cho‘l Misrning muhim mineral-xomashyo mintaqalaridan biri hisoblanadi.&lt;ref name=&quot;SIS-Topography&quot; /&gt;

=== Sinay yarimoroli ===
Sinay yarimoroli Misrning shimoli-sharqiy qismida joylashgan bo‘lib, Osiyo qit’asining janubi-g‘arbiy qismiga kiradi. Uning maydoni taxminan 61 000 km² ni tashkil etadi. Yarimorol uchburchak shakliga ega: shimolida O‘rta yer dengizi, g‘arbida Suvaysh qo‘ltig‘i va Suvaysh kanali, sharqida esa Aqaba qo‘ltig‘i joylashgan. Janubiy qismi Ras Muhammad burnigacha davom etadi.&lt;ref name=&quot;SIS-Topography&quot; /&gt;

Sinay yarimorolining relyefi shimoldan janubga qarab o‘zgarib boradi. Geografik xususiyatlariga ko‘ra, u uchta asosiy qismga ajratiladi: shimoliy tekisliklar, markaziy plato va janubiy tog‘li hududlar.

Shimoliy Sinay asosan qumli va tekis pasttekisliklardan tashkil topgan. Bu hududda O‘rta yer dengizi sohiliga yaqin qum tepaliklari, qumli tekisliklar va ayrim sho‘rxok yerlar uchraydi. Markaziy Sinayda At-Tih platosi joylashgan. Uning yuzasi balandliklar, qoyali maydonlar va quruq vodiylar bilan kesilgan. Plato hududidan shimolga qarab pasayib boruvchi vodiylar o‘tadi.&lt;ref name=&quot;SIS-Topography&quot; /&gt;

Janubiy Sinay yarimorolning eng baland va tog‘li qismidir. Bu hududda granit va boshqa qadimgi kristalli jinslardan tashkil topgan tog‘ massivlari mavjud. Ketrin tog‘i 2 629 metr balandligi bilan Misrning eng baland nuqtasi hisoblanadi. Uning yaqinida Sinay tog‘i va boshqa baland tog‘ cho‘qqilari joylashgan. Tog‘lar orasida chuqur daralar va quruq vodiylar uchraydi.&lt;ref name=&quot;Factbook&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Britannica-Relief&quot; /&gt;

Sinay yarimorolining janubiy tog‘li hududlari shimoliy tekisliklardan tabiiy sharoiti bilan keskin farq qiladi. Balandlikning ortishi natijasida bu yerlarda harorat va yog‘ingarchilik sharoitlari ham o‘zgaradi. Qish oylarida eng baland cho‘qqilarda qor yog‘ishi ham kuzatiladi.

Sinay yarimorolining geografik o‘rni va relyefi uning transport, turizm va tabiiy resurslar nuqtayi nazaridan ahamiyatini oshiradi. Ayniqsa, janubiy tog‘li hududlar tabiiy landshaftlari va baland tog‘lari bilan ajralib turadi.

== Iqlimi ==
Misr iqlimi geografik joylashuvi, relyefi, dengizlarga yaqinligi va atmosfera havo massalarining ta’siri bilan belgilanadi. Mamlakat hududining katta qismida quruq cho‘l iqlimi hukmron. Faqat shimoliy O‘rta yer dengizi sohillarida O‘rta yer dengizi iqlimiga xos xususiyatlar kuzatiladi. Umuman olganda, Misrda yoz issiq va quruq, qish esa nisbatan yumshoq va kam yog‘inli bo‘ladi.&lt;ref name=&quot;SIS-Climate&quot;&gt;{{cite web |title=Basic Information |url=https://sis.gov.eg/en/egypt/basic-information/ |website=State Information Service of Egypt |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Misr iqlimining shakllanishida Sahroi Kabirdan keladigan issiq va quruq kontinental havo massalari muhim o‘rin tutadi. Shimoldan O‘rta yer dengizi orqali kirib keladigan nisbatan salqin va nam havo esa, ayniqsa, qish oylarida mamlakatning shimoliy hududlariga ta’sir ko‘rsatadi. Shu sababli mamlakatning shimoliy sohillari bilan janubiy cho‘l hududlari o‘rtasida harorat va yog‘ingarchilik jihatidan sezilarli farq mavjud.&lt;ref name=&quot;Oxford-Climate&quot;&gt;{{cite book |last=Beaumont |year=1993 |first=Peter |chapter=Climate and hydrology |title=The Agriculture of Egypt |publisher=Oxford University Press |pages=16–38}}&lt;/ref&gt;

=== Fasllar va harorat ===
Misrda yil davomida asosan ikki asosiy fasl — issiq yoz va mo‘tadil qish ajralib turadi. Yoz odatda may oyidan oktabrgacha, qish esa noyabrdan aprelgacha davom etadi. Biroq harorat mamlakatning shimoliy va janubiy qismlarida, shuningdek, sohilbo‘yi va ichki cho‘l hududlarida turlicha bo‘ladi.&lt;ref name=&quot;SIS-Climate&quot; /&gt;

Yanvar oyida, ya’ni qish mavsumida, harorat mamlakatning ko‘plab hududlarida kechasi 9–11 °C, kunduzi esa 20–24 °C atrofida bo‘lishi mumkin. Iyul va avgust oylarida esa kunduzgi harorat 37–42 °C gacha ko‘tariladi, tungi harorat odatda 21–25 °C atrofida kuzatiladi. Bu ko‘rsatkichlar umumiy iqlimiy tavsif bo‘lib, aniq harorat hudud va ob-havo sharoitiga qarab o‘zgaradi.&lt;ref name=&quot;SIS-Climate&quot; /&gt;

Ichki cho‘l hududlarida kunduzgi va tungi harorat o‘rtasidagi farq ancha katta bo‘lishi mumkin. Yozda kunduzi havo juda qizib ketadi, kechasi esa harorat sezilarli darajada pasayadi. Qish oylarida cho‘l hududlarining ayrim joylarida tungi harorat 0 °C gacha tushishi mumkin. Sinay yarimorolining baland tog‘li qismlarida ham qish sovuqroq kechadi va ayrim paytlarda qor yog‘adi.&lt;ref name=&quot;WB-Climate&quot;&gt;{{cite web |title=Climate Risk Country Profile: Egypt |url=https://climateknowledgeportal.worldbank.org/sites/default/files/2021-01/15723-WB_Egypt%20Country%20Profile-WEB.pdf |website=World Bank |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

=== Yog‘ingarchilik ===
Misr dunyoning eng qurg‘oqchil mamlakatlaridan biri hisoblanadi. Yog‘ingarchilikning asosiy qismi qish oylarida, ayniqsa, O‘rta yer dengiziga yaqin shimoliy hududlarda kuzatiladi. Mamlakatning janubiy va g‘arbiy cho‘l qismlarida esa yog‘ingarchilik juda kam bo‘lib, ayrim joylarda bir necha yil davomida yomg‘ir yog‘masligi mumkin.&lt;ref name=&quot;WB-Climate&quot; /&gt;

Iskandariya shahri va unga yaqin shimoliy sohilbo‘yi hududlari Misrning nisbatan ko‘proq yog‘in oladigan qismlaridir. Jahon bankining iqlim ma’lumotlariga ko‘ra, Iskandariyada yillik yog‘ingarchilik miqdori taxminan 200 mm ga yetadi. Qohirada esa bu ko‘rsatkich yiliga 10–30 mm atrofida bo‘lishi mumkin. Qohiradan janubga qarab yog‘ingarchilik yanada kamayadi.&lt;ref name=&quot;WB-Climate&quot; /&gt;

Sinay yarimorolining shimoliy qismida janubiy cho‘l hududlariga nisbatan ko‘proq yog‘in tushadi. Baland tog‘li hududlarda ham ayrim mavsumlarda yog‘ingarchilik kuzatiladi. Kuchli yomg‘irlar kam uchrasa-da, ular cho‘l vodiylarida qisqa muddatli kuchli suv oqimlari va toshqinlarni yuzaga keltirishi mumkin.&lt;ref name=&quot;Sinai-Climate&quot;&gt;{{cite journal|title=Climatology and Dynamical Evolution of Extreme Rainfall Events in the Sinai Peninsula—Egypt|journal=Sustainability|year=2020|url=https://www.mdpi.com/2071-1050/12/15/6186|access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

=== Shamollar va xamsin ===
Misr hududida yil davomida shamollar esib turadi. Shimoliy shamollar, ayniqsa, O‘rta yer dengizi sohillarida havo haroratini nisbatan yumshatishga yordam beradi. Biroq bahor oylarida janubiy va janubi-g‘arbiy yo‘nalishlardan keladigan issiq, quruq shamollar ham kuzatiladi.

Ushbu shamollarning eng mashhuri xamsin (khamsin) deb ataladi. Xamsin odatda mart–may oylarida, ayniqsa, aprel oyida esadi. U Sahroi Kabir tomondan issiq havo, qum va chang zarralarini olib keladi. Xamsin esgan paytda havo harorati qisqa vaqt ichida keskin ko‘tarilishi, ko‘rinish masofasi kamayishi va chang-to‘zonlar yuzaga kelishi mumkin. Ayrim hollarda bunday shamollar bir necha kun davom etadi.&lt;ref name=&quot;WB-Climate&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;WMO-Climate&quot;&gt;{{cite report|title=State of the Climate in Africa|publisher=World Meteorological Organization|url=https://digitallibrary.un.org/record/3894661/files/wmo_1036_en.pdf|access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Xamsin shamollari transport harakati, qishloq xo‘jaligi va inson salomatligiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Ayniqsa, qum va chang bo‘ronlari paytida ko‘rish masofasining qisqarishi hamda havodagi chang miqdorining ortishi kuzatiladi.

=== Misrning asosiy iqlimiy hududlari ===
Misr hududida geografik joylashuv va relyefga qarab bir-biridan farq qiluvchi bir necha iqlimiy hududlar shakllangan.

* '''Shimoliy sohilbo‘yi hududlari:''' O‘rta yer dengizi ta’sirida qishi nisbatan yumshoq va yog‘inli, yozi esa issiq va quruq bo‘ladi. Iskandariya va Marsa-Matruh shaharlari ushbu hududga misol bo‘la oladi.

* '''Nil deltasi va Qohira atrofi:''' Bu hududlarda yoz issiq va quruq, qish esa nisbatan salqin va kam yog‘inli kechadi. Dengiz ta’siri shimoliy sohillarga nisbatan kuchsizroq seziladi.

* '''Yuqori Misr:''' Nil vodiysining janubiy qismida joylashgan ushbu hududda yoz juda issiq va quruq bo‘ladi. Asvon kabi shaharlarda yog‘ingarchilik nihoyatda kam kuzatiladi.

* '''G‘arbiy va Sharqiy cho‘llar:''' Bu hududlarda cho‘l iqlimi hukmron. Kunduzgi harorat yuqori, yog‘ingarchilik esa juda kam. Kechasi haroratning sezilarli pasayishi kuzatilishi mumkin.

* '''Sinay yarimoroli:''' Shimoliy qismida O‘rta yer dengizi iqlimi xususiyatlari, markaziy va janubiy qismlarida esa quruq cho‘l iqlimi ustun. Janubdagi baland tog‘larda harorat atrofdagi pasttekisliklarga qaraganda ancha past bo‘ladi.&lt;ref name=&quot;Sinai-Climate&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;SIS-Climate&quot; /&gt;

Misr iqlimining qurg‘oqchil xususiyati mamlakatning suv resurslari, qishloq xo‘jaligi va aholi joylashuviga bevosita ta’sir ko‘rsatadi. Shu sababli sug‘orish tizimlari va Nil daryosi suvidan foydalanish mamlakat xo‘jaligi uchun alohida ahamiyatga ega.

== Suv resurslari ==
Misr suv resurslari cheklangan, qurg‘oqchil iqlim hukmron bo‘lgan mamlakatlardan biridir. Hududining katta qismida yog‘ingarchilik juda kam kuzatiladi, doimiy daryolar va tabiiy chuchuk suv havzalari esa asosan Nil daryosi vodiysi hamda deltasi bilan bog‘liq. Shu sababli Nil daryosi Misrning asosiy suv manbai, mamlakat aholisi va xo‘jaligi hayotining muhim tabiiy omili hisoblanadi.&lt;ref name=&quot;FAO-Water&quot;&gt;{{cite web |title=AQUASTAT — Country Profile: Egypt |url=https://www.fao.org/aquastat/en/countries-and-basins/country-profiles/country/EGY/index.html |website=Food and Agriculture Organization of the United Nations |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Misrning suv resurslari tarkibiga Nil daryosi, yerosti suvlari, ko‘llar, drenaj suvlari, mavsumiy yog‘ingarchilik hamda dengiz suvini chuchuklashtirish orqali olinadigan suv kiradi. Ushbu manbalarning miqdori, sifati va hududiy taqsimlanishi bir-biridan farq qiladi. Mamlakat suv resurslaridan eng ko‘p qishloq xo‘jaligida foydalaniladi. Shuningdek, ular ichimlik suvi ta’minoti, sanoat, energetika va boshqa xo‘jalik tarmoqlari uchun zarurdir.&lt;ref name=&quot;OECD-Water&quot;&gt;{{cite web |title=Policies for the Future of Farming and Food in Egypt |url=https://www.oecd.org/en/publications/policies-for-the-future-of-farming-and-food-in-egypt_cab0cefd-en.html |website=OECD |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

=== Nil daryosi ===
[[Fayl:Cairo skyline, Panoramic view, Egypt.jpg|thumb|300x300px|Misr hududidan oqib o‘tuvchi Nil daryosi rasmi ]]
Nil daryosi Misrning eng muhim tabiiy suv manbai hisoblanadi. U mamlakatning janubiy qismidan kirib kelib, shimolga tomon oqadi va O‘rta yer dengiziga quyiladi. Nilning Misr hududidagi uzunligi taxminan 1 532 km ni tashkil etadi. Daryo mamlakatning quruq cho‘l hududlari orasidan oqib o‘tib, uning sohillarida sug‘oriladigan yerlar, aholi manzilgohlari va xo‘jalik markazlarining shakllanishiga imkon yaratgan.&lt;ref name=&quot;SIS-Water&quot;&gt;{{cite web |title=Basic Information |url=https://sis.gov.eg/en/egypt/basic-information/ |website=State Information Service of Egypt |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Nil daryosi Oq Nil va Ko‘k Nil deb ataluvchi ikki asosiy irmoq tizimi bilan bog‘liq. Oq Nil Sharqiy Afrika ko‘llari mintaqasidan boshlanadi, Ko‘k Nil esa Efiopiya yassitog‘ligidagi Tana ko‘lidan oqib chiqadi. Ushbu ikki daryo Sudan poytaxti Xartum yaqinida qo‘shiladi. Shuningdek, Atbara daryosi ham Nilning muhim irmoqlaridan biridir.&lt;ref name=&quot;FAO-Nile&quot;&gt;{{cite report|title=Information Products for Nile Basin Water Resources Management|publisher=Food and Agriculture Organization of the United Nations|url=https://www.fao.org/4/i2615e/i2615e00.pdf|access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Nil suvi Misrda ichimlik suvi ta’minoti, qishloq xo‘jaligi, sanoat va energetika sohalarida ishlatiladi. Ayniqsa, mamlakatning asosiy dehqonchilik hududlari daryo va uning sug‘orish kanallari bilan bevosita bog‘liq. Nil vodiysi va deltasi atrofidagi unumdor yerlar mamlakat oziq-ovqat mahsulotlarini yetishtirishda muhim o‘rin tutadi.

Qohira shahri yaqinida Nil daryosi Damietta va Rashid (Rozetta) deb ataluvchi ikki asosiy tarmoqqa ajraladi. Ushbu tarmoqlar O‘rta yer dengiziga quyilishidan oldin keng delta hosil qiladi. Daryo suvi deltadagi ko‘plab kanallar orqali ekin maydonlariga yetkaziladi.

=== Asvon baland to‘g‘oni va Nosir ko‘li ===
[[Fayl:Lake_Nasser.jpg|right|thumb|300x300px|Nosir ko‘li va Asvon baland to‘g‘oni hududi]]
Nil daryosi suvini boshqarishda Asvon baland to‘g‘oni muhim ahamiyatga ega. U Asvon shahri yaqinida, Nil daryosining janubiy qismida qurilgan. To‘g‘on qurilishi natijasida Nosir ko‘li deb ataluvchi yirik suv ombori vujudga kelgan. Uning katta qismi Misr hududida, janubiy qismi esa Sudan hududida joylashgan bo‘lib, Sudanda Nubiya ko‘li nomi bilan ataladi.&lt;ref name=&quot;Britannica-Dam&quot;&gt;{{cite web |title=Aswan High Dam |url=https://www.britannica.com/topic/Aswan-High-Dam |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Asvon baland to‘g‘oni 1960–1970-yillarda qurilgan va 1970-yilda foydalanishga topshirilgan. U Nil daryosining mavsumiy oqimini tartibga solish, suvni to‘plash va zarur vaqtda undan foydalanish imkonini beradi. To‘g‘onning asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:

* Nil daryosi suvini to‘plash va saqlash;
* qishloq xo‘jaligi uchun sug‘orish suvini yetkazib berish;
* kuchli suv toshqinlari xavfini kamaytirish;
* gidroelektr energiyasi ishlab chiqarish;
* qurg‘oqchilik davrida suv zaxirasidan foydalanish.

Nosir ko‘li Misrning eng muhim strategik suv omborlaridan biridir. Shu bilan birga, suv omborida kuchli bug‘lanish tufayli suv yo‘qotilishi va to‘g‘on qurilishi natijasida Nilning tabiiy oqim tartibi o‘zgarishi kabi ekologik muammolar ham mavjud.&lt;ref name=&quot;Britannica-Dam&quot; /&gt;

=== Ko‘llar va boshqa ichki suv havzalari ===
[[Fayl:Lake Manzala, image from space shuttle.jpg|thumb|300x300px|Manzala ko‘li rasmini ]]
Misrda bir qancha tabiiy va sun’iy ko‘llar mavjud. Ularning asosiy qismi mamlakatning shimoliy qismida, Nil deltasi va O‘rta yer dengizi sohillarida joylashgan. Ko‘llar baliqchilik, biologik xilma-xillik va mahalliy xo‘jalik faoliyati uchun muhim ahamiyatga ega.

Mamlakatning yirik ko‘llari quyidagilardan iborat:

* '''Manzala ko‘li''' — Nil deltasining shimoli-sharqida joylashgan. U O‘rta yer dengizi bilan bog‘liq yirik qirg‘oq lagunalaridan biri bo‘lib, baliqchilik uchun muhim hudud hisoblanadi.
* '''Burullus ko‘li''' — Nil deltasining shimoliy qismida joylashgan. Ko‘l atrofidagi botqoqliklar va qamishzorlar ko‘plab suv qushlari uchun yashash muhitini yaratadi.
* '''Idku ko‘li''' — Iskandariya shahri sharqida joylashgan bo‘lib, O‘rta yer dengizi sohilidagi tabiiy ko‘llardan biridir.
* '''Maryut ko‘li''' — Iskandariya shahri yaqinida joylashgan. Uning suv sathi va sifati inson faoliyati hamda suv xo‘jaligi tizimiga bog‘liq.
* '''Qorun ko‘li''' — Fayyum vohasida joylashgan yopiq ko‘l. U dengiz bilan bevosita tutashmagan va sho‘rlanish darajasi yuqori.
* '''Vodiy ar-Rayon ko‘llari''' — Fayyum hududidagi qo‘riqlanadigan tabiiy majmua tarkibiga kiradi. Ular cho‘l landshafti orasida joylashgan suv havzalari hisoblanadi.

Ushbu ko‘llarning ayrimlari sho‘r, boshqalari esa sho‘rtob suvga ega. Ularning ekologik holatiga daryo suvlari, qishloq xo‘jaligi drenajlari, sanoat va maishiy oqova suvlar ta’sir ko‘rsatadi.&lt;ref name=&quot;Wetlands&quot;&gt;{{cite web |title=Egypt |url=https://www.ramsar.org/country-profile/egypt |website=Ramsar Sites Information Service |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

=== Yerosti suvlari ===
Misrning yerosti suvlari, ayniqsa, cho‘l hududlarida muhim suv manbai hisoblanadi. Ular Nil vodiysi va deltasi, G‘arbiy cho‘l, Sharqiy cho‘l hamda Sinay yarimorolida uchraydi. Yerosti suvlari quduqlar, buloqlar va maxsus suv olish inshootlari orqali olinadi.

G‘arbiy cho‘ldagi Siwa, Bahariya, Farafra, Daxla va Xarqa vohalarining shakllanishida yerosti suvlari muhim rol o‘ynagan. Ushbu vohalarda suv manbalari mavjudligi sababli aholi yashash joylari, bog‘lar va sug‘oriladigan ekin maydonlari rivojlangan.

Misrning janubi-g‘arbiy qismida Nubiya qumtoshli suvli qatlam tizimi joylashgan. Ushbu yirik yerosti suv tizimi Misr bilan bir qatorda Liviya, Sudan va Chad hududlariga ham tarqalgan. Undagi suvning katta qismi qadimiy geologik davrlarda to‘plangan bo‘lib, hozirgi iqlim sharoitida juda sekin yangilanadi. Shu sababli bu zaxiralardan foydalanishda ularning cheklanganligi hisobga olinishi kerak.&lt;ref name=&quot;FAO-Aquifer&quot;&gt;{{cite web |title=Groundwater resources of Egypt |url=https://www.fao.org/aquastat/en/countries-and-basins/country-profiles/country/EGY/index.html |website=FAO AQUASTAT |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

=== Dengiz suvlari va ularni chuchuklashtirish ===
Misr shimolda O‘rta yer dengizi, sharqda esa Qizil dengiz bilan tutashgan. Ushbu dengizlar mamlakatning muhim tabiiy geografik resurslari hisoblanadi. Biroq dengiz suvi tarkibida tuzlar miqdori yuqori bo‘lgani sababli uni bevosita ichimlik suvi yoki sug‘orish uchun ishlatib bo‘lmaydi.

Dengiz suvini chuchuklashtirish texnologiyalari orqali undagi tuzlar ajratib olinadi va foydalanishga yaroqli suv hosil qilinadi. Misrda bunday inshootlar, ayniqsa, Qizil dengiz sohillari, Sinay yarimoroli va O‘rta yer dengizi bo‘yidagi ayrim shaharlarda muhim ahamiyat kasb etadi. Ular tabiiy chuchuk suv manbalari cheklangan hududlarni suv bilan ta’minlashga yordam beradi.&lt;ref name=&quot;OECD-Water&quot; /&gt;

=== Suv tanqisligi va suv resurslaridan foydalanish ===
Misr suv tanqisligi jiddiy seziladigan mamlakatlardan biridir. Bunga qurg‘oqchil iqlim, yog‘ingarchilikning kamligi, aholining ko‘payishi, qishloq xo‘jaligi va sanoatning suvga bo‘lgan ehtiyoji sabab bo‘ladi. Mamlakatning asosiy suv manbai Nil daryosi bo‘lgani uchun uning oqimi va suv zaxiralarini boshqarish Misr uchun strategik ahamiyatga ega.&lt;ref name=&quot;OECD-Water&quot; /&gt;

Suv resurslaridan eng ko‘p qishloq xo‘jaligida foydalaniladi. Ekin maydonlarini sug‘orishda Nil suvi, yerosti suvlari va qayta ishlangan drenaj suvlari qo‘llaniladi. Suvni tejash maqsadida tomchilatib sug‘orish, suv kanallarini modernizatsiya qilish, oqova suvlarni tozalash va qayta ishlatish texnologiyalari rivojlantirilmoqda.

Nil daryosining transchegaraviy xususiyati ham Misrning suv xavfsizligiga ta’sir ko‘rsatadi. Daryo havzasi bir nechta davlat hududidan o‘tadi. Shu sababli suvdan foydalanish, yangi to‘g‘onlar qurilishi va daryo oqimini boshqarish masalalari Nil havzasi davlatlari o‘rtasidagi hamkorlik bilan chambarchas bog‘liq.

Iqlim o‘zgarishi ham Misr suv resurslari uchun qo‘shimcha xavf tug‘diradi. Haroratning ko‘tarilishi bug‘lanishni kuchaytirishi, dengiz sathining ko‘tarilishi esa Nil deltasidagi qirg‘oqbo‘yi hududlariga ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Dengiz suvining delta tuproqlari va yerosti suvlariga kirib borishi sho‘rlanish xavfini oshiradi.&lt;ref name=&quot;OECD-Water&quot; /&gt;

Umuman olganda, Nil daryosi, Nosir ko‘li, yerosti suv qatlamlari, ichki ko‘llar va dengiz suvini chuchuklashtirish inshootlari Misrning suv ta’minotida muhim o‘rin tutadi. Ushbu manbalardan oqilona foydalanish mamlakat aholisi, qishloq xo‘jaligi, sanoati va tabiiy ekotizimlarining barqarorligi uchun zarurdir.

== O‘simlik va hayvonot dunyosi ==
Misr hududining katta qismi qurg‘oqchil cho‘llardan iborat bo‘lsa-da, mamlakat o‘simlik va hayvonot dunyosi jihatidan xilma-xil tabiiy hududlarga ega. Nil vodiysi va deltasi, O‘rta dengiz sohillari, cho‘l vohalari, Sinay yarimoroli tog‘lari hamda Qizil dengizning dengiz ekotizimlari turli biologik turlarning yashashi uchun sharoit yaratadi. Misrda cho‘l, tog‘, botqoqlik, qirg‘oqbo‘yi va dengiz ekotizimlari uchraydi.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Egypt — Country Profile: Biodiversity Facts |url=https://www.cbd.int/countries/profile?country=eg |website=Convention on Biological Diversity |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Misr Atrof-muhit vazirligi ma’lumotlariga ko‘ra, mamlakatda 2 145 dan ortiq yovvoyi o‘simlik turi qayd etilgan. Biroq turlar soni turli manbalarda hisoblash usuli va tadqiqot davriga qarab farq qilishi mumkin.&lt;ref&gt;{{cite web |title=6. Biodiversity |url=https://www.eeaa.gov.eg/Uploads/Reports/Files/20221115125413964.pdf |website=Egyptian Environmental Affairs Agency |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

=== O‘simlik dunyosi ===
Misr o‘simliklari asosan suv mavjudligi va iqlim sharoitiga moslashgan. O‘simlik qoplami Nil vodiysi va deltasi, O‘rta dengiz sohillari, vohalar, tog‘li hududlar va cho‘llarda bir-biridan farq qiladi.

Nil vodiysi va deltasida sug‘oriladigan dehqonchilik hududlari, botqoqliklar va daryo bo‘yidagi o‘simliklar keng tarqalgan. Bu yerlarda papirus, qamish, turli suvbo‘yi o‘tlari, xurmo palmasi va akatsiya kabi o‘simliklar uchraydi. Qishloq xo‘jaligi yerlari tabiiy o‘simlik qoplamining katta qismini egallagan.

O‘rta dengiz sohillarida qurg‘oqchilikka va sho‘rlangan tuproqqa chidamli butalar, o‘tlar hamda ayrim daraxt turlari o‘sadi. Shimoliy Sinay va O‘rta dengizning g‘arbiy sohillari o‘simlik turlarining xilma-xilligi bilan ajralib turadi. Misr Atrof-muhit vazirligi ushbu hududlarda o‘simliklar xilma-xilligi uchun muhim bo‘lgan alohida tabiiy zonalarni qayd etgan.&lt;ref&gt;{{cite web |title=المناطق الهامة للتنوع النباتى فى مصر |url=https://www.eeaa.gov.eg/Topics/85/38/73/Details |website=Egyptian Environmental Affairs Agency |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

G‘arbiy va Sharqiy cho‘llarda o‘simliklar siyrak tarqalgan. Ular, asosan, yog‘ingarchilikdan keyin namlik to‘planadigan pastqam joylar, quruq daryo o‘zanlari va vohalarda uchraydi. Akatsiya, tamarisk va turli cho‘l butalari qurg‘oqchil sharoitga moslashgan. Vohalarda esa xurmo palmasi va boshqa madaniy o‘simliklar yetishtiriladi.

Sinay yarimorolining tog‘li janubiy qismida o‘ziga xos o‘simlik jamoalari shakllangan. Ayniqsa, Avliyo Katerina atrofi o‘simliklar xilma-xilligi va ayrim mahalliy turlarning mavjudligi bilan ajralib turadi. Gebel Elba hududida esa namlik va mahalliy iqlim sharoiti ta’sirida mamlakatning boshqa cho‘l qismlariga nisbatan boyroq o‘simlik qoplami rivojlangan.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Egypt — Country Profile: Biodiversity Facts |url=https://www.cbd.int/countries/profile?country=eg |website=Convention on Biological Diversity |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

=== Hayvonot dunyosi ===
Misr hayvonot dunyosi cho‘l, tog‘, daryo, ko‘l va dengiz muhitlariga moslashgan turlardan tarkib topgan. Mamlakatda sutemizuvchilar, qushlar, sudralib yuruvchilar, amfibiyalar, baliqlar va umurtqasiz hayvonlarning ko‘plab turlari mavjud.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Egypt — Country Profile: Biodiversity Facts |url=https://www.cbd.int/countries/profile?country=eg |website=Convention on Biological Diversity |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Cho‘l hududlarida cho‘l tulkisi (fenek), qumsichqonlar, qo‘shoyoqlar, jayronlar, turli kaltakesaklar va ilonlar uchraydi. Sinay va Sharqiy cho‘lning tog‘li qismlarida Nubiya tog‘ echkisi kabi hayvonlar yashaydi. Ayrim yirik yirtqichlar va tuyoqli hayvonlarning tarqalishi esa cheklangan.

Nil vodiysi, deltasi va shimoliy ko‘llar qushlar uchun muhim yashash hamda mavsumiy ko‘chish hududlari hisoblanadi. Bu yerlarda qarqara, baliqchi qushlar, flamingolar, o‘rdaklar, laylaklar va boshqa suv qushlari uchraydi. Misr Afrika, Yevropa va Osiyo o‘rtasidagi ko‘chish yo‘llari kesishgan hududda joylashgani sababli ko‘plab ko‘chmanchi qushlar mamlakat hududidan mavsumiy ravishda o‘tadi.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Egypt — Country Profile: Biodiversity Facts |url=https://www.cbd.int/countries/profile?country=eg |website=Convention on Biological Diversity |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Qizil dengiz va O‘rta dengiz suvlarida baliqlar, dengiz toshbaqalari, mollyuskalar va boshqa dengiz hayvonlari yashaydi. Qizil dengiz, ayniqsa, marjon riflari va ular bilan bog‘liq dengiz organizmlarining xilma-xilligi bilan mashhur. Qirg‘oqbo‘yi hududlarida mangrov daraxtzorlari va dengiz o‘tloqlari ham ko‘plab hayvonlar uchun yashash va ko‘payish muhitini tashkil etadi.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Key environmental trends: OECD Green Growth Policy Review of Egypt 2024 |url=https://www.oecd.org/en/publications/oecd-green-growth-policy-review-of-egypt-2024_b9096cec-en/full-report/component-6.html |website=OECD |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

=== Tabiiy muhit va biologik xilma-xillikni muhofaza qilish ===
Misrda biologik xilma-xillikni saqlash muhim ekologik vazifalardan biridir. Aholi sonining ortishi, tabiiy hududlarning xo‘jalik faoliyati uchun o‘zlashtirilishi, suv va tuproqning ifloslanishi, ortiqcha ov qilish hamda qirg‘oqbo‘yi ekotizimlariga bosim o‘simlik va hayvonot dunyosiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi.&lt;ref&gt;{{cite web |title=الضغوط المباشرة وغير المباشرة |url=https://www.eeaa.gov.eg/Topics/85/38/77/Details |website=Egyptian Environmental Affairs Agency |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Tabiiy ekotizimlarni muhofaza qilish maqsadida mamlakatda qo‘riqlanadigan hududlar tashkil etilgan. Ular orasida Ras Muhammad, Avliyo Katerina, Nabq, Abu Galum, Vodiy ar-Rayon va Gebel Elba kabi tabiiy hududlar mavjud. Ushbu hududlar cho‘l va tog‘ ekotizimlari, suv-botqoq joylar, mangrov o‘rmonlari hamda marjon riflarini muhofaza qilishda muhim ahamiyatga ega.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Nature Reserves |url=https://sis.gov.eg/en/egyptians-abroad-portal/discover-egypt/nature-reserves/ |website=State Information Service of Egypt |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Misrning biologik xilma-xilligini saqlash uchun tabiiy yashash muhitlarini himoya qilish, noqonuniy ovchilikka qarshi kurashish, suv va dengiz ekotizimlarini ifloslanishdan asrash hamda qo‘riqlanadigan hududlarni samarali boshqarish muhim hisoblanadi.
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:100%; border:1px solid #a2a9b1; background:#f8f9fa; border-radius:8px; padding:10px; text-align:center;&quot;
| style=&quot;background:#eaf3f8; padding:15px; font-size:120%;&quot; |'''🌍 Maqolani yanada boyitamiz!'''
|-
| style=&quot;padding:15px; font-size:105%;&quot; |Ushbu maqolani yanada mukammallashtirishga yordam bering! Misr geografiyasiga oid qo‘shimcha '''tasvirlar, xaritalar, diagrammalar va ishonchli manbalar''' bilan maqolani boyitishingiz mumkin.
|-
| style=&quot;padding:12px;&quot; |[[Maxsus:UploadWizard|📷 Tasvir yuklash]] · [[c:Category:Egypt|Wikimedia Commons]] · [[Maxsus:RecentChanges|So‘nggi tahrirlar]]
|-
| style=&quot;background:#eaecf0; padding:10px; font-size:90%;&quot; |'''Sizning hissangiz — bilimlarimiz boyligi!'''
|}

== Manbalar ==</text>
      <sha1>c0b7xcu1jlluai98uhsisk3s4xqjh94</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jesús Henestrosa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471090</id>
    <revision>
      <id>6327794</id>
      <timestamp>2026-11-02T06:25:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Jesús Henestrosa | tasvir =  | toʻliqism = Jesús Henestrosa Vega | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1994|6|19|df=y}} | tavallud_joyi = [[Oaxaca City|Oaxaca]], [[Meksika]] | boʻyi = 1.66 m | pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi]] | hozirgiklubi = [[Club Sport Herediano|Herediano]] | raqami = | yoshlikyillar1 = 2009–2014 | yoshlikklublari1 = [[Cruz Azul]] | yillar1 = 2014–2016 | klublar1 = Cruz Azul Hi...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6327794</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2541" sha1="jg41y35lay5xeepr3id5izbloacn0c7" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Jesús Henestrosa
| tasvir = 
| toʻliqism = Jesús Henestrosa Vega
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1994|6|19|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Oaxaca City|Oaxaca]], [[Meksika]]
| boʻyi = 1.66 m
| pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi]]
| hozirgiklubi = [[Club Sport Herediano|Herediano]]
| raqami =
| yoshlikyillar1 = 2009–2014
| yoshlikklublari1 = [[Cruz Azul]]
| yillar1 = 2014–2016
| klublar1 = [[Cruz Azul Hidalgo]]
| isht1 = 57
| gollar1 = 11
| yillar2 = 2016
| klublar2 = [[Chapulineros de Oaxaca|Chapulineros]]
| isht2 = 8
| gollar2 = 1
| yillar3 = 2017–2019
| klublar3 = [[Potros UAEM|UAEM]]
| isht3 = 26
| gollar3 = 3
| yillar4 = 2018–2019
| klublar4 = → [[Atlético Reynosa]]
| isht4 = 34
| gollar4 = 3
| yillar5 = 2019
| klublar5 = [[C.D. Veracruz|Veracruz]]
| isht5 = 9
| gollar5 = 0
| yillar6 = 2020
| klublar6 = [[Alebrijes de Oaxaca|Oaxaca]]
| isht6 = 5
| gollar6 = 0
| yillar7 = 2020–2022
| klublar7 = [[Mineros de Zacatecas|Zacatecas]]
| isht7 = 68
| gollar7 = 2
| yillar8 = 2023–2024
| klublar8 = [[Leones Negros UdeG|UdeG]]
| isht8 = 58
| gollar8 = 7
| yillar9 = 2025–2026
| klublar9 = [[Municipal Liberia]]
| isht9 = 19
| gollar9 = 4
| yillar10 = 2026
| klublar10 = [[Tepatitlán F.C.|Tepatitlán]]
| isht10 = 4
| gollar10 = 0
| yillar11 = 2026–
| klublar11 = [[Club Sport Herediano|Herediano]]
| isht11 = 0
| gollar11 = 0
}}

'''Jesús Henestrosa Vega''' ([[1994-yil]] [[19-iyun]]da tugʻilgan) — meksikalik professional futbolchi, [[Liga FPD]] vakili „[[Club Sport Herediano|Herediano]]“ klubida [[Yarim himoyachi|yarim himoyachi]] pozitsiyasida toʻp suradi&lt;ref&gt;{{cite web |title=Mexicanos son mayoría entre los extranjeros en el mercado de fichajes |url=https://www.teletica.com/nacional/mexicanos-son-mayoria-entre-los-extranjeros-en-el-mercado-de-fichajes_376314 |website=Teletica |access-date=16 January 2025 |language=es |date=7 January 2025}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{reflist}}

== Havolalar ==
* {{Liga MX player|81165/jesus-henestrosa-vega|Jesús Henestrosa Vega}}
* {{Worldfootball.net|jesus-henestrosa|new_id=pe328425}}

{{DEFAULTSORT:Henestrosa, Jesus}}
[[Turkum:1994-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Alebrijes de Oaxaca futbolchilari]]
[[Turkum:Atlético Reynosa futbolchilari]]
[[Turkum:C.D. Veracruz futbolchilari]]
[[Turkum:Cruz Azul futbolchilari]]
[[Turkum:Cruz Azul Hidalgo futbolchilari]]
[[Turkum:Potros UAEM futbolchilari]]
[[Turkum:Tepatitlán F.C. futbolchilari]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>jg41y35lay5xeepr3id5izbloacn0c7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Andrea Hernández (futbolchi)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471091</id>
    <revision>
      <id>6327801</id>
      <timestamp>2026-11-02T06:26:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Andrea Hernández | tasvir = NC Courage vs Tigres (Jul 2025) 022 (cropped).jpg | izoh = Hernández 2025-yilda „[[Tigres UANL (ayollar)|Tigres UANL]]“ safida | toʻliqism = Andrea Hernández Buenosaires | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1998|1|20|df=y}} | tavallud_joyi = [[Cuernavaca]], [[Morelos]], [[Meksika]] | boʻyi = 1.62 m&lt;ref name=ligamx&gt;{{cite web|title=Andrea Hernández Buenosaires|url=https:...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6327801</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4344" sha1="phfhgzu3va89r45wpwqbfh7szf6pwx9" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Andrea Hernández
| tasvir = NC Courage vs Tigres (Jul 2025) 022 (cropped).jpg
| izoh = Hernández 2025-yilda „[[Tigres UANL (ayollar)|Tigres UANL]]“ safida
| toʻliqism = Andrea Hernández Buenosaires
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1998|1|20|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Cuernavaca]], [[Morelos]], [[Meksika]]
| boʻyi = 1.62 m&lt;ref name=ligamx&gt;{{cite web|title=Andrea Hernández Buenosaires|url=https://www.ligafemenil.mx/cancha/jugador/124796/eyJpZENsdWIiOiAxMTc5NX0=/andrea-hernandez-buenosaires|publisher=[[Liga MX Femenil]]|access-date=4 January 2023}}&lt;/ref&gt;
| pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi|Tayanch yarim himoyachisi]]
| hozirgiklubi = [[Atlas F.C. (ayollar)|Atlas]]
| raqami = 16
| yillar1 = 2017–2019
| klublar1 = [[Deportivo Toluca F.C. (ayollar)|Toluca]]
| isht1 = 50
| gollar1 = 9
| yillar2 = 2019–2021
| klublar2 = [[C.F. Monterrey (ayollar)|Monterrey]]
| isht2 = 46
| gollar2 = 3
| yillar3 = 2022–2024
| klublar3 = [[FC Juárez (ayollar)|Juárez]]
| isht3 = 50
| gollar3 = 4
| yillar4 = 2024–2026
| klublar4 = [[Tigres UANL (ayollar)|UANL]]
| isht4 = 19
| gollar4 = 0
| yillar5 = 2026–
| klublar5 = [[Atlas F.C. (ayollar)|Atlas]]
| isht5 = 0
| gollar5 = 0
| milliyyillar1 = 2018
| milliyjamoa1 = Meksika U-20
| milliyisht1 =
| milliygollar1 =
| milliyyillar2 = 2022–
| milliyjamoa2 = Meksika
| milliyisht2 = 2
| milliygollar2 = 1
}}

'''Andrea Hernández Buenosaires''' ([[1998-yil]] [[20-yanvar]]da tugʻilgan) — meksikalik professional futbolchi, [[Liga MX Femenil]] vakili „[[Tigres UANL (ayollar)|Tigres UANL]]“ klubida [[Yarim himoyachi|tayanch yarim himoyachisi]] pozitsiyasida toʻp suradi.

== Faoliyati ==
=== Toluca (2017–2019) ===
U oʻz faoliyatini 2017-yilda „[[Deportivo Toluca F.C. (ayollar)|Toluca]]“da boshlagan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Toluca le saca el empate a Lobos BUAP en Liga MX Femenil |date=10 October 2022 |url=https://www.hoytamaulipas.net/notas/356285/Toluca-le-saca-empate-a-dos-goles-a-Lobos-BUAP-en-Liga-MX-Femenil.html|website=Hoy Tamaulipas|accessdate=4 January 2023}}&lt;/ref&gt;.

=== Monterrey (2019–2021) ===
2019-yilda u „[[C.F. Monterrey (ayollar)|Monterrey]]“ klubi bilan shartnoma imzolagan va u yerda chempionlikni qoʻlga kiritgan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Crecí muy rápido |date=10 October 2022 |url=https://www.oncediario.com/notas/23355-andrea-hernandez-rayadas-liga-mx-femenil-tito-becerra-clausura-2020|website=Once Diario|accessdate=4 January 2023}}&lt;/ref&gt;.

=== Juárez (2022–2024) ===
2022-yilda u „[[FC Juárez (ayollar)|Juárez]]“ safiga kelib qoʻshilgan va jamoa tarixidagi eng koʻzga koʻringan oʻyinchilardan biriga aylangan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Sale la 'Chata' de Rayadas |date=10 October 2022 |url=https://www.elnorte.com/sale-la-chata-de-rayadas/ar2324513|website=El Norte|accessdate=4 January 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.tudn.com/futbol-femenino/liga-mx-femenil/andrea-hernandez-revela-a-que-se-debe-el-progreso-de-la-liga-mx-femenil-video|title=Andrea Hernández revela a qué se debe el progreso de la Liga MX Femenil|publisher=TUDN}}&lt;/ref&gt;.

== Statistikasi ==
{{updated|2023-yil 4-iyun}}&lt;ref name=ligamx/&gt;

{| class=wikitable style=&quot;text-align: center;&quot;
|+ Klub, mavsum va musobaqalar boʻyicha ishtirok va gollar
|-
!rowspan=2|Klub
!rowspan=2|Mavsum
!colspan=3|Liga
!colspan=2|Jami
|-
!Divizion!!Isht!!Gol!!Isht!!Gol
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | [[Deportivo Toluca F.C. (ayollar)|Toluca]]
| 2017–18
| Liga MX Femenil
|25||2||25||2
|-
| 2018–19
| Liga MX Femenil
|25||7||25||7
|-
! colspan=&quot;2&quot; | Jami
!50!!9!!50!!9
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | [[C.F. Monterrey (ayollar)|Monterrey]]
| 2019–20
| Liga MX Femenil
|24||3||24||3
|-
| 2020–21
| Liga MX Femenil
|19||0||19||0
|-
| 2021–22
| Liga MX Femenil
|3||0||3||0
|-
! colspan=&quot;2&quot; | Jami
!46!!3!!14!!3
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | [[FC Juárez (ayollar)|Juárez]]
| 2021–22
| Liga MX Femenil
|15||1||15||1
|-
| 2022–23
| Liga MX Femenil
|34
|3
|34
|3
|-
| 2023–24
| Liga MX Femenil
|1||0||1||0
|-
! colspan=&quot;2&quot; | Jami
!50!!4!!50!!4
|-
! colspan=&quot;3&quot; | Karyera jami
!146!!16!!146!!16
|}

== Sovrinlari ==
'''Meksika U-20'''
* CONCACAF U-20 ayollar chempionati: 2018

== Manbalar ==
{{reflist}}

{{DEFAULTSORT:Hernandez, Andrea}}
[[Turkum:1998-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]


{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>phfhgzu3va89r45wpwqbfh7szf6pwx9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Citlali Hernández</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471092</id>
    <revision>
      <id>6327807</id>
      <timestamp>2026-11-02T06:28:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Citlali Hernández | tasvir =  | toʻliqism = Citlali Guadalupe Hernández Durán | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1995|10|31|df=y}} | tavallud_joyi = [[Tepic]], [[Nayarit]], [[Meksika]] | boʻyi = 1.61 m&lt;ref name=ligamx&gt;{{cite web|title=Citlali Guadalupe Hernández Durán|url=https://www.ligafemenil.mx/cancha/jugador/131983/eyJpZENsdWIiOiAxMTc3OH0=/citlali-guadalupe-hernandez-duran|publisher=Liga MX...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6327807</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3318" sha1="6sxgbd4eyd32u7vazw40ju4q4s04pky" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Citlali Hernández
| tasvir = 
| toʻliqism = Citlali Guadalupe Hernández Durán
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1995|10|31|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Tepic]], [[Nayarit]], [[Meksika]]
| boʻyi = 1.61 m&lt;ref name=ligamx&gt;{{cite web|title=Citlali Guadalupe Hernández Durán|url=https://www.ligafemenil.mx/cancha/jugador/131983/eyJpZENsdWIiOiAxMTc3OH0=/citlali-guadalupe-hernandez-duran|publisher=[[Liga MX Femenil]]|access-date=4 January 2023}}&lt;/ref&gt;
| pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi|Tayanch yarim himoyachisi]]
| hozirgiklubi = [[Atlético San Luis (ayollar)|Atlético San Luis]]
| raqami = 5
| yillar1 = 2018–2019
| klublar1 = [[Club América (ayollar)|América]]
| isht1 = 20
| gollar1 = 0
| yillar2 = 2020–
| klublar2 = [[Atlético San Luis (ayollar)|Atlético San Luis]]
| isht2 = 156
| gollar2 = 5
| yillar3 = 2023
| klublar3 = → [[Club Universidad Nacional (ayollar)|UNAM]]
| isht3 = 26
| gollar3 = 0
}}

'''Citlali Guadalupe Hernández Durán''' ([[1995-yil]] [[31-oktyabr]]da tugʻilgan) — meksikalik professional futbolchi, [[Liga MX Femenil]] vakili „[[Atlético San Luis (ayollar)|Atlético San Luis]]“ klubida [[Yarim himoyachi|tayanch yarim himoyachisi]] pozitsiyasida toʻp suradi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ntv.com.mx/2022/04/30/nayarita-citlali-hernandez-cumple-100-partidos-en-la-liga-mx-femenil/|title=Nayarita Citlali Hernández cumple 100 partidos en la Liga MX femenil
|date=12 August 2023 |publisher=NTV+}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ntv.com.mx/2021/02/05/citlali-hernandez-una-inesperada-oportunidad-la-convirtio-en-futbolista-profesional/|title=Citlali Hernández: una inesperada oportunidad la convirtió en futbolista profesional|date=12 August 2023 |publisher=NTV+}}&lt;/ref&gt;.

== Faoliyati ==
U oʻz faoliyatini 2018-yilda „[[Club América (ayollar)|América]]“ klubida boshlagan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Citlali Hernández: La unión del equipo es lo principal en pumas.|date=10 October 2022 |url=https://onefootball.com/es/noticias/citlali-hernandez-la-union-del-equipo-es-lo-principal-en-pumas-36530948|website=One Football|accessdate=4 January 2023}}&lt;/ref&gt;. 2020-yilda „[[Atlético San Luis (ayollar)|Atlético San Luis]]“ jamoasiga koʻchib oʻtgan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Citlali Hernández, la jugadora a seguir del encuentro ante Pumas|date=10 October 2022 |url=https://atleticodesanluis.mx/noticias/1047/Citlali-Hernndez-la-jugadora-a-seguir-del-encuentro-ante-Pumas|website=Atlético San Luis|accessdate=4 January 2023}}&lt;/ref&gt;. 2023-yilda esa „[[Club Universidad Nacional (ayollar)|UNAM]]“ bilan shartnoma imzolagan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Citlali Hernández sobre su llegada a Pumas: 'Somos conscientes de que queremos trascender'|date=10 October 2022 |url=https://www.record.com.mx/futbol-futbol-nacional-liga-femenil-mx/citlali-hernandez-sobre-su-llegada-a-pumas-somos-conscientes?q=Citlali%20Hern%C3%A1ndez%20so|website=Récord|accessdate=4 January 2023}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{reflist}}

{{DEFAULTSORT:Hernández, Citlali}}
[[Turkum:1995-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Club América (ayollar) futbolchilari]]
[[Turkum:Atlético San Luis (ayollar) futbolchilari]]
[[Turkum:Club Universidad Nacional (ayollar) futbolchilari]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>6sxgbd4eyd32u7vazw40ju4q4s04pky</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327810</id>
      <parentid>6327807</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:28:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <origin>6327810</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3154" sha1="51p2opan585l1wlslzego6hyrgxc6ya" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Citlali Hernández
| tasvir = 
| toʻliqism = Citlali Guadalupe Hernández Durán
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1995|10|31|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Tepic]], [[Nayarit]], [[Meksika]]
| boʻyi = 1.61 m&lt;ref name=ligamx&gt;{{cite web|title=Citlali Guadalupe Hernández Durán|url=https://www.ligafemenil.mx/cancha/jugador/131983/eyJpZENsdWIiOiAxMTc3OH0=/citlali-guadalupe-hernandez-duran|publisher=[[Liga MX Femenil]]|access-date=4 January 2023}}&lt;/ref&gt;
| pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi|Tayanch yarim himoyachisi]]
| hozirgiklubi = [[Atlético San Luis (ayollar)|Atlético San Luis]]
| raqami = 5
| yillar1 = 2018–2019
| klublar1 = [[Club América (ayollar)|América]]
| isht1 = 20
| gollar1 = 0
| yillar2 = 2020–
| klublar2 = [[Atlético San Luis (ayollar)|Atlético San Luis]]
| isht2 = 156
| gollar2 = 5
| yillar3 = 2023
| klublar3 = → [[Club Universidad Nacional (ayollar)|UNAM]]
| isht3 = 26
| gollar3 = 0
}}

'''Citlali Guadalupe Hernández Durán''' ([[1995-yil]] [[31-oktyabr]]da tugʻilgan) — meksikalik professional futbolchi, [[Liga MX Femenil]] vakili „[[Atlético San Luis (ayollar)|Atlético San Luis]]“ klubida [[Yarim himoyachi|tayanch yarim himoyachisi]] pozitsiyasida toʻp suradi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ntv.com.mx/2022/04/30/nayarita-citlali-hernandez-cumple-100-partidos-en-la-liga-mx-femenil/|title=Nayarita Citlali Hernández cumple 100 partidos en la Liga MX femenil
|date=12 August 2023 |publisher=NTV+}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ntv.com.mx/2021/02/05/citlali-hernandez-una-inesperada-oportunidad-la-convirtio-en-futbolista-profesional/|title=Citlali Hernández: una inesperada oportunidad la convirtió en futbolista profesional|date=12 August 2023 |publisher=NTV+}}&lt;/ref&gt;.

== Faoliyati ==
U oʻz faoliyatini 2018-yilda „[[Club América (ayollar)|América]]“ klubida boshlagan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Citlali Hernández: La unión del equipo es lo principal en pumas.|date=10 October 2022 |url=https://onefootball.com/es/noticias/citlali-hernandez-la-union-del-equipo-es-lo-principal-en-pumas-36530948|website=One Football|accessdate=4 January 2023}}&lt;/ref&gt;. 2020-yilda „[[Atlético San Luis (ayollar)|Atlético San Luis]]“ jamoasiga koʻchib oʻtgan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Citlali Hernández, la jugadora a seguir del encuentro ante Pumas|date=10 October 2022 |url=https://atleticodesanluis.mx/noticias/1047/Citlali-Hernndez-la-jugadora-a-seguir-del-encuentro-ante-Pumas|website=Atlético San Luis|accessdate=4 January 2023}}&lt;/ref&gt;. 2023-yilda esa „[[Club Universidad Nacional (ayollar)|UNAM]]“ bilan shartnoma imzolagan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Citlali Hernández sobre su llegada a Pumas: 'Somos conscientes de que queremos trascender'|date=10 October 2022 |url=https://www.record.com.mx/futbol-futbol-nacional-liga-femenil-mx/citlali-hernandez-sobre-su-llegada-a-pumas-somos-conscientes?q=Citlali%20Hern%C3%A1ndez%20so|website=Récord|accessdate=4 January 2023}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{reflist}}

{{DEFAULTSORT:Hernández, Citlali}}
[[Turkum:1995-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>51p2opan585l1wlslzego6hyrgxc6ya</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Daniel Hernández (1994-yilda tugʻilgan futbolchi)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471093</id>
    <revision>
      <id>6327815</id>
      <timestamp>2026-11-02T06:29:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Daniel Hernández | tasvir =  | toʻliqism = Daniel Hernández Trejo | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1994|2|16|df=y}} | tavallud_joyi = [[San Juan del Río]], [[Meksika]] | boʻyi = 1.76 m&lt;ref&gt;{{Soccerway|daniel-hernandez/28922}}&lt;/ref&gt; | pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi]] | hozirgiklubi = | raqami = | yillar1 = 2014–2018 | klublar1 = [[Atlas F.C.|Atlas]] | isht1 = 3 | gollar1 = 0 | yillar2 = 2015 | kl...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6327815</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1846" sha1="j3gneu5igjvw89nupyzby9ajf9e54ed" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Daniel Hernández
| tasvir = 
| toʻliqism = Daniel Hernández Trejo
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1994|2|16|df=y}}
| tavallud_joyi = [[San Juan del Río]], [[Meksika]]
| boʻyi = 1.76 m&lt;ref&gt;{{Soccerway|daniel-hernandez/28922}}&lt;/ref&gt;
| pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi]]
| hozirgiklubi =
| raqami =
| yillar1 = 2014–2018
| klublar1 = [[Atlas F.C.|Atlas]]
| isht1 = 3
| gollar1 = 0
| yillar2 = 2015
| klublar2 = → [[Atlante F.C.|Atlante]]
| isht2 = 2
| gollar2 = 0
| yillar3 = 2016–2017
| klublar3 = → [[Dorados de Sinaloa|Dorados]]
| isht3 = 11
| gollar3 = 2
| yillar4 = 2017–2018
| klublar4 = → [[Atlante F.C.|Atlante]]
| isht4 = 8
| gollar4 = 0
| yillar5 = 2019
| klublar5 = [[Potros UAEM]]
| isht5 = 8
| gollar5 = 0
| yillar6 = 2019
| klublar6 = [[Loros UdeC|Loros]]
| isht6 = 5
| gollar6 = 0
| yillar7 = 2020
| klublar7 = [[Jaguares de Jalisco]]
| isht7 = 0
| gollar7 = 0
| milliyyillar1 =
| milliyjamoa1 = Meksika U-17
| milliyisht1 =
| milliygollar1 =
}}

'''Daniel Hernández Trejo''' ([[1994-yil]] [[16-fevral]]da tugʻilgan) — meksikalik sobiq professional futbolchi, „[[Loros UdeC]]“ klubida [[Yarim himoyachi|yarim himoyachi]] pozitsiyasida toʻp surgan.

== Sovrinlari ==
'''Meksika U-17'''
* FIFA U-17 Jahon chempionati: 2011

'''Meksika U-20'''
* Markaziy Amerika va Karib dengizi oʻyinlari: 2014

== Manbalar ==
{{Reflist}}

== Havolalar ==
* {{Liga MX player|74136/daniel-hernandez-trejo}}
* {{Soccerway|daniel-hernandez/28922}}

{{DEFAULTSORT:Hernandez, Daniel}}
[[Turkum:1994-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Atlas F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Atlante F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Dorados de Sinaloa futbolchilari]]
[[Turkum:Potros UAEM futbolchilari]]
[[Turkum:Loros UdeC futbolchilari]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>j3gneu5igjvw89nupyzby9ajf9e54ed</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Diego Hernández (1993-yilda tugʻilgan futbolchi)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471094</id>
    <revision>
      <id>6327821</id>
      <timestamp>2026-11-02T06:30:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Diego Hernández | tasvir =  | toʻliqism = Diego Hernández Basulto | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1993|2|12|df=y}} | tavallud_joyi = [[Guadalajara]], [[Meksika]] | boʻyi = 1.75 m | pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi|Qanot yarim himoyachisi]] | hozirgiklubi = | raqami = | yoshlikyillar1 = 2010–2011 | yoshlikklublari1 = [[Atlas F.C.|Atlas]] | yoshlikyillar2 = 2011–2014 | yoshlikklublari2 = C.D. Gu...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6327821</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1773" sha1="m3oagkqus6lsyfwodo9iqadixbmkx88" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Diego Hernández
| tasvir = 
| toʻliqism = Diego Hernández Basulto
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1993|2|12|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Guadalajara]], [[Meksika]]
| boʻyi = 1.75 m
| pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi|Qanot yarim himoyachisi]]
| hozirgiklubi =
| raqami =
| yoshlikyillar1 = 2010–2011
| yoshlikklublari1 = [[Atlas F.C.|Atlas]]
| yoshlikyillar2 = 2011–2014
| yoshlikklublari2 = [[C.D. Guadalajara|Guadalajara]]
| yillar1 = 2014–2017
| klublar1 = [[C.D. Guadalajara|Guadalajara]]
| isht1 = 1
| gollar1 = 0
| yillar2 = 2015
| klublar2 = → [[Coras F.C.|Coras]]
| isht2 = 39
| gollar2 = 7
| yillar3 = 2016
| klublar3 = → [[Atlético San Luis]]
| isht3 = 6
| gollar3 = 1
| yillar4 = 2016
| klublar4 = → [[Coras F.C.|Coras]]
| isht4 = 4
| gollar4 = 0
| yillar5 = 2017
| klublar5 = → [[Leones Negros UdeG|UdeG]]
| isht5 = 2
| gollar5 = 0
| yillar6 = 2017–2018
| klublar6 = [[Reboceros de La Piedad|La Piedad]]
| isht6 = 34
| gollar6 = 7
| yillar7 = 2018–2019
| klublar7 = [[Tuxtla F.C.|Tuxtla]]
| isht7 = 24
| gollar7 = 2
}}

'''Diego Hernández Basulto''' ([[1993-yil]] [[12-fevral]]da tugʻilgan) — meksikalik sobiq professional futbolchi, „[[Tuxtla F.C.|Tuxtla]]“ klubida [[Yarim himoyachi|qanot yarim himoyachisi]] pozitsiyasida toʻp surgan.

== Manbalar ==
{{Reflist}}

== Havolalar ==
* {{Liga MX player|82441/diego-hernandez-basulto}}
* {{Soccerway|diego-hernandez-basulto/328067|D. Hernández (Diego Hernández Basulto)}}

{{DEFAULTSORT:Hernandez, Diego}}
[[Turkum:1993-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:C.D. Guadalajara futbolchilari]]
[[Turkum:Atlético San Luis futbolchilari]]
[[Turkum:Coras F.C. futbolchilari]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>m3oagkqus6lsyfwodo9iqadixbmkx88</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Diego Hernández (1999-yilda tugʻilgan futbolchi)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471095</id>
    <revision>
      <id>6327825</id>
      <timestamp>2026-11-02T06:31:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Diego Hernández | tasvir =  | toʻliqism = Diego Hernández Jiménez&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.fifadata.com/document/FWYC/2019/pdf/FWYC_2019_SquadLists.pdf |title=FIFA U-20 World Cup Poland 2019: List of Players: Mexico |publisher=FIFA |page=10 |date=13 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200206013743/https://www.fifadata.com/document/FWYC/2019/pdf/FWYC_2019_SquadLists.pdf |archive-date=6 Febr...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6327825</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2843" sha1="ebn1uv4zftp85sn4ycyil0sgtjfs9lo" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Diego Hernández
| tasvir = 
| toʻliqism = Diego Hernández Jiménez&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.fifadata.com/document/FWYC/2019/pdf/FWYC_2019_SquadLists.pdf |title=FIFA U-20 World Cup Poland 2019: List of Players: Mexico |publisher=FIFA |page=10 |date=13 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200206013743/https://www.fifadata.com/document/FWYC/2019/pdf/FWYC_2019_SquadLists.pdf |archive-date=6 February 2020}}&lt;/ref&gt;
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1999|8|13|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Guadalajara]], [[Meksika]]
| boʻyi = 1.73 m
| pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi|Qanot yarim himoyachisi]]
| hozirgiklubi = [[Forca Kochi FC]]
| raqami = 7
| yoshlikyillar1 = 2014–2017
| yoshlikklublari1 = [[C.D. Guadalajara|Guadalajara]]
| yillar1 = 2018–2022
| klublar1 = [[C.D. Guadalajara|Guadalajara]]
| isht1 = 1
| gollar1 = 0
| yillar2 = 2019–2020
| klublar2 = → [[Atlético San Luis]]
| isht2 = 5
| gollar2 = 0
| yillar3 = 2020–2021
| klublar3 = → [[C.D. Tapatío|Tapatío]]
| isht3 = 20
| gollar3 = 0
| yillar4 = 2021–2022
| klublar4 = → [[Club Jaiba Brava|Tampico Madero]]
| isht4 = 28
| gollar4 = 0
| yillar5 = 2022–2023
| klublar5 = [[Cancún F.C.|Cancún]]
| isht5 = 32
| gollar5 = 1
| yillar6 = 2023–2025
| klublar6 = [[Correcaminos UAT|UAT]]
| isht6 = 24
| gollar6 = 0
| yillar7 = 2025–2026
| klublar7 = [[Penya Encarnada d'Andorra|Penya Encarnada]]
| isht7 = 21
| gollar7 = 1
| milliyyillar1 = 2018–2019
| milliyjamoa1 = Meksika U-20
| milliyisht1 = 9
| milliygollar1 = 3
}}

'''Diego Hernández Jiménez''' ([[1999-yil]] [[13-avgust]]da tugʻilgan) — meksikalik professional futbolchi, „[[Forca Kochi FC]]“ klubida [[Yarim himoyachi|qanot yarim himoyachisi]] pozitsiyasida toʻp suradi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ligabancomer.mx/cancha/jugador/102588/eyJpZENsdWIiOiAzOX0=/diego-hernandez-jimenez|title= Diego Hernández Jiménez
|publisher= LIGA BBVA Bancomer MX |website= LigaMX.net|accessdate= 2018-09-08}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Convocatoria de la Selección Nacional de México Sub-20 |url=https://miseleccion.mx/noticias/2359/Convocatoria-de-la-Seleccion-Nacional-de-Mexico-Sub-20 |website=MiSeleccion.mx |language=Spanish |accessdate=23 April 2019}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{reflist}}

== Havolalar ==
* {{Soccerway|diego-hernandez-jimenez/559252}}

{{DEFAULTSORT:Hernández, Diego}}
[[Turkum:1999-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:C.D. Guadalajara futbolchilari]]
[[Turkum:Atlético San Luis futbolchilari]]
[[Turkum:C.D. Tapatío futbolchilari]]
[[Turkum:Club Jaiba Brava futbolchilari]]
[[Turkum:Cancún F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Correcaminos UAT futbolchilari]]
[[Turkum:Penya Encarnada d'Andorra futbolchilari]]
[[Turkum:Forca Kochi FC futbolchilari]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>ebn1uv4zftp85sn4ycyil0sgtjfs9lo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327826</id>
      <parentid>6327825</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:31:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Forca Kochi FC futbolchilari]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6327826</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2803" sha1="khwjrclep42xkyrcldhlspo0lzwocms" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Diego Hernández
| tasvir = 
| toʻliqism = Diego Hernández Jiménez&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.fifadata.com/document/FWYC/2019/pdf/FWYC_2019_SquadLists.pdf |title=FIFA U-20 World Cup Poland 2019: List of Players: Mexico |publisher=FIFA |page=10 |date=13 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200206013743/https://www.fifadata.com/document/FWYC/2019/pdf/FWYC_2019_SquadLists.pdf |archive-date=6 February 2020}}&lt;/ref&gt;
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1999|8|13|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Guadalajara]], [[Meksika]]
| boʻyi = 1.73 m
| pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi|Qanot yarim himoyachisi]]
| hozirgiklubi = [[Forca Kochi FC]]
| raqami = 7
| yoshlikyillar1 = 2014–2017
| yoshlikklublari1 = [[C.D. Guadalajara|Guadalajara]]
| yillar1 = 2018–2022
| klublar1 = [[C.D. Guadalajara|Guadalajara]]
| isht1 = 1
| gollar1 = 0
| yillar2 = 2019–2020
| klublar2 = → [[Atlético San Luis]]
| isht2 = 5
| gollar2 = 0
| yillar3 = 2020–2021
| klublar3 = → [[C.D. Tapatío|Tapatío]]
| isht3 = 20
| gollar3 = 0
| yillar4 = 2021–2022
| klublar4 = → [[Club Jaiba Brava|Tampico Madero]]
| isht4 = 28
| gollar4 = 0
| yillar5 = 2022–2023
| klublar5 = [[Cancún F.C.|Cancún]]
| isht5 = 32
| gollar5 = 1
| yillar6 = 2023–2025
| klublar6 = [[Correcaminos UAT|UAT]]
| isht6 = 24
| gollar6 = 0
| yillar7 = 2025–2026
| klublar7 = [[Penya Encarnada d'Andorra|Penya Encarnada]]
| isht7 = 21
| gollar7 = 1
| milliyyillar1 = 2018–2019
| milliyjamoa1 = Meksika U-20
| milliyisht1 = 9
| milliygollar1 = 3
}}

'''Diego Hernández Jiménez''' ([[1999-yil]] [[13-avgust]]da tugʻilgan) — meksikalik professional futbolchi, „[[Forca Kochi FC]]“ klubida [[Yarim himoyachi|qanot yarim himoyachisi]] pozitsiyasida toʻp suradi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ligabancomer.mx/cancha/jugador/102588/eyJpZENsdWIiOiAzOX0=/diego-hernandez-jimenez|title= Diego Hernández Jiménez
|publisher= LIGA BBVA Bancomer MX |website= LigaMX.net|accessdate= 2018-09-08}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Convocatoria de la Selección Nacional de México Sub-20 |url=https://miseleccion.mx/noticias/2359/Convocatoria-de-la-Seleccion-Nacional-de-Mexico-Sub-20 |website=MiSeleccion.mx |language=Spanish |accessdate=23 April 2019}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{reflist}}

== Havolalar ==
* {{Soccerway|diego-hernandez-jimenez/559252}}

{{DEFAULTSORT:Hernández, Diego}}
[[Turkum:1999-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:C.D. Guadalajara futbolchilari]]
[[Turkum:Atlético San Luis futbolchilari]]
[[Turkum:C.D. Tapatío futbolchilari]]
[[Turkum:Club Jaiba Brava futbolchilari]]
[[Turkum:Cancún F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Correcaminos UAT futbolchilari]]
[[Turkum:Penya Encarnada d'Andorra futbolchilari]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>khwjrclep42xkyrcldhlspo0lzwocms</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Turkum:Misr davlat organlari</title>
    <ns>14</ns>
    <id>1471096</id>
    <redirect title="Turkum:Misr vazirliklari" />
    <revision>
      <id>6327957</id>
      <timestamp>2026-11-02T08:02:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Janob Mirzaolim</username>
        <id>64438</id>
      </contributor>
      <comment>Janob Mirzaolim [[Turkum:Misr davlat organlari]] sahifasini [[Turkum:Misr vazirliklari]]ga koʻchirdi: Notoʻgʻri yozilgan sarlavha</comment>
      <origin>6327957</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="9pmye358h6w3xrtny16e64ers07xyt8" xml:space="preserve">#YOʻNALTIRISH [[:Turkum:Misr vazirliklari]]</text>
      <sha1>9pmye358h6w3xrtny16e64ers07xyt8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Turkum munozarasi:Misr davlat organlari</title>
    <ns>15</ns>
    <id>1471097</id>
    <redirect title="Turkum munozarasi:Misr vazirliklari" />
    <revision>
      <id>6327959</id>
      <timestamp>2026-11-02T08:02:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Janob Mirzaolim</username>
        <id>64438</id>
      </contributor>
      <comment>Janob Mirzaolim [[Turkum munozarasi:Misr davlat organlari]] sahifasini [[Turkum munozarasi:Misr vazirliklari]]ga koʻchirdi: Notoʻgʻri yozilgan sarlavha</comment>
      <origin>6327959</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="54" sha1="l4wgv2p6b0l0f6nauxawa4v2l5ni0mv" xml:space="preserve">#YOʻNALTIRISH [[Turkum munozarasi:Misr vazirliklari]]</text>
      <sha1>l4wgv2p6b0l0f6nauxawa4v2l5ni0mv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abubakr al-Hassan ibn al-Xasib</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471098</id>
    <revision>
      <id>6327971</id>
      <timestamp>2026-11-02T08:44:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xumoshox Ismoilova</username>
        <id>111327</id>
      </contributor>
      <comment>„[[File:Abu Bakr ibn al-Khasil, al-Kharashi – De nativitatibus, 1501 – BEIC 11389369.jpg|thumb|''De nativitatibus'', 1501]] '''Abubakr al-Hassan ibn al-Xasib''', shuningdek '''al-Xaseb''', lotincha '''Albubather''' — IX asr [[Forslar|fors]]&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://archive.org/details/islamicdeskrefer00donz_0|url-access=registration|quote=Albubather Persian.|title=Islamic Desk Reference|last=Donzel|first=E. J. Van|date=1994-01-01|publisher...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6327971</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1569" sha1="2krze88stxvn4373mnhitmkehgx9bin" xml:space="preserve">[[File:Abu Bakr ibn al-Khasil, al-Kharashi – De nativitatibus, 1501 – BEIC 11389369.jpg|thumb|''De nativitatibus'', 1501]]
'''Abubakr al-Hassan ibn al-Xasib''', shuningdek '''al-Xaseb''', lotincha '''Albubather''' — IX asr [[Forslar|fors]]&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://archive.org/details/islamicdeskrefer00donz_0|url-access=registration|quote=Albubather Persian.|title=Islamic Desk Reference|last=Donzel|first=E. J. Van|date=1994-01-01|publisher=BRILL|isbn=9004097384|language=en|page=[https://archive.org/details/islamicdeskrefer00donz_0/page/24 24]}}&lt;/ref&gt; [[Shifokor|tabib]] va [[Astrologiya|munajjim]]i edi.

U [[Fors tili|fors]] va [[Arab tili|arab]] tillarida yozgan va asosan ''De nativitatibus'' asari bilan tanilgan. Ushbu asar [[Paduya]]da 1218-yilda [[Canonicus Salio]] tomonidan lotin tiliga tarjima qilingan va ivrit tiliga ham oʻgirilgan. Birinchi bosma nashri 1492-yilda Venetsiyada, venetsiyalik ruhoniy Antonio Lauro tomonidan tayyorlangan. Unda homiladorlik davri davomida sayyoralar, quyosh, oy va zodiakning bola ustidagi taʼsiri — jismoniy xususiyatlaridan tortib musiqiy qobiliyatigacha — batafsil tasvirlangan&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/rest.12912#:~:text=Its%20dissection%20of%20the%20level,the%20traits%20and%20skills%20requisite|url-access=registration|title=Musicianship and the masteries of the stars: music and musicians in the Liber Nativitatum|last=Doyle|first=Oliver|date=2024-01-09|publisher=Renaissance Studies|page=494-518}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Tashqi_havolalar}}</text>
      <sha1>2krze88stxvn4373mnhitmkehgx9bin</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327986</id>
      <parentid>6327971</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T08:56:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xumoshox Ismoilova</username>
        <id>111327</id>
      </contributor>
      <comment>/* Manbalar */</comment>
      <origin>6327986</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1770" sha1="jc0wu3e3l4umm92f66eezsfws5mx4mu" xml:space="preserve">[[File:Abu Bakr ibn al-Khasil, al-Kharashi – De nativitatibus, 1501 – BEIC 11389369.jpg|thumb|''De nativitatibus'', 1501]]
'''Abubakr al-Hassan ibn al-Xasib''', shuningdek '''al-Xaseb''', lotincha '''Albubather''' — IX asr [[Forslar|fors]]&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://archive.org/details/islamicdeskrefer00donz_0|url-access=registration|quote=Albubather Persian.|title=Islamic Desk Reference|last=Donzel|first=E. J. Van|date=1994-01-01|publisher=BRILL|isbn=9004097384|language=en|page=[https://archive.org/details/islamicdeskrefer00donz_0/page/24 24]}}&lt;/ref&gt; [[Shifokor|tabib]] va [[Astrologiya|munajjim]]i edi.

U [[Fors tili|fors]] va [[Arab tili|arab]] tillarida yozgan va asosan ''De nativitatibus'' asari bilan tanilgan. Ushbu asar [[Paduya]]da 1218-yilda [[Canonicus Salio]] tomonidan lotin tiliga tarjima qilingan va ivrit tiliga ham oʻgirilgan. Birinchi bosma nashri 1492-yilda Venetsiyada, venetsiyalik ruhoniy Antonio Lauro tomonidan tayyorlangan. Unda homiladorlik davri davomida sayyoralar, quyosh, oy va zodiakning bola ustidagi taʼsiri — jismoniy xususiyatlaridan tortib musiqiy qobiliyatigacha — batafsil tasvirlangan&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/rest.12912#:~:text=Its%20dissection%20of%20the%20level,the%20traits%20and%20skills%20requisite|url-access=registration|title=Musicianship and the masteries of the stars: music and musicians in the Liber Nativitatum|last=Doyle|first=Oliver|date=2024-01-09|publisher=Renaissance Studies|page=494-518}}&lt;/ref&gt;.

== Ishlari ==
* {{Cite book|title=De nativitatibus|publisher=Giovanni Battista Sessa (1.)|location=Venezia|year=1501|language=la|url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=11389369}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Tashqi_havolalar}}</text>
      <sha1>jc0wu3e3l4umm92f66eezsfws5mx4mu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Giovani Hernández</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471099</id>
    <revision>
      <id>6327972</id>
      <timestamp>2026-11-02T08:44:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Giovani Hernández | tasvir =  | toʻliqism = Emmanuel Giovani Hernández Neri | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1993|1|4|df=y}} | tavallud_joyi = [[Guadalajara]], [[Meksika]] | boʻyi = 1.71 m | pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi|Hujumkor yarim himoyachi]] | hozirgiklubi = [[Tlaxcala F.C.|Tlaxcala]] | raqami = 7 | yillar1 = 2012–2018 | klublar1 = [[C.D. Guadalajara|Guadalajara]] | isht1 = 62 | gollar1 =...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6327972</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2958" sha1="3yflujjtw1m3p19mup4x3vcueztcnww" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Giovani Hernández
| tasvir = 
| toʻliqism = Emmanuel Giovani Hernández Neri
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1993|1|4|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Guadalajara]], [[Meksika]]
| boʻyi = 1.71 m
| pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi|Hujumkor yarim himoyachi]]
| hozirgiklubi = [[Tlaxcala F.C.|Tlaxcala]]
| raqami = 7
| yillar1 = 2012–2018
| klublar1 = [[C.D. Guadalajara|Guadalajara]]
| isht1 = 62
| gollar1 = 4
| yillar2 = 2015
| klublar2 = → [[Dorados de Sinaloa|Sinaloa]]
| isht2 = 10
| gollar2 = 0
| yillar3 = 2016–2017
| klublar3 = → [[Coras FC|Coras]]
| isht3 = 26
| gollar3 = 7
| yillar4 = 2017
| klublar4 = → [[C.D. Veracruz|Veracruz]]
| isht4 = 1
| gollar4 = 0
| yillar5 = 2018
| klublar5 = → [[Zacatepec F.C.|Zacatepec]]
| isht5 = 17
| gollar5 = 3
| yillar6 = 2018
| klublar6 = → [[Club Necaxa|Necaxa]]
| isht6 = 1
| gollar6 = 0
| yillar7 = 2019–2020
| klublar7 = [[Zacatepec F.C.|Zacatepec]]
| isht7 = 33
| gollar7 = 10
| yillar8 = 2020
| klublar8 = [[Antigua GFC|Antigua]]
| isht8 = 18
| gollar8 = 2
| yillar9 = 2021
| klublar9 = [[Club Jaiba Brava|Tampico Madero]]
| isht9 = 36
| gollar9 = 4
| yillar10 = 2022
| klublar10 = [[Tlaxcala F.C.|Tlaxcala]]
| isht10 = 31
| gollar10 = 6
| yillar11 = 2023–2025
| klublar11 = [[Correcaminos UAT|UAT]]
| isht11 = 66
| gollar11 = 13
| yillar12 = 2026–
| klublar12 = [[Tlaxcala F.C.|Tlaxcala]]
| isht12 = 0
| gollar12 = 0
| milliyyillar1 = 2013
| milliyjamoa1 = Meksika U-20
| milliyisht1 = 2
| milliygollar1 = 0
}}

'''Emmanuel Giovani Hernández Neri''' ([[1993-yil]] [[4-yanvar]]da tugʻilgan) — meksikalik professional futbolchi, [[Liga de Expansión MX]] vakili „[[Tlaxcala F.C.|Tlaxcala]]“ klubida [[Yarim himoyachi|hujumkor yarim himoyachi]] pozitsiyasida toʻp suradi.

== Faoliyati ==
Giovanni Hernández oʻz faoliyatini „[[C.D. Guadalajara|Guadalajara]]“ klubida boshlagan. U 2014-yil 21-sentyabr kuni „[[Querétaro F.C.|Querétaro]]“ga qarshi oʻyinda (1:4 hisobidagi magʻlubiyat) jarima zarbasidan ajoyib gol urgan.

=== Sinaloa (ijara) ===
U 2015-yilgi Liga MX drakti paytida „[[Dorados de Sinaloa]]“ klubiga sotib olish huquqisiz olti oylik ijara asosida yuborilgan.

== Sovrinlari ==
'''Meksika U-20'''
* CONCACAF U-20 chempionati: 2013

== Havolalar ==
* {{Liga MX player|68606/emmanuel-giovani-hernandez-neri}}
* {{Worldfootball.net|emmanuel-hernandez|new_id=pe285593}}

{{DEFAULTSORT:Hernandez, Giovani}}
[[Turkum:1993-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Antigua GFC futbolchilari]]
[[Turkum:C.D. Guadalajara futbolchilari]]
[[Turkum:C.D. Veracruz futbolchilari]]
[[Turkum:Club Jaiba Brava futbolchilari]]
[[Turkum:Club Necaxa futbolchilari]]
[[Turkum:Coras FC futbolchilari]]
[[Turkum:Correcaminos UAT futbolchilari]]
[[Turkum:Dorados de Sinaloa futbolchilari]]
[[Turkum:Tlaxcala F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Zacatepec F.C. futbolchilari]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>3yflujjtw1m3p19mup4x3vcueztcnww</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327973</id>
      <parentid>6327972</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T08:44:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Antigua GFC futbolchilari]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6327973</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2921" sha1="m4y8d2tbcmq3euinrgwa85mh0s1zip7" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Giovani Hernández
| tasvir = 
| toʻliqism = Emmanuel Giovani Hernández Neri
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1993|1|4|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Guadalajara]], [[Meksika]]
| boʻyi = 1.71 m
| pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi|Hujumkor yarim himoyachi]]
| hozirgiklubi = [[Tlaxcala F.C.|Tlaxcala]]
| raqami = 7
| yillar1 = 2012–2018
| klublar1 = [[C.D. Guadalajara|Guadalajara]]
| isht1 = 62
| gollar1 = 4
| yillar2 = 2015
| klublar2 = → [[Dorados de Sinaloa|Sinaloa]]
| isht2 = 10
| gollar2 = 0
| yillar3 = 2016–2017
| klublar3 = → [[Coras FC|Coras]]
| isht3 = 26
| gollar3 = 7
| yillar4 = 2017
| klublar4 = → [[C.D. Veracruz|Veracruz]]
| isht4 = 1
| gollar4 = 0
| yillar5 = 2018
| klublar5 = → [[Zacatepec F.C.|Zacatepec]]
| isht5 = 17
| gollar5 = 3
| yillar6 = 2018
| klublar6 = → [[Club Necaxa|Necaxa]]
| isht6 = 1
| gollar6 = 0
| yillar7 = 2019–2020
| klublar7 = [[Zacatepec F.C.|Zacatepec]]
| isht7 = 33
| gollar7 = 10
| yillar8 = 2020
| klublar8 = [[Antigua GFC|Antigua]]
| isht8 = 18
| gollar8 = 2
| yillar9 = 2021
| klublar9 = [[Club Jaiba Brava|Tampico Madero]]
| isht9 = 36
| gollar9 = 4
| yillar10 = 2022
| klublar10 = [[Tlaxcala F.C.|Tlaxcala]]
| isht10 = 31
| gollar10 = 6
| yillar11 = 2023–2025
| klublar11 = [[Correcaminos UAT|UAT]]
| isht11 = 66
| gollar11 = 13
| yillar12 = 2026–
| klublar12 = [[Tlaxcala F.C.|Tlaxcala]]
| isht12 = 0
| gollar12 = 0
| milliyyillar1 = 2013
| milliyjamoa1 = Meksika U-20
| milliyisht1 = 2
| milliygollar1 = 0
}}

'''Emmanuel Giovani Hernández Neri''' ([[1993-yil]] [[4-yanvar]]da tugʻilgan) — meksikalik professional futbolchi, [[Liga de Expansión MX]] vakili „[[Tlaxcala F.C.|Tlaxcala]]“ klubida [[Yarim himoyachi|hujumkor yarim himoyachi]] pozitsiyasida toʻp suradi.

== Faoliyati ==
Giovanni Hernández oʻz faoliyatini „[[C.D. Guadalajara|Guadalajara]]“ klubida boshlagan. U 2014-yil 21-sentyabr kuni „[[Querétaro F.C.|Querétaro]]“ga qarshi oʻyinda (1:4 hisobidagi magʻlubiyat) jarima zarbasidan ajoyib gol urgan.

=== Sinaloa (ijara) ===
U 2015-yilgi Liga MX drakti paytida „[[Dorados de Sinaloa]]“ klubiga sotib olish huquqisiz olti oylik ijara asosida yuborilgan.

== Sovrinlari ==
'''Meksika U-20'''
* CONCACAF U-20 chempionati: 2013

== Havolalar ==
* {{Liga MX player|68606/emmanuel-giovani-hernandez-neri}}
* {{Worldfootball.net|emmanuel-hernandez|new_id=pe285593}}

{{DEFAULTSORT:Hernandez, Giovani}}
[[Turkum:1993-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:C.D. Guadalajara futbolchilari]]
[[Turkum:C.D. Veracruz futbolchilari]]
[[Turkum:Club Jaiba Brava futbolchilari]]
[[Turkum:Club Necaxa futbolchilari]]
[[Turkum:Coras FC futbolchilari]]
[[Turkum:Correcaminos UAT futbolchilari]]
[[Turkum:Dorados de Sinaloa futbolchilari]]
[[Turkum:Tlaxcala F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Zacatepec F.C. futbolchilari]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>m4y8d2tbcmq3euinrgwa85mh0s1zip7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Al-Muallaq masjidi (Damashq)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471100</id>
    <revision>
      <id>6327974</id>
      <timestamp>2026-11-02T08:45:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oblakulova</username>
        <id>111326</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Masjid}} '''Al-Muallaq masjidi''' yoki '''Muallaq masjidi''' ({{Lang-ar|المسجد المعلق|translit=Al-Masjid Al-Muʿallaq|4=Osma masjid}}) — [[Suriya]]ning [[Damashq]] shahridagi XV asr [[Mamluklar davlati|Mamluklar]] davriga mansub masjid. 1458-yilda qurilgan&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Al-Maghlouth |first=Sami Abdullah |url=https://www.google.com.sa/books/edition/%D8%A3%D8%B7%D9%84%D8%B3_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6327974</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1297" sha1="009u3hvqw8er9ln9c1p49s63eaibu1h" xml:space="preserve">{{Masjid}}
'''Al-Muallaq masjidi''' yoki '''Muallaq masjidi''' ({{Lang-ar|المسجد المعلق|translit=Al-Masjid Al-Muʿallaq|4=Osma masjid}}) — [[Suriya]]ning [[Damashq]] shahridagi XV asr [[Mamluklar davlati|Mamluklar]] davriga mansub masjid. 1458-yilda qurilgan&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Al-Maghlouth |first=Sami Abdullah |url=https://www.google.com.sa/books/edition/%D8%A3%D8%B7%D9%84%D8%B3_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B5%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%85/qTS5CgAAQBAJ?hl=en&amp;gbpv=1&amp;dq=%D9%85%D8%AA%D9%89+%D8%A8%D9%86%D9%8A+%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9+%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B9%D9%84%D9%82+%D8%AF%D9%85%D8%B4%D9%82&amp;pg=PT286&amp;printsec=frontcover |title=Atlas of the Mamluk Era |date=2013-10-22 |publisher=Obeikan publishing |isbn=978-603-503-402-9 |language=ar}}&lt;/ref&gt;. Bino Barada daryosi boʼyida joylashgan.

== Galereya ==
&lt;gallery widths=&quot;150&quot; heights=&quot;150&quot;&gt;
File:Damascus Mosque al-Muallaq 4623.jpg
File:Damascus Mosque al-Muallaq 4622.jpg
File:Damascus Mosque al-Muallaq 4624.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Yana qarang ==
{{Stack|{{Portal|Suriya|Islom}}}}
* [[Suriyada islom]]
* [[Damashqdagi masjidlar roʻyxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:15-asrda qurib bitkazilgan masjidlar]]
[[Turkum:Damashqdagi masjidlar]]
[[Turkum:Suriyadagi minorali masjidlar]]</text>
      <sha1>009u3hvqw8er9ln9c1p49s63eaibu1h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327977</id>
      <parentid>6327974</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T08:47:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oblakulova</username>
        <id>111326</id>
      </contributor>
      <origin>6327977</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1715" sha1="6wm23euughmzcgyzooaax1vwgcwvcy1" xml:space="preserve">{{Masjid|Tasvir=Damascus Mosque al-Muallaq 4621.jpg|Oʻzbekcha nomi=Al-Muallaq masjidi|Asl nomi={{lang-ar|المسجد المعلق}}|Tasvir imzosi=Masjid hovlisi|Mamlakat=Suriya|Shahar=Damashq|Holati=faol|Meʼmoriy uslub=[[Mamluklar davlati|Mamluk]] meʼmorchiligi|Qurila boshladi=1458-yil|Qurilib bitkazildi=1458-yil|Minoralar soni=1|Koordinatalar={{Coord|33|30|49|N|36|18|17|E|region:SY_type:landmark|display=inline,title}}}}
'''Al-Muallaq masjidi''' yoki '''Muallaq masjidi''' ({{Lang-ar|المسجد المعلق|translit=Al-Masjid Al-Muʿallaq|4=Osma masjid}}) — [[Suriya]]ning [[Damashq]] shahridagi XV asr [[Mamluklar davlati|Mamluklar]] davriga mansub masjid. 1458-yilda qurilgan&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Al-Maghlouth |first=Sami Abdullah |url=https://www.google.com.sa/books/edition/%D8%A3%D8%B7%D9%84%D8%B3_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B5%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%85/qTS5CgAAQBAJ?hl=en&amp;gbpv=1&amp;dq=%D9%85%D8%AA%D9%89+%D8%A8%D9%86%D9%8A+%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9+%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B9%D9%84%D9%82+%D8%AF%D9%85%D8%B4%D9%82&amp;pg=PT286&amp;printsec=frontcover |title=Atlas of the Mamluk Era |date=2013-10-22 |publisher=Obeikan publishing |isbn=978-603-503-402-9 |language=ar}}&lt;/ref&gt;. Bino Barada daryosi boʼyida joylashgan.

== Galereya ==
&lt;gallery widths=&quot;150&quot; heights=&quot;150&quot;&gt;
File:Damascus Mosque al-Muallaq 4623.jpg
File:Damascus Mosque al-Muallaq 4622.jpg
File:Damascus Mosque al-Muallaq 4624.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Yana qarang ==
{{Stack|{{Portal|Suriya|Islom}}}}
* [[Suriyada islom]]
* [[Damashqdagi masjidlar roʻyxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:15-asrda qurib bitkazilgan masjidlar]]
[[Turkum:Damashqdagi masjidlar]]
[[Turkum:Suriyadagi minorali masjidlar]]</text>
      <sha1>6wm23euughmzcgyzooaax1vwgcwvcy1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Inglis Hernández</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471101</id>
    <revision>
      <id>6327975</id>
      <timestamp>2026-11-02T08:45:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Inglis Hernández | tasvir =  | toʻliqism = Inglis Yoana Hernández Toledo | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1990|9|17|df=y}} | tavallud_joyi = [[Mazatlán]], [[Meksika]] | boʻyi = 1.56 m | pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi|Hujumkor yarim himoyachi]] | hozirgiklubi = | raqami = | yillar1 = 2017–2026 | klublar1 = [[Club Tijuana (ayollar)|Tijuana]] | isht1 = 233 | gollar1 = 16 | milliyyillar1 = 2006–20...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6327975</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2630" sha1="hcjl3m9lttx70untbaju22wgia42zh2" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Inglis Hernández
| tasvir = 
| toʻliqism = Inglis Yoana Hernández Toledo
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1990|9|17|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Mazatlán]], [[Meksika]]
| boʻyi = 1.56 m
| pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi|Hujumkor yarim himoyachi]]
| hozirgiklubi =
| raqami =
| yillar1 = 2017–2026
| klublar1 = [[Club Tijuana (ayollar)|Tijuana]]
| isht1 = 233
| gollar1 = 16
| milliyyillar1 = 2006–2007
| milliyjamoa1 = Meksika U-17
| milliyisht1 =
| milliygollar1 =
| milliyyillar2 = 2007–2008
| milliyjamoa2 = Meksika U-20
| milliyisht2 =
| milliygollar2 =
}}

'''Inglis Yoana Hernández Toledo'''&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ligafemenil.mx/cancha/jugador/124948/inglis-yoana-hernandez-toledo |title=Inglis Hernández |work=[[Liga MX Femenil]] |language=Spanish |date= |accessdate=30 September 2017 |publisher=Liga MX Femenil}}&lt;/ref&gt; ([[1990-yil]] [[17-sentyabr]]da tugʻilgan) — meksikalik professional futbolchi, [[Liga MX Femenil]] vakili „[[Club Tijuana (ayollar)|Tijuana]]“ klubida [[Yarim himoyachi|yarim himoyachi]] pozitsiyasida toʻp surgan&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.marca.com/claro-mx/futbol/futbol-femenil/2017/11/30/5a206556ca4741c7408b467c.html |title=Fútbol Femenil: Inglis Hernández sobre lo que las Xolas buscarán: &quot;Ir con todo y sumar desde el primer partido&quot; - MARCA Claro México |work=MARCA Claro México |access-date=2018-01-08 |language=es-MX}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.noroeste.com.mx/publicaciones/view/marca_inglis_hernandez_el_primer_gol_sinaloense_en_la_liga_mx_femenil-1096069 |title=Marca Inglis Hernández el primer gol sinaloense en la Liga MX Femenil - Periódico Noroeste |website=www.noroeste.com.mx |language=es |access-date=2018-01-08 |archive-date=8 January 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180108175909/http://www.noroeste.com.mx/publicaciones/view/marca_inglis_hernandez_el_primer_gol_sinaloense_en_la_liga_mx_femenil-1096069 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.noroeste.com.mx/publicaciones/view/caen_inglis_hernandez_y_xolas_ante_pachuca-1094993 |title=Caen Inglis Hernández y 'Xolas' ante Pachuca - Periódico Noroeste |website=www.noroeste.com.mx |language=es |access-date=2018-01-08 |archive-date=8 January 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180108180010/http://www.noroeste.com.mx/publicaciones/view/caen_inglis_hernandez_y_xolas_ante_pachuca-1094993 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{reflist}}

{{DEFAULTSORT:Hernandez, Inglis}}
[[Turkum:1990-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>hcjl3m9lttx70untbaju22wgia42zh2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>José Romario Hernández</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471102</id>
    <revision>
      <id>6327976</id>
      <timestamp>2026-11-02T08:46:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Futbolchi bilgiqutisi | ism = José Romario Hernández | tasvir =  | toʻliqism = José Romario Hernández Parra | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1994|6|14|df=y}} | tavallud_joyi = [[Guadalajara]], [[Meksika]] | boʻyi = 1.68 m | pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi]] | hozirgiklubi = [[Tepatitlán F.C.|Tepatitlán]] | raqami = 5 | yoshlikyillar1 = 2010–2015 | yoshlikklublari1 = [[Leones Negros UdeG|UdeG]] | yillar1 = 2015–2023 | klu...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6327976</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1188" sha1="oag3m3w0qs740oofx2u0m8xpbnlkmys" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = José Romario Hernández
| tasvir = 
| toʻliqism = José Romario Hernández Parra
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1994|6|14|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Guadalajara]], [[Meksika]]
| boʻyi = 1.68 m
| pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi]]
| hozirgiklubi = [[Tepatitlán F.C.|Tepatitlán]]
| raqami = 5
| yoshlikyillar1 = 2010–2015
| yoshlikklublari1 = [[Leones Negros UdeG|UdeG]]
| yillar1 = 2015–2023
| klublar1 = [[Leones Negros UdeG|UdeG]]
| isht1 = 181
| gollar1 = 13
| yillar2 = 2023–
| klublar2 = [[Tepatitlán F.C.|Tepatitlán]]
| isht2 = 0
| gollar2 = 0
}}

'''José Romario Hernández Parra''' ([[1994-yil]] [[14-iyun]]da tugʻilgan) — meksikalik professional futbolchi, „[[Tepatitlán F.C.|Tepatitlán]]“ klubida [[Yarim himoyachi|yarim himoyachi]] pozitsiyasida toʻp suradi.

== Havolalar ==
* [http://www.ascensomx.net/cancha/jugador/83071/eyJpZENsdWIiOiAzM30= José Romario Hernández]

{{DEFAULTSORT:Hernandez, Jose Romario}}
[[Turkum:1994-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Leones Negros UdeG futbolchilari]]
[[Turkum:Tepatitlán F.C. futbolchilari]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>oag3m3w0qs740oofx2u0m8xpbnlkmys</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Al-Muallaq masjidi (Damashq)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471103</id>
    <revision>
      <id>6327978</id>
      <timestamp>2026-11-02T08:47:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oblakulova</username>
        <id>111326</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Islom loyihasi}}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6327978</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18" sha1="n7r8yypldbg8ydz2gcx99ky2f4cvika" xml:space="preserve">{{Islom loyihasi}}</text>
      <sha1>n7r8yypldbg8ydz2gcx99ky2f4cvika</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Luis Hernández (1998-yilda tugʻilgan futbolchi)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471104</id>
    <revision>
      <id>6327979</id>
      <timestamp>2026-11-02T08:47:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Luis Fernando Hernández | tasvir =  | toʻliqism = Luis Fernando Hernández Betancourt | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1998|8|1|df=y}} | tavallud_joyi = [[Tamazula de Gordiano]], [[Meksika]] | boʻyi = 1.79 m | pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi]] | hozirgiklubi = [[Cafetaleros de Chiapas|Chiapas]] | raqami =  | yoshlikyillar1 = 2014 | yoshlikklublari1 = [[Tecos F.C.|Tecos]] | yoshlikyillar2 = 2015–201...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6327979</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1721" sha1="7lllqpfbikbne3a40tfznan9k02o2sm" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Luis Fernando Hernández
| tasvir = 
| toʻliqism = Luis Fernando Hernández Betancourt
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1998|8|1|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Tamazula de Gordiano]], [[Meksika]]
| boʻyi = 1.79 m
| pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi]]
| hozirgiklubi = [[Cafetaleros de Chiapas|Chiapas]]
| raqami = 
| yoshlikyillar1 = 2014
| yoshlikklublari1 = [[Tecos F.C.|Tecos]]
| yoshlikyillar2 = 2015–2017
| yoshlikklublari2 = [[Mineros de Zacatecas|Zacatecas]]
| yillar1 = 2017–2023
| klublar1 = [[Mineros de Zacatecas|Zacatecas]]
| isht1 = 87
| gollar1 = 12
| yillar2 = 2023–
| klublar2 = [[Cafetaleros de Chiapas|Chiapas]]
| isht2 = 0
| gollar2 = 0
}}

'''Luis Fernando Hernández Betancourt''' ([[1998-yil]] [[1-avgust]]da tugʻilgan) — meksikalik professional futbolchi, [[Liga de Expansión MX]] vakili „[[Cafetaleros de Chiapas|Chiapas]]“ klubida [[Yarim himoyachi|yarim himoyachi]] pozitsiyasida toʻp suradi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ligabbvaexpansion.mx/cancha/jugador/100011/eyJpZENsdWIiOiAxMjA2MX0=/luis-fernando-hernandez-betancourt|title=Luis Fernando Hernández Betancourt|publisher=LIGA BBVA Bancomer MX |website=LigaMX.net|access-date=2019-02-16}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{reflist}}

== Havolalar ==
* [http://www.ligabbvaexpansion.mx/cancha/jugador/100011/eyJpZENsdWIiOiAxMjA2MX0=/luis-fernando-hernandez-betancourt Liga MX]
* {{Worldfootball.net|luis-hernandez_16|new_id=pe490133}}
* {{Soccerway|452978}}

{{DEFAULTSORT:Hernandez, Luis}}
[[Turkum:1998-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Mineros de Zacatecas futbolchilari]]
[[Turkum:Cafetaleros de Chiapas futbolchilari]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>7lllqpfbikbne3a40tfznan9k02o2sm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mauricio Hernández (futbolchi)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471105</id>
    <revision>
      <id>6327980</id>
      <timestamp>2026-11-02T08:48:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Mauricio Hernández | tasvir =  | toʻliqism = Mauricio Hernández Rizo | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1993|5|22|df=y}} | tavallud_joyi = [[Guadalajara]], [[Meksika]] | boʻyi = 1.77 m | pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi]] | hozirgiklubi = | raqami = | yoshlikyillar1 = 2009–2013 | yoshlikklublari1 = [[C.D. Guadalajara|Guadalajara]] | yillar1 = 2013–2014 | klublar1 = [[C.D. Guadalajara|Guadalajara]]...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6327980</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1817" sha1="izk125u4tcvs1amfkzb7omeoonuqcfu" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Mauricio Hernández
| tasvir = 
| toʻliqism = Mauricio Hernández Rizo
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1993|5|22|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Guadalajara]], [[Meksika]]
| boʻyi = 1.77 m
| pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi]]
| hozirgiklubi =
| raqami =
| yoshlikyillar1 = 2009–2013
| yoshlikklublari1 = [[C.D. Guadalajara|Guadalajara]]
| yillar1 = 2013–2014
| klublar1 = [[C.D. Guadalajara|Guadalajara]]
| isht1 = 0
| gollar1 = 0
| yillar2 = 2014–2015
| klublar2 = → [[Deportivo Tepic F.C.|Coras Tepic]]
| isht2 = 4
| gollar2 = 1
| yillar3 = 2016
| klublar3 = [[Inter Playa del Carmen|Inter Playa]]
| isht3 = 29
| gollar3 = 3
| yillar4 = 2017–2019
| klublar4 = [[C.F. La Piedad|La Piedad]]
| isht4 = 71
| gollar4 = 13
| yillar5 = 2018
| klublar5 = → [[Real Zamora]]
| isht5 = 15
| gollar5 = 2
| yillar6 = 2019–2020
| klublar6 = [[Alacranes de Durango|Durango]]
| isht6 = 23
| gollar6 = 3
| yillar7 = 2020
| klublar7 = [[Jaguares de Jalisco]]
| isht7 = 0
| gollar7 = 0
| yillar8 = 2022
| klublar8 = [[Alacranes de Durango|Durango]]
| isht8 = 15
| gollar8 = 0
| yillar9 = 2024–2025
| klublar9 = [[Tepatitlán F.C.|Tepatitlán]]
| isht9 = 0
| gollar9 = 0
}}

'''Mauricio Hernández Rizo''' ([[1993-yil]] [[22-may]]da tugʻilgan) — meksikalik professional futbolchi, [[Yarim himoyachi|yarim himoyachi]] pozitsiyasida toʻp surgan.

== Havolalar ==
* {{Liga MX player|72417/mauricio-hernandez-rizo|Mauricio Hernández (Mauricio Hernández Rizo)}}

{{DEFAULTSORT:Hernandez, Mauricio}}
[[Turkum:1993-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Inter Playa del Carmen futbolchilari]]
[[Turkum:Coras FC futbolchilari]]
[[Turkum:C.F. La Piedad futbolchilari]]
[[Turkum:Alacranes de Durango futbolchilari]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>izk125u4tcvs1amfkzb7omeoonuqcfu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pedro Hernández (1993-yilda tugʻilgan futbolchi)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471106</id>
    <revision>
      <id>6327982</id>
      <timestamp>2026-11-02T08:50:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Pedro Hernández | tasvir =  | toʻliqism = Pedro Hernández Franco | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1993|8|27|df=y}} | tavallud_joyi = [[Guadalajara]], [[Meksika]] | boʻyi = | pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi]] | hozirgiklubi = | raqami = }}  '''Pedro Hernández Franco''' ([[1993-yil]] [[27-avgust]]da tugʻilgan) — meksikalik sobiq professional futbolchi, [[Yarim himoyachi|yarim himoyachi]] pozitsiy...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6327982</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="955" sha1="tfoye32nun2piml6mze41nsl8pdf28h" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Pedro Hernández
| tasvir = 
| toʻliqism = Pedro Hernández Franco
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1993|8|27|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Guadalajara]], [[Meksika]]
| boʻyi =
| pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi]]
| hozirgiklubi =
| raqami =
}}

'''Pedro Hernández Franco''' ([[1993-yil]] [[27-avgust]]da tugʻilgan) — meksikalik sobiq professional futbolchi, [[Yarim himoyachi|yarim himoyachi]] pozitsiyasida toʻp surgan.

== Havolalar ==
* {{Liga MX player|69756}}
* [http://xolos.com.mx/jugador/99/pedro-hernandez.html Xolos FC Player Profile]
* {{sports links}}

{{DEFAULTSORT:Hernandez, Pedro}}
[[Turkum:1993-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Jaguares F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Dorados de Sinaloa futbolchilari]]
[[Turkum:Club Tijuana futbolchilari]]
[[Turkum:Correcaminos UAT futbolchilari]]
[[Turkum:Loros UdeC futbolchilari]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>tfoye32nun2piml6mze41nsl8pdf28h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Zulma Hernández</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471107</id>
    <revision>
      <id>6327983</id>
      <timestamp>2026-11-02T08:52:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Zulma Hernández | tasvir =  | toʻliqism = Zulma Yared Hernández García&lt;ref name=LF&gt;{{cite web |url=http://www.ligafemenil.mx/cancha/jugador/125150 |title=Zulma Hernández |work=[[Liga MX Femenil]] |language=es |access-date=6 April 2019 |publisher=Liga MX Femenil}}&lt;/ref&gt; | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1995|9|9|df=y}}&lt;ref&gt;{{Soccerway|241959}}&lt;/ref&gt; | tavallud_joyi = [[Mexiko]], [[Meksika]] | boʻyi...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6327983</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1695" sha1="3kplo0cwiyjw0vvmnbzoqedjs8o5vun" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Zulma Hernández
| tasvir = 
| toʻliqism = Zulma Yared Hernández García&lt;ref name=LF&gt;{{cite web |url=http://www.ligafemenil.mx/cancha/jugador/125150 |title=Zulma Hernández |work=[[Liga MX Femenil]] |language=es |access-date=6 April 2019 |publisher=Liga MX Femenil}}&lt;/ref&gt;
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1995|9|9|df=y}}&lt;ref&gt;{{Soccerway|241959}}&lt;/ref&gt;
| tavallud_joyi = [[Mexiko]], [[Meksika]]
| boʻyi = 1.65 m&lt;ref name=LF/&gt;
| pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi|Tayanch yarim himoyachisi]]&lt;ref name=LF/&gt;
| hozirgiklubi = [[Pumas UNAM (ayollar)|UNAM U-19 (ayollar)]] (yordamchi murabbiy)
| raqami =
| yillar1 = 2017–2021
| klublar1 = [[Club América (ayollar)|América]]
| isht1 = 82
| gollar1 = 0
| yillar2 = 2021–2023
| klublar2 = [[Deportivo Toluca F.C. (ayollar)|Toluca]]
| isht2 = 55
| gollar2 = 0
| yillar3 = 2024
| klublar3 = [[Mazatlán F.C. (ayollar)|Mazatlán]]
| isht3 = 24
| gollar3 = 1
| milliyyillar1 = 2019
| milliyjamoa1 = Meksika
| milliyisht1 = 1
| milliygollar1 = 0
| murabbiylikyillar1 = 2026–
| murabbiylikklublari1 = [[Pumas UNAM (ayollar)|UNAM U-19 (ayollar)]] (yordamchi murabbiy)
}}

'''Zulma Yared Hernández García''' ([[1995-yil]] [[9-sentyabr]]da tugʻilgan) — meksikalik sobiq professional futbolchi, „[[Mazatlán F.C. (ayollar)|Mazatlán]]“ klubi va Meksika ayollar milliy terma jamoasida [[Yarim himoyachi|tayanch yarim himoyachisi]] pozitsiyasida toʻp surgan.


== Sovrinlari ==
'''Club América'''
* Liga MX Femenil: Apertura 2018

== Manbalar ==
{{reflist}}

{{DEFAULTSORT:Hernandez, Zulma}}
[[Turkum:1995-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>3kplo0cwiyjw0vvmnbzoqedjs8o5vun</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Al-Umar masjidi (Darʼo)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471108</id>
    <revision>
      <id>6327984</id>
      <timestamp>2026-11-02T08:54:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oblakulova</username>
        <id>111326</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Masjid}} '''Al-Umar masjidi''' ({{Lang-ar|الْمَسْجِد الْعُمَرِي|al-Masjid al-ʿUmarīy}}) — [[Suriya]]ning [[Darʼo]] shahrida joylashgan [[masjid]]. [[Bizning era|Milodiy]] 636-yilda Suriyani musulmonlar tomonidan fath etish yurishiga boshchilik qilgan [[xalifa]] [[Umar]] tomonidan asos solingan. Masjid [[Suriya fuqarolar urushi]] paytida bombardimon qilingan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite book |last=Almuallem |first=Mohamad zelal |...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6327984</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1611" sha1="d4az2mjme6bv05ri8klx0ypwjhpytgg" xml:space="preserve">{{Masjid}}
'''Al-Umar masjidi''' ({{Lang-ar|الْمَسْجِد الْعُمَرِي|al-Masjid al-ʿUmarīy}}) — [[Suriya]]ning [[Darʼo]] shahrida joylashgan [[masjid]]. [[Bizning era|Milodiy]] 636-yilda Suriyani musulmonlar tomonidan fath etish yurishiga boshchilik qilgan [[xalifa]] [[Umar]] tomonidan asos solingan. Masjid [[Suriya fuqarolar urushi]] paytida bombardimon qilingan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite book |last=Almuallem |first=Mohamad zelal |url=https://www.google.com.sa/books/edition/A_Faded_Olive_Branch/lX7XEAAAQBAJ?hl=en&amp;gbpv=1&amp;dq=Al-omari+mosque+daraa&amp;pg=PT59&amp;printsec=frontcover |title=A Faded Olive Branch |date=2023-08-18 |publisher= |language=en}}&lt;/ref&gt;. Keyinchalik masjid taʼmirlangan va hozirgi kunda ham faoliyat yuritib kelmoqda.

== Galereya ==
&lt;gallery widths=&quot;150&quot; heights=&quot;150&quot;&gt;
File:Fonds Solange Ory (1927-2018) - Syrie - Deraa - Mosquée al-Omari - Portique (MédiHAL 5036758).jpg|Hovlidagi ravoqlar
File:Fonds Solange Ory (1927-2018) - Syrie - Deraa - Mosquée al-Omari - Inscription épigraphique d'époque ayyoubide (MédiHAL 5036808).jpg|Ravoqning milodiy 1253–1254-yillarda (hijriy 651-yil) Suriyadagi [[Ayyubiylar]] amiri [[An-Nosir Yusuf]] tomonidan qurdirilganini koʻrsatuvchi bitik
File:الجامع العمري الكبير في درعا .webp|2011-yilda ilk norozilik namoyishlaridan soʻng masjid tashqarisida [[namoz]] oʻqilishi
&lt;/gallery&gt;

== Yana qarang ==
{{Stack|{{Portal|Suriya|Islom}}}}

* [[Suriyadagi masjidlar roʻyxati]]
* [[Suriyada islom]]

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

[[Turkum:Suriyadagi masjidlar]]
[[Turkum:Suriyadagi minorali masjid binolari]]</text>
      <sha1>d4az2mjme6bv05ri8klx0ypwjhpytgg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327989</id>
      <parentid>6327984</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T08:58:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oblakulova</username>
        <id>111326</id>
      </contributor>
      <origin>6327989</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2168" sha1="1guxdc0kz1mvw5orc162tft6byzwhx0" xml:space="preserve">{{Masjid|Tasvir=Fonds Solange Ory (1927-2018) - Syrie - Deraa - Mosquée al-Omari (MédiHAL 5036743).jpg|Oʻzbekcha nomi=Al-Umar masjidi|Asl nomi={{lang-ar|الْمَسْجِد الْعُمَرِي}}|Tasvir imzosi=Masjid hovlisi va minorasi, 1978-yil|Mamlakat=Suriya|Holati=faol ({{small|taʼmirlangan}})|Shahar=Darʼo|Meʼmoriy uslub=[[Islom meʼmorchiligi]]|Asoschi=[[xalifa]] [[Umar]]|Qurila boshladi=milodiy 636-yil|Qurilib bitkazildi=milodiy 636-yil|Minoralar soni=1|Koordinatalar={{Coord|32|36|44.28|N|36|6|3.6|E|region:SY_type:landmark|display=inline,title}}}}
'''Al-Umar masjidi''' ({{Lang-ar|الْمَسْجِد الْعُمَرِي|al-Masjid al-ʿUmarīy}}) — [[Suriya]]ning [[Darʼo]] shahrida joylashgan [[masjid]]. [[Bizning era|Milodiy]] 636-yilda Suriyani musulmonlar tomonidan fath etish yurishiga boshchilik qilgan [[xalifa]] [[Umar]] tomonidan asos solingan. Masjid [[Suriya fuqarolar urushi]] paytida bombardimon qilingan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite book |last=Almuallem |first=Mohamad zelal |url=https://www.google.com.sa/books/edition/A_Faded_Olive_Branch/lX7XEAAAQBAJ?hl=en&amp;gbpv=1&amp;dq=Al-omari+mosque+daraa&amp;pg=PT59&amp;printsec=frontcover |title=A Faded Olive Branch |date=2023-08-18 |publisher= |language=en}}&lt;/ref&gt;. Keyinchalik masjid taʼmirlangan va hozirgi kunda ham faoliyat yuritib kelmoqda.

== Galereya ==
&lt;gallery widths=&quot;150&quot; heights=&quot;150&quot;&gt;
File:Fonds Solange Ory (1927-2018) - Syrie - Deraa - Mosquée al-Omari - Portique (MédiHAL 5036758).jpg|Hovlidagi ravoqlar
File:Fonds Solange Ory (1927-2018) - Syrie - Deraa - Mosquée al-Omari - Inscription épigraphique d'époque ayyoubide (MédiHAL 5036808).jpg|Ravoqning milodiy 1253–1254-yillarda (hijriy 651-yil) Suriyadagi [[Ayyubiylar]] amiri [[An-Nosir Yusuf]] tomonidan qurdirilganini koʻrsatuvchi bitik
File:الجامع العمري الكبير في درعا .webp|2011-yilda ilk norozilik namoyishlaridan soʻng masjid tashqarisida [[namoz]] oʻqilishi
&lt;/gallery&gt;

== Yana qarang ==
{{Stack|{{Portal|Suriya|Islom}}}}

* [[Suriyadagi masjidlar roʻyxati]]
* [[Suriyada islom]]

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

[[Turkum:Suriyadagi masjidlar]]
[[Turkum:Suriyadagi minorali masjid binolari]]</text>
      <sha1>1guxdc0kz1mvw5orc162tft6byzwhx0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ana Gabriela Huerta</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471109</id>
    <revision>
      <id>6327985</id>
      <timestamp>2026-11-02T08:55:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Ana Gabriela Huerta | tasvir =  | toʻliqism = Ana Gabriela Huerta Aguas | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1999|1|12|df=y}} | tavallud_joyi = [[Zapopan]], [[Meksika]] | boʻyi = 1.58 m&lt;ref name=ligamx&gt;{{cite web|title=Ana Gabriela Huerta Aguas|url=https://www.ligafemenil.mx/cancha/jugador/125601/eyJpZENsdWIiOiAxMTE4OX0=/ana-gabriela-huerta-aguas|publisher=[[Liga MX Femenil]]|access-date=4 January 2023}}&lt;...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6327985</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3183" sha1="hs0j4ovqej9lkbry21amso515i493o2" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Ana Gabriela Huerta
| tasvir = 
| toʻliqism = Ana Gabriela Huerta Aguas
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1999|1|12|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Zapopan]], [[Meksika]]
| boʻyi = 1.58 m&lt;ref name=ligamx&gt;{{cite web|title=Ana Gabriela Huerta Aguas|url=https://www.ligafemenil.mx/cancha/jugador/125601/eyJpZENsdWIiOiAxMTE4OX0=/ana-gabriela-huerta-aguas|publisher=[[Liga MX Femenil]]|access-date=4 January 2023}}&lt;/ref&gt;
| pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi|Qanot yarim himoyachisi]]
| hozirgiklubi =
| raqami =
| yillar1 = 2017–2018
| klublar1 = [[Club Necaxa (ayollar)|Necaxa]]
| isht1 = 24
| gollar1 = 6
| yillar2 = 2018–2020
| klublar2 = [[C.D. Guadalajara (ayollar)|Guadalajara]]
| isht2 = 30
| gollar2 = 5
| yillar3 = 2021–2023
| klublar3 = [[Cruz Azul (ayollar)|Cruz Azul]]
| isht3 = 60
| gollar3 = 4
| yillar4 = 2024–2025
| klublar4 = [[Club Necaxa (ayollar)|Necaxa]]
| isht4 = 30
| gollar4 = 4
| yillar5 = 2025–2026
| klublar5 = [[Club Tijuana (ayollar)|Tijuana]]
| isht5 = 3
| gollar5 = 0
}}

'''Ana Gabriela Huerta Aguas''' ([[1999-yil]] [[12-yanvar]]da tugʻilgan) — meksikalik professional futbolchi, [[Liga MX Femenil]] vakili „[[Club Necaxa (ayollar)|Necaxa]]“ klubida [[Yarim himoyachi|qanot yarim himoyachisi]] pozitsiyasida toʻp surgan&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Las futbolistas que regresaron a sus equipos en la Liga MX femenil|url=https://elvalle.com.mx/2024/07/16/las-futbolistas-que-regresaron-a-sus-equipos-en-la-liga-mx-femenil/|date=12 August 2023 |publisher=El Valle}}&lt;/ref&gt;.

== Faoliyati ==
U oʻz faoliyatini 2017-yilda „[[Club Necaxa (ayollar)|Necaxa]]“ klubida boshlagan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Tri femenil Sub-20 inicia concentración para Premundial |url=https://www.mediotiempo.com/futbol/seleccion-femenil-sub-20/tri-femenil-sub-20-inicia-concentracion-premundial|website=Mediotiempo|accessdate=4 January 2023}}&lt;/ref&gt;. 2018-yilda „[[C.D. Guadalajara (ayollar)|Guadalajara]]“ klubiga koʻchib oʻtgan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Ana Gabriela Huerta: &quot;El gol fue una emoción indescriptible&quot;|date=10 October 2022 |url=https://www.vavel.com/mx/futbol-mexicano/2018/07/17/chivas/929559-ana-gabriela-huerta-el-gol-fue-una-emocion-indescriptible.html|website=Vavel|accessdate=4 January 2023}}&lt;/ref&gt;. 2021-yilda esa „[[Cruz Azul (ayollar)|Cruz Azul]]“ safiga kelib qoʻshilgan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Cruz Azul Femenil presentó sus refuerzos para el Guard1anes 2021|date=10 October 2022 |url=https://www.futboltotal.com.mx/futbol-mexicano/liga-femenil/cruz-azul-femenil-presento-sus-refuerzos-para-el-guard1anes-2021/2021/01/|website=Fútbol Total|accessdate=4 January 2023}}&lt;/ref&gt;. 2024-yilda yana „[[Club Necaxa (ayollar)|Necaxa]]“ga qaytgan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Con dos goles de Ana Gabriela Huerta, Necaxa venció a Pumas UNAM|date=10 October 2022 |url=https://www.msn.com/es-co/noticias/other/con-dos-goles-de-ana-gabriela-huerta-necaxa-venci%C3%B3-a-pumas-unam/ar-AA1toxVV|website=MSN|accessdate=4 January 2023}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{reflist}}


{{DEFAULTSORT:Huerta, Ana Gabriela}}
[[Turkum:1999-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>hs0j4ovqej9lkbry21amso515i493o2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Al-Umar masjidi (Darʼo)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471110</id>
    <revision>
      <id>6327990</id>
      <timestamp>2026-11-02T08:59:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oblakulova</username>
        <id>111326</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Islom loyihasi}}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6327990</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18" sha1="n7r8yypldbg8ydz2gcx99ky2f4cvika" xml:space="preserve">{{Islom loyihasi}}</text>
      <sha1>n7r8yypldbg8ydz2gcx99ky2f4cvika</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Foydalanuvchi:Nabaviy Tabobati</title>
    <ns>2</ns>
    <id>1471111</id>
    <revision>
      <id>6327993</id>
      <timestamp>2026-11-02T09:19:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nabaviy Tabobati</username>
        <id>322731</id>
      </contributor>
      <comment>„Ma'lumotlaringiz asosida Vikipediyaga to'g'ridan-to'g'ri joylashtirish uchun qulay, ensiklopedik va chiroyli tartiblangan matnni tayyorladim. Uni **Manba kodi sifatida yaratish** yoki vizual muharrir oynasiga nusxalab qo'yishingiz mumkin.  ---  # Tabiiy mahsulotlar va ularning shifobaxsh xususiyatlari  Ushbu sahifada tabobatda keng qo'llaniladigan uchta asosiy tabiiy mahsulot — **Kist al-Hindi**, **Qora sedana** va **Omega-3** ning tarkibi, foyda...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6327993</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5506" sha1="tvyo809uyr1jqdyjjygmq1dx1fdp1ip" xml:space="preserve">Ma'lumotlaringiz asosida Vikipediyaga to'g'ridan-to'g'ri joylashtirish uchun qulay, ensiklopedik va chiroyli tartiblangan matnni tayyorladim. Uni **Manba kodi sifatida yaratish** yoki vizual muharrir oynasiga nusxalab qo'yishingiz mumkin.

---

# Tabiiy mahsulotlar va ularning shifobaxsh xususiyatlari

Ushbu sahifada tabobatda keng qo'llaniladigan uchta asosiy tabiiy mahsulot — **Kist al-Hindi**, **Qora sedana** va **Omega-3** ning tarkibi, foydali xususiyatlari hamda iste'mol qoidalari haqida ma'lumotlar keltirilgan.

---

## 1. Kist al-Hindi

**Kist al-Hindi** (lotincha: *Costus*) — Hindistonning Himoloy tog'lari yonbag'irlarida o'suvchi, bo'yi 2 metrgacha yetadigan noyob o'simlikning ildizidan olinadi. Sharq xalqlarida, ayniqsa Yaqin Sharqda qadimdan ko'plab kasalliklarni davolash uchun ishlatilgan. Abu Ali ibn Sino davrida bepushtlikka qarshi tavsiya etilgan.

### Asosiy xususiyatlari va tarkibi

Mahsulot 20 dan ortiq aminokislotalar, efir moylari, shuningdek, E, C, B6 vitaminlari, temir, fosfor, kaltsiy, kaliy va boshqa mikroelementlarga boy.

* **Asosiy ta'siri:** Eng kuchli tabiiy antibiotik hisoblanadi. Tananing umumiy holatini yaxshilaydi, kuch va kayfiyat bag'ishlaydi.
* **Tarkibiy qismlarning foydalari:**
* **Alanin:** Ayollarda klimakterik davrni yengil o'tishiga va hayz siklini normallashtirishga yordam beradi.
* **Glitsin va Glutamin:** Asab tizimi va teri tolalarini tiklaydi, bosh miyadagi moddalar almashinuvini yaxshilaydi.
* **Sitrulin va Asparagin:** Jinsiy faoliyatni yaxshilaydi, gormonlar ishlab chiqarishni rag'batlantiradi va buyrak faoliyatini tiklaydi.
* **E va C vitaminlari:** Hujayralarni himoya qiladi, terini oqartiradi va silliqlashtiradi, immunitetni ko'taradi.
* **Mineral moddalar (Kaltsiy, Fosfor, Kaliy, Temir):** Suyak to'qimasini mustahkamlaydi, yurak mushaklarini qo'llab-quvvatlaydi va qon sifatini yaxshilaydi.


### Asosiy davolaydigan yo'nalishlari (Top-6 kasalliklar):

1. Ayollar kasalliklari va bepushtlik.
2. Erkaklar kasalliklari (prostatit, zaif erektsiya).
3. Allergiya.
4. Og'iz bo'shlig'i kasalliklari (stomatit, tish go'shti qonashi).
5. Nafas yo'llari kasalliklari (bronxit, astma).
6. Insultdan keyingi holat va bosh og'riqlari.
*Shuningdek: oshqozon-ichak trakti kasalliklari, gepatit B va jigar disfunktsiyasi, ortiqcha vazn va teri kasalliklarida (jumladan, vitiligo) samarali.*

### Mumkin bo'lmagan holatlar (Qarshi ko'rsatmalar):

* Homilador va emizikli ayollarga (8-10 oylikkacha).
* Yuragida stendi borlarga.
* Organ ko'chirish operatsiyasini boshidan kechirganlarga.
* 7 yoshgacha bo'lgan bolalarga.

### Ichish tartibi:

Ovqatdan doim **10–30 daqiqa so'ng** iste'mol qilinadi.

---

## 2. Qora sedana

Saudiya Arabistoni va Misrning eng oliy navli *Nigella Sativa* o'simligidan nanotexnologiyalar yordamida sovuq siqish usuli bilan olinadigan moy. 100% tabiiy va halol baliq jelatin kapsulalariga qadoqlangan. Tarkibida **60% dan yuqori** noyob **tennaxenon** moddasi mavjud.

### Asosiy tarkibi va vitaminlar:

* A, B majmuasi (B1, B2, B6, B9, B12), C, D, E, PP vitaminlari.
* 20 dan ortiq makro va mikroelementlar, 12 dan ortiq aminokislotalar.
* Kuchli antioksidant va antibakterial xususiyatga ega **tennaxenon** moddasi.

### Asosiy yo'nalishlari (Top-5 kasalliklar):

1. **Qon bosimi (Gipertoniya / Gipotoniya):** Qon aylanishini normallashtiradi, qon tomir devorlarini mustahkamlaydi va bosimni me'yorga keltiradi.
2. **Qandli diabet:** Tarkibidagi rux oshqozon osti bezini rag'batlantiradi, magniy esa glyukoza miqdorini barqarorlashtiradi.
3. **Bo'g'im kasalliklari (artrit, revmatizm, osteoporoz):** Yallig'lanishga qarshi kurashadi, tuzlar yig'ilishining oldini oladi.
4. **Imunitet tanqisligi:** Immin tizimini kuchaytirib, organizmning infektsiyalarga chidamliligini oshiradi.
5. **Buyrak kasalliklari va anemiya:** Qonni tozalaydi, gemoglobin miqdorini oshiradi.

### Mumkin bo'lmagan holatlar:

* Homilador ayollarga.
* Yuragida stendi borlarga.
* Organ ko'chirib o'tkazganlarga.
* 5 yoshdan kichik bolalarga.
* O't pufagida 2 sm dan katta tosh bo'lganlarga.

### Ichish tartibi:

Doim ovqatdan **30 daqiqa oldin** och qoringa, kuniga 2 mahal (erta va kechqurun) iste'mol qilinadi.

---

## 3. Omega-3 (Baliq yog'i)

Rossiyaning g'arbiy qismidagi Murmansk o'lkasida, Oq dengizda yashovchi noyob yovvoyi lasos (losos) balig'ining ter osti mushagidan olingan 100% tabiiy mahsulot.

### Asosiy tarkibi:

* A va D vitaminlari, yod.
* **EPA va DHA (dokozageksan) kislotalari:** Miya faoliyati, xotira va ko'z to'r pardasi uchun eng muhim elementlar.
* **ALA kislotasi:** Qomatni bir me'yorda ushlab turish va zararli yog'lardan saqlashda muhim.

### Asosiy foydalari va yo'nalishlari:

* **Ko'z kasalliklari:** Katarakta, miopiya, glaukoma va daltonizm kabi holatlarda ko'z to'qimalarini oziqlantiradi.
* **Bolalar salomatligi (Raxit va Revmatizm):** Suyak to'qimasining to'g'ri shakllanishiga yordam beradi, raxitning oldini oladi.
* **Soch va tirnoqlar salomatligi:** Soch to'kilishi va tirnoq sinishining oldini oladi.
* **Qon-tomir tizimi:** Qon bosimini pasaytiradi, xolesterin miqdorini kamaytiradi, tromboz xavfini oldini oladi.
* **Asab tizimi:** Stress, depressiya va ruhiy tushkunlikni bartaraf etadi, diqqatni jamlaydi.

### Qarshi ko'rsatmalar:

* Dengiz mahsulotlariga yuqori darajada allergiya mavjud bo'lsa tavsiya etilmaydi.

### Ichish tartibi:

* Doim ovqatdan **30 daqiqa keyin** kuniga 2 mahal.
* *Semirish uchun:* ovqat bilan birga.
* *Ozish uchun:* och qoringa, ovqatdan oldin.</text>
      <sha1>tvyo809uyr1jqdyjjygmq1dx1fdp1ip</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fernando Illescas</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471112</id>
    <revision>
      <id>6327995</id>
      <timestamp>2026-11-02T09:25:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Fernando Illescas | tasvir =  | toʻliqism = Fernando Illescas Mariñelarena | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1999|6|1|df=y}} | tavallud_joyi = [[Chihuahua City|Chihuahua]], Chihuahua, [[Meksika]] | boʻyi = 1.68 m | pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi|Hujumkor yarim himoyachi]] | hozirgiklubi = [[Atlético La Paz]] | raqami = 25 | yoshlikyillar1 = 2016–2018 | yoshlikklublari1 = [[Club América|América]]...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6327995</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1853" sha1="j7gro603jn2lz91070p66sxdmh199yt" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Fernando Illescas
| tasvir = 
| toʻliqism = Fernando Illescas Mariñelarena
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1999|6|1|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Chihuahua City|Chihuahua]], Chihuahua, [[Meksika]]
| boʻyi = 1.68 m
| pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi|Hujumkor yarim himoyachi]]
| hozirgiklubi = [[Atlético La Paz]]
| raqami = 25
| yoshlikyillar1 = 2016–2018
| yoshlikklublari1 = [[Club América|América]]
| yoshlikyillar2 = 2018–2019
| yoshlikklublari2 = [[Club Necaxa|Necaxa]]
| yoshlikyillar3 = 2020
| yoshlikklublari3 = [[Cruz Azul]]
| yillar1 = 2020–2022
| klublar1 = [[Celaya F.C.|Celaya]]
| isht1 = 73
| gollar1 = 13
| yillar2 = 2022–2023
| klublar2 = [[Mazatlán F.C.|Mazatlán]]
| isht2 = 8
| gollar2 = 1
| yillar3 = 2023–2025
| klublar3 = [[Atlético Morelia]]
| isht3 = 45
| gollar3 = 13
| yillar4 = 2025
| klublar4 = [[S.D. Aucas|Aucas]]
| isht4 = 4
| gollar4 = 0
| yillar5 = 2025–
| klublar5 = [[Atlético La Paz]]
| isht5 = 11
| gollar5 = 1
}}

'''Fernando Illescas Mariñelarena''' ([[1999-yil]] [[1-iyun]]da tugʻilgan) — meksikalik professional futbolchi, [[Liga de Expansión MX]] vakili „[[Atlético La Paz]]“ klubida [[Yarim himoyachi|hujumkor yarim himoyachi]] pozitsiyasida toʻp suradi.

== Manbalar ==
{{reflist}}

== Havolalar ==
* {{Liga MX player|96927/fernando-illescas-mariñelarena|Fernando Illescas Mariñelarena}}
* {{WorldFootball.net|fernando-illescas}}
* {{Soccerway|563661}}

{{DEFAULTSORT:Illescas, Fernando}}
[[Turkum:1999-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Atlético La Paz futbolchilari]]
[[Turkum:Atlético Morelia futbolchilari]]
[[Turkum:Celaya F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Club Necaxa futbolchilari]]
[[Turkum:Mazatlán F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:S.D. Aucas futbolchilari]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>j7gro603jn2lz91070p66sxdmh199yt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327996</id>
      <parentid>6327995</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T09:26:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:S.D. Aucas futbolchilari]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6327996</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1817" sha1="pkda58t3dl11re7qs9ozj74qx3lho6g" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Fernando Illescas
| tasvir = 
| toʻliqism = Fernando Illescas Mariñelarena
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1999|6|1|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Chihuahua City|Chihuahua]], Chihuahua, [[Meksika]]
| boʻyi = 1.68 m
| pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi|Hujumkor yarim himoyachi]]
| hozirgiklubi = [[Atlético La Paz]]
| raqami = 25
| yoshlikyillar1 = 2016–2018
| yoshlikklublari1 = [[Club América|América]]
| yoshlikyillar2 = 2018–2019
| yoshlikklublari2 = [[Club Necaxa|Necaxa]]
| yoshlikyillar3 = 2020
| yoshlikklublari3 = [[Cruz Azul]]
| yillar1 = 2020–2022
| klublar1 = [[Celaya F.C.|Celaya]]
| isht1 = 73
| gollar1 = 13
| yillar2 = 2022–2023
| klublar2 = [[Mazatlán F.C.|Mazatlán]]
| isht2 = 8
| gollar2 = 1
| yillar3 = 2023–2025
| klublar3 = [[Atlético Morelia]]
| isht3 = 45
| gollar3 = 13
| yillar4 = 2025
| klublar4 = [[S.D. Aucas|Aucas]]
| isht4 = 4
| gollar4 = 0
| yillar5 = 2025–
| klublar5 = [[Atlético La Paz]]
| isht5 = 11
| gollar5 = 1
}}

'''Fernando Illescas Mariñelarena''' ([[1999-yil]] [[1-iyun]]da tugʻilgan) — meksikalik professional futbolchi, [[Liga de Expansión MX]] vakili „[[Atlético La Paz]]“ klubida [[Yarim himoyachi|hujumkor yarim himoyachi]] pozitsiyasida toʻp suradi.

== Manbalar ==
{{reflist}}

== Havolalar ==
* {{Liga MX player|96927/fernando-illescas-mariñelarena|Fernando Illescas Mariñelarena}}
* {{WorldFootball.net|fernando-illescas}}
* {{Soccerway|563661}}

{{DEFAULTSORT:Illescas, Fernando}}
[[Turkum:1999-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Atlético La Paz futbolchilari]]
[[Turkum:Atlético Morelia futbolchilari]]
[[Turkum:Celaya F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Club Necaxa futbolchilari]]
[[Turkum:Mazatlán F.C. futbolchilari]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>pkda58t3dl11re7qs9ozj74qx3lho6g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Andrés Iniestra</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471113</id>
    <revision>
      <id>6327997</id>
      <timestamp>2026-11-02T09:28:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Andrés Iniestra | tasvir =  | toʻliqism = Andrés Iniestra Vázquez Mellado | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1996|3|11|df=y}} | tavallud_joyi = [[Guadalajara]], [[Meksika]] | boʻyi = 1.75 m | pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi|Tayanch yarim himoyachisi]] | hozirgiklubi = [[Tlaxcala F.C.|Tlaxcala]] | raqami = 6 | yoshlikyillar1 = 2013–2017 | yoshlikklublari1 = [[Club Universidad Nacional|UNAM]] | yilla...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6327997</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2207" sha1="5m2mb9jlzojsd4bbymzb39dxbgxavgi" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Andrés Iniestra
| tasvir = 
| toʻliqism = Andrés Iniestra Vázquez Mellado
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1996|3|11|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Guadalajara]], [[Meksika]]
| boʻyi = 1.75 m
| pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi|Tayanch yarim himoyachisi]]
| hozirgiklubi = [[Tlaxcala F.C.|Tlaxcala]]
| raqami = 6
| yoshlikyillar1 = 2013–2017
| yoshlikklublari1 = [[Club Universidad Nacional|UNAM]]
| yillar1 = 2017–2022
| klublar1 = [[Club Universidad Nacional|UNAM]]
| isht1 = 72
| gollar1 = 4
| yillar2 = 2017–2018
| klublar2 = → [[Venados F.C.|Venados]]
| isht2 = 31
| gollar2 = 2
| yillar3 = 2021
| klublar3 = → [[FC Juárez|Juárez]]
| isht3 = 15
| gollar3 = 0
| yillar4 = 2022
| klublar4 = → [[Atlético San Luis]]
| isht4 = 19
| gollar4 = 0
| yillar5 = 2022–2024
| klublar5 = [[Atlético San Luis]]
| isht5 = 20
| gollar5 = 0
| yillar6 = 2024
| klublar6 = [[Cancún F.C.|Cancún]]
| isht6 = 9
| gollar6 = 0
| yillar7 = 2025
| klublar7 = [[FC Rànger's]]
| isht7 = 11
| gollar7 = 0
| yillar8 = 2026–
| klublar8 = [[Tlaxcala F.C.|Tlaxcala]]
| isht8 = 0
| gollar8 = 0
}}

'''Andrés Iniestra Vázquez Mellado''' ([[1996-yil]] [[11-mart]]da tugʻilgan), '''El Lobo''' nomi bilan ham tanilgan — meksikalik professional futbolchi, [[Liga de Expansión MX]] vakili „[[Tlaxcala F.C.|Tlaxcala]]“ klubida [[Yarim himoyachi|tayanch yarim himoyachisi]] pozitsiyasida toʻp suradi&lt;ref&gt;{{cite web |url=  http://www.ligabancomer.mx/cancha/jugador/98932|title= Andrés Iniestra Vázquez Mellado|publisher= LIGA BBVA Bancomer MX |website= LigaMX.net |date=13 March 1999 |access-date= 1 September 2016 }}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{reflist}}

== Havolalar ==
* {{Liga MX player|98932}}
* {{Worldfootball.net|andres-iniestra|new_id=pe463600}}

{{DEFAULTSORT:Iniestra, Andres}}
[[Turkum:1996-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Atlético San Luis futbolchilari]]
[[Turkum:Cancún F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:FC Juárez futbolchilari]]
[[Turkum:FC Rànger's futbolchilari]]
[[Turkum:Pumas UNAM futbolchilari]]
[[Turkum:Tlaxcala F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Venados F.C. futbolchilari]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>5m2mb9jlzojsd4bbymzb39dxbgxavgi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6327998</id>
      <parentid>6327997</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T09:28:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <origin>6327998</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2168" sha1="cypr7y7kcm0lila92tqgrn9xdvtxbm6" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Andrés Iniestra
| tasvir = 
| toʻliqism = Andrés Iniestra Vázquez Mellado
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1996|3|11|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Guadalajara]], [[Meksika]]
| boʻyi = 1.75 m
| pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi|Tayanch yarim himoyachisi]]
| hozirgiklubi = [[Tlaxcala F.C.|Tlaxcala]]
| raqami = 6
| yoshlikyillar1 = 2013–2017
| yoshlikklublari1 = [[Club Universidad Nacional|UNAM]]
| yillar1 = 2017–2022
| klublar1 = [[Club Universidad Nacional|UNAM]]
| isht1 = 72
| gollar1 = 4
| yillar2 = 2017–2018
| klublar2 = → [[Venados F.C.|Venados]]
| isht2 = 31
| gollar2 = 2
| yillar3 = 2021
| klublar3 = → [[FC Juárez|Juárez]]
| isht3 = 15
| gollar3 = 0
| yillar4 = 2022
| klublar4 = → [[Atlético San Luis]]
| isht4 = 19
| gollar4 = 0
| yillar5 = 2022–2024
| klublar5 = [[Atlético San Luis]]
| isht5 = 20
| gollar5 = 0
| yillar6 = 2024
| klublar6 = [[Cancún F.C.|Cancún]]
| isht6 = 9
| gollar6 = 0
| yillar7 = 2025
| klublar7 = [[FC Rànger's]]
| isht7 = 11
| gollar7 = 0
| yillar8 = 2026–
| klublar8 = [[Tlaxcala F.C.|Tlaxcala]]
| isht8 = 0
| gollar8 = 0
}}

'''Andrés Iniestra Vázquez Mellado''' ([[1996-yil]] [[11-mart]]da tugʻilgan) — meksikalik professional futbolchi, [[Liga de Expansión MX]] vakili „[[Tlaxcala F.C.|Tlaxcala]]“ klubida [[Yarim himoyachi|tayanch yarim himoyachisi]] pozitsiyasida toʻp suradi&lt;ref&gt;{{cite web |url=  http://www.ligabancomer.mx/cancha/jugador/98932|title= Andrés Iniestra Vázquez Mellado|publisher= LIGA BBVA Bancomer MX |website= LigaMX.net |date=13 March 1999 |access-date= 1 September 2016 }}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{reflist}}

== Havolalar ==
* {{Liga MX player|98932}}
* {{Worldfootball.net|andres-iniestra|new_id=pe463600}}

{{DEFAULTSORT:Iniestra, Andres}}
[[Turkum:1996-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Atlético San Luis futbolchilari]]
[[Turkum:Cancún F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:FC Juárez futbolchilari]]
[[Turkum:FC Rànger's futbolchilari]]
[[Turkum:Pumas UNAM futbolchilari]]
[[Turkum:Tlaxcala F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Venados F.C. futbolchilari]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>cypr7y7kcm0lila92tqgrn9xdvtxbm6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Carolina Jaramillo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471114</id>
    <revision>
      <id>6327999</id>
      <timestamp>2026-11-02T09:36:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Carolina Jaramillo | tasvir = NC Courage vs Chivas (Jul 2025) 049 (Jaramillo).jpg | izoh = Jaramillo 2025-yilda „[[C.D. Guadalajara (ayollar)|Guadalajara]]“ safida | toʻliqism = Christian Carolina Jaramillo Quintero&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ligafemenil.mx/cancha/jugador/124951/christian-carolina-jaramillo-quintero |title=Carolina Jaramillo |work=[[Liga MX Femenil]] |language=Spanish |date= |accessdate=30 S...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6327999</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4119" sha1="aecu28y13ndtlt4f0uc5kgvlxr5h37c" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Carolina Jaramillo
| tasvir = NC Courage vs Chivas (Jul 2025) 049 (Jaramillo).jpg
| izoh = Jaramillo 2025-yilda „[[C.D. Guadalajara (ayollar)|Guadalajara]]“ safida
| toʻliqism = Christian Carolina Jaramillo Quintero&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ligafemenil.mx/cancha/jugador/124951/christian-carolina-jaramillo-quintero |title=Carolina Jaramillo |work=[[Liga MX Femenil]] |language=Spanish |date= |accessdate=30 September 2017 |publisher=Liga MX Femenil}}&lt;/ref&gt;
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1994|3|19|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Tijuana]], [[Baja California]], [[Meksika]]
| boʻyi = 1.66 m
| pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi|Hujumkor yarim himoyachi]]
| hozirgiklubi = [[C.D. Guadalajara (ayollar)|Guadalajara]]
| raqami = 8
| yillar1 = 2017
| klublar1 = [[Club Tijuana (ayollar)|Tijuana]]
| isht1 = 3
| gollar1 = 3
| yillar2 = 2017–2020
| klublar2 = [[Tigres UANL (ayollar)|UANL]]
| isht2 = 50
| gollar2 = 16
| yillar3 = 2020–
| klublar3 = [[C.D. Guadalajara (ayollar)|Guadalajara]]
| isht3 = 171
| gollar3 = 50
| milliyyillar1 = 2012–2013
| milliyjamoa1 = Meksika U-17
| milliyisht1 =
| milliygollar1 =
| milliyyillar2 = 2013–2014
| milliyjamoa2 = Meksika U-20
| milliyisht2 =
| milliygollar2 =
| milliyyillar3 = 2017–
| milliyjamoa3 = Meksika
| milliyisht3 = 5
| milliygollar3 = 2
}}

'''Christian Carolina Jaramillo Quintero''' ([[1994-yil]] [[19-mart]]da tugʻilgan) — meksikalik professional futbolchi, [[Liga MX Femenil]] vakili „[[C.D. Guadalajara (ayollar)|Guadalajara]]“ klubida [[Yarim himoyachi|hujumkor yarim himoyachi]] pozitsiyasida toʻp suradi&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.superlider.mx/tigres-femenil-carolina-jaramillo-destaca-el-apoyo-de-la-aficion-felina/ |title=TIGRES FEMENIL: Carolina Jaramillo destaca el apoyo de la afición felina {{!}} SUPERL1DER|website=www.superlider.mx|date=5 January 2018 |language=es-ES|access-date=8 January 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.elhorizonte.mx/deportes/caro-jaramillo-lo-mejor-fue-la-gente/2055902 |title=Caro Jaramillo: 'Lo mejor fue la gente' |last=ElHorizonte |work=elhorizonte |access-date=8 January 2018 |language=es-MX}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.marca.com/claro-mx/futbol/futbol-femenil/2017/11/24/5a185286e2704ee51e8b457f.html |title=Fútbol Femenil: Lucero Cuevas y Carolina Jaramillo opinan sobre la final de la Liga MX Femenil - MARCA Claro México |work=MARCA Claro México |access-date=8 January 2018 |language=es-MX}}&lt;/ref&gt;.

U Meksika milliy terma jamoasi safida 2017-yilda Kosta-Rikaga qarshi oʻrtoqlik uchrashuvida maydonga tushgan&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://miseleccion.mx/la-snm-femenil-derroto-costa-rica-duelo-preparacion/ |title=La SNM Femenil derrotó a Costa Rica en duelo de preparación – Mi Seleccion |website=miseleccion.mx}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://miseleccion.mx/42513-2/ |title=Convocatoria de la SNM Femenil para enfrentar a Costa Rica – Mi Seleccion |website=miseleccion.mx}}&lt;/ref&gt;.

== Terma jamoadagi gollari ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! T/r !! Sana !! Joy !! Raqib !! Hisob !! Natija !! Musobaqa
|-
| 1. || 2022-yil 17-fevral || [[Estadio Universitario (UANL)|Estadio Universitario]], [[San Nicolás de los Garza]], [[Meksika]] || Niderlandiya || align=center|'''7'''–0 || align=center| 9–0 || rowspan=2| 2022-yilgi CONCACAF ayollar chempionati saralashi
|-
| 2. || 2022-yil 20-fevral || [[Estadio Olímpico Félix Sánchez]], [[Santo Domingo]], [[Dominikana Respublikasi]] || Antigua va Barbuda || align=center|'''7'''–0 || align=center| 8–0
|-
| 3. || rowspan=2| 2022-yil 25-iyun || rowspan=2| [[Estadio Corona]], [[Torreón]], Meksika || rowspan=2| Peru || align=center|'''3'''–1 || rowspan=2 align=center| 5–1 || rowspan=2| Oʻrtoqlik uchrashuvi
|-
| 4. || align=center|'''4'''–1
|-
|}

== Sovrinlari ==
'''UANL'''
* Liga MX Femenil: Clausura 2018
* Liga MX Femenil: Clausura 2019
* Liga MX Femenil: Clausura 2022

== Manbalar ==
{{reflist}}

{{DEFAULTSORT:Jaramillo, Carolina}}
[[Turkum:1994-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]


{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>aecu28y13ndtlt4f0uc5kgvlxr5h37c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Patricia Jardón</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471115</id>
    <revision>
      <id>6328000</id>
      <timestamp>2026-11-02T09:38:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Patricia Jardón | tasvir =  | toʻliqism = Patricia De María Jardón Díaz | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1996|11|9|df=y}} | tavallud_joyi = [[Miguel Hidalgo]], [[Mexiko]], [[Meksika]] | boʻyi = 1.54 m&lt;ref name=ligamx&gt;{{cite web|title=Patricia De María Jardón Díaz|url=https://ligafemenil.mx/cancha/jugador/124907/eyJpZENsdWIiOiAxMTE4MH0=/patricia-de-maria-jardon-diaz|publisher=[[Liga MX Femenil]]...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328000</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2644" sha1="pknplbg3l5su5pc0huvb89n7ktatr66" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Patricia Jardón
| tasvir = 
| toʻliqism = Patricia De María Jardón Díaz
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1996|11|9|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Miguel Hidalgo]], [[Mexiko]], [[Meksika]]
| boʻyi = 1.54 m&lt;ref name=ligamx&gt;{{cite web|title=Patricia De María Jardón Díaz|url=https://ligafemenil.mx/cancha/jugador/124907/eyJpZENsdWIiOiAxMTE4MH0=/patricia-de-maria-jardon-diaz|publisher=[[Liga MX Femenil]]|access-date=4 January 2023}}&lt;/ref&gt;
| pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi|Qanot yarim himoyachisi]]
| hozirgiklubi =
| raqami =
| yillar1 = 2017–2021
| klublar1 = [[Club Universidad Nacional (ayollar)|UNAM]]
| isht1 = 58
| gollar1 = 7
| yillar2 = 2021–2023
| klublar2 = [[Deportivo Toluca F.C. (ayollar)|Toluca]]
| isht2 = 81
| gollar2 = 5
| yillar3 = 2024–2025
| klublar3 = [[Club Tijuana (ayollar)|Tijuana]]
| isht3 = 6
| gollar3 = 0
}}

'''Patricia De María Jardón Díaz''' ([[1996-yil]] [[9-noyabr]]da tugʻilgan) — meksikalik professional futbolchi, [[Liga MX Femenil]] vakili „[[Club Tijuana (ayollar)|Tijuana]]“ klubida [[Yarim himoyachi|qanot yarim himoyachisi]] pozitsiyasida toʻp surgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.uniradiobaja.com/deportes/patricia-jardon-perrisima-n716668|title=Patricia Jardón es PERRÍSIMA|date=12 August 2023 |publisher=Uniradio informa}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tolucafc.com/noticias/2022-01-08/diablas-hicieron-magia|title=Diablas hicieron magia|date=12 August 2023 |publisher=Toluca FC}}&lt;/ref&gt;.

== Faoliyati ==
U oʻz faoliyatini 2017-yilda „[[Club Universidad Nacional (ayollar)|UNAM]]“ klubida boshlagan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Pumas femenil inició con triunfo
|date=10 October 2022 |url=https://www.gaceta.unam.mx/pumas-femenil-inicio-con-triunfo/|website=Gaceta UNAM|accessdate=4 January 2023}}&lt;/ref&gt;. 2021-yilda „[[Deportivo Toluca F.C. (ayollar)|Toluca]]“ klubiga koʻchib oʻtgan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Ocho refurzos para las diablas|date=10 October 2022 |url=https://www.elsoldetoluca.com.mx/deportes/ocho-refuerzos-para-las-diablas-6866567.html|website=El Sol de Toluca|accessdate=4 January 2023}}&lt;/ref&gt;. 2023-yildan esa „[[Club Tijuana (ayollar)|Tijuana]]“ safiga kelib qoʻshilgan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Xolos Femenil ficha a nueva jugadora para el Clausura 2024
 |date=10 October 2022 |url=https://www.bajanews.mx/noticias/20890/Xolos-Femenil-ficha-a-nueva-jugadora-para-el-Clausura-2024|website=Baja News|accessdate=4 January 2023}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{reflist}}

{{DEFAULTSORT:Jardon, Patricia}}
[[Turkum:1996-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>pknplbg3l5su5pc0huvb89n7ktatr66</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Daniel Jiménez (1996-yilda tugʻilgan futbolchi)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471116</id>
    <revision>
      <id>6328001</id>
      <timestamp>2026-11-02T09:40:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Daniel Jiménez | tasvir =  | toʻliqism = Daniel Jiménez López | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1996|3|18|df=y}} | tavallud_joyi = [[La Barca (munisipalitet)|La Barca]], [[Jalisco]], [[Meksika]] | boʻyi = 1.70 m | pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi]] | hozirgiklubi = [[Inter Playa del Carmen|Inter Playa]] | raqami = 10 | yoshlikyillar1 = 2010–2015 | yoshlikklublari1 = [[Chiapas F.C.|Chiapas]] | yilla...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328001</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2077" sha1="0emnteueacuu05ajx0wthebl02ewo6o" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Daniel Jiménez
| tasvir = 
| toʻliqism = Daniel Jiménez López
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1996|3|18|df=y}}
| tavallud_joyi = [[La Barca (munisipalitet)|La Barca]], [[Jalisco]], [[Meksika]]
| boʻyi = 1.70 m
| pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi]]
| hozirgiklubi = [[Inter Playa del Carmen|Inter Playa]]
| raqami = 10
| yoshlikyillar1 = 2010–2015
| yoshlikklublari1 = [[Chiapas F.C.|Chiapas]]
| yillar1 = 2015–2016
| klublar1 = [[Chiapas F.C.|Chiapas]]
| isht1 = 2
| gollar1 = 0
| yillar2 = 2016–2018
| klublar2 = [[Cafetaleros de Tapachula]]
| isht2 = 23
| gollar2 = 0
| yillar3 = 2019
| klublar3 = [[Tuxtla F.C.|Tuxtla]]
| isht3 = 13
| gollar3 = 3
| yillar4 = 2019–2020
| klublar4 = [[Pioneros de Cancún]]
| isht4 = 21
| gollar4 = 2
| yillar5 = 2020–
| klublar5 = [[Inter Playa del Carmen|Inter Playa]]
| isht5 = 38
| gollar5 = 8
}}

'''Daniel Jiménez López''' ([[1996-yil]] [[18-mart]]da tugʻilgan) — meksikalik professional futbolchi, „[[Pioneros de Cancún]]“ klubida [[Yarim himoyachi|yarim himoyachi]] pozitsiyasida toʻp suradi&lt;ref&gt;{{cite web | url-access=limited  |archive-url = https://ghostarchive.org/iarchive/facebook/452145744959107/512673612239653 |archive-date = 2022-04-27| url = https://www.facebook.com/jamay.unico/posts/512673612239653?comment_id=512700322236982&amp;comment_tracking=%7B%22tn%22%3A%22R0%22%7D |title = Jamay Único on Facebook  |website=[[Facebook]]}}{{cbignore}}{{User-generated source|certain=yes|date=March 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://sub20.ligamx.net/cancha/jugador/86247/eyJpZENsdWIiOiAzMTM0fQ==|title=Sub 20 - Página Oficial de la Liga Mexicana del Fútbol Profesional}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{Reflist}}

== Havolalar ==
* {{Soccerway|328119}}

{{DEFAULTSORT:Jimenez, Daniel}}
[[Turkum:1996-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Jaguares F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Cafetaleros de Chiapas futbolchilari]]
[[Turkum:Tuxtla F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Pioneros de Cancún futbolchilari]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>0emnteueacuu05ajx0wthebl02ewo6o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kevin Lara</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471117</id>
    <revision>
      <id>6328002</id>
      <timestamp>2026-11-02T09:43:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Kevin Lara | tasvir =  | toʻliqism = Kevin Raúl Lara Herrera | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1998|4|18|df=y}} | tavallud_joyi = [[Culiacán]], [[Meksika]] | boʻyi = 1.69 m | pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi|Qanot yarim himoyachisi]] | hozirgiklubi = [[Panathinaikos Chicago]] | raqami = | yoshlikyillar1 = 2012 | yoshlikklublari1 = [[Chiapas F.C.|Chiapas]] | yoshlikyillar2 = 2013–2017 | yoshlikklubla...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328002</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3033" sha1="9fw9eeai3mw45dfvwgsk6qqn9kr74fw" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Kevin Lara
| tasvir = 
| toʻliqism = Kevin Raúl Lara Herrera
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1998|4|18|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Culiacán]], [[Meksika]]
| boʻyi = 1.69 m
| pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi|Qanot yarim himoyachisi]]
| hozirgiklubi = [[Panathinaikos Chicago]]
| raqami =
| yoshlikyillar1 = 2012
| yoshlikklublari1 = [[Chiapas F.C.|Chiapas]]
| yoshlikyillar2 = 2013–2017
| yoshlikklublari2 = [[Santos Laguna]]
| yillar1 = 2017–2019
| klublar1 = [[Santos Laguna]]
| isht1 = 0
| gollar1 = 0
| yillar2 = 2017–2018
| klublar2 = → [[Tampico Madero F.C.|Tampico Madero]]
| isht2 = 3
| gollar2 = 0
| yillar3 = 2018–2019
| klublar3 = → [[Atlético San Luis]]
| isht3 = 33
| gollar3 = 0
| yillar4 = 2019–2020
| klublar4 = [[Tampico Madero F.C.|Tampico Madero]]
| isht4 = 22
| gollar4 = 1
| yillar5 = 2021–2022
| klublar5 = [[Celaya F.C.|Celaya]]
| isht5 = 54
| gollar5 = 0
| yillar6 = 2023
| klublar6 = [[Club Universidad Nacional|UNAM]]
| isht6 = 0
| gollar6 = 0
| yillar7 = 2023
| klublar7 = → [[Pumas Tabasco]]
| isht7 = 9
| gollar7 = 0
| yillar8 = 2023–2024
| klublar8 = [[Dorados de Sinaloa|Sinaloa]]
| isht8 = 23
| gollar8 = 0
| yillar9 = 2024–
| klublar9 = [[Panathinaikos Chicago]]
| isht9 =
| gollar9 =
| milliyyillar1 = 2015
| milliyjamoa1 = Meksika U-17
| milliyisht1 = 7
| milliygollar1 = 0
| milliyyillar2 = 2017
| milliyjamoa2 = Meksika U-20
| milliyisht2 = 8
| milliygollar2 = 0
}}

'''Kevin Raúl Lara Herrera''' ([[1998-yil]] [[18-aprel]]da tugʻilgan) — meksikalik professional futbolchi, Amerikaning „[[Panathinaikos Chicago]]“ klubida [[Yarim himoyachi|qanot yarim himoyachisi]] pozitsiyasida toʻp suradi&lt;ref&gt;{{cite web |url= http://ligamx.net/cancha/jugador/91265/kevin-raul-lara-herrera |title= Kevin Raúl Lara Herrera|publisher= LIGA BBVA Bancomer MX |website= LigaMX.net |date=1999-03-13 |accessdate= 2017-09-07}}&lt;/ref&gt;.

== Terma jamoadagi faoliyati ==
Lara 2017-yilgi FIFA U-20 Jahon chempionati uchun milliy terma jamoaga chaqirilgan&lt;ref&gt;{{cite web|title=Convocatoria de la SNM Sub-20 para la Copa del Mundo de la FIFA Corea 2017|url=https://miseleccion.mx/convocatoria-la-snm-sub-20-la-copa-del-mundo-la-fifa-corea-2017/|website=miseleccion.mx|publisher=FMF|access-date=30 October 2018}}&lt;/ref&gt;.

== Sovrinlari ==
'''Tampico Madero'''
* Liga de Expansión MX: Guard1anes 2020

'''Meksika U-17'''
* CONCACAF U-17 chempionati: 2015

== Manbalar ==
{{reflist}}

== Havolalar ==
* {{Soccerway|kevin-raul-lara-herrera/417763}}
* {{Sofascore|kevin-lara/804346}}

{{DEFAULTSORT:Lara, Kevin}}
[[Turkum:1998-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Santos Laguna futbolchilari]]
[[Turkum:Club Jaiba Brava futbolchilari]]
[[Turkum:Atlético San Luis futbolchilari]]
[[Turkum:Celaya F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Pumas Tabasco futbolchilari]]
[[Turkum:Pumas UNAM futbolchilari]]
[[Turkum:Dorados de Sinaloa futbolchilari]]
[[Turkum:Panathinaikos Chicago futbolchilari]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>9fw9eeai3mw45dfvwgsk6qqn9kr74fw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328003</id>
      <parentid>6328002</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T09:43:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Panathinaikos Chicago futbolchilari]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6328003</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2986" sha1="tdgh8xfa46a422e3ntytzvj9c5ss94v" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Kevin Lara
| tasvir = 
| toʻliqism = Kevin Raúl Lara Herrera
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1998|4|18|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Culiacán]], [[Meksika]]
| boʻyi = 1.69 m
| pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi|Qanot yarim himoyachisi]]
| hozirgiklubi = [[Panathinaikos Chicago]]
| raqami =
| yoshlikyillar1 = 2012
| yoshlikklublari1 = [[Chiapas F.C.|Chiapas]]
| yoshlikyillar2 = 2013–2017
| yoshlikklublari2 = [[Santos Laguna]]
| yillar1 = 2017–2019
| klublar1 = [[Santos Laguna]]
| isht1 = 0
| gollar1 = 0
| yillar2 = 2017–2018
| klublar2 = → [[Tampico Madero F.C.|Tampico Madero]]
| isht2 = 3
| gollar2 = 0
| yillar3 = 2018–2019
| klublar3 = → [[Atlético San Luis]]
| isht3 = 33
| gollar3 = 0
| yillar4 = 2019–2020
| klublar4 = [[Tampico Madero F.C.|Tampico Madero]]
| isht4 = 22
| gollar4 = 1
| yillar5 = 2021–2022
| klublar5 = [[Celaya F.C.|Celaya]]
| isht5 = 54
| gollar5 = 0
| yillar6 = 2023
| klublar6 = [[Club Universidad Nacional|UNAM]]
| isht6 = 0
| gollar6 = 0
| yillar7 = 2023
| klublar7 = → [[Pumas Tabasco]]
| isht7 = 9
| gollar7 = 0
| yillar8 = 2023–2024
| klublar8 = [[Dorados de Sinaloa|Sinaloa]]
| isht8 = 23
| gollar8 = 0
| yillar9 = 2024–
| klublar9 = [[Panathinaikos Chicago]]
| isht9 =
| gollar9 =
| milliyyillar1 = 2015
| milliyjamoa1 = Meksika U-17
| milliyisht1 = 7
| milliygollar1 = 0
| milliyyillar2 = 2017
| milliyjamoa2 = Meksika U-20
| milliyisht2 = 8
| milliygollar2 = 0
}}

'''Kevin Raúl Lara Herrera''' ([[1998-yil]] [[18-aprel]]da tugʻilgan) — meksikalik professional futbolchi, Amerikaning „[[Panathinaikos Chicago]]“ klubida [[Yarim himoyachi|qanot yarim himoyachisi]] pozitsiyasida toʻp suradi&lt;ref&gt;{{cite web |url= http://ligamx.net/cancha/jugador/91265/kevin-raul-lara-herrera |title= Kevin Raúl Lara Herrera|publisher= LIGA BBVA Bancomer MX |website= LigaMX.net |date=1999-03-13 |accessdate= 2017-09-07}}&lt;/ref&gt;.

== Terma jamoadagi faoliyati ==
Lara 2017-yilgi FIFA U-20 Jahon chempionati uchun milliy terma jamoaga chaqirilgan&lt;ref&gt;{{cite web|title=Convocatoria de la SNM Sub-20 para la Copa del Mundo de la FIFA Corea 2017|url=https://miseleccion.mx/convocatoria-la-snm-sub-20-la-copa-del-mundo-la-fifa-corea-2017/|website=miseleccion.mx|publisher=FMF|access-date=30 October 2018}}&lt;/ref&gt;.

== Sovrinlari ==
'''Tampico Madero'''
* Liga de Expansión MX: Guard1anes 2020

'''Meksika U-17'''
* CONCACAF U-17 chempionati: 2015

== Manbalar ==
{{reflist}}

== Havolalar ==
* {{Soccerway|kevin-raul-lara-herrera/417763}}
* {{Sofascore|kevin-lara/804346}}

{{DEFAULTSORT:Lara, Kevin}}
[[Turkum:1998-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Santos Laguna futbolchilari]]
[[Turkum:Club Jaiba Brava futbolchilari]]
[[Turkum:Atlético San Luis futbolchilari]]
[[Turkum:Celaya F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Pumas Tabasco futbolchilari]]
[[Turkum:Pumas UNAM futbolchilari]]
[[Turkum:Dorados de Sinaloa futbolchilari]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>tdgh8xfa46a422e3ntytzvj9c5ss94v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Josué Lázaro</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471118</id>
    <revision>
      <id>6328004</id>
      <timestamp>2026-11-02T09:44:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Josué Lázaro | tasvir =  | toʻliqism = Josué Abraham Lázaro Navarro | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1996|3|29|df=y}} | tavallud_joyi = [[Guadalajara]], [[Meksika]] | boʻyi = 1.78 m | pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi]] | hozirgiklubi = [[Cafetaleros de Chiapas]] | raqami = 5 | yoshlikyillar1 = 2009–2014 | yoshlikklublari1 = [[Santos Laguna]] | yoshlikyillar2 = 2014–2017 | yoshlikklublari2 = C...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328004</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2219" sha1="d0i9mmq7hlipq42fsbuivy3g86drsw2" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Josué Lázaro
| tasvir = 
| toʻliqism = Josué Abraham Lázaro Navarro
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1996|3|29|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Guadalajara]], [[Meksika]]
| boʻyi = 1.78 m
| pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi]]
| hozirgiklubi = [[Cafetaleros de Chiapas]]
| raqami = 5
| yoshlikyillar1 = 2009–2014
| yoshlikklublari1 = [[Santos Laguna]]
| yoshlikyillar2 = 2014–2017
| yoshlikklublari2 = [[C.D. Guadalajara|Guadalajara]]
| yillar1 = 2017–2020
| klublar1 = [[C.D. Guadalajara|Guadalajara]]
| isht1 = 0
| gollar1 = 0
| yillar2 = 2017–2019
| klublar2 = → [[Club Atlético Zacatepec|Zacatepec]]
| isht2 = 29
| gollar2 = 0
| yillar3 = 2020
| klublar3 = → [[CD Tudelano|Tudelano]]
| isht3 = 6
| gollar3 = 0
| yillar4 = 2021
| klublar4 = [[Tlaxcala F.C.|Tlaxcala]]
| isht4 = 11
| gollar4 = 0
| yillar5 = 2021
| klublar5 = [[Atyrá F.C.]]
| isht5 =
| gollar5 =
| yillar6 = 2022
| klublar6 = [[Tlaxcala F.C.|Tlaxcala]]
| isht6 = 5
| gollar6 = 0
| yillar7 = 2023
| klublar7 = [[Saltillo F.C.|Saltillo]]
| isht7 = 16
| gollar7 = 1
| yillar8 = 2024–
| klublar8 = [[Cafetaleros de Chiapas]]
| isht8 = 1
| gollar8 = 0
}}

'''Josué Abraham Lázaro Navarro''' ([[1996-yil]] [[29-mart]]da tugʻilgan) — meksikalik professional futbolchi, „[[Cafetaleros de Chiapas]]“ klubida [[Yarim himoyachi|yarim himoyachi]] pozitsiyasida toʻp suradi&lt;ref&gt;{{cite web |url= http://www.ligabancomer.mx/cancha/jugador/93578/josue-abraham-lazaro-navarro |archive-url= https://web.archive.org/web/20170803170832/http://www.ligabancomer.mx/cancha/jugador/93578/josue-abraham-lazaro-navarro |url-status= dead |archive-date= August 3, 2017 |title= Josué Abraham Lázaro Navarro |publisher= LIGA BBVA Bancomer MX |website= LigaMX.net |date= 1999-03-13 |accessdate= 2017-06-03 }}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{reflist}}

== Havolalar ==
* {{Soccerway|josue-abraham-lazaro-navarro/450565}}

{{DEFAULTSORT:Lazaro, Josue}}
[[Turkum:1996-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Santos Laguna futbolchilari]]
[[Turkum:C.D. Guadalajara futbolchilari]]
[[Turkum:Zacatepec F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:CD Tudelano futbolchilari]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>d0i9mmq7hlipq42fsbuivy3g86drsw2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328005</id>
      <parentid>6328004</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T09:44:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:CD Tudelano futbolchilari]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6328005</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2182" sha1="5fshqnoi4bj2w7n8b6hycc7gg5neqhj" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Josué Lázaro
| tasvir = 
| toʻliqism = Josué Abraham Lázaro Navarro
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1996|3|29|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Guadalajara]], [[Meksika]]
| boʻyi = 1.78 m
| pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi]]
| hozirgiklubi = [[Cafetaleros de Chiapas]]
| raqami = 5
| yoshlikyillar1 = 2009–2014
| yoshlikklublari1 = [[Santos Laguna]]
| yoshlikyillar2 = 2014–2017
| yoshlikklublari2 = [[C.D. Guadalajara|Guadalajara]]
| yillar1 = 2017–2020
| klublar1 = [[C.D. Guadalajara|Guadalajara]]
| isht1 = 0
| gollar1 = 0
| yillar2 = 2017–2019
| klublar2 = → [[Club Atlético Zacatepec|Zacatepec]]
| isht2 = 29
| gollar2 = 0
| yillar3 = 2020
| klublar3 = → [[CD Tudelano|Tudelano]]
| isht3 = 6
| gollar3 = 0
| yillar4 = 2021
| klublar4 = [[Tlaxcala F.C.|Tlaxcala]]
| isht4 = 11
| gollar4 = 0
| yillar5 = 2021
| klublar5 = [[Atyrá F.C.]]
| isht5 =
| gollar5 =
| yillar6 = 2022
| klublar6 = [[Tlaxcala F.C.|Tlaxcala]]
| isht6 = 5
| gollar6 = 0
| yillar7 = 2023
| klublar7 = [[Saltillo F.C.|Saltillo]]
| isht7 = 16
| gollar7 = 1
| yillar8 = 2024–
| klublar8 = [[Cafetaleros de Chiapas]]
| isht8 = 1
| gollar8 = 0
}}

'''Josué Abraham Lázaro Navarro''' ([[1996-yil]] [[29-mart]]da tugʻilgan) — meksikalik professional futbolchi, „[[Cafetaleros de Chiapas]]“ klubida [[Yarim himoyachi|yarim himoyachi]] pozitsiyasida toʻp suradi&lt;ref&gt;{{cite web |url= http://www.ligabancomer.mx/cancha/jugador/93578/josue-abraham-lazaro-navarro |archive-url= https://web.archive.org/web/20170803170832/http://www.ligabancomer.mx/cancha/jugador/93578/josue-abraham-lazaro-navarro |url-status= dead |archive-date= August 3, 2017 |title= Josué Abraham Lázaro Navarro |publisher= LIGA BBVA Bancomer MX |website= LigaMX.net |date= 1999-03-13 |accessdate= 2017-06-03 }}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{reflist}}

== Havolalar ==
* {{Soccerway|josue-abraham-lazaro-navarro/450565}}

{{DEFAULTSORT:Lazaro, Josue}}
[[Turkum:1996-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Santos Laguna futbolchilari]]
[[Turkum:C.D. Guadalajara futbolchilari]]
[[Turkum:Zacatepec F.C. futbolchilari]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>5fshqnoi4bj2w7n8b6hycc7gg5neqhj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jesús Leal</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471119</id>
    <revision>
      <id>6328006</id>
      <timestamp>2026-11-02T09:45:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Jesús Leal | tasvir =  | toʻliqism = Jesús Antonio Leal Bernal | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1992|12|18|df=y}} | tavallud_joyi = [[Culiacán]], [[Meksika]] | boʻyi = 1.76 m | pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi]] | hozirgiklubi = | raqami = | yillar1 = 2013–2016 | klublar1 = [[Club América|América]] | isht1 = 4 | gollar1 = 0 | yillar2 = 2015–2016 | klublar2 = → [[Cimarrones de Sonora|Sonora]]...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328006</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2136" sha1="oaa6iajbc3f3t9ro6wraylu6t9v05v2" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Jesús Leal
| tasvir = 
| toʻliqism = Jesús Antonio Leal Bernal
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1992|12|18|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Culiacán]], [[Meksika]]
| boʻyi = 1.76 m
| pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi]]
| hozirgiklubi =
| raqami =
| yillar1 = 2013–2016
| klublar1 = [[Club América|América]]
| isht1 = 4
| gollar1 = 0
| yillar2 = 2015–2016
| klublar2 = → [[Cimarrones de Sonora|Sonora]]
| isht2 = 18
| gollar2 = 1
| yillar3 = 2016–2017
| klublar3 = [[Real Monarchs]]
| isht3 = 7
| gollar3 = 0
| yillar4 = 2017–2018
| klublar4 = [[Club León|León]]
| isht4 = 0
| gollar4 = 0
| yillar5 = 2019
| klublar5 = [[Potros UAEM]]
| isht5 = 2
| gollar5 = 0
| yillar6 = 2019
| klublar6 = [[Real Estelí F.C.|Real Estelí]]
| isht6 = 14
| gollar6 = 0
| yillar7 = 2020
| klublar7 = [[Coras de Nayarit F.C.|Coras Nayarit]]
| isht7 = 8
| gollar7 = 0
}}

'''Jesús Antonio Leal Bernal''' ([[1992-yil]] [[18-dekabr]]da tugʻilgan) — meksikalik professional futbolchi, „[[Coras de Nayarit F.C.|Coras de Nayarit]]“ klubida [[Yarim himoyachi|yarim himoyachi]] pozitsiyasida toʻp surgan&lt;ref&gt;{{cite web|title=Jesús Antonio Leal |url=http://www.clubamerica.com.mx/primer-equipo/plantilla/medios/jesus-antonio-leal-bernal |website=Club América official website |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140819083956/http://www.clubamerica.com.mx/primer-equipo/plantilla/medios/jesus-antonio-leal-bernal |archive-date=2014-08-19 |df= }}&lt;/ref&gt;.


== Sovrinlari ==
'''América'''
* Liga MX: Apertura 2014

'''Real Monarchs'''
* USL chempionati mavsum gʻolibi: 2017

== Manbalar ==
{{Reflist}}

== Havolalar ==
* {{Liga MX player|68953/jesus-antonio-leal-bernal|Jesús Antonio Leal Bernal}}

{{DEFAULTSORT:Leal, Jesus}}
[[Turkum:1992-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Club América futbolchilari]]
[[Turkum:Cimarrones de Sonora futbolchilari]]
[[Turkum:Real Monarchs futbolchilari]]
[[Turkum:Potros UAEM futbolchilari]]
[[Turkum:Real Estelí F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Coras FC futbolchilari]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>oaa6iajbc3f3t9ro6wraylu6t9v05v2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328008</id>
      <parentid>6328006</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T09:45:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Real Monarchs futbolchilari]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6328008</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2097" sha1="ij6pbwqjb9llb4am40dn20fwbwc8lzc" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Jesús Leal
| tasvir = 
| toʻliqism = Jesús Antonio Leal Bernal
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1992|12|18|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Culiacán]], [[Meksika]]
| boʻyi = 1.76 m
| pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi]]
| hozirgiklubi =
| raqami =
| yillar1 = 2013–2016
| klublar1 = [[Club América|América]]
| isht1 = 4
| gollar1 = 0
| yillar2 = 2015–2016
| klublar2 = → [[Cimarrones de Sonora|Sonora]]
| isht2 = 18
| gollar2 = 1
| yillar3 = 2016–2017
| klublar3 = [[Real Monarchs]]
| isht3 = 7
| gollar3 = 0
| yillar4 = 2017–2018
| klublar4 = [[Club León|León]]
| isht4 = 0
| gollar4 = 0
| yillar5 = 2019
| klublar5 = [[Potros UAEM]]
| isht5 = 2
| gollar5 = 0
| yillar6 = 2019
| klublar6 = [[Real Estelí F.C.|Real Estelí]]
| isht6 = 14
| gollar6 = 0
| yillar7 = 2020
| klublar7 = [[Coras de Nayarit F.C.|Coras Nayarit]]
| isht7 = 8
| gollar7 = 0
}}

'''Jesús Antonio Leal Bernal''' ([[1992-yil]] [[18-dekabr]]da tugʻilgan) — meksikalik professional futbolchi, „[[Coras de Nayarit F.C.|Coras de Nayarit]]“ klubida [[Yarim himoyachi|yarim himoyachi]] pozitsiyasida toʻp surgan&lt;ref&gt;{{cite web|title=Jesús Antonio Leal |url=http://www.clubamerica.com.mx/primer-equipo/plantilla/medios/jesus-antonio-leal-bernal |website=Club América official website |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140819083956/http://www.clubamerica.com.mx/primer-equipo/plantilla/medios/jesus-antonio-leal-bernal |archive-date=2014-08-19 |df= }}&lt;/ref&gt;.


== Sovrinlari ==
'''América'''
* Liga MX: Apertura 2014

'''Real Monarchs'''
* USL chempionati mavsum gʻolibi: 2017

== Manbalar ==
{{Reflist}}

== Havolalar ==
* {{Liga MX player|68953/jesus-antonio-leal-bernal|Jesús Antonio Leal Bernal}}

{{DEFAULTSORT:Leal, Jesus}}
[[Turkum:1992-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Club América futbolchilari]]
[[Turkum:Cimarrones de Sonora futbolchilari]]
[[Turkum:Potros UAEM futbolchilari]]
[[Turkum:Real Estelí F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Coras FC futbolchilari]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>ij6pbwqjb9llb4am40dn20fwbwc8lzc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328009</id>
      <parentid>6328008</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T09:45:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Real Estelí F.C. futbolchilari]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6328009</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2054" sha1="b0mum6rrgjp0wl4fzhjl7b06ohw65pm" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Jesús Leal
| tasvir = 
| toʻliqism = Jesús Antonio Leal Bernal
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1992|12|18|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Culiacán]], [[Meksika]]
| boʻyi = 1.76 m
| pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi]]
| hozirgiklubi =
| raqami =
| yillar1 = 2013–2016
| klublar1 = [[Club América|América]]
| isht1 = 4
| gollar1 = 0
| yillar2 = 2015–2016
| klublar2 = → [[Cimarrones de Sonora|Sonora]]
| isht2 = 18
| gollar2 = 1
| yillar3 = 2016–2017
| klublar3 = [[Real Monarchs]]
| isht3 = 7
| gollar3 = 0
| yillar4 = 2017–2018
| klublar4 = [[Club León|León]]
| isht4 = 0
| gollar4 = 0
| yillar5 = 2019
| klublar5 = [[Potros UAEM]]
| isht5 = 2
| gollar5 = 0
| yillar6 = 2019
| klublar6 = [[Real Estelí F.C.|Real Estelí]]
| isht6 = 14
| gollar6 = 0
| yillar7 = 2020
| klublar7 = [[Coras de Nayarit F.C.|Coras Nayarit]]
| isht7 = 8
| gollar7 = 0
}}

'''Jesús Antonio Leal Bernal''' ([[1992-yil]] [[18-dekabr]]da tugʻilgan) — meksikalik professional futbolchi, „[[Coras de Nayarit F.C.|Coras de Nayarit]]“ klubida [[Yarim himoyachi|yarim himoyachi]] pozitsiyasida toʻp surgan&lt;ref&gt;{{cite web|title=Jesús Antonio Leal |url=http://www.clubamerica.com.mx/primer-equipo/plantilla/medios/jesus-antonio-leal-bernal |website=Club América official website |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140819083956/http://www.clubamerica.com.mx/primer-equipo/plantilla/medios/jesus-antonio-leal-bernal |archive-date=2014-08-19 |df= }}&lt;/ref&gt;.


== Sovrinlari ==
'''América'''
* Liga MX: Apertura 2014

'''Real Monarchs'''
* USL chempionati mavsum gʻolibi: 2017

== Manbalar ==
{{Reflist}}

== Havolalar ==
* {{Liga MX player|68953/jesus-antonio-leal-bernal|Jesús Antonio Leal Bernal}}

{{DEFAULTSORT:Leal, Jesus}}
[[Turkum:1992-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Club América futbolchilari]]
[[Turkum:Cimarrones de Sonora futbolchilari]]
[[Turkum:Potros UAEM futbolchilari]]
[[Turkum:Coras FC futbolchilari]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>b0mum6rrgjp0wl4fzhjl7b06ohw65pm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Brenda León</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471120</id>
    <revision>
      <id>6328011</id>
      <timestamp>2026-11-02T09:47:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Brenda León | tasvir =  | toʻliqism = Brenda León Romano&lt;ref name=LF&gt;{{Liga MX Femenil player|131996}}&lt;/ref&gt; | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1993|9|8|df=y}}&lt;ref name=LF/&gt; | tavallud_joyi = [[Tlaxcala City|Tlaxcala]], [[Meksika]]&lt;ref name=LF/&gt; | boʻyi = 1.57 m&lt;ref name=LF/&gt; | pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi|Tayanch yarim himoyachisi]]&lt;ref name=LF/&gt; | hozirgiklubi = Club Puebla (ayollar)|Puebla U-1...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328011</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1906" sha1="41jon8itek31ca7xmbx05mmulb7ofqw" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Brenda León
| tasvir = 
| toʻliqism = Brenda León Romano&lt;ref name=LF&gt;{{Liga MX Femenil player|131996}}&lt;/ref&gt;
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1993|9|8|df=y}}&lt;ref name=LF/&gt;
| tavallud_joyi = [[Tlaxcala City|Tlaxcala]], [[Meksika]]&lt;ref name=LF/&gt;
| boʻyi = 1.57 m&lt;ref name=LF/&gt;
| pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi|Tayanch yarim himoyachisi]]&lt;ref name=LF/&gt;
| hozirgiklubi = [[Club Puebla (ayollar)|Puebla U-19 (ayollar)]] (bosh murabbiy)
| raqami =
| yillar1 = 2018–2019
| klublar1 = [[Lobos BUAP (ayollar)|Lobos BUAP]]
| isht1 = 29
| gollar1 = 3
| yillar2 = 2019–2021
| klublar2 = [[Cruz Azul (ayollar)|Cruz Azul]]
| isht2 = 72
| gollar2 = 8
| yillar3 = 2022
| klublar3 = [[Club Necaxa (ayollar)|Necaxa]]
| isht3 = 15
| gollar3 = 1
| yillar4 = 2022–2023
| klublar4 = [[Santos Laguna (ayollar)|Santos Laguna]]
| isht4 = 38
| gollar4 = 3
| yillar5 = 2024
| klublar5 = [[Cruz Azul (ayollar)|Cruz Azul]]
| isht5 = 0
| gollar5 = 0
| murabbiylikyillar1 = 2026
| murabbiylikklublari1 = [[Club Puebla (ayollar)|Puebla U-19 (ayollar)]] (yordamchi murabbiy)
| murabbiylikyillar2 = 2026–
| murabbiylikklublari2 = [[Club Puebla (ayollar)|Puebla U-19 (ayollar)]]
| milliyyillar1 = 2020
| milliyjamoa1 = Meksika
| milliyisht1 = 1
| milliygollar1 = 0
}}

'''Brenda León Romano''' ([[1993-yil]] [[8-sentyabr]]da tugʻilgan) — meksikalik sobiq professional futbolchi, [[Yarim himoyachi|tayanch yarim himoyachisi]] pozitsiyasida toʻp surgan.

== Terma jamoadagi faoliyati ==
León Meksika terma jamoasi safidagi debyutini 2020-yil 11-mart kuni [[Chexiya ayollar milliy futbol terma jamoasi|Chexiya]]ga qarshi oʻrtoqlik uchrashuvida oʻtkazgan&lt;ref&gt;{{Soccerway|654827|accessdate=11 March 2020}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{reflist}}

{{DEFAULTSORT:Leon, Brenda}}
[[Turkum:1993-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>41jon8itek31ca7xmbx05mmulb7ofqw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jonathan Levin (futbolchi)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471121</id>
    <revision>
      <id>6328013</id>
      <timestamp>2026-11-02T09:48:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Jonathan Levin | tasvir =  | toʻliqism = Jonathan Levin Kolangui | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1993|5|6|df=y}} | tavallud_joyi = [[Álvaro Obregón]], [[Mexiko]], [[Meksika]] | boʻyi = 1.82 m | pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi]] | hozirgiklubi = [[Miami FC]] | raqami = | yillar1 = 2013–2014 | klublar1 = [[C.F. Pachuca|Pachuca]] | isht1 = 0 | gollar1 = 0 | yillar2 = 2014–2015 | klublar2 = Club...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328013</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2730" sha1="tf385l3doy4acdsqa9lg1hq9258w7da" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Jonathan Levin
| tasvir = 
| toʻliqism = Jonathan Levin Kolangui
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1993|5|6|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Álvaro Obregón]], [[Mexiko]], [[Meksika]]
| boʻyi = 1.82 m
| pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi]]
| hozirgiklubi = [[Miami FC]]
| raqami =
| yillar1 = 2013–2014
| klublar1 = [[C.F. Pachuca|Pachuca]]
| isht1 = 0
| gollar1 = 0
| yillar2 = 2014–2015
| klublar2 = [[Club Puebla|Puebla]]
| isht2 = 0
| gollar2 = 0
| yillar3 = 2015–2016
| klublar3 = [[Chiapas F.C.|Jaguares de Chiapas]]
| isht3 = 0
| gollar3 = 0
| yillar4 = 2016–2017
| klublar4 = [[C.D. Veracruz|Veracruz]]
| isht4 = 0
| gollar4 = 0
| yillar5 = 2017–2018
| klublar5 = [[FC Tulsa (USL)|Tulsa Roughnecks]]
| isht5 = 22
| gollar5 = 0
| yillar6 = 2019–2020
| klublar6 = [[Las Vegas Lights FC|Las Vegas Lights]]
| isht6 = 13
| gollar6 = 0
| yillar7 = 2021–2022
| klublar7 = [[Phoenix Rising FC|Phoenix Rising]]
| isht7 = 5
| gollar7 = 0
| yillar8 = 2024
| klublar8 = [[Arizona Monsoon FC|Arizona Monsoon]]
| isht8 = 5
| gollar8 = 0
| yillar9 = 2025
| klublar9 = [[Alebrijes de Oaxaca|Oaxaca]]
| isht9 = 7
| gollar9 = 0
| yillar10 = 2025
| klublar10 = [[Venados F.C.|Venados]]
| isht10 = 0
| gollar10 = 0
| yillar11 = 2026–
| klublar11 = [[Miami FC]]
| isht11 = 0
| gollar11 = 0
}}

'''Jonathan Levin Kolangui''' ([[1993-yil]] [[6-may]]da tugʻilgan) — meksikalik professional futbolchi, [[USL Championship]] vakili „[[Miami FC]]“ klubida [[Yarim himoyachi|yarim himoyachi]] pozitsiyasida toʻp suradi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.uslchampionship.com/jonathan-levin|title=Jonathan Levin &amp;#124; uslchampionship.com|website=www.uslchampionship.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://diariojudio.com/opinion/jonathan-levin-kolangui-una-estrella-del-futbol/69979/|title=Jonathan Levin Kolangui: Una estrella del fútbol|trans-title=Jonathan Levin Kolangui: A football star|date=10 April 2014|accessdate=28 April 2018|publisher=Diario Judío}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.phxrisingfc.com/news_article/show/1184034 |title=Phoenix Rising FC Signs Midfielder Jonathan Levin |publisher=Phoenix Rising Communications |date=September 17, 2021 |access-date=September 17, 2021}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{reflist}}

== Havolalar ==
* {{Twitter|jonalevin7}}

{{DEFAULTSORT:Levin, Jonathan}}
[[Turkum:1993-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Alebrijes de Oaxaca futbolchilari]]
[[Turkum:C.D. Veracruz futbolchilari]]
[[Turkum:C.F. Pachuca futbolchilari]]
[[Turkum:Club Puebla futbolchilari]]
[[Turkum:FC Tulsa futbolchilari]]
[[Turkum:Jaguares F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Las Vegas Lights FC futbolchilari]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>tf385l3doy4acdsqa9lg1hq9258w7da</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328014</id>
      <parentid>6328013</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T09:49:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:FC Tulsa futbolchilari]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6328014</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2696" sha1="qnkyyvqmwct4p2zasvvhmw9fn0cdfvl" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Jonathan Levin
| tasvir = 
| toʻliqism = Jonathan Levin Kolangui
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1993|5|6|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Álvaro Obregón]], [[Mexiko]], [[Meksika]]
| boʻyi = 1.82 m
| pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi]]
| hozirgiklubi = [[Miami FC]]
| raqami =
| yillar1 = 2013–2014
| klublar1 = [[C.F. Pachuca|Pachuca]]
| isht1 = 0
| gollar1 = 0
| yillar2 = 2014–2015
| klublar2 = [[Club Puebla|Puebla]]
| isht2 = 0
| gollar2 = 0
| yillar3 = 2015–2016
| klublar3 = [[Chiapas F.C.|Jaguares de Chiapas]]
| isht3 = 0
| gollar3 = 0
| yillar4 = 2016–2017
| klublar4 = [[C.D. Veracruz|Veracruz]]
| isht4 = 0
| gollar4 = 0
| yillar5 = 2017–2018
| klublar5 = [[FC Tulsa (USL)|Tulsa Roughnecks]]
| isht5 = 22
| gollar5 = 0
| yillar6 = 2019–2020
| klublar6 = [[Las Vegas Lights FC|Las Vegas Lights]]
| isht6 = 13
| gollar6 = 0
| yillar7 = 2021–2022
| klublar7 = [[Phoenix Rising FC|Phoenix Rising]]
| isht7 = 5
| gollar7 = 0
| yillar8 = 2024
| klublar8 = [[Arizona Monsoon FC|Arizona Monsoon]]
| isht8 = 5
| gollar8 = 0
| yillar9 = 2025
| klublar9 = [[Alebrijes de Oaxaca|Oaxaca]]
| isht9 = 7
| gollar9 = 0
| yillar10 = 2025
| klublar10 = [[Venados F.C.|Venados]]
| isht10 = 0
| gollar10 = 0
| yillar11 = 2026–
| klublar11 = [[Miami FC]]
| isht11 = 0
| gollar11 = 0
}}

'''Jonathan Levin Kolangui''' ([[1993-yil]] [[6-may]]da tugʻilgan) — meksikalik professional futbolchi, [[USL Championship]] vakili „[[Miami FC]]“ klubida [[Yarim himoyachi|yarim himoyachi]] pozitsiyasida toʻp suradi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.uslchampionship.com/jonathan-levin|title=Jonathan Levin &amp;#124; uslchampionship.com|website=www.uslchampionship.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://diariojudio.com/opinion/jonathan-levin-kolangui-una-estrella-del-futbol/69979/|title=Jonathan Levin Kolangui: Una estrella del fútbol|trans-title=Jonathan Levin Kolangui: A football star|date=10 April 2014|accessdate=28 April 2018|publisher=Diario Judío}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.phxrisingfc.com/news_article/show/1184034 |title=Phoenix Rising FC Signs Midfielder Jonathan Levin |publisher=Phoenix Rising Communications |date=September 17, 2021 |access-date=September 17, 2021}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{reflist}}

== Havolalar ==
* {{Twitter|jonalevin7}}

{{DEFAULTSORT:Levin, Jonathan}}
[[Turkum:1993-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Alebrijes de Oaxaca futbolchilari]]
[[Turkum:C.D. Veracruz futbolchilari]]
[[Turkum:C.F. Pachuca futbolchilari]]
[[Turkum:Club Puebla futbolchilari]]
[[Turkum:Jaguares F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Las Vegas Lights FC futbolchilari]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>qnkyyvqmwct4p2zasvvhmw9fn0cdfvl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Adrián Lozano</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471122</id>
    <revision>
      <id>6328035</id>
      <timestamp>2026-11-02T10:08:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Adrián Lozano | tasvir =  | toʻliqism = Adrián Lozano Magallanes&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.fifadata.com/document/FWYC/2019/pdf/FWYC_2019_SquadLists.pdf |title=FIFA U-20 World Cup Poland 2019: List of Players: Mexico |publisher=FIFA |page=10 |date=13 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200206013743/https://www.fifadata.com/document/FWYC/2019/pdf/FWYC_2019_SquadLists.pdf |archive-date=6 Februa...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328035</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2905" sha1="ew3lmjv1tevu5yes3y2pcjwfmpjhr1h" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Adrián Lozano
| tasvir = 
| toʻliqism = Adrián Lozano Magallanes&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.fifadata.com/document/FWYC/2019/pdf/FWYC_2019_SquadLists.pdf |title=FIFA U-20 World Cup Poland 2019: List of Players: Mexico |publisher=FIFA |page=10 |date=13 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200206013743/https://www.fifadata.com/document/FWYC/2019/pdf/FWYC_2019_SquadLists.pdf |archive-date=6 February 2020}}&lt;/ref&gt;
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1999|5|8|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Torreón]], [[Meksika]]
| boʻyi = 1.74 m
| pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi]]
| hozirgiklubi = [[Club Calor|Calor]]
| raqami = 10
| yoshlikyillar1 = 2011–2019
| yoshlikklublari1 = [[Santos Laguna]]
| yillar1 = 2019–2023
| klublar1 = [[Santos Laguna]]
| isht1 = 33
| gollar1 = 2
| yillar2 = 2021
| klublar2 = → [[Atlético San Luis]]
| isht2 = 0
| gollar2 = 0
| yillar3 = 2022
| klublar3 = → [[Celaya F.C.|Celaya]]
| isht3 = 13
| gollar3 = 0
| yillar4 = 2022–2023
| klublar4 = → [[Correcaminos UAT|UAT]]
| isht4 = 17
| gollar4 = 1
| yillar5 = 2023
| klublar5 = [[Puntarenas F.C.|Puntarenas]]
| isht5 = 15
| gollar5 = 0
| yillar6 = 2024–2025
| klublar6 = [[Alacranes de Durango|Durango]]
| isht6 = 37
| gollar6 = 9
| yillar7 = 2025–
| klublar7 = [[Club Calor|Calor]]
| isht7 = 7
| gollar7 = 1
| milliyyillar1 = 2018–2019
| milliyjamoa1 = Meksika U-20
| milliyisht1 = 7
| milliygollar1 = 1
}}

'''Adrián Lozano Magallanes''' ([[1999-yil]] [[8-may]]da tugʻilgan) — meksikalik professional futbolchi, „[[Club Calor|Calor]]“ klubida [[Yarim himoyachi|yarim himoyachi]] pozitsiyasida toʻp suradi&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://ligamx.net/cancha/jugador/92660|title=Adrián Lozano Magallanes|publisher=LIGA BBVA Bancomer MX |website=LigaMX.net|accessdate=2019-07-16}}&lt;/ref&gt;.

== Terma jamoadagi faoliyati ==
2019-yil aprel oyida Lozano Polshada boʻlib oʻtgan 2019-yilgi FIFA U-20 Jahon chempionatida Meksika sharafini himoya qilgan yakuniy 21 kishilik tarkibga kiritilgan&lt;ref&gt;{{cite web|title=Convocatoria de la Selección Nacional de México Sub-20 |url=https://miseleccion.mx/noticias/2359/Convocatoria-de-la-Seleccion-Nacional-de-Mexico-Sub-20 |website=MiSeleccion.mx |language=Spanish |accessdate=23 April 2019}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{reflist}}

== Havolalar ==
* {{GSA player|adrian-lozano/274070}}
* {{Soccerway|new_id=lozano-adrian/lClSAu8j|id=adrian-lozano-magallanes/567870|archive=20250502190459}}

{{DEFAULTSORT:Lozano, Adrian}}
[[Turkum:1999-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Santos Laguna futbolchilari]]
[[Turkum:Atlético San Luis futbolchilari]]
[[Turkum:Celaya F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Correcaminos UAT futbolchilari]]
[[Turkum:Puntarenas F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Alacranes de Durango futbolchilari]]
[[Turkum:Club Calor futbolchilari]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>ew3lmjv1tevu5yes3y2pcjwfmpjhr1h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>José Lugo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471123</id>
    <revision>
      <id>6328036</id>
      <timestamp>2026-11-02T10:08:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Futbolchi bilgiqutisi | ism = José Lugo | tasvir =  | toʻliqism = José Rodrigo Lugo Martínez | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1997|7|19|df=y}} | tavallud_joyi = [[Culiacán]], [[Meksika]] | boʻyi = | pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi]] | hozirgiklubi = [[Deportiva Venados]] | raqami = 18 | yoshlikyillar1 = 2015–2018 | yoshlikklublari1 = [[Dorados de Sinaloa|Sinaloa]] | yillar1 = 2018–2023 | klublar1 = Dorados de Sinaloa|Sin...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328036</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1836" sha1="8as8yf261d3ljtd8ytkpo9069578mle" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = José Lugo
| tasvir = 
| toʻliqism = José Rodrigo Lugo Martínez
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1997|7|19|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Culiacán]], [[Meksika]]
| boʻyi =
| pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi]]
| hozirgiklubi = [[Deportiva Venados]]
| raqami = 18
| yoshlikyillar1 = 2015–2018
| yoshlikklublari1 = [[Dorados de Sinaloa|Sinaloa]]
| yillar1 = 2018–2023
| klublar1 = [[Dorados de Sinaloa|Sinaloa]]
| isht1 = 59
| gollar1 = 3
| yillar2 = 2023–2024
| klublar2 = [[Gavilanes de Matamoros|Matamoros]]
| isht2 = 31
| gollar2 = 0
| yillar3 = 2024–2025
| klublar3 = [[Inter Playa del Carmen]]
| isht3 = 20
| gollar3 = 1
| yillar4 = 2025
| klublar4 = [[Los Cabos United]]
| isht4 = 13
| gollar4 = 0
| yillar5 = 2026–
| klublar5 = [[Deportiva Venados]]
| isht5 = 10
| gollar5 = 0
}}

'''José Rodrigo Lugo Martínez''' ([[1997-yil]] [[19-iyul]]da tugʻilgan) — meksikalik professional futbolchi, „[[Deportiva Venados]]“ klubida [[Yarim himoyachi|yarim himoyachi]] pozitsiyasida toʻp suradi&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://ligamx.net/cancha/jugador/111150/jose-rodrigo-lugo-martinez |title=LIGA BBVA MX |website=Ligamx.net |date=1994-04-24 |accessdate=2016-01-04 |archive-date=2018-04-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180416012425/http://www.ligabancomer.mx/cancha/jugador/111150/jose-rodrigo-lugo-martinez |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{reflist}}

== Havolalar ==
* {{Soccerway|460120}}

{{DEFAULTSORT:Lugo, Jose}}
[[Turkum:1997-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Dorados de Sinaloa futbolchilari]]
[[Turkum:Gavilanes de Matamoros futbolchilari]]
[[Turkum:Inter Playa del Carmen futbolchilari]]
[[Turkum:Los Cabos United futbolchilari]]
[[Turkum:Deportiva Venados futbolchilari]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>8as8yf261d3ljtd8ytkpo9069578mle</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328037</id>
      <parentid>6328036</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T10:09:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Los Cabos United futbolchilari]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6328037</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1794" sha1="3rjg3m0385t729edvxzdvvtwavz5irl" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = José Lugo
| tasvir = 
| toʻliqism = José Rodrigo Lugo Martínez
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1997|7|19|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Culiacán]], [[Meksika]]
| boʻyi =
| pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi]]
| hozirgiklubi = [[Deportiva Venados]]
| raqami = 18
| yoshlikyillar1 = 2015–2018
| yoshlikklublari1 = [[Dorados de Sinaloa|Sinaloa]]
| yillar1 = 2018–2023
| klublar1 = [[Dorados de Sinaloa|Sinaloa]]
| isht1 = 59
| gollar1 = 3
| yillar2 = 2023–2024
| klublar2 = [[Gavilanes de Matamoros|Matamoros]]
| isht2 = 31
| gollar2 = 0
| yillar3 = 2024–2025
| klublar3 = [[Inter Playa del Carmen]]
| isht3 = 20
| gollar3 = 1
| yillar4 = 2025
| klublar4 = [[Los Cabos United]]
| isht4 = 13
| gollar4 = 0
| yillar5 = 2026–
| klublar5 = [[Deportiva Venados]]
| isht5 = 10
| gollar5 = 0
}}

'''José Rodrigo Lugo Martínez''' ([[1997-yil]] [[19-iyul]]da tugʻilgan) — meksikalik professional futbolchi, „[[Deportiva Venados]]“ klubida [[Yarim himoyachi|yarim himoyachi]] pozitsiyasida toʻp suradi&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://ligamx.net/cancha/jugador/111150/jose-rodrigo-lugo-martinez |title=LIGA BBVA MX |website=Ligamx.net |date=1994-04-24 |accessdate=2016-01-04 |archive-date=2018-04-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180416012425/http://www.ligabancomer.mx/cancha/jugador/111150/jose-rodrigo-lugo-martinez |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{reflist}}

== Havolalar ==
* {{Soccerway|460120}}

{{DEFAULTSORT:Lugo, Jose}}
[[Turkum:1997-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Dorados de Sinaloa futbolchilari]]
[[Turkum:Gavilanes de Matamoros futbolchilari]]
[[Turkum:Inter Playa del Carmen futbolchilari]]
[[Turkum:Deportiva Venados futbolchilari]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>3rjg3m0385t729edvxzdvvtwavz5irl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328038</id>
      <parentid>6328037</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T10:09:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Deportiva Venados futbolchilari]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6328038</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1751" sha1="6os6ouhmb2byxl7r5xp2u45zz24slut" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = José Lugo
| tasvir = 
| toʻliqism = José Rodrigo Lugo Martínez
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1997|7|19|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Culiacán]], [[Meksika]]
| boʻyi =
| pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi]]
| hozirgiklubi = [[Deportiva Venados]]
| raqami = 18
| yoshlikyillar1 = 2015–2018
| yoshlikklublari1 = [[Dorados de Sinaloa|Sinaloa]]
| yillar1 = 2018–2023
| klublar1 = [[Dorados de Sinaloa|Sinaloa]]
| isht1 = 59
| gollar1 = 3
| yillar2 = 2023–2024
| klublar2 = [[Gavilanes de Matamoros|Matamoros]]
| isht2 = 31
| gollar2 = 0
| yillar3 = 2024–2025
| klublar3 = [[Inter Playa del Carmen]]
| isht3 = 20
| gollar3 = 1
| yillar4 = 2025
| klublar4 = [[Los Cabos United]]
| isht4 = 13
| gollar4 = 0
| yillar5 = 2026–
| klublar5 = [[Deportiva Venados]]
| isht5 = 10
| gollar5 = 0
}}

'''José Rodrigo Lugo Martínez''' ([[1997-yil]] [[19-iyul]]da tugʻilgan) — meksikalik professional futbolchi, „[[Deportiva Venados]]“ klubida [[Yarim himoyachi|yarim himoyachi]] pozitsiyasida toʻp suradi&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://ligamx.net/cancha/jugador/111150/jose-rodrigo-lugo-martinez |title=LIGA BBVA MX |website=Ligamx.net |date=1994-04-24 |accessdate=2016-01-04 |archive-date=2018-04-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180416012425/http://www.ligabancomer.mx/cancha/jugador/111150/jose-rodrigo-lugo-martinez |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{reflist}}

== Havolalar ==
* {{Soccerway|460120}}

{{DEFAULTSORT:Lugo, Jose}}
[[Turkum:1997-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Dorados de Sinaloa futbolchilari]]
[[Turkum:Gavilanes de Matamoros futbolchilari]]
[[Turkum:Inter Playa del Carmen futbolchilari]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>6os6ouhmb2byxl7r5xp2u45zz24slut</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jawaharlal Nehru</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471124</id>
    <redirect title="Javoharlal Neru" />
    <revision>
      <id>6328041</id>
      <timestamp>2026-11-02T10:28:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mirishkorlik</username>
        <id>75661</id>
      </contributor>
      <comment>Mirishkorlik [[Jawaharlal Nehru]] sahifasini [[Javoharlal Nehru]]ga koʻchirdi</comment>
      <origin>6328041</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35" sha1="89t2usfigsp8mduy26l4c4j1dxddgwx" xml:space="preserve">#YOʻNALTIRISH [[Javoharlal Nehru]]</text>
      <sha1>89t2usfigsp8mduy26l4c4j1dxddgwx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328052</id>
      <parentid>6328041</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T10:34:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Fixing double redirect from [[Javoharlal Nehru]] to [[Javoharlal Neru]]</comment>
      <origin>6328052</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34" sha1="dhknpar6d4ul08j9dle6oxfzaxpcdcf" xml:space="preserve">#YOʻNALTIRISH [[Javoharlal Neru]]</text>
      <sha1>dhknpar6d4ul08j9dle6oxfzaxpcdcf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Jawaharlal Nehru</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471125</id>
    <redirect title="Munozara:Javoharlal Neru" />
    <revision>
      <id>6328043</id>
      <timestamp>2026-11-02T10:28:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mirishkorlik</username>
        <id>75661</id>
      </contributor>
      <comment>Mirishkorlik [[Munozara:Jawaharlal Nehru]] sahifasini [[Munozara:Javoharlal Nehru]]ga koʻchirdi</comment>
      <origin>6328043</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="nu4f6bzfeng1xsib54i9echnktxtsu2" xml:space="preserve">#YOʻNALTIRISH [[Munozara:Javoharlal Nehru]]</text>
      <sha1>nu4f6bzfeng1xsib54i9echnktxtsu2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328053</id>
      <parentid>6328043</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T10:34:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Fixing double redirect from [[Munozara:Javoharlal Nehru]] to [[Munozara:Javoharlal Neru]]</comment>
      <origin>6328053</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43" sha1="s0g7y20cp0xm6tr79bux5lssvgy38fz" xml:space="preserve">#YOʻNALTIRISH [[Munozara:Javoharlal Neru]]</text>
      <sha1>s0g7y20cp0xm6tr79bux5lssvgy38fz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Javoharlal Nehru</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471126</id>
    <redirect title="Javoharlal Neru" />
    <revision>
      <id>6328045</id>
      <timestamp>2026-11-02T10:30:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mirishkorlik</username>
        <id>75661</id>
      </contributor>
      <comment>Mirishkorlik [[Javoharlal Nehru]] sahifasini [[Javoharlal Neru]]ga koʻchirdi</comment>
      <origin>6328045</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34" sha1="dhknpar6d4ul08j9dle6oxfzaxpcdcf" xml:space="preserve">#YOʻNALTIRISH [[Javoharlal Neru]]</text>
      <sha1>dhknpar6d4ul08j9dle6oxfzaxpcdcf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Javoharlal Nehru</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471127</id>
    <redirect title="Munozara:Javoharlal Neru" />
    <revision>
      <id>6328047</id>
      <timestamp>2026-11-02T10:30:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mirishkorlik</username>
        <id>75661</id>
      </contributor>
      <comment>Mirishkorlik [[Munozara:Javoharlal Nehru]] sahifasini [[Munozara:Javoharlal Neru]]ga koʻchirdi</comment>
      <origin>6328047</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43" sha1="s0g7y20cp0xm6tr79bux5lssvgy38fz" xml:space="preserve">#YOʻNALTIRISH [[Munozara:Javoharlal Neru]]</text>
      <sha1>s0g7y20cp0xm6tr79bux5lssvgy38fz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hindiston Bosh vaziri</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471128</id>
    <revision>
      <id>6328048</id>
      <timestamp>2026-11-02T10:31:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mirishkorlik</username>
        <id>75661</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Lavozim bilgiqutisi | lavozim              = Hindiston bosh vaziri | asl nomi             = {{lang-en|Prime Minister of India}}&lt;br&gt;{{lang-hi|भारत के प्रधानमंत्री}} | bayroq = {{IND}} | mamlakat             = Hindiston | gerb                 = Emblem of India.svg | gerb kengligi        = 70px | gerb izohi           = Hindiston gerbi | amaldagi_lavozim_egasi = [[Narendra Modi]] | lavozimni_egallagan_sanasi     =...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328048</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7199" sha1="negf27nfftwe75zhguzj2zhht5pmas5" xml:space="preserve">{{Lavozim bilgiqutisi
| lavozim              = Hindiston bosh vaziri
| asl nomi             = {{lang-en|Prime Minister of India}}&lt;br&gt;{{lang-hi|भारत के प्रधानमंत्री}}
| bayroq = {{IND}}
| mamlakat             = Hindiston
| gerb                 = Emblem of India.svg
| gerb kengligi        = 70px
| gerb izohi           = Hindiston gerbi
| amaldagi_lavozim_egasi = [[Narendra Modi]]
| lavozimni_egallagan_sanasi     = 2014-yil 26-may
| tasvir = Narendra Modi interacting with the President of the United States of America, Mr. Joe Biden, during the India-US virtual summit, in New Delhi on April 11, 2022 (3) (cropped).jpg
| portret kengligi     = 220px
| tasvir_izohi        = 
| rahbarlik qiladi     = [[Hindiston Ittifoq vazirlar mahkamasi]]
| murojaat shakli      = 
| qarorgoh             = {{tarjima qilinmagan 3|Panchavati (rezidensiya)|Panchavati|en|7, Lok Kalyan Marg}}, [[Yangi Dehli]]
| nomzod ko‘rsatuvchi  = 
| tayinlovchi          = [[Hindiston prezidenti]]
| vakolat muddati      = 
| maoshi               = 
| taʻsis_etilgan_sanasi      = 1947-yil 15-avgust
| tugatilgan           = 
| ilk_egasi = [[Javoharlal Neru]]
| oxirgi               = 
| rasmiy sayti         = 
}}

'''Hindiston Bosh vaziri''' ({{lang-en|Prime Minister of India}}, {{lang-hi|भारत के प्रधानमंत्री}} — ''Bhārat kē Pradhānmantrī'') — [[Hindiston]] [[Ittifoq vazirlar mahkamasi]] rahbari. [[Hindiston prezidenti]] tomonidan tayinlanadi hamda bosh maslahatchisi vazifasini bajaradi. Bosh vazir [[Hindiston parlamenti]]ning ikki palatasi — [[Lok sabha]] (xalq palatasi) yoki [[Rajya sabha]] (shtatlar palatasi) aʼzosi boʻlishi mumkin. Biroq Lok sabhada koʻpchilik oʻringa ega boʻlgan partiya yoki partiyalar koalitsiyasi vakili boʻlishi lozim. Bosh vazir Vazirlar Mahkamasining eng yuqori lavozimli aʼzosi boʻlib, hukumatning aʼzolarini tayinlaydi va lavozimidan ozod etadi, ular oʻrtasida vakolatlarni taqsimlaydi hamda mahkama majlislariga raislik qiladi. Bosh vazir rahbarlik qiluvchi Ittifoq vazirlar mahkamasi Lok sabha oldida jamoaviy javobgardir. Bosh vazir ushbu palata aʼzolarining koʻpchiligi qoʻllab-quvvatlashiga ega boʻlishi kerak. Agar prezident talabiga binoan oʻtkazilgan ovoz berishda koʻpchilikning ishonchini qozona olmasa, isteʼfoga chiqishi lozim.

== Tarixi ==

1947-yil 15-avgustda [[Buyuk Britaniya parlamenti]] tomonidan [[Hindiston mustaqilligi toʻgʻrisidagi qonun]] qabul qilingach, [[Britaniya Hindistoni]] [[Hindiston Ittifoqi]] va [[Pokiston Dominioni]]ga boʻlinadi.

Hindiston Ittifoqi davlat boshligʻi [[Buyuk Britaniya monarxi]] boʻlib, uning vakili sifatida [[Hindiston general-gubernatori]] faoliyat yuritgan. Shu bilan birga, general-gubernator avvalgi [[Hindiston vitse-qiroli]] unvonidan voz kechgan. Monarx davlat boshqaruvida oliy vakolatlarga ega boʻlmagan. Uning vakolatlari Hindiston mustaqilligi toʻgʻrisidagi qonun bilan cheklangan boʻlib, mamlakatda [[Vestminster statuti]] qoidalari ham amal qilgan.

Hukumat Britaniya Hindistoni parlamentining quyi palatasi — [[Markaziy qonunchilik assambleyasi]] aʼzolarining koʻpchiligi tomonidan shakllantirilgan. Ushbu assambleya [[Imperiya qonunchilik kengashi]] tarkibiga kirgan boʻlib, uning yuqori palatasi [[Davlat kengashi (Hindiston)|Davlat kengashi]] hisoblangan. Hukumat tarkibiga Hindiston dominioniga kirgan hududlardan saylangan deputatlar vakillik qilgan. Parlament aʼzolari tomonidan nomzodi koʻrsatilgan vazirlar esa rasman general-gubernator tomonidan tayinlangan.

1949-yil 26-noyabrda [[Hindiston Taʼsis majlisi]] tomonidan [[Hindiston Konstitutsiyasi]] qabul qilindi. U 1950-yil 26-yanvarda kuchga kirishi bilan Hindiston dominioni Hindiston Respublikasiga aylantirildi. Konstitutsiyaga oʻzgartirish kiritish tartibi nisbatan yengil boʻlishiga qaramay, unda belgilangan [[parlamentar respublika]] tamoyillari oʻzgarishsiz saqlanib qoldi. Ushbu boshqaruv shakliga koʻra, hukumat parlament oldida javobgar boʻlib, parlamentda koʻpchilik oʻringa ega partiya yoki partiyalar vakillaridan shakllantiriladi. Agar hukumat parlamentdagi koʻpchilikning ishonchini yoʻqotsa, isteʼfoga chiqishi yoki prezident orqali parlamentni tarqatib yuborish va yangi saylovlar oʻtkazilishiga erishishi mumkin.

Bosh vazir va uning oilasi xavfsizligi 1988-yilda qabul qilingan qonun asosida faoliyat yurituvchi [[Maxsus himoya guruhi]] tomonidan taʼminlanadi&lt;ref&gt;{{статья|ссылка=http://www.spg.nic.in/spgact.htm|заглавие=THE SPECIAL PROTECTION GROUP ACT 1988 [AS AMENDED IN 1991, 1994 &amp; 1999]|издание=The Gazette of India|год=1988|месяц=6|число=7|номер=30|язык=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20141020174517/http://www.spg.nic.in/spgact.htm|archive-date=2014-10-20}}&lt;/ref&gt;.

== Bosh vazirlar lavozimdagi muddati ==
&lt;timeline&gt;
ImageSize = width:1000 height:auto barincrement:12
PlotArea = top:10 bottom:50 right:350 left:20
AlignBars = late

DateFormat = yyyy
Period = from:1947 till:2027
TimeAxis = orientation:horizontal
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1947

Colors =
  id:dominion   value:rgb(1,0.5,0)   legend: dominion
  id:republican value:rgb(0.5,0.5,1) legend: respublika
Legend = columns:3 left:150 top:24 columnwidth:100

TextData =
  pos:(20,27) textcolor:black fontsize:M
  text:&quot;Tarixiy davr:&quot;

BarData =
  barset:PM

PlotData=
  width:5 align:left fontsize:S shift:(5,-4) anchor:till
  barset:PM

 from: 1947 till: 1950 color:dominion text:&quot;[[Javoharlal Neru|Neru]]&quot; fontsize:10
 from: 1950 till: 1964 color:republican text:&quot;[[Javoharlal Neru|Neru]]&quot; fontsize:10
 from: 1964 till: 1964 color:republican text:&quot;[[Gulzarilal Nanda|Nanda]]&quot; fontsize:10
 from: 1964 till: 1966 color:republican text:&quot;[[Lal Bahodur Shastri|Shastri]]&quot; fontsize:10
 from: 1966 till: 1966 color:republican text:&quot;[[Gulzarilal Nanda|Nanda]]&quot; fontsize:10
 from: 1966 till: 1977 color:republican text:&quot;[[Indira Gandi|I. Gandi]]&quot; fontsize:10
 from: 1977 till: 1979 color:republican text:&quot;[[Morarji Desai|Desai]]&quot; fontsize:10
 from: 1979 till: 1980 color:republican text:&quot;[[Charan Singh|Ch. Ch. Singx]]&quot; fontsize:10
 from: 1980 till: 1984 color:republican text:&quot;[[Indira Gandi|I. Gandi]]&quot; fontsize:10
 from: 1984 till: 1989 color:republican text:&quot;[[Rajiv Gandi|R. Gandi]]&quot; fontsize:10
 from: 1989 till: 1990 color:republican text:&quot;[[Vishvanat Pratap Singx|V. P. Singx]]&quot; fontsize:10
 from: 1990 till: 1991 color:republican text:&quot;[[Chandra Shekhar|Ch. Sh. Singx]]&quot; fontsize:10
 from: 1991 till: 1996 color:republican text:&quot;[[P. V. Narasimha Rao|Narasimha Rao]]&quot; fontsize:10
 from: 1996 till: 1996 color:republican text:&quot;[[Atal Bihari Vajpayee|Vajpayee]]&quot; fontsize:10
 from: 1996 till: 1997 color:republican text:&quot;[[H. D. Deve Gowda|Deve Gowda]]&quot; fontsize:10
 from: 1997 till: 1998 color:republican text:&quot;[[Inder Kumar Gujral|Gujral]]&quot; fontsize:10
 from: 1998 till: 2004 color:republican text:&quot;[[Atal Bihari Vajpayee|Vajpayee]]&quot; fontsize:10
 from: 2004 till: 2014 color:republican text:&quot;[[Manmohan Singx|M. Singx]]&quot; fontsize:10
 from: 2014 till: 2026 color:republican text:&quot;[[Narendra Modi|Modi]]&quot; fontsize:10
&lt;/timeline&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}</text>
      <sha1>negf27nfftwe75zhguzj2zhht5pmas5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328049</id>
      <parentid>6328048</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T10:32:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mirishkorlik</username>
        <id>75661</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Bosh vazirlar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6328049</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7225" sha1="a9s3hhbumfa7fzdl5b5t71mw3930mzw" xml:space="preserve">{{Lavozim bilgiqutisi
| lavozim              = Hindiston bosh vaziri
| asl nomi             = {{lang-en|Prime Minister of India}}&lt;br&gt;{{lang-hi|भारत के प्रधानमंत्री}}
| bayroq = {{IND}}
| mamlakat             = Hindiston
| gerb                 = Emblem of India.svg
| gerb kengligi        = 70px
| gerb izohi           = Hindiston gerbi
| amaldagi_lavozim_egasi = [[Narendra Modi]]
| lavozimni_egallagan_sanasi     = 2014-yil 26-may
| tasvir = Narendra Modi interacting with the President of the United States of America, Mr. Joe Biden, during the India-US virtual summit, in New Delhi on April 11, 2022 (3) (cropped).jpg
| portret kengligi     = 220px
| tasvir_izohi        = 
| rahbarlik qiladi     = [[Hindiston Ittifoq vazirlar mahkamasi]]
| murojaat shakli      = 
| qarorgoh             = {{tarjima qilinmagan 3|Panchavati (rezidensiya)|Panchavati|en|7, Lok Kalyan Marg}}, [[Yangi Dehli]]
| nomzod ko‘rsatuvchi  = 
| tayinlovchi          = [[Hindiston prezidenti]]
| vakolat muddati      = 
| maoshi               = 
| taʻsis_etilgan_sanasi      = 1947-yil 15-avgust
| tugatilgan           = 
| ilk_egasi = [[Javoharlal Neru]]
| oxirgi               = 
| rasmiy sayti         = 
}}

'''Hindiston Bosh vaziri''' ({{lang-en|Prime Minister of India}}, {{lang-hi|भारत के प्रधानमंत्री}} — ''Bhārat kē Pradhānmantrī'') — [[Hindiston]] [[Ittifoq vazirlar mahkamasi]] rahbari. [[Hindiston prezidenti]] tomonidan tayinlanadi hamda bosh maslahatchisi vazifasini bajaradi. Bosh vazir [[Hindiston parlamenti]]ning ikki palatasi — [[Lok sabha]] (xalq palatasi) yoki [[Rajya sabha]] (shtatlar palatasi) aʼzosi boʻlishi mumkin. Biroq Lok sabhada koʻpchilik oʻringa ega boʻlgan partiya yoki partiyalar koalitsiyasi vakili boʻlishi lozim. Bosh vazir Vazirlar Mahkamasining eng yuqori lavozimli aʼzosi boʻlib, hukumatning aʼzolarini tayinlaydi va lavozimidan ozod etadi, ular oʻrtasida vakolatlarni taqsimlaydi hamda mahkama majlislariga raislik qiladi. Bosh vazir rahbarlik qiluvchi Ittifoq vazirlar mahkamasi Lok sabha oldida jamoaviy javobgardir. Bosh vazir ushbu palata aʼzolarining koʻpchiligi qoʻllab-quvvatlashiga ega boʻlishi kerak. Agar prezident talabiga binoan oʻtkazilgan ovoz berishda koʻpchilikning ishonchini qozona olmasa, isteʼfoga chiqishi lozim.

== Tarixi ==

1947-yil 15-avgustda [[Buyuk Britaniya parlamenti]] tomonidan [[Hindiston mustaqilligi toʻgʻrisidagi qonun]] qabul qilingach, [[Britaniya Hindistoni]] [[Hindiston Ittifoqi]] va [[Pokiston Dominioni]]ga boʻlinadi.

Hindiston Ittifoqi davlat boshligʻi [[Buyuk Britaniya monarxi]] boʻlib, uning vakili sifatida [[Hindiston general-gubernatori]] faoliyat yuritgan. Shu bilan birga, general-gubernator avvalgi [[Hindiston vitse-qiroli]] unvonidan voz kechgan. Monarx davlat boshqaruvida oliy vakolatlarga ega boʻlmagan. Uning vakolatlari Hindiston mustaqilligi toʻgʻrisidagi qonun bilan cheklangan boʻlib, mamlakatda [[Vestminster statuti]] qoidalari ham amal qilgan.

Hukumat Britaniya Hindistoni parlamentining quyi palatasi — [[Markaziy qonunchilik assambleyasi]] aʼzolarining koʻpchiligi tomonidan shakllantirilgan. Ushbu assambleya [[Imperiya qonunchilik kengashi]] tarkibiga kirgan boʻlib, uning yuqori palatasi [[Davlat kengashi (Hindiston)|Davlat kengashi]] hisoblangan. Hukumat tarkibiga Hindiston dominioniga kirgan hududlardan saylangan deputatlar vakillik qilgan. Parlament aʼzolari tomonidan nomzodi koʻrsatilgan vazirlar esa rasman general-gubernator tomonidan tayinlangan.

1949-yil 26-noyabrda [[Hindiston Taʼsis majlisi]] tomonidan [[Hindiston Konstitutsiyasi]] qabul qilindi. U 1950-yil 26-yanvarda kuchga kirishi bilan Hindiston dominioni Hindiston Respublikasiga aylantirildi. Konstitutsiyaga oʻzgartirish kiritish tartibi nisbatan yengil boʻlishiga qaramay, unda belgilangan [[parlamentar respublika]] tamoyillari oʻzgarishsiz saqlanib qoldi. Ushbu boshqaruv shakliga koʻra, hukumat parlament oldida javobgar boʻlib, parlamentda koʻpchilik oʻringa ega partiya yoki partiyalar vakillaridan shakllantiriladi. Agar hukumat parlamentdagi koʻpchilikning ishonchini yoʻqotsa, isteʼfoga chiqishi yoki prezident orqali parlamentni tarqatib yuborish va yangi saylovlar oʻtkazilishiga erishishi mumkin.

Bosh vazir va uning oilasi xavfsizligi 1988-yilda qabul qilingan qonun asosida faoliyat yurituvchi [[Maxsus himoya guruhi]] tomonidan taʼminlanadi&lt;ref&gt;{{статья|ссылка=http://www.spg.nic.in/spgact.htm|заглавие=THE SPECIAL PROTECTION GROUP ACT 1988 [AS AMENDED IN 1991, 1994 &amp; 1999]|издание=The Gazette of India|год=1988|месяц=6|число=7|номер=30|язык=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20141020174517/http://www.spg.nic.in/spgact.htm|archive-date=2014-10-20}}&lt;/ref&gt;.

== Bosh vazirlar lavozimdagi muddati ==
&lt;timeline&gt;
ImageSize = width:1000 height:auto barincrement:12
PlotArea = top:10 bottom:50 right:350 left:20
AlignBars = late

DateFormat = yyyy
Period = from:1947 till:2027
TimeAxis = orientation:horizontal
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1947

Colors =
  id:dominion   value:rgb(1,0.5,0)   legend: dominion
  id:republican value:rgb(0.5,0.5,1) legend: respublika
Legend = columns:3 left:150 top:24 columnwidth:100

TextData =
  pos:(20,27) textcolor:black fontsize:M
  text:&quot;Tarixiy davr:&quot;

BarData =
  barset:PM

PlotData=
  width:5 align:left fontsize:S shift:(5,-4) anchor:till
  barset:PM

 from: 1947 till: 1950 color:dominion text:&quot;[[Javoharlal Neru|Neru]]&quot; fontsize:10
 from: 1950 till: 1964 color:republican text:&quot;[[Javoharlal Neru|Neru]]&quot; fontsize:10
 from: 1964 till: 1964 color:republican text:&quot;[[Gulzarilal Nanda|Nanda]]&quot; fontsize:10
 from: 1964 till: 1966 color:republican text:&quot;[[Lal Bahodur Shastri|Shastri]]&quot; fontsize:10
 from: 1966 till: 1966 color:republican text:&quot;[[Gulzarilal Nanda|Nanda]]&quot; fontsize:10
 from: 1966 till: 1977 color:republican text:&quot;[[Indira Gandi|I. Gandi]]&quot; fontsize:10
 from: 1977 till: 1979 color:republican text:&quot;[[Morarji Desai|Desai]]&quot; fontsize:10
 from: 1979 till: 1980 color:republican text:&quot;[[Charan Singh|Ch. Ch. Singx]]&quot; fontsize:10
 from: 1980 till: 1984 color:republican text:&quot;[[Indira Gandi|I. Gandi]]&quot; fontsize:10
 from: 1984 till: 1989 color:republican text:&quot;[[Rajiv Gandi|R. Gandi]]&quot; fontsize:10
 from: 1989 till: 1990 color:republican text:&quot;[[Vishvanat Pratap Singx|V. P. Singx]]&quot; fontsize:10
 from: 1990 till: 1991 color:republican text:&quot;[[Chandra Shekhar|Ch. Sh. Singx]]&quot; fontsize:10
 from: 1991 till: 1996 color:republican text:&quot;[[P. V. Narasimha Rao|Narasimha Rao]]&quot; fontsize:10
 from: 1996 till: 1996 color:republican text:&quot;[[Atal Bihari Vajpayee|Vajpayee]]&quot; fontsize:10
 from: 1996 till: 1997 color:republican text:&quot;[[H. D. Deve Gowda|Deve Gowda]]&quot; fontsize:10
 from: 1997 till: 1998 color:republican text:&quot;[[Inder Kumar Gujral|Gujral]]&quot; fontsize:10
 from: 1998 till: 2004 color:republican text:&quot;[[Atal Bihari Vajpayee|Vajpayee]]&quot; fontsize:10
 from: 2004 till: 2014 color:republican text:&quot;[[Manmohan Singx|M. Singx]]&quot; fontsize:10
 from: 2014 till: 2026 color:republican text:&quot;[[Narendra Modi|Modi]]&quot; fontsize:10
&lt;/timeline&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Bosh vazirlar]]</text>
      <sha1>a9s3hhbumfa7fzdl5b5t71mw3930mzw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328054</id>
      <parentid>6328049</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T10:34:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mirishkorlik</username>
        <id>75661</id>
      </contributor>
      <comment>+[[Turkum:Hindiston Bosh vazirlari]]; +[[Turkum:Osiyoda hukumat rahbarlari]] ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6328054</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7306" sha1="14yjqt7uqo08eu7lue7k2yba50ls1pg" xml:space="preserve">{{Lavozim bilgiqutisi
| lavozim              = Hindiston bosh vaziri
| asl nomi             = {{lang-en|Prime Minister of India}}&lt;br&gt;{{lang-hi|भारत के प्रधानमंत्री}}
| bayroq = {{IND}}
| mamlakat             = Hindiston
| gerb                 = Emblem of India.svg
| gerb kengligi        = 70px
| gerb izohi           = Hindiston gerbi
| amaldagi_lavozim_egasi = [[Narendra Modi]]
| lavozimni_egallagan_sanasi     = 2014-yil 26-may
| tasvir = Narendra Modi interacting with the President of the United States of America, Mr. Joe Biden, during the India-US virtual summit, in New Delhi on April 11, 2022 (3) (cropped).jpg
| portret kengligi     = 220px
| tasvir_izohi        = 
| rahbarlik qiladi     = [[Hindiston Ittifoq vazirlar mahkamasi]]
| murojaat shakli      = 
| qarorgoh             = {{tarjima qilinmagan 3|Panchavati (rezidensiya)|Panchavati|en|7, Lok Kalyan Marg}}, [[Yangi Dehli]]
| nomzod ko‘rsatuvchi  = 
| tayinlovchi          = [[Hindiston prezidenti]]
| vakolat muddati      = 
| maoshi               = 
| taʻsis_etilgan_sanasi      = 1947-yil 15-avgust
| tugatilgan           = 
| ilk_egasi = [[Javoharlal Neru]]
| oxirgi               = 
| rasmiy sayti         = 
}}

'''Hindiston Bosh vaziri''' ({{lang-en|Prime Minister of India}}, {{lang-hi|भारत के प्रधानमंत्री}} — ''Bhārat kē Pradhānmantrī'') — [[Hindiston]] [[Ittifoq vazirlar mahkamasi]] rahbari. [[Hindiston prezidenti]] tomonidan tayinlanadi hamda bosh maslahatchisi vazifasini bajaradi. Bosh vazir [[Hindiston parlamenti]]ning ikki palatasi — [[Lok sabha]] (xalq palatasi) yoki [[Rajya sabha]] (shtatlar palatasi) aʼzosi boʻlishi mumkin. Biroq Lok sabhada koʻpchilik oʻringa ega boʻlgan partiya yoki partiyalar koalitsiyasi vakili boʻlishi lozim. Bosh vazir Vazirlar Mahkamasining eng yuqori lavozimli aʼzosi boʻlib, hukumatning aʼzolarini tayinlaydi va lavozimidan ozod etadi, ular oʻrtasida vakolatlarni taqsimlaydi hamda mahkama majlislariga raislik qiladi. Bosh vazir rahbarlik qiluvchi Ittifoq vazirlar mahkamasi Lok sabha oldida jamoaviy javobgardir. Bosh vazir ushbu palata aʼzolarining koʻpchiligi qoʻllab-quvvatlashiga ega boʻlishi kerak. Agar prezident talabiga binoan oʻtkazilgan ovoz berishda koʻpchilikning ishonchini qozona olmasa, isteʼfoga chiqishi lozim.

== Tarixi ==

1947-yil 15-avgustda [[Buyuk Britaniya parlamenti]] tomonidan [[Hindiston mustaqilligi toʻgʻrisidagi qonun]] qabul qilingach, [[Britaniya Hindistoni]] [[Hindiston Ittifoqi]] va [[Pokiston Dominioni]]ga boʻlinadi.

Hindiston Ittifoqi davlat boshligʻi [[Buyuk Britaniya monarxi]] boʻlib, uning vakili sifatida [[Hindiston general-gubernatori]] faoliyat yuritgan. Shu bilan birga, general-gubernator avvalgi [[Hindiston vitse-qiroli]] unvonidan voz kechgan. Monarx davlat boshqaruvida oliy vakolatlarga ega boʻlmagan. Uning vakolatlari Hindiston mustaqilligi toʻgʻrisidagi qonun bilan cheklangan boʻlib, mamlakatda [[Vestminster statuti]] qoidalari ham amal qilgan.

Hukumat Britaniya Hindistoni parlamentining quyi palatasi — [[Markaziy qonunchilik assambleyasi]] aʼzolarining koʻpchiligi tomonidan shakllantirilgan. Ushbu assambleya [[Imperiya qonunchilik kengashi]] tarkibiga kirgan boʻlib, uning yuqori palatasi [[Davlat kengashi (Hindiston)|Davlat kengashi]] hisoblangan. Hukumat tarkibiga Hindiston dominioniga kirgan hududlardan saylangan deputatlar vakillik qilgan. Parlament aʼzolari tomonidan nomzodi koʻrsatilgan vazirlar esa rasman general-gubernator tomonidan tayinlangan.

1949-yil 26-noyabrda [[Hindiston Taʼsis majlisi]] tomonidan [[Hindiston Konstitutsiyasi]] qabul qilindi. U 1950-yil 26-yanvarda kuchga kirishi bilan Hindiston dominioni Hindiston Respublikasiga aylantirildi. Konstitutsiyaga oʻzgartirish kiritish tartibi nisbatan yengil boʻlishiga qaramay, unda belgilangan [[parlamentar respublika]] tamoyillari oʻzgarishsiz saqlanib qoldi. Ushbu boshqaruv shakliga koʻra, hukumat parlament oldida javobgar boʻlib, parlamentda koʻpchilik oʻringa ega partiya yoki partiyalar vakillaridan shakllantiriladi. Agar hukumat parlamentdagi koʻpchilikning ishonchini yoʻqotsa, isteʼfoga chiqishi yoki prezident orqali parlamentni tarqatib yuborish va yangi saylovlar oʻtkazilishiga erishishi mumkin.

Bosh vazir va uning oilasi xavfsizligi 1988-yilda qabul qilingan qonun asosida faoliyat yurituvchi [[Maxsus himoya guruhi]] tomonidan taʼminlanadi&lt;ref&gt;{{статья|ссылка=http://www.spg.nic.in/spgact.htm|заглавие=THE SPECIAL PROTECTION GROUP ACT 1988 [AS AMENDED IN 1991, 1994 &amp; 1999]|издание=The Gazette of India|год=1988|месяц=6|число=7|номер=30|язык=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20141020174517/http://www.spg.nic.in/spgact.htm|archive-date=2014-10-20}}&lt;/ref&gt;.

== Bosh vazirlar lavozimdagi muddati ==
&lt;timeline&gt;
ImageSize = width:1000 height:auto barincrement:12
PlotArea = top:10 bottom:50 right:350 left:20
AlignBars = late

DateFormat = yyyy
Period = from:1947 till:2027
TimeAxis = orientation:horizontal
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1947

Colors =
  id:dominion   value:rgb(1,0.5,0)   legend: dominion
  id:republican value:rgb(0.5,0.5,1) legend: respublika
Legend = columns:3 left:150 top:24 columnwidth:100

TextData =
  pos:(20,27) textcolor:black fontsize:M
  text:&quot;Tarixiy davr:&quot;

BarData =
  barset:PM

PlotData=
  width:5 align:left fontsize:S shift:(5,-4) anchor:till
  barset:PM

 from: 1947 till: 1950 color:dominion text:&quot;[[Javoharlal Neru|Neru]]&quot; fontsize:10
 from: 1950 till: 1964 color:republican text:&quot;[[Javoharlal Neru|Neru]]&quot; fontsize:10
 from: 1964 till: 1964 color:republican text:&quot;[[Gulzarilal Nanda|Nanda]]&quot; fontsize:10
 from: 1964 till: 1966 color:republican text:&quot;[[Lal Bahodur Shastri|Shastri]]&quot; fontsize:10
 from: 1966 till: 1966 color:republican text:&quot;[[Gulzarilal Nanda|Nanda]]&quot; fontsize:10
 from: 1966 till: 1977 color:republican text:&quot;[[Indira Gandi|I. Gandi]]&quot; fontsize:10
 from: 1977 till: 1979 color:republican text:&quot;[[Morarji Desai|Desai]]&quot; fontsize:10
 from: 1979 till: 1980 color:republican text:&quot;[[Charan Singh|Ch. Ch. Singx]]&quot; fontsize:10
 from: 1980 till: 1984 color:republican text:&quot;[[Indira Gandi|I. Gandi]]&quot; fontsize:10
 from: 1984 till: 1989 color:republican text:&quot;[[Rajiv Gandi|R. Gandi]]&quot; fontsize:10
 from: 1989 till: 1990 color:republican text:&quot;[[Vishvanat Pratap Singx|V. P. Singx]]&quot; fontsize:10
 from: 1990 till: 1991 color:republican text:&quot;[[Chandra Shekhar|Ch. Sh. Singx]]&quot; fontsize:10
 from: 1991 till: 1996 color:republican text:&quot;[[P. V. Narasimha Rao|Narasimha Rao]]&quot; fontsize:10
 from: 1996 till: 1996 color:republican text:&quot;[[Atal Bihari Vajpayee|Vajpayee]]&quot; fontsize:10
 from: 1996 till: 1997 color:republican text:&quot;[[H. D. Deve Gowda|Deve Gowda]]&quot; fontsize:10
 from: 1997 till: 1998 color:republican text:&quot;[[Inder Kumar Gujral|Gujral]]&quot; fontsize:10
 from: 1998 till: 2004 color:republican text:&quot;[[Atal Bihari Vajpayee|Vajpayee]]&quot; fontsize:10
 from: 2004 till: 2014 color:republican text:&quot;[[Manmohan Singx|M. Singx]]&quot; fontsize:10
 from: 2014 till: 2026 color:republican text:&quot;[[Narendra Modi|Modi]]&quot; fontsize:10
&lt;/timeline&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Hindiston parlamenti]]
[[Turkum:Hindiston Bosh vazirlari]]
[[Turkum:Osiyoda hukumat rahbarlari]]</text>
      <sha1>14yjqt7uqo08eu7lue7k2yba50ls1pg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328057</id>
      <parentid>6328054</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T10:41:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mirishkorlik</username>
        <id>75661</id>
      </contributor>
      <comment>/* Bosh vazirlar lavozimdagi muddati */</comment>
      <origin>6328057</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7306" sha1="epb5ar584pm9vioo1nlboi5adhrv1cb" xml:space="preserve">{{Lavozim bilgiqutisi
| lavozim              = Hindiston bosh vaziri
| asl nomi             = {{lang-en|Prime Minister of India}}&lt;br&gt;{{lang-hi|भारत के प्रधानमंत्री}}
| bayroq = {{IND}}
| mamlakat             = Hindiston
| gerb                 = Emblem of India.svg
| gerb kengligi        = 70px
| gerb izohi           = Hindiston gerbi
| amaldagi_lavozim_egasi = [[Narendra Modi]]
| lavozimni_egallagan_sanasi     = 2014-yil 26-may
| tasvir = Narendra Modi interacting with the President of the United States of America, Mr. Joe Biden, during the India-US virtual summit, in New Delhi on April 11, 2022 (3) (cropped).jpg
| portret kengligi     = 220px
| tasvir_izohi        = 
| rahbarlik qiladi     = [[Hindiston Ittifoq vazirlar mahkamasi]]
| murojaat shakli      = 
| qarorgoh             = {{tarjima qilinmagan 3|Panchavati (rezidensiya)|Panchavati|en|7, Lok Kalyan Marg}}, [[Yangi Dehli]]
| nomzod ko‘rsatuvchi  = 
| tayinlovchi          = [[Hindiston prezidenti]]
| vakolat muddati      = 
| maoshi               = 
| taʻsis_etilgan_sanasi      = 1947-yil 15-avgust
| tugatilgan           = 
| ilk_egasi = [[Javoharlal Neru]]
| oxirgi               = 
| rasmiy sayti         = 
}}

'''Hindiston Bosh vaziri''' ({{lang-en|Prime Minister of India}}, {{lang-hi|भारत के प्रधानमंत्री}} — ''Bhārat kē Pradhānmantrī'') — [[Hindiston]] [[Ittifoq vazirlar mahkamasi]] rahbari. [[Hindiston prezidenti]] tomonidan tayinlanadi hamda bosh maslahatchisi vazifasini bajaradi. Bosh vazir [[Hindiston parlamenti]]ning ikki palatasi — [[Lok sabha]] (xalq palatasi) yoki [[Rajya sabha]] (shtatlar palatasi) aʼzosi boʻlishi mumkin. Biroq Lok sabhada koʻpchilik oʻringa ega boʻlgan partiya yoki partiyalar koalitsiyasi vakili boʻlishi lozim. Bosh vazir Vazirlar Mahkamasining eng yuqori lavozimli aʼzosi boʻlib, hukumatning aʼzolarini tayinlaydi va lavozimidan ozod etadi, ular oʻrtasida vakolatlarni taqsimlaydi hamda mahkama majlislariga raislik qiladi. Bosh vazir rahbarlik qiluvchi Ittifoq vazirlar mahkamasi Lok sabha oldida jamoaviy javobgardir. Bosh vazir ushbu palata aʼzolarining koʻpchiligi qoʻllab-quvvatlashiga ega boʻlishi kerak. Agar prezident talabiga binoan oʻtkazilgan ovoz berishda koʻpchilikning ishonchini qozona olmasa, isteʼfoga chiqishi lozim.

== Tarixi ==

1947-yil 15-avgustda [[Buyuk Britaniya parlamenti]] tomonidan [[Hindiston mustaqilligi toʻgʻrisidagi qonun]] qabul qilingach, [[Britaniya Hindistoni]] [[Hindiston Ittifoqi]] va [[Pokiston Dominioni]]ga boʻlinadi.

Hindiston Ittifoqi davlat boshligʻi [[Buyuk Britaniya monarxi]] boʻlib, uning vakili sifatida [[Hindiston general-gubernatori]] faoliyat yuritgan. Shu bilan birga, general-gubernator avvalgi [[Hindiston vitse-qiroli]] unvonidan voz kechgan. Monarx davlat boshqaruvida oliy vakolatlarga ega boʻlmagan. Uning vakolatlari Hindiston mustaqilligi toʻgʻrisidagi qonun bilan cheklangan boʻlib, mamlakatda [[Vestminster statuti]] qoidalari ham amal qilgan.

Hukumat Britaniya Hindistoni parlamentining quyi palatasi — [[Markaziy qonunchilik assambleyasi]] aʼzolarining koʻpchiligi tomonidan shakllantirilgan. Ushbu assambleya [[Imperiya qonunchilik kengashi]] tarkibiga kirgan boʻlib, uning yuqori palatasi [[Davlat kengashi (Hindiston)|Davlat kengashi]] hisoblangan. Hukumat tarkibiga Hindiston dominioniga kirgan hududlardan saylangan deputatlar vakillik qilgan. Parlament aʼzolari tomonidan nomzodi koʻrsatilgan vazirlar esa rasman general-gubernator tomonidan tayinlangan.

1949-yil 26-noyabrda [[Hindiston Taʼsis majlisi]] tomonidan [[Hindiston Konstitutsiyasi]] qabul qilindi. U 1950-yil 26-yanvarda kuchga kirishi bilan Hindiston dominioni Hindiston Respublikasiga aylantirildi. Konstitutsiyaga oʻzgartirish kiritish tartibi nisbatan yengil boʻlishiga qaramay, unda belgilangan [[parlamentar respublika]] tamoyillari oʻzgarishsiz saqlanib qoldi. Ushbu boshqaruv shakliga koʻra, hukumat parlament oldida javobgar boʻlib, parlamentda koʻpchilik oʻringa ega partiya yoki partiyalar vakillaridan shakllantiriladi. Agar hukumat parlamentdagi koʻpchilikning ishonchini yoʻqotsa, isteʼfoga chiqishi yoki prezident orqali parlamentni tarqatib yuborish va yangi saylovlar oʻtkazilishiga erishishi mumkin.

Bosh vazir va uning oilasi xavfsizligi 1988-yilda qabul qilingan qonun asosida faoliyat yurituvchi [[Maxsus himoya guruhi]] tomonidan taʼminlanadi&lt;ref&gt;{{статья|ссылка=http://www.spg.nic.in/spgact.htm|заглавие=THE SPECIAL PROTECTION GROUP ACT 1988 [AS AMENDED IN 1991, 1994 &amp; 1999]|издание=The Gazette of India|год=1988|месяц=6|число=7|номер=30|язык=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20141020174517/http://www.spg.nic.in/spgact.htm|archive-date=2014-10-20}}&lt;/ref&gt;.

== Bosh vazirlar lavozimdagi muddati ==
&lt;timeline&gt;
ImageSize = width:1000 height:auto barincrement:12
PlotArea = top:10 bottom:50 right:350 left:20
AlignBars = late

DateFormat = yyyy
Period = from:1947 till:2027
TimeAxis = orientation:horizontal
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1947

Colors =
  id:dominion   value:rgb(1,0.5,0)   legend: dominion
  id:republican value:rgb(0.5,0.5,1) legend: respublika
Legend = columns:3 left:150 top:24 columnwidth:100

TextData =
  pos:(20,27) textcolor:black fontsize:M
  text:&quot;Tarixiy davr:&quot;

BarData =
  barset:PM

PlotData=
  width:5 align:left fontsize:S shift:(5,-4) anchor:till
  barset:PM

 from: 1947 till: 1950 color:dominion text:&quot;[[Javoharlal Neru|Neru]]&quot; fontsize:10
 from: 1950 till: 1964 color:republican text:&quot;[[Javoharlal Neru|Neru]]&quot; fontsize:10
 from: 1964 till: 1964 color:republican text:&quot;[[Gulzarilal Nanda|Nanda]]&quot; fontsize:10
 from: 1964 till: 1966 color:republican text:&quot;[[Lal Bahodur Shastri|Shastri]]&quot; fontsize:10
 from: 1966 till: 1966 color:republican text:&quot;[[Gulzarilal Nanda|Nanda]]&quot; fontsize:10
 from: 1966 till: 1977 color:republican text:&quot;[[Indira Gandi|I. Gandi]]&quot; fontsize:10
 from: 1977 till: 1979 color:republican text:&quot;[[Morarji Desai|Desai]]&quot; fontsize:10
 from: 1979 till: 1980 color:republican text:&quot;[[Charan Singh|Ch. Ch. Singx]]&quot; fontsize:10
 from: 1980 till: 1984 color:republican text:&quot;[[Indira Gandi|I. Gandi]]&quot; fontsize:10
 from: 1984 till: 1989 color:republican text:&quot;[[Rajiv Gandi|R. Gandi]]&quot; fontsize:10
 from: 1989 till: 1990 color:republican text:&quot;[[Vishvanat Pratap Singx|V. P. Singx]]&quot; fontsize:10
 from: 1990 till: 1991 color:republican text:&quot;[[Chandra Shekhar|Ch. Sh. Singx]]&quot; fontsize:10
 from: 1991 till: 1996 color:republican text:&quot;[[P. V. Narasimha Rao|Narasimha Rao]]&quot; fontsize:10
 from: 1996 till: 1996 color:republican text:&quot;[[Atal Bihari Vajpayee|Vajpayee]]&quot; fontsize:10
 from: 1996 till: 1997 color:republican text:&quot;[[H. D. Deve Gowda|Deve Gowda]]&quot; fontsize:10
 from: 1997 till: 1998 color:republican text:&quot;[[Inder Kumar Gujral|Gujral]]&quot; fontsize:10
 from: 1998 till: 2004 color:republican text:&quot;[[Atal Bihari Vajpayee|Vajpayee]]&quot; fontsize:10
 from: 2004 till: 2014 color:republican text:&quot;[[Manmohan Singh|M. Singh]]&quot; fontsize:10
 from: 2014 till: 2026 color:republican text:&quot;[[Narendra Modi|Modi]]&quot; fontsize:10
&lt;/timeline&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Hindiston parlamenti]]
[[Turkum:Hindiston Bosh vazirlari]]
[[Turkum:Osiyoda hukumat rahbarlari]]</text>
      <sha1>epb5ar584pm9vioo1nlboi5adhrv1cb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Hindiston Bosh vaziri</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471129</id>
    <revision>
      <id>6328062</id>
      <timestamp>2026-11-02T10:54:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mirishkorlik</username>
        <id>75661</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/uzwam2026</comment>
      <origin>6328062</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="6v6w2tznij63o066vk51p0h7ar3n3cw" xml:space="preserve">{{VOO/2026}}</text>
      <sha1>6v6w2tznij63o066vk51p0h7ar3n3cw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Foydalanuvchi:Сабина Алиева Габил кизи</title>
    <ns>2</ns>
    <id>1471130</id>
    <revision>
      <id>6328071</id>
      <timestamp>2026-11-02T11:10:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сабина Алиева Габил кизи</username>
        <id>322760</id>
      </contributor>
      <comment>Ish joyi haqida ma’lumot</comment>
      <origin>6328071</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="186" sha1="4ov6cmz13w7uwg1935loc8mwsv53bf5" xml:space="preserve">Men Kursiv Uzbekistan xalqaro nashrida Social Media &amp; Marketing bo‘limi rahbari bo‘lib ishlayman. Kursiv Uzbekistan haqidagi maqolani ish beruvchimning topshirig‘i bilan yozyapman.</text>
      <sha1>4ov6cmz13w7uwg1935loc8mwsv53bf5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Arid iqlimli hududlar toponimlari va ularning shakllanishida tabiiy geografik terminlarning roʻli (Xorazm viloyati misolida)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471131</id>
    <revision>
      <id>6328075</id>
      <timestamp>2026-11-02T11:26:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ummul Soliha</username>
        <id>319455</id>
      </contributor>
      <comment>**</comment>
      <origin>6328075</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>